summaryrefslogtreecommitdiff
diff options
context:
space:
mode:
-rw-r--r--.gitattributes3
-rw-r--r--10054-0.txt501
-rw-r--r--LICENSE.txt11
-rw-r--r--README.md2
-rw-r--r--old/10054-8.txt920
-rw-r--r--old/10054-8.zipbin0 -> 17629 bytes
-rw-r--r--old/10054.txt920
-rw-r--r--old/10054.zipbin0 -> 17578 bytes
8 files changed, 2357 insertions, 0 deletions
diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/10054-0.txt b/10054-0.txt
new file mode 100644
index 0000000..74aa5e4
--- /dev/null
+++ b/10054-0.txt
@@ -0,0 +1,501 @@
+*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 10054 ***
+
+"Nova analysis aquarum Medeviensium" is a scientific paper in Latin
+about the quality of the water of the health spa at Medevi in Sweden,
+published in 1800 by Swedish chemist Jöns Jacob Berzelius (1779-1848).
+
+This e-text was produced for Project Gutenberg from Project Runeberg's
+digital facsimile edition, available at http://runeberg.org/berzaqua/
+
+This is a plain text file using the ISO 8859-1 (Latin-1) character set
+(É,é = E,e-acute; Å,å = A,a-ring; Ä,ä = A,a-umlaut; Ö,ö = O,o-umlaut).
+
+Project Runeberg publishes free digital editions of Nordic literature.
+We need more volunteers like you. Learn more at http://runeberg.org/
+
+
+
+
+ Regio Collegio Medico
+ Sacrum.
+
+ NOVA ANALYSIS
+ AQUARUM MEDEVIENSIUM
+
+ Quam
+ Venia ampliss. ord. philos.
+ p. p.
+ Præses
+ Mag. A. G. EKEBERG
+ chem. Adjunctus
+ Reg. Acad. Scient. Stockh. Membr.
+ ET
+ AUCTOR
+ JACOBUS BERZELIUS
+ Ostrog. Stip. Strandb.
+ In audit Gust. Maj. D. VI Decemb. MDCCC.
+
+ Upsaliæ
+ Litteris Joh. Fr. Edman, Reg. Acad. Typogr.
+
+
+
+
+Table of Contents
+
+Nova analysis aquarum Medeviensium
+Vetus sive insimus fons
+Fons Medius
+Fons supremus
+Limes Medeviensis
+Fons Lokaënsis
+Limus Lokaënsis
+
+
+
+
+NOVA ANALYSIS AQUARUM MEDEVIENSIUM
+
+
+Aquæ Medevienses a Cel. BERGMAN primum justa & consummata analysi
+chemica exploratæ sunt. In actis Reg. Acad. Scient. Holm. An. 1783. P.
+4, p. 218, hanc suam disquisitionem exposuit. Sed Cel. Medicus S. R.
+M. Primarius etc. D. Doct. S. HEDIN, hujus institutionis præfenti
+tempore curator (Brunns Intendent,) cum variare interdum naturam
+fontium & elementorum rationem, assiduis nobilissimorum chemicorum
+investigationibus confirmatum esse, & in recentissimis præterea chemiæ
+profectibus majora ad disquisitiones hujus generis subtilius
+instituendas subsidia esse posita reputaverit, æstate superiori novam
+analysin suscipiendam esse censuit; eamque mihi, ad Medevi vices
+Chirurgi, ejus auspicio, tunc gerenti, mandavit. Quam cura
+diligentiaque quanta maxima potuerim peractam, propter magnam ab
+experientia summi viri discrepantiam, eorum. qui his rebus student,
+judicio esse submittendam existimavi. Et cum etjam celebratum Loka
+fontem limumque, antea rite consummateque non examinatum, eadem hac
+præterita æstate, ab ejus curatore D:o Doct. etc. ASCHAN sollicitatus,
+adcurate sim perscrutatus, brevem ejus descriptionem, reservata in
+aliam occasionem copiosiori experimentorum expositione, adjungere, ob
+materiæ similitudinem, institui.
+
+Ex tribus fontibus, quibus jam uti licet, unus tantum, & is infimus,
+ante nostram ætatem scaturivit. Olim quidem tres etjam numero fuerunt
+fontes; duo autem reliqui, quos Cel. BERGMAN Rödbrunn & Dahlbrunn
+appellat, jam ita cessaverunt, ut ne locum quidem ubi siti fuerint,
+reperire potuerim. At curante Cel. HEDIN alii duo nuper aperti sunt &
+ædiculis belle superstructis hoc anno consummatis, tecti; ut
+pauperibus usui essent, quibus antea circa horam tertiam matutinam
+surgendi, necessitas erat, ne ex unica scaturigine petita aqua
+opulentioribus ad horam sextam fontem adeuntibus deesset.
+
+
+
+
+Vetus sive infimus fons.
+
+
+Situs ejus est aliquanto depressior, ita tamen ut defluxus sit
+facilis. Intra ædificium alto muro circumdatur, qui ad æquabile frigus
+conservandum plurimum confert. Profundus est V pedes. Cantharos
+circiter LX per horam effundit, cli temporisque varietate parum
+affectus. Temperatura in superficie + 6,º5; ad fundum 6,º intra menses
+æstivos non mutata. Sapor asper, multis nauseosus. Odor concussione
+exprimitur hepaticus. In aperto vase sensim oxidum ferri demittit, &
+odorem saporemque asperum perdit. Tincturam Heliotropii rubefacit, at
+non post coctionem ferrive demissionem. Calce soluta turbatur, sed non
+post coctionem. Acidum carbonicum in aqua ita prodi docent, si primo
+calcis solutionem turbaverit, uberius autem adfusa solverit quæ
+præcipitata erant; quod vero hic non incidit, cum ferrum etjam
+præcipitetur, ex quo præcipitarum flavescit; in aqua autem nihil vel
+parum adsir liberi acidi carbonici. Cum acido sulphurico forti nulla
+effervescentia. Solutiones Fernambuci aut Curcumæ non mutatæ. Cum ac.
+gallaceo color violaceus; prussiate kali cæruleus purissimus; ex quo
+post quietem XXIV horarum prussias ferri depositus; utrumque in aqua
+cocta inefficax. Acidum oxalicum paullulum permutavit, sed non in
+cruda solum, verum etjam in cocta; quod sulphatem calcis prodit.
+Carbonas kali nihil. Natrum purum post horas XXIV luteolum
+præcipitatum effecit. Similiter ammoniacum. Aliquantulum ac. azotici
+in aquæ portionem instillabatur, quæ dein azotate barytæ
+præcipitabatur: pauxillum illud, quod post h. XXIV demissum erat, inde
+separabatur, quo facto aqua azotate argenti præcipitabatur; hoc
+præcipitatum suisse muriatem argenti exinde colligimus, quod luci
+expositum nigrescebat; quod in carbonatibus argenti non accidit.
+Azotas hydrargyri frigide præparatus album dedit & subtile
+præcipitatum, ad labra vitri adhærens, & vix sensibile antequam aqua
+effusa, vitrum aruisser. Azotas hydr. calide præparatus & azotas
+plumbi præcipitata fecerunt e luteo candicantia. Ad detegendum in aqua
+hydrogenium sulphuratum multa sunt a chemicis proposita, at pleraque
+non nisi in aquis saturatoribus efficacia. Ejusmodi sunt: argentum
+metallicum; sed in fonte suspensus nummus argenteus bene politus post
+IIX dies æque splendebat; oxidum arsenici album; id vero in hac aqua
+æquali tempore nihil passum est; acidum azoticum conc. quod,
+hydrogenium oxidando sulphur præcipitare docent; illud autem heic
+nihil tale effecit. Nihilominus olfactus hydrogenii sulphurati in hac
+aqua index certissimus est. Azotas plumbi in forma sicca ad hydr.
+sulph. valde sensibilis est; at solurus, propter suam ad aquam
+attractionem, sulphure difficilius decomponitur. Scribebam autem hac
+solutione in charta, quæ vasi, in quo aqua fontana evaporaretur,
+superimponebatur: vas sensim calefactum est, ut gas hydr. sulph.
+quantum fieri posset siccum eliceretur: qua re etjam factum est, ut
+litteræ seriptæ, pro varia gasis siccitate, quibusdam in locis
+metallice splenderent & nigrescerent; aliis magis minusve perspicuæ,
+aliis non observabiles essent.
+
+Post hæc experimenta præcursoria, nostra in eo verfat, est opera, ut
+quæ in hac aqua soluta sint gasia fecernerentur. Quantum aquæ
+Cantharus unus capere potest [1] in vas retortum vitreum instillabatur
+ejus magnitudinis, ut tertia pars vacua maneret: orificium subere
+obturabatur, per quod aptatus erat tubus vitreus; cui vesica arcte
+adligabatur. Tubus ad apparatum pneumaticium ducebat. Aqua, qua hunc
+appatatum impleveram, quartam horæ partem cocta erat, & jam intra
+temperaturam + 85º & 100º, igne subtus facto, servabatur. Supra enim
+in recipulo pneumatico olei stratum fluitabat, ne, experimento
+peracto, gas ab aqua refrigerata imbiberetur. Quamquam aqua, ut
+diximus, antea diu servisset, bullæ tamen aëris jam exinde per oleum
+adscendentes animadvertebantur, ex cucurbita non venientes. Gas, quod
+in apparatu pneumatico, postquam aqua in cucurbita horæ tres quartas
+partes servisset, receptum erat, minoris aliquanto voluminis fuit eo,
+quod supra aquam in cucurbita fuerat, utroque in eadem temperatura
+menso; ex quo sequitur, vapores aquosos non omnem ex superiori
+cucurbitæ parte aërem expulisse; quapropter hac methodo nihil certi de
+quantitate naturave gasium in aqua fontana solutorum eruere
+licet. Alia igitur utendum erat. Nec apparatum a Cel. BERGMAN (Om
+Bitter-, Selzer-, Spa- och Pyrmontervattens halt och tillredning, §
+8. Fig. 1.) comparare poteram. Hanc igitur, scopo, ut videtur, optime
+inservientem experiundi rationem inveni. Orificium lagenæ vitreæ,
+adcurate ejus capacitatem emensus, subere optimo obturabam, per quod
+tubus vitreus, ut in experimentis pneumaticis solet, curvatus
+ingerebatur ita, ut altera ejus extremitas ultra suber in lagena non
+exstaret. Et lagena & huic ita adjunctus tubus aqua examinanda
+implebantur, ne minima quidem aëris atmosphærici bulla observabili
+relicta. Lagena ad commissuram luto vesicaque rite munita, in balneo
+arenæ ponebatur. Apparatu pneumatico eodem as supra utebar; sed jam
+aqua plus horam ante initium experimenti fervisser. (Vas, in quo
+fervebat, ejus capacitatis erat, ut quod exhalaret cruda aqua
+compensare opus non esset). In ipso recipulo apparatus aqua, ut ante,
+oleo operiebatur. Huic methodo aliquis objicere forsitan posset,
+aquam fontanam in lagena calore valde dilatari ante quam gasia exinde
+abeant; ita partem expelli & amitti. Sed ubi hæc pars aquæ venerit in
+aquam bullientem apparatus pneumatici sub recipulum, gasia, quibus
+prægnans est, mox hujus calore in formam nativam restituta, effugere
+nequeunt. Postquam horæ dimidium aqua in lagena fervisset,
+summovebatur sensim ignis ad cautam refrigerationem. In temperatura
++17º volumen gasium dimensum fuit 6,5 pollicum cubicorum decimalium
+pro quoque cantharo. Cel. BERGMAN 14 p. cub. ex. Cantharo
+accepit. Hæc discrepantia experimentum pluries iterare jussit; idem
+autem semper fuit eventus, si aberrationem 1/2 vel 3/4
+p. c. exceperis, tribuendam temperaturæ , quam omnino æqualem obtinere
+non poteram. Iuncturam autem nec rimis latentibus fefellisse, tum
+illius post singula experimenta sollicita exploratio demonstravit, cum
+regressus aquæ ex apparatu pneumatico in lagenam frigescentem.
+
+ [1] Hoc loco & in sequentibas mensura coronata & accurate explorata
+ utebar.
+
+Ad vulgare præscriptum solutio calcis in gase his experimentis
+collecto collocabatur. Post XXXVI horas ex 6,5 p. c. dimidius tantum
+restabat, quam aëra esse atmosphæricum gas azoticum oxigenatum
+indicavit. Quorsum igitur gas hydrogenium sulphuratum, quod aquæ
+inesse certo sciebam? Id quo intëlligerem, lagenam, hoc gase,
+præparato ex sulphureto ferri ac acido sulphurico diluto, impletam
+supra calcem aqua solutam collocavi. Post XIV horas X p. c. absorpti
+erant; supererat unus cum dimidio p. c., post XXIV horas nihil
+diminutus; quem esse atmosphæricum, gase azotico oxigenato
+exploravi. Gas hydr. sulph. & gas acidi carbonici ad æqualia volumina
+commixta & eidem experimento subjecta, ab aqua calcarea, uno
+p. c. relicto,. absorbebantur. Solutionis calcareæ in his
+experimentis, & præcipue in superiori, color erat luteoalbidus, odor
+saporque sulphureti calcarei; solutio sensim sulphatem calcis
+deponendo turbabatur, quod tamen in posteriori propter carbonatem
+calcis simul præcipitatum discerni non poterat. Ex quibus
+intelligitur, diminutionem supra descriptam gasis aquæ examinandæ non
+acido tantum carbonico sed gasi etjam hydr. sulph. esse tribuendam.
+Horum igitur gasium quantitates alia via dignoscendæ sunt. Eum in
+finem unum aquæ fontanæ Cantharum in vase operto calce præcipitabam;
+præcipitatum, cujus pondus erat = 0,085 [2] ex oxido ferri = 0,020,
+carbonate calcis magnesiæque aquæ proprio, aliis experimentis noto =
+0,035, & carbonate calcis jam generato, cujus igitur pondus = 0,030,
+constabat. Si pondera carbonatis calcis & acidi carb. quod continet,
+sunt inter se = 100:43, oritur exinde pondus acidi carbonici ex aqua
+fontana recepti = 0,014; ex quo tamen volumen gasis ejus haud facile
+inveniri potest.
+
+ [2] Unitas ponderis per totam banc disfertationem = 1/4 lod
+ viktualie-vigt = 1 drachma 7 1/2 gr. = 1 centner prober-vigt.
+
+Unde autem oritur hujus aquæ gas hydrogenium sulphuratum? In quibusdam
+aquis non dubium est quin originem debeat sulphureto calcis, quod, dum
+ex aqua oxidatur, ideoque gas hydrogenium generat, illi sulphuris
+aliquid tradit; ipsum autem in sulphatem calcis transit, qui circum
+tales fontes, forma pulveris albi, se manifestat. In aqua Medeviensi
+sulphas quidem calcis adest, quem primo sulphuretum fuisse posse,
+deinde vero oxidatum, hoc gas, ut diximus, produxisse, haud quidem
+districte negaverim, vero tamen similius esse existimaverim, a stratis
+corporum organicorum putrefactorum vel putrescentium, per quæ vena
+transit, idem illud gas originem duxisse, quippe quod destructione
+animalium vegetabiliumque generari, ideoque ex stagnosis limosisque
+locis, præsertim commotione quadam facta, exhalari noverimus. Per hanc
+hypothesin explicatur etjam ortus gasis hydrogenii carbonati, quod in
+hoc & pluribus aliis Sveciæ fontibus adesse, cum alia fere desint
+ipsius indicia, sapor peculiaris certe arguit; quamquam ejus
+quantitas, propter minorem in aqua solubilitatem longe minor sit,
+necesse est; nec determinari potest nisi combustione; quam experiri,
+defectus instrumentorum prohibuit.
+
+Ex quovis fonte V Cantharos, in vase vitreo, unum cum dimidio
+cancharum capiente, singulos vaporare curavi. Massa sicca caute
+colligebatur, & quod vitro arctius adhærebat, acido muriatico diluto
+abluebatur & solutioni N. 5 addebatur. Massæ in temp. + 108 siccatæ
+pondus =0,575.
+
+1. Massa diligenter aqua eluebatur & liquidum siphone secernebatur,
+quo colatio evitaretur. Hæc aqua deinceps ad siccum vaporabat, supra
+infundebatur alcohol, qui non solutum reliquit album terrestre =
+0,025, quod experimentis infra enarrandis sulphatem calcis esse
+reperi.
+
+2. Solutio alcoholina lente evaporabatur; fusca erat, & crystallos
+muriatis natri facile agnoscibiles in reliqua massa fusca
+deliquescibili dabat [3]. Pondus totius massæ = 0,150. In aqua
+solvebatur, cui solutioni admistum ammoniacum purum nihil mutavit; sed
+azotate barytæ præcipitatum efficiebatur, quod lotum siccatumque erat
+= 0,01. & azotate argenti præcipitatum cinereum, in lamella vitrea
+supra ignem odorem empyreumaticum spargens, quo manifestatur extractum
+vegetabile: id igitur coctione cum acido azotico conc. destruebatur;
+quod hujus acidi supererat, ammoniaco dein saturabatur, quod primo
+præcipitatum faciebat, mox solvebat; quapropter acidum muriaticum ad
+saporem acidulum addebatur. Murias argenti bene elotus & siccatus
+niveo fuit colore & pondere = 0,240.
+
+ [3] Sales cum extracto conjunctos difficulter crystallisari, notisi
+ mum est.
+
+3. Ex reliqua solutionis parte argentum superfluum muriate ammoniaci
+præcipitabatur: dein inspissabatur, nihilque acido oxalico tartaricove
+afficiebatur; quapropter nec kali nec calcem habebat.
+
+4. Residuum ex lotione cum aqua N. 1 cum alcohole eluebatur, quod
+evaporando dedit refinam odoram fuscam = 0,005.
+
+5. Residuum ex massa alcohole elota N. 4 acido muriatico diluto
+solvebatur; solutio secernebatur, & quod solutum non erat, aqua
+eluebatur, quæ dein solutioni admiscebatur. Hæc ad dimidiam partem
+evaporata ammoniaco præcipitabatur; præcipitatum elotum fuit = 0,15.
+Reliqua solutio, cum aqua lotionis, carbonete ammoniaci
+præcipitabatur, quod carbonatem calcis = 0,125 dedit. Calcem fuisse
+inde colligitur, quod cum acido sulphurico sal difficulter solubile
+efficiebat, nec carbonare ammoniaci solvebatur; ideoque magnesia non
+erat.
+
+6. Quod ammoniaco præcipitatum erat, in acido sulphurico solvebatur;
+residua erat magnesia, quæ acid. sulph. dilato difficulter solvitur,
+si pura est; pondus erat = 0,03. Acido muriatico soluta carbonate
+ammoniaci procipitabatur [4] & mox ab eo solvebatur; quæ magnesiæ nota
+est.
+
+ [4] BERGMAN & secundum eum plures alii, magnesiæ ad acida
+ attractionem majorem statuunt quam ammoniaci. Alii negant; cum ex
+ acid. sulphurico ammoniaco præcipitetur. BERGMAN (In Opusculis T. 3
+ p. 317 & 337) hoc præcipitatum inde oriri contendit quod in
+ solutione sal tripliciter compositum generaretur. Qua de re hæc
+ sequentia ipse sum expertus. Si Murias magnesiæ cum carbonate kali
+ præcipitatur, usque dum reagat alcali, & præcipitatum inde
+ separatur, præcipitari dein potest cum ammoniaco puro nova magnesiæ
+ portio. Idem evenit, si ordine inverso primo adhibetur ammoniacum
+ purum & deinde Carbonas kali. Sulphas magnesiæ carbonate kali totus
+ decomponitur; at si plus carbonatis kali additur, solvitur iterum
+ praecipitatum, & post horas quasdam crystalli formantur. Idem
+ evenit, si præcipitatio ope carbonatis ammoniaci perficitur. Etjam
+ ex muriate magnesiæ præcipitando formantur hi sales; si solutio
+ valde diluta est, nihil carbonate ammoniaci praecipitatur; si
+ aliquantom puri ammoniaci additur, præcipitatum oritur quod
+ carbonate ammoniaci, si sufficiens ejus quantitas adsit, solvitur &
+ crystallisatur eam in formam, quam BERGMAN, Opusc. T. 1 Tab. 1.
+ depinxit & carbonatis magnesiæ esse dixit; sed. ut ex allatis
+ sequitur, ammoniacum etjam continet, quod in auctiore calore
+ effugit, & magnesiæ carbonatem pulverulentum relinquit. Solutio
+ muriatis magnesiæ valde diluta non præcipitatur carbonate ammoniaci,
+ sed tantum si concentrata sit; tum autem præcipitatum est triplex
+ ille sal, cujus supra mentionem fecimus, sere difficulter
+ solubilis. Carbonates alcalium solvunt carbonatem magnesiæ, &
+ efficiunt sales crystallisabiles difficulter solubiles. Murias
+ ammoniaci carbonatem magnesiæ solvit, sed pars decomponitur & sal
+ triplex nascitur. Alcalia pura solvunt carbonatem magnesiæ ita, ut
+ se acido carbonico saturent, & quod superest carbonatis magnesiæ
+ solvant; quod de ammoniaco non valet; cum carbonas ammoniaci puram
+ magnesiam ita solvat, ut hæe primum ab ammoniaco rapiat ad se acidum
+ carbonicum. Fourcroy & Vauquelin, in analysi urinæ, Bulletin des
+ Sciences An. 1798 N. IX, propensitatem magnesiæ ad triplicem
+ conjunctionem cum ammoniaco & acido phosphorico memoraverunt. Hæc
+ magnesiæ proprietas accuratiore disquisitione digna esse vi detur.
+
+Solutio in acido sulphurico facta, ad siccum evaporabatur; quod dum
+fiebat, crystalli sulphatis calcis formabantur: massa sicca
+ustulabatur donec effugisset ac. sulphuricum; residui pondus = 0,125;
+quæ ponderis auctio majori ferri oxidationi tribuenda esse videretur,
+quam etjam color & vapores acidi sulphurosi indicabant.
+
+7. Massa usta lavabatur aqua, ex qua nec ammoniacum nec carbonates
+alcalium aliquid præcipitabant. Dein ac. muriatico solvebatur, ex qua
+solutione murias barytæ præcipitatum effecir, quod sulphatem calcis =
+0,02 adhuc remansisse indicabat. Etjam oxalas kali calcis præsentiam
+docebat. Puro ammoniaco oxidum ferri purum præcipitabatur = 0,10.
+
+8. Solutio N. 5, ex qua calx carbonate ammoniaci præcipitate erat, in
+siccum evaporabatur; cum acido sulphurico miscebatur & urebatur donec
+acid, muriaticum effugisset; iterum solvebatur, & ammoniaco
+præcipitabatur; quo secernebatur magnesia = 0,02.
+
+9. Quod post solutionem in acido muriatico supererat, aqua difficulter
+solvebatur; at aqua postquam diutius superinfusa mansisset, &
+solutione barytæ & acid. oxalico præcipitabatur; coctum in carbonate
+natri generavit sulphatem natri, & quod non solvebatur, effervescebat
+aliquantulum, adfuso acido quodam; fuit igitur sulphas calcis = 0,140.
+
+Hæ omnes rationes si conferuntur; animadvertitur auctio = 0,040, quæ
+tribuenda est iis particulis, quæ ex vase, in quo facta erat
+evaporatio, acido muriatico eluebantur.
+
+Salis N. 2 pondus erat = 0,150; murias argenti = 0,240 continet ac.
+muriaticum = 0,043, quod ad plenam saturarionem requirit natrum =
+0,065 & aquam ad crystallisandum = 0,022, quo quantitas muratis narri
+invenitur = 0,130. Sulphas barytæ, ibidiem, = 0,010 continet ac.
+sulphuricum = 0,003; quod saturatur natro = 0,005, ex quo quantitas
+sulphatis natri = 0,08. Residuum fuit extractum & aqua & alcohole
+solubile = 0,012.
+
+Sequens tabula exhiber, quantum ex meis quidem experimentis concludere
+licuit, quantitates corporum in quovis hujus aquæ cantharo solutorum;
+cui adjungitur tabula Cel. Prof. BERGMAN, loco supra citato allata.
+
+ Secundum experimenta Secundum mea
+ BERGMANNI
+ Gas acidi carbonici - 6 p. c. Gas ac. carb.
+ Gas hydr. sulph. - 8 cum gase hydr.
+ sulph. - 6 p. c.
+ Aër athmosph. - 0,5
+ ----- -----
+ 14 6 1/2
+ Murias natri - 0,005 Murias natri - 0,026
+ Oxidum ferri - 0,056 Oxid. ferri - 0,020
+ Extractum mucil. - 0,019 Extract. muc. - 0,003
+ - - - - Sulphas natri - 0,001
+ - - - - Sulphas calcis - 0,037
+ - - - - Carbonas calc. - 0,025
+ - - - - Carb. magnes. - 0,010
+ - - - - Resinæ - 0,001
+ Murias calcis - 0,009 - - -
+ ----- -----
+ 0,089 0,123
+
+
+
+
+Fons Medius
+
+
+In ipso fere plano soli circumjacentis scatet; reliqui duo
+depressiores. Aqua per duo foramina crateris emittitur, ideoque fere
+semper turbida est. Temperatura variat. D 1 Junii erat in fundo +7°;
+in superficie 7,°5; in atmosphæra 8° vel 9° D. 30 Julii in fundo 9,5
+in superficie 10,° in atmosphæra 19° vel 20°. Quantitas gasium per
+cantharum aquæ hujus fontis est 1 1/2 p. cub. major, quam reliquorum;
+odore hydrogenii sulph. fortiori & quadam virtute laxante prædita est.
+Ejus partes constitutivæ eædem sunt, ac fontis supra descripti,
+excepto, quod minus ferri (= 0,015) & carbonatis calcis (= 0,080)
+habet, quod etjam quantitatem acidi carbonici minorem indicare
+videtur.
+
+
+
+
+Fons supremus.
+
+
+Situs hujus fontis editior est, quam ceterorum. Sapor veteris fontis
+sapori similis est. Reactio eadem. Temperatura variat. D. 1 Jun. erat
+in fundo + 6,°5; in superficie 7.° D. 30 Jul. in fundo + 8° in
+superficie 9.° Ferri quantitas eadem est ac in vetere fonte, sulphatis
+calcis major (= 0,045); carbonatis calcis & magnesiæ minor. Sales
+reliqui sunt iidem in omnibus his fontibus.
+
+
+
+
+Limus Medeviensis.
+
+
+Non admodum profunde sub ipsa soli superficie reperitur. Scripturam
+azotate plumbi factam afficit. Schidiis & aliis reliquiis
+vegetabilibus immixtus est. Ustione duas partes tertias ponderis
+perdit; residuum constat ex ferro, silice & sulphate calcis. Sulphatem
+ferri, ut limus Lokaënsis, non continet. Una ejus tertia pars est
+extractiva, & alkohole & aqua solubilis.
+
+
+
+
+Fons Lokaënsis.
+
+
+Ejus partes constitutivas eadem fere ratione, qua fontium
+Medeviensium, exploratas has sequentes reperi.
+
+ Gas Hydrog. sulph. & perpaullulum
+ Gasis acidi carbonici - - 2 p. c.
+ Aër atmospæricus - - 3,5
+ ex quo gas oxigenium - 0,5
+ & gas azotum - 3,0
+ ------
+ 5,5 p. c.
+ Carbonas calcis - - 0,0042
+ Carbonas magnesiæ - - 0,0035
+ Silex - - 0,0107
+ Sulphas calcis - - 0,0023
+ Murias natri - - 0,0055
+ Extractivum - - 0,0014
+ Aliquantulum resinæ - -
+ ------
+ per Cantharum 0,0276
+
+
+
+
+Limus Lokaënsis,
+
+
+ In quaque libra continentur
+ Gas ac. carb. & hydrog. sulph. - 2,6
+ Aër atmosphæricus - 0,3
+ Gas hydrogenium carbonatum - 0,8
+ -----
+ 3,7 p. cub.
+ Aquosum - 9,5 lod.
+ Limus siccatus = 4, continet
+ Extractum - 0,045
+ Sulphas calcis - 0,010
+ Sulphas ferri - 0,005
+ Combustibilia - 1,402
+ Oxidum ferri - 0,172
+ Argilla - 0,075
+ Carbonas magnesiæ - 0,020
+ Silex - 2,232
+ Aliquantulum carb. calcis -
+ -----
+ 3,961
+ Addito quod deficit 0,039
+ -----
+ 4,000
+
+
+
+End of text.
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Nova analysis aquarum Medeviensium
+by Jöns Jacob Berzelius
+
+*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 10054 ***
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..ba3e0cb
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #10054 (https://www.gutenberg.org/ebooks/10054)
diff --git a/old/10054-8.txt b/old/10054-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..9e14e0b
--- /dev/null
+++ b/old/10054-8.txt
@@ -0,0 +1,920 @@
+The Project Gutenberg EBook of Nova analysis aquarum Medeviensium
+by Jöns Jacob Berzelius
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Nova analysis aquarum Medeviensium
+
+Author: Jöns Jacob Berzelius
+
+Release Date: November 16, 2003 [EBook #10054]
+
+Language: Latin
+
+Character set encoding: ISO Latin-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK NOVA ANALYSIS AQUARUM MEDEVIENSIUM ***
+
+
+
+
+Produced by Lars Aronsson and the Project Runeberg
+
+
+
+
+"Nova analysis aquarum Medeviensium" is a scientific paper in Latin
+about the quality of the water of the health spa at Medevi in Sweden,
+published in 1800 by Swedish chemist Jöns Jacob Berzelius (1779-1848).
+
+This e-text was produced for Project Gutenberg from Project Runeberg's
+digital facsimile edition, available at http://runeberg.org/berzaqua/
+
+This is a plain text file using the ISO 8859-1 (Latin-1) character set
+(É,é = E,e-acute; Å,å = A,a-ring; Ä,ä = A,a-umlaut; Ö,ö = O,o-umlaut).
+
+Project Runeberg publishes free digital editions of Nordic literature.
+We need more volunteers like you. Learn more at http://runeberg.org/
+
+
+
+
+ Regio Collegio Medico
+ Sacrum.
+
+ NOVA ANALYSIS
+ AQUARUM MEDEVIENSIUM
+
+ Quam
+ Venia ampliss. ord. philos.
+ p. p.
+ Præses
+ Mag. A. G. EKEBERG
+ chem. Adjunctus
+ Reg. Acad. Scient. Stockh. Membr.
+ ET
+ AUCTOR
+ JACOBUS BERZELIUS
+ Ostrog. Stip. Strandb.
+ In audit Gust. Maj. D. VI Decemb. MDCCC.
+
+ Upsaliæ
+ Litteris Joh. Fr. Edman, Reg. Acad. Typogr.
+
+
+
+
+Table of Contents
+
+Nova analysis aquarum Medeviensium
+Vetus sive insimus fons
+Fons Medius
+Fons supremus
+Limes Medeviensis
+Fons Lokaënsis
+Limus Lokaënsis
+
+
+
+
+NOVA ANALYSIS AQUARUM MEDEVIENSIUM
+
+
+Aquæ Medevienses a Cel. BERGMAN primum justa & consummata analysi
+chemica exploratæ sunt. In actis Reg. Acad. Scient. Holm. An. 1783. P.
+4, p. 218, hanc suam disquisitionem exposuit. Sed Cel. Medicus S. R.
+M. Primarius etc. D. Doct. S. HEDIN, hujus institutionis præfenti
+tempore curator (Brunns Intendent,) cum variare interdum naturam
+fontium & elementorum rationem, assiduis nobilissimorum chemicorum
+investigationibus confirmatum esse, & in recentissimis præterea chemiæ
+profectibus majora ad disquisitiones hujus generis subtilius
+instituendas subsidia esse posita reputaverit, æstate superiori novam
+analysin suscipiendam esse censuit; eamque mihi, ad Medevi vices
+Chirurgi, ejus auspicio, tunc gerenti, mandavit. Quam cura
+diligentiaque quanta maxima potuerim peractam, propter magnam ab
+experientia summi viri discrepantiam, eorum. qui his rebus student,
+judicio esse submittendam existimavi. Et cum etjam celebratum Loka
+fontem limumque, antea rite consummateque non examinatum, eadem hac
+præterita æstate, ab ejus curatore D:o Doct. etc. ASCHAN sollicitatus,
+adcurate sim perscrutatus, brevem ejus descriptionem, reservata in
+aliam occasionem copiosiori experimentorum expositione, adjungere, ob
+materiæ similitudinem, institui.
+
+Ex tribus fontibus, quibus jam uti licet, unus tantum, & is infimus,
+ante nostram ætatem scaturivit. Olim quidem tres etjam numero fuerunt
+fontes; duo autem reliqui, quos Cel. BERGMAN Rödbrunn & Dahlbrunn
+appellat, jam ita cessaverunt, ut ne locum quidem ubi siti fuerint,
+reperire potuerim. At curante Cel. HEDIN alii duo nuper aperti sunt &
+ædiculis belle superstructis hoc anno consummatis, tecti; ut
+pauperibus usui essent, quibus antea circa horam tertiam matutinam
+surgendi, necessitas erat, ne ex unica scaturigine petita aqua
+opulentioribus ad horam sextam fontem adeuntibus deesset.
+
+
+
+
+Vetus sive infimus fons.
+
+
+Situs ejus est aliquanto depressior, ita tamen ut defluxus sit
+facilis. Intra ædificium alto muro circumdatur, qui ad æquabile frigus
+conservandum plurimum confert. Profundus est V pedes. Cantharos
+circiter LX per horam effundit, cli temporisque varietate parum
+affectus. Temperatura in superficie + 6,º5; ad fundum 6,º intra menses
+æstivos non mutata. Sapor asper, multis nauseosus. Odor concussione
+exprimitur hepaticus. In aperto vase sensim oxidum ferri demittit, &
+odorem saporemque asperum perdit. Tincturam Heliotropii rubefacit, at
+non post coctionem ferrive demissionem. Calce soluta turbatur, sed non
+post coctionem. Acidum carbonicum in aqua ita prodi docent, si primo
+calcis solutionem turbaverit, uberius autem adfusa solverit quæ
+præcipitata erant; quod vero hic non incidit, cum ferrum etjam
+præcipitetur, ex quo præcipitarum flavescit; in aqua autem nihil vel
+parum adsir liberi acidi carbonici. Cum acido sulphurico forti nulla
+effervescentia. Solutiones Fernambuci aut Curcumæ non mutatæ. Cum ac.
+gallaceo color violaceus; prussiate kali cæruleus purissimus; ex quo
+post quietem XXIV horarum prussias ferri depositus; utrumque in aqua
+cocta inefficax. Acidum oxalicum paullulum permutavit, sed non in
+cruda solum, verum etjam in cocta; quod sulphatem calcis prodit.
+Carbonas kali nihil. Natrum purum post horas XXIV luteolum
+præcipitatum effecit. Similiter ammoniacum. Aliquantulum ac. azotici
+in aquæ portionem instillabatur, quæ dein azotate barytæ
+præcipitabatur: pauxillum illud, quod post h. XXIV demissum erat, inde
+separabatur, quo facto aqua azotate argenti præcipitabatur; hoc
+præcipitatum suisse muriatem argenti exinde colligimus, quod luci
+expositum nigrescebat; quod in carbonatibus argenti non accidit.
+Azotas hydrargyri frigide præparatus album dedit & subtile
+præcipitatum, ad labra vitri adhærens, & vix sensibile antequam aqua
+effusa, vitrum aruisser. Azotas hydr. calide præparatus & azotas
+plumbi præcipitata fecerunt e luteo candicantia. Ad detegendum in aqua
+hydrogenium sulphuratum multa sunt a chemicis proposita, at pleraque
+non nisi in aquis saturatoribus efficacia. Ejusmodi sunt: argentum
+metallicum; sed in fonte suspensus nummus argenteus bene politus post
+IIX dies æque splendebat; oxidum arsenici album; id vero in hac aqua
+æquali tempore nihil passum est; acidum azoticum conc. quod,
+hydrogenium oxidando sulphur præcipitare docent; illud autem heic
+nihil tale effecit. Nihilominus olfactus hydrogenii sulphurati in hac
+aqua index certissimus est. Azotas plumbi in forma sicca ad hydr.
+sulph. valde sensibilis est; at solurus, propter suam ad aquam
+attractionem, sulphure difficilius decomponitur. Scribebam autem hac
+solutione in charta, quæ vasi, in quo aqua fontana evaporaretur,
+superimponebatur: vas sensim calefactum est, ut gas hydr. sulph.
+quantum fieri posset siccum eliceretur: qua re etjam factum est, ut
+litteræ seriptæ, pro varia gasis siccitate, quibusdam in locis
+metallice splenderent & nigrescerent; aliis magis minusve perspicuæ,
+aliis non observabiles essent.
+
+Post hæc experimenta præcursoria, nostra in eo verfat, est opera, ut
+quæ in hac aqua soluta sint gasia fecernerentur. Quantum aquæ
+Cantharus unus capere potest [1] in vas retortum vitreum instillabatur
+ejus magnitudinis, ut tertia pars vacua maneret: orificium subere
+obturabatur, per quod aptatus erat tubus vitreus; cui vesica arcte
+adligabatur. Tubus ad apparatum pneumaticium ducebat. Aqua, qua hunc
+appatatum impleveram, quartam horæ partem cocta erat, & jam intra
+temperaturam + 85º & 100º, igne subtus facto, servabatur. Supra enim
+in recipulo pneumatico olei stratum fluitabat, ne, experimento
+peracto, gas ab aqua refrigerata imbiberetur. Quamquam aqua, ut
+diximus, antea diu servisset, bullæ tamen aëris jam exinde per oleum
+adscendentes animadvertebantur, ex cucurbita non venientes. Gas, quod
+in apparatu pneumatico, postquam aqua in cucurbita horæ tres quartas
+partes servisset, receptum erat, minoris aliquanto voluminis fuit eo,
+quod supra aquam in cucurbita fuerat, utroque in eadem temperatura
+menso; ex quo sequitur, vapores aquosos non omnem ex superiori
+cucurbitæ parte aërem expulisse; quapropter hac methodo nihil certi de
+quantitate naturave gasium in aqua fontana solutorum eruere
+licet. Alia igitur utendum erat. Nec apparatum a Cel. BERGMAN (Om
+Bitter-, Selzer-, Spa- och Pyrmontervattens halt och tillredning, §
+8. Fig. 1.) comparare poteram. Hanc igitur, scopo, ut videtur, optime
+inservientem experiundi rationem inveni. Orificium lagenæ vitreæ,
+adcurate ejus capacitatem emensus, subere optimo obturabam, per quod
+tubus vitreus, ut in experimentis pneumaticis solet, curvatus
+ingerebatur ita, ut altera ejus extremitas ultra suber in lagena non
+exstaret. Et lagena & huic ita adjunctus tubus aqua examinanda
+implebantur, ne minima quidem aëris atmosphærici bulla observabili
+relicta. Lagena ad commissuram luto vesicaque rite munita, in balneo
+arenæ ponebatur. Apparatu pneumatico eodem as supra utebar; sed jam
+aqua plus horam ante initium experimenti fervisser. (Vas, in quo
+fervebat, ejus capacitatis erat, ut quod exhalaret cruda aqua
+compensare opus non esset). In ipso recipulo apparatus aqua, ut ante,
+oleo operiebatur. Huic methodo aliquis objicere forsitan posset,
+aquam fontanam in lagena calore valde dilatari ante quam gasia exinde
+abeant; ita partem expelli & amitti. Sed ubi hæc pars aquæ venerit in
+aquam bullientem apparatus pneumatici sub recipulum, gasia, quibus
+prægnans est, mox hujus calore in formam nativam restituta, effugere
+nequeunt. Postquam horæ dimidium aqua in lagena fervisset,
+summovebatur sensim ignis ad cautam refrigerationem. In temperatura
++17º volumen gasium dimensum fuit 6,5 pollicum cubicorum decimalium
+pro quoque cantharo. Cel. BERGMAN 14 p. cub. ex. Cantharo
+accepit. Hæc discrepantia experimentum pluries iterare jussit; idem
+autem semper fuit eventus, si aberrationem 1/2 vel 3/4
+p. c. exceperis, tribuendam temperaturæ , quam omnino æqualem obtinere
+non poteram. Iuncturam autem nec rimis latentibus fefellisse, tum
+illius post singula experimenta sollicita exploratio demonstravit, cum
+regressus aquæ ex apparatu pneumatico in lagenam frigescentem.
+
+ [1] Hoc loco & in sequentibas mensura coronata & accurate explorata
+ utebar.
+
+Ad vulgare præscriptum solutio calcis in gase his experimentis
+collecto collocabatur. Post XXXVI horas ex 6,5 p. c. dimidius tantum
+restabat, quam aëra esse atmosphæricum gas azoticum oxigenatum
+indicavit. Quorsum igitur gas hydrogenium sulphuratum, quod aquæ
+inesse certo sciebam? Id quo intëlligerem, lagenam, hoc gase,
+præparato ex sulphureto ferri ac acido sulphurico diluto, impletam
+supra calcem aqua solutam collocavi. Post XIV horas X p. c. absorpti
+erant; supererat unus cum dimidio p. c., post XXIV horas nihil
+diminutus; quem esse atmosphæricum, gase azotico oxigenato
+exploravi. Gas hydr. sulph. & gas acidi carbonici ad æqualia volumina
+commixta & eidem experimento subjecta, ab aqua calcarea, uno
+p. c. relicto,. absorbebantur. Solutionis calcareæ in his
+experimentis, & præcipue in superiori, color erat luteoalbidus, odor
+saporque sulphureti calcarei; solutio sensim sulphatem calcis
+deponendo turbabatur, quod tamen in posteriori propter carbonatem
+calcis simul præcipitatum discerni non poterat. Ex quibus
+intelligitur, diminutionem supra descriptam gasis aquæ examinandæ non
+acido tantum carbonico sed gasi etjam hydr. sulph. esse tribuendam.
+Horum igitur gasium quantitates alia via dignoscendæ sunt. Eum in
+finem unum aquæ fontanæ Cantharum in vase operto calce præcipitabam;
+præcipitatum, cujus pondus erat = 0,085 [2] ex oxido ferri = 0,020,
+carbonate calcis magnesiæque aquæ proprio, aliis experimentis noto =
+0,035, & carbonate calcis jam generato, cujus igitur pondus = 0,030,
+constabat. Si pondera carbonatis calcis & acidi carb. quod continet,
+sunt inter se = 100:43, oritur exinde pondus acidi carbonici ex aqua
+fontana recepti = 0,014; ex quo tamen volumen gasis ejus haud facile
+inveniri potest.
+
+ [2] Unitas ponderis per totam banc disfertationem = 1/4 lod
+ viktualie-vigt = 1 drachma 7 1/2 gr. = 1 centner prober-vigt.
+
+Unde autem oritur hujus aquæ gas hydrogenium sulphuratum? In quibusdam
+aquis non dubium est quin originem debeat sulphureto calcis, quod, dum
+ex aqua oxidatur, ideoque gas hydrogenium generat, illi sulphuris
+aliquid tradit; ipsum autem in sulphatem calcis transit, qui circum
+tales fontes, forma pulveris albi, se manifestat. In aqua Medeviensi
+sulphas quidem calcis adest, quem primo sulphuretum fuisse posse,
+deinde vero oxidatum, hoc gas, ut diximus, produxisse, haud quidem
+districte negaverim, vero tamen similius esse existimaverim, a stratis
+corporum organicorum putrefactorum vel putrescentium, per quæ vena
+transit, idem illud gas originem duxisse, quippe quod destructione
+animalium vegetabiliumque generari, ideoque ex stagnosis limosisque
+locis, præsertim commotione quadam facta, exhalari noverimus. Per hanc
+hypothesin explicatur etjam ortus gasis hydrogenii carbonati, quod in
+hoc & pluribus aliis Sveciæ fontibus adesse, cum alia fere desint
+ipsius indicia, sapor peculiaris certe arguit; quamquam ejus
+quantitas, propter minorem in aqua solubilitatem longe minor sit,
+necesse est; nec determinari potest nisi combustione; quam experiri,
+defectus instrumentorum prohibuit.
+
+Ex quovis fonte V Cantharos, in vase vitreo, unum cum dimidio
+cancharum capiente, singulos vaporare curavi. Massa sicca caute
+colligebatur, & quod vitro arctius adhærebat, acido muriatico diluto
+abluebatur & solutioni N. 5 addebatur. Massæ in temp. + 108 siccatæ
+pondus =0,575.
+
+1. Massa diligenter aqua eluebatur & liquidum siphone secernebatur,
+quo colatio evitaretur. Hæc aqua deinceps ad siccum vaporabat, supra
+infundebatur alcohol, qui non solutum reliquit album terrestre =
+0,025, quod experimentis infra enarrandis sulphatem calcis esse
+reperi.
+
+2. Solutio alcoholina lente evaporabatur; fusca erat, & crystallos
+muriatis natri facile agnoscibiles in reliqua massa fusca
+deliquescibili dabat [3]. Pondus totius massæ = 0,150. In aqua
+solvebatur, cui solutioni admistum ammoniacum purum nihil mutavit; sed
+azotate barytæ præcipitatum efficiebatur, quod lotum siccatumque erat
+= 0,01. & azotate argenti præcipitatum cinereum, in lamella vitrea
+supra ignem odorem empyreumaticum spargens, quo manifestatur extractum
+vegetabile: id igitur coctione cum acido azotico conc. destruebatur;
+quod hujus acidi supererat, ammoniaco dein saturabatur, quod primo
+præcipitatum faciebat, mox solvebat; quapropter acidum muriaticum ad
+saporem acidulum addebatur. Murias argenti bene elotus & siccatus
+niveo fuit colore & pondere = 0,240.
+
+ [3] Sales cum extracto conjunctos difficulter crystallisari, notisi
+ mum est.
+
+3. Ex reliqua solutionis parte argentum superfluum muriate ammoniaci
+præcipitabatur: dein inspissabatur, nihilque acido oxalico tartaricove
+afficiebatur; quapropter nec kali nec calcem habebat.
+
+4. Residuum ex lotione cum aqua N. 1 cum alcohole eluebatur, quod
+evaporando dedit refinam odoram fuscam = 0,005.
+
+5. Residuum ex massa alcohole elota N. 4 acido muriatico diluto
+solvebatur; solutio secernebatur, & quod solutum non erat, aqua
+eluebatur, quæ dein solutioni admiscebatur. Hæc ad dimidiam partem
+evaporata ammoniaco præcipitabatur; præcipitatum elotum fuit = 0,15.
+Reliqua solutio, cum aqua lotionis, carbonete ammoniaci
+præcipitabatur, quod carbonatem calcis = 0,125 dedit. Calcem fuisse
+inde colligitur, quod cum acido sulphurico sal difficulter solubile
+efficiebat, nec carbonare ammoniaci solvebatur; ideoque magnesia non
+erat.
+
+6. Quod ammoniaco præcipitatum erat, in acido sulphurico solvebatur;
+residua erat magnesia, quæ acid. sulph. dilato difficulter solvitur,
+si pura est; pondus erat = 0,03. Acido muriatico soluta carbonate
+ammoniaci procipitabatur [4] & mox ab eo solvebatur; quæ magnesiæ nota
+est.
+
+ [4] BERGMAN & secundum eum plures alii, magnesiæ ad acida
+ attractionem majorem statuunt quam ammoniaci. Alii negant; cum ex
+ acid. sulphurico ammoniaco præcipitetur. BERGMAN (In Opusculis T. 3
+ p. 317 & 337) hoc præcipitatum inde oriri contendit quod in
+ solutione sal tripliciter compositum generaretur. Qua de re hæc
+ sequentia ipse sum expertus. Si Murias magnesiæ cum carbonate kali
+ præcipitatur, usque dum reagat alcali, & præcipitatum inde
+ separatur, præcipitari dein potest cum ammoniaco puro nova magnesiæ
+ portio. Idem evenit, si ordine inverso primo adhibetur ammoniacum
+ purum & deinde Carbonas kali. Sulphas magnesiæ carbonate kali totus
+ decomponitur; at si plus carbonatis kali additur, solvitur iterum
+ praecipitatum, & post horas quasdam crystalli formantur. Idem
+ evenit, si præcipitatio ope carbonatis ammoniaci perficitur. Etjam
+ ex muriate magnesiæ præcipitando formantur hi sales; si solutio
+ valde diluta est, nihil carbonate ammoniaci praecipitatur; si
+ aliquantom puri ammoniaci additur, præcipitatum oritur quod
+ carbonate ammoniaci, si sufficiens ejus quantitas adsit, solvitur &
+ crystallisatur eam in formam, quam BERGMAN, Opusc. T. 1 Tab. 1.
+ depinxit & carbonatis magnesiæ esse dixit; sed. ut ex allatis
+ sequitur, ammoniacum etjam continet, quod in auctiore calore
+ effugit, & magnesiæ carbonatem pulverulentum relinquit. Solutio
+ muriatis magnesiæ valde diluta non præcipitatur carbonate ammoniaci,
+ sed tantum si concentrata sit; tum autem præcipitatum est triplex
+ ille sal, cujus supra mentionem fecimus, sere difficulter
+ solubilis. Carbonates alcalium solvunt carbonatem magnesiæ, &
+ efficiunt sales crystallisabiles difficulter solubiles. Murias
+ ammoniaci carbonatem magnesiæ solvit, sed pars decomponitur & sal
+ triplex nascitur. Alcalia pura solvunt carbonatem magnesiæ ita, ut
+ se acido carbonico saturent, & quod superest carbonatis magnesiæ
+ solvant; quod de ammoniaco non valet; cum carbonas ammoniaci puram
+ magnesiam ita solvat, ut hæe primum ab ammoniaco rapiat ad se acidum
+ carbonicum. Fourcroy & Vauquelin, in analysi urinæ, Bulletin des
+ Sciences An. 1798 N. IX, propensitatem magnesiæ ad triplicem
+ conjunctionem cum ammoniaco & acido phosphorico memoraverunt. Hæc
+ magnesiæ proprietas accuratiore disquisitione digna esse vi detur.
+
+Solutio in acido sulphurico facta, ad siccum evaporabatur; quod dum
+fiebat, crystalli sulphatis calcis formabantur: massa sicca
+ustulabatur donec effugisset ac. sulphuricum; residui pondus = 0,125;
+quæ ponderis auctio majori ferri oxidationi tribuenda esse videretur,
+quam etjam color & vapores acidi sulphurosi indicabant.
+
+7. Massa usta lavabatur aqua, ex qua nec ammoniacum nec carbonates
+alcalium aliquid præcipitabant. Dein ac. muriatico solvebatur, ex qua
+solutione murias barytæ præcipitatum effecir, quod sulphatem calcis =
+0,02 adhuc remansisse indicabat. Etjam oxalas kali calcis præsentiam
+docebat. Puro ammoniaco oxidum ferri purum præcipitabatur = 0,10.
+
+8. Solutio N. 5, ex qua calx carbonate ammoniaci præcipitate erat, in
+siccum evaporabatur; cum acido sulphurico miscebatur & urebatur donec
+acid, muriaticum effugisset; iterum solvebatur, & ammoniaco
+præcipitabatur; quo secernebatur magnesia = 0,02.
+
+9. Quod post solutionem in acido muriatico supererat, aqua difficulter
+solvebatur; at aqua postquam diutius superinfusa mansisset, &
+solutione barytæ & acid. oxalico præcipitabatur; coctum in carbonate
+natri generavit sulphatem natri, & quod non solvebatur, effervescebat
+aliquantulum, adfuso acido quodam; fuit igitur sulphas calcis = 0,140.
+
+Hæ omnes rationes si conferuntur; animadvertitur auctio = 0,040, quæ
+tribuenda est iis particulis, quæ ex vase, in quo facta erat
+evaporatio, acido muriatico eluebantur.
+
+Salis N. 2 pondus erat = 0,150; murias argenti = 0,240 continet ac.
+muriaticum = 0,043, quod ad plenam saturarionem requirit natrum =
+0,065 & aquam ad crystallisandum = 0,022, quo quantitas muratis narri
+invenitur = 0,130. Sulphas barytæ, ibidiem, = 0,010 continet ac.
+sulphuricum = 0,003; quod saturatur natro = 0,005, ex quo quantitas
+sulphatis natri = 0,08. Residuum fuit extractum & aqua & alcohole
+solubile = 0,012.
+
+Sequens tabula exhiber, quantum ex meis quidem experimentis concludere
+licuit, quantitates corporum in quovis hujus aquæ cantharo solutorum;
+cui adjungitur tabula Cel. Prof. BERGMAN, loco supra citato allata.
+
+ Secundum experimenta Secundum mea
+ BERGMANNI
+ Gas acidi carbonici - 6 p. c. Gas ac. carb.
+ Gas hydr. sulph. - 8 cum gase hydr.
+ sulph. - 6 p. c.
+ Aër athmosph. - 0,5
+ ----- -----
+ 14 6 1/2
+ Murias natri - 0,005 Murias natri - 0,026
+ Oxidum ferri - 0,056 Oxid. ferri - 0,020
+ Extractum mucil. - 0,019 Extract. muc. - 0,003
+ - - - - Sulphas natri - 0,001
+ - - - - Sulphas calcis - 0,037
+ - - - - Carbonas calc. - 0,025
+ - - - - Carb. magnes. - 0,010
+ - - - - Resinæ - 0,001
+ Murias calcis - 0,009 - - -
+ ----- -----
+ 0,089 0,123
+
+
+
+
+Fons Medius
+
+
+In ipso fere plano soli circumjacentis scatet; reliqui duo
+depressiores. Aqua per duo foramina crateris emittitur, ideoque fere
+semper turbida est. Temperatura variat. D 1 Junii erat in fundo +7°;
+in superficie 7,°5; in atmosphæra 8° vel 9° D. 30 Julii in fundo 9,5
+in superficie 10,° in atmosphæra 19° vel 20°. Quantitas gasium per
+cantharum aquæ hujus fontis est 1 1/2 p. cub. major, quam reliquorum;
+odore hydrogenii sulph. fortiori & quadam virtute laxante prædita est.
+Ejus partes constitutivæ eædem sunt, ac fontis supra descripti,
+excepto, quod minus ferri (= 0,015) & carbonatis calcis (= 0,080)
+habet, quod etjam quantitatem acidi carbonici minorem indicare
+videtur.
+
+
+
+
+Fons supremus.
+
+
+Situs hujus fontis editior est, quam ceterorum. Sapor veteris fontis
+sapori similis est. Reactio eadem. Temperatura variat. D. 1 Jun. erat
+in fundo + 6,°5; in superficie 7.° D. 30 Jul. in fundo + 8° in
+superficie 9.° Ferri quantitas eadem est ac in vetere fonte, sulphatis
+calcis major (= 0,045); carbonatis calcis & magnesiæ minor. Sales
+reliqui sunt iidem in omnibus his fontibus.
+
+
+
+
+Limus Medeviensis.
+
+
+Non admodum profunde sub ipsa soli superficie reperitur. Scripturam
+azotate plumbi factam afficit. Schidiis & aliis reliquiis
+vegetabilibus immixtus est. Ustione duas partes tertias ponderis
+perdit; residuum constat ex ferro, silice & sulphate calcis. Sulphatem
+ferri, ut limus Lokaënsis, non continet. Una ejus tertia pars est
+extractiva, & alkohole & aqua solubilis.
+
+
+
+
+Fons Lokaënsis.
+
+
+Ejus partes constitutivas eadem fere ratione, qua fontium
+Medeviensium, exploratas has sequentes reperi.
+
+ Gas Hydrog. sulph. & perpaullulum
+ Gasis acidi carbonici - - 2 p. c.
+ Aër atmospæricus - - 3,5
+ ex quo gas oxigenium - 0,5
+ & gas azotum - 3,0
+ ------
+ 5,5 p. c.
+ Carbonas calcis - - 0,0042
+ Carbonas magnesiæ - - 0,0035
+ Silex - - 0,0107
+ Sulphas calcis - - 0,0023
+ Murias natri - - 0,0055
+ Extractivum - - 0,0014
+ Aliquantulum resinæ - -
+ ------
+ per Cantharum 0,0276
+
+
+
+
+Limus Lokaënsis,
+
+
+ In quaque libra continentur
+ Gas ac. carb. & hydrog. sulph. - 2,6
+ Aër atmosphæricus - 0,3
+ Gas hydrogenium carbonatum - 0,8
+ -----
+ 3,7 p. cub.
+ Aquosum - 9,5 lod.
+ Limus siccatus = 4, continet
+ Extractum - 0,045
+ Sulphas calcis - 0,010
+ Sulphas ferri - 0,005
+ Combustibilia - 1,402
+ Oxidum ferri - 0,172
+ Argilla - 0,075
+ Carbonas magnesiæ - 0,020
+ Silex - 2,232
+ Aliquantulum carb. calcis -
+ -----
+ 3,961
+ Addito quod deficit 0,039
+ -----
+ 4,000
+
+
+
+End of text.
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Nova analysis aquarum Medeviensium
+by Jöns Jacob Berzelius
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK NOVA ANALYSIS AQUARUM MEDEVIENSIUM ***
+
+***** This file should be named 10054-8.txt or 10054-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+ https://www.gutenberg.org/1/0/0/5/10054/
+
+Produced by Lars Aronsson and the Project Runeberg
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties. Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research. They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement. See
+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works. See paragraph 1.E below.
+
+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States. If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed. Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work. You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change. If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges. If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form. However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+ the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+ you already use to calculate your applicable taxes. The fee is
+ owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+ has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+ Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments
+ must be paid within 60 days following each date on which you
+ prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+ returns. Royalty payments should be clearly marked as such and
+ sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+ address specified in Section 4, "Information about donations to
+ the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+ you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+ does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+ License. You must require such a user to return or
+ destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+ and discontinue all use of and all access to other copies of
+ Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+ money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+ electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+ of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+ distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from. If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation. The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund. If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS," WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations. Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+ Dr. Gregory B. Newby
+ Chief Executive and Director
+ gbnewby@pglaf.org
+
+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment. Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements. We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance. To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+Each eBook is in a subdirectory of the same number as the eBook's
+eBook number, often in several formats including plain vanilla ASCII,
+compressed (zipped), HTML and others.
+
+Corrected EDITIONS of our eBooks replace the old file and take over
+the old filename and etext number. The replaced older file is renamed.
+VERSIONS based on separate sources are treated as new eBooks receiving
+new filenames and etext numbers.
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+ https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+EBooks posted prior to November 2003, with eBook numbers BELOW #10000,
+are filed in directories based on their release date. If you want to
+download any of these eBooks directly, rather than using the regular
+search system you may utilize the following addresses and just
+download by the etext year.
+
+ http://www.ibiblio.org/gutenberg/etext06
+
+ (Or /etext 05, 04, 03, 02, 01, 00, 99,
+ 98, 97, 96, 95, 94, 93, 92, 92, 91 or 90)
+
+EBooks posted since November 2003, with etext numbers OVER #10000, are
+filed in a different way. The year of a release date is no longer part
+of the directory path. The path is based on the etext number (which is
+identical to the filename). The path to the file is made up of single
+digits corresponding to all but the last digit in the filename. For
+example an eBook of filename 10234 would be found at:
+
+ https://www.gutenberg.org/1/0/2/3/10234
+
+or filename 24689 would be found at:
+ https://www.gutenberg.org/2/4/6/8/24689
+
+An alternative method of locating eBooks:
+ https://www.gutenberg.org/GUTINDEX.ALL
+
+
diff --git a/old/10054-8.zip b/old/10054-8.zip
new file mode 100644
index 0000000..f1f7470
--- /dev/null
+++ b/old/10054-8.zip
Binary files differ
diff --git a/old/10054.txt b/old/10054.txt
new file mode 100644
index 0000000..dda277b
--- /dev/null
+++ b/old/10054.txt
@@ -0,0 +1,920 @@
+The Project Gutenberg EBook of Nova analysis aquarum Medeviensium
+by Joens Jacob Berzelius
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Nova analysis aquarum Medeviensium
+
+Author: Joens Jacob Berzelius
+
+Release Date: November 16, 2003 [EBook #10054]
+
+Language: Latin
+
+Character set encoding: ISO Latin-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK NOVA ANALYSIS AQUARUM MEDEVIENSIUM ***
+
+
+
+
+Produced by Lars Aronsson and the Project Runeberg
+
+
+
+
+"Nova analysis aquarum Medeviensium" is a scientific paper in Latin
+about the quality of the water of the health spa at Medevi in Sweden,
+published in 1800 by Swedish chemist Joens Jacob Berzelius (1779-1848).
+
+This e-text was produced for Project Gutenberg from Project Runeberg's
+digital facsimile edition, available at http://runeberg.org/berzaqua/
+
+This is a plain text file using the ISO 8859-1 (Latin-1) character set
+(E,e = E,e-acute; A,a = A,a-ring; Ae,ae = A,a-umlaut; Oe,oe = O,o-umlaut).
+
+Project Runeberg publishes free digital editions of Nordic literature.
+We need more volunteers like you. Learn more at http://runeberg.org/
+
+
+
+
+ Regio Collegio Medico
+ Sacrum.
+
+ NOVA ANALYSIS
+ AQUARUM MEDEVIENSIUM
+
+ Quam
+ Venia ampliss. ord. philos.
+ p. p.
+ Praeses
+ Mag. A. G. EKEBERG
+ chem. Adjunctus
+ Reg. Acad. Scient. Stockh. Membr.
+ ET
+ AUCTOR
+ JACOBUS BERZELIUS
+ Ostrog. Stip. Strandb.
+ In audit Gust. Maj. D. VI Decemb. MDCCC.
+
+ Upsaliae
+ Litteris Joh. Fr. Edman, Reg. Acad. Typogr.
+
+
+
+
+Table of Contents
+
+Nova analysis aquarum Medeviensium
+Vetus sive insimus fons
+Fons Medius
+Fons supremus
+Limes Medeviensis
+Fons Lokaensis
+Limus Lokaensis
+
+
+
+
+NOVA ANALYSIS AQUARUM MEDEVIENSIUM
+
+
+Aquae Medevienses a Cel. BERGMAN primum justa & consummata analysi
+chemica exploratae sunt. In actis Reg. Acad. Scient. Holm. An. 1783. P.
+4, p. 218, hanc suam disquisitionem exposuit. Sed Cel. Medicus S. R.
+M. Primarius etc. D. Doct. S. HEDIN, hujus institutionis praefenti
+tempore curator (Brunns Intendent,) cum variare interdum naturam
+fontium & elementorum rationem, assiduis nobilissimorum chemicorum
+investigationibus confirmatum esse, & in recentissimis praeterea chemiae
+profectibus majora ad disquisitiones hujus generis subtilius
+instituendas subsidia esse posita reputaverit, aestate superiori novam
+analysin suscipiendam esse censuit; eamque mihi, ad Medevi vices
+Chirurgi, ejus auspicio, tunc gerenti, mandavit. Quam cura
+diligentiaque quanta maxima potuerim peractam, propter magnam ab
+experientia summi viri discrepantiam, eorum. qui his rebus student,
+judicio esse submittendam existimavi. Et cum etjam celebratum Loka
+fontem limumque, antea rite consummateque non examinatum, eadem hac
+praeterita aestate, ab ejus curatore D:o Doct. etc. ASCHAN sollicitatus,
+adcurate sim perscrutatus, brevem ejus descriptionem, reservata in
+aliam occasionem copiosiori experimentorum expositione, adjungere, ob
+materiae similitudinem, institui.
+
+Ex tribus fontibus, quibus jam uti licet, unus tantum, & is infimus,
+ante nostram aetatem scaturivit. Olim quidem tres etjam numero fuerunt
+fontes; duo autem reliqui, quos Cel. BERGMAN Roedbrunn & Dahlbrunn
+appellat, jam ita cessaverunt, ut ne locum quidem ubi siti fuerint,
+reperire potuerim. At curante Cel. HEDIN alii duo nuper aperti sunt &
+aediculis belle superstructis hoc anno consummatis, tecti; ut
+pauperibus usui essent, quibus antea circa horam tertiam matutinam
+surgendi, necessitas erat, ne ex unica scaturigine petita aqua
+opulentioribus ad horam sextam fontem adeuntibus deesset.
+
+
+
+
+Vetus sive infimus fons.
+
+
+Situs ejus est aliquanto depressior, ita tamen ut defluxus sit
+facilis. Intra aedificium alto muro circumdatur, qui ad aequabile frigus
+conservandum plurimum confert. Profundus est V pedes. Cantharos
+circiter LX per horam effundit, cli temporisque varietate parum
+affectus. Temperatura in superficie + 6,5; ad fundum 6, intra menses
+aestivos non mutata. Sapor asper, multis nauseosus. Odor concussione
+exprimitur hepaticus. In aperto vase sensim oxidum ferri demittit, &
+odorem saporemque asperum perdit. Tincturam Heliotropii rubefacit, at
+non post coctionem ferrive demissionem. Calce soluta turbatur, sed non
+post coctionem. Acidum carbonicum in aqua ita prodi docent, si primo
+calcis solutionem turbaverit, uberius autem adfusa solverit quae
+praecipitata erant; quod vero hic non incidit, cum ferrum etjam
+praecipitetur, ex quo praecipitarum flavescit; in aqua autem nihil vel
+parum adsir liberi acidi carbonici. Cum acido sulphurico forti nulla
+effervescentia. Solutiones Fernambuci aut Curcumae non mutatae. Cum ac.
+gallaceo color violaceus; prussiate kali caeruleus purissimus; ex quo
+post quietem XXIV horarum prussias ferri depositus; utrumque in aqua
+cocta inefficax. Acidum oxalicum paullulum permutavit, sed non in
+cruda solum, verum etjam in cocta; quod sulphatem calcis prodit.
+Carbonas kali nihil. Natrum purum post horas XXIV luteolum
+praecipitatum effecit. Similiter ammoniacum. Aliquantulum ac. azotici
+in aquae portionem instillabatur, quae dein azotate barytae
+praecipitabatur: pauxillum illud, quod post h. XXIV demissum erat, inde
+separabatur, quo facto aqua azotate argenti praecipitabatur; hoc
+praecipitatum suisse muriatem argenti exinde colligimus, quod luci
+expositum nigrescebat; quod in carbonatibus argenti non accidit.
+Azotas hydrargyri frigide praeparatus album dedit & subtile
+praecipitatum, ad labra vitri adhaerens, & vix sensibile antequam aqua
+effusa, vitrum aruisser. Azotas hydr. calide praeparatus & azotas
+plumbi praecipitata fecerunt e luteo candicantia. Ad detegendum in aqua
+hydrogenium sulphuratum multa sunt a chemicis proposita, at pleraque
+non nisi in aquis saturatoribus efficacia. Ejusmodi sunt: argentum
+metallicum; sed in fonte suspensus nummus argenteus bene politus post
+IIX dies aeque splendebat; oxidum arsenici album; id vero in hac aqua
+aequali tempore nihil passum est; acidum azoticum conc. quod,
+hydrogenium oxidando sulphur praecipitare docent; illud autem heic
+nihil tale effecit. Nihilominus olfactus hydrogenii sulphurati in hac
+aqua index certissimus est. Azotas plumbi in forma sicca ad hydr.
+sulph. valde sensibilis est; at solurus, propter suam ad aquam
+attractionem, sulphure difficilius decomponitur. Scribebam autem hac
+solutione in charta, quae vasi, in quo aqua fontana evaporaretur,
+superimponebatur: vas sensim calefactum est, ut gas hydr. sulph.
+quantum fieri posset siccum eliceretur: qua re etjam factum est, ut
+litterae seriptae, pro varia gasis siccitate, quibusdam in locis
+metallice splenderent & nigrescerent; aliis magis minusve perspicuae,
+aliis non observabiles essent.
+
+Post haec experimenta praecursoria, nostra in eo verfat, est opera, ut
+quae in hac aqua soluta sint gasia fecernerentur. Quantum aquae
+Cantharus unus capere potest [1] in vas retortum vitreum instillabatur
+ejus magnitudinis, ut tertia pars vacua maneret: orificium subere
+obturabatur, per quod aptatus erat tubus vitreus; cui vesica arcte
+adligabatur. Tubus ad apparatum pneumaticium ducebat. Aqua, qua hunc
+appatatum impleveram, quartam horae partem cocta erat, & jam intra
+temperaturam + 85 & 100, igne subtus facto, servabatur. Supra enim
+in recipulo pneumatico olei stratum fluitabat, ne, experimento
+peracto, gas ab aqua refrigerata imbiberetur. Quamquam aqua, ut
+diximus, antea diu servisset, bullae tamen aeris jam exinde per oleum
+adscendentes animadvertebantur, ex cucurbita non venientes. Gas, quod
+in apparatu pneumatico, postquam aqua in cucurbita horae tres quartas
+partes servisset, receptum erat, minoris aliquanto voluminis fuit eo,
+quod supra aquam in cucurbita fuerat, utroque in eadem temperatura
+menso; ex quo sequitur, vapores aquosos non omnem ex superiori
+cucurbitae parte aerem expulisse; quapropter hac methodo nihil certi de
+quantitate naturave gasium in aqua fontana solutorum eruere
+licet. Alia igitur utendum erat. Nec apparatum a Cel. BERGMAN (Om
+Bitter-, Selzer-, Spa- och Pyrmontervattens halt och tillredning, Sec.
+8. Fig. 1.) comparare poteram. Hanc igitur, scopo, ut videtur, optime
+inservientem experiundi rationem inveni. Orificium lagenae vitreae,
+adcurate ejus capacitatem emensus, subere optimo obturabam, per quod
+tubus vitreus, ut in experimentis pneumaticis solet, curvatus
+ingerebatur ita, ut altera ejus extremitas ultra suber in lagena non
+exstaret. Et lagena & huic ita adjunctus tubus aqua examinanda
+implebantur, ne minima quidem aeris atmosphaerici bulla observabili
+relicta. Lagena ad commissuram luto vesicaque rite munita, in balneo
+arenae ponebatur. Apparatu pneumatico eodem as supra utebar; sed jam
+aqua plus horam ante initium experimenti fervisser. (Vas, in quo
+fervebat, ejus capacitatis erat, ut quod exhalaret cruda aqua
+compensare opus non esset). In ipso recipulo apparatus aqua, ut ante,
+oleo operiebatur. Huic methodo aliquis objicere forsitan posset,
+aquam fontanam in lagena calore valde dilatari ante quam gasia exinde
+abeant; ita partem expelli & amitti. Sed ubi haec pars aquae venerit in
+aquam bullientem apparatus pneumatici sub recipulum, gasia, quibus
+praegnans est, mox hujus calore in formam nativam restituta, effugere
+nequeunt. Postquam horae dimidium aqua in lagena fervisset,
+summovebatur sensim ignis ad cautam refrigerationem. In temperatura
++17 volumen gasium dimensum fuit 6,5 pollicum cubicorum decimalium
+pro quoque cantharo. Cel. BERGMAN 14 p. cub. ex. Cantharo
+accepit. Haec discrepantia experimentum pluries iterare jussit; idem
+autem semper fuit eventus, si aberrationem 1/2 vel 3/4
+p. c. exceperis, tribuendam temperaturae , quam omnino aequalem obtinere
+non poteram. Iuncturam autem nec rimis latentibus fefellisse, tum
+illius post singula experimenta sollicita exploratio demonstravit, cum
+regressus aquae ex apparatu pneumatico in lagenam frigescentem.
+
+ [1] Hoc loco & in sequentibas mensura coronata & accurate explorata
+ utebar.
+
+Ad vulgare praescriptum solutio calcis in gase his experimentis
+collecto collocabatur. Post XXXVI horas ex 6,5 p. c. dimidius tantum
+restabat, quam aera esse atmosphaericum gas azoticum oxigenatum
+indicavit. Quorsum igitur gas hydrogenium sulphuratum, quod aquae
+inesse certo sciebam? Id quo intelligerem, lagenam, hoc gase,
+praeparato ex sulphureto ferri ac acido sulphurico diluto, impletam
+supra calcem aqua solutam collocavi. Post XIV horas X p. c. absorpti
+erant; supererat unus cum dimidio p. c., post XXIV horas nihil
+diminutus; quem esse atmosphaericum, gase azotico oxigenato
+exploravi. Gas hydr. sulph. & gas acidi carbonici ad aequalia volumina
+commixta & eidem experimento subjecta, ab aqua calcarea, uno
+p. c. relicto,. absorbebantur. Solutionis calcareae in his
+experimentis, & praecipue in superiori, color erat luteoalbidus, odor
+saporque sulphureti calcarei; solutio sensim sulphatem calcis
+deponendo turbabatur, quod tamen in posteriori propter carbonatem
+calcis simul praecipitatum discerni non poterat. Ex quibus
+intelligitur, diminutionem supra descriptam gasis aquae examinandae non
+acido tantum carbonico sed gasi etjam hydr. sulph. esse tribuendam.
+Horum igitur gasium quantitates alia via dignoscendae sunt. Eum in
+finem unum aquae fontanae Cantharum in vase operto calce praecipitabam;
+praecipitatum, cujus pondus erat = 0,085 [2] ex oxido ferri = 0,020,
+carbonate calcis magnesiaeque aquae proprio, aliis experimentis noto =
+0,035, & carbonate calcis jam generato, cujus igitur pondus = 0,030,
+constabat. Si pondera carbonatis calcis & acidi carb. quod continet,
+sunt inter se = 100:43, oritur exinde pondus acidi carbonici ex aqua
+fontana recepti = 0,014; ex quo tamen volumen gasis ejus haud facile
+inveniri potest.
+
+ [2] Unitas ponderis per totam banc disfertationem = 1/4 lod
+ viktualie-vigt = 1 drachma 7 1/2 gr. = 1 centner prober-vigt.
+
+Unde autem oritur hujus aquae gas hydrogenium sulphuratum? In quibusdam
+aquis non dubium est quin originem debeat sulphureto calcis, quod, dum
+ex aqua oxidatur, ideoque gas hydrogenium generat, illi sulphuris
+aliquid tradit; ipsum autem in sulphatem calcis transit, qui circum
+tales fontes, forma pulveris albi, se manifestat. In aqua Medeviensi
+sulphas quidem calcis adest, quem primo sulphuretum fuisse posse,
+deinde vero oxidatum, hoc gas, ut diximus, produxisse, haud quidem
+districte negaverim, vero tamen similius esse existimaverim, a stratis
+corporum organicorum putrefactorum vel putrescentium, per quae vena
+transit, idem illud gas originem duxisse, quippe quod destructione
+animalium vegetabiliumque generari, ideoque ex stagnosis limosisque
+locis, praesertim commotione quadam facta, exhalari noverimus. Per hanc
+hypothesin explicatur etjam ortus gasis hydrogenii carbonati, quod in
+hoc & pluribus aliis Sveciae fontibus adesse, cum alia fere desint
+ipsius indicia, sapor peculiaris certe arguit; quamquam ejus
+quantitas, propter minorem in aqua solubilitatem longe minor sit,
+necesse est; nec determinari potest nisi combustione; quam experiri,
+defectus instrumentorum prohibuit.
+
+Ex quovis fonte V Cantharos, in vase vitreo, unum cum dimidio
+cancharum capiente, singulos vaporare curavi. Massa sicca caute
+colligebatur, & quod vitro arctius adhaerebat, acido muriatico diluto
+abluebatur & solutioni N. 5 addebatur. Massae in temp. + 108 siccatae
+pondus =0,575.
+
+1. Massa diligenter aqua eluebatur & liquidum siphone secernebatur,
+quo colatio evitaretur. Haec aqua deinceps ad siccum vaporabat, supra
+infundebatur alcohol, qui non solutum reliquit album terrestre =
+0,025, quod experimentis infra enarrandis sulphatem calcis esse
+reperi.
+
+2. Solutio alcoholina lente evaporabatur; fusca erat, & crystallos
+muriatis natri facile agnoscibiles in reliqua massa fusca
+deliquescibili dabat [3]. Pondus totius massae = 0,150. In aqua
+solvebatur, cui solutioni admistum ammoniacum purum nihil mutavit; sed
+azotate barytae praecipitatum efficiebatur, quod lotum siccatumque erat
+= 0,01. & azotate argenti praecipitatum cinereum, in lamella vitrea
+supra ignem odorem empyreumaticum spargens, quo manifestatur extractum
+vegetabile: id igitur coctione cum acido azotico conc. destruebatur;
+quod hujus acidi supererat, ammoniaco dein saturabatur, quod primo
+praecipitatum faciebat, mox solvebat; quapropter acidum muriaticum ad
+saporem acidulum addebatur. Murias argenti bene elotus & siccatus
+niveo fuit colore & pondere = 0,240.
+
+ [3] Sales cum extracto conjunctos difficulter crystallisari, notisi
+ mum est.
+
+3. Ex reliqua solutionis parte argentum superfluum muriate ammoniaci
+praecipitabatur: dein inspissabatur, nihilque acido oxalico tartaricove
+afficiebatur; quapropter nec kali nec calcem habebat.
+
+4. Residuum ex lotione cum aqua N. 1 cum alcohole eluebatur, quod
+evaporando dedit refinam odoram fuscam = 0,005.
+
+5. Residuum ex massa alcohole elota N. 4 acido muriatico diluto
+solvebatur; solutio secernebatur, & quod solutum non erat, aqua
+eluebatur, quae dein solutioni admiscebatur. Haec ad dimidiam partem
+evaporata ammoniaco praecipitabatur; praecipitatum elotum fuit = 0,15.
+Reliqua solutio, cum aqua lotionis, carbonete ammoniaci
+praecipitabatur, quod carbonatem calcis = 0,125 dedit. Calcem fuisse
+inde colligitur, quod cum acido sulphurico sal difficulter solubile
+efficiebat, nec carbonare ammoniaci solvebatur; ideoque magnesia non
+erat.
+
+6. Quod ammoniaco praecipitatum erat, in acido sulphurico solvebatur;
+residua erat magnesia, quae acid. sulph. dilato difficulter solvitur,
+si pura est; pondus erat = 0,03. Acido muriatico soluta carbonate
+ammoniaci procipitabatur [4] & mox ab eo solvebatur; quae magnesiae nota
+est.
+
+ [4] BERGMAN & secundum eum plures alii, magnesiae ad acida
+ attractionem majorem statuunt quam ammoniaci. Alii negant; cum ex
+ acid. sulphurico ammoniaco praecipitetur. BERGMAN (In Opusculis T. 3
+ p. 317 & 337) hoc praecipitatum inde oriri contendit quod in
+ solutione sal tripliciter compositum generaretur. Qua de re haec
+ sequentia ipse sum expertus. Si Murias magnesiae cum carbonate kali
+ praecipitatur, usque dum reagat alcali, & praecipitatum inde
+ separatur, praecipitari dein potest cum ammoniaco puro nova magnesiae
+ portio. Idem evenit, si ordine inverso primo adhibetur ammoniacum
+ purum & deinde Carbonas kali. Sulphas magnesiae carbonate kali totus
+ decomponitur; at si plus carbonatis kali additur, solvitur iterum
+ praecipitatum, & post horas quasdam crystalli formantur. Idem
+ evenit, si praecipitatio ope carbonatis ammoniaci perficitur. Etjam
+ ex muriate magnesiae praecipitando formantur hi sales; si solutio
+ valde diluta est, nihil carbonate ammoniaci praecipitatur; si
+ aliquantom puri ammoniaci additur, praecipitatum oritur quod
+ carbonate ammoniaci, si sufficiens ejus quantitas adsit, solvitur &
+ crystallisatur eam in formam, quam BERGMAN, Opusc. T. 1 Tab. 1.
+ depinxit & carbonatis magnesiae esse dixit; sed. ut ex allatis
+ sequitur, ammoniacum etjam continet, quod in auctiore calore
+ effugit, & magnesiae carbonatem pulverulentum relinquit. Solutio
+ muriatis magnesiae valde diluta non praecipitatur carbonate ammoniaci,
+ sed tantum si concentrata sit; tum autem praecipitatum est triplex
+ ille sal, cujus supra mentionem fecimus, sere difficulter
+ solubilis. Carbonates alcalium solvunt carbonatem magnesiae, &
+ efficiunt sales crystallisabiles difficulter solubiles. Murias
+ ammoniaci carbonatem magnesiae solvit, sed pars decomponitur & sal
+ triplex nascitur. Alcalia pura solvunt carbonatem magnesiae ita, ut
+ se acido carbonico saturent, & quod superest carbonatis magnesiae
+ solvant; quod de ammoniaco non valet; cum carbonas ammoniaci puram
+ magnesiam ita solvat, ut haee primum ab ammoniaco rapiat ad se acidum
+ carbonicum. Fourcroy & Vauquelin, in analysi urinae, Bulletin des
+ Sciences An. 1798 N. IX, propensitatem magnesiae ad triplicem
+ conjunctionem cum ammoniaco & acido phosphorico memoraverunt. Haec
+ magnesiae proprietas accuratiore disquisitione digna esse vi detur.
+
+Solutio in acido sulphurico facta, ad siccum evaporabatur; quod dum
+fiebat, crystalli sulphatis calcis formabantur: massa sicca
+ustulabatur donec effugisset ac. sulphuricum; residui pondus = 0,125;
+quae ponderis auctio majori ferri oxidationi tribuenda esse videretur,
+quam etjam color & vapores acidi sulphurosi indicabant.
+
+7. Massa usta lavabatur aqua, ex qua nec ammoniacum nec carbonates
+alcalium aliquid praecipitabant. Dein ac. muriatico solvebatur, ex qua
+solutione murias barytae praecipitatum effecir, quod sulphatem calcis =
+0,02 adhuc remansisse indicabat. Etjam oxalas kali calcis praesentiam
+docebat. Puro ammoniaco oxidum ferri purum praecipitabatur = 0,10.
+
+8. Solutio N. 5, ex qua calx carbonate ammoniaci praecipitate erat, in
+siccum evaporabatur; cum acido sulphurico miscebatur & urebatur donec
+acid, muriaticum effugisset; iterum solvebatur, & ammoniaco
+praecipitabatur; quo secernebatur magnesia = 0,02.
+
+9. Quod post solutionem in acido muriatico supererat, aqua difficulter
+solvebatur; at aqua postquam diutius superinfusa mansisset, &
+solutione barytae & acid. oxalico praecipitabatur; coctum in carbonate
+natri generavit sulphatem natri, & quod non solvebatur, effervescebat
+aliquantulum, adfuso acido quodam; fuit igitur sulphas calcis = 0,140.
+
+Hae omnes rationes si conferuntur; animadvertitur auctio = 0,040, quae
+tribuenda est iis particulis, quae ex vase, in quo facta erat
+evaporatio, acido muriatico eluebantur.
+
+Salis N. 2 pondus erat = 0,150; murias argenti = 0,240 continet ac.
+muriaticum = 0,043, quod ad plenam saturarionem requirit natrum =
+0,065 & aquam ad crystallisandum = 0,022, quo quantitas muratis narri
+invenitur = 0,130. Sulphas barytae, ibidiem, = 0,010 continet ac.
+sulphuricum = 0,003; quod saturatur natro = 0,005, ex quo quantitas
+sulphatis natri = 0,08. Residuum fuit extractum & aqua & alcohole
+solubile = 0,012.
+
+Sequens tabula exhiber, quantum ex meis quidem experimentis concludere
+licuit, quantitates corporum in quovis hujus aquae cantharo solutorum;
+cui adjungitur tabula Cel. Prof. BERGMAN, loco supra citato allata.
+
+ Secundum experimenta Secundum mea
+ BERGMANNI
+ Gas acidi carbonici - 6 p. c. Gas ac. carb.
+ Gas hydr. sulph. - 8 cum gase hydr.
+ sulph. - 6 p. c.
+ Aer athmosph. - 0,5
+ ----- -----
+ 14 6 1/2
+ Murias natri - 0,005 Murias natri - 0,026
+ Oxidum ferri - 0,056 Oxid. ferri - 0,020
+ Extractum mucil. - 0,019 Extract. muc. - 0,003
+ - - - - Sulphas natri - 0,001
+ - - - - Sulphas calcis - 0,037
+ - - - - Carbonas calc. - 0,025
+ - - - - Carb. magnes. - 0,010
+ - - - - Resinae - 0,001
+ Murias calcis - 0,009 - - -
+ ----- -----
+ 0,089 0,123
+
+
+
+
+Fons Medius
+
+
+In ipso fere plano soli circumjacentis scatet; reliqui duo
+depressiores. Aqua per duo foramina crateris emittitur, ideoque fere
+semper turbida est. Temperatura variat. D 1 Junii erat in fundo +7 deg.;
+in superficie 7, deg.5; in atmosphaera 8 deg. vel 9 deg. D. 30 Julii in fundo 9,5
+in superficie 10, deg. in atmosphaera 19 deg. vel 20 deg.. Quantitas gasium per
+cantharum aquae hujus fontis est 1 1/2 p. cub. major, quam reliquorum;
+odore hydrogenii sulph. fortiori & quadam virtute laxante praedita est.
+Ejus partes constitutivae eaedem sunt, ac fontis supra descripti,
+excepto, quod minus ferri (= 0,015) & carbonatis calcis (= 0,080)
+habet, quod etjam quantitatem acidi carbonici minorem indicare
+videtur.
+
+
+
+
+Fons supremus.
+
+
+Situs hujus fontis editior est, quam ceterorum. Sapor veteris fontis
+sapori similis est. Reactio eadem. Temperatura variat. D. 1 Jun. erat
+in fundo + 6, deg.5; in superficie 7. deg. D. 30 Jul. in fundo + 8 deg. in
+superficie 9. deg. Ferri quantitas eadem est ac in vetere fonte, sulphatis
+calcis major (= 0,045); carbonatis calcis & magnesiae minor. Sales
+reliqui sunt iidem in omnibus his fontibus.
+
+
+
+
+Limus Medeviensis.
+
+
+Non admodum profunde sub ipsa soli superficie reperitur. Scripturam
+azotate plumbi factam afficit. Schidiis & aliis reliquiis
+vegetabilibus immixtus est. Ustione duas partes tertias ponderis
+perdit; residuum constat ex ferro, silice & sulphate calcis. Sulphatem
+ferri, ut limus Lokaensis, non continet. Una ejus tertia pars est
+extractiva, & alkohole & aqua solubilis.
+
+
+
+
+Fons Lokaensis.
+
+
+Ejus partes constitutivas eadem fere ratione, qua fontium
+Medeviensium, exploratas has sequentes reperi.
+
+ Gas Hydrog. sulph. & perpaullulum
+ Gasis acidi carbonici - - 2 p. c.
+ Aer atmospaericus - - 3,5
+ ex quo gas oxigenium - 0,5
+ & gas azotum - 3,0
+ ------
+ 5,5 p. c.
+ Carbonas calcis - - 0,0042
+ Carbonas magnesiae - - 0,0035
+ Silex - - 0,0107
+ Sulphas calcis - - 0,0023
+ Murias natri - - 0,0055
+ Extractivum - - 0,0014
+ Aliquantulum resinae - -
+ ------
+ per Cantharum 0,0276
+
+
+
+
+Limus Lokaensis,
+
+
+ In quaque libra continentur
+ Gas ac. carb. & hydrog. sulph. - 2,6
+ Aer atmosphaericus - 0,3
+ Gas hydrogenium carbonatum - 0,8
+ -----
+ 3,7 p. cub.
+ Aquosum - 9,5 lod.
+ Limus siccatus = 4, continet
+ Extractum - 0,045
+ Sulphas calcis - 0,010
+ Sulphas ferri - 0,005
+ Combustibilia - 1,402
+ Oxidum ferri - 0,172
+ Argilla - 0,075
+ Carbonas magnesiae - 0,020
+ Silex - 2,232
+ Aliquantulum carb. calcis -
+ -----
+ 3,961
+ Addito quod deficit 0,039
+ -----
+ 4,000
+
+
+
+End of text.
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Nova analysis aquarum Medeviensium
+by Joens Jacob Berzelius
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK NOVA ANALYSIS AQUARUM MEDEVIENSIUM ***
+
+***** This file should be named 10054.txt or 10054.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+ https://www.gutenberg.org/1/0/0/5/10054/
+
+Produced by Lars Aronsson and the Project Runeberg
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties. Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research. They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement. See
+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works. See paragraph 1.E below.
+
+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States. If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed. Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work. You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change. If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges. If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form. However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+ the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+ you already use to calculate your applicable taxes. The fee is
+ owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+ has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+ Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments
+ must be paid within 60 days following each date on which you
+ prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+ returns. Royalty payments should be clearly marked as such and
+ sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+ address specified in Section 4, "Information about donations to
+ the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+ you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+ does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+ License. You must require such a user to return or
+ destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+ and discontinue all use of and all access to other copies of
+ Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+ money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+ electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+ of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+ distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from. If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation. The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund. If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS," WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations. Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+ Dr. Gregory B. Newby
+ Chief Executive and Director
+ gbnewby@pglaf.org
+
+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment. Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements. We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance. To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+Each eBook is in a subdirectory of the same number as the eBook's
+eBook number, often in several formats including plain vanilla ASCII,
+compressed (zipped), HTML and others.
+
+Corrected EDITIONS of our eBooks replace the old file and take over
+the old filename and etext number. The replaced older file is renamed.
+VERSIONS based on separate sources are treated as new eBooks receiving
+new filenames and etext numbers.
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+ https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+EBooks posted prior to November 2003, with eBook numbers BELOW #10000,
+are filed in directories based on their release date. If you want to
+download any of these eBooks directly, rather than using the regular
+search system you may utilize the following addresses and just
+download by the etext year.
+
+ http://www.ibiblio.org/gutenberg/etext06
+
+ (Or /etext 05, 04, 03, 02, 01, 00, 99,
+ 98, 97, 96, 95, 94, 93, 92, 92, 91 or 90)
+
+EBooks posted since November 2003, with etext numbers OVER #10000, are
+filed in a different way. The year of a release date is no longer part
+of the directory path. The path is based on the etext number (which is
+identical to the filename). The path to the file is made up of single
+digits corresponding to all but the last digit in the filename. For
+example an eBook of filename 10234 would be found at:
+
+ https://www.gutenberg.org/1/0/2/3/10234
+
+or filename 24689 would be found at:
+ https://www.gutenberg.org/2/4/6/8/24689
+
+An alternative method of locating eBooks:
+ https://www.gutenberg.org/GUTINDEX.ALL
+
+
diff --git a/old/10054.zip b/old/10054.zip
new file mode 100644
index 0000000..e42390a
--- /dev/null
+++ b/old/10054.zip
Binary files differ