diff options
| -rw-r--r-- | .gitattributes | 3 | ||||
| -rw-r--r-- | 15418-8.txt | 3871 | ||||
| -rw-r--r-- | 15418-8.zip | bin | 0 -> 48058 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 15418-h.zip | bin | 0 -> 169745 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 15418-h/15418-h.htm | 4817 | ||||
| -rw-r--r-- | 15418-h/images/001.png | bin | 0 -> 90846 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 15418-h/images/047.png | bin | 0 -> 24345 bytes | |||
| -rw-r--r-- | LICENSE.txt | 11 | ||||
| -rw-r--r-- | README.md | 2 |
9 files changed, 8704 insertions, 0 deletions
diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes new file mode 100644 index 0000000..6833f05 --- /dev/null +++ b/.gitattributes @@ -0,0 +1,3 @@ +* text=auto +*.txt text +*.md text diff --git a/15418-8.txt b/15418-8.txt new file mode 100644 index 0000000..c0088fc --- /dev/null +++ b/15418-8.txt @@ -0,0 +1,3871 @@ +Project Gutenberg's Ang Sintang Dalisay ni Julieta at Romeo, by G.D. Roke + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Ang Sintang Dalisay ni Julieta at Romeo + +Author: G.D. Roke + +Release Date: March 20, 2005 [EBook #15418] + +Language: Tagalog + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK JULIETA AT ROMEO *** + + + + +Produced by Tamiko I. Camacho, Jerome Espinosa Baladad and +PG Distributed Proofreaders. Produced from page scans +provided by University of Michigan. + + + + +[Transcriber's note: Tilde g in old Tagalog which is no longer used is +marked as ~g. Mistakes in the original published work has been +retained in this edition.] + +[Paalala ng nagsalin: May kilay ang mga salitang "ng, mga," at iba pa +upang ipakita ang dating estilo sa pag-sulat ng Tagalog na sa ngayon +ay hindi na ginagamit. Hinayaang manatili sa edisyong ito ang mga +pagakakamali sa orihinal na pagkakalimbag.] + + + +ANG SINTANG DALISAY + +NI + +JULIETA AT ROMEO + +_Tulà sa uicang tagalog_ + +NI + +G.D. Roke. + +Unang pagcalimbag + +MAYNILA + +Imp. Tagala. +1901 + + + + +SA CADALAGAHAN + +AT + +CABAGUNTAUHANG + +TUBO SA SANGCAPULUAN + + + Dinala[1] n~g palad na di cayat asam +sa natitiualag na Bayanbayanan, +dacong Habagatan n~g Sangcapuluan, +at sa di calipi[2] punong pamumuhay, + + Ito'y natatayo sa paa n~g bundoc, +capoua tatlong panig sa taric ay cubcob +at ang sa harapan caragata't tunog +n~g laguing daluyong pag-uauari'y handog. + + Masigla cong isip na casalucuyang +nagcusang cumilos sa cau uculan +lungcot at iba pa hindi gunam-gunam +sa dahilang nasa na maguing panglibang. + + Ang anyong mapanglao iiral pag-guiit +n~g oras na dapat ipantuyong pauis +at n~gayong padilim ang gabi'y caparis, +ang lupang libin~gang hangahan n~g isip. + + Lansaguin ang gayong magmoog ang agap +sa tauong maualay ¡n~g panaho'y atas! +sa capilas puso't bun~gang m~ga lunas +n~g ibang pagluha ¡ito ang mabigat! + + Ang pagayong panglao catan cayang pait +sa pusong uari rin n~g asauang ibig, +at n~g m~ga dugong mahal ang umaquit +na aco'y mag-alio tumula n~g auit. + + Sa cutad na isip ito'y cunang latag +sa mata n~g ibig magdamot lumasap, +di sariling catha't may quinunang ugat, +linangcapang acma at cayang saguisag. + + Tapat ang luhog cong tangapin at handog +sa iniyo, ang aba't malumbay na pagod, +m~ga dalaga't bagong tauong sipot +sa mahal cong Bayan[3] may puring umirog, + + Aqui't hindi iniyo dusta't capintasan[4] +na ucol iputong sa gaya cong mang-mang, +gayon ma'y ibayo maguing paquinabang +cung iniyong liliman naguing 'Bun~gang Panglao.' + + +=Ang tumula.= + + + +PUNO NANG SALITA + + Nang panahong lacad sa isang daigdig, +dulo ng patalim ang hantun~gang galit, +ina-aring ley at tanging matuid +ang gumauad hatol sa tauong may isip. + + Tila baga'y Dios, na lubhang daquilá +hindi,i inangcap sa mahal na lic-ha, +ang dapat maghusay may balac na dila +sa nan~gadidimlan sa hibo n~g lupa. + + Taga pamahala sa titic na utos +sa sala n~g tauo't ibang sauing quilos. +caya mamalayan sa sacop sigalot +cung naibun~ga na'y caquilaquilabot. + + Ang madlang inin~gat tan~gang cailan~gan +n~g Capangyarihan ualang caya't culang, +nabibirong lahat n~g dapat gumalang +hindi man~gadala cahit marapatan. + + N~g tauo ay gauang liban~gan ang quintab +n~g cani caniyang patalim na sacbat, +pamuting malupit sa alin mang lacad, +sa tuluga'y bantay at tangulang hagap. + + Tila di gunitang natalong patalim +casing isang lupit pilit cadamay rin, +harap n~g lingatong cung sa labas galing +n~g bayan n~gang cani-canila'y may supling. + + Ang lacas n~g camay ang tangîng pan~gahas +sa puso ay api ang carapat-dapat, +catouirang tungcol at síya rin ang agap +camuc-ha'y calizin mabantog may linsad. + + Ang pagayong asal hapung pag-iisip +nin~gas sa silacbo'y lalo pang malabis, +sa isang lupaing binucalang batis +n~g abáng sintahang dahil niyaring auit. + + Ito ang Veronang[5] masanghayang ciudad +na sa paniuala sa panahong tahac, +Bartolome della Seala ang bansag, +Principeng may puri sa tungcol malin~gap. + + May dalauang tiyang hindi magcahinlog, +ang pag-iibigan malinao na lugod, +doo'y nagsitubó sa yaman ay tampoc, +sa dugong mataas n~g calac hay sipot. + + Bunieng Capuleto, na ugaling tauag +sa uua at tiyang aquing pinahayag, +at cay Montesco, bigay namang bansag +sa isa at capoua capuriha'y ganap. + + N~gunit n~g dumating pagcat caraniuan +tamis uma-asim n~g pag iibigan, +sa dahilang ito cacamunting bagay +sama-an n~g loob ang pilit umiiral + + At palibhasa n~ga sa balat n~g mundo, +matouain di ilan sa gauang mangbuyo. +caya di napaui't bagcus sumilacbo +init n~g alita'y naguing pita'y sicdo. + + N~g nagtatanimang loob di naglining +sa canila'y sulsol na apoy n~g tabil, +n~g dilang matamis ó magagauiin +sa pag mamapuri't alinsunod han~gin. + + Di rin pinag-uari cung ang gayo'y buhat +sa sundot n~g inguit sa pusong may in~gat, +upang nito'y gauin iculim-lim sicat +n~g balang sa caniya'y lumampas liuanag. + + Gayon din hindi na tinunghan sa isip +cung laman n~g udioc ay higanting galit, +n~g pusong sa gayo'y lubháng mapagtipid +sari saring licô panghalay nagamit. + + N~g nagsipag-udioc n~g linsil na han~gad +sa boong pagnam-nam dito na naganap, +di maca-iilang Verona'y nagdanac +sa dugo n~g cabig dalauang nang-yacag. + + Tahanang nag-inam sa pagcacalapit +dalauang pamuno n~g pagcaca-alit, +sa laqui at dalas niyaong pagcacaliz +siyang naguing sanhi at nag-bigay pait. + + Cung masauatá man sa sandaling oras +n~g Principe Scala tuing man~gag lamas, +yao'y para lamang han~ging pampanin~gas +cung baga sa basang cahoy na nasalao. + + Pagayon ang lacad m~ga cabagayan, +na tigmac n~g dugo sa capanahunang +tumahac ang punong sa luha rin laan +niyaring aauiting tula namay panglao. + + Sa umagang sicat n~g arao culimlim +n~g muc-hang may lumbay anyo'y tiquis man din. +humarap sa bago na acmang hilahil +sa Veronang tila hinirang n~ga laguim. + + Ang capalalu-an na pacaing saclap +at paramit pula sa caniya'i may in~gat, +ang tan~ging may sala at pilit yumacag +sa pinagbuhatan n~g gayong bagabag; + + Ito'y m~ga capoua utusan sa bahay +bunying capuleto't Montescong maran~gal, +na nan~gagcatagpuô sa abot n~g tanao +sa canicanilang Guinoong tahanan. + + Ang utusang bahay tuinay nagmamasid +sa pan~ginoon nilang lihim na nag alit, +n~gunit uala namang casabihang titic +na di nababali cahit ganong higpit. + + At may tauo n~ganing matapat na loob +pan~ginoon sa galit nan~ga-quiqui-ayos, +cung ito'y bigcasan n~g dusta't pag-ayop +pagtatangol parang sariling sigalot. + + Ang cani-caniyang guinoo'y sa tapang +calac-ha't iba pa sabi cung lampasan, +mata'y mangdi-dilat parang dinadarang +saca itututol uicang paimbabao. + + Ang gayong taltalan na maling inisip +sa lupa'y suboc nang binubun~ga'y galit, +sa capoua utusang bahay ang umaquit: +hanapin ang hatol sa dulo n~g caliz; + + Dapouat n~g acma nang magsucatang sacbat +isang bagong taong mabunyi ang ticas, +cátaong lumapit at ang unang bigcas +¡"itiguel na anya, panganyayang han~gad"! + + Ito'y si Benboliong quilalang pan~galan, +at pamangqiung buo Montescong maran~gal, +taong matahimic at sa pusong mahal +pag-api sa capoua capan~gita't suclam. + + N~gunit pagcaquita ni Montescong cabig, +bagcos naululan ang palalong isip, +pagcat inasanang tulong na malabis, +caya hinandulong ang catalong caliz. + + Cahit si Benvolio, ay culang namaos +di rin alintana ang magandang himoc, +dan~gan caniyang sacbat sa galit binunot +casaha'y ang bala, di sana nasunod. + + Calacarang masid sa lupang ibabao, +busal n~g taltalan ó caya ba-bagan, +ang palalo't duag tapang binabagay +timbang n~g pag-auat n~g nama-maguitan; + + Pag-auat cung baga tunay at mahigpit +sa duag ay lalong paquita'y balasic; +dapouat cung acalang himba-bao di pilit +marahil urun~gan n~g sariling aquit. + + N~gunit may palalo duag caraniuan, +sa sulsol n~g bulag ay nagagayanan, +bagcus pa cung madlá ang nagsi-sitanghal, +malapit sa hucay n~g capahamacan. + + Ano't palibhasa ang tacbo n~g nin~gas +niyaong cagalitan ucol sa pagcalat, +caya ¡ó sacuna! ang isang pan~gahas +na-abot-abutan ang tiguilan sacbat; + + Ito may binata't sa calac-ha'y supling; +n~gunit cagaui-ang liban~gang hilahil, +ualang ibang bati't bunot ang patalim +cay Benvolio, cun di ang ganitong turing: + + Aniya, n~gayo'y batid ang mahal mong canan +cumaliz sa duc-ha'y nau-ucol lamang, +pagcat casing uri mayroon pa naman +sucat macalapat at icadadan~gal. + + Libo mang tagumpay igauad n~g palad +¿anong mapa-pala,t calaban mo'y hamac? +¿anong cabantugang tamuhi't matan yag? +sa lupa'y cung hindi ang pula at libac? + + ¡Maguing sumpa naua matingcalang lan~git +sa casing-gaya mong matouaing cumaliz, +sa hindi capantay an~gat na idatig +at ina-acalang madaling malupig. + + Caya ang dugo mo n~g hindi masayang +at huag capitang pan~git na palayao, +humanda't magbunot at quitang maglaban +púla n~g sa ati'y lumampas na tunay. + + Sa gayong narin~gig Benvolio'y sumagot +anyo'y pacumbaba't ang bigcas malambot, +aniya, "o Tibaldo"[6] ang pagcabugasóc +caraniua'y sising mapait ang handog. + + Ang sapantaha mo cung hindi nalihis +carampatang lahat ang bun~ga mong galit; +n~gunit aco'y hindi ni o may cacaliz +at sa gayo'y agap babág itahimic. + + "Aco'y nagtataca tugon n~g causap +sa canan mo'y bunot patalim na in~gat, +ito'y di ga-gauin cung ualà sa han~gad +tun~go n~g bintang cong unang pinahayag." + + Benvolio'y pumac-ling, "caliz cayà bunót +sa pagcat may taong api ang pagluhog; +n~guni't pag sa bagsic agad na hinuhod +sa mabuti't hindi nasang ilamurot. + + N~g sapantaha mo ito ang dahilan +cayà ang patalim iuli sa calaban, +at aco'y tulun~gan payapa'i ibigay +sa nan~gadidimlan sa udioc n~g auay." + + Tibaldo'y tunay man ang gayong narin~gig +sa caniya ay pulos laro-larong litis. +ugali sa pagcat magli-lilong isip +dam-dam casingtago ang lahat na dibdib. + + Cung pano ang tin~gin niong casamaan +sa balang calic-hang acala'y ca-asal, +Tibaldo'y gayon di't bagcus napootan +sa pagcat aniya sa turing hinan~gal. + + "Cayong tanang lahi, at saca sinunod, +n~g m~ga Montesco ualang gauing quilos, +cun di ang sa uicang may daya't maayos +maghusay n~g isip n~g capoua ibalot. + + Cung pano ang tamis paquingan sa bibig; +salitang mairog siya naman ang pait, +n~g hantun~gan tun~go maninilong isip +causap n~g upang malinlang sa nais; + + N~guni't caming dating dala sa pahamac +n~g m~ga pa ayang may pamuc-hang sarap, +m~ga tain~ga'y bin~gi't calooba'y gayac +pagcat gayo'y siyang sacbating marapat. + + At n~g upang huag lumago't umiral +ang sin~gao na damong panalot sa buhay, +niong mahalagat asam na halaman +agaring lipuling ualang pacundan~gan." + + At saca inulos na di na binalat +ang ualang munti mang gayac na causap, +dan~gan n~ga ang tunog pagcabatay sacbat +buhay sanay lagot sa acalang sucab. + + Sa galit inusig n~g hindi sayaran +tagang sunod-sunod, n~guni at nasayang, +pagcat si Benvolio ang mata't saclao +ualang bigong agap pag-iuas na bagay. + + At n~g mauala na sa dugo ang lamig +ni Benvolio't siyang naghari ang init, +ang panagang sacbat ipinamilantic +daglus ang canilang cabig nagsidatig. + + Naguing cay Benvolio, ang m~ga utusang +bahay n~g amaing Montescong maran~gal, +saca cay Tibaldo, naqui ayon naman +ang cay Capuletong sacop na cadamay. + + Sa munting linaon nacapanguilalas +paglaqui't pagla-lâ niyaong paglalamas, +pagcat di pa bilang ibang nan~ga-ganyac +guinoo at duc hang nan~gacatalastas; + + N~gunit ualang uasto sa linusob-lusob +marami sa ibang huling nagsilahoc, +sa dalauang pangcat ualang naca-ayos +pinagmulang babag cun di ang ma-abot. + + Gayari ang hia-uang pinagsagutanan; +¡mauala-mauala paghilahil bayan! +¡itabi ang aua't pagpa pacundan~gan! +¡ang sama'y di dapat mag-ugat lumabay! + + ¡Salot cay Montesco't Capuleto't ihampas! +¡Cagalitang labis dugo rin itigmac! +¡huag pamarisan sa gauang pahamac! +¡sila'y pagsulun~gan sa bayan n~g nin~gas! + + Ito't ibang sigao hindi magcamayao +sa busal n~g gula't sa tein~gay nag sumpal, +calangsing n~g caliz huad sa pingquian +calantog ay basag n~g bambong umpugan. + + Naquiquitono rin ang cahapis-hapis +daing na may láit nagsisucong saquit, +at gayon din naman lagapac casanib +n~g nan~gabu-bual na di na matindig; + + Bagcus nacadagdag sa gulo't sigauan +alin~gao n~gao siyang nagharing lansan~gan +ang nagsisitanao nagsilabas naman +Capuleto't saca Montescong casubiag. + + Baquit nagbigcasan n~g uicang paglait +magsucatan uban sa anyo'y mapilit, +ito'y naguing han~gin sa nin~gas n~g galit +n~g cani caniyang nang-lalabang cabig; + + Ang pamamayani sa matang may lin~gap +n~g cani-caniyang pan~gulong mataas, +sa caual pansulong n~g tapang at sipag +at ang pagdidiuang dito nagbubuhat. + + Púla't alipusta cung nalalapatan +caualang bahala pan~gulong labanan; +n~guni't cung alalay mata't caisipan +cadalasang ani ang ligaya't dan~gal. + + Ano't n~g ang tulin boo't ualang pucnat +n~g alab sa tacbo niyaong paglalamas, +ang baya'y anaqui tung-tung na sa oras +sa madlang cabilang ang icaagnas. + + Ang mata'y saan man sa liguid ilin~gos +ualang ipanglaong sa puso'i nagtaos, +dito ay padag-li ang ibig lumahoc, +ibang napipilay han~gos na pasabog. + + Nagcalat ang ibang sari-saring gulang +pan~gamba'y nalinibag sa muc ha't quilusan, +ualang mapalagay sa bahay't lansan~gan, +pumanhic manaog may lahi sa laban. + + Ang lúha sa matang sacál na umagos, +cumatay sa muchá n~g paghihimutoc +at sa ibang daco camay nan~gagdaop +dalan~gin tunghayan n~g lin~gap n~g Dios. + + Doon mamamasdan ang aniong mapipil +anaqui larauan n~g pan~gamba't laguim, +lalo na cung gayo'y gunita't di pansing +ang púlang cacapit di magtamang gauin. + + Nang nacasusupil naman ang halac-hac +casalio n~g saya cung basahin balac, +n~g toua n~g saquim ay ualang itamad +han~ga't natiticman ang bun~ga n~g han~gad. + + Ang babaying hindi mauacsi't magculang +sa madla at lubhâng mala-laquing bagay, +doon naguing papel ang pamamaguitan +na humihicayat manghinayang buhay. + + Dadala-dalaua sa gayo'y may aquit +dili iba't cun di n~g asauang ibig +n~g Pan~gulong capoua niyaong nagca-caliz +na nagpa-patibay sa loob n~g cabig. + + Saca ang la-laquing caraniuang yucod, +cahit mabigat man, sa asauang himoc, +dóo'y nan~gagtayo ang noo at un~gos +ang boong lagab-lab n~g palalong poot. + + Hindi masasaclao ang naguing hangahan +niyaong pagla-labang ualang pacundan~gan, +doon ang pagdaló cun di naagapan +n~g Principeng Punong cataastaasan. + + Gayon man at cahit halos nagdidilim +caacbay na caual di agad tiniguil +yaong pagla-lamas cun di pinagturing +lapat na parusa sa paua n~gang suail. + + Pasigao at boo voces sa patiayag +pataas ang camay't liig nauunat, +ang mata'y sa galit nan~gagsipandilat, +niong pagsansalá sa gulo n~g ciudad. + + Nang mabatid nan~ga ang mulang lingatong +tinun~gó ang ulo't labanay pinutol, +noon ang Principe saca idinugtong +ang uicang: "patalin sa lupa itapon". + + Saca ¡"tumahimic!, canilang sinunod +lumamig ang init sa puso himutoc, +upang sa payapa ang baga'y manulos +sa caligaligan iniyo nang binusog: + + At n~gayo'y na naman ay pinag isahan +n~g maling pacaná mahal niniyong uban +Guinong Capuleto't Montesco'y sa asal +cun di man~gagba~go sa si-si hahangan. + + Ang alita'y bagcus sa puso'y alaga, +nadidim-lang isip pampatabang cusa, +caculan~gang tipid han~ging panlathala +masangsang na amoy tauag sa panagá. + + Pati matahimic na nan~gama-mayan +loob n~g Verona nan~gapi-pilitan, +ilipat sa caliz ang cani canilang +gauang pamu-muhay mahalagang bagay. + + Ang nasa caluban dapat nang inamag +nabunot n~g sumpang dugo ay magcalat +n~guni't siya niniyong camaliang han~gad +sa camuc-hang lahi n~g canan isalag. + + Di man~garimarim sa di carampatan +ibubo't iohó dugong caculan~gan +sa dun~gis liping sa puso'y panghimay +sa may sintang tapat lupang tinubuan. + + Tipirin ang tapang at lubos igugol +sa aping catuirang tungcol ipagtangol, +huag babasaguin sa dustang paglipol +n~g boong magamit sa panahong ucol." + + Sa gayong panudlang sa puso'y naglagos +lahat linamlaman sa nin~gas n~g poot, +marami ang ibang patagong sinuot +caliz sa calubang tiquis ipansalot. + + At may ilan pa ring lihim na umigtad +dahilan sa hiyang maquitamang suliap +sa buniyng Principe't abay na alagad, +pagcat gayong bagay lahucan di sucat. + + Naguing dulo'y tan~gang binagayan lupit +Principe'y sa hanay talumpating galit, +pagcat ininis na sa hula ang bait +n~g han~gad na lico sa inulit-ulit. + + Mula n~gayo'y aniya, ibsan n~g sigalot +ang bayang Verona n~g payapang ayos, +lipulin sa puso ang punla n~g poot +caugat-ugata'i ibaon sa limot. + + Huag caligtaa't sa noo ilimbag +ang panatang tintang hindi macacat-cat +sa caliz n~g galit, n~g di mailapat +camatayang dusta at casindac sindac. + + N~gayo'y magsihimpil n~g lubhang tahimic +iniyo't iniyong bahay sa tacot humilig +sa acmang parusa n~g catouirang titic +at man~gagcaisa n~g laman at isip." + + Sa marin~gig ito sabay nagsisabog +cabig na dumalo't iba pang lumahoc, +ang m~ga utusan? nagpunong sigalot, +Benvolio't Tibaldo saca nagsisunod; + + N~gunit si Montesco't Capuletong ugat +na nagpa-pasulong buhay n~g bagabag, +dala n~g principe upang sa banayad +mapuring pan~garal ay maipatalastas, + + Ucol n~g lisanin ito at catangcay +bacas n~g hilahil ang litao na lamang +saca ang ugaling maraming matapang +capag natapos na alin mang labanan. + + N~g madla'y alam na alin~gao-ngao duag +litis ualang dugong muc-ha ang sa agap, +cung amba n~g yong oras n~g maglamas +at paghimpil naman caran~galang palac. + + N~gayo'y siya namang tunghayan n~g tin~gin +buhay ni Romeong búcong a-auitin, +n~g m~ga Montesco pan~galauang supling +punua't sa pagcat ang tungcol dumating. + + Ang masidhing lumbay laon nang namugad +puso ni Romeong binatang maticas, +payuco't nag-isip maupó't lumacad, +tan~ga't ualang uili maquilahoc usap. + + Ito'y halata man n~g sintang magulang +dapua't di mataroc lihim na dahilan, +pagcat ualang ibang hinin~gahang simpan +cun di si Benvoliong catoto at pinsan. + + Catu-turan nito sanhi n~g pag-ibig +sa cay Rosalinang bulac-lac n~g diquit, +cabin~gihang bayad cay Romeong hibic +ang nagpa-pamangha sa balisang isip. + + Cailan ma't idaing dalita't himutoc +n~g pusong may tiis n~g sa sintang tunod, +Rosalina'y ualang ibang sinasagot +cun di catimpian at mahapding quilos. + + Pagcat cung ang sinta'y sa buhay pan~gitil +n~g nino man caniya'y lubhang masunurin, +ay nagui-guing dagoc naman at pang-haling +sa isip n~g culang palad na mag-anquin. + + Palibhasa'y lahat cay Benvoliong batid +at sa pinsang mahal hinayang malabis, +caya sa touina'i apuhap sa isip +bagay na panlibang sa siphayong sáquit. + + Nagcataon n~gani sa arao n~g antac +sugat ni Romeo sa sintang matalas, +sa cay Capuletong palacio'y may gayac +piguing na ugaling culang sa magdamag. + + Bucal n~ga sa puso ang handa't catouaan +lalo pang dinalas at pinag-iinam, +muláng ang Principe sila hinatulang +pagcaliz limutin n~g laong ca-auay. + + Sayauang malaqui ang puyatang tatag +at may balatcayong sari-saring bicas, +ang nan~gag si lahoc ang muchay may latag +maitim na cayo't cung sino'y di tatap. + + At n~g upang n~ganing mailibang sáquit +Benvolio'y ang pinsang na pinaca-iibig, +aniya, "o Romeo pinsan cong matamis +cata'y maquibilang sa sayauang batid." + + Romeo'y n~gumiting binahirang poot +sa pinsang may ya-ya casunod ang sagot: +"Capuletong bahay sa sarili'y masoc +at sa panaohin aco'y maqui-umpoc?" + + Benvolio'y, pumac-ling, "hindi sucat tac-han +ya-ya co'y cahima't may acalang hadlang, +pagcat hindi lin~gid: ang totong cailan~gan +ay ualang talagang ley ó catouiran." + + Cay Romeong tugon, "sa camay n~g isip +ang "uicang cailan~gan" sa boo mong sulit, +hindi maapuhap, caya sa iyo'y nais +n~gayo'y liuanagan n~g upang mabatid." + + Si Benvolio'y, aniya, "cung hindi maturan, +sa tin~gin n~g uari sa puso mo'y tunghan, +sa busal ay titic sa diquit n~g lumbay +sanhi n~g ya-ya cong lubháng cailan~gan." + + Sa gayo'y Romeo'y sa muc-ha'y sumilip +toua n~g ninintang siphayo sa hibic, +"cung gayon, aniya, ang tucoy mong sulit +ualang iba cun di Rosalinang ibig." + + Sagot ni Benvolio, "ualang ibang langcap +sa mapiping daing cung di ang calatas, +saca napagtanto sa balitang tapat +sa anya-ya'y ualang salang di ga-ganap." + + Sa marin~gig ito Romeo'y nagtipid +n~g sinagot-sagot yumuco't nag-isip, +saca tumin~gala't marahang nagsulit +parang ang sarili sa anyo'y caniig. + + Aniya ¡"cung mangyaring mabilang sa piguing +maquita man lamang sa dusa ang dahil, +maguing pampaui ring sandaling lasapin +sumintang gaya cong sa taghoy ay tacuil!" + + Cahimat sa gayo-y di anyong causap +Benvolio'y naguica sa pinsan niang uagas, +aniya, ¿"baquit caya cung gayo,y sa han~gad +ayao pahinuhod sa aquing hicayat? + + "¿Di baga, sinunod, ang sucat malirip +tauo'y capag hirap ang nasang magahis, +sa balang toui na apuhap sa isip +ang acmang paraang sucat ipagcamit?" + + Si Romeo'y aniya, "tunay, n~gunit pagcat +ca-auay tang lahi, sa piguing may tatag, +n~g budhi di toua, di hintay lumangcap +linam-nam n~g saya magbi-bigay sac-lap." + + Benvolio'y pumacling, "nataon pa naman +n~gayo'y sa payapa magcatalong angcan, +¿baquit sa-sayan~gin at di pag pilitang +nam-namin ang handog n~g capanahunan?" + + Pagcat si Romeo ay hindi tumugon +at nagnilay-nilay n~g lubháng hinahon, +Benvolio ang uicang, dag-ling idinugtong: +Romeo itacuil ang inurong-sulong. + + Ang maquila-la ca sa iyo'y cung pan~ganib +may tatag na sayao, ipinahiuatig, +m~ga balatcayo'y man~gacaga-gamit +sino mang la-lahoc at sa gayo'y ibig. + + Cung ito'y susundin sinong macamalay +sa pangmu-muc-ha mo't quilos n~g catauan. +n~guni at ang pusong "buminit n~g subiang +n~g pusong inabot maca-capanáyam." + + Sa gayong narin~gig Romeo'y ang tugon +hindi na pagtutol cun di ang pag-ayon, +saca nagcaisa na hangang panahon +hanapin ang ibang catoto't calayon. + + Samantalang ito'y usapan sinunod +paa n~g isip ta, nagca-isang ayos, +Palacio n~g inam Capuletong bantog +casan~ga n~g auit doo'y n~g masayod: + + Sa boong mag-hapon n~g pangabing piguing +ang nan~gag-aayos nagca isang tin~gin, +sa gayac na pilit pamuting nagning-ning +at sa mahalaga n~g daming pagcain + + Cung isa ang timbang nan~ga-unang tatag +sa gugol at siglang sa tin~gi'i pangalác, +ang sa n~gayo'y banguit tiquis pinag apat, +palibhasa'y tungcol sa sampagang in~gat. + + Bumabasang ibig, dapat mong matalos +guinoong Capuleto may anac na irog, +Julieta ang n~galan casinglinao bubog +labing apat lamang dalang taong bilog. + + Ito'y bugtong lamang caya ang paglin~gap +masintang magulang ualang munting cupas, +di pa bumahagui tanang dagling lipas +piguing na alin ma't sa tahimic lágac; + + N~gunit sa piguing n~g gabing tadhana +panaho'y ucol nang lumahoc na cusa, +sa ugaling umpoc carampata't biayaya +n~g balat n~g lupa't sa tauo'y adhica; + + Baquit ang isa pa, ito ang mabigat, +sa mahal na camay may isang may han~gad, +sa bunyeng Principe guilio cong camaganac +sa hinhi't carictan ang puso'y nabihag. + + Dacong umaga pa niyaong ca-arauan +n~g pangabing piguing ito'y nagtuluyan +sa cay Capuleto't tapat na sinacdal +ang hilig n~g pusong hindi maiuasan. + + Aniya'i "ang iisang mahal ninyong supling +sa aba'i nagbigay n~g dusang masaquim, +pusong nagtitiis mapilit na daing +Mahalagang camay sa inyo'y hilin~gin. + + Tugon n~g causap "boong camuraan +n~galang mag-asaua di dapat sumun~gao, +talastas n~g lahat mabigat na pasan +di cayang isapit sa hustong hangahan. + + Uicang mag-asauang matamis sabihin +sa pagcat ligaya asam na pitasin; +n~gunit boong tungcol cung tapat isipin +pag-ganap ay ualang hindi ha-hapuin. + + Ang pagsu-sunuran busal n~g pag-ibig +bun~ga cung matuyú caraniua'y pait, +ang gayo'y lalo pa sa maicling isip +capos sa magbata't di cayang magtiis." + + Ayos aco't bata, tugon n~g causap, +n~gunit di pabilang casin taong lacad, +candong na ang toua pagca inang tapat. +caya't alam bathin ang tungcol na dapat. + + Catalasang isip catu-tubong sipot +sa gulang n~g tauo'y hindi alinsunod, +di gaya n~g ibang bagay-bagay suboc +sa pinagdaana't casanaya'y hugot." + + Capuleto'y, aniya, "tunay, n~gunit sinsay +mag-asauang mura ang cadalagahan, +tulad sa bulaclac pinuting di arao +madaling malanta'y sa samio ay culang. + + Patauad, at aco di bucong itulot +ang aniong pagcupas n~g anac na irog, +na toua't ligaya sa bahay co'y tampoc; +tan~ging tutungculan sa puri co't impoc; + + Sa n~gayo'y hatol co sa magandang han~gad +sa pusong may dagoc dapat ipabat-yag, +pagcat ito'y unang sucat macatatap +samantalang oo sa iyo'y di gauad. + + Tan~go o pagtangui ay paca-asahan, +sa boo niyang sagot aquing iba-bagay, +cung matamisin ca batang calooban +acong ama'y hindi dapat na humad-lang." + + Caharap ang sagot, aniya'y ualang sucat +sa cutad na isip uicang maapuhap, +itugon sa iniyong magandang pahayag +liban na sa pusong sa utang may lin~gap. + + Ang mapuring hatol caya di masunod +cun di macaharap sa puso'y may dagoc, +cung sa gauang aba, n~g sa cania'y tiboc +maguing dusa't toua pan~garap masayod." + + Ani Capuleto "sa gabi ring harap +bucsan, cung acala, ang tabing n~g hirap. +sa pusong may bigay pagcat piguing tatag +sa bahay co'y tulot, sa iyo'y ang paglangcap; + + N~guni at n~g upang huag mayucayoc +batang pag-iisip n~g cabutong irog, +bago tumalima sa mapuring unos +sa ipa-uunaua, tan~gu mo'i isagot. + + Ang sa cay Julieta taong tinatahac +cahustuhan lamang sa sampuo at apat +hangang labing anim, cung cayo'i singpalad, +pitasin ang bun~gang tica n~g pagliyag." + + Binata umayos saca nag-paalam, +pagcat sa sarili ibig maisanay +paglibang matuid n~g pagsinta'y bucal +bago maquiharap sa nagbigay subiang. + + At n~gayo'y bago ca isapit sa uacas +n~g pangabing piguing, bumabasang liyag, +pacaquilan-lan mo n~galan pagcat dapat +bunying Capuleto ang naguing causap. + + Ito't dili iba't ang Conde de Paris, +Principe Scala capinsang malapit, +sa ibang talata aquin nang binanguit +at hangang sa huli sundan mo n~g isip. + + Ang lahat na ito cung iyo nang talastas +at di naligtaan Palaciong inaquiat, +tin~gin iyang isip iupó at ilatag +n~g upang matanto cabagayang sucat. + + Masdan ta sa guitna ilang nan~gag-ning-ning +na nacasisilao ang capal sa tin~gin +sa ugaling oras minulan ang dating +nanya-ya't hindi sa pangabing piguing. + + Capuleto't saca ang asauang ibig +ganap ang pagtangap sa nagsisipanhic +cung na sa bahay na paglin~gap malabis +pagbi-bigay puri ualang casin tamis. + + Sa may balatcayong sari saring inam +binatang Romeo'y sa dami cabilang, +Benvolio'y gayon di't ibang caibigan +sa unahang daco calaguip n~g say-say; + + N~gunit cay Romeo'y pagsad-ya ang dahil +hindi ibang touá na biaya n~g piguing +cun di ang caricta't maramot na tin~gin +sintang Rosalina't sa titig lasapin. + + Ya-yamang sa caniya hanay n~g pagliyag +capacanan pacla't sa uala ang sadlác, +ang mata man lamang dili-diling bihag +ang numam-nam alio ligaya na't galác. + + Caya halos lamang siya'y napa-pasoc +Palacio n~g sayá sa samio'y bumucod, +han~gal ang catulad sa linibotlibot +paghanap sa sinta tan~ging na sa imbot. + + At n~g matagpuan nag-ulol ang sáquit +sa ibang binata mut-ya'y naliliguid, +n~g man~ga usapan sa puso niya'y tinic +¡ó pani-nibughong! di iba't pag-ibig; + + Dapuat si Romeo'y sa gayo-y lumahoc +hindi minarapat n~g matimping loob +at ang minagaling sumandal sa suloc +na naca-catapat Rosalinang irog. + + Mulá doo'y caniyang linalasap isip +catamisang handog sa isang ni-nibig +n~g larauang sinta habang na sa titig +dinadaloc uari bagcus nasa-sabic. + + Ang mahin-hing n~giti't quilos na ma-ayos +harap n~g may dusa, n~g pusong may dagoc, +nagui-guing ligayang caagao himutoc +lalo cung ang sinta sa habag maramot. + +¡O ba-baying dahil dusang pag-iisip +n~g nagsi-siluhod sa altar mong dib-dib! +sa boong quinapal cun di ca calaquip +paos ang ligaya't calooba'y quimis. + + Icao mang yumurac sa boong ligaya +di dapat matapos n~g amang nauna, +icao rin ang hanap quinaba-balisa +minimithing lunas n~g guinauang sala. + + Ang naca cahambing n~g sangsinucuban +sa la-laquing licha cun di ca cabilang, +parang na malapad tanim cabatuhan, +simoy pa n~g han~gin pansaua sa buhay. + + Sa la-laqui naman ang naca-catulad +tumutubong cahoy, cun di ca calangcap, +at nagsa-sarili sa buhan~gin lauac, +ualang dahon't bun~ga't culay lumbay cupas; + + N~gunit cung laquip ca't sa la-laquing piling, +ang paliguid tila cagalaca't ning-ning, +ang lahat sa dam-dam cabusuga't lambing, +pang-alio sa buhay cupcop n~g hilahil. + + Cung sa macatouid la-laqui sa dusa +at sintahin naman lasap ang ligaya, +icao ang pantamis sa lasahing pac-la +at angel cang buting may in~gat sa caniya. + + Na sa iyo'i hinahon sucat cung loobin, +puri n~g la-laquing palad mong capiling, +sa gayo'y icao ring alalay na han~gin +pantabuy sa balang tataquip na dilim + + Pangsulung ca't tulong n~g tungcol niang han~gad, +maguing sa caliz man ò iba pang sucat, +na ipaguing dapa't n~g sa lupang liyag +sa mata n~g tauong litao't iaanac. + + Guilio cung matouain bumabasan ibig, +uica mo'y marahil saan ca sinapit +cayá sa ba-baying larauan nabanguit +dahil cay Romeong haling sa pag-isip. + + At n~gayo'y bago ca itunghay sa dugton~g +n~g dulong iniuan niyaring tulang sunong, +ni Romeo'y bicas at ugaling candong +munting panulat sandaling isilong. + + Romeo ay isang bagong tauong basal +mataas ang tindig sa cataua'y timbang +balicat mababa't ulo't liig bagay +maayos lumacad ualang cagaslauan; + + Mahauas ang muc-ha malambot, malinis +puti ay malinao ang balat maquinis, +pilicmata'y sin-sin mahaba't malantic, +sa matang maitim umaambag diquit; + + Ang quilay malagó't balantoc ang hubog +itim na malabis ay calugod-lugod, +ilong cayas bubó ugali ang tan~gos, +ang buca n~g bibig cainama't ayos. + + Cung pano ang tayong nagcabagay-bagay +at guinanda gandang tila man din pinsán, +ugali gayong di't asal na maran~gal +sa mapuring puso bucál at di hiram. + + Ano pa't ang gandang nagcalangcap-lancap +n~g bunying Romeo sa loob at labas, +gandang tumatagos sa puso'i ang limbag +sa gayong carictan baba'i ay un~gas. + + Cung baga'y ha-hanap labis pang carictan +sa la-laquing muc-ha para n~g hinin~gan +alindog ang sihin at bucang liuay-uay +n~g tanang bulac-lac Mayo nating buan. + + Binatang Romeo'y caya n~g alisin, +sa iba'y gumaya ang taquip na itim +sa muc-ha't pagsicab ang lahat na tin~gin, +nagsipanguilalas sa dalauang dahil: + + Ang una'y sa ganda na calugod-lugod +macamasid bangcay cung hindi iirog +at ang icalaua pagcat capamooc +ni Montescong ama sa piguing may handog. + + Marami man cahit, n~g sinta'y tinablan, +sa himoc n~g tin~gin, n~gunit daplis lamang, +at n~g sa matinding dagoc ang hinirang +puso ni Julietang camura-muraan. + + Ito iuan muna bumabasang liyag +itulot sandaling ibaling ang suliap +sa dacong unahan upang matalastas +ang ibang nangyaring lisan di dapat. + + Camunting oras pang bago n~ga minuláan +sa piguing nagsad-ya ang pagda datin~gan +at n~g si Julieta'y bihis nang mainam +tinauag n~g ina't ganito ang say-say: + + Aniya, "ó Julietang cabuuó cong irog, +¿di pa caya sun~gao sa búco mong loob +ang pagaasauang hindi nali-limot +sa lupang iba-bao n~g puso'y lamuyot"? + + Julieta'y ang tugon--"inang matangquilic +bagay na tinuran di pa sumaisip, +yaring batang puso ualang sintang ligpit, +liban sa magulang at Dios na ni-nibig." + + "Gulang mo'y arao na, ang sa inang sagot, +na icao'y pitasin n~g dapat magsinop, +dito'y di iilang m~ga iua't bubót +lalo pa sa iyo't sa yaman din sipot. + + Saca idinugtong aco'y sa iyong edad +linalasap co na tamis n~g may anac; +n~gunit icao'y hanga n~gayo'y iniin~gat +sa pagcadalagang dupoc ang calasag." + + Ang pacli n~g anac, "ina, sa iyong camay +gaya n~g bulac-lac sa tancay halaman, +mahalagang samio tiniquis hinirang +sa magandang palad ay inacay-acay. + + Ang tugon n~g ina, sa iyo may gayon din +hindi maua-ualan na pusong da-daing, +can~gina pa lamang ang camay mong anquin +n~g Conde de Paris sa iyong ama'i hiling, + + Ito ay binatang maganda ang ticas +sa yaman lumaqui't dugo ring mataas," +"hindi pa quila-la," ang pac-li n~g anac; +"sa piguing ta taon," sagot n~g causap. + + Julieta'y tumanong, "Conde cung dumating, +?anong itu-tugon cung aco'y causapin? ' +ina'y napan~giti't hinagcang madiin +ang anac na guilio sa mus-mus na turing. + + Aniya, "ang ba bayi sa pagayong bagay +sa isinusulit puso ang may bucál, +labi binibigcas hindi matu-tuhan +natin cung alin n~ga to d na umacay." + + Julieta yumucó,t sandaling nagbalac +bago itinanong gayaring pahayág, +aniya-"ó ina, co ¿anong gauing sucat +sacaling ang Conde sa mata co'y dapat?" + + Ang sa inang tugon, "ó cabutong irog +sa aquin di ucol tanong mo y sumagot, +nito'y ualang ibang labis magpatalos +cundi puso mo rin sa sinta'y pagtiboc." + + Sa mauica ito Julieta'y linisan, +pagcat sinalubong ang nan~gagdatin~gan, +m~ga iba't iba na caguinoohan, +sa pangabing piguing na~gag-bigay dan~gal. + + Ang sa inang say say cay Julietang isip +n~g mapag-isa na balisa'y cumapit, +sa gayo-y pag-uari n~g hindi mapacnit +salas n~g umpucan nasoc naquipanig. + + Arao man din siyang sa dilim sumicat +ang tanang inabot nalihi n~g dilag, +sa m~ga lalaqui umiral ang galac, +n~gunit sa babayi pan~gimbulong palad. + + Ang naca-cahambing n~g tipong carictan +maligayang ilao n~g bucang liuay uay +at ang casiglinis ang hamog sa busal +n~g bucong sampagang caban~gu ban~guhan. + + Julieta n~ga'i isang mariquit na perlas +sa sariling consang buhay nala-lagac, +siya'y mahalagang bato at sa quislap +corona ang culang, caya di matanyag; + + Ito n~ga ang mundong simpanang umibig +sa balang mamasdang himala n~g diquit, +Julieta'y sa pagcat binubugang batis +sa tuctoc n~g bundoc at sa tauo'y lin~gid." + + Sa pisn~ging mapula noo'y calinisan +at nag-alon along buhoc na macapal, +na uari ay ulang guinto cung nag-lugay +bangcay na malamig n~g sinta di tablan; + + Sa hati n~g, ba-ba at guilit n~g liig +tayong ayos-ayos bayauang ay pitis, +lugmoc man sa tin~gin sa sabug n~g saquit +aano't luluhog sa ligayang labis; + + Sa tin~gin n~g mata at n~giting mahin-hin +yu-yuco,t sasabog ang pagpitang linsil, +at pilit na hali ang mapuring daing +n~g pusong titiboc sa sintang masaquim. + + Anopat ang taglay n~g halagang dilag, +dilag sa calo-louang boong nan~gu-n~gusap, +salamin din namang malinao at tapat +n~g mahal na dib-dib sa ugaling in~gat. + + Baquit ang isa pa'y sa ganda casanib +yaman at calac-bang mamanahin pilit, +sa caniang magulang, ito'y ang matamis +cabugtun~gan anac bun~gang ini-ibig; + + Palibhasa'y bata at di pa datihan +sa paqui-quilahoc alin mang umpucan, +calooban duag, isip napuputlan, +ang ibig ibigcas hindi mauastuan; + + Dang~an n~g sa inang sa culang maagap +n~g mahal na supling at icapipintas, +loob na nalucop di sanay umunlac +tinuluyan sana n~g hiya'i hinamac; + + At n~g magtibay na caloobang tucop +tin~gin ilinatag sa binilog-bilog, +aniya sa sarili "¿alin sa caumpoc +sa mura cong camay--sinabing may imbot?" + + Nagcataon n~ganing ang tin~gin nabungo. +para n~g patalim sa balauing anio, +sa na sa isang suloc binatang patayo, +na ma ayos tindig at may balatcayo + + "¡Cung ito n~ga sana ...!" sa sariling tanong +n~gunit di tinuloy ang dapat na dugtong, +pagcat capoua mata nila'y nagsalubong +Julieta'y nan~ginig sa pagsintang ucol. + + Ang uicang pagsintang catamisan supling. +n~g pusong babayi, sa calolooa'y himbing, +ni Julieta'y, n~gunit, sa gayo'y naguising +at sa big-lang pucao ay sumuling-suling; + + Ito n~ga ang unang sinta cung cumapit +sa puso n~g tauo'y matibay mahigpit, +at ito ang sintang pang-han~gal sa isip +lalo cung ang dugo,y cabataang labis, + + Ito ang pagsintang cung baga itulad +sa culay ay siyang tunay na busilac +cung sa cabanala'y taimtim at uagas +at cung sa matamis pan~guna sa lasap. + + Binata gayon din cung nabighaniyan +sa ligayang tipon n~g toua't carictan, +n~g bunying Julieta't sa puso'y naquintal +ang uicang: Maglingcod, na di mapiguilan. + + Romeo't di iba binatang binanguit +iniuan tang Letra bumabasang ibig, +sa suloc n~g salas n~g doo'y sa titig +lasapin ang sa cay Rosalinan~g diquit; + + N~gunit mulang caniyang napalad namasdan +ganda ni Julietang mahin-hi't timuman, +ang ninanais niyang Rosalinang camay +na bayad siphayó, nanaog sa gunam + + Pagcat ang siphayo sa pusong ni-nirog +ualang bigay cun di masin-sing himutoc +at ang gayo'y siyang tagapagbulusoc +n~g sinta sa hucay n~g saua ó limot. + + Uala nang naghari sa alala't isip +cun di si Julietang ligaya n~g diquit. +Julieta'y gayong din sa puso ay tipid +sinta cay Romeong ayao nang mapacnit. + + Marami man cahit ibang nan~gaghandog +maban~gong bulac-lac n~g pusong may tiboc +cay Julieta'y pauang masaclap na yamot +si Romeo lamang sa tamis nabúcod. + + Cay Romeo namang pagsayao madlang +sa ibang dalaga't sa uica ay culang +pagca't si Julieta ang laman na lamang +n~g hucay n~g pusong sa pagsinta'y hibang. + + N~g anyong ang gabi tungtong nasa lalim +minulan ang "danzang estrella" ang turing, +niyaong dacong una ugali sa piguing +pagcatapos baga'y, oras nang humimpil. + + Sa hinaba-haba litis na palitan +n~g cani-caniyang caparis sa sayao, +Julieta't Romeo nagcataon naman +sa "page-estrella" ay nagcapilin~gan, + + Naramdaman n~gani Julieta'y ang init +n~g sa cay Romeong camay ay malabis, +n~gunit ang sa isang binata'y malamig +sa cabilang siping, tinac-han cung baquit. + + Yaring acmang sulit sa tag-lay na edad +sa bunying Romeo'y malambot binigcas, +aniya, ó guinoo'y, mapalad ang oras +pagcalapit nati't camay nagcahauac. + + Romeo'y namanghang di hulo n~g isip +din~gig cung totoo cayá panaguinip. +cay Julieta'y tanong ¡"ó tála n~g diquit! +sadiang minarapat sa iyo'y malapit. + + Sagot ni Julieta, "oo at sa pagcat +camay cong caliua sa sandaling oras +papag-iinitin n~g iyong paghauac +sa busal n~g gabing lamig cumacalat." + + Tugon ni Romeo "yaring catauhan +sa laot n~g touá baquit mo linutang¿ +camay mo n~g aquin pina-iniit man +sa mata mo baga aco'y nada-darang." + + Sa gayong aglahi n~g pusong may tiboc +Julietang butihin banayad sumagot, +sang n~giting matimpi pagcat sumaloob +ang sa capoua'y amang datihang sigalot. + + Sagot ni Romeo, "¿sa palad co'y baquit, +sa iyo'y tumamang linoob n~g lan~git +maligayang gandang di dapat maisip +n~g alin mang pantas sa lupa'y maauit? + + Mula n~gayo'y sa iyo sumpa co't asahan +sa mahal mong yapac dapá aco't laan +utos mo ay leying tupdin co't igalang +at aco ang lihim n~g iyong carictan." + + Sa mauica ito'y camay pinaghigpit +sa pagcacahauac tanda n~g pag-ibig +at sa capoua nila'y puso ay cumapit +cun di ang libin~gan uala nang pag-pacnit. + + N~g magcahiualay't ang danza y natapos +lahat humimpil na n~g lubhang maayos, +pagtupad n~g tungcol sa piguing may handog +ualang naibati't loob nan~gabusog. + + ¡O pagsinta'y baquit sa lupang ibabao! +cun di ca maigcas sa labing may simpan +cahit at sa mata ó quilos man lamang: +pinabasa-basa mo ang touá ó lumbay; + + Itong inasal mo't dila pinag-umid +Romeo'y n~g lisan cay Julietang titig, +sa capoua muc-ha naminsang natitic +n~g pag-hihiualay ang bun~gang mapait. + + Tan~ging paalaman ay hindi natapos +ang sigao n~g tin~gin hangang nagcaabot +at n~g maglayu na umali himutoc +sa capoua n~ga dib-dib na halos sumabog; + + Hangang si Romeo'y sa bahay dumating +at hangang humiga tila'y na sa tin~gin +ang sa cay Julietang larauang butihin +at boong binigcas uari dinig man din. + + Sa tinalotalo loob caisipan +aniya sa sarili "sa sinta ma'y hadlang +dating cagalitan n~g aming magulang, +aco'y cay Julieta't siya'y aquin naman. + + Sa pintó n~g puso boong nari-rin~gig +ang tugtog n~g sa cay Julietang pag-ibig, +ang uicang "dalisay" natanao n~g isip +busal niyaong m~ga batang panaguinip. + + Ang muc-ha n~g tauong salaming malinao +sa tago n~g puso, limbag na namasdan, +nasa cay Julieta ang pamuting mahal +n~g pusong babayi't mutiya niyang pan~galan + + Ito ang ligayang sa pilac malabis, +na dapat han~garin n~g may puring dibdib, +pagcat iba-iba laman n~g pag-ibig +na punong saguisag sa bayang hinagpis. + + Sumintang siphayo pagli-lilo'y bayad +ito ang sa tauong ualang casing saclap, +ito ang mahapdi sa di bucang sugat +at ito ang dusang sa puso'y pang-ag-nas. + + Suminta't sintahin, ibigui't umibig, +ito nama'y siyang tunay na matamis, +ito ang pandugtong n~g buhay sa sáquit, +ito ang lualhati sa bayan n~g hapis; + + Ito ang mariquit na dahit n~g buhay +sa gayo'y ang puso pan~ganib di damdan +sa balang touina auitin cahit man +at hangang dumating caniyang huling arao. + + Julieta'i icao n~ga tungcol niyaring palad +n~g lan~git sa aquing sigasiguing landas, +sa sinunod-sunod sa unang sumicat +na bitoin sa puso't sa aquin painlag. + + Icao n~ga sa aquin, ang calualhatian +n~g dusa'y casunod, auang casabihan, +icao rin ang batis sagana't malinao +di-dilig sa buhay at caluluang mahal. + + Sa niuari-uari Romeo'y lisanin, +silid ni Julieta ang isip ibaling, +higáng aabutan at su-suling-suling +sa mundo ring balac budhing di pa guising. + + Dalaua n~gang dusang yumacap sa dib-dib +una cay Romeong matinding pag-ibig, +at ang icalaua ang pagca-caalit +m~ga ama nilang sa sinta'y pan~ganib. + + Baquit nan~ga caniya ina'y pinaramdan +sa m~ga Montesco ang mahapding subiang, +n~g siya'y tanun~ging sagot nacasayao +n~g Conde de Paris at Romeong mahal. + + N~g ibig sumuco ang loob sa higpit +n~g dalauang simang sa puso ay alit, +guitna n~g pag-asa at pan~gambang labis +nagbuntong hinin~ga't gayari ang sulit: + + Aniya "¡ó sintang may touá ó lungcot! +ang bigay sa daquip n~g lihim mong gapos +baquit mo hinirang yaring batang loob +lining-lang sa daang masan~ga't masuloc? + + Sinong magca-calag man~guna sa lumbay +cun di si Romeong iyong quinatauan? +dapouat cung ang silo camandag ang tag-lay +marahil mamatay sa quinaligauan; + + Pagcat sino cayang sa aqui'i managot +sa pagcadalisay pa-ibig na handog +Romeo'y sa altar niyaring pusong bubót +ay nama-mantun~ga't hari niaring loob + + ¿Di n~ga panunumpa cung baga itulad +sa n~galang salapi tingang di matangap, +na naguiguing bayad sa tungcol n~g hirap +n~g alin mang pusong may simpang pag-liyag? + + At di si Romeo anac n~g calaban +n~g mahal cong ama mahaba nang arao? +cung cania mang tupdin ang sa sumpang laman +ama co'y marahil hindi tutulutan. + + Dito n~ga sandaling napa-puntang isip +bago naidaing ang n~gayon co batid: +lasong labis sidhi sa magcasing ibig +ang biguian n~g had-lang ang ticang malinis. + + Uica co ay lason at sa sid-hi sacdal +pagcat di pa lagoc at gunita lamang, +pinanglo-lomo na niyaring catauhan +marahil ay bangcay patac na maticman." + + Dito napatiguil at di maisabog +n~g loob na hapó sa lumbay n~g moog; +n~gunit ang pagsitang daquip n~g may cupcop +pag-guiit sa isip tagumpay ang handog. + + Isa pa'y sa piling n~g dusa't hinagpis +pasun~gao-sun~gao rin pag-asa sa nais, +cayá cay Julieta biglang sumaisip +ang gayaring uicang pumaui n~g sáquit: + + "Alipala'y, aniya, ang poot na tabing +sa mata'y laon na n~g magulang namin, +n~g upang malag-lag aquin susung-quitin +hangahang malinao n~g tapat cong daing. + + Sinta co n~ga'y siyang papatay n~g alab +sa apoy n~g digmang dipa na-aampat +capoua namin ama, sacá igagauad +ang pagca-casundong payapa n~g lahat. + + Sa pagayong balac lubos na nanalig +ang bunying Julieta't naualang pan~ganib, +gaya n~g nabag-bag pagcapit mahigpit +sa mati-timbulang mapalad sa tubig; + + Pagcat ang pag-asa n~g daquip hilahil +siyang tan~ging ilao sa gabing madilim +n~g tag-lay na dusa't mapanglao na daing, +at cahit cung minsan sa buhay pan~gitil. + + Ano pa't sa tabing n~g gabi pagsicát +n~g masayang arao ang unang banaag +sing-ibig tindig na't nagsun~gao sa malas +cahit sumandaling humimlay magdamag; + + Pagcat magcalapit bahay na tahanan +sinta'y alaga na sa mata man lamang, +ito n~ga ang alio di dapat pagtac-han +sa nagca-caisa n~g sa puso'y simpan. + + Sa pagayong anyo oras lumilipas +at ualang bahala sa iba pang sucat, +siya rin at siyang arao arao agap +palibhasa'y pita n~g pagsintang lapat. + + N~gayong si Julieta'y tumpa sa simbahan +tan~ging sinasad-ya sa labis n~g bahay +Romeo'y tuluy na't hindi nababanday +sa pagcalilim niyang pan~gaco sa hirang. + + Loob n~g simbahan cung sila'y dumating +Romeo'y la-lagay sa daco n~g tin~gin +n~g caniyang mut-ya't nito'y sa dalan~gin +naqui-quiugali suliapang mahin-hin; + + Cung ang dilim naman n~g gabi tumaquip +sa sang maliuanag, sa pag sintay capit, +Romeo'y naron na at paliguid-liguid +tapat n~g tahanan ni Julietang ibig; + + At cung mapauá na sa binaling-baling +marahang li-lipat sa bacod n~g jardin, +bintana n~g guilio siyang ta-tapatin +uupo't tin~galang parang may hihintin; + + Cahit di dun~gaui't ualang nasi-silip +malaong lalagac doo'y nagtitiis, +ualang ibang gaua cun di ang sa isip +ligaya'y auitin n~g magandang nais. + + Sa tanáng ni-nibig ito'y caraniuan +parang tan~ga't gahis, ang ano mang hadlang, +harap n~g pan~ganib loob tumatapang +hibang na pagsinta masunod n~ga lamang. + + Sa linaon nito sa gabing maning-ning +liuanag n~g buan pinilacan man din, +Romeo'y nan~gahas pumasoc sa jardin +paris din n~g dating pan~ganib di pansing, + + Bintana'y nabucsan na hindi naglaon +silid ni Julieta'y Romeo'y umurong, +sa puno n~g isang cahoy ay cumanlong +cung sinong du-dun~gao pagmamasdan doon. + + Julieta't di iba sa bintana'y nucas +ticang causapin ang asang mamalas +pagcat caniyang batid caga-gauang lahat +n~g tungcol sa caniyang puso ang bumihag. + + At cung cayá ito'y tinipid sa dib-dib +gabing nan~gagdaan pagcat caniyang nais +taruquin ang lalim sa caniya'y pag-ibig +n~g quinahiligan n~g loob at isip. + + At cung si Romeo'y han~gal ang catulad +sa tulugan sinta n~g tinapat-tapat, +Julieta'y gayon di't pasilip ang agap +sa caniyang bintanang munting binobucas. + + Tunay carampatan hindi nalilin~gid +babayi pag tacot, sa lama't at dun~gis, +n~g bubog na puri pagsuboc malabis +sa minamarapat sa caniya may nais: + + Caya si Julieta n~g huli na't tatap +sinta ni Romeo'y di licó at tapat, +sa puso umali ang mapuring habag +lalo n~g másilip sa ganitong hirap + + Sa bacod ay patong ang sico n~g canan, +ulong nacaquiling sa palad alalay, +ualang piquit matang hindi mahiualay +sa silid n~g sinta't nag-gugunam-gunam; + + Ang tin~ging malumbay sa ganda buhat +sa ilao n~g gabi ay acmang saguisag:, +catauang matamlay ang naca-catulad +ang sinisiphayó n~g malaquing han~gad. + + Julieta'y dinamdam sa gayong namasid +sa puso ang isan~g bagay di malirip, +ang binin~gi-bin~gi di o na ininis +n~g tunay na tiboc sa caniya'y humibic. + + Ang caniyang bintana doon nga nabucsan +na sinabi co na dacong unahan, +at n~g si Romeo'y cacanlong na naman +hindi nacatiis tinauag ang n~galan. + + Sa gayo ay sinong aauit na pantas +ang macati-titic sa tinamong galác +n~g bunying Romeo sa marin~gig buhat +ang caniyang pan~galan sa bibig n~g liyag. + + Romeo'y nag uaring sa lúpa'y di tungtong. +sa tuang sandaling naualang hinahon, +patacbong tumapat poon ang binulong +saca tumin~galang parang antay hatol. + + Julieta'y tumanong: "Romeo ay baquit +dito iisa ca sa gabing tahimic"? +tugon ni Romeo'y, "pagcat inihatid, +na di macatanguing sinta't pag-ibig." + + Pac-li ni Julieta, "sa iyo'i inaral +pan~ganib cang lubos sa aquing magulang," +sagot ni Romeo'y "hindi gunam-gunam +muláng dito'y nasoc ang iyong tinuran; + + Pagcat ang gaya cong may laquing pag-ibig +landas n~g hilahil ligao na sa isip +cayá ang aua mo cung hindi ilauit +tapat n~g silid mo bangcay cung madaquip." + + "¡Romeo! ¡Romeo!, Julieta ang sagot, +uicang mapan~ganib at sa puso'y hugot, +¿baquit di in~gatan buhay sa sigalot +cung ticang tamuhin ang aquing pag-irog? + + Romeo ang tugon, "Julieta'y masaclap +sa aba'y pumanao ang hinin~gang in~gat; +n~gunit cung bayaan sa laot n~g hirap +malibing sa lalim siya cong tuang agap, + + Paca-asahan mo, sa iyo yaring sulit +ay bulong n~g pusong pabigcas sa bibig, +ualang ibang han~gad sa dilim n~g saquit +cun di maguing ilao dilag mo't pag-ibig." + + Cay Julietang pacli, "di aco ang dahil +sa di caguinhaua n~g uagas mong daing, +cun di ang subian~gang hindi na nalibing +sa limot n~g capoua magulang tang guilio," + + Romeo ang sagot, "huag ipan~ganib +canitang magulang n~g pag-ca-caalit, +cung ito'y liab man ang sinta ta'y tubig, +maguiguing pamatay n~g silacbong ban~gis." + + Sa balac na ito tanda n~g pag-ayon +Julieta'y pinutlan ang tinugon tugon, +pagcat sa caniya'y gayon ang nagtangol +n~g alit na sima n~g siya'i igumon. + + Ito ang liuay-uay cung baga sa arao +n~g pagca-casundong sa puso'y sumilang, +n~g dalauang capoua dapat na uliran +sa pagsisintahang matibay't dalisay; + + Sa pagcat ang lupang cupcop n~g pagibig +sa daya at pain sino mang malapit, +bighani in~gatan dagdagan ang masid +n~g huag macut-ya cung tica'y malinis. + + Puso n~g babaying dupos na himuquin +sasaquian sa dagat ang naca-cahambing, +cung culang bumalac may in~gat ó anquin +sa dumpol n~g sinta basag ang marahil, + + Puso n~g lalaquing sa sintay bugasoc +lalo cung ang gulang bulac lac sa tampoc, +cung gano ang tulin sa nasang maabot +siya naman saquit puri cung maumpog, + + Ano pa't sa m~ga gabing nagsunuran +Romeo'y sa jardin masoc cailan man, +Julieta'y lauit na nacung maramdaman +bintana n~g silid isang sutlang hagdan; + + N~gunit cung tulot man sa caniya ang maquiat +sa bintana lamang u upo't di lampas, +ang isa sa paa sa hagdan din tapac +si Julieta'y naman patayo't caharap. + + Doon hinahanay pag-liham n~g nais +n~g capoua pusong nagcaisang hilig, +ang cauili-uiling anas n~g pag-ibig +casintuno halos ang tunog n~g batis: + + Sa sin~gao n~g pusong matamis at uagas +isa't isa'y ualang itampong pahayag, +pagcat cung sa jardin ay yaon ang lunas +n~g tanang sampagang humahalimuyac. + + Cahit di pa pitas sa pagayong asal +ang bun~ga n~g nais sa gunita'y nam-nam,, +sa lasang pang-uili ualang agam-agam +ligaya sa lan~git mandin ang namasdan. + + Cung oras ay buan sa busal n~g hirap. +naca-casing laon sa ating pagmalas, +taon quisap mata mata't masayang lumipas +sa magcasing sintang sa tica'y magharap. + + Sa gayong ligaya nino mang sing ibig +yaring boong cayang lapat na iauit, +sa totong nangyari capag idinatig +cung baga sa culay ang putla'y malabis. + + Panahong taglamig ano't n~g tumahac +Romeo'y nan~gubling sa sinta ay naquiat, +aniya, "¡ó Julieta! ¿nasaan ang habag +sa guilio mong abáng dito'y nan~ga n~gatag?" + + Tugon ni Julieta, "dusa man sa dib dib +guinao sa bintanang sagap mo at tiis +n~gunit lason naman sa aquing pag-ibig +ang icao itabuy sa harap co'y malis." + + Pac-li ni Romeo--"di man cata lisan +may iba pang lunas na dapat pacamtan," +tugon ni Julieta, "sa sabi co y liban +ualang maapuhap sa isip anhin man." + + Romeo ang caniyang malambing na sagot +aniya, "sa silid mo magtuloy cung tulot +aco'y macacanlong sa guinao at hamog +tahimic pa quitang ualang caba't tacot." + + Sa pagayong hiling Julieta'y dinamdam +naapi ang budhi't ang dib dib sinicpan, +naurong sa layo't ang mata sa hirang +tila baga ibig lihim pa'y hanapan. + +Aniya, "¡ó Romeo! saad uliniguin +cung pita ma'y lihis upang isalibing, +pag-ibig sa iyo'y pag ibig n~g angel +sa caniya'y Lumic-hang, ualang macahambing. + + Sa iyo ang tulot cong sa bintana'y manhic, +lagui n~g pag guilio sa aquin may usip; +n~gunit niyaring puri ay minamatamis +bangcay cung lumampas sa hinahong guhit. + + Anio n~g babaying ilauig ang buhay +calulua'y cung yurac n~g pula't casaman, +pagcat ang halaga na guintong in~gatan +ang maguing busilac ang puri at asal; + + Caya sa isip mo sacaling namugan +hina co'y hanapang labis pa sa gauad, +inihahanga ca n~g sinta cong tapat +pag-asa itacuil at di icagalác. + + At yamang sa gayo'y munting cumulimlim +sicat n~g sintahang laong maluning-ning, +mula n~gayon, ang iyong buhay sa hilahil +ilayo't ang dating parito'y limutin. + + Romeo ay big-lang nalumbay nan~ganib +sa pagayong say-say n~g sula n~g isip, +sa harapan nito'y halos na tuman~gis +at sa anyong luhog gayari ang sulit: + + Aniya, "ó Julietang sinta n~g pagliyag +layo sa gunita puso mo'y sumugat; +n~gunit sa puri mo cung yao'y camandag +antay co ang iyong parusa ó tauad. + + Panong ha han~garin sa iyo'y naguing tinic +pagcat saguisag cang ualang lamat dun~gis, +at malinis ca ring itampoc sa nais +caya ang pitagan sa budhi mo'y labis; + + Dusa mo'y dusa cong sa dusa co'y sacdal +palibhasa icao ang tali n~g buhay, +toua mo ay toua co ¿panong di inlagan +ang icalumbay mo cahit sagui lamang? + + Dilag mo'y pan~gauit sa bun~ga cong tulog, +sinta mo'y pang-daya cung suco ang loob, +puri mo'y ligaya n~g pag-asang lubos, +¿panong acalain ang han~gad na buctot? + + ¡Ay hirap aba co! cung iyong patulan +ang sapantaha mong di co gunam-gunam, +anhin pa ang buhay sa lupang ibabao +cung icao di aquin, aco'y calabisan." + + Sa pagayong luhog n~g pusong maalab +hindi nacatagal poot naguing habag +ni Julietang supil tunay na pagliyag, +caya n~g matapos gayari ang bigcas. + + Aniya, "¡ó Romeo cung n~gayo'y tinuran! +salaming malinao sa puso mo'y simpan, +parusa ò tauad hindi cailan~gan +pagcat gayo'y lapat sa may casalanan; + + Catiuala sa iyo ang isip at loob +pagcat namasdan cang tapat na umirog; +n~gunit yaring puri handa rin ang utos +sa inaacalang bahid na lu-lusob. + + Dapouat ang naguing subiang niyaring dib-dib +di lisiya sa landas n~g uagas mong hibic, +paca-asahan mo, at huag man~ganib +aco ay iyo rin magpahangang lan~git. + + Puso co ay iyo, iyo't di ma-aagao +n~g iba pa't sinong sa caniya hi hirang +pagcat ang pagsintang tunay isa lamang +caya cun di iyo tungcol n~g libin~gan. + + Ganap ang touá co na hangang di sicat +mapalad na arao sa bun~ga'y pagpitas +n~g magandang nais agap mo'y pag-in~gat +sa icalulooy sa hinog sasac-lap. + + Romeo'y sa bugso n~g touáng dinamdam +inagao ang sulit n~g mut-ya at búhay, +"sa toui-toui, na ualang gunam gunam +cun di ang sumapit arao mong tinuran; + + Pagcat ang dalan~gin n~g isang ninibig +hangaha'y abutan n~g ticang malinis, +pagcat caniya ito't lualhati n~g lan~git +samantalang buháy sa bayan n~g hapis." + + Cay Julietang sagot--"cung inip ca'i sundin +at n~gayo'y tulot co ang sa pusong hiling +Romeo'y sa touá na hindi mapiguil, +"cung gayon--aniya'i--ganapin bucas din" + + Ito nga'i ano pa't ualang higuit culang +natupad sa harap paring cumpisalan, +ni Julieta't sa cay Romeong caibigan +pan~gala'y Lorenzo't[7] tapat na dumamay; + + Nag-utos ang gayong sa magula'i lin~gid +n~g capoua n~ga pusong sa tica'y nagpilit, +cailan~gang ucol lihim na guinamit +sa simbahang cupcop n~g Paring binanguit. + + At caaya-aya nan~ga n~g maganap, +ang ilao n~g arao maganda ang sicat, +ang azul n~g lan~git buháy at laganap, +simoy pa n~g han~gin pang-uili't banayad. + + Ang tanáng linic-ha punó n~g alindog +sa pagui-guing sacsing umid n~g masunod +ticang pinilacan n~g calugod-lugod +ang naguing larauan n~g sinta't pag-irog. + + At marahil cayá ang boong quinapal, +sa arao na iyaon saya ang tinag lay +pagcat para niyang himacas at hambal +sa nagcasing pusong capos capalaran. + + Sa buhol na tali n~g ticang malinis +ano t n~g sacop nang sila'y di maalis, +sa cani caniya nuing matahimic +para bagang ualang ano tuang nasapit. + + Ang gayong nangyari lubos na nabaon +sa suloc n~g lihim sa habang panahon +mag-asaua'y buhay hangang panahon +ang capoua hinin~ga sa palad na ucol. + + Di co man auitin, bumabasang ibig, +sa caya cong capos, balac na nang isip +humiguit cumulang ang touáng sinapit +Julieta't Romeong sa tulá'y pantamis. + + Ang di pag-sambahay, pagcat sauing maquiat +Romeo'y mapanhic tahanan n~g liyag, +binubun~ga y sabic na pandag-dag sicat +sa quinamtang ticang ang linis laganap. + + Sa balabalaquing usapang mairog +hindi naua uala't laguing nacaun~gos +ang paraang sucat na macalalambot +sa canilang capoua magulang na loob. + + Cacapanan nito'y pag asa'y malabis +pagcat macacamtan mabigat man cahit, +baquit mababa nang arao y pagtahimic +n~g dalauang lahi sa di pagcacaliz; + + N~gunit aling touá sa lupang ibabao +lumagui sa tauong di dag ling pumaram +at cung sa bulac-lac sa samio ay culang +casunod pa'y lumbay na higuit sa bilang; + + Gaya n~g sinapit dalauang singpalad +n~g anyong ang touá sa puso y mag ugat, +ang lason sa buhay sunod na lumagac +sa busal at hangang sa sidhi nautas; + + Ito ang calvariong tinungcol n~g lan~git, +sa sintang cunanan halimbauang linis +at marahil cayá gayo'y pinatiis +n~g upang mataniag sa tanáng ni-nibig. + + Isang arao n~ganing cusang nag-lalacad +Romeo'y sa loob n~g Veronang Ciudad, +natagpouan ¡dusa n~g amis na palad! +ang isang auayan n~g palalong tabac. + + Ang isa sa pooc n~g naglalabanan +pulos cay Romeong man~ga caibigan; +n~gunit sa cabila ang pan~gulu bilang +si Tibaldong lilo't cay Julietang pinsan. + + Cay Tibaldong asal bumabasang irog, +sa dacong unahan sucat mong matalos, +sa pagcatahimic amai't cahamoc +na laon nang arao na di cumiquilos. + + Romeo'y cahima't binucong matibay +dugong Capuleto'y caliz di bahiran; +n~gunit cay Tibaldo, ang isip nadimlan +n~g mapatay nito isa sa calaban; + + Pagcat ang namatay catatong mahigpit, +n~g Principeng Ciudad capinsang malapit, +at ang quinarool sanhi n~g paglait +ni Tibaldong tacsil cay Romeong bait. + + N~g si Romeo n~gay natagpong hinamon +Tibaldo'y nalagot buhay di naglaon +ang sa caniya'y damay sa tacot malipol +ang unang balasic sa paa'y guinugol. + + ¡Oh ualang paglin~gap at palalong poot! +sa can~gino pa mang iyong maabot +at bihira sa iyong masig lang di lingcod +na macata-taguing di bulag sumunod; + + Gaya n~g pagtupad n~g matang papiquit +sa iyo ni Romeo at di na naisip, +sa ama at bianan siya ang matouid +magbigay payapa cung muling mag caliz. + + Cung magaua sana maca sampuong bilang +n~g tauo'y sa galit bago magpamalay, +n~gunit cung malaqui ihangang sang daan +pan~ganya-yang bun~ga di man matiticman; + + Dapouat si Romeo'y sa gayo'y nalihis, +sa ugaling lacad n~g lupa'y naparis, +sa init apuy rin nabuyong sumanib +hindi na nabalac dusang masasapit. + + Cahit sa pagayon Romeo'y nagculang, +n~gunit nacatupad sa tungcol na mahal +n~g pagca-caibigang tapat at matibay +bihirá sa mundo bagang matagpuan. + + Ano't sa Principe n~g ito'y lumatac +sumbong cay Romeo n~g tanán lumacad +na caniyang catoto ualang naguing bayad +pagod na guinugol sa mabuting han~gad. + + Romeo'y dapat n~ga at pilit ma-matay +sa naunang lagdang utos alang-alang +n~g Principe'y aniya, "umulit sino man +sa pagcacaalit capalit ay buhay"; + + Sa munting hinahon "lumitao ang ugat +sa boong nangyari" ito ay nalipat +"pagbubulay lining" munting bumanaag +dapat pang-hauacan sa dusa ibauas. + + Ito'y dili iba't cay Romeong tutol +sa "pag-uusisa" n~g macunang tanong. +na cayá pinatay ay higanting ucol +sa piling caibigang buhay rin nahampol. + + Sacsing nagsiharap ito'y pinagtibay +at nan~gagcaisa boong casagutang, +baquit sa higanti ang punong dahilan +n~g Principe Scala sa mahal na pinsan. + + Ang lagda n~g hatol ano't n~g dumating +Romeo'y sa buhay dapat na maquitil, +parusang capalit ay ang ualang taning +na, sa ibang bayan siya ay dadalhin; + + Alalaong baga'y di dapat lumabas +sa catatapunang bayan caniya'y lapat; +n~gunit loob nito'y may tulot maglacad +pagcat hindi piit sa culun~gang sucat. + + Salamat sa pinsan n~g Principeng bantog, +nito cay Romeo ang di nag papugot +siyang tan~ging dahil bumali sa utos +na unang linagdang uica'y pasusunod. + + Sa boong daigdig ito'y calacaran +hatol na papiquit naguing caraniuan +sari-saring bagay ang quiniquilin~gan +na icalugami n~g hustong catouiran. + + N~gunit cay Romeo ang iquinabauas +n~g acmang parusang ito n~gay di dapat, +cung di dahil lamang cay Julietang liyag, +pagcat yao'y lalong pampahabang hirap. + + Ano't n~g nagtibay ang sadlac na hatol +sa madaling taning siya,i isusulong +sa Mantuang[8] ciudad sa parusang ucol +Romeo'y sa lumbay halos na magumon. + + Anong itatagal n~g puso sa sáquit +ang asauang mut'ya maiiuang pilit, +at ang paalaman cung hindi magahis +Romeo'y ibig pang hinin~ga'y mapatid. + + Umaquiat sa bahay n~g mahal na bianan +dahil cay Tibaldo, hindi carampatan, +pagca n~ga calahi mauari ay subiang, +sa sintang asaua lihim cung lilitao; + + Hibang iyaong isip sa sinuling suling +sa mundo n~g dusang punong tinic ban~gin +gumiit ¡n~g alio! ang Frayleng umamin +nagtibay't nagtago sa pagsintang lihim. + + Pagcat ito lamang tan~ging maasahan +sa ipagqui-quita mag asauang mahal, +bago tutuparin parusang cacambal +at nagpaquilala n~g sintang dalisay. + + N~g ito'y humagap sa yari n~g isip +ayon sa paraang sa balac umaquit, +causap pa lamang n~g Pari sa nais, +utos ni Julieta siya nang pagpanhic; + + Ito'y dili iba't sisiuang hin~gahan +puso ni Julieta sa canilang simpan, +sa pagcat bihirang sintahan maualan +cahit ganong lihim n~g isang caalam. + + Ito cay Romeo ang dalang pahayag +muli't muling bilin siya'y pumanatag, +ni Julietang casing niyapos n~g hirap, +mulang mabalita hatol na nasadlac. + + Dan~gan ni Romeo'y ualang taglay baguis +lumipad na sana n~g ito'y marin~gig +harap n~g asauang lugmoc sa hinágpis, +ang luhang nanalong n~g agad napahid. + + N~g anyong tuparin n~g puso ang yacag +at Pari lilisang casabay n~g yacap, +ito ang sinabing pan~garal banayad, +aniya, "¡ó Romeo dinguin ang pahayag!" + + N~g iyong singpalad ang puso'y tibayan +n~g lan~git sa lic-ha pagsuboc na mahal, +ito'y pag nangyari ay may catuturan +maguing toua ó ibang mahalagang bagay. + + Aco'y hindi bandai sa pag usig gayac +n~g naguing sala mo ang boong patauad, +ang pagcacasundo gayon din ay agap +n~g ama mo't bienang di na nagcalutas. + + N~g upang matan-yag pinagtibay hiling +n~g casing sinta mong masinag na bitoin, +ang bun~ga n~g tica n~g lubos namnamin +laman ninyo'y hangang n~g lupa'y anquinin. + + Sa pagayong han~gad n~g magcaibigan +lalo cung tiuala sa boong pagdamay, +sinong macarin~gig di munting maparam +cahit ganong laqui n~g tag-lay na lumbay. + + Caya si Romeo'y m~ga uicang sagot +malubay at acma't sa puso ay hugot; +n~gunit sa paalam sumagui ring lungcot +ang jardin n~g sinta tinumpa't pinasoc. + + Bintana'y pagpanhic sing-sinta'y nag-yacap +casabay n~g luhang sa mata'y lagaslas, +napupot ang sulit, halos man~gauasac +ang capoua dib-bib sa lumbay naglapat. + +[Larawan] + + Ang m~ga cataua'y nangyaring namanhid +sa dagan n~g dusang handog n~g hinagpis, +titigan sa quilos himutoc ang sulit +dahil sa nangyari at sa masasapit. + + Sa pagayong anyo n~g isip cung masdan +panulat n~g pantas tila calabisan, +pagcat yao'y lalong hinahong magsay-say +cung ano at gano sa puso'y pumisan. + + ¡O pag-sinta'y baquit tag lay mang saguisag +ang lumbay sa iyong mahalagang dilag! +sigalot at madlang lihim cun di yacap +ualang ma-auit sa magui-guing bacas. + + Bato mong urian: hilahil at hapis +cung baga sa guinto n~g pan~gin~gilatis, +doon mamamasdan simpan mong pag ibig +cung dalisay tapat ó dupoc ang capit. + + Ano't n~g tumiguil sa mata'y pagtulo +n~g maraming luhang nagbig-lang bumugso, +ang capoua dib bib nalouagang tanto +sa sabic na titig n~g pagca-catagpo. + + Naguaguing umiral n~ga ang napiping sulit +sa tali n~g buhay na tilá papatid, +n~gunit ualang ibang pagliham n~g hibic +cun di ang pagsunong sa palad na amis. + + Sa lupa'y alam na't di co man salitin +ang pag-hihiualay sa magcasing guilio, +lalo cung ang sanhi gaua n~g hilahil +gunitain lamang loob hahapuin. + + Cung ito'y mangyari di sáquit n~g saquit +gaya n~g narating sin buhay n~g auit, +isa pa ¡ó lasong! ang lumbay ay tipid +hindi maitanyag at sa lilim alit. + + Hagulhol n~g sinta sa dusang yumacap +n~g uala nang caya't anyong bumanaag +ang ilao n~g arao sa lic-ha'y pagalac +Romeo'y tumayó't nagbagong pahayag, + + Aniya "¡ó Julieta icao na'y lilisan! +yaring pusong uasac, lamang ang iiuan, +sa bayo n~g dusang ualang pacundan~gan, +n~gunit tipong lahat ualang umilandang. + + Larauan n~g iyong gandang casingparis +n~g uagas mong sintang ualang casing tamis; +asahan mo'y siyang limbangan n~g isip +upang aco'y huag supilin n~g hapis. + + Cung malayo ca man at di ca caharap +sa mata n~g lamang hindi ca mamalas +mata n~g calulua capag idinilat +matititigan din carictang mong lunas. + + Aco'y aalis na't sa iyo ay paalam, +maauaing lan~git naua ay pacamtan +ang touáng capalit n~g lúhang nunucàl +maguing dito't saca sa payapang bayan; + + N~gunit cung talagang tinungcol n~g lan~git +canita ang dusang haba'i catnig-catnig +pasasalamat din ang handog n~g isip +huag lamang hindi caniyang iniibig. + + Pagcat di ta taroc itong catuturan +cung bayad sa sala ò paquinaban~gan +sa panahong harap n~g liping lilitao +sa abá ta cayá tungcol n~g may capal. + + Isa pa ang tauo hindi maiparis +ang laman n~g nasa sa talagang hilig +palad niya'y cun di, ang dapat ipihit +pag-ayos sa balang tungcol masasapit." + + Julieta'i inalio n~g gayong pahayag +at saca sumagot, aniya, "aquing tangap +puso mong aquin na at i-uling ilapat +sa aquing pag-ibig" sa luhang nanatac. + + Saca inalili calagui-ang aquin +sa pagcat ito man iyo na rin at dalhin +husto't pati dugong gaua n~g hilahil +ualang natilansic cahit gagapuing. + + At asahang cang habang gumaganap +sa parusang lagda n~g sa sintang palad, +acong ma-iiuan bilang co ang lahat +na magsi-sidaang camandag na oras. + + Sinta co'y di dapat pan~galauang sinta, +cung icao sa hirap aco'y sa guinhaua, +tahanan cong silid siyang ipapara +sa catatapunan bayan n~g parusa. + + Ang buhoc n~g arao n~gayong linalatag +sa tanáng tinic-hang salubong ay galác, +aco'y asahan mong, m~ga mata'y harap +sa calalaguian mo'y icao minamalas + + At cung ang quinapal auit ang pagsipot +n~g masayang arao buhay pagcat handog, +aco'y asahan mong hihin~gin sa Dios, +buhay co'y hanganan uagas mong pag-irog. + + Pagcat ito'y tan~ging buhay co sa lupa, +hindi ang tinapay at iba pang toua, +maquita ca lamang busog co'y sagana +saquit ma'y mabigat guinhaua'i saganá + + At n~gayong ang sicat n~g arao paglam-lam, +ó anyong magtago sa calulunuran +ang auit sa isip sa tinig lulumbay, +pagcat ang hirap mo'y na sa cadiliman. + + At n~gayong ang gab'i tungtong na sa lalim +at ang sangtinacpan tahimic na't himbing, +asahan mong, noon ang auit n~g daing +catono'y n~g panglao n~g tugtog n~g libing. + + At cung touá naman maquita't marin~gig +asahan mong, aco'y lugmoc na sa hapis, +sa gayo'y sa pagcat hindi ca casanib +at icao ay dusa ang lagoc mo't tiis. + + Pagcat cung ang saya sa may tuná'y busog +ay apdong mapait sa may acay lungcot, +munting casiglahan icauiling quilos +sa may calumbayan dagoc n~g himutoc." + + Ito't ibang daing ang pinagsunuran +n~g calunos-lunos na nagcasing hirang, +say-say di dapat upang di madamay, +bumabasang ibig, cung lúha'y magaan. + + Nagtangapang lúha na mata'y lagaslas +at naghiualay ring lúha ang pumatac, +sa bintanang sacsing umid n~g pagliyag, +na cauan~gis bubog sa linao at quislap. + + Romeo'y tuluy na't calag-cad na pilit +n~g parusang lacas sa daàng matinic +sa calvariong tungcol sa caniyang pag-ibig, +n~g di matingcala't malihim na lan~git. + + Daratna'y parusa't luha ang iniuang +nanalong sa cabiyac n~g calulua't laman, +at ang pagcaualay ualang taning arao +¿may dusa pa cayang lalalo sa lagay? + + ¡O lúhang babaying pansupil na caliz! +sa pusong lalaquing may asal na gánid, +sa tinbang n~g dusang daratnan at bit bit +ni Romeo'i icao, ang sa bigat labis. + + Bauat isang patac n~g gunita lamang, +n~g isang malayo sa sintang cinimpan +dagat man din't unos tatauiring dam-dam +sa munting ilan~goy hinin~ga'y papanao. + + Ano't muláng ito'y lumbaying tumulac +sa quinaguisnan niya at linac-hang Ciudad +di na n~ga cumati ang luhang nanatac +ni Julietang casi't ualang icagalác; + + Inaagao dising lin~gid sa magulang +huag na bumacas pighati sa buháy, +dapouat di mahulò ang bagay dahilan +cayá gabi't arao ito ang usapang. + + Sino sa magulang sa anac na sinta +nitong dusang lihim ang hindi man~gamba +lalo na cung bugtong gaya ni Julieta, +at inaasahang touá at ligaya. + + Sa pagcat ang ina'y hin~gahan n~g anac +sa lahat nang lihim at iba pang han~gad, +dito'y pananalig n~g ina'y sumiyasa't +sa abang Julieta ang sanhi n~g hirap. + + N~gunit pan~gaco man lang lunas n~g saquit +ipagsabi lamang maganap na pilit +cahit mahalaga ò sa puso'y pait, +Julieta'y umid din sa tagong hinagpis. + + Cahit uicain mang canila rin dusa +ang di itahimic sa simpang balisa +at cahit paluhog na halos sumamba +ayao ring mabucsang dib-dib ni Julieta. + + Cung gano ang tibay't tapat na pagcapit +sa mahal niyang puso n~g sinta't pag-ibig +ay gayong din naman ang lihim sa dib-dib +sa ina may caguiat ayao ipagsulit. + + Gayon sa hicayat sisiuang caalam +tan~ging caulayao sa busal n~g lumbay, +ayao ring umayos laguing casagutan +lihim niya'y dadalhin hangang sa libin~gan; + + Pagcat samantalang na sa pag aalit +n~g capoua ama nila n~g mag sing ibig, +tantong masasayang ualang masasapit +cahit isinin~gao man ang laman n~g dib-dib. + + Sisiuang pang-alio cahima't itutol, +na cung ipagsabi marahil puputol +n~g capoua magulang cagalitang laon, +Julieta'y sa sagot ama'y di aayon; + + Pagcat caniyang taroc ang sa amang subiang +sa m~ga Montesco'y ualang macabagay, +balaquin ang anong ipaya-pang tunay +sa pagcacasundo malayong lumaang. + + Cahit si Julieta'y bata pang maglining +sa caniyang bunga n~ga'y tama cung taroquin +pagcat ang suyuan pagcasi'y maning-ning +dapuat sa lahing alita'y rimarim. + + Caya ni Julieta hindi man hinayag +ang laman n~g luhang baha sa pagpatac, +sa gaya n~g inang may tungcol bumacas +sa laon nasilip na munting banaag + + N~gunit nauari mang pagsinta ang simpan +hindi rin nasayod cung sinong dahilan, +sa conde de Paris, sa una'y tunuran, +tinucuy ang balac at pinapagtibay; + + Pagcat tan~ging ito ang ipinagturing +sa anac na bugtong n~g gabi n~g piguing +at ito n~ga lamang humiling mag-anquin +puso ni Julietang usig n~g hilahil, + + At cay Capuleto n~g ito'y pahayag +n~g casing asaua dagling quinausap, +ang Conde de Paris tungcol sa pag ganap +sa mahal na tica sa camay n~g anac. + + Ang pagcaca-isa sa madaling taning +ang pita n~g Conde masusing ganapin, +di na sinanguni sa abang butihin +cung ito ang lunas sa lumbay at laguim. + + Caya si Julieta ang luha'y bumucal +sa bibig n~g ina, n~g ito'y malaman, +at ang puso nila ni Romeong hirang +ay pinagbuhol na sa harap n~g altar, + + Isa pa'y ang Conde sa haying pag-irog +puso ni Julieta ay hindi tumiboc, +cahit sa isip man di sumaguing lubos +liban cay Romeong sa palad nabucod. + + Caya n~ga sa Conde: ama'i n~g ipayag +ang camay n~g bun~ga at sula n~g dilag, +aniya sa sarili, "¡ualang casing palad +sa lalaquing capoua sa sangmaliuanag!" + + Sa pagcat ang mutiang acalang gugulong +laot n~g siphayong sa caniya'y pang gumon +biglang macacamtan sa puso'y cacandong +¿anong di isaya at ito ang layon? + + N~gunit maguing Conde't casuyong magulang, +nagcamaling lubos sa acala't asal, +pagcat si Julieta di na macacamtam, +liban cay Romeo, gayon ang libin~gan, + + ¡O m~ga magulang na maling mag-isip +ang anac sa isang hindi sinta't ibig, +¿baquit pipilitin, tunay masasapit +cun di dalamhati, sa pita'y malihis? + + Ligaya'y asahang hindi punong bucál +ang calac-ha't pilac, cung bagay han~gad man, +cun di ang sintahang boo at dalisay +matamis na lahat pa'i capaitan. + + Manood n~g sintang gaua ó hicayat +n~g in~gay n~g guinto't ibang sauing han~gad, +n~g hangad ang laman sa lupa'y pagpalas +uala rin ang sinta't han~ging lumilipas. + + Masdan ang nasapit buhay ni Julieta, +cun di ang pagpilit sa hindi sininta, +marahil ang puso na sunod sa tica +ay hindi inusig ang madaling hanga. + + Ama ni Julieta sa tan~gong matibay +sa mahal na Conde't ito-y sa pag-asam, +as sariling anac lamang pinaalam +ang doo'y mabisang lunas icalumbay. + + Gaya ni Julieta anong isasagot +cun di ang mamangha sa pag-hihimutoc, +at saca ang luhang sa mata'y umagos +casabay n~g uicang n~gayo'y di malagoc. + + Ang acalang lunas sa matagong simpan +mamasdang ang anac sa puso'i may lumbay, +sa ama'y umali lunos calangcutan +sa pagcat ang tan~go di na maurun~gan. + + Ang lunos umiral, sa pagcat ang anac +ay lalong sinidhian n~g taglay na hirap, +at dito'y nauaring sa puso,y sumugat +ni Julieta'y iba't, nahidua sa balac. + + Dito na ang sisi na bucang lansan~gan, +na uica'y sa huli't uala sa unahan. +linimot ang hatol: na gauin ano man +isiping banayad ang ayos at sinsay. + + Caraniua'y sisi ang bun~ga'y pahamac +tulad sa gumitna sa moog n~g tabac +sa lupa'y bihirang matapat lumasap +na di man~gi-n~gisi ang loob sa saclap. + + Sa aua n~g ama sulong na inasal +lihis, palibhasa hiya,y macacamtan, +nag-uicang may poot, aniya, "ualang daang +hindi masusunod yaring calooban. + + At cun di ihayag ang tago sa dib-dib +tantong mauauala sa amang pag-ibig, +ang lubos na suclam sa gayo'y capalit +pagcat sa magulang di tapat ang isip. + + Ang sa ina namang himoc na malambing +siya'y sa pagtangap sino man ang dahil, +sa dusa n~g puso Montesco mang supling, +cahit ito'y dating catalong patalim; + + At cahit, aniya, sa balac n~g isip +maguing cay Julietang subiang din sa dib-dib +ang lahing Montesco, n~gunit cung inibig +ina'y sa pag-ayos cung lunas n~g sáquit. + + Ang gayong subali malambot na bigcas +cay Julieta'y tila pai't di quinagat, +pagcat, aniya lalong pighati cacalat +isin~gao ang lihim na hindi di rin maganap, + + Minarapat niyang siya'i ang inibig +lamang ang lalagoc sa copa n~g sáquit +calatac latacan uubusing pilit +huag ibahagui iba sa hinagpis + + Pagcat ang pag-ibig nilang madalisay +may sala, at hindi gunita ang hadlang; +n~gunit sisi uala't tamis ang mamatay +sinta ni Romeo huag lamang yuracan. + + Julieta'y sa anyo ang nacacatulad, +batong buhay anio sa guitna n~g dagat +ang dumpol n~g unos sinayang na lahat +cahit gagapuing lihim di maagnas. + + Cayá n~g uala mang caya ang magulang +sa luhog at cahit maguing sa poot man +minagaling nilang ipagmadalian +pag-ganap sa tan~gong di na maurun~gan; + + N~gunit si Julieta sa gayong inisip +di himbing at gayac sa dapat na litis +yao'y balac lamang siya nang pagsaglit +sisiua, sa paring nagtibay sa nais. + + Sa Paring matanto cay Julietang bilin +hindi nagpaliban agad pinadating +sa abáang Romeo laman n~g hilahil, +sa dating di tapos, na bagong sasapin. + + Romeo'y sa busal n~g dusa at poot +naguing casagutan sa asauang irog, +sa tica n~g Conde banal na umayos +at ang tagong lihim huag ipatalos; + + Aniya, sa mabuting paraan cucunin +hindi maglalaon Julieta sa piling +n~g mahal na ama't ito'y pagpilitin +n~g upang maligtas sa bagong hilahil. + + Ang pag-ayong bilin hindi man tinangap +sa sintang Romeo n~g usig n~g hirap, +sa puri talagang tacsil ang pumayag +sa tica n~g Condeng ibig ipaganap. + + Ang uicang magtacsil sa asauang tunay +sa lan~git at lupa ang handog ay suclam, +cay Julieta'y lasong ualang macabagay +labis icamatay salaguimsim lamang. + + Ang taning sa Conde caya n~g malapit +Julieta'y sa ina masayang nag-sulit, +aniya, "ang sarili't mahaba nang sáquit +dahil di mahulo anhin man cung baquit, + + Sa liniguid-liguid tanáng namamasdan +ualang touá cung di pulos capanglauan +marahil, aniya, sanhing casalanan +sa pari icuhang sanguni ang bagay; + + Sa pagcat di lamang sa tauo'y pag-hatid +n~g lumbay ang dusa't iba pang pan~ganib +cun di ang sala mang sa puso'y cumapit +ualang iguinhaua cung hindi luminis." + + Ina'y palibhasa ang gayo'y di taroc +cung litis ò tunay ay agad tinulot +sa bugtong na anac n~g upang ang lungcot +na laon nang dam-dam pumanao na lubos. + + Sa han~gad n~g anac ang capanatagan +inihabilin pa sa dating sulitan +n~g sala, di iba't ang Paring nagtibay +sinta ni Romeo cay Julietang hirang. + + Sa pari hinin~ging piliting matalos +ang dusang matago n~g cabutóng irog, +samantalang bago, lunas n~g masunod +upang di icupas n~g boong alindog. + + Ang ina cahi ma't matalinong isip +caniyang dinaanan ang sintaha'y litis, +ó cahit babaying sa gayo'y di piquit, +n~gunit ang sa anac sa uari'y nalin~gid. + + Bago ang cumaring sinigla n~g anac +ay laban sa tan~gong ibig ipaganap, +ang Pari sa pagcat ang tanun~gang lunas +noong magsingcasi sa amis na palad. + + Julieta'y sa Pari ang laman n~g layon +"sa bagong hilahil ay biguian n~g tulong; +n~gunit cun di caya ang paraang ucol +siya'y pagcalooban n~g masidhing lason; + + Pagcat ito, aniya, ang huling calasag +sa caauay sinta ang mag-ad yang dapat, +at cung ito'y sala sa lan~git na atas +ay lalo ring salang sa sumpa'y payurac. + + Mamatay sa sala at cayá tiniquis +sa pagcat sala rin ang sanhing matouid, +sa balac, aniya, masintahing lan~git +ang capatauaran hindi icacait. + + Anhin pang mabuhay sa lupang ibabao +mabuhay nabucod cay Romeong hirang +malabis na pacla at handog ay suclam +pagcat catacsilan sa sintang nag-tibay; + + At cayá, aniya, lason iyaring han~gad +pagcat malaqui na sari-saring gayac +sa Palacio nilang na sa Mantuang Ciudad, +sa tica n~g Condeng tun~go sa pag ganap. + + At baca sacaling capusing panahon +sa sariling puring pilit itatangol +pagcat cung guipit na't sa pan~ganib culong. +yaring pag iin~gat culang isagumon. + + Sa n~galan Romeo, aniya'i alang alang +na catotong tapat at dating cadamay, +caniya pipilitin huling cahilin~gan +tagumpay n~g sinta n~g upang macamtan." + + Ang Pari sa busal n~g namanghang isip +sa naririn~gig niyang malinao na sulit +si Romeo'y n~g di magcahinanaquit, +gayari ang sagot sa tan~gay n~g sáquit + + Aniya'y "cahilin~gang huli ay mabigat +gaya n~g may sumpang sa licó uminlag +gayon ma'y bibig-yan n~g paraang dapat +upang sila'y capoua sa sala'y maligtas. + + N~g upang malinis paraang gagauin +Romeo'y sa dusa at nasang sapitin, +dalaua n~gang bagay Julieta'y taglayin: +ang tapang sa loob at sinop sa lihim; + + Pagcat hindi lason nasang ipagcaloob +sa linao na sabi sadiang pampatulog, +sino man sa lupang sanay na mang-gamot +hindi sasabihing buháy macalagot. + + Sa lacas n~g pulbos sa tubig inumín +apat na puo't ualong oras na hihimbing, +sinuboc n~ga ito sa gabing malalim +pagbucang liuay-uay sa bangcay na hambing; + + Cung ito'y maganap ualang sala't tunay +Julieta'y dadalhin sa calilibin~gan +at doon cucunin sa inaacalang +oras na pag-lipas n~g pulbos na taglay, + + Harap ni Romeo at saca dadalhin, +n~g lubos maligtas sa bagong hilahil, +at sa dating tiis paraan isipin +ang bun~ga n~g tica n~g boong namnamin; + + N~gunit huag--aniyang--limutin sumulat +sa asauang casi't gayo'y n~g matatap +n~g di ibalisa balitang cacalat +at siya, ring nan~gacong magpadalang agad. + + Ng magcaisa na sa acalang gayong +Julieta'y nui nang tila hindi tungtong +sa lupa sa pagcat bun~ga n~g linayou +sa toua nahinguil at hindi sa lason. + + Sila'y maliligtas sa tamóng hilahil +n~g asauang mahal ¿ano pang idaing? +saca hindi batid huling sasapitin +nila ni Romeo, na calaguim-laguim; + + Touá'y palibhasa sa muc-ha'y nalimbag +sa asam na bitouin n~g magandang palad, +pagdating sa bahay magulang namalas +lalong naniualang tunay ang hinan~gad. + + Palagay n~g ama sa pagayong litis, +na tinacpan saya n~g bugtong na ibig, +ayos na ang tan~go sa ticang mapilit +at di maurun~gan sa Conde de Paris; + + Cayá ualang tanong pinadalang agad +sa handang Palacio sa Mantuang ciudad, +upang pagtitibay doo'y magaganap +n~g Conde de Paris sa magandang han~gad. + + Sa anyo n~g handang Julieta'y dinatnan +sa Palaciong batbat n~g pamuting mahal, +napag-quilala niyang sa quinabucasan +tutupdin ang ticang sa caniya ay subiang. + + Aniya'y sa sarili "¡ó Conde mapilit, +umabang sa di mo tungcol at sing-ibig, +guinugol mo'y sayang at maguiguing sáquit +pagcat aco'y bucas bangcay na sa masid!" + + Ang touá mo cung n~gayo'y ualang macatimbang +pagcat ang ligaya sa isip mo'y nam-nam +lalo pang malaqui hahali mong lumbay +sa anyong pagpitas sa sampagang aaam; + + Pagcat sa iyo ito'y di tungcol n~g lan~git, +cun di cay Romeong ilao niyaring isip, +Romeo'y ang tan~ging dapat na magcamit +altar palibhasa quinunang matouid; + + At halimbaua mang iyong macacamtan +¿anong ligaya mo at hindi ca hirang? +anhin mo ang ganda cung sa boong silang +at icao ang dilim na maguiguing hadlang? + + Caya n~ga sapagca sinsay ca sa landas +n~g sintang casundong hanapin mong dapat, +sa sunod na arao puso mo'i igayac +pagcat sisicatan n~g sisi at hirap. + + At cayo ¡ó ama't inang matangquilic, +sa hindi co hirang sugod nagpumilit! +ihanda ang luhang di dapat mapatid +hangang magcasundo tayo n~g caalit." + + At tuloy humiga sa tadhanang ucol +na bilin n~g Pari tinupad at layon, +cataua'y pinaris sa sang nabuburol +hangang sa tumalab pulbos na ininom, + + Ang arao n~g anyong di na matitigan +Palacio'y handa na sa cau-uculan, +minulan ang dating n~g Conde't magulang +ni Julieta't galing sa Veronang bayan. + + Sa busal n~g touang di cayang salitin +niyaring dilang capos sa acmang gamitin, +Julieta'y nabucsan sa tuluga't hambing +bangcay nang malamig at hindi maguising. + + Naguing casagutan tanang mangagamot. +na nagsidatin~gan sa madaling utos. +hinin~ga anila'y, pumanao nang lubos +at lasong mabagsic ang biglang lumagot, + + Uica sa saring: "pagsisi at hirap" +Julieta,y sa Conde dito na natupad, +at saca "ang luhang sa mata'y lagaslas +n~g ama at inang" sa nasa'y nalinsad; + + Tan~ging iminali sa sariling sulit +ang tungcol sa luhang di dapat mapatid +n~g sintang magulang, pagcat asang isip +sila ni Romeo ang lubos papahid. + + Catuturan nito saca na malaman +bumabasang ibig sa bandang hulihan, +pagcat cung n~gayon pa'y boo nang tuturan +sa utos n~g auit tula'y masisinsay. + + N~g agad matanto ang dapat mong gauin +tin~gin n~g isip mo isunod sa aquin, +sa munting panulat masusing ilibing +Julieta'y sa busal n~g luhang masin-sin; + + Pagcat sa panulat nino mang umauit +ualang pusong lihim na hindi masilip, +uala ring Palaciong hindi mapapanhic +at ualang libin~gang hucay di magahis. + + At n~gayong lagac na ang catauang buhay +n~g abang Julieta sa quinalibin~gan, +lumbay n~g may tungcol marapat nang iuan +Romeo'y sa dugtong n~g hirap tunghayan; + + N~gunit ang mata mo cung baga nangauit +mapapahin~ga na, bumabasang ibig, +pagcat malapit nang maquiat ang sing-ibig +sa tuctoc n~g dusang sa buhay pamatid. + + Hayo cay Julieta na linagdang sulat +Paring nag ampon ay hindi tinangap +n~g casing Romeo, palibhasa'y atas +n~g pagcacagayon n~g amis na palad. + + Sa balat n~g lúpa ito'y calacaran +ang pagcacataon dalaua ang taglay: +touá cung maganda natin't capalaran, +n~guni at cung amis bun~ga nama'y lumbay. + + Ualang malay isip Romeo'y di talos +sa paraang libing n~g asauang irog, +n~g malamang patay cay Montescong utos, +Romeo'y ang dib-dib halos na sumabog; + + Dapouat pinag tibay ang loob sa sáquit +sa pagcat naghari sa madlang inisip +na pilit damayan ang asauang ibig +sa quinalibin~gan ano mang masapit; + + Ang cahit ano may hindi pinaquingan, +mahigpit na baual n~g caniyang magulang, +capag siya'y nasoc sa Veronang bayan, +marahil magtamo n~g icamamatay + + Sa pagcat masuguid sa caniya'y pagsuboc +caual n~g Principe, Verona'y naglibot, +baca sacali n~gang man~gahas na masoc +siya'y masasaui sa nalagdang utos; + + N~gunit si Romeo sa gayong pag upat, +di nahintacutan dahilan sa liyag, +pagcat sa sarili ang buhay na in~gat +dusang sinusunong na matinding bigat. + + N~g upang madali sa casi pagdamay +lason ang hinanap na pinagpilitan, +halos na nalibot sa Mantuang tindahan +at n~g macatagpuó ay ayao pagbilhan, + + Palibhasa'y gayon ay laban sa utos +n~g alin mang ley sa boong sinucob, +ang parusa'y lapat sa culang sumunod +pagcat sapantahang sa buhay panlagot. + + Romeo'y sa gayon banayad nagbalac +at, aniyang sarili, sa quislap n~g pilac +sa dilat di ilang nag-aanyong bulag +ang ley sa lupa't lan~git niyuyurac; + + Sa guintong calansing may bin~ging matunog: +luha'y aapihin, ó bagsic n~g utos, +puri ilulugso, ó pabubusabos, +buhay man ó caniyang bagay pasasalot. + + At, aniya sa lupa ¡ó punong pitagan +n~g salaping toua, ó lumbay cung minsan, +n~g tauo ó bayan, lacas mo'y asahang +magbulid sa uala sa di cayang buhay! + + At saca dumcot at pinacalansing +salapi sa bulsa't linapag na tambing, +harap n~g may tinda't nito'y ang hilahil +n~g ley, linimot yumucó sa hiling. + + Romeo'y ang lason n~g caniyang macamtan +lacad na tinumpa ang Veronang bayan, +damit magbubuquid balatcayong taglay +baca cung mahuli, tica'y masasayang. + + Sa lupang libin~gan n~g anyong malapit +n~g casing asaua, nasoc na namasid +dalauang lalaqui't ang isa may quip-quip +n~g isang bilaong bulac-lac ang silid; + + At ang nan~gu-n~gunang payucó't malumbay +di iba't ang Condeng sumintang di hirang +sa abáng Julieta't ang sadiya'y dahilan +liguising bulac-lac ang acalang bangcay; + + N~guni ó n~g anyong ang Conde'y pumasoc, +butas n~g libin~gan naramdama'y catog +n~g hacbang sa lupa sa daco niyang licod +umurong sa nasa't tuma~gong pasuboc. + + Romeo'y di iba't caniyang inilagan, +na may dalang ilao tungo'i sa libin~gan +lahing Capuleto ang hanap na hirang +at ualang bahala sa iba pang bagay. + + Sa camay piniguil n~g anyo nang masoc +n~g Conde'y sa big-la tantong nan~gilabot +at saca tumanong n~g uicang may poot +sa gayo'y cung sinong pan~gahas na loob. + + "¡Romeo Montesco! sa Conde tumugon +n~g uicang may tuya at lubhang maugong. +ani Conde baga bilango ca n~gayon, +sa Verona,y nasoc pagcat di ca ucol. + + Sa lagdang parusa malinao n~g titic +Verona'y pag nasoc buhay mo'y capalit." +Romeo'y pumac-ling ang buhay niya sáquit +sa lupa ang tacot di laman n~g isip. + + Ang tugon n~g Conde, "sinabi mo'y linsad +sa pagcat nasoc ca n~g gabi sa ciudad, +sa cagalang-galang lupa,y ¿anong hanap +at linapastan~gan sa ganitong oras? + + Romeo'y tumugon ¿"sinong lapastan~gan +aniya, sa canita ó Condeng maran~gal? +sa pag-parito co'y catouira'i umacay +masusi't nagtibay sa harap n~g altar." + + Ang Conde sa gayo'y sa galit nag-alab +at biglang binunot maquinis na tabac +saca aagauin cay Romeong sacbat, +n~gunit ito'y dag-ling uurong't gumayac. + + At saca binunot ang nasang agauin +n~g Conde't sa caniya sinacsac na tambing, +hindi nailasan bumaong malalim +sa lupa'y nabual ang buhay naquitil. + + Romeo'y naurong't ang bangcay minasdan +n~g ibig magcamit cay Julietang hirang +sa niuari-uari pinasoc n~g suclam +pati pinamatay ay pinagtapunan; + + At saca madaling ang bangcay binuhat +tuloy iquinanglong cung saan nalagac +ang sa cay Tibaldong, naguing punong hirap +nila ni Julietang, patay rin sa balac. + + Palibhasa, aniya isang camay lamang +lumagot, sa capoua inin~gat na buhay, +dapat na magsama labing camatayan, +ó caya magpatong sa isang lagacan. + + Tuloy idinugtong, sa caniya'y malapit +hindi maglalaon mahihimbing pilit, +buhay n~g umutang na capoua'y mapatid, +n~g Conde't Tibaldo, palibhasa'y nais. + + Aniya, "di acala ¡ó Condeng maran~gal! +sacbat co'y lalagot sa mahal mong buhay, +ang pagparito coy maghatid sa pacay +hinin~ga cong hapo ang hangahad lamang; + + Di rin sapantahang cami n~g sing-ibig +sa lupang payapa maguiguing caratig +ninyong puno't dulo n~g dusang malabis +sa capoua hinin~ga namin ay papatid; + + Dapouat icao Conde, na may capatauaran +cung hindi namatay si Julietang hirang, +tica mo ay linsad hindi rin macamtan +ang han~gad mong gandang sa pusong candun~gan. + + At n~gayo'y lisan na iniyong pagcahimbing +sa lupang mayapa't gaua n~g patalim, +upang di lumauig buhay sa hilahil +sintang dadamayan ang siyang hanapin." + + Sa tinanglao-tanglao nasumpun~gan agad +lagacan n~g casit ang taquip binucas, +at n~g mapasoc na loob nanguilalas +hiniyasang mabuti't ganda'y di cumupas. + + Aniya, "¡ó Julieta buhay niyaring buhay! +anhin ang hinin~ga cung icao n~gay patay +ano pang halaga niyaring catauhan +sa sang maliuanag cung icao'y pumanao. + + Ang hinin~gang hapó n~g sa dusang dagoc +cayá nagtumagal pagcat caniyang handog +ang mabisang lunas n~g iyong pag-irog +gunita lamang guinhaua n~g loob. + + Dam-dam co'y camandag tanáng naliliguid +n~gayong pumanao na uagas mong pag-ibig, +ang buhay ay pasan n~g matinding sáquit +at sa gayo'y ualang lunas na cacapit; + + Dapouat ang ganda mo cung banayad masdan +tila man ding buhay na anyo at culay, +ualang ibinago sa ban~gis na taglay +n~g di masansalang manang camátayan. + + Sa lagacáng bancay cun di ca inabot +aquing masasabing himbing ca sa tulog, +hindi acalaing ang buhay mo'y lagot +pagcat di nabauas dati mong alindog'" + + Sa gayo'y sa munti na alio dinamdam +sandaling sumicat sa busal n~g lumbay, +Romeo niyacap ang casi't hinagcan. +casunod n~g lúha't ¡"ay Julietang hirang!" + + Hinin~ga n~g anyong bumaui n~g lacas +ang canay inalis sa pagcacayacap, +lason ang quinuha't sa bibig tinapat +casabay n~g uicang malumbay binigcas: + + Aniya "icao lason ang taglay mong bagsic +iyubos sa aquin n~g biglang mapatid +pisi niyaring buhay tantong naiinis +sa dagang mabigat n~g tungcol cong sáquit; + + Icao'y tinalaga niyaring capalaran +sa dusa'y tatapos sa tadhanang arao, +pagpa-pasalamat sa lan~git hahangan +sa piling n~g casi ilagac ang bangcay." + + At saca quinabig sa pigca-cayacap +n~g caliuang camay ang asauang liyag, +hinagcan, at aniya ¡"anong gandang palad +siping mo Julieta, buhay co'y mautás!" + + Bibig n~g sisi~g-lan n~g lason sa canan +sinubong patnugot ininom na minsan, +at tuloy niyacap n~g dalauang camay +na pinacahigpit ang bangcay n~g hirang. + + Sa pagayong anyo n~g isip sa hagap +ang bagsic n~g lason hintaing tumalab, +n~g di mahiualay sa asauang liyag, +ang maguiguing bangcay calulua'y pag-ilas + + ¡O pagcacataong caraniuang alay! +sa tauo ang luhang capait-paitan, +icao ang may sala n~g di pinagtagal +Romeo sa casi n~g inoang-oang. + + Icao n~ga ang sanhi't caagao na labis +ang tapat na sintá caya di sinapit, +hibic ni Romeo, sa lipas n~g bagsic +n~g "nagbigayhimbing" sa asauang ibig; + + Pagcat cacamunting oras na pag itan +Romeo'y pag-inom sa lasong tinuran, +siyang pagcaguising ni Julietang hirang +sa buhay cunuaring sa lupa'y pumanao; + + Pagcat halos lamang yacap pinaghigpit +n~g dalauang camay cay Julietang ibig, +ito,y nagcataong nasaulang isip +caya ang pinucao bigla ang caparis. + + Ang buntong hinin~ga na lubhang malalim +siyang unang bati't, aniya, n~g magturing, +"¡ó Dios co! ¿nasaan? at ¿sinong lumihim +yumacap sa aba't hindi na naglining?" + + Boong sapantaha sa cania'y may yacap +yaong Paring caniyang tangulang may atas, +aniya, "Padre ¿ito ang loob mong uagas +sa aquing Romeong catoto mong tapat?" + + ¿Ito baga'y siyang pan~gaco sa aquin +harap ni Romeo dalhin cung maguising, +cami ililigtas sa tamong hilahil +ang bun~ga n~g tica, n~g boong namnamin?" + + Romeo,y namangha n~g ito'y marin~gig +ang boong catauan sa toua'y nan~ginig; +n~gunit dinalao rin n~g pag hihinagpis +bago naibigcas ang ganitong sulit: + + Aniya, "¡ó Julieta sa calulua'y sapot! +licong sapantaha ilayo sa loob, +aco't dili iba Romeo mong irog, +nagsad-yang damayan buhay mong nalagot." + + Voces ni Romeo cahima't narin~gig +Julieta'y hindi pa lubos na nanalig, +sa caniya ang yacap banayad inalis +sa lam-lam n~g ilao[9] qunilalang pilit; + + At n~g maquilala mahigpit niyacap +at pinacahagcan sa tinamóng galác +at saca tinanong cung hindi tinangap +ang caniya ring lagdá na padalang sulat. + + "At, aniya sa liham boong nalalaman +litis n~g cunuaring aquing pagcamatay +ang sa aqui'i may turo, pagcat carain~gan, +si Fray Lorenzong tapat mong caibigan. + + At cung sumapit na bagsic n~g paglipas +n~g ipinainom cucuni't iharap +n~g pari sa iyo sa Mantuang ciudad, +n~g upang magsáma hangang huling oras." + + Romeo'y sumagot, aniya y "¡mut-yang hirang +palad co'y natan~gi sa lalaquing tanan! +pagcat di tinangap padala mong liham +at n~gayo'y huli na gagauing ano man." + + Si Julieta nama'y sa dulong pahayag +ang loob namangha't ulo'y napataas, +at aniya, Romeo'y ¿baquit huling lahat +ang biyayang gagauin? ito'y hindi tatap." + + Romeo'y sumagot, aniya'y, "catuturan +n~g sabing dinulo: ¡bigong capalaran! +¡sa pagcat candong na lilong camatayan +at di maglalaon calulua'y papanao! + + Cahit ilinoob sa aquin n~g lan~git +tamuhin ang iyong uagas na pag ibig; +n~guni at ang boong pag-lasap quinait +sa taglay ligayang asa't panaguinip. + + Mamatay ay toua sa mahal mong harap +pag-aaruga mong cahit di na lunas, +sa pag panao n~gayon n~g hinin~gang in~gat +ang maguiguing sapot tapat mong pag-liyag, + + Sa iyo'y paalam n~g ualang pagbabaling +sa payapang bayan at sa isip dalhin, +pagsinta mo't asang hindi lilimutin +aco'y minsan-minsan iyong gunitain, + + N~gayo'y tantoin mong buhay mapapatid +pagcat tumalab na ang lasong mabagsic, +mula pa sa Mantua binili cong pilit +dahil sa balitang: "bangcay cang malamig." + + Julieta'y sa hindi antay na pahayag +n~g casi, ay ibig isigao ang hirap, +na big-lang dinamdam, n~gunit di pinayag +n~g dib-dib at tila lan~git ay lumapag; + + N~g ibig iualat sariling catauan; +n~gunit di mangyari't luno ang cabagay, +mata'y tinin~gala't parang cahilin~gang +iloob n~g Dios cay Romeong buhay. + + Sa pagayong anyo cataua'y nan~ginig +nag-uli sa dusang hinin~ga'y nainis, +at big lang nadapa sa asauang ibig +sa cataong nito'y buhay ibig malis. + + Sa inigtad igtad Romeo'y sa dagan +n~g casi, ay ito'y isip sinaulan +nasabay sa uicang: "¡Julieta co'y masdan +huli cong hinin~gang ibig nang pumanao!" + + Loob tinibayan sa gayong narin~gig +ni Julietang sinta sa sintang inibig, +inagao na n~ga nia na pangcuhing pilit +at n~g macandong na'y gayari ang sulit: + + "¡O sintang Romeong sa aqui'i pumulas +calong ca n~g sinta at casuyong tapat, +cung mauna ca man ualang libang oras +aco'y susunod ding sa bangcay mo'i yacap + + Ang pagcamatay mo Romeo'y, gandahan +ang iyong Julieta hindi maiiuan +mabuhay sa lupa't ito ay asahan +pagcat hinin~ga mo'y hinin~ga cung tunay + + Sa mauica ito Romeo'y minulat +ang mata, at aniya, "¡lisan ca na liyag!" +piniquit na muli't ang calulua'y nulas +patnubay n~g luhang cay Julieta'y natac. + + Julieta'y banayad linapag ang bangcay +at siyang hinanap ang lason sisidlan +sa bibig tinunga niong matagpuan +hiniyaguis n~g ualang lamang maramdaman, + + At sa bangcay, aniya, ¿"Romeo co'y baquit +di mo na tinirhan Julieta mong ibig? +¿sinarili mo n~gang mamatay sa sáquit +sa iyo'i pagdamay di mo na inisip?" + + Sa binilog-bilog n~g boong lagacán +sugod nagtumin~gin hanap ang pamatay +sa tapat n~g butas caniyang naquislapan +pinaglabang caliz n~g Conde't n~g hirang; + + Sa calayuan n~ga'y ang nasa'y naurong +baquit naramdaman sa tapac ang ugong +isang lumalacad aniya, cun di putol +buhay niya'y di dapat sa anyo'y masumpong. + + Ang matang namugto sa casi linin~gap +para bagang tulong sa anyo ang han~gad, +n~gunit ang puluhan n~g dagang may pilac +in~gat ni Romeo namasdang cumislap. + + Binunot n~g touá't linapit sa tin~gin +aniya, "icao dagang tangulang cong daing, +capagcaquita na salamat ang hayin +lalo cung madaling idamay sa guilio" + + N~g puso ang dupoc catutubo'y pagcat +at ang sa babayi lalo nang di palác +Julieta'y ang sundang hinagca't sinacsac +ang puso at saca asaua'y niyacap. + + Saca humagulhol n~g calunos-lunos +pagcat nagcaagao sa mahinang loob: +saquit sa pagpanao n~g asauang irog +at saquit din naman n~g sugat ang handog. + + Sa cahambal hambal na pananambitan +hindi nauauala cay Romeong n~galan, +sa sugat ay ualang pagsisi ano man +cahima't ang saquit sa caniya'y di bagay. + + Big-lang napahinto sa tagho'y at daing +casunod ang buntong hinin~gang malalim, +tumin~gala't, aniya, ¡"Romeo i yacapin +sa payapang bayan caluluang darating!" + + Tinunghayan mata, n~g ito'y matapos, +at anyong hahagcan any bangcay n~g irog; +n~gunit ulo doon di na naiquilos +pagcat ang hinin~ga tuloy nang nalagot, + + Sa casing Romeo ang pan~gacong yacap +cung siya'y mamatav tunay n~gang natupad +sa luha at dugo halos nan~gababad +ang capoua bangcay n~g nag-isang palad. + + Puso ni Julieta ang nayong umirog +dugo rin n~g puso ang boong binuhos +sa caniya't sa casi na inaring sapot +at hangang libin~gan laman pinagtampoc. + + Cung ano ang bucál n~g puso sa bibig, +n~g nagliligauan naganap na pilit, +hindi masasabing daya caya litis +gaya n~g di ilang sabihang pag-ibig. + + Mahalagang buhay n~g tao't sino man +Julieta Romeo hindi nanghinayang +sa pitang matapat n~g sintang dalisay +cahit gagahanip ualang pinagculang. + + Cung ang naguing palad dusang catnig-catnig; +ang pagtitin~ginan lúbid na matamis +ni isa ma'y ualang nagpatanao sun~git +na binubucalan n~g hidua sa dib-dib, + + Ano't n~gayong nanao mahalang buhay +Julieta't Romeo sa pag si sintahan, +siya namang banguitin tauong naramdaman +Julieta'y n~g bago maquita ang sundang. + + Si Fray Lorenzo, ito't ang sa nais +Julieta'y cucunin sa pagcat sumapit. +pulbos na ininom ang taglay na bagsic +n~gunit n~g mamasdan naguiclahang isip. + + Cataua'y naurong at big lang nataas +ang muc-ha'y dumilim at loob nasindac. +pagcat ang acalang may buhay at lacas +bangcay n~g nagcatay sa dugong nagdanac. + + Mata'y tinin~gala't camay haluquip quip +aniya--"¡ó Dios co n~g aua at bihis! +hindi mapag hulo ang dito'y namasid +naguing bun~ga'y bangcay n~g turo cong litis. + + Ang ilao[10] quinuha n~g ito'y matapos +saca tinanglauan ang magcasing irog, +n~g maquita'y lalong nagulo ang loob +cay Romeong bangcay ualang munting galos. + + Sa sinuling-suling n~g di uastong isip +sa mundo n~g balac, gulat ang caparis, +tumanong sa uala, aniya, ¿ito'y baquit? +¿balintuna caya ó totoong masid? + + Sa balac n~g ualang hiligan ang loob +harap n~g singpalad ang paa hinuhod, +camay haluquip-quip ang noo'y niyucod +casabay n~g dinasal: "Miserere mei Deus."[11] + + + +CATAPUSAN + + Marahil hindi pa iyong nalimutan +bumabasang ibig, ang alilang abay, +n~g Conde de Paris n~g tumpang alayan +bulac-lac ang bangcay ni Julietang buhay + + Ang Conde n~g bago Romeo'y sinuhin +sa samang utusan gayari ang bilin: +aniya'y, magtumagong cumanlong sa dilim +at huag lalapit hangang di tauaguin. + + Caya sa utusan hindi nailin~gid +ang boong nangyari naquita't nirin~gig. +pati si Julieta sundang n~g itiric +sa mahal na puso, pag agao n~g nais; + + N~gunit n~g marin~gig n~g paa ang yabag +ni Fray Lorenzo umurong sa agap; +at n~g maaninao ininlaga'y bicas +sa canlun~gang libing madaling lumabas. + + Lahat na nangyaring narin~gig namasdan +sa Principe Scala pinagbigay alam, +at noon ang arao anyo nang sisilang +caya gauin dapat ualang ibinalam. + + Sumandaling liban sa libin~ga'y nasoc +m~ga ilang caual n~g Principeng bantog, +ni Fray Lorenzo catulong nag-ayos +sa tatlong inusig n~g palad na capos. + + Palibhasa tatlo'y anac sa calac-han +balita'y madaling cumalat sa bayan; +cubcob di naglaon ang boong libin~gan +sa nagsipanood duc-ha at mayaman. + + Sarisaring balac doon naririn~gig +palibhasa'y di pa naguing dahil batid, +canicaniyang catha ang ipinipilit +pagcat gayo'y lacad sa boong daig-dig. + + Anot ang Principe at capoua magulang +n~g nagcasing sinta nasoc sa libin~gan, +pati camaganac at ibang caibigan +na anyayang lahat n~g capangyarihan. + + Ang luhang bumucal di na ipagsulit +sa capoua magulang n~g nagcasing ibig, +tasa n~g panulat sa gayon ay biquig +at capos maghanay n~g pighating labis. + + Bumabasa, sa iyo'y luhog cong magbalac +lumbay n~g magulang sa anio n~g anac, +n~g buhay, cung lalo tan~gi't punong dilag +ó inaasahang ligayang manin~gas. + + Lumbay n~g magulang sa Pari ang tin~gin, +ná patayo't baba sa dib dib padiin, +lubhang mahalaga cung baga isipin +may nasang itanong, n~gunit napipiguil. + + Dapouat sa Principe ang gayo'y di lin~gid +at caya sa aua sa Pari'y nagsulit, +aniya "Padre, n~gayo'y ¿sabihin ang baquit +Julieta't Romeo'y bangcay pinagdatig?" + + Ang Pari, sa tayong ulo rin ay yucod +tumugon at aniya sa sabing malambot: +"pinagsamang camay na loob n~g Dios +n~g tauo ay hindi maipagbubucod." + + Principe pumac li, aniya, hindi lirip +tila talinhaga iyong pinagsulit, +cayá sa dan~gal mo aquing ninanais +boong liuanangan n~g upang mabatid; + + Aco'y tila uhao sa mahal mong turing. +pagcat anhin co mang sa isip basahin +iyong natatalos mahalagang dahil +lihim n~g nangyari na calaguim-laguim. + + Ang Pari hindi na hinintay maulit +hiling n~g Principe agad pinagsulit: +sintahang dalisay sa buhay pumatid +Julieta't Romeong catotong matalic. + + Tahimic dinin~gig niyaong calahatan +n~g Pari ang boong banayad sinay-say, +saca n~g matapos sabay isini~gao +ang sing-palad saquit n~g panghihinayang. + + N~gunit ang Principe sinigilan n~g galit +n~g matantong lahat ang sa Paring sulit, +aniya, "icao Padre, n~gayon ang bibit-bit +sa maboong bigat n~g santong matouid." + + Ang Pari tumugong ualang munting tacot +aniya, "inaamin loob ninyo't utos +tungcol co't hindi rin sala n~ga sa Dios, +tibayan sino mang di sauing sing-irog. + + At cayá tinuro naguing sanhing litis +sing-palad sa buhay lubos na pumatid +pagcat tungcol co ring iligtas sa bahid +ang sino man siyang acalang madiit." + + Principe, sa gayo'y lalo nang nadimlan, +at aniya, "Frayle sa hindi iilang +ligalig sa lupa, na cahambal hambal +ang "iniyong" pacana't litis ang dahilan. + + Cahit man di dapat sa banal "niyong" tungcol +pinaquialama't nagdudunong-dunong, +naghahari hari't cunuang mapagtangol +bago nito'y laman cadalasa'y lason. + + Mulá sa palacio't hangang dampan´g bahay +"lacas" na di dapat ang "ibig" umiral +bago ang tinungcol n~g sati'i Cumapal +ganang caniya'y ucol at di ibang bagay + + Taga ad ya ca man n~g calulua dun~gis, +n~gunit di mo tungcol ang tinurong litis +cay Julieta n~gayon sa buhay pumatid +at nan~gadamay pa iba sa ligalig. + + Julieta't Romeong nasa mong isilong +marahil sa "iniyong" baliting yamongmong, +m~ga pusong guinto nila'y di aayong +"magpacafrayleng" lait, púla'y sunong. + + Julieta't Romeo'y di man supling yaman +sa capoua ay hindi gagauing puhunan +lacas "ninyong" an~gat sa pagcat panghimay +sa muc hang may dugo ang carumaldumal. + + Julieta't Romeo'y uliran n~gang dib dib +ang muc-ha'y mayuco at hindi patindig, +at cung sacali man sa hindi pagtiquis +sa canilang cpoua'y macagauang lihis; + + N~gunit ang pagayon sa asal niyo'y laban +sa mundo'y bandila n~g isip casmán, +utos ni Bathala, isatalampacan +at n~g leying tauo'y ang ibig luhuran. + + At n~g upaug gayo'y mahangahang lubos +at icao sa ibang cauangqui sa suot +ang magbigay dala buhay mo'y managot +sa parusang tapat n~g matouid utos." + + Sa mauica ito'y nagdagling lumapit +bunying Capuleto't gayari ang sulit: +aniya--"ó Principe, sa pasang ligalig +ang Pari ay ualang sala man gahanip. + + Aco ang may sala't mali ang inasal. +sa pagtatanimang namin n~g casubiang, +caya sa ulo co isadlac ang bagay +ang parusang titic sa boong catouiran." + + Sa ito'y matapos Montesco'y banayad +lumapit na dagli saca nagpahayag: +aniya, "ó Principe, aco man ay dapat +magcamit parusa't ang Pari iligtas; + + Pagcat ito'y ualang sala ano pa man +liban n~ga sa amin bagang nan~gag laban, +ualang pinaglutas hangang sa tinanghal +n~g matang may luha m~ga bun~gang mahal. + + N~g di pamarisa't maticman ang pait +n~g iba ang bun~ga n~g alitang labis +sa aming dalaua ipisan ang bagsic +n~g parusang lapat sa hustong matouid." + + Sa gayong narin~gig agad linapitang +n~g Principe yaong bangcay n~g sing hirang +pinagduoóp ulo ang capoua magulang +tinauag at saca ganito ang say-say: + + "Ang parusa'y pagcat iniyong inaamin +ang Pari sa sala pilit tinatacuil +sa iniyo'y hatol co n~gayo'y uliniguin +magpacailan man huag lilimutin: + + Magcabicabila dacong taguiliran +n~g dalauang bangcay bun~ga ninyong mahal, +cayo'y magsilapit magcauit n~g camay +sa canila'i patong sumumpang matibay. + + Sa n~galan n~g buhay na nagpacalagot +n~g capua nio anac na nag isang irog +malaong alitan ilibing sa limot, +bihisang payapá hangang huling tiboc." + + Ano pa't ang gayon dalaua'y tumupad +camay ay ipinatong sa canilang anac, +tauad pinagsumpa sa mata'y lagaslas +ang lúha at saca mahigpit nag-yacap. + + Ito'y catunayang malinao't matibay +n~g pagcacasundong magpahuling hangan, +ang anac sa buhay dan~ga't nagsipanao +di pa n~ga nabunot sa puso'y ang subiang. + + Uica ni Julieta't Romeo'y naganap +sa dacong unahan, anilay "cung nin~gas +bihis sa alitan, ang sintahang uagas +nila nama'y siyang papatay sa liyab. + + Cahima't sa gayon ang ibig sabihin +munting nalisiya, pagcat nan~ga quitil +buhay nila'y bago casundo inamin +n~g capoua ama't nauala sa tiquim + + Julieta't Romeo, "sumpa-ay n~g tapos," +sa simbahan Ciudad maayos pinasoc, +man~ga cagayacan sa labas at loob +sa matang natin~gin ang toua'y hahandog; + + At ng mayari na ucol na gagauin +sa bangcay ay pitang dalaua'y linibing[12] +na lubhang masusi sa isang maning-ning +lagacang sinad-yang parang huling hayin. + + Sa apat na panig lagacang mataas +tinitic n~g duquit pagsintahang uagas +Julieta't Romeo'y n~g upang matan-yag +at maguing cunanang halimbauang tapat. + + Nani-niray halos sa Verona'y tanán +patnubay sa Dios dalan~ging matibay, +n~g matang maamo marapatin tingnan +caluluuang sa sintang uagas nagcadamay. + + +DULO. + + + +Sina-panulat niyaring auit + + Aco naman n~gayong tumula't di harap +sa masusing libing n~g sintahang tapat, +itulo't ang icao'y Veronang may palad, +bali't pahatdang maligayang oras. + + Icao'y aquing tac-ha't pinupuring lubos, +pagcat sa lupa mong masanghaya'y sipot +ang gayong sintahang malinao sa bubog +at punong sabihan sa boong sinucob. + + Bayan sa cabilang buhay n~g linipad, +nanao rin ang gauang ualang iquinupas: +pacliha't suyuang tamis n~g pag-liyag +at sa iyo'y Verona pamana ang bacas. + + Sa caniyang handog ito'y tahil bibig +matulin mag lacó sa boong daigdig, +sa naquiquitun~go lasa cung matamis +n~galan mong Verona sa puri calaquip, + + Oo n~ga't sa iyong n~gala'y natatampoc +cung baga sa sing-sing ang calugod lugod +na iniuang buhay n~g hindi natapos +Julieta't Romeo sa bayang sigalot. + + Naguing para ca mang mut-yang punong ning-ning +pinag-agauanan at nasalin salin +sa iba at ibang liping nagsisupil, +n~gunit ang sintahang tunay sa iyo'y supling. + + Guinamit man cahit sa pagcacapatid +n~g iba mong anac ang dahas n~g caliz; +n~gunit anac mo rin ang nagpatahimic +at nag-iuang sa iyong pan~galang malinis. + + Ang may pagtataca sa aba'y matulad +lalo sa pag auit nagtumiis puyat +Verona, ang iyong catamisa't saclap +sa dili-dili cong alin ma'y calangcap. + + Bati niyaring puso, Veronang mariquit, +sa n~gayong na tapos sandaling ilaquip +gauang sa talagang DILAG niyaring auit +sa pagcat aco man cugcop n~g pag-ibig. + + Ang may catunghayan umanhin ay sicat, +at acong may sala sa limot isadlac: +capatac na luha n~g sa pusong lagac +sa hangang libin~gan n~g SINTAHANG UAGAS. + + +ANG TUMULA + + +MGA TALABABA: + +[1] Julio nang taong 1900 + +[2] Compañia ó bacasan nang mañga ilang anac nang dalaua sa +malalaquing naciones at isa sa maliliit. + +[3] Mahal cong Bayan, ang Filipinas. + +[4] Sa gaua nang iba ang hanap nang dun~gu ó mapagpaham, ay camalian ó +dapat ipintas; ang sa marunung, cainaman ó sucat paquinaban~gan. + +[5] Verona, isa n~gayon sa mañga magagandang Ciudad nang Cahariang +Italla, sa dacong Amihanan. Ipinundar nang mañga taga Galia ó Etruria. +Pagana nang Emperador Tito nang 82, taon nang cumapal, ang balitang +anfiteatro sa Verona, na pinagtatagan nang piesta ó iba pang catouaan +nang bayan. Ang Verona'y naguing sabana nang maraming digma. Nang +taong 312 tinalo ni Constantino; at nahulog din sa capangyarihan ni +Teoderico el Grande nang masupil niya si Odoacer na Hari sa Italla +nang ica 27 nang Septiembre nang 489. Nang 774 sinalacay nang +caunaunahang Hari sa Franciang si Carlomagno. Nang 1260 nahalal na +Podesta ó Taga pamahalang Ciudad si Mastino della Scala, at +nañgaghalinhinan ang caniyang mañga ancan na cung tauaguin Scaligeri +hangang sa 1387 na sila'y talunin sa digma nang Viscondeduque sa Milan +(isa sa mañga ancang Scaligeri ang Principeng Taga pamahalang Ciudad +sa Verona sa panahong tinahac niyaring auit). Nang 1405 quinongquista +nang Venecia at pinamahalaang maicling panahon ó hangang sa ica 3 nang +Junio nang 1796 na sila'y talunin nang General frances Massena. +Malapit sa Verona napipilan cay Cárlos Alberto de Cerdeña ang mañga +taga Austria nang ica 6 nang Mayo nang 1848. Ang Verona ay naguing isa +sa apat na matitibay na moog nang Austria at pinañgalanang +cuadrangulo, pagcat nacapasico ang bauat panig nang pagcatabas salop +nang cuta, at gayo'y siyang catibayan sa digma; at dito rin nang ica +12 nang Julio nang 1859 sa isang Orden del dia, ipinahayag nang +Emperador Francisco José nang Austria ang boo niyang pag-ayos sa layon +nang caramihan nang bayan na nanghihimagsic laban sa hindi macasundong +caniyang pamamahala; at sa cayo'y calaquip ang pasasalamat sa munting +bahagui nang bayan at hocbong caniyang caayon. Ang Verona'y nasanib sa +cahariang Italla na ninanasang sumacop sa caniya mula nang ica 16 nang +Octubre nang 1866, at nang ica 18 nang Noviembre nang taon ding ito, +ang Hari sa Italla tinangap na ipinagidiuang nang may 70,000 catauo sa +naturang anfiteatro. Nang taong 1877 natuclasan sa malapit sa Verona +ang humuguit sa 50,000 salaping may larauan ni Galeno't iba pang mañga +emperadores at ang caramiha'y tangso. Nang 1881 ang cabilan~gan nang +namamayan sa Verona ay 60,768. + +[6] Tibaldo, ito ang pan~galan n~g causap, ó lumapastagang uica cay +Benvolio. + +[7] Lorenzo, Fraylen Franciscano. + +[8] Mantua, ay capit ciudad nang Verona at n~gayo'y sacop din nang +Italla. Ang Mantua'y na sa lupang Etruria at sa caniyang calapit +ipinan~ganac ang cabantug-bantugang poeta latinong si Publio Virgilio +Marón sa taong 70 bago lumitao si Jesucristo (namatay sa ciudad nang +Brit dis, Lalauigan nang Tierra de Otranto nang taong 19 bago inianac +si Jesucristo). Ang Mantua pinamahalaan nang man~ga Gonzaga, na man~ga +lords (mababang caunti sa Conde) sa Montua rin, mula sa taong 1328 +hangang sa 1708 na sinalacay nang Emperador José I. Dahilan sa ualong +buang pagcacubcob ay sumuco sa man~ga franceses nang ica 2 ang Febrero +nang 1797; nasupil din nang Austria at Rusia nang ica 30 ang Julio +taong 1799 sa hindi naglaong pagcacubcob. Pagcatapos nang batalla sa +Marengo nang ica 14 nang Junio nang 1800 nabaui na naman uli nang +man~ga franceses. Ang Mantua'y nalaquip sa cahariang Italla hangang sa +1814, taong pagcapanumbaling sa Austria, at nito'y pinasacop uli sa +Italla nang ica 11 nang Octubre nang 1866, pagtitibay nang paz ó +cahinusayan. + +[9] Ilao, ito ang dala-dala ni Romeo, n~g masoc sa libin~gan. + +[10] Ilao ito rin ang dala-dala ni Romeo n~g masoc sa libin~gan. + +[11] Miserere mei Deus, cahuluga'y: caauaan mo aco Dios co + +[12] Ang pagcasasabi ay inalibing sa Libiñagin nang man~ga Montesco. + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Ang Sintang Dalisay ni Julieta at Romeo +by G.D. Roke + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK JULIETA AT ROMEO *** + +***** This file should be named 15418-8.txt or 15418-8.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/1/5/4/1/15418/ + +Produced by Tamiko I. Camacho, Jerome Espinosa Baladad and +PG Distributed Proofreaders. Produced from page scans +provided by University of Michigan. + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. diff --git a/15418-8.zip b/15418-8.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7f9b9e5 --- /dev/null +++ b/15418-8.zip diff --git a/15418-h.zip b/15418-h.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..988dcce --- /dev/null +++ b/15418-h.zip diff --git a/15418-h/15418-h.htm b/15418-h/15418-h.htm new file mode 100644 index 0000000..1e706ca --- /dev/null +++ b/15418-h/15418-h.htm @@ -0,0 +1,4817 @@ +<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" + "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> +<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"> +<head> +<meta name="generator" content="HTML Tidy, see www.w3.org" /> +<meta http-equiv="Content-Type" +content="text/html; charset=iso-8859-1" /> +<title>The Project Gutenberg eBook of Ang Sintang Dalisay ni +Julieta at Romeo, by G.D. Roke.</title> +<style type="text/css"> +/*<![CDATA[ XML blockout */ +<!-- + P { margin-top: .75em; + text-align: justify; + margin-bottom: .75em; + } + H1,H2,H3,H4,H5,H6 { + text-align: center; /* all headings centered */ + } + HR { width: 33%; + margin-top: 1em; + margin-bottom: 1em; + } + BODY{margin-left: 10%; + margin-right: 10%; + } + .linenum {position: absolute; top: auto; left: 4%;} /* poetry number */ + .note {margin-left: 2em; margin-right: 2em; margin-bottom: 1em;} /* footnote */ + .blkquot {margin-left: 4em; margin-right: 4em;} /* block indent */ + .pagenum {position: absolute; right: 92%; font-size: smaller; text-align: left;} /* page numbers */ + +span.pagenum + {position: absolute; left: 1%; right: 91%; font-size: 8pt;} +.pagenum {position: absolute; right: 92%; font-size: smaller; text-align: left;} + .sidenote {width: 20%; margin-bottom: 1em; margin-top: 1em; padding-left: 1em; font-size: smaller; float: right; clear: right;} + + .poem {margin-left:10%; margin-right:10%; text-align: left;} + .poem br {display: none;} + .poem .stanza {margin: 1em 0em 1em 0em;} + .poem span {display: block; margin: 0; padding-left: 3em; text-indent: -3em;} + .poem span.i2 {display: block; margin-left: 2em;} + .poem span.i4 {display: block; margin-left: 4em;} + .poem .caesura {vertical-align: -200%;} + // --> + /* XML end ]]>*/ + +</style> +</head> +<body> + + +<pre> + +Project Gutenberg's Ang Sintang Dalisay ni Julieta at Romeo, by G.D. Roke + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Ang Sintang Dalisay ni Julieta at Romeo + +Author: G.D. Roke + +Release Date: March 20, 2005 [EBook #15418] + +Language: Tagalog + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK JULIETA AT ROMEO *** + + + + +Produced by Tamiko I. Camacho, Jerome Espinosa Baladad and +PG Distributed Proofreaders. Produced from page scans +provided by University of Michigan. + + + + + + +</pre> + +<pre> +[Transcriber's note: Tilde g in old Tagalog which is no longer used is +marked as ~g. Mistakes in the original published work has been +retained in this edition.] + +[Paalala ng nagsalin: May kilay ang mga salitang "ng, mga," at iba pa +upang ipakita ang dating estilo sa pag-sulat ng Tagalog na sa ngayon +ay hindi na ginagamit. Hinayaang manatili sa edisyong ito ang mga +pagkakamali sa orihinal na pagkakalimbag.] +</pre> + +<h1><a href="images/001.png"><img src="images/001.png" border="0" +alt="Romeo_at_Julieta" width="240" height="395" /></a></h1> + +<br /> +<a id="Page_2" name='Page_2' class='pagenum'></a> + +<h1>ANG SINTANG DALISAY</h1> + +<h3>NI</h3> + +<h2>JULIETA AT ROMEO</h2> + +<h3><i>Tulà sa uicang tagalog</i></h3> + +<h3>NI</h3> + +<h2>G.D. Roke.</h2> + +<h4>Unang pagcalimbag</h4> + +<h4>MAYNILA</h4> + +<h3>Imp. Tagala.<br /> +1901</h3> + +<hr style='width: 65%;' /> +<h2>TALAAN NG NILALAMAN</h2> + +<br /> +<h3><a href='#Page_3'>SA CADALAGAHAN AT CABAGUNTAUHANG TUBO SA +SANGCAPULUAN</a></h3> + +<h3><a href='#Page_5'>PUNO NANG SALITA</a></h3> + +<h3><a href='#catapusan'>CATAPUSAN</a></h3> + +<h3><a href='#Sina'>Sina-panulat niyaring auit</a></h3> + +<hr style='width: 65%;' /> +<br /> +<h2><a id="Page_3" name='Page_3' class='pagenum'></a> SA +CADALAGAHAN<br /> +AT<br /> +CABAGUNTAUHANG<br /> +TUBO SA SANGCAPULUAN</h2> + +<br /> + + +<table summary="part1" border="0" width="100%" cellpadding="0" +cellspacing="1"> +<tr> +<td width="28%"></td> +<td width="72%"><span style='margin-left: 1em;'>Dinala<a +id="FNanchor_1_1" name='FNanchor_1_1'></a><a +href='#Footnote_1_1'><sup>[1]</sup></a>n~g palad na di cayat +asam</span><br /> +sa natitiualag na Bayanbayanan,<br /> +dacong Habagatan n~g Sangcapuluan,<br /> +at sa di calipi<a id="FNanchor_2_2" name='FNanchor_2_2'></a><a +href='#Footnote_2_2'><sup>[2]</sup></a>punong pamumuhay,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito'y natatayo sa paa n~g +bundoc,</span><br /> +capoua tatlong panig sa taric ay cubcob<br /> +at ang sa harapan caragata't tunog<br /> +n~g laguing daluyong pag-uauari'y handog.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Masigla cong isip na +casalucuyang</span><br /> +nagcusang cumilos sa cau uculan<br /> +lungcot at iba pa hindi gunam-gunam<br /> +sa dahilang nasa na maguing panglibang.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang anyong mapanglao iiral +pag-guiit</span><br /> +n~g oras na dapat ipantuyong pauis<br /> +at n~gayong padilim ang gabi'y caparis,<br /> +ang lupang libin~gang hangahan n~g isip.<br /> +<br /> +<a id="Page_4" name='Page_4' class='pagenum'></a> <span +style='margin-left: 0.5em;'>Lansaguin ang gayong magmoog ang +agap</span><br /> +sa tauong maualay ¡n~g panaho'y atas!<br /> +sa capilas puso't bun~gang m~ga lunas<br /> +n~g ibang pagluha ¡ito ang mabigat!<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang pagayong panglao catan cayang +pait</span><br /> +sa pusong uari rin n~g asauang ibig,<br /> +at n~g m~ga dugong mahal ang umaquit<br /> +na aco'y mag-alio tumula n~g auit.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa cutad na isip ito'y cunang +latag</span><br /> +sa mata n~g ibig magdamot lumasap,<br /> +di sariling catha't may quinunang ugat,<br /> +linangcapang acma at cayang saguisag.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Tapat ang luhog cong tangapin at +handog</span><br /> +sa iniyo, ang aba't malumbay na pagod,<br /> +m~ga dalaga't bagong tauong sipot<br /> +sa mahal cong Bayan<a id="FNanchor_3_3" name='FNanchor_3_3'></a><a +href='#Footnote_3_3'><sup>[3]</sup></a>may puring umirog,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aqui't hindi iniyo dusta't +capintasan<a id="FNanchor_4_4" name='FNanchor_4_4'></a><a +href='#Footnote_4_4'><sup>[4]</sup></a></span><br /> +na ucol iputong sa gaya cong mang-mang,<br /> +gayon ma'y ibayo maguing paquinabang<br /> +cung iniyong liliman naguing 'Bun~gang Panglao.'<br /> + + +<p><b>Ang tumula.</b></p> +</td> +</tr> +</table> + +<hr style='width: 65%;' /> +<h2><a id="Page_5" name='Page_5'></a>PUNO NANG SALITA</h2> + +<br /> + + +<table summary="part2" border="0" width="100%" cellpadding="0" +cellspacing="1"> +<tr> +<td width="28%"></td> +<td width="72%"><span style='margin-left: 1em;'>Nang panahong lacad +sa isang daigdig,</span><br /> +dulo ng patalim ang hantun~gang galit,<br /> +ina-aring ley at tanging matuid<br /> +ang gumauad hatol sa tauong may isip.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Tila baga'y Dios, na lubhang +daquilá</span><br /> +hindi,i inangcap sa mahal na lic-ha,<br /> +ang dapat maghusay may balac na dila<br /> +sa nan~gadidimlan sa hibo n~g lupa.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Taga pamahala sa titic na +utos</span><br /> +sa sala n~g tauo't ibang sauing quilos.<br /> +caya mamalayan sa sacop sigalot<br /> +cung naibun~ga na'y caquilaquilabot.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang madlang inin~gat tan~gang +cailan~gan</span><br /> +n~g Capangyarihan ualang caya't culang,<br /> +nabibirong lahat n~g dapat gumalang<br /> +hindi man~gadala cahit marapatan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~g tauo ay gauang liban~gan ang +quintab</span><br /> +n~g cani caniyang patalim na sacbat,<br /> +pamuting malupit sa alin mang lacad,<br /> +sa tuluga'y bantay at tangulang hagap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Tila di gunitang natalong +patalim</span><br /> +casing isang lupit pilit cadamay rin,<br /> +harap n~g lingatong cung sa labas galing<br /> +n~g bayan n~gang cani-canila'y may supling.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang lacas n~g camay ang +tangîng pan~gahas</span><br /> +sa puso ay api ang carapat-dapat,<br /> +catouirang tungcol at síya rin ang agap<br /> +camuc-ha'y calizin mabantog may linsad.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang pagayong asal hapung +pag-iisip</span><br /> +nin~gas sa silacbo'y lalo pang malabis,<br /> +sa isang lupaing binucalang batis<br /> +n~g abáng sintahang dahil niyaring auit.<br /> +<br /> +<a id="Page_6" name='Page_6'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Ito ang Veronang<a id="FNanchor_5_5" +name='FNanchor_5_5'></a><a href='#Footnote_5_5'><sup>[5]</sup></a> +masanghayang ciudad</span><br /> +na sa paniuala sa panahong tahac,<br /> +Bartolome della Seala ang bansag,<br /> +<a id="Page_7" name='Page_7'></a> Principeng may puri sa tungcol +malin~gap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>May dalauang tiyang hindi +magcahinlog,</span><br /> +ang pag-iibigan malinao na lugod,<br /> +doo'y nagsitubó sa yaman ay tampoc,<br /> +sa dugong mataas n~g calac hay sipot.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Bunieng Capuleto, na ugaling +tauag</span><br /> +sa uua at tiyang aquing pinahayag,<br /> +at cay Montesco, bigay namang bansag<br /> +sa isa at capoua capuriha'y ganap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit n~g dumating pagcat +caraniuan</span><br /> +tamis uma-asim n~g pag iibigan,<br /> +sa dahilang ito cacamunting bagay<br /> +sama-an n~g loob ang pilit umiiral<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At palibhasa n~ga sa balat n~g +mundo,</span><br /> +matouain di ilan sa gauang mangbuyo.<br /> +caya di napaui't bagcus sumilacbo<br /> +init n~g alita'y naguing pita'y sicdo.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~g nagtatanimang loob di +naglining</span><br /> +sa canila'y sulsol na apoy n~g tabil,<br /> +n~g dilang matamis ó magagauiin<br /> +sa pag mamapuri't alinsunod han~gin.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Di rin pinag-uari cung ang gayo'y +buhat</span><br /> +sa sundot n~g inguit sa pusong may in~gat,<br /> +upang nito'y gauin iculim-lim sicat<br /> +n~g balang sa caniya'y lumampas liuanag.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Gayon din hindi na tinunghan sa +isip</span><br /> +cung laman n~g udioc ay higanting galit,<br /> +n~g pusong sa gayo'y lubháng mapagtipid<br /> +sari saring licô panghalay nagamit.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~g nagsipag-udioc n~g linsil na +han~gad</span><br /> +sa boong pagnam-nam dito na naganap,<br /> +di maca-iilang Verona'y nagdanac<br /> +sa dugo n~g cabig dalauang nang-yacag.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Tahanang nag-inam sa +pagcacalapit</span><br /> +dalauang pamuno n~g pagcaca-alit,<br /> +sa laqui at dalas niyaong pagcacaliz<br /> +siyang naguing sanhi at nag-bigay pait.<br /> +<br /> +<a id="Page_8" name='Page_8'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Cung masauatá man sa sandaling +oras</span><br /> +n~g Principe Scala tuing man~gag lamas,<br /> +yao'y para lamang han~ging pampanin~gas<br /> +cung baga sa basang cahoy na nasalao.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagayon ang lacad m~ga +cabagayan,</span><br /> +na tigmac n~g dugo sa capanahunang<br /> +tumahac ang punong sa luha rin laan<br /> +niyaring aauiting tula namay panglao.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa umagang sicat n~g +arao culimlim</span><br /> +n~g muc-hang may lumbay anyo'y tiquis man din.<br /> +humarap sa bago na acmang hilahil<br /> +sa Veronang tila hinirang n~ga laguim.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1.5em;'>Ang capalalu-an na pacaing +saclap</span><br /> +at paramit pula sa caniya'i may in~gat,<br /> +ang tan~ging may sala at pilit yumacag<br /> +sa pinagbuhatan n~g gayong bagabag;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1.5em;'>Ito'y m~ga capoua +utusan sa bahay</span><br /> +bunying capuleto't Montescong maran~gal,<br /> +na nan~gagcatagpuô sa abot n~g tanao<br /> +sa canicanilang Guinoong tahanan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1.5em;'>Ang utusang bahay tuinay +nagmamasid</span><br /> +sa pan~ginoon nilang lihim na nag alit,<br /> +n~gunit uala namang casabihang titic<br /> +na di nababali cahit ganong higpit.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1.5em;'>At may tauo n~ganing matapat na +loob</span><br /> +pan~ginoon sa galit nan~ga-quiqui-ayos,<br /> +cung ito'y bigcasan n~g dusta't pag-ayop<br /> +pagtatangol parang sariling sigalot.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1.5em;'>Ang cani-caniyang +guinoo'y sa tapang</span><br /> +calac-ha't iba pa sabi cung lampasan,<br /> +mata'y mangdi-dilat parang dinadarang<br /> +saca itututol uicang paimbabao.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1.5em;'>Ang gayong taltalan na maling +inisip</span><br /> +sa lupa'y suboc nang binubun~ga'y galit,<br /> +sa capoua utusang bahay ang umaquit:<br /> +hanapin ang hatol sa dulo n~g caliz;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1.5em;'>Dapouat n~g acma nang magsucatang +sacbat</span><br /> +isang bagong taong mabunyi ang ticas,<br /> +cátaong lumapit at ang unang bigcas<br /> +<a id="Page_9" name='Page_9'></a> ¡"itiguel na anya, +panganyayang han~gad"!<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito'y si Benboliong quilalang +pan~galan,</span><br /> +at pamangqiung buo Montescong maran~gal,<br /> +taong matahimic at sa pusong mahal<br /> +pag-api sa capoua capan~gita't suclam.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit pagcaquita ni Montescong +cabig,</span><br /> +bagcos naululan ang palalong isip,<br /> +pagcat inasanang tulong na malabis,<br /> +caya hinandulong ang catalong caliz.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cahit si Benvolio, ay culang +namaos</span><br /> +di rin alintana ang magandang himoc,<br /> +dan~gan caniyang sacbat sa galit binunot<br /> +casaha'y ang bala, di sana nasunod.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Calacarang masid sa lupang +ibabao,</span><br /> +busal n~g taltalan ó caya ba-bagan,<br /> +ang palalo't duag tapang binabagay<br /> +timbang n~g pag-auat n~g nama-maguitan;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pag-auat cung baga tunay at +mahigpit</span><br /> +sa duag ay lalong paquita'y balasic;<br /> +dapouat cung acalang himba-bao di pilit<br /> +marahil urun~gan n~g sariling aquit.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit may palalo duag +caraniuan,</span><br /> +sa sulsol n~g bulag ay nagagayanan,<br /> +bagcus pa cung madlá ang nagsi-sitanghal,<br /> +malapit sa hucay n~g capahamacan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ano't palibhasa ang tacbo n~g +nin~gas</span><br /> +niyaong cagalitan ucol sa pagcalat,<br /> +caya ¡ó sacuna! ang isang pan~gahas<br /> +na-abot-abutan ang tiguilan sacbat;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito may binata't sa calac-ha'y +supling;</span><br /> +n~gunit cagaui-ang liban~gang hilahil,<br /> +ualang ibang bati't bunot ang patalim<br /> +cay Benvolio, cun di ang ganitong turing:<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aniya, n~gayo'y batid ang mahal +mong canan</span><br /> +cumaliz sa duc-ha'y nau-ucol lamang,<br /> +pagcat casing uri mayroon pa naman<br /> +sucat macalapat at icadadan~gal.<br /> +<br /> +<a id="Page_10" name='Page_10'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Libo mang tagumpay igauad n~g +palad</span><br /> +¿anong mapa-pala,t calaban mo'y hamac?<br /> +¿anong cabantugang tamuhi't matan yag?<br /> +sa lupa'y cung hindi ang pula at libac?<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>¡Maguing sumpa naua +matingcalang lan~git</span><br /> +sa casing-gaya mong matouaing cumaliz,<br /> +sa hindi capantay an~gat na idatig<br /> +at ina-acalang madaling malupig.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Caya ang dugo mo n~g hindi +masayang</span><br /> +at huag capitang pan~git na palayao,<br /> +humanda't magbunot at quitang maglaban<br /> +púla n~g sa ati'y lumampas na tunay.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa gayong narin~gig Benvolio'y +sumagot</span><br /> +anyo'y pacumbaba't ang bigcas malambot,<br /> +aniya, "o Tibaldo"<a id="FNanchor_6_6" name='FNanchor_6_6'></a><a +href='#Footnote_6_6'><sup>[6]</sup></a> ang +pagcabugasóc<br /> +caraniua'y sising mapait ang handog.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang sapantaha mo cung hindi +nalihis</span><br /> +carampatang lahat ang bun~ga mong galit;<br /> +n~gunit aco'y hindi ni o may cacaliz<br /> +at sa gayo'y agap babág itahimic.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>"Aco'y nagtataca tugon n~g +causap</span><br /> +sa canan mo'y bunot patalim na in~gat,<br /> +ito'y di ga-gauin cung ualà sa han~gad<br /> +tun~go n~g bintang cong unang pinahayag."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Benvolio'y pumac-ling, "caliz +cayà bunót</span><br /> +sa pagcat may taong api ang pagluhog;<br /> +n~guni't pag sa bagsic agad na hinuhod<br /> +sa mabuti't hindi nasang ilamurot.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~g sapantaha mo ito ang +dahilan</span><br /> +cayà ang patalim iuli sa calaban,<br /> +at aco'y tulun~gan payapa'i ibigay<br /> +sa nan~gadidimlan sa udioc n~g auay."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Tibaldo'y tunay man ang gayong +narin~gig</span><br /> +sa caniya ay pulos laro-larong litis.<br /> +ugali sa pagcat magli-lilong isip<br /> +<a id="Page_11" name='Page_11'></a> dam-dam casingtago ang lahat na +dibdib.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cung pano ang tin~gin niong +casamaan</span><br /> +sa balang calic-hang acala'y ca-asal,<br /> +Tibaldo'y gayon di't bagcus napootan<br /> +sa pagcat aniya sa turing hinan~gal.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>"Cayong tanang lahi, at saca +sinunod,</span><br /> +n~g m~ga Montesco ualang gauing quilos,<br /> +cun di ang sa uicang may daya't maayos<br /> +maghusay n~g isip n~g capoua ibalot.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cung pano ang tamis paquingan sa +bibig;</span><br /> +salitang mairog siya naman ang pait,<br /> +n~g hantun~gan tun~go maninilong isip<br /> +causap n~g upang malinlang sa nais;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~guni't caming dating dala sa +pahamac</span><br /> +n~g m~ga pa ayang may pamuc-hang sarap,<br /> +m~ga tain~ga'y bin~gi't calooba'y gayac<br /> +pagcat gayo'y siyang sacbating marapat.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At n~g upang huag lumago't +umiral</span><br /> +ang sin~gao na damong panalot sa buhay,<br /> +niong mahalagat asam na halaman<br /> +agaring lipuling ualang pacundan~gan."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At saca inulos na di na +binalat</span><br /> +ang ualang munti mang gayac na causap,<br /> +dan~gan n~ga ang tunog pagcabatay sacbat<br /> +buhay sanay lagot sa acalang sucab.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa galit inusig n~g hindi +sayaran</span><br /> +tagang sunod-sunod, n~guni at nasayang,<br /> +pagcat si Benvolio ang mata't saclao<br /> +ualang bigong agap pag-iuas na bagay.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At n~g mauala na sa dugo ang +lamig</span><br /> +ni Benvolio't siyang naghari ang init,<br /> +ang panagang sacbat ipinamilantic<br /> +daglus ang canilang cabig nagsidatig.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Naguing cay Benvolio, ang m~ga +utusang</span><br /> +bahay n~g amaing Montescong maran~gal,<br /> +saca cay Tibaldo, naqui ayon naman<br /> +ang cay Capuletong sacop na cadamay.<br /> +<br /> +<a id="Page_12" name='Page_12'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Sa munting linaon +nacapanguilalas</span><br /> +paglaqui't pagla-lâ niyaong paglalamas,<br /> +pagcat di pa bilang ibang nan~ga-ganyac<br /> +guinoo at duc hang nan~gacatalastas;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit ualang uasto sa +linusob-lusob</span><br /> +marami sa ibang huling nagsilahoc,<br /> +sa dalauang pangcat ualang naca-ayos<br /> +pinagmulang babag cun di ang ma-abot.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Gayari ang hia-uang +pinagsagutanan;</span><br /> +¡mauala-mauala paghilahil bayan!<br /> +¡itabi ang aua't pagpa pacundan~gan!<br /> +¡ang sama'y di dapat mag-ugat lumabay!<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>¡Salot cay Montesco't +Capuleto't ihampas!</span><br /> +¡Cagalitang labis dugo rin itigmac!<br /> +¡huag pamarisan sa gauang pahamac!<br /> +¡sila'y pagsulun~gan sa bayan n~g nin~gas!<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito't ibang sigao hindi +magcamayao</span><br /> +sa busal n~g gula't sa tein~gay nag sumpal,<br /> +calangsing n~g caliz huad sa pingquian<br /> +calantog ay basag n~g bambong umpugan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Naquiquitono rin ang +cahapis-hapis</span><br /> +daing na may láit nagsisucong saquit,<br /> +at gayon din naman lagapac casanib<br /> +n~g nan~gabu-bual na di na matindig;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Bagcus nacadagdag sa gulo't +sigauan</span><br /> +alin~gao n~gao siyang nagharing lansan~gan<br /> +ang nagsisitanao nagsilabas naman<br /> +Capuleto't saca Montescong casubiag.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Baquit nagbigcasan n~g uicang +paglait</span><br /> +magsucatan uban sa anyo'y mapilit,<br /> +ito'y naguing han~gin sa nin~gas n~g galit<br /> +n~g cani caniyang nang-lalabang cabig;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang pamamayani sa matang may +lin~gap</span><br /> +n~g cani-caniyang pan~gulong mataas,<br /> +sa caual pansulong n~g tapang at sipag<br /> +at ang pagdidiuang dito nagbubuhat.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Púla't alipusta cung +nalalapatan</span><br /> +caualang bahala pan~gulong labanan;<br /> +n~guni't cung alalay mata't caisipan<br /> +<a id="Page_13" name='Page_13'></a> cadalasang ani ang ligaya't +dan~gal.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ano't n~g ang tulin boo't ualang +pucnat</span><br /> +n~g alab sa tacbo niyaong paglalamas,<br /> +ang baya'y anaqui tung-tung na sa oras<br /> +sa madlang cabilang ang icaagnas.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang mata'y saan man sa liguid +ilin~gos</span><br /> +ualang ipanglaong sa puso'i nagtaos,<br /> +dito ay padag-li ang ibig lumahoc,<br /> +ibang napipilay han~gos na pasabog.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Nagcalat ang ibang sari-saring +gulang</span><br /> +pan~gamba'y nalinibag sa muc ha't quilusan,<br /> +ualang mapalagay sa bahay't lansan~gan,<br /> +pumanhic manaog may lahi sa laban.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang lúha sa matang +sacál na umagos,</span><br /> +cumatay sa muchá n~g paghihimutoc<br /> +at sa ibang daco camay nan~gagdaop<br /> +dalan~gin tunghayan n~g lin~gap n~g Dios.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Doon mamamasdan ang aniong +mapipil</span><br /> +anaqui larauan n~g pan~gamba't laguim,<br /> +lalo na cung gayo'y gunita't di pansing<br /> +ang púlang cacapit di magtamang gauin.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Nang nacasusupil naman ang +halac-hac</span><br /> +casalio n~g saya cung basahin balac,<br /> +n~g toua n~g saquim ay ualang itamad<br /> +han~ga't natiticman ang bun~ga n~g han~gad.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang babaying hindi mauacsi't +magculang</span><br /> +sa madla at lubhâng mala-laquing bagay,<br /> +doon naguing papel ang pamamaguitan<br /> +na humihicayat manghinayang buhay.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 0.5em;'>Dadala-dalaua sa gayo'y may +aquit</span><br /> +dili iba't cun di n~g asauang ibig<br /> +n~g Pan~gulong capoua niyaong nagca-caliz<br /> +na nagpa-patibay sa loob n~g cabig.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Saca ang la-laquing caraniuang +yucod,</span><br /> +cahit mabigat man, sa asauang himoc,<br /> +dóo'y nan~gagtayo ang noo at un~gos<br /> +ang boong lagab-lab n~g palalong poot.<br /> +<br /> +<a id="Page_14" name='Page_14'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Hindi masasaclao ang naguing +hangahan</span><br /> +niyaong pagla-labang ualang pacundan~gan,<br /> +doon ang pagdaló cun di naagapan<br /> +n~g Principeng Punong cataastaasan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Gayon man at cahit halos +nagdidilim</span><br /> +caacbay na caual di agad tiniguil<br /> +yaong pagla-lamas cun di pinagturing<br /> +lapat na parusa sa paua n~gang suail.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pasigao at boo voces sa +patiayag</span><br /> +pataas ang camay't liig nauunat,<br /> +ang mata'y sa galit nan~gagsipandilat,<br /> +niong pagsansalá sa gulo n~g ciudad.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Nang mabatid nan~ga ang mulang +lingatong</span><br /> +tinun~gó ang ulo't labanay pinutol,<br /> +noon ang Principe saca idinugtong<br /> +ang uicang: "patalin sa lupa itapon".<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Saca ¡"tumahimic!, canilang +sinunod</span><br /> +lumamig ang init sa puso himutoc,<br /> +upang sa payapa ang baga'y manulos<br /> +sa caligaligan iniyo nang binusog:<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At n~gayo'y na naman ay pinag +isahan</span><br /> +n~g maling pacaná mahal niniyong uban<br /> +Guinong Capuleto't Montesco'y sa asal<br /> +cun di man~gagba~go sa si-si hahangan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang alita'y bagcus sa puso'y +alaga,</span><br /> +nadidim-lang isip pampatabang cusa,<br /> +caculan~gang tipid han~ging panlathala<br /> +masangsang na amoy tauag sa panagá.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pati matahimic na +nan~gama-mayan</span><br /> +loob n~g Verona nan~gapi-pilitan,<br /> +ilipat sa caliz ang cani canilang<br /> +gauang pamu-muhay mahalagang bagay.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang nasa caluban dapat nang +inamag</span><br /> +nabunot n~g sumpang dugo ay magcalat<br /> +n~guni't siya niniyong camaliang han~gad<br /> +sa camuc-hang lahi n~g canan isalag.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Di man~garimarim sa di +carampatan</span><br /> +ibubo't iohó dugong caculan~gan<br /> +sa dun~gis liping sa puso'y panghimay<br /> +<a id="Page_15" name='Page_15'></a> sa may sintang tapat lupang +tinubuan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Tipirin ang tapang at lubos +igugol</span><br /> +sa aping catuirang tungcol ipagtangol,<br /> +huag babasaguin sa dustang paglipol<br /> +n~g boong magamit sa panahong ucol."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa gayong panudlang sa puso'y +naglagos</span><br /> +lahat linamlaman sa nin~gas n~g poot,<br /> +marami ang ibang patagong sinuot<br /> +caliz sa calubang tiquis ipansalot.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At may ilan pa ring lihim na +umigtad</span><br /> +dahilan sa hiyang maquitamang suliap<br /> +sa buniyng Principe't abay na alagad,<br /> +pagcat gayong bagay lahucan di sucat.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Naguing dulo'y tan~gang binagayan +lupit</span><br /> +Principe'y sa hanay talumpating galit,<br /> +pagcat ininis na sa hula ang bait<br /> +n~g han~gad na lico sa inulit-ulit.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Mula n~gayo'y aniya, ibsan n~g +sigalot</span><br /> +ang bayang Verona n~g payapang ayos,<br /> +lipulin sa puso ang punla n~g poot<br /> +caugat-ugata'i ibaon sa limot.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Huag caligtaa't sa noo +ilimbag</span><br /> +ang panatang tintang hindi macacat-cat<br /> +sa caliz n~g galit, n~g di mailapat<br /> +camatayang dusta at casindac sindac.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gayo'y magsihimpil n~g lubhang +tahimic</span><br /> +iniyo't iniyong bahay sa tacot humilig<br /> +sa acmang parusa n~g catouirang titic<br /> +at man~gagcaisa n~g laman at isip."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa marin~gig ito sabay +nagsisabog</span><br /> +cabig na dumalo't iba pang lumahoc,<br /> +ang m~ga utusan? nagpunong sigalot,<br /> +Benvolio't Tibaldo saca nagsisunod;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit si Montesco't Capuletong +ugat</span><br /> +na nagpa-pasulong buhay n~g bagabag,<br /> +dala n~g principe upang sa banayad<br /> +mapuring pan~garal ay maipatalastas,<br /> +<br /> +<a id="Page_16" name='Page_16'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Ucol n~g lisanin ito at +catangcay</span><br /> +bacas n~g hilahil ang litao na lamang<br /> +saca ang ugaling maraming matapang<br /> +capag natapos na alin mang labanan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~g madla'y alam na alin~gao-ngao +duag</span><br /> +litis ualang dugong muc-ha ang sa agap,<br /> +cung amba n~g yong oras n~g maglamas<br /> +at paghimpil naman caran~galang palac.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gayo'y siya namang tunghayan n~g +tin~gin</span><br /> +buhay ni Romeong búcong a-auitin,<br /> +n~g m~ga Montesco pan~galauang supling<br /> +punua't sa pagcat ang tungcol dumating.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang masidhing lumbay laon nang +namugad</span><br /> +puso ni Romeong binatang maticas,<br /> +payuco't nag-isip maupó't lumacad,<br /> +tan~ga't ualang uili maquilahoc usap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 0.5em;'>Ito'y halata man n~g sintang +magulang</span><br /> +dapua't di mataroc lihim na dahilan,<br /> +pagcat ualang ibang hinin~gahang simpan<br /> +cun di si Benvoliong catoto at pinsan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Catu-turan nito sanhi n~g +pag-ibig</span><br /> +sa cay Rosalinang bulac-lac n~g diquit,<br /> +cabin~gihang bayad cay Romeong hibic<br /> +ang nagpa-pamangha sa balisang isip.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cailan ma't idaing dalita't +himutoc</span><br /> +n~g pusong may tiis n~g sa sintang tunod,<br /> +Rosalina'y ualang ibang sinasagot<br /> +cun di catimpian at mahapding quilos.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat cung ang sinta'y sa buhay +pan~gitil</span><br /> +n~g nino man caniya'y lubhang masunurin,<br /> +ay nagui-guing dagoc naman at pang-haling<br /> +sa isip n~g culang palad na mag-anquin.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Palibhasa'y lahat cay Benvoliong +batid</span><br /> +at sa pinsang mahal hinayang malabis,<br /> +caya sa touina'i apuhap sa isip<br /> +bagay na panlibang sa siphayong sáquit.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Nagcataon n~gani sa arao n~g +antac</span><br /> +sugat ni Romeo sa sintang matalas,<br /> +sa cay Capuletong palacio'y may gayac<br /> +<a id="Page_17" name='Page_17'></a> piguing na ugaling culang sa +magdamag.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Bucal n~ga sa puso ang handa't +catouaan</span><br /> +lalo pang dinalas at pinag-iinam,<br /> +muláng ang Principe sila hinatulang<br /> +pagcaliz limutin n~g laong ca-auay.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sayauang malaqui ang puyatang +tatag</span><br /> +at may balatcayong sari-saring bicas,<br /> +ang nan~gag si lahoc ang muchay may latag<br /> +maitim na cayo't cung sino'y di tatap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At n~g upang n~ganing mailibang +sáquit</span><br /> +Benvolio'y ang pinsang na pinaca-iibig,<br /> +aniya, "o Romeo pinsan cong matamis<br /> +cata'y maquibilang sa sayauang batid."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Romeo'y n~gumiting binahirang +poot</span><br /> +sa pinsang may ya-ya casunod ang sagot:<br /> +"Capuletong bahay sa sarili'y masoc<br /> +at sa panaohin aco'y maqui-umpoc?"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Benvolio'y, pumac-ling, "hindi +sucat tac-han</span><br /> +ya-ya co'y cahima't may acalang hadlang,<br /> +pagcat hindi lin~gid: ang totong cailan~gan<br /> +ay ualang talagang ley ó catouiran."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cay Romeong tugon, "sa camay n~g +isip</span><br /> +ang "uicang cailan~gan" sa boo mong sulit,<br /> +hindi maapuhap, caya sa iyo'y nais<br /> +n~gayo'y liuanagan n~g upang mabatid."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Si Benvolio'y, aniya, "cung hindi +maturan,</span><br /> +sa tin~gin n~g uari sa puso mo'y tunghan,<br /> +sa busal ay titic sa diquit n~g lumbay<br /> +sanhi n~g ya-ya cong lubháng cailan~gan."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa gayo'y Romeo'y sa muc-ha'y +sumilip</span><br /> +toua n~g ninintang siphayo sa hibic,<br /> +"cung gayon, aniya, ang tucoy mong sulit<br /> +ualang iba cun di Rosalinang ibig."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sagot ni Benvolio, "ualang ibang +langcap</span><br /> +sa mapiping daing cung di ang calatas,<br /> +saca napagtanto sa balitang tapat<br /> +sa anya-ya'y ualang salang di ga-ganap."<br /> +<br /> +<a id="Page_18" name='Page_18'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Sa marin~gig ito Romeo'y +nagtipid</span><br /> +n~g sinagot-sagot yumuco't nag-isip,<br /> +saca tumin~gala't marahang nagsulit<br /> +parang ang sarili sa anyo'y caniig.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aniya ¡"cung mangyaring +mabilang sa piguing</span><br /> +maquita man lamang sa dusa ang dahil,<br /> +maguing pampaui ring sandaling lasapin<br /> +sumintang gaya cong sa taghoy ay tacuil!"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cahimat sa gayo-y di anyong +causap</span><br /> +Benvolio'y naguica sa pinsan niang uagas,<br /> +aniya, ¿"baquit caya cung gayo,y sa han~gad<br /> +ayao pahinuhod sa aquing hicayat?<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>"¿Di baga, sinunod, ang +sucat malirip</span><br /> +tauo'y capag hirap ang nasang magahis,<br /> +sa balang toui na apuhap sa isip<br /> +ang acmang paraang sucat ipagcamit?"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Si Romeo'y aniya, "tunay, n~gunit +pagcat</span><br /> +ca-auay tang lahi, sa piguing may tatag,<br /> +n~g budhi di toua, di hintay lumangcap<br /> +linam-nam n~g saya magbi-bigay sac-lap."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Benvolio'y pumacling, "nataon pa +naman</span><br /> +n~gayo'y sa payapa magcatalong angcan,<br /> +¿baquit sa-sayan~gin at di pag pilitang<br /> +nam-namin ang handog n~g capanahunan?"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat si Romeo ay hindi +tumugon</span><br /> +at nagnilay-nilay n~g lubháng hinahon,<br /> +Benvolio ang uicang, dag-ling idinugtong:<br /> +Romeo itacuil ang inurong-sulong.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang maquila-la ca sa iyo'y cung +pan~ganib</span><br /> +may tatag na sayao, ipinahiuatig,<br /> +m~ga balatcayo'y man~gacaga-gamit<br /> +sino mang la-lahoc at sa gayo'y ibig.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cung ito'y susundin sinong +macamalay</span><br /> +sa pangmu-muc-ha mo't quilos n~g catauan.<br /> +n~guni at ang pusong "buminit n~g subiang<br /> +n~g pusong inabot maca-capanáyam."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa gayong narin~gig Romeo'y ang +tugon</span><br /> +hindi na pagtutol cun di ang pag-ayon,<br /> +saca nagcaisa na hangang panahon<br /> +<a id="Page_19" name='Page_19'></a> hanapin ang ibang catoto't +calayon.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Samantalang ito'y usapan +sinunod</span><br /> +paa n~g isip ta, nagca-isang ayos,<br /> +Palacio n~g inam Capuletong bantog<br /> +casan~ga n~g auit doo'y n~g masayod:<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa boong mag-hapon n~g pangabing +piguing</span><br /> +ang nan~gag-aayos nagca isang tin~gin,<br /> +sa gayac na pilit pamuting nagning-ning<br /> +at sa mahalaga n~g daming pagcain<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cung isa ang timbang nan~ga-unang +tatag</span><br /> +sa gugol at siglang sa tin~gi'i pangalác,<br /> +ang sa n~gayo'y banguit tiquis pinag apat,<br /> +palibhasa'y tungcol sa sampagang in~gat.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Bumabasang ibig, dapat mong +matalos</span><br /> +guinoong Capuleto may anac na irog,<br /> +Julieta ang n~galan casinglinao bubog<br /> +labing apat lamang dalang taong bilog.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito'y bugtong lamang caya ang +paglin~gap</span><br /> +masintang magulang ualang munting cupas,<br /> +di pa bumahagui tanang dagling lipas<br /> +piguing na alin ma't sa tahimic lágac;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit sa piguing n~g gabing +tadhana</span><br /> +panaho'y ucol nang lumahoc na cusa,<br /> +sa ugaling umpoc carampata't biayaya<br /> +n~g balat n~g lupa't sa tauo'y adhica;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Baquit ang isa pa, ito ang +mabigat,</span><br /> +sa mahal na camay may isang may han~gad,<br /> +sa bunyeng Principe guilio cong camaganac<br /> +sa hinhi't carictan ang puso'y nabihag.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Dacong umaga pa niyaong +ca-arauan</span><br /> +n~g pangabing piguing ito'y nagtuluyan<br /> +sa cay Capuleto't tapat na sinacdal<br /> +ang hilig n~g pusong hindi maiuasan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aniya'i "ang iisang mahal ninyong +supling</span><br /> +sa aba'i nagbigay n~g dusang masaquim,<br /> +pusong nagtitiis mapilit na daing<br /> +Mahalagang camay sa inyo'y hilin~gin.<br /> +<br /> +<a id="Page_20" name='Page_20'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Tugon n~g causap "boong +camuraan</span><br /> +n~galang mag-asaua di dapat sumun~gao,<br /> +talastas n~g lahat mabigat na pasan<br /> +di cayang isapit sa hustong hangahan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Uicang mag-asauang matamis +sabihin</span><br /> +sa pagcat ligaya asam na pitasin;<br /> +n~gunit boong tungcol cung tapat isipin<br /> +pag-ganap ay ualang hindi ha-hapuin.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang pagsu-sunuran busal n~g +pag-ibig</span><br /> +bun~ga cung matuyú caraniua'y pait,<br /> +ang gayo'y lalo pa sa maicling isip<br /> +capos sa magbata't di cayang magtiis."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ayos aco't bata, tugon n~g +causap,</span><br /> +n~gunit di pabilang casin taong lacad,<br /> +candong na ang toua pagca inang tapat.<br /> +caya't alam bathin ang tungcol na dapat.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Catalasang isip catu-tubong +sipot</span><br /> +sa gulang n~g tauo'y hindi alinsunod,<br /> +di gaya n~g ibang bagay-bagay suboc<br /> +sa pinagdaana't casanaya'y hugot."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Capuleto'y, aniya, "tunay, +n~gunit sinsay</span><br /> +mag-asauang mura ang cadalagahan,<br /> +tulad sa bulaclac pinuting di arao<br /> +madaling malanta'y sa samio ay culang.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 0.5em;'>Patauad, at aco di bucong +itulot</span><br /> +ang aniong pagcupas n~g anac na irog,<br /> +na toua't ligaya sa bahay co'y tampoc;<br /> +tan~ging tutungculan sa puri co't impoc;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa n~gayo'y hatol co sa magandang +han~gad</span><br /> +sa pusong may dagoc dapat ipabat-yag,<br /> +pagcat ito'y unang sucat macatatap<br /> +samantalang oo sa iyo'y di gauad.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Tan~go o pagtangui ay +paca-asahan,</span><br /> +sa boo niyang sagot aquing iba-bagay,<br /> +cung matamisin ca batang calooban<br /> +acong ama'y hindi dapat na humad-lang."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Caharap ang sagot, aniya'y ualang +sucat</span><br /> +sa cutad na isip uicang maapuhap,<br /> +itugon sa iniyong magandang pahayag<br /> +<a id="Page_21" name='Page_21'></a> liban na sa pusong sa utang may +lin~gap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang mapuring hatol caya di +masunod</span><br /> +cun di macaharap sa puso'y may dagoc,<br /> +cung sa gauang aba, n~g sa cania'y tiboc<br /> +maguing dusa't toua pan~garap masayod."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ani Capuleto "sa gabi ring +harap</span><br /> +bucsan, cung acala, ang tabing n~g hirap.<br /> +sa pusong may bigay pagcat piguing tatag<br /> +sa bahay co'y tulot, sa iyo'y ang paglangcap;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~guni at n~g upang huag +mayucayoc</span><br /> +batang pag-iisip n~g cabutong irog,<br /> +bago tumalima sa mapuring unos<br /> +sa ipa-uunaua, tan~gu mo'i isagot.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang sa cay Julieta taong +tinatahac</span><br /> +cahustuhan lamang sa sampuo at apat<br /> +hangang labing anim, cung cayo'i singpalad,<br /> +pitasin ang bun~gang tica n~g pagliyag."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Binata umayos saca +nag-paalam,</span><br /> +pagcat sa sarili ibig maisanay<br /> +paglibang matuid n~g pagsinta'y bucal<br /> +bago maquiharap sa nagbigay subiang.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At n~gayo'y bago ca isapit sa +uacas</span><br /> +n~g pangabing piguing, bumabasang liyag,<br /> +pacaquilan-lan mo n~galan pagcat dapat<br /> +bunying Capuleto ang naguing causap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito't dili iba't ang Conde de +Paris,</span><br /> +Principe Scala capinsang malapit,<br /> +sa ibang talata aquin nang binanguit<br /> +at hangang sa huli sundan mo n~g isip.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang lahat na ito cung iyo nang +talastas</span><br /> +at di naligtaan Palaciong inaquiat,<br /> +tin~gin iyang isip iupó at ilatag<br /> +n~g upang matanto cabagayang sucat.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Masdan ta sa guitna ilang +nan~gag-ning-ning</span><br /> +na nacasisilao ang capal sa tin~gin<br /> +sa ugaling oras minulan ang dating<br /> +nanya-ya't hindi sa pangabing piguing.<br /> +<br /> +<a id="Page_22" name='Page_22'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Capuleto't saca ang asauang +ibig</span><br /> +ganap ang pagtangap sa nagsisipanhic<br /> +cung na sa bahay na paglin~gap malabis<br /> +pagbi-bigay puri ualang casin tamis.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa may balatcayong sari saring +inam</span><br /> +binatang Romeo'y sa dami cabilang,<br /> +Benvolio'y gayon di't ibang caibigan<br /> +sa unahang daco calaguip n~g say-say;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit cay Romeo'y pagsad-ya ang +dahil</span><br /> +hindi ibang touá na biaya n~g piguing<br /> +cun di ang caricta't maramot na tin~gin<br /> +sintang Rosalina't sa titig lasapin.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ya-yamang sa caniya hanay n~g +pagliyag</span><br /> +capacanan pacla't sa uala ang sadlác,<br /> +ang mata man lamang dili-diling bihag<br /> +ang numam-nam alio ligaya na't galác.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Caya halos lamang siya'y +napa-pasoc</span><br /> +Palacio n~g sayá sa samio'y bumucod,<br /> +han~gal ang catulad sa linibotlibot<br /> +paghanap sa sinta tan~ging na sa imbot.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At n~g matagpuan nag-ulol ang +sáquit</span><br /> +sa ibang binata mut-ya'y naliliguid,<br /> +n~g man~ga usapan sa puso niya'y tinic<br /> +¡ó pani-nibughong! di iba't pag-ibig;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Dapuat si Romeo'y sa gayo-y +lumahoc</span><br /> +hindi minarapat n~g matimping loob<br /> +at ang minagaling sumandal sa suloc<br /> +na naca-catapat Rosalinang irog.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Mulá doo'y caniyang +linalasap isip</span><br /> +catamisang handog sa isang ni-nibig<br /> +n~g larauang sinta habang na sa titig<br /> +dinadaloc uari bagcus nasa-sabic.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang mahin-hing n~giti't quilos na +ma-ayos</span><br /> +harap n~g may dusa, n~g pusong may dagoc,<br /> +nagui-guing ligayang caagao himutoc<br /> +lalo cung ang sinta sa habag maramot.<br /> +<br /> +¡O ba-baying dahil dusang pag-iisip<br /> +n~g nagsi-siluhod sa altar mong dib-dib!<br /> +sa boong quinapal cun di ca calaquip<br /> +<a id="Page_23" name='Page_23'></a> paos ang ligaya't calooba'y +quimis.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Icao mang yumurac sa boong +ligaya</span><br /> +di dapat matapos n~g amang nauna,<br /> +icao rin ang hanap quinaba-balisa<br /> +minimithing lunas n~g guinauang sala.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang naca cahambing n~g +sangsinucuban</span><br /> +sa la-laquing licha cun di ca cabilang,<br /> +parang na malapad tanim cabatuhan,<br /> +simoy pa n~g han~gin pansaua sa buhay.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa la-laqui naman ang +naca-catulad</span><br /> +tumutubong cahoy, cun di ca calangcap,<br /> +at nagsa-sarili sa buhan~gin lauac,<br /> +ualang dahon't bun~ga't culay lumbay cupas;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit cung laquip ca't sa +la-laquing piling,</span><br /> +ang paliguid tila cagalaca't ning-ning,<br /> +ang lahat sa dam-dam cabusuga't lambing,<br /> +pang-alio sa buhay cupcop n~g hilahil.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cung sa macatouid la-laqui sa +dusa</span><br /> +at sintahin naman lasap ang ligaya,<br /> +icao ang pantamis sa lasahing pac-la<br /> +at angel cang buting may in~gat sa caniya.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Na sa iyo'i hinahon sucat cung +loobin,</span><br /> +puri n~g la-laquing palad mong capiling,<br /> +sa gayo'y icao ring alalay na han~gin<br /> +pantabuy sa balang tataquip na dilim<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pangsulung ca't tulong n~g tungcol +niang han~gad,</span><br /> +maguing sa caliz man ò iba pang sucat,<br /> +na ipaguing dapa't n~g sa lupang liyag<br /> +sa mata n~g tauong litao't iaanac.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Guilio cung matouain bumabasan +ibig,</span><br /> +uica mo'y marahil saan ca sinapit<br /> +cayá sa ba-baying larauan nabanguit<br /> +dahil cay Romeong haling sa pag-isip.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At n~gayo'y bago ca itunghay sa +dugton~g</span><br /> +n~g dulong iniuan niyaring tulang sunong,<br /> +ni Romeo'y bicas at ugaling candong<br /> +munting panulat sandaling isilong.<br /> +<br /> +<a id="Page_24" name='Page_24'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Romeo ay isang bagong tauong +basal</span><br /> +mataas ang tindig sa cataua'y timbang<br /> +balicat mababa't ulo't liig bagay<br /> +maayos lumacad ualang cagaslauan;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Mahauas ang muc-ha malambot, +malinis</span><br /> +puti ay malinao ang balat maquinis,<br /> +pilicmata'y sin-sin mahaba't malantic,<br /> +sa matang maitim umaambag diquit;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang quilay malagó't balantoc +ang hubog</span><br /> +itim na malabis ay calugod-lugod,<br /> +ilong cayas bubó ugali ang tan~gos,<br /> +ang buca n~g bibig cainama't ayos.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cung pano ang tayong +nagcabagay-bagay</span><br /> +at guinanda gandang tila man din pinsán,<br /> +ugali gayong di't asal na maran~gal<br /> +sa mapuring puso bucál at di hiram.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ano pa't ang gandang +nagcalangcap-lancap</span><br /> +n~g bunying Romeo sa loob at labas,<br /> +gandang tumatagos sa puso'i ang limbag<br /> +sa gayong carictan baba'i ay un~gas.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cung baga'y ha-hanap labis pang +carictan</span><br /> +sa la-laquing muc-ha para n~g hinin~gan<br /> +alindog ang sihin at bucang liuay-uay<br /> +n~g tanang bulac-lac Mayo nating buan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Binatang Romeo'y caya n~g +alisin,</span><br /> +sa iba'y gumaya ang taquip na itim<br /> +sa muc-ha't pagsicab ang lahat na tin~gin,<br /> +nagsipanguilalas sa dalauang dahil:<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang una'y sa ganda na +calugod-lugod</span><br /> +macamasid bangcay cung hindi iirog<br /> +at ang icalaua pagcat capamooc<br /> +ni Montescong ama sa piguing may handog.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Marami man cahit, n~g sinta'y +tinablan,</span><br /> +sa himoc n~g tin~gin, n~gunit daplis lamang,<br /> +at n~g sa matinding dagoc ang hinirang<br /> +puso ni Julietang camura-muraan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito iuan muna bumabasang +liyag</span><br /> +itulot sandaling ibaling ang suliap<br /> +sa dacong unahan upang matalastas<br /> +<a id="Page_25" name='Page_25'></a> ang ibang nangyaring lisan di +dapat.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Camunting oras pang bago n~ga +minuláan</span><br /> +sa piguing nagsad-ya ang pagda datin~gan<br /> +at n~g si Julieta'y bihis nang mainam<br /> +tinauag n~g ina't ganito ang say-say:<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aniya, "ó Julietang +cabuuó cong irog,</span><br /> +¿di pa caya sun~gao sa búco mong loob<br /> +ang pagaasauang hindi nali-limot<br /> +sa lupang iba-bao n~g puso'y lamuyot"?<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Julieta'y ang tugon—"inang +matangquilic</span><br /> +bagay na tinuran di pa sumaisip,<br /> +yaring batang puso ualang sintang ligpit,<br /> +liban sa magulang at Dios na ni-nibig."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>"Gulang mo'y arao na, ang sa inang +sagot,</span><br /> +na icao'y pitasin n~g dapat magsinop,<br /> +dito'y di iilang m~ga iua't bubót<br /> +lalo pa sa iyo't sa yaman din sipot.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Saca idinugtong aco'y sa iyong +edad</span><br /> +linalasap co na tamis n~g may anac;<br /> +n~gunit icao'y hanga n~gayo'y iniin~gat<br /> +sa pagcadalagang dupoc ang calasag."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang pacli n~g anac, "ina, sa iyong +camay</span><br /> +gaya n~g bulac-lac sa tancay halaman,<br /> +mahalagang samio tiniquis hinirang<br /> +sa magandang palad ay inacay-acay.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang tugon n~g ina, sa iyo may gayon +din</span><br /> +hindi maua-ualan na pusong da-daing,<br /> +can~gina pa lamang ang camay mong anquin<br /> +n~g Conde de Paris sa iyong ama'i hiling,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito ay binatang maganda ang +ticas</span><br /> +sa yaman lumaqui't dugo ring mataas,"<br /> +"hindi pa quila-la," ang pac-li n~g anac;<br /> +"sa piguing ta taon," sagot n~g causap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Julieta'y tumanong, "Conde cung +dumating,</span><br /> +?anong itu-tugon cung aco'y causapin? '<br /> +ina'y napan~giti't hinagcang madiin<br /> +ang anac na guilio sa mus-mus na turing.<br /> +<br /> +<a id="Page_26" name='Page_26'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Aniya, "ang ba bayi sa pagayong +bagay</span><br /> +sa isinusulit puso ang may bucál,<br /> +labi binibigcas hindi matu-tuhan<br /> +natin cung alin n~ga to*d na umacay."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Julieta yumucó,t sandaling +nagbalac</span><br /> +bago itinanong gayaring pahayág,<br /> +aniya-"ó ina, co ¿anong gauing sucat<br /> +sacaling ang Conde sa mata co'y dapat?"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang sa inang tugon, "ó +cabutong irog</span><br /> +sa aquin di ucol tanong mo y sumagot,<br /> +nito'y ualang ibang labis magpatalos<br /> +cundi puso mo rin sa sinta'y pagtiboc."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa mauica ito Julieta'y +linisan,</span><br /> +pagcat sinalubong ang nan~gagdatin~gan,<br /> +m~ga iba't iba na caguinoohan,<br /> +sa pangabing piguing na~gag-bigay dan~gal.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang sa inang say say cay Julietang +isip</span><br /> +n~g mapag-isa na balisa'y cumapit,<br /> +sa gayo-y pag-uari n~g hindi mapacnit<br /> +salas n~g umpucan nasoc naquipanig.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Arao man din siyang sa dilim +sumicat</span><br /> +ang tanang inabot nalihi n~g dilag,<br /> +sa m~ga lalaqui umiral ang galac,<br /> +n~gunit sa babayi pan~gimbulong palad.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang naca-cahambing n~g tipong +carictan</span><br /> +maligayang ilao n~g bucang liuay uay<br /> +at ang casiglinis ang hamog sa busal<br /> +n~g bucong sampagang caban~gu ban~guhan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Julieta n~ga'i isang mariquit na +perlas</span><br /> +sa sariling consang buhay nala-lagac,<br /> +siya'y mahalagang bato at sa quislap<br /> +corona ang culang, caya di matanyag;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito n~ga ang mundong simpanang +umibig</span><br /> +sa balang mamasdang himala n~g diquit,<br /> +Julieta'y sa pagcat binubugang batis<br /> +sa tuctoc n~g bundoc at sa tauo'y lin~gid."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa pisn~ging mapula noo'y +calinisan</span><br /> +at nag-alon along buhoc na macapal,<br /> +na uari ay ulang guinto cung nag-lugay<br /> +<a id="Page_27" name='Page_27'></a> bangcay na malamig n~g sinta di +tablan;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa hati n~g, ba-ba at guilit n~g +liig</span><br /> +tayong ayos-ayos bayauang ay pitis,<br /> +lugmoc man sa tin~gin sa sabug n~g saquit<br /> +aano't luluhog sa ligayang labis;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 0.5em;'>Sa tin~gin n~g mata at n~giting +mahin-hin</span><br /> +yu-yuco,t sasabog ang pagpitang linsil,<br /> +at pilit na hali ang mapuring daing<br /> +n~g pusong titiboc sa sintang masaquim.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Anopat ang taglay n~g halagang +dilag,</span><br /> +dilag sa calo-louang boong nan~gu-n~gusap,<br /> +salamin din namang malinao at tapat<br /> +n~g mahal na dib-dib sa ugaling in~gat.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Baquit ang isa pa'y sa ganda +casanib</span><br /> +yaman at calac-bang mamanahin pilit,<br /> +sa caniang magulang, ito'y ang matamis<br /> +cabugtun~gan anac bun~gang ini-ibig;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Palibhasa'y bata at di pa +datihan</span><br /> +sa paqui-quilahoc alin mang umpucan,<br /> +calooban duag, isip napuputlan,<br /> +ang ibig ibigcas hindi mauastuan;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Dang~an n~g sa inang sa culang +maagap</span><br /> +n~g mahal na supling at icapipintas,<br /> +loob na nalucop di sanay umunlac<br /> +tinuluyan sana n~g hiya'i hinamac;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At n~g magtibay na caloobang +tucop</span><br /> +tin~gin ilinatag sa binilog-bilog,<br /> +aniya sa sarili "¿alin sa caumpoc<br /> +sa mura cong camay—sinabing may imbot?"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Nagcataon n~ganing ang tin~gin +nabungo.</span><br /> +para n~g patalim sa balauing anio,<br /> +sa na sa isang suloc binatang patayo,<br /> +na ma ayos tindig at may balatcayo<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>"¡Cung ito n~ga sana...!" sa +sariling tanong</span><br /> +n~gunit di tinuloy ang dapat na dugtong,<br /> +pagcat capoua mata nila'y nagsalubong<br /> +Julieta'y nan~ginig sa pagsintang ucol.<br /> +<br /> +<a id="Page_28" name='Page_28'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Ang uicang pagsintang catamisan +supling.</span><br /> +n~g pusong babayi, sa calolooa'y himbing,<br /> +ni Julieta'y, n~gunit, sa gayo'y naguising<br /> +at sa big-lang pucao ay sumuling-suling;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito n~ga ang unang sinta cung +cumapit</span><br /> +sa puso n~g tauo'y matibay mahigpit,<br /> +at ito ang sintang pang-han~gal sa isip<br /> +lalo cung ang dugo,y cabataang labis,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito ang pagsintang cung baga +itulad</span><br /> +sa culay ay siyang tunay na busilac<br /> +cung sa cabanala'y taimtim at uagas<br /> +at cung sa matamis pan~guna sa lasap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Binata gayon din cung +nabighaniyan</span><br /> +sa ligayang tipon n~g toua't carictan,<br /> +n~g bunying Julieta't sa puso'y naquintal<br /> +ang uicang: Maglingcod, na di mapiguilan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Romeo't di iba binatang +binanguit</span><br /> +iniuan tang Letra bumabasang ibig,<br /> +sa suloc n~g salas n~g doo'y sa titig<br /> +lasapin ang sa cay Rosalinan~g diquit;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit mulang caniyang napalad +namasdan</span><br /> +ganda ni Julietang mahin-hi't timuman,<br /> +ang ninanais niyang Rosalinang camay<br /> +na bayad siphayó, nanaog sa gunam<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat ang siphayo sa pusong +ni-nirog</span><br /> +ualang bigay cun di masin-sing himutoc<br /> +at ang gayo'y siyang tagapagbulusoc<br /> +n~g sinta sa hucay n~g saua ó limot.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Uala nang naghari sa alala't +isip</span><br /> +cun di si Julietang ligaya n~g diquit.<br /> +Julieta'y gayong din sa puso ay tipid<br /> +sinta cay Romeong ayao nang mapacnit.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Marami man cahit ibang +nan~gaghandog</span><br /> +maban~gong bulac-lac n~g pusong may tiboc<br /> +cay Julieta'y pauang masaclap na yamot<br /> +si Romeo lamang sa tamis nabúcod.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cay Romeo namang pagsayao +madlang</span><br /> +sa ibang dalaga't sa uica ay culang<br /> +pagca't si Julieta ang laman na lamang<br /> +<a id="Page_29" name='Page_29'></a> n~g hucay n~g pusong sa +pagsinta'y hibang.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~g anyong ang gabi tungtong nasa +lalim</span><br /> +minulan ang "danzang estrella" ang turing,<br /> +niyaong dacong una ugali sa piguing<br /> +pagcatapos baga'y, oras nang humimpil.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa hinaba-haba litis na +palitan</span><br /> +n~g cani-caniyang caparis sa sayao,<br /> +Julieta't Romeo nagcataon naman<br /> +sa "page-estrella" ay nagcapilin~gan,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Naramdaman n~gani Julieta'y +ang init</span><br /> +n~g sa cay Romeong camay ay malabis,<br /> +n~gunit ang sa isang binata'y malamig<br /> +sa cabilang siping, tinac-han cung baquit.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Yaring acmang sulit sa tag-lay na +edad</span><br /> +sa bunying Romeo'y malambot binigcas,<br /> +aniya, ó guinoo'y, mapalad ang oras<br /> +pagcalapit nati't camay nagcahauac.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Romeo'y namanghang di hulo n~g +isip</span><br /> +din~gig cung totoo cayá panaguinip.<br /> +cay Julieta'y tanong ¡"ó tála n~g diquit!<br /> +sadiang minarapat sa iyo'y malapit.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sagot ni Julieta, "oo at sa +pagcat</span><br /> +camay cong caliua sa sandaling oras<br /> +papag-iinitin n~g iyong paghauac<br /> +sa busal n~g gabing lamig cumacalat."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Tugon ni Romeo "yaring +catauhan </span> <br /> +sa laot n~g touá baquit mo linutang¿<br /> +camay mo n~g aquin pina-iniit man<br /> +sa mata mo baga aco'y nada-darang."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa gayong aglahi n~g pusong may +tiboc</span><br /> +Julietang butihin banayad sumagot,<br /> +sang n~giting matimpi pagcat sumaloob<br /> +ang sa capoua'y amang datihang sigalot.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sagot ni Romeo, "¿sa palad +co'y baquit,</span><br /> +sa iyo'y tumamang linoob n~g lan~git<br /> +maligayang gandang di dapat maisip<br /> +n~g alin mang pantas sa lupa'y maauit?<br /> +<br /> +<a id="Page_30" name='Page_30'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Mula n~gayo'y sa iyo sumpa co't +asahan</span><br /> +sa mahal mong yapac dapá aco't laan<br /> +utos mo ay leying tupdin co't igalang<br /> +at aco ang lihim n~g iyong carictan."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa mauica ito'y camay +pinaghigpit</span><br /> +sa pagcacahauac tanda n~g pag-ibig<br /> +at sa capoua nila'y puso ay cumapit<br /> +cun di ang libin~gan uala nang pag-pacnit.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~g magcahiualay't ang danza y +natapos</span><br /> +lahat humimpil na n~g lubhang maayos,<br /> +pagtupad n~g tungcol sa piguing may handog<br /> +ualang naibati't loob nan~gabusog.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>¡O pagsinta'y baquit sa +lupang ibabao!</span><br /> +cun di ca maigcas sa labing may simpan<br /> +cahit at sa mata ó quilos man lamang:<br /> +pinabasa-basa mo ang touá ó lumbay;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Itong inasal mo't dila +pinag-umid</span><br /> +Romeo'y n~g lisan cay Julietang titig,<br /> +sa capoua muc-ha naminsang natitic<br /> +n~g pag-hihiualay ang bun~gang mapait.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Tan~ging paalaman ay hindi +natapos</span><br /> +ang sigao n~g tin~gin hangang nagcaabot<br /> +at n~g maglayu na umali himutoc<br /> +sa capoua n~ga dib-dib na halos sumabog;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Hangang si Romeo'y sa bahay +dumating</span><br /> +at hangang humiga tila'y na sa tin~gin<br /> +ang sa cay Julietang larauang butihin<br /> +at boong binigcas uari dinig man din.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa tinalotalo loob +caisipan</span><br /> +aniya sa sarili "sa sinta ma'y hadlang<br /> +dating cagalitan n~g aming magulang,<br /> +aco'y cay Julieta't siya'y aquin naman.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa pintó n~g puso boong +nari-rin~gig</span><br /> +ang tugtog n~g sa cay Julietang pag-ibig,<br /> +ang uicang "dalisay" natanao n~g isip<br /> +busal niyaong m~ga batang panaguinip.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang muc-ha n~g tauong salaming +malinao</span><br /> +sa tago n~g puso, limbag na namasdan,<br /> +nasa cay Julieta ang pamuting mahal<br /> +<a id="Page_31" name='Page_31'></a> n~g pusong babayi't mutiya +niyang pan~galan<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito ang ligayang sa pilac +malabis,</span><br /> +na dapat han~garin n~g may puring dibdib,<br /> +pagcat iba-iba laman n~g pag-ibig<br /> +na punong saguisag sa bayang hinagpis.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sumintang siphayo +pagli-lilo'y bayad</span><br /> +ito ang sa tauong ualang casing saclap,<br /> +ito ang mahapdi sa di bucang sugat<br /> +at ito ang dusang sa puso'y pang-ag-nas.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Suminta't sintahin, ibigui't +umibig,</span><br /> +ito nama'y siyang tunay na matamis,<br /> +ito ang pandugtong n~g buhay sa sáquit,<br /> +ito ang lualhati sa bayan n~g hapis;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito ang mariquit na dahit n~g +buhay</span><br /> +sa gayo'y ang puso pan~ganib di damdan<br /> +sa balang touina auitin cahit man<br /> +at hangang dumating caniyang huling arao.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Julieta'i icao n~ga tungcol +niyaring palad</span><br /> +n~g lan~git sa aquing sigasiguing landas,<br /> +sa sinunod-sunod sa unang sumicat<br /> +na bitoin sa puso't sa aquin painlag.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Icao n~ga sa aquin, ang +calualhatian</span><br /> +n~g dusa'y casunod, auang casabihan,<br /> +icao rin ang batis sagana't malinao<br /> +di-dilig sa buhay at caluluang mahal.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa niuari-uari Romeo'y +lisanin,</span><br /> +silid ni Julieta ang isip ibaling,<br /> +higáng aabutan at su-suling-suling<br /> +sa mundo ring balac budhing di pa guising.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Dalaua n~gang dusang yumacap sa +dib-dib</span><br /> +una cay Romeong matinding pag-ibig,<br /> +at ang icalaua ang pagca-caalit<br /> +m~ga ama nilang sa sinta'y pan~ganib.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Baquit nan~ga caniya ina'y +pinaramdan</span><br /> +sa m~ga Montesco ang mahapding subiang,<br /> +n~g siya'y tanun~ging sagot nacasayao<br /> +n~g Conde de Paris at Romeong mahal.<br /> +<br /> +<a id="Page_32" name='Page_32'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>N~g ibig sumuco ang loob sa +higpit</span><br /> +n~g dalauang simang sa puso ay alit,<br /> +guitna n~g pag-asa at pan~gambang labis<br /> +nagbuntong hinin~ga't gayari ang sulit:<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aniya "¡ó sintang may +touá ó lungcot!</span><br /> +ang bigay sa daquip n~g lihim mong gapos<br /> +baquit mo hinirang yaring batang loob<br /> +lining-lang sa daang masan~ga't masuloc?<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sinong magca-calag man~guna sa +lumbay</span><br /> +cun di si Romeong iyong quinatauan?<br /> +dapouat cung ang silo camandag ang tag-lay<br /> +marahil mamatay sa quinaligauan;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat sino cayang sa aqui'i +managot</span><br /> +sa pagcadalisay pa-ibig na handog<br /> +Romeo'y sa altar niyaring pusong bubót<br /> +ay nama-mantun~ga't hari niaring loob<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>¿Di n~ga panunumpa cung baga +itulad</span><br /> +sa n~galang salapi tingang di matangap,<br /> +na naguiguing bayad sa tungcol n~g hirap<br /> +n~g alin mang pusong may simpang pag-liyag?<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At di si Romeo anac n~g +calaban</span><br /> +n~g mahal cong ama mahaba nang arao?<br /> +cung cania mang tupdin ang sa sumpang laman<br /> +ama co'y marahil hindi tutulutan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Dito n~ga sandaling napa-puntang +isip</span><br /> +bago naidaing ang n~gayon co batid:<br /> +lasong labis sidhi sa magcasing ibig<br /> +ang biguian n~g had-lang ang ticang malinis.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Uica co ay lason at sa sid-hi +sacdal</span><br /> +pagcat di pa lagoc at gunita lamang,<br /> +pinanglo-lomo na niyaring catauhan<br /> +marahil ay bangcay patac na maticman."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Dito napatiguil at di +maisabog</span><br /> +n~g loob na hapó sa lumbay n~g moog;<br /> +n~gunit ang pagsitang daquip n~g may cupcop<br /> +pag-guiit sa isip tagumpay ang handog.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Isa pa'y sa piling n~g dusa't +hinagpis</span><br /> +pasun~gao-sun~gao rin pag-asa sa nais,<br /> +cayá cay Julieta biglang sumaisip<br /> +<a id="Page_33" name='Page_33'></a> ang gayaring uicang pumaui n~g +sáquit:<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>"Alipala'y, aniya, ang poot na +tabing</span><br /> +sa mata'y laon na n~g magulang namin,<br /> +n~g upang malag-lag aquin susung-quitin<br /> +hangahang malinao n~g tapat cong daing.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sinta co n~ga'y siyang papatay n~g +alab</span><br /> +sa apoy n~g digmang dipa na-aampat<br /> +capoua namin ama, sacá igagauad<br /> +ang pagca-casundong payapa n~g lahat.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa pagayong balac lubos na +nanalig</span><br /> +ang bunying Julieta't naualang pan~ganib,<br /> +gaya n~g nabag-bag pagcapit mahigpit<br /> +sa mati-timbulang mapalad sa tubig;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat ang pag-asa n~g daquip +hilahil</span><br /> +siyang tan~ging ilao sa gabing madilim<br /> +n~g tag-lay na dusa't mapanglao na daing,<br /> +at cahit cung minsan sa buhay pan~gitil.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ano pa't sa tabing n~g gabi +pagsicát</span><br /> +n~g masayang arao ang unang banaag<br /> +sing-ibig tindig na't nagsun~gao sa malas<br /> +cahit sumandaling humimlay magdamag;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat magcalapit bahay na +tahanan</span><br /> +sinta'y alaga na sa mata man lamang,<br /> +ito n~ga ang alio di dapat pagtac-han<br /> +sa nagca-caisa n~g sa puso'y simpan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa pagayong anyo oras +lumilipas</span><br /> +at ualang bahala sa iba pang sucat,<br /> +siya rin at siyang arao arao agap<br /> +palibhasa'y pita n~g pagsintang lapat.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gayong si Julieta'y tumpa sa +simbahan</span><br /> +tan~ging sinasad-ya sa labis n~g bahay<br /> +Romeo'y tuluy na't hindi nababanday<br /> +sa pagcalilim niyang pan~gaco sa hirang.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Loob n~g simbahan cung sila'y +dumating</span><br /> +Romeo'y la-lagay sa daco n~g tin~gin<br /> +n~g caniyang mut-ya't nito'y sa dalan~gin<br /> +naqui-quiugali suliapang mahin-hin;<br /> +<br /> +<a id="Page_34" name='Page_34'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Cung ang dilim naman n~g gabi +tumaquip</span><br /> +sa sang maliuanag, sa pag sintay capit,<br /> +Romeo'y naron na at paliguid-liguid<br /> +tapat n~g tahanan ni Julietang ibig;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At cung mapauá na sa +binaling-baling</span><br /> +marahang li-lipat sa bacod n~g jardin,<br /> +bintana n~g guilio siyang ta-tapatin<br /> +uupo't tin~galang parang may hihintin;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cahit di dun~gaui't ualang +nasi-silip</span><br /> +malaong lalagac doo'y nagtitiis,<br /> +ualang ibang gaua cun di ang sa isip<br /> +ligaya'y auitin n~g magandang nais.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa tanáng ni-nibig ito'y +caraniuan</span><br /> +parang tan~ga't gahis, ang ano mang hadlang,<br /> +harap n~g pan~ganib loob tumatapang<br /> +hibang na pagsinta masunod n~ga lamang.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa linaon nito sa gabing +maning-ning</span><br /> +liuanag n~g buan pinilacan man din,<br /> +Romeo'y nan~gahas pumasoc sa jardin<br /> +paris din n~g dating pan~ganib di pansing,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Bintana'y nabucsan na hindi +naglaon</span><br /> +silid ni Julieta'y Romeo'y umurong,<br /> +sa puno n~g isang cahoy ay cumanlong<br /> +cung sinong du-dun~gao pagmamasdan doon.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Julieta't di iba sa bintana'y +nucas</span><br /> +ticang causapin ang asang mamalas<br /> +pagcat caniyang batid caga-gauang lahat<br /> +n~g tungcol sa caniyang puso ang bumihag.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At cung cayá ito'y tinipid +sa dib-dib</span><br /> +gabing nan~gagdaan pagcat caniyang nais<br /> +taruquin ang lalim sa caniya'y pag-ibig<br /> +n~g quinahiligan n~g loob at isip.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At cung si Romeo'y han~gal ang +catulad</span><br /> +sa tulugan sinta n~g tinapat-tapat,<br /> +Julieta'y gayon di't pasilip ang agap<br /> +sa caniyang bintanang munting binobucas.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Tunay carampatan hindi +nalilin~gid</span><br /> +babayi pag tacot, sa lama't at dun~gis,<br /> +n~g bubog na puri pagsuboc malabis<br /> +<a id="Page_35" name='Page_35'></a> sa minamarapat sa caniya may +nais:<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Caya si Julieta n~g huli na't +tatap</span><br /> +sinta ni Romeo'y di licó at tapat,<br /> +sa puso umali ang mapuring habag<br /> +lalo n~g másilip sa ganitong hirap<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa bacod ay patong ang sico n~g +canan,</span><br /> +ulong nacaquiling sa palad alalay,<br /> +ualang piquit matang hindi mahiualay<br /> +sa silid n~g sinta't nag-gugunam-gunam;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang tin~ging malumbay sa ganda +buhat</span><br /> +sa ilao n~g gabi ay acmang saguisag:,<br /> +catauang matamlay ang naca-catulad<br /> +ang sinisiphayó n~g malaquing han~gad.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Julieta'y dinamdam sa gayong +namasid</span><br /> +sa puso ang isan~g bagay di malirip,<br /> +ang binin~gi-bin~gi di o na ininis<br /> +n~g tunay na tiboc sa caniya'y humibic.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang caniyang bintana doon nga +nabucsan</span><br /> +na sinabi co na dacong unahan,<br /> +at n~g si Romeo'y cacanlong na naman<br /> +hindi nacatiis tinauag ang n~galan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa gayo ay sinong aauit na +pantas</span><br /> +ang macati-titic sa tinamong galác<br /> +n~g bunying Romeo sa marin~gig buhat<br /> +ang caniyang pan~galan sa bibig n~g liyag.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Romeo'y nag uaring sa lúpa'y +di tungtong.</span><br /> +sa tuang sandaling naualang hinahon,<br /> +patacbong tumapat poon ang binulong<br /> +saca tumin~galang parang antay hatol.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Julieta'y tumanong: "Romeo ay +baquit</span><br /> +dito iisa ca sa gabing tahimic"?<br /> +tugon ni Romeo'y, "pagcat inihatid,<br /> +na di macatanguing sinta't pag-ibig."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pac-li ni Julieta, "sa iyo'i +inaral</span><br /> +pan~ganib cang lubos sa aquing magulang,"<br /> +sagot ni Romeo'y "hindi gunam-gunam<br /> +muláng dito'y nasoc ang iyong tinuran;<br /> +<br /> +<a id="Page_36" name='Page_36'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Pagcat ang gaya cong may laquing +pag-ibig</span><br /> +landas n~g hilahil ligao na sa isip<br /> +cayá ang aua mo cung hindi ilauit<br /> +tapat n~g silid mo bangcay cung madaquip."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>"¡Romeo! ¡Romeo!, +Julieta ang sagot,</span><br /> +uicang mapan~ganib at sa puso'y hugot,<br /> +¿baquit di in~gatan buhay sa sigalot<br /> +cung ticang tamuhin ang aquing pag-irog?<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Romeo ang tugon, "Julieta'y +masaclap</span><br /> +sa aba'y pumanao ang hinin~gang in~gat;<br /> +n~gunit cung bayaan sa laot n~g hirap<br /> +malibing sa lalim siya cong tuang agap,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Paca-asahan mo, sa iyo yaring +sulit</span><br /> +ay bulong n~g pusong pabigcas sa bibig,<br /> +ualang ibang han~gad sa dilim n~g saquit<br /> +cun di maguing ilao dilag mo't pag-ibig."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cay Julietang pacli, "di aco ang +dahil</span><br /> +sa di caguinhaua n~g uagas mong daing,<br /> +cun di ang subian~gang hindi na nalibing<br /> +sa limot n~g capoua magulang tang guilio,"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Romeo ang sagot, "huag +ipan~ganib</span><br /> +canitang magulang n~g pag-ca-caalit,<br /> +cung ito'y liab man ang sinta ta'y tubig,<br /> +maguiguing pamatay n~g silacbong ban~gis."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa balac na ito tanda n~g +pag-ayon</span><br /> +Julieta'y pinutlan ang tinugon tugon,<br /> +pagcat sa caniya'y gayon ang nagtangol<br /> +n~g alit na sima n~g siya'i igumon.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito ang liuay-uay cung baga sa +arao</span><br /> +n~g pagca-casundong sa puso'y sumilang,<br /> +n~g dalauang capoua dapat na uliran<br /> +sa pagsisintahang matibay't dalisay;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa pagcat ang lupang cupcop n~g +pagibig</span><br /> +sa daya at pain sino mang malapit,<br /> +bighani in~gatan dagdagan ang masid<br /> +n~g huag macut-ya cung tica'y malinis.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Puso n~g babaying dupos na +himuquin</span><br /> +sasaquian sa dagat ang naca-cahambing,<br /> +cung culang bumalac may in~gat ó anquin<br /> +<a id="Page_37" name='Page_37'></a> sa dumpol n~g sinta basag ang +marahil,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Puso n~g lalaquing sa sintay +bugasoc</span><br /> +lalo cung ang gulang bulac lac sa tampoc,<br /> +cung gano ang tulin sa nasang maabot<br /> +siya naman saquit puri cung maumpog,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ano pa't sa m~ga gabing +nagsunuran</span><br /> +Romeo'y sa jardin masoc cailan man,<br /> +Julieta'y lauit na nacung maramdaman<br /> +bintana n~g silid isang sutlang hagdan;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit cung tulot man sa caniya +ang maquiat</span><br /> +sa bintana lamang u upo't di lampas,<br /> +ang isa sa paa sa hagdan din tapac<br /> +si Julieta'y naman patayo't caharap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Doon hinahanay pag-liham n~g +nais</span><br /> +n~g capoua pusong nagcaisang hilig,<br /> +ang cauili-uiling anas n~g pag-ibig<br /> +casintuno halos ang tunog n~g batis:<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa sin~gao n~g pusong matamis at +uagas</span><br /> +isa't isa'y ualang itampong pahayag,<br /> +pagcat cung sa jardin ay yaon ang lunas<br /> +n~g tanang sampagang humahalimuyac.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cahit di pa pitas sa pagayong +asal</span><br /> +ang bun~ga n~g nais sa gunita'y nam-nam,,<br /> +sa lasang pang-uili ualang agam-agam<br /> +ligaya sa lan~git mandin ang namasdan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cung oras ay buan sa busal n~g +hirap.</span><br /> +naca-casing laon sa ating pagmalas,<br /> +taon quisap mata mata't masayang lumipas<br /> +sa magcasing sintang sa tica'y magharap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa gayong ligaya nino mang sing +ibig</span><br /> +yaring boong cayang lapat na iauit,<br /> +sa totong nangyari capag idinatig<br /> +cung baga sa culay ang putla'y malabis.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Panahong taglamig ano't n~g +tumahac</span><br /> +Romeo'y nan~gubling sa sinta ay naquiat,<br /> +aniya, "¡ó Julieta! ¿nasaan ang habag<br /> +sa guilio mong abáng dito'y nan~ga n~gatag?"<br /> +<br /> +<a id="Page_38" name='Page_38'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Tugon ni Julieta, "dusa man sa dib +dib</span><br /> +guinao sa bintanang sagap mo at tiis<br /> +n~gunit lason naman sa aquing pag-ibig<br /> +ang icao itabuy sa harap co'y malis."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pac-li ni Romeo—"di man cata +lisan</span><br /> +may iba pang lunas na dapat pacamtan,"<br /> +tugon ni Julieta, "sa sabi co y liban<br /> +ualang maapuhap sa isip anhin man."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Romeo ang caniyang malambing na +sagot</span><br /> +aniya, "sa silid mo magtuloy cung tulot<br /> +aco'y macacanlong sa guinao at hamog<br /> +tahimic pa quitang ualang caba't tacot."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa pagayong hiling Julieta'y +dinamdam</span><br /> +naapi ang budhi't ang dib dib sinicpan,<br /> +naurong sa layo't ang mata sa hirang<br /> +tila baga ibig lihim pa'y hanapan.<br /> +<br /> +Aniya, "¡ó Romeo! saad uliniguin<br /> +cung pita ma'y lihis upang isalibing,<br /> +pag-ibig sa iyo'y pag ibig n~g angel<br /> +sa caniya'y Lumic-hang, ualang macahambing.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa iyo ang tulot cong sa bintana'y +manhic,</span><br /> +lagui n~g pag guilio sa aquin may usip;<br /> +n~gunit niyaring puri ay minamatamis<br /> +bangcay cung lumampas sa hinahong guhit.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Anio n~g babaying ilauig ang +buhay</span><br /> +calulua'y cung yurac n~g pula't casaman,<br /> +pagcat ang halaga na guintong in~gatan<br /> +ang maguing busilac ang puri at asal;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Caya sa isip mo sacaling +namugan</span><br /> +hina co'y hanapang labis pa sa gauad,<br /> +inihahanga ca n~g sinta cong tapat<br /> +pag-asa itacuil at di icagalác.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At yamang sa gayo'y munting +cumulimlim</span><br /> +sicat n~g sintahang laong maluning-ning,<br /> +mula n~gayon, ang iyong buhay sa hilahil<br /> +ilayo't ang dating parito'y limutin.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Romeo ay big-lang nalumbay +nan~ganib</span><br /> +sa pagayong say-say n~g sula n~g isip,<br /> +sa harapan nito'y halos na tuman~gis<br /> +<a id="Page_39" name='Page_39'></a> at sa anyong luhog gayari ang +sulit:<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aniya, "ó Julietang sinta +n~g pagliyag</span><br /> +layo sa gunita puso mo'y sumugat;<br /> +n~gunit sa puri mo cung yao'y camandag<br /> +antay co ang iyong parusa ó tauad.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Panong ha han~garin sa iyo'y +naguing tinic</span><br /> +pagcat saguisag cang ualang lamat dun~gis,<br /> +at malinis ca ring itampoc sa nais<br /> +caya ang pitagan sa budhi mo'y labis;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Dusa mo'y dusa cong sa dusa co'y +sacdal</span><br /> +palibhasa icao ang tali n~g buhay,<br /> +toua mo ay toua co ¿panong di inlagan<br /> +ang icalumbay mo cahit sagui lamang?<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Dilag mo'y pan~gauit sa bun~ga cong +tulog,</span><br /> +sinta mo'y pang-daya cung suco ang loob,<br /> +puri mo'y ligaya n~g pag-asang lubos,<br /> +¿panong acalain ang han~gad na buctot?<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>¡Ay hirap aba co! cung iyong +patulan</span><br /> +ang sapantaha mong di co gunam-gunam,<br /> +anhin pa ang buhay sa lupang ibabao<br /> +cung icao di aquin, aco'y calabisan."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa pagayong luhog n~g pusong +maalab</span><br /> +hindi nacatagal poot naguing habag<br /> +ni Julietang supil tunay na pagliyag,<br /> +caya n~g matapos gayari ang bigcas.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aniya, "¡ó Romeo cung +n~gayo'y tinuran!</span><br /> +salaming malinao sa puso mo'y simpan,<br /> +parusa ò tauad hindi cailan~gan<br /> +pagcat gayo'y lapat sa may casalanan;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Catiuala sa iyo ang isip at +loob</span><br /> +pagcat namasdan cang tapat na umirog;<br /> +n~gunit yaring puri handa rin ang utos<br /> +sa inaacalang bahid na lu-lusob.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Dapouat ang naguing subiang +niyaring dib-dib</span><br /> +di lisiya sa landas n~g uagas mong hibic,<br /> +paca-asahan mo, at huag man~ganib<br /> +aco ay iyo rin magpahangang lan~git.<br /> +<br /> +<a id="Page_40" name='Page_40'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Puso co ay iyo, iyo't di +ma-aagao</span><br /> +n~g iba pa't sinong sa caniya hi hirang<br /> +pagcat ang pagsintang tunay isa lamang<br /> +caya cun di iyo tungcol n~g libin~gan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ganap ang touá co na hangang +di sicat</span><br /> +mapalad na arao sa bun~ga'y pagpitas<br /> +n~g magandang nais agap mo'y pag-in~gat<br /> +sa icalulooy sa hinog sasac-lap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Romeo'y sa bugso n~g touáng +dinamdam</span><br /> +inagao ang sulit n~g mut-ya at búhay,<br /> +"sa toui-toui, na ualang gunam gunam<br /> +cun di ang sumapit arao mong tinuran;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat ang dalan~gin n~g isang +ninibig</span><br /> +hangaha'y abutan n~g ticang malinis,<br /> +pagcat caniya ito't lualhati n~g lan~git<br /> +samantalang buháy sa bayan n~g hapis."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cay Julietang sagot—"cung +inip ca'i sundin</span><br /> +at n~gayo'y tulot co ang sa pusong hiling<br /> +Romeo'y sa touá na hindi mapiguil,<br /> +"cung gayon—aniya'i—ganapin bucas din"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito nga'i ano pa't ualang higuit +culang</span><br /> +natupad sa harap paring cumpisalan,<br /> +ni Julieta't sa cay Romeong caibigan<br /> +pan~gala'y Lorenzo't<a id="FNanchor_7_7" name='FNanchor_7_7'></a><a +href='#Footnote_7_7'><sup>[7]</sup></a> tapat na dumamay;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Nag-utos ang gayong sa magula'i +lin~gid</span><br /> +n~g capoua n~ga pusong sa tica'y nagpilit,<br /> +cailan~gang ucol lihim na guinamit<br /> +sa simbahang cupcop n~g Paring binanguit.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At caaya-aya nan~ga n~g +maganap,</span><br /> +ang ilao n~g arao maganda ang sicat,<br /> +ang azul n~g lan~git buháy at laganap,<br /> +simoy pa n~g han~gin pang-uili't banayad.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang tanáng linic-ha +punó n~g alindog</span><br /> +sa pagui-guing sacsing umid n~g masunod<br /> +ticang pinilacan n~g calugod-lugod<br /> +ang naguing larauan n~g sinta't pag-irog.<br /> +<br /> +<a id="Page_41" name='Page_41'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>At marahil cayá ang boong +quinapal,</span><br /> +sa arao na iyaon saya ang tinag lay<br /> +pagcat para niyang himacas at hambal<br /> +sa nagcasing pusong capos capalaran.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa buhol na tali n~g ticang +malinis</span><br /> +ano t n~g sacop nang sila'y di maalis,<br /> +sa cani caniya nuing matahimic<br /> +para bagang ualang ano tuang nasapit.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang gayong nangyari lubos na +nabaon</span><br /> +sa suloc n~g lihim sa habang panahon<br /> +mag-asaua'y buhay hangang panahon<br /> +ang capoua hinin~ga sa palad na ucol.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Di co man auitin, bumabasang +ibig,</span><br /> +sa caya cong capos, balac na nang isip<br /> +humiguit cumulang ang touáng sinapit<br /> +Julieta't Romeong sa tulá'y pantamis.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang di pag-sambahay, pagcat sauing +maquiat</span><br /> +Romeo'y mapanhic tahanan n~g liyag,<br /> +binubun~ga y sabic na pandag-dag sicat<br /> +sa quinamtang ticang ang linis laganap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa balabalaquing usapang +mairog</span><br /> +hindi naua uala't laguing nacaun~gos<br /> +ang paraang sucat na macalalambot<br /> +sa canilang capoua magulang na loob.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cacapanan nito'y pag asa'y +malabis</span><br /> +pagcat macacamtan mabigat man cahit,<br /> +baquit mababa nang arao y pagtahimic<br /> +n~g dalauang lahi sa di pagcacaliz;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit aling touá sa lupang +ibabao</span><br /> +lumagui sa tauong di dag ling pumaram<br /> +at cung sa bulac-lac sa samio ay culang<br /> +casunod pa'y lumbay na higuit sa bilang;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Gaya n~g sinapit dalauang +singpalad</span><br /> +n~g anyong ang touá sa puso y mag ugat,<br /> +ang lason sa buhay sunod na lumagac<br /> +sa busal at hangang sa sidhi nautas;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito ang calvariong tinungcol n~g +lan~git,</span><br /> +sa sintang cunanan halimbauang linis<br /> +at marahil cayá gayo'y pinatiis<br /> +<a id="Page_42" name='Page_42'></a> n~g upang mataniag sa +tanáng ni-nibig.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Isang arao n~ganing cusang +nag-lalacad</span><br /> +Romeo'y sa loob n~g Veronang Ciudad,<br /> +natagpouan ¡dusa n~g amis na palad!<br /> +ang isang auayan n~g palalong tabac.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang isa sa pooc n~g +naglalabanan</span><br /> +pulos cay Romeong man~ga caibigan;<br /> +n~gunit sa cabila ang pan~gulu bilang<br /> +si Tibaldong lilo't cay Julietang pinsan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cay Tibaldong asal bumabasang +irog,</span><br /> +sa dacong unahan sucat mong matalos,<br /> +sa pagcatahimic amai't cahamoc<br /> +na laon nang arao na di cumiquilos.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Romeo'y cahima't binucong +matibay</span><br /> +dugong Capuleto'y caliz di bahiran;<br /> +n~gunit cay Tibaldo, ang isip nadimlan<br /> +n~g mapatay nito isa sa calaban;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat ang namatay catatong +mahigpit,</span><br /> +n~g Principeng Ciudad capinsang malapit,<br /> +at ang quinarool sanhi n~g paglait<br /> +ni Tibaldong tacsil cay Romeong bait.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~g si Romeo n~gay natagpong +hinamon</span><br /> +Tibaldo'y nalagot buhay di naglaon<br /> +ang sa caniya'y damay sa tacot malipol<br /> +ang unang balasic sa paa'y guinugol.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>¡Oh ualang paglin~gap at +palalong poot!</span><br /> +sa can~gino pa mang iyong maabot<br /> +at bihira sa iyong masig lang di lingcod<br /> +na macata-taguing di bulag sumunod;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Gaya n~g pagtupad n~g matang +papiquit</span><br /> +sa iyo ni Romeo at di na naisip,<br /> +sa ama at bianan siya ang matouid<br /> +magbigay payapa cung muling mag caliz.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cung magaua sana maca sampuong +bilang</span><br /> +n~g tauo'y sa galit bago magpamalay,<br /> +n~gunit cung malaqui ihangang sang daan<br /> +pan~ganya-yang bun~ga di man matiticman;<br /> +<br /> +<a id="Page_43" name='Page_43'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Dapouat si Romeo'y sa gayo'y +nalihis,</span><br /> +sa ugaling lacad n~g lupa'y naparis,<br /> +sa init apuy rin nabuyong sumanib<br /> +hindi na nabalac dusang masasapit.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cahit sa pagayon Romeo'y +nagculang,</span><br /> +n~gunit nacatupad sa tungcol na mahal<br /> +n~g pagca-caibigang tapat at matibay<br /> +bihirá sa mundo bagang matagpuan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ano't sa Principe n~g ito'y +lumatac</span><br /> +sumbong cay Romeo n~g tanán lumacad<br /> +na caniyang catoto ualang naguing bayad<br /> +pagod na guinugol sa mabuting han~gad.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Romeo'y dapat n~ga at pilit +ma-matay</span><br /> +sa naunang lagdang utos alang-alang<br /> +n~g Principe'y aniya, "umulit sino man<br /> +sa pagcacaalit capalit ay buhay";<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa munting hinahon "lumitao ang +ugat</span><br /> +sa boong nangyari" ito ay nalipat<br /> +"pagbubulay lining" munting bumanaag<br /> +dapat pang-hauacan sa dusa ibauas.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito'y dili iba't cay Romeong +tutol</span><br /> +sa "pag-uusisa" n~g macunang tanong.<br /> +na cayá pinatay ay higanting ucol<br /> +sa piling caibigang buhay rin nahampol.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sacsing nagsiharap ito'y +pinagtibay</span><br /> +at nan~gagcaisa boong casagutang,<br /> +baquit sa higanti ang punong dahilan<br /> +n~g Principe Scala sa mahal na pinsan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang lagda n~g hatol ano't n~g +dumating</span><br /> +Romeo'y sa buhay dapat na maquitil,<br /> +parusang capalit ay ang ualang taning<br /> +na, sa ibang bayan siya ay dadalhin;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Alalaong baga'y di dapat +lumabas</span><br /> +sa catatapunang bayan caniya'y lapat;<br /> +n~gunit loob nito'y may tulot maglacad<br /> +pagcat hindi piit sa culun~gang sucat.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Salamat sa pinsan n~g Principeng +bantog,</span><br /> +nito cay Romeo ang di nag papugot<br /> +siyang tan~ging dahil bumali sa utos<br /> +<a id="Page_44" name='Page_44'></a> na unang linagdang uica'y +pasusunod.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa boong daigdig ito'y +calacaran</span><br /> +hatol na papiquit naguing caraniuan<br /> +sari-saring bagay ang quiniquilin~gan<br /> +na icalugami n~g hustong catouiran.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit cay Romeo ang +iquinabauas</span><br /> +n~g acmang parusang ito n~gay di dapat,<br /> +cung di dahil lamang cay Julietang liyag,<br /> +pagcat yao'y lalong pampahabang hirap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ano't n~g nagtibay ang sadlac na +hatol</span><br /> +sa madaling taning siya,i isusulong<br /> +sa Mantuang<a id="FNanchor_8_8" name='FNanchor_8_8'></a><a +href='#Footnote_8_8'><sup>[8]</sup></a> ciudad sa parusang +ucol<br /> +Romeo'y sa lumbay halos na magumon.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Anong itatagal n~g puso sa +sáquit</span><br /> +ang asauang mut'ya maiiuang pilit,<br /> +at ang paalaman cung hindi magahis<br /> +Romeo'y ibig pang hinin~ga'y mapatid.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Umaquiat sa bahay n~g mahal na +bianan</span><br /> +dahil cay Tibaldo, hindi carampatan,<br /> +pagca n~ga calahi mauari ay subiang,<br /> +<a id="Page_45" name='Page_45'></a> sa sintang asaua lihim cung +lilitao;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Hibang iyaong isip sa sinuling +suling</span><br /> +sa mundo n~g dusang punong tinic ban~gin<br /> +gumiit ¡n~g alio! ang Frayleng umamin<br /> +nagtibay't nagtago sa pagsintang lihim.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat ito lamang tan~ging +maasahan</span><br /> +sa ipagqui-quita mag asauang mahal,<br /> +bago tutuparin parusang cacambal<br /> +at nagpaquilala n~g sintang dalisay.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~g ito'y humagap sa yari n~g +isip</span><br /> +ayon sa paraang sa balac umaquit,<br /> +causap pa lamang n~g Pari sa nais,<br /> +utos ni Julieta siya nang pagpanhic;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito'y dili iba't sisiuang +hin~gahan</span><br /> +puso ni Julieta sa canilang simpan,<br /> +sa pagcat bihirang sintahan maualan<br /> +cahit ganong lihim n~g isang caalam.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito cay Romeo ang dalang +pahayag</span><br /> +muli't muling bilin siya'y pumanatag,<br /> +ni Julietang casing niyapos n~g hirap,<br /> +mulang mabalita hatol na nasadlac.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Dan~gan ni Romeo'y ualang taglay +baguis</span><br /> +lumipad na sana n~g ito'y marin~gig<br /> +harap n~g asauang lugmoc sa hinágpis,<br /> +ang luhang nanalong n~g agad napahid.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~g anyong tuparin n~g puso ang +yacag</span><br /> +at Pari lilisang casabay n~g yacap,<br /> +ito ang sinabing pan~garal banayad,<br /> +aniya, "¡ó Romeo dinguin ang pahayag!"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~g iyong singpalad ang puso'y +tibayan</span><br /> +n~g lan~git sa lic-ha pagsuboc na mahal,<br /> +ito'y pag nangyari ay may catuturan<br /> +maguing toua ó ibang mahalagang bagay.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aco'y hindi bandai sa pag usig +gayac</span><br /> +n~g naguing sala mo ang boong patauad,<br /> +ang pagcacasundo gayon din ay agap<br /> +n~g ama mo't bienang di na nagcalutas.<br /> +<br /> +<a id="Page_46" name='Page_46'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>N~g upang matan-yag pinagtibay +hiling</span><br /> +n~g casing sinta mong masinag na bitoin,<br /> +ang bun~ga n~g tica n~g lubos namnamin<br /> +laman ninyo'y hangang n~g lupa'y anquinin.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa pagayong han~gad n~g +magcaibigan</span><br /> +lalo cung tiuala sa boong pagdamay,<br /> +sinong macarin~gig di munting maparam<br /> +cahit ganong laqui n~g tag-lay na lumbay.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Caya si Romeo'y m~ga uicang +sagot</span><br /> +malubay at acma't sa puso ay hugot;<br /> +n~gunit sa paalam sumagui ring lungcot<br /> +ang jardin n~g sinta tinumpa't pinasoc.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Bintana'y pagpanhic +sing-sinta'y nag-yacap</span><br /> +casabay n~g luhang sa mata'y lagaslas,<br /> +napupot ang sulit, halos man~gauasac<br /> +ang capoua dib-bib sa lumbay naglapat.<br /> +</td> +</tr> +</table> + +<h1><a href="images/047.png"><img src="images/047.png" border="0" +alt="Julieta" width="344" height="297" /></a></h1> + +<table summary="part_continue" border="0" width="100%" +cellpadding="0" cellspacing="1"> +<tr> +<td width="28%"></td> +<td width="72%"><span style='margin-left: 1em;'>Ang m~ga cataua'y +nangyaring namanhid</span><br /> +sa dagan n~g dusang handog n~g hinagpis,<br /> +titigan sa quilos himutoc ang sulit<br /> +<a id="Page_47" name='Page_47'></a> dahil sa nangyari at sa +masasapit.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa pagayong anyo n~g isip cung +masdan</span><br /> +panulat n~g pantas tila calabisan,<br /> +pagcat yao'y lalong hinahong magsay-say<br /> +cung ano at gano sa puso'y pumisan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>¡O pag-sinta'y baquit tag lay +mang saguisag</span><br /> +ang lumbay sa iyong mahalagang dilag!<br /> +sigalot at madlang lihim cun di yacap<br /> +ualang ma-auit sa magui-guing bacas.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Bato mong urian: hilahil at +hapis</span><br /> +cung baga sa guinto n~g pan~gin~gilatis,<br /> +doon mamamasdan simpan mong pag ibig<br /> +cung dalisay tapat ó dupoc ang capit.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ano't n~g tumiguil sa mata'y +pagtulo</span><br /> +n~g maraming luhang nagbig-lang bumugso,<br /> +ang capoua dib bib nalouagang tanto<br /> +sa sabic na titig n~g pagca-catagpo.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Naguaguing umiral n~ga ang napiping +sulit</span><br /> +sa tali n~g buhay na tilá papatid,<br /> +n~gunit ualang ibang pagliham n~g hibic<br /> +cun di ang pagsunong sa palad na amis.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa lupa'y alam na't di co man +salitin</span><br /> +ang pag-hihiualay sa magcasing guilio,<br /> +lalo cung ang sanhi gaua n~g hilahil<br /> +gunitain lamang loob hahapuin.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cung ito'y mangyari di +sáquit n~g saquit</span><br /> +gaya n~g narating sin buhay n~g auit,<br /> +isa pa ¡ó lasong! ang lumbay ay tipid<br /> +hindi maitanyag at sa lilim alit.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Hagulhol n~g sinta sa dusang +yumacap</span><br /> +n~g uala nang caya't anyong bumanaag<br /> +ang ilao n~g arao sa lic-ha'y pagalac<br /> +Romeo'y tumayó't nagbagong pahayag,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aniya "¡ó Julieta icao +na'y lilisan!</span><br /> +yaring pusong uasac, lamang ang iiuan,<br /> +sa bayo n~g dusang ualang pacundan~gan,<br /> +n~gunit tipong lahat ualang umilandang.<br /> +<br /> +<a id="Page_48" name='Page_48'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Larauan n~g iyong gandang +casingparis</span><br /> +n~g uagas mong sintang ualang casing tamis;<br /> +asahan mo'y siyang limbangan n~g isip<br /> +upang aco'y huag supilin n~g hapis.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cung malayo ca man at di ca +caharap</span><br /> +sa mata n~g lamang hindi ca mamalas<br /> +mata n~g calulua capag idinilat<br /> +matititigan din carictang mong lunas.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aco'y aalis na't sa iyo ay +paalam,</span><br /> +maauaing lan~git naua ay pacamtan<br /> +ang touáng capalit n~g lúhang nunucàl<br /> +maguing dito't saca sa payapang bayan;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit cung talagang tinungcol n~g +lan~git</span><br /> +canita ang dusang haba'i catnig-catnig<br /> +pasasalamat din ang handog n~g isip<br /> +huag lamang hindi caniyang iniibig.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat di ta taroc itong +catuturan</span><br /> +cung bayad sa sala ò paquinaban~gan<br /> +sa panahong harap n~g liping lilitao<br /> +sa abá ta cayá tungcol n~g may capal.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Isa pa ang tauo hindi +maiparis</span><br /> +ang laman n~g nasa sa talagang hilig<br /> +palad niya'y cun di, ang dapat ipihit<br /> +pag-ayos sa balang tungcol masasapit."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Julieta'i inalio n~g gayong +pahayag</span><br /> +at saca sumagot, aniya, "aquing tangap<br /> +puso mong aquin na at i-uling ilapat<br /> +sa aquing pag-ibig" sa luhang nanatac.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Saca inalili calagui-ang +aquin</span><br /> +sa pagcat ito man iyo na rin at dalhin<br /> +husto't pati dugong gaua n~g hilahil<br /> +ualang natilansic cahit gagapuing.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At asahang cang habang +gumaganap</span><br /> +sa parusang lagda n~g sa sintang palad,<br /> +acong ma-iiuan bilang co ang lahat<br /> +na magsi-sidaang camandag na oras.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sinta co'y di dapat pan~galauang +sinta,</span><br /> +cung icao sa hirap aco'y sa guinhaua,<br /> +tahanan cong silid siyang ipapara<br /> +<a id="Page_49" name='Page_49'></a> sa catatapunan bayan n~g +parusa.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang buhoc n~g arao n~gayong +linalatag</span><br /> +sa tanáng tinic-hang salubong ay galác,<br /> +aco'y asahan mong, m~ga mata'y harap<br /> +sa calalaguian mo'y icao minamalas<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At cung ang quinapal auit ang +pagsipot</span><br /> +n~g masayang arao buhay pagcat handog,<br /> +aco'y asahan mong hihin~gin sa Dios,<br /> +buhay co'y hanganan uagas mong pag-irog.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat ito'y tan~ging buhay co sa +lupa,</span><br /> +hindi ang tinapay at iba pang toua,<br /> +maquita ca lamang busog co'y sagana<br /> +saquit ma'y mabigat guinhaua'i saganá<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At n~gayong ang sicat n~g arao +paglam-lam,</span><br /> +ó anyong magtago sa calulunuran<br /> +ang auit sa isip sa tinig lulumbay,<br /> +pagcat ang hirap mo'y na sa cadiliman.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At n~gayong ang gab'i tungtong na +sa lalim</span><br /> +at ang sangtinacpan tahimic na't himbing,<br /> +asahan mong, noon ang auit n~g daing<br /> +catono'y n~g panglao n~g tugtog n~g libing.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At cung touá naman maquita't +marin~gig</span><br /> +asahan mong, aco'y lugmoc na sa hapis,<br /> +sa gayo'y sa pagcat hindi ca casanib<br /> +at icao ay dusa ang lagoc mo't tiis.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat cung ang saya sa may +tuná'y busog</span><br /> +ay apdong mapait sa may acay lungcot,<br /> +munting casiglahan icauiling quilos<br /> +sa may calumbayan dagoc n~g himutoc."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ito't ibang daing ang +pinagsunuran</span><br /> +n~g calunos-lunos na nagcasing hirang,<br /> +say-say di dapat upang di madamay,<br /> +bumabasang ibig, cung lúha'y magaan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Nagtangapang lúha na mata'y +lagaslas</span><br /> +at naghiualay ring lúha ang pumatac,<br /> +sa bintanang sacsing umid n~g pagliyag,<br /> +na cauan~gis bubog sa linao at quislap.<br /> +<br /> +<a id="Page_50" name='Page_50'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Romeo'y tuluy na't calag-cad na +pilit</span><br /> +n~g parusang lacas sa daàng matinic<br /> +sa calvariong tungcol sa caniyang pag-ibig,<br /> +n~g di matingcala't malihim na lan~git.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Daratna'y parusa't luha ang +iniuang</span><br /> +nanalong sa cabiyac n~g calulua't laman,<br /> +at ang pagcaualay ualang taning arao<br /> +¿may dusa pa cayang lalalo sa lagay?<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>¡O lúhang babaying +pansupil na caliz!</span><br /> +sa pusong lalaquing may asal na gánid,<br /> +sa tinbang n~g dusang daratnan at bit bit<br /> +ni Romeo'i icao, ang sa bigat labis.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Bauat isang patac n~g gunita +lamang,</span><br /> +n~g isang malayo sa sintang cinimpan<br /> +dagat man din't unos tatauiring dam-dam<br /> +sa munting ilan~goy hinin~ga'y papanao.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ano't muláng ito'y lumbaying +tumulac</span><br /> +sa quinaguisnan niya at linac-hang Ciudad<br /> +di na n~ga cumati ang luhang nanatac<br /> +ni Julietang casi't ualang icagalác;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Inaagao dising lin~gid sa +magulang</span><br /> +huag na bumacas pighati sa buháy,<br /> +dapouat di mahulò ang bagay dahilan<br /> +cayá gabi't arao ito ang usapang.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sino sa magulang sa anac na +sinta</span><br /> +nitong dusang lihim ang hindi man~gamba<br /> +lalo na cung bugtong gaya ni Julieta,<br /> +at inaasahang touá at ligaya.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa pagcat ang ina'y hin~gahan n~g +anac</span><br /> +sa lahat nang lihim at iba pang han~gad,<br /> +dito'y pananalig n~g ina'y sumiyasa't<br /> +sa abang Julieta ang sanhi n~g hirap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit pan~gaco man lang lunas n~g +saquit</span><br /> +ipagsabi lamang maganap na pilit<br /> +cahit mahalaga ò sa puso'y pait,<br /> +Julieta'y umid din sa tagong hinagpis.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cahit uicain mang canila rin +dusa</span><br /> +ang di itahimic sa simpang balisa<br /> +at cahit paluhog na halos sumamba<br /> +<a id="Page_51" name='Page_51'></a> ayao ring mabucsang dib-dib ni +Julieta.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cung gano ang tibay't tapat na +pagcapit</span><br /> +sa mahal niyang puso n~g sinta't pag-ibig<br /> +ay gayong din naman ang lihim sa dib-dib<br /> +sa ina may caguiat ayao ipagsulit.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Gayon sa hicayat sisiuang +caalam</span><br /> +tan~ging caulayao sa busal n~g lumbay,<br /> +ayao ring umayos laguing casagutan<br /> +lihim niya'y dadalhin hangang sa libin~gan;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat samantalang na sa pag +aalit</span><br /> +n~g capoua ama nila n~g mag sing ibig,<br /> +tantong masasayang ualang masasapit<br /> +cahit isinin~gao man ang laman n~g dib-dib.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sisiuang pang-alio cahima't +itutol,</span><br /> +na cung ipagsabi marahil puputol<br /> +n~g capoua magulang cagalitang laon,<br /> +Julieta'y sa sagot ama'y di aayon;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat caniyang taroc ang sa amang +subiang</span><br /> +sa m~ga Montesco'y ualang macabagay,<br /> +balaquin ang anong ipaya-pang tunay<br /> +sa pagcacasundo malayong lumaang.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cahit si Julieta'y bata pang +maglining</span><br /> +sa caniyang bunga n~ga'y tama cung taroquin<br /> +pagcat ang suyuan pagcasi'y maning-ning<br /> +dapuat sa lahing alita'y rimarim.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Caya ni Julieta hindi man +hinayag</span><br /> +ang laman n~g luhang baha sa pagpatac,<br /> +sa gaya n~g inang may tungcol bumacas<br /> +sa laon nasilip na munting banaag<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit nauari mang pagsinta ang +simpan</span><br /> +hindi rin nasayod cung sinong dahilan,<br /> +sa conde de Paris, sa una'y tunuran,<br /> +tinucuy ang balac at pinapagtibay;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat tan~ging ito ang +ipinagturing</span><br /> +sa anac na bugtong n~g gabi n~g piguing<br /> +at ito n~ga lamang humiling mag-anquin<br /> +puso ni Julietang usig n~g hilahil,<br /> +<br /> +<a id="Page_52" name='Page_52'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>At cay Capuleto n~g ito'y +pahayag</span><br /> +n~g casing asaua dagling quinausap,<br /> +ang Conde de Paris tungcol sa pag ganap<br /> +sa mahal na tica sa camay n~g anac.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang pagcaca-isa sa madaling +taning</span><br /> +ang pita n~g Conde masusing ganapin,<br /> +di na sinanguni sa abang butihin<br /> +cung ito ang lunas sa lumbay at laguim.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Caya si Julieta ang luha'y +bumucal</span><br /> +sa bibig n~g ina, n~g ito'y malaman,<br /> +at ang puso nila ni Romeong hirang<br /> +ay pinagbuhol na sa harap n~g altar,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Isa pa'y ang Conde sa haying +pag-irog</span><br /> +puso ni Julieta ay hindi tumiboc,<br /> +cahit sa isip man di sumaguing lubos<br /> +liban cay Romeong sa palad nabucod.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Caya n~ga sa Conde: ama'i n~g +ipayag</span><br /> +ang camay n~g bun~ga at sula n~g dilag,<br /> +aniya sa sarili, "¡ualang casing palad<br /> +sa lalaquing capoua sa sangmaliuanag!"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa pagcat ang mutiang acalang +gugulong</span><br /> +laot n~g siphayong sa caniya'y pang gumon<br /> +biglang macacamtan sa puso'y cacandong<br /> +¿anong di isaya at ito ang layon?<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit maguing Conde't casuyong +magulang,</span><br /> +nagcamaling lubos sa acala't asal,<br /> +pagcat si Julieta di na macacamtam,<br /> +liban cay Romeo, gayon ang libin~gan,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>¡O m~ga magulang na maling +mag-isip</span><br /> +ang anac sa isang hindi sinta't ibig,<br /> +¿baquit pipilitin, tunay masasapit<br /> +cun di dalamhati, sa pita'y malihis?<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ligaya'y asahang hindi punong +bucál</span><br /> +ang calac-ha't pilac, cung bagay han~gad man,<br /> +cun di ang sintahang boo at dalisay<br /> +matamis na lahat pa'i capaitan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Manood n~g sintang gaua ó +hicayat</span><br /> +n~g in~gay n~g guinto't ibang sauing han~gad,<br /> +n~g hangad ang laman sa lupa'y pagpalas<br /> +<a id="Page_53" name='Page_53'></a> uala rin ang sinta't han~ging +lumilipas.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Masdan ang nasapit buhay ni +Julieta,</span><br /> +cun di ang pagpilit sa hindi sininta,<br /> +marahil ang puso na sunod sa tica<br /> +ay hindi inusig ang madaling hanga.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ama ni Julieta sa tan~gong +matibay</span><br /> +sa mahal na Conde't ito-y sa pag-asam,<br /> +as sariling anac lamang pinaalam<br /> +ang doo'y mabisang lunas icalumbay.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Gaya ni Julieta anong +isasagot</span><br /> +cun di ang mamangha sa pag-hihimutoc,<br /> +at saca ang luhang sa mata'y umagos<br /> +casabay n~g uicang n~gayo'y di malagoc.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang acalang lunas sa matagong +simpan</span><br /> +mamasdang ang anac sa puso'i may lumbay,<br /> +sa ama'y umali lunos calangcutan<br /> +sa pagcat ang tan~go di na maurun~gan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang lunos umiral, sa pagcat ang +anac</span><br /> +ay lalong sinidhian n~g taglay na hirap,<br /> +at dito'y nauaring sa puso,y sumugat<br /> +ni Julieta'y iba't, nahidua sa balac.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Dito na ang sisi na bucang +lansan~gan,</span><br /> +na uica'y sa huli't uala sa unahan.<br /> +linimot ang hatol: na gauin ano man<br /> +isiping banayad ang ayos at sinsay.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Caraniua'y sisi ang bun~ga'y +pahamac</span><br /> +tulad sa gumitna sa moog n~g tabac<br /> +sa lupa'y bihirang matapat lumasap<br /> +na di man~gi-n~gisi ang loob sa saclap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa aua n~g ama sulong na +inasal</span><br /> +lihis, palibhasa hiya,y macacamtan,<br /> +nag-uicang may poot, aniya, "ualang daang<br /> +hindi masusunod yaring calooban.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At cun di ihayag ang tago sa +dib-dib</span><br /> +tantong mauauala sa amang pag-ibig,<br /> +ang lubos na suclam sa gayo'y capalit<br /> +pagcat sa magulang di tapat ang isip.<br /> +<br /> +<a id="Page_54" name='Page_54'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Ang sa ina namang himoc na +malambing</span><br /> +siya'y sa pagtangap sino man ang dahil,<br /> +sa dusa n~g puso Montesco mang supling,<br /> +cahit ito'y dating catalong patalim;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At cahit, aniya, sa balac n~g +isip</span><br /> +maguing cay Julietang subiang din sa dib-dib<br /> +ang lahing Montesco, n~gunit cung inibig<br /> +ina'y sa pag-ayos cung lunas n~g sáquit.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang gayong subali malambot na +bigcas</span><br /> +cay Julieta'y tila pai't di quinagat,<br /> +pagcat, aniya lalong pighati cacalat<br /> +isin~gao ang lihim na hindi di rin maganap,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Minarapat niyang siya'i ang +inibig</span><br /> +lamang ang lalagoc sa copa n~g sáquit<br /> +calatac latacan uubusing pilit<br /> +huag ibahagui iba sa hinagpis<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat ang pag-ibig nilang +madalisay</span><br /> +may sala, at hindi gunita ang hadlang;<br /> +n~gunit sisi uala't tamis ang mamatay<br /> +sinta ni Romeo huag lamang yuracan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Julieta'y sa anyo ang +nacacatulad,</span><br /> +batong buhay anio sa guitna n~g dagat<br /> +ang dumpol n~g unos sinayang na lahat<br /> +cahit gagapuing lihim di maagnas.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cayá n~g uala mang caya ang +magulang</span><br /> +sa luhog at cahit maguing sa poot man<br /> +minagaling nilang ipagmadalian<br /> +pag-ganap sa tan~gong di na maurun~gan;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit si Julieta sa gayong +inisip</span><br /> +di himbing at gayac sa dapat na litis<br /> +yao'y balac lamang siya nang pagsaglit<br /> +sisiua, sa paring nagtibay sa nais.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa Paring matanto cay Julietang +bilin</span><br /> +hindi nagpaliban agad pinadating<br /> +sa abáang Romeo laman n~g hilahil,<br /> +sa dating di tapos, na bagong sasapin.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Romeo'y sa busal n~g dusa at +poot</span><br /> +naguing casagutan sa asauang irog,<br /> +sa tica n~g Conde banal na umayos<br /> +<a id="Page_55" name='Page_55'></a> at ang tagong lihim huag +ipatalos;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aniya, sa mabuting paraan +cucunin</span><br /> +hindi maglalaon Julieta sa piling<br /> +n~g mahal na ama't ito'y pagpilitin<br /> +n~g upang maligtas sa bagong hilahil.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang pag-ayong bilin hindi man +tinangap</span><br /> +sa sintang Romeo n~g usig n~g hirap,<br /> +sa puri talagang tacsil ang pumayag<br /> +sa tica n~g Condeng ibig ipaganap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang uicang magtacsil sa asauang +tunay</span><br /> +sa lan~git at lupa ang handog ay suclam,<br /> +cay Julieta'y lasong ualang macabagay<br /> +labis icamatay salaguimsim lamang.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang taning sa Conde caya n~g +malapit</span><br /> +Julieta'y sa ina masayang nag-sulit,<br /> +aniya, "ang sarili't mahaba nang sáquit<br /> +dahil di mahulo anhin man cung baquit,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa liniguid-liguid tanáng +namamasdan</span><br /> +ualang touá cung di pulos capanglauan<br /> +marahil, aniya, sanhing casalanan<br /> +sa pari icuhang sanguni ang bagay;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa pagcat di lamang sa tauo'y +pag-hatid</span><br /> +n~g lumbay ang dusa't iba pang pan~ganib<br /> +cun di ang sala mang sa puso'y cumapit<br /> +ualang iguinhaua cung hindi luminis."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ina'y palibhasa ang gayo'y di +taroc</span><br /> +cung litis ò tunay ay agad tinulot<br /> +sa bugtong na anac n~g upang ang lungcot<br /> +na laon nang dam-dam pumanao na lubos.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa han~gad n~g anac ang +capanatagan</span><br /> +inihabilin pa sa dating sulitan<br /> +n~g sala, di iba't ang Paring nagtibay<br /> +sinta ni Romeo cay Julietang hirang.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa pari hinin~ging piliting +matalos</span><br /> +ang dusang matago n~g cabutóng irog,<br /> +samantalang bago, lunas n~g masunod<br /> +upang di icupas n~g boong alindog.<br /> +<br /> +<a id="Page_56" name='Page_56'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Ang ina cahi ma't matalinong +isip</span><br /> +caniyang dinaanan ang sintaha'y litis,<br /> +ó cahit babaying sa gayo'y di piquit,<br /> +n~gunit ang sa anac sa uari'y nalin~gid.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Bago ang cumaring sinigla n~g +anac</span><br /> +ay laban sa tan~gong ibig ipaganap,<br /> +ang Pari sa pagcat ang tanun~gang lunas<br /> +noong magsingcasi sa amis na palad.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Julieta'y sa Pari ang laman n~g +layon</span><br /> +"sa bagong hilahil ay biguian n~g tulong;<br /> +n~gunit cun di caya ang paraang ucol<br /> +siya'y pagcalooban n~g masidhing lason;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat ito, aniya, ang huling +calasag</span><br /> +sa caauay sinta ang mag-ad yang dapat,<br /> +at cung ito'y sala sa lan~git na atas<br /> +ay lalo ring salang sa sumpa'y payurac.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Mamatay sa sala at cayá +tiniquis</span><br /> +sa pagcat sala rin ang sanhing matouid,<br /> +sa balac, aniya, masintahing lan~git<br /> +ang capatauaran hindi icacait.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Anhin pang mabuhay sa lupang +ibabao</span><br /> +mabuhay nabucod cay Romeong hirang<br /> +malabis na pacla at handog ay suclam<br /> +pagcat catacsilan sa sintang nag-tibay;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At cayá, aniya, lason +iyaring han~gad</span><br /> +pagcat malaqui na sari-saring gayac<br /> +sa Palacio nilang na sa Mantuang Ciudad,<br /> +sa tica n~g Condeng tun~go sa pag ganap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At baca sacaling capusing +panahon</span><br /> +sa sariling puring pilit itatangol<br /> +pagcat cung guipit na't sa pan~ganib culong.<br /> +yaring pag iin~gat culang isagumon.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa n~galan Romeo, aniya'i alang +alang</span><br /> +na catotong tapat at dating cadamay,<br /> +caniya pipilitin huling cahilin~gan<br /> +tagumpay n~g sinta n~g upang macamtan."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang Pari sa busal n~g namanghang +isip</span><br /> +sa naririn~gig niyang malinao na sulit<br /> +si Romeo'y n~g di magcahinanaquit,<br /> +<a id="Page_57" name='Page_57'></a> gayari ang sagot sa tan~gay n~g +sáquit<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aniya'y "cahilin~gang huli ay +mabigat</span><br /> +gaya n~g may sumpang sa licó uminlag<br /> +gayon ma'y bibig-yan n~g paraang dapat<br /> +upang sila'y capoua sa sala'y maligtas.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~g upang malinis paraang +gagauin</span><br /> +Romeo'y sa dusa at nasang sapitin,<br /> +dalaua n~gang bagay Julieta'y taglayin:<br /> +ang tapang sa loob at sinop sa lihim;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat hindi lason nasang +ipagcaloob</span><br /> +sa linao na sabi sadiang pampatulog,<br /> +sino man sa lupang sanay na mang-gamot<br /> +hindi sasabihing buháy macalagot.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa lacas n~g pulbos sa tubig +inumín</span><br /> +apat na puo't ualong oras na hihimbing,<br /> +sinuboc n~ga ito sa gabing malalim<br /> +pagbucang liuay-uay sa bangcay na hambing;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cung ito'y maganap ualang sala't +tunay</span><br /> +Julieta'y dadalhin sa calilibin~gan<br /> +at doon cucunin sa inaacalang<br /> +oras na pag-lipas n~g pulbos na taglay,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Harap ni Romeo at saca +dadalhin,</span><br /> +n~g lubos maligtas sa bagong hilahil,<br /> +at sa dating tiis paraan isipin<br /> +ang bun~ga n~g tica n~g boong namnamin;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit +huag—aniyang—limutin sumulat</span><br /> +sa asauang casi't gayo'y n~g matatap<br /> +n~g di ibalisa balitang cacalat<br /> +at siya, ring nan~gacong magpadalang agad.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ng magcaisa na sa acalang +gayong</span><br /> +Julieta'y nui nang tila hindi tungtong<br /> +sa lupa sa pagcat bun~ga n~g linayou<br /> +sa toua nahinguil at hindi sa lason.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sila'y maliligtas sa tamóng +hilahil</span><br /> +n~g asauang mahal ¿ano pang idaing?<br /> +saca hindi batid huling sasapitin<br /> +nila ni Romeo, na calaguim-laguim;<br /> +<br /> +<a id="Page_58" name='Page_58'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Touá'y palibhasa sa muc-ha'y +nalimbag</span><br /> +sa asam na bitouin n~g magandang palad,<br /> +pagdating sa bahay magulang namalas<br /> +lalong naniualang tunay ang hinan~gad.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Palagay n~g ama sa pagayong +litis,</span><br /> +na tinacpan saya n~g bugtong na ibig,<br /> +ayos na ang tan~go sa ticang mapilit<br /> +at di maurun~gan sa Conde de Paris;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cayá ualang tanong +pinadalang agad</span><br /> +sa handang Palacio sa Mantuang ciudad,<br /> +upang pagtitibay doo'y magaganap<br /> +n~g Conde de Paris sa magandang han~gad.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa anyo n~g handang Julieta'y +dinatnan</span><br /> +sa Palaciong batbat n~g pamuting mahal,<br /> +napag-quilala niyang sa quinabucasan<br /> +tutupdin ang ticang sa caniya ay subiang.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aniya'y sa sarili "¡ó +Conde mapilit,</span><br /> +umabang sa di mo tungcol at sing-ibig,<br /> +guinugol mo'y sayang at maguiguing sáquit<br /> +pagcat aco'y bucas bangcay na sa masid!"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang touá mo cung n~gayo'y +ualang macatimbang</span><br /> +pagcat ang ligaya sa isip mo'y nam-nam<br /> +lalo pang malaqui hahali mong lumbay<br /> +sa anyong pagpitas sa sampagang aaam;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat sa iyo ito'y di tungcol n~g +lan~git,</span><br /> +cun di cay Romeong ilao niyaring isip,<br /> +Romeo'y ang tan~ging dapat na magcamit<br /> +altar palibhasa quinunang matouid;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At halimbaua mang iyong +macacamtan</span><br /> +¿anong ligaya mo at hindi ca hirang?<br /> +anhin mo ang ganda cung sa boong silang<br /> +at icao ang dilim na maguiguing hadlang?<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Caya n~ga sapagca sinsay ca sa +landas</span><br /> +n~g sintang casundong hanapin mong dapat,<br /> +sa sunod na arao puso mo'i igayac<br /> +pagcat sisicatan n~g sisi at hirap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At cayo ¡ó ama't inang +matangquilic,</span><br /> +sa hindi co hirang sugod nagpumilit!<br /> +ihanda ang luhang di dapat mapatid<br /> +<a id="Page_59" name='Page_59'></a> hangang magcasundo tayo n~g +caalit."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At tuloy humiga sa tadhanang +ucol</span><br /> +na bilin n~g Pari tinupad at layon,<br /> +cataua'y pinaris sa sang nabuburol<br /> +hangang sa tumalab pulbos na ininom,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang arao n~g anyong di na +matitigan</span><br /> +Palacio'y handa na sa cau-uculan,<br /> +minulan ang dating n~g Conde't magulang<br /> +ni Julieta't galing sa Veronang bayan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa busal n~g touang di cayang +salitin</span><br /> +niyaring dilang capos sa acmang gamitin,<br /> +Julieta'y nabucsan sa tuluga't hambing<br /> +bangcay nang malamig at hindi maguising.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Naguing casagutan tanang +mangagamot.</span><br /> +na nagsidatin~gan sa madaling utos.<br /> +hinin~ga anila'y, pumanao nang lubos<br /> +at lasong mabagsic ang biglang lumagot,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Uica sa saring: "pagsisi at +hirap"</span><br /> +Julieta,y sa Conde dito na natupad,<br /> +at saca "ang luhang sa mata'y lagaslas<br /> +n~g ama at inang" sa nasa'y nalinsad;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Tan~ging iminali sa sariling +sulit</span><br /> +ang tungcol sa luhang di dapat mapatid<br /> +n~g sintang magulang, pagcat asang isip<br /> +sila ni Romeo ang lubos papahid.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Catuturan nito saca na +malaman</span><br /> +bumabasang ibig sa bandang hulihan,<br /> +pagcat cung n~gayon pa'y boo nang tuturan<br /> +sa utos n~g auit tula'y masisinsay.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~g agad matanto ang dapat mong +gauin</span><br /> +tin~gin n~g isip mo isunod sa aquin,<br /> +sa munting panulat masusing ilibing<br /> +Julieta'y sa busal n~g luhang masin-sin;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat sa panulat nino mang +umauit</span><br /> +ualang pusong lihim na hindi masilip,<br /> +uala ring Palaciong hindi mapapanhic<br /> +at ualang libin~gang hucay di magahis.<br /> +<br /> +<a id="Page_60" name='Page_60'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>At n~gayong lagac na ang catauang +buhay</span><br /> +n~g abang Julieta sa quinalibin~gan,<br /> +lumbay n~g may tungcol marapat nang iuan<br /> +Romeo'y sa dugtong n~g hirap tunghayan;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit ang mata mo cung baga +nangauit</span><br /> +mapapahin~ga na, bumabasang ibig,<br /> +pagcat malapit nang maquiat ang sing-ibig<br /> +sa tuctoc n~g dusang sa buhay pamatid.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Hayo cay Julieta na linagdang +sulat</span><br /> +Paring nag ampon ay hindi tinangap<br /> +n~g casing Romeo, palibhasa'y atas<br /> +n~g pagcacagayon n~g amis na palad.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa balat n~g lúpa ito'y +calacaran</span><br /> +ang pagcacataon dalaua ang taglay:<br /> +touá cung maganda natin't capalaran,<br /> +n~guni at cung amis bun~ga nama'y lumbay.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ualang malay isip Romeo'y di +talos</span><br /> +sa paraang libing n~g asauang irog,<br /> +n~g malamang patay cay Montescong utos,<br /> +Romeo'y ang dib-dib halos na sumabog;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Dapouat pinag tibay ang loob sa +sáquit</span><br /> +sa pagcat naghari sa madlang inisip<br /> +na pilit damayan ang asauang ibig<br /> +sa quinalibin~gan ano mang masapit;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang cahit ano may hindi +pinaquingan,</span><br /> +mahigpit na baual n~g caniyang magulang,<br /> +capag siya'y nasoc sa Veronang bayan,<br /> +marahil magtamo n~g icamamatay<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa pagcat masuguid sa caniya'y +pagsuboc</span><br /> +caual n~g Principe, Verona'y naglibot,<br /> +baca sacali n~gang man~gahas na masoc<br /> +siya'y masasaui sa nalagdang utos;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit si Romeo sa gayong pag +upat,</span><br /> +di nahintacutan dahilan sa liyag,<br /> +pagcat sa sarili ang buhay na in~gat<br /> +dusang sinusunong na matinding bigat.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~g upang madali sa casi +pagdamay</span><br /> +lason ang hinanap na pinagpilitan,<br /> +halos na nalibot sa Mantuang tindahan<br /> +<a id="Page_61" name='Page_61'></a> at n~g macatagpuó ay +ayao pagbilhan,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Palibhasa'y gayon ay laban sa +utos</span><br /> +n~g alin mang ley sa boong sinucob,<br /> +ang parusa'y lapat sa culang sumunod<br /> +pagcat sapantahang sa buhay panlagot.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Romeo'y sa gayon banayad +nagbalac</span><br /> +at, aniyang sarili, sa quislap n~g pilac<br /> +sa dilat di ilang nag-aanyong bulag<br /> +ang ley sa lupa't lan~git niyuyurac;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa guintong calansing may bin~ging +matunog:</span><br /> +luha'y aapihin, ó bagsic n~g utos,<br /> +puri ilulugso, ó pabubusabos,<br /> +buhay man ó caniyang bagay pasasalot.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At, aniya sa lupa ¡ó +punong pitagan</span><br /> +n~g salaping toua, ó lumbay cung minsan,<br /> +n~g tauo ó bayan, lacas mo'y asahang<br /> +magbulid sa uala sa di cayang buhay!<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At saca dumcot at +pinacalansing</span><br /> +salapi sa bulsa't linapag na tambing,<br /> +harap n~g may tinda't nito'y ang hilahil<br /> +n~g ley, linimot yumucó sa hiling.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Romeo'y ang lason n~g caniyang +macamtan</span><br /> +lacad na tinumpa ang Veronang bayan,<br /> +damit magbubuquid balatcayong taglay<br /> +baca cung mahuli, tica'y masasayang.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa lupang libin~gan n~g anyong +malapit</span><br /> +n~g casing asaua, nasoc na namasid<br /> +dalauang lalaqui't ang isa may quip-quip<br /> +n~g isang bilaong bulac-lac ang silid;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At ang nan~gu-n~gunang +payucó't malumbay</span><br /> +di iba't ang Condeng sumintang di hirang<br /> +sa abáng Julieta't ang sadiya'y dahilan<br /> +liguising bulac-lac ang acalang bangcay;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~guni ó n~g anyong ang +Conde'y pumasoc,</span><br /> +butas n~g libin~gan naramdama'y catog<br /> +n~g hacbang sa lupa sa daco niyang licod<br /> +umurong sa nasa't tuma~gong pasuboc.<br /> +<br /> +<a id="Page_62" name='Page_62'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Romeo'y di iba't caniyang +inilagan,</span><br /> +na may dalang ilao tungo'i sa libin~gan<br /> +lahing Capuleto ang hanap na hirang<br /> +at ualang bahala sa iba pang bagay.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa camay piniguil n~g anyo nang +masoc</span><br /> +n~g Conde'y sa big-la tantong nan~gilabot<br /> +at saca tumanong n~g uicang may poot<br /> +sa gayo'y cung sinong pan~gahas na loob.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>"¡Romeo Montesco! sa Conde +tumugon</span><br /> +n~g uicang may tuya at lubhang maugong.<br /> +ani Conde baga bilango ca n~gayon,<br /> +sa Verona,y nasoc pagcat di ca ucol.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa lagdang parusa malinao n~g +titic</span><br /> +Verona'y pag nasoc buhay mo'y capalit."<br /> +Romeo'y pumac-ling ang buhay niya sáquit<br /> +sa lupa ang tacot di laman n~g isip.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang tugon n~g Conde, "sinabi mo'y +linsad</span><br /> +sa pagcat nasoc ca n~g gabi sa ciudad,<br /> +sa cagalang-galang lupa,y ¿anong hanap<br /> +at linapastan~gan sa ganitong oras?<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Romeo'y tumugon ¿"sinong +lapastan~gan</span><br /> +aniya, sa canita ó Condeng maran~gal?<br /> +sa pag-parito co'y catouira'i umacay<br /> +masusi't nagtibay sa harap n~g altar."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang Conde sa gayo'y sa galit +nag-alab</span><br /> +at biglang binunot maquinis na tabac<br /> +saca aagauin cay Romeong sacbat,<br /> +n~gunit ito'y dag-ling uurong't gumayac.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At saca binunot ang nasang +agauin</span><br /> +n~g Conde't sa caniya sinacsac na tambing,<br /> +hindi nailasan bumaong malalim<br /> +sa lupa'y nabual ang buhay naquitil.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Romeo'y naurong't ang bangcay +minasdan</span><br /> +n~g ibig magcamit cay Julietang hirang<br /> +sa niuari-uari pinasoc n~g suclam<br /> +pati pinamatay ay pinagtapunan;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At saca madaling ang bangcay +binuhat</span><br /> +tuloy iquinanglong cung saan nalagac<br /> +ang sa cay Tibaldong, naguing punong hirap<br /> +<a id="Page_63" name='Page_63'></a> nila ni Julietang, patay rin sa +balac.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Palibhasa, aniya isang camay +lamang</span><br /> +lumagot, sa capoua inin~gat na buhay,<br /> +dapat na magsama labing camatayan,<br /> +ó caya magpatong sa isang lagacan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Tuloy idinugtong, sa caniya'y +malapit</span><br /> +hindi maglalaon mahihimbing pilit,<br /> +buhay n~g umutang na capoua'y mapatid,<br /> +n~g Conde't Tibaldo, palibhasa'y nais.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aniya, "di acala ¡ó +Condeng maran~gal!</span><br /> +sacbat co'y lalagot sa mahal mong buhay,<br /> +ang pagparito coy maghatid sa pacay<br /> +hinin~ga cong hapo ang hangahad lamang;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Di rin sapantahang cami n~g +sing-ibig</span><br /> +sa lupang payapa maguiguing caratig<br /> +ninyong puno't dulo n~g dusang malabis<br /> +sa capoua hinin~ga namin ay papatid;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Dapouat icao Conde, na may +capatauaran</span><br /> +cung hindi namatay si Julietang hirang,<br /> +tica mo ay linsad hindi rin macamtan<br /> +ang han~gad mong gandang sa pusong candun~gan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At n~gayo'y lisan na iniyong +pagcahimbing</span><br /> +sa lupang mayapa't gaua n~g patalim,<br /> +upang di lumauig buhay sa hilahil<br /> +sintang dadamayan ang siyang hanapin."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa tinanglao-tanglao nasumpun~gan +agad</span><br /> +lagacan n~g casit ang taquip binucas,<br /> +at n~g mapasoc na loob nanguilalas<br /> +hiniyasang mabuti't ganda'y di cumupas.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aniya, "¡ó Julieta +buhay niyaring buhay!</span><br /> +anhin ang hinin~ga cung icao n~gay patay<br /> +ano pang halaga niyaring catauhan<br /> +sa sang maliuanag cung icao'y pumanao.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang hinin~gang hapó n~g sa +dusang dagoc</span><br /> +cayá nagtumagal pagcat caniyang handog<br /> +ang mabisang lunas n~g iyong pag-irog<br /> +gunita lamang guinhaua n~g loob.<br /> +<br /> +<a id="Page_64" name='Page_64'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Dam-dam co'y camandag tanáng +naliliguid</span><br /> +n~gayong pumanao na uagas mong pag-ibig,<br /> +ang buhay ay pasan n~g matinding sáquit<br /> +at sa gayo'y ualang lunas na cacapit;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Dapouat ang ganda mo cung banayad +masdan</span><br /> +tila man ding buhay na anyo at culay,<br /> +ualang ibinago sa ban~gis na taglay<br /> +n~g di masansalang manang camátayan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa lagacáng bancay cun di ca +inabot</span><br /> +aquing masasabing himbing ca sa tulog,<br /> +hindi acalaing ang buhay mo'y lagot<br /> +pagcat di nabauas dati mong alindog'"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa gayo'y sa munti na alio +dinamdam</span><br /> +sandaling sumicat sa busal n~g lumbay,<br /> +Romeo niyacap ang casi't hinagcan.<br /> +casunod n~g lúha't ¡"ay Julietang hirang!"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Hinin~ga n~g anyong bumaui n~g +lacas</span><br /> +ang canay inalis sa pagcacayacap,<br /> +lason ang quinuha't sa bibig tinapat<br /> +casabay n~g uicang malumbay binigcas:<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aniya "icao lason ang taglay mong +bagsic</span><br /> +iyubos sa aquin n~g biglang mapatid<br /> +pisi niyaring buhay tantong naiinis<br /> +sa dagang mabigat n~g tungcol cong sáquit;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Icao'y tinalaga niyaring +capalaran</span><br /> +sa dusa'y tatapos sa tadhanang arao,<br /> +pagpa-pasalamat sa lan~git hahangan<br /> +sa piling n~g casi ilagac ang bangcay."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At saca quinabig sa +pigca-cayacap</span><br /> +n~g caliuang camay ang asauang liyag,<br /> +hinagcan, at aniya ¡"anong gandang palad<br /> +siping mo Julieta, buhay co'y mautás!"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Bibig n~g sisi~g-lan n~g lason sa +canan</span><br /> +sinubong patnugot ininom na minsan,<br /> +at tuloy niyacap n~g dalauang camay<br /> +na pinacahigpit ang bangcay n~g hirang.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa pagayong anyo n~g isip sa +hagap</span><br /> +ang bagsic n~g lason hintaing tumalab,<br /> +n~g di mahiualay sa asauang liyag,<br /> +<a id="Page_65" name='Page_65'></a> ang maguiguing bangcay +calulua'y pag-ilas<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>¡O pagcacataong caraniuang +alay!</span><br /> +sa tauo ang luhang capait-paitan,<br /> +icao ang may sala n~g di pinagtagal<br /> +Romeo sa casi n~g inoang-oang.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Icao n~ga ang sanhi't caagao na +labis</span><br /> +ang tapat na sintá caya di sinapit,<br /> +hibic ni Romeo, sa lipas n~g bagsic<br /> +n~g "nagbigayhimbing" sa asauang ibig;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat cacamunting oras na pag +itan</span><br /> +Romeo'y pag-inom sa lasong tinuran,<br /> +siyang pagcaguising ni Julietang hirang<br /> +sa buhay cunuaring sa lupa'y pumanao;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat halos lamang yacap +pinaghigpit</span><br /> +n~g dalauang camay cay Julietang ibig,<br /> +ito,y nagcataong nasaulang isip<br /> +caya ang pinucao bigla ang caparis.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang buntong hinin~ga na lubhang +malalim</span><br /> +siyang unang bati't, aniya, n~g magturing,<br /> +"¡ó Dios co! ¿nasaan? at ¿sinong +lumihim<br /> +yumacap sa aba't hindi na naglining?"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Boong sapantaha sa cania'y may +yacap</span><br /> +yaong Paring caniyang tangulang may atas,<br /> +aniya, "Padre ¿ito ang loob mong uagas<br /> +sa aquing Romeong catoto mong tapat?"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>¿Ito baga'y siyang pan~gaco +sa aquin</span><br /> +harap ni Romeo dalhin cung maguising,<br /> +cami ililigtas sa tamong hilahil<br /> +ang bun~ga n~g tica, n~g boong namnamin?"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Romeo,y namangha n~g ito'y +marin~gig</span><br /> +ang boong catauan sa toua'y nan~ginig;<br /> +n~gunit dinalao rin n~g pag hihinagpis<br /> +bago naibigcas ang ganitong sulit:<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aniya, "¡ó Julieta sa +calulua'y sapot!</span><br /> +licong sapantaha ilayo sa loob,<br /> +aco't dili iba Romeo mong irog,<br /> +nagsad-yang damayan buhay mong nalagot."<br /> +<br /> +<a id="Page_66" name='Page_66'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Voces ni Romeo cahima't +narin~gig</span><br /> +Julieta'y hindi pa lubos na nanalig,<br /> +sa caniya ang yacap banayad inalis<br /> +sa lam-lam n~g ilao<a id="FNanchor_9_9" name='FNanchor_9_9'></a><a +href='#Footnote_9_9'><sup>[9]</sup></a> qunilalang pilit;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At n~g maquilala mahigpit +niyacap</span><br /> +at pinacahagcan sa tinamóng galác<br /> +at saca tinanong cung hindi tinangap<br /> +ang caniya ring lagdá na padalang sulat.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>"At, aniya sa liham boong +nalalaman</span><br /> +litis n~g cunuaring aquing pagcamatay<br /> +ang sa aqui'i may turo, pagcat carain~gan,<br /> +si Fray Lorenzong tapat mong caibigan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At cung sumapit na bagsic n~g +paglipas</span><br /> +n~g ipinainom cucuni't iharap<br /> +n~g pari sa iyo sa Mantuang ciudad,<br /> +n~g upang magsáma hangang huling oras."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Romeo'y sumagot, aniya y +"¡mut-yang hirang</span><br /> +palad co'y natan~gi sa lalaquing tanan!<br /> +pagcat di tinangap padala mong liham<br /> +at n~gayo'y huli na gagauing ano man."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Si Julieta nama'y sa dulong +pahayag</span><br /> +ang loob namangha't ulo'y napataas,<br /> +at aniya, Romeo'y ¿baquit huling lahat<br /> +ang biyayang gagauin? ito'y hindi tatap."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Romeo'y sumagot, aniya'y, +"catuturan</span><br /> +n~g sabing dinulo: ¡bigong capalaran!<br /> +¡sa pagcat candong na lilong camatayan<br /> +at di maglalaon calulua'y papanao!<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cahit ilinoob sa aquin n~g +lan~git</span><br /> +tamuhin ang iyong uagas na pag ibig;<br /> +n~guni at ang boong pag-lasap quinait<br /> +sa taglay ligayang asa't panaguinip.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Mamatay ay toua sa mahal mong +harap</span><br /> +pag-aaruga mong cahit di na lunas,<br /> +sa pag panao n~gayon n~g hinin~gang in~gat<br /> +<a id="Page_67" name='Page_67'></a> ang maguiguing sapot tapat mong +pag-liyag,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa iyo'y paalam n~g ualang +pagbabaling</span><br /> +sa payapang bayan at sa isip dalhin,<br /> +pagsinta mo't asang hindi lilimutin<br /> +aco'y minsan-minsan iyong gunitain,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gayo'y tantoin mong buhay +mapapatid</span><br /> +pagcat tumalab na ang lasong mabagsic,<br /> +mula pa sa Mantua binili cong pilit<br /> +dahil sa balitang: "bangcay cang malamig."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Julieta'y sa hindi antay na +pahayag</span><br /> +n~g casi, ay ibig isigao ang hirap,<br /> +na big-lang dinamdam, n~gunit di pinayag<br /> +n~g dib-dib at tila lan~git ay lumapag;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~g ibig iualat sariling +catauan;</span><br /> +n~gunit di mangyari't luno ang cabagay,<br /> +mata'y tinin~gala't parang cahilin~gang<br /> +iloob n~g Dios cay Romeong buhay.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa pagayong anyo cataua'y +nan~ginig</span><br /> +nag-uli sa dusang hinin~ga'y nainis,<br /> +at big lang nadapa sa asauang ibig<br /> +sa cataong nito'y buhay ibig malis.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa inigtad igtad Romeo'y sa +dagan</span><br /> +n~g casi, ay ito'y isip sinaulan<br /> +nasabay sa uicang: "¡Julieta co'y masdan<br /> +huli cong hinin~gang ibig nang pumanao!"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Loob tinibayan sa gayong +narin~gig</span><br /> +ni Julietang sinta sa sintang inibig,<br /> +inagao na n~ga nia na pangcuhing pilit<br /> +at n~g macandong na'y gayari ang sulit:<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>"¡O sintang Romeong sa aqui'i +pumulas</span><br /> +calong ca n~g sinta at casuyong tapat,<br /> +cung mauna ca man ualang libang oras<br /> +aco'y susunod ding sa bangcay mo'i yacap<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang pagcamatay mo Romeo'y, +gandahan</span><br /> +ang iyong Julieta hindi maiiuan<br /> +mabuhay sa lupa't ito ay asahan<br /> +pagcat hinin~ga mo'y hinin~ga cung tunay<br /> +<br /> +<a id="Page_68" name='Page_68'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Sa mauica ito Romeo'y +minulat</span><br /> +ang mata, at aniya, "¡lisan ca na liyag!"<br /> +piniquit na muli't ang calulua'y nulas<br /> +patnubay n~g luhang cay Julieta'y natac.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Julieta'y banayad linapag ang +bangcay</span><br /> +at siyang hinanap ang lason sisidlan<br /> +sa bibig tinunga niong matagpuan<br /> +hiniyaguis n~g ualang lamang maramdaman,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At sa bangcay, aniya, +¿"Romeo co'y baquit</span><br /> +di mo na tinirhan Julieta mong ibig?<br /> +¿sinarili mo n~gang mamatay sa sáquit<br /> +sa iyo'i pagdamay di mo na inisip?"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa binilog-bilog n~g boong +lagacán</span><br /> +sugod nagtumin~gin hanap ang pamatay<br /> +sa tapat n~g butas caniyang naquislapan<br /> +pinaglabang caliz n~g Conde't n~g hirang;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa calayuan n~ga'y ang nasa'y +naurong</span><br /> +baquit naramdaman sa tapac ang ugong<br /> +isang lumalacad aniya, cun di putol<br /> +buhay niya'y di dapat sa anyo'y masumpong.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang matang namugto sa casi +linin~gap</span><br /> +para bagang tulong sa anyo ang han~gad,<br /> +n~gunit ang puluhan n~g dagang may pilac<br /> +in~gat ni Romeo namasdang cumislap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Binunot n~g touá't linapit +sa tin~gin</span><br /> +aniya, "icao dagang tangulang cong daing,<br /> +capagcaquita na salamat ang hayin<br /> +lalo cung madaling idamay sa guilio"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~g puso ang dupoc catutubo'y +pagcat</span><br /> +at ang sa babayi lalo nang di palác<br /> +Julieta'y ang sundang hinagca't sinacsac<br /> +ang puso at saca asaua'y niyacap.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Saca humagulhol n~g +calunos-lunos</span><br /> +pagcat nagcaagao sa mahinang loob:<br /> +saquit sa pagpanao n~g asauang irog<br /> +at saquit din naman n~g sugat ang handog.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa cahambal hambal na +pananambitan</span><br /> +hindi nauauala cay Romeong n~galan,<br /> +sa sugat ay ualang pagsisi ano man<br /> +<a id="Page_69" name='Page_69'></a> cahima't ang saquit sa caniya'y +di bagay.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Big-lang napahinto sa tagho'y at +daing</span><br /> +casunod ang buntong hinin~gang malalim,<br /> +tumin~gala't, aniya, ¡"Romeo i yacapin<br /> +sa payapang bayan caluluang darating!"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Tinunghayan mata, n~g ito'y +matapos,</span><br /> +at anyong hahagcan any bangcay n~g irog;<br /> +n~gunit ulo doon di na naiquilos<br /> +pagcat ang hinin~ga tuloy nang nalagot,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa casing Romeo ang pan~gacong +yacap</span><br /> +cung siya'y mamatav tunay n~gang natupad<br /> +sa luha at dugo halos nan~gababad<br /> +ang capoua bangcay n~g nag-isang palad.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Puso ni Julieta ang nayong +umirog</span><br /> +dugo rin n~g puso ang boong binuhos<br /> +sa caniya't sa casi na inaring sapot<br /> +at hangang libin~gan laman pinagtampoc.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cung ano ang bucál n~g puso +sa bibig,</span><br /> +n~g nagliligauan naganap na pilit,<br /> +hindi masasabing daya caya litis<br /> +gaya n~g di ilang sabihang pag-ibig.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Mahalagang buhay n~g tao't sino +man</span><br /> +Julieta Romeo hindi nanghinayang<br /> +sa pitang matapat n~g sintang dalisay<br /> +cahit gagahanip ualang pinagculang.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cung ang naguing palad dusang +catnig-catnig;</span><br /> +ang pagtitin~ginan lúbid na matamis<br /> +ni isa ma'y ualang nagpatanao sun~git<br /> +na binubucalan n~g hidua sa dib-dib,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ano't n~gayong nanao mahalang +buhay</span><br /> +Julieta't Romeo sa pag si sintahan,<br /> +siya namang banguitin tauong naramdaman<br /> +Julieta'y n~g bago maquita ang sundang.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Si Fray Lorenzo, ito't ang sa +nais</span><br /> +Julieta'y cucunin sa pagcat sumapit.<br /> +pulbos na ininom ang taglay na bagsic<br /> +n~gunit n~g mamasdan naguiclahang isip.<br /> +<br /> +<a id="Page_70" name='Page_70'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Cataua'y naurong at big lang +nataas</span><br /> +ang muc-ha'y dumilim at loob nasindac.<br /> +pagcat ang acalang may buhay at lacas<br /> +bangcay n~g nagcatay sa dugong nagdanac.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Mata'y tinin~gala't camay haluquip +quip</span><br /> +aniya—"¡ó Dios co n~g aua at bihis!<br /> +hindi mapag hulo ang dito'y namasid<br /> +naguing bun~ga'y bangcay n~g turo cong litis.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang ilao<a id="FNanchor_10_10" +name='FNanchor_10_10'></a><a +href='#Footnote_10_10'><sup>[10]</sup></a> quinuha n~g ito'y +matapos</span><br /> +saca tinanglauan ang magcasing irog,<br /> +n~g maquita'y lalong nagulo ang loob<br /> +cay Romeong bangcay ualang munting galos.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa sinuling-suling n~g di uastong +isip</span><br /> +sa mundo n~g balac, gulat ang caparis,<br /> +tumanong sa uala, aniya, ¿ito'y baquit?<br /> +¿balintuna caya ó totoong masid?<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa balac n~g ualang hiligan ang +loob</span><br /> +harap n~g singpalad ang paa hinuhod,<br /> +camay haluquip-quip ang noo'y niyucod<br /> +casabay n~g dinasal: "Miserere mei Deus."<a id="FNanchor_11_11" +name='FNanchor_11_11'></a><a +href='#Footnote_11_11'><sup>[11]</sup></a><br /> +</td> +</tr> +</table> + +<hr style='width: 65%;' /> +<br /> + + +<h2><a id="catapusan" name='catapusan'></a>CATAPUSAN</h2> + +<br /> + + +<table summary="part3" border="0" width="100%" cellpadding="0" +cellspacing="1"> +<tr> +<td width="28%"></td> +<td width="72%"><span style='margin-left: 1em;'>Marahil hindi pa +iyong nalimutan</span><br /> +bumabasang ibig, ang alilang abay,<br /> +n~g Conde de Paris n~g tumpang alayan<br /> +bulac-lac ang bangcay ni Julietang buhay<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang Conde n~g bago Romeo'y +sinuhin</span><br /> +sa samang utusan gayari ang bilin:<br /> +aniya'y, magtumagong cumanlong sa dilim<br /> +at huag lalapit hangang di tauaguin.<br /> +<br /> +<a id="Page_71" name='Page_71'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Caya sa utusan hindi +nailin~gid</span><br /> +ang boong nangyari naquita't nirin~gig.<br /> +pati si Julieta sundang n~g itiric<br /> +sa mahal na puso, pag agao n~g nais;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit n~g marin~gig n~g paa ang +yabag</span><br /> +ni Fray Lorenzo umurong sa agap;<br /> +at n~g maaninao ininlaga'y bicas<br /> +sa canlun~gang libing madaling lumabas.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Lahat na nangyaring narin~gig +namasdan</span><br /> +sa Principe Scala pinagbigay alam,<br /> +at noon ang arao anyo nang sisilang<br /> +caya gauin dapat ualang ibinalam.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sumandaling liban sa +libin~ga'y nasoc</span><br /> +m~ga ilang caual n~g Principeng bantog,<br /> +ni Fray Lorenzo catulong nag-ayos<br /> +sa tatlong inusig n~g palad na capos.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Palibhasa tatlo'y anac sa +calac-han</span><br /> +balita'y madaling cumalat sa bayan;<br /> +cubcob di naglaon ang boong libin~gan<br /> +sa nagsipanood duc-ha at mayaman.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sarisaring balac doon +naririn~gig</span><br /> +palibhasa'y di pa naguing dahil batid,<br /> +canicaniyang catha ang ipinipilit<br /> +pagcat gayo'y lacad sa boong daig-dig.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Anot ang Principe at capoua +magulang</span><br /> +n~g nagcasing sinta nasoc sa libin~gan,<br /> +pati camaganac at ibang caibigan<br /> +na anyayang lahat n~g capangyarihan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang luhang bumucal di na +ipagsulit</span><br /> +sa capoua magulang n~g nagcasing ibig,<br /> +tasa n~g panulat sa gayon ay biquig<br /> +at capos maghanay n~g pighating labis.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Bumabasa, sa iyo'y luhog cong +magbalac</span><br /> +lumbay n~g magulang sa anio n~g anac,<br /> +n~g buhay, cung lalo tan~gi't punong dilag<br /> +ó inaasahang ligayang manin~gas.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Lumbay n~g magulang sa Pari ang +tin~gin,</span><br /> +ná patayo't baba sa dib dib padiin,<br /> +lubhang mahalaga cung baga isipin<br /> +<a id="Page_72" name='Page_72'></a> may nasang itanong, n~gunit +napipiguil.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Dapouat sa Principe ang gayo'y di +lin~gid</span><br /> +at caya sa aua sa Pari'y nagsulit,<br /> +aniya "Padre, n~gayo'y ¿sabihin ang baquit<br /> +Julieta't Romeo'y bangcay pinagdatig?"<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang Pari, sa tayong ulo rin ay +yucod</span><br /> +tumugon at aniya sa sabing malambot:<br /> +"pinagsamang camay na loob n~g Dios<br /> +n~g tauo ay hindi maipagbubucod."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Principe pumac li, aniya, hindi +lirip</span><br /> +tila talinhaga iyong pinagsulit,<br /> +cayá sa dan~gal mo aquing ninanais<br /> +boong liuanangan n~g upang mabatid;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aco'y tila uhao sa mahal mong +turing.</span><br /> +pagcat anhin co mang sa isip basahin<br /> +iyong natatalos mahalagang dahil<br /> +lihim n~g nangyari na calaguim-laguim.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang Pari hindi na hinintay +maulit</span><br /> +hiling n~g Principe agad pinagsulit:<br /> +sintahang dalisay sa buhay pumatid<br /> +Julieta't Romeong catotong matalic.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Tahimic dinin~gig niyaong +calahatan</span><br /> +n~g Pari ang boong banayad sinay-say,<br /> +saca n~g matapos sabay isini~gao<br /> +ang sing-palad saquit n~g panghihinayang.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit ang Principe sinigilan n~g +galit</span><br /> +n~g matantong lahat ang sa Paring sulit,<br /> +aniya, "icao Padre, n~gayon ang bibit-bit<br /> +sa maboong bigat n~g santong matouid."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang Pari tumugong ualang munting +tacot</span><br /> +aniya, "inaamin loob ninyo't utos<br /> +tungcol co't hindi rin sala n~ga sa Dios,<br /> +tibayan sino mang di sauing sing-irog.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At cayá tinuro naguing +sanhing litis</span><br /> +sing-palad sa buhay lubos na pumatid<br /> +pagcat tungcol co ring iligtas sa bahid<br /> +ang sino man siyang acalang madiit."<br /> +<br /> +<a id="Page_73" name='Page_73'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Principe, sa gayo'y lalo nang +nadimlan,</span><br /> +at aniya, "Frayle sa hindi iilang<br /> +ligalig sa lupa, na cahambal hambal<br /> +ang "iniyong" pacana't litis ang dahilan.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cahit man di dapat sa banal +"niyong" tungcol</span><br /> +pinaquialama't nagdudunong-dunong,<br /> +naghahari hari't cunuang mapagtangol<br /> +bago nito'y laman cadalasa'y lason.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Mulá sa palacio't hangang +dampan´g bahay</span><br /> +"lacas" na di dapat ang "ibig" umiral<br /> +bago ang tinungcol n~g sati'i Cumapal<br /> +ganang caniya'y ucol at di ibang bagay<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Taga ad ya ca man n~g calulua +dun~gis,</span><br /> +n~gunit di mo tungcol ang tinurong litis<br /> +cay Julieta n~gayon sa buhay pumatid<br /> +at nan~gadamay pa iba sa ligalig.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Julieta't Romeong nasa mong +isilong</span><br /> +marahil sa "iniyong" baliting yamongmong,<br /> +m~ga pusong guinto nila'y di aayong<br /> +"magpacafrayleng" lait, púla'y sunong.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Julieta't Romeo'y di man supling +yaman</span><br /> +sa capoua ay hindi gagauing puhunan<br /> +lacas "ninyong" an~gat sa pagcat panghimay<br /> +sa muc hang may dugo ang carumaldumal.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Julieta't Romeo'y uliran n~gang dib +dib</span><br /> +ang muc-ha'y mayuco at hindi patindig,<br /> +at cung sacali man sa hindi pagtiquis<br /> +sa canilang cpoua'y macagauang lihis;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~gunit ang pagayon sa asal niyo'y +laban</span><br /> +sa mundo'y bandila n~g isip casmán,<br /> +utos ni Bathala, isatalampacan<br /> +at n~g leying tauo'y ang ibig luhuran.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At n~g upaug gayo'y mahangahang +lubos</span><br /> +at icao sa ibang cauangqui sa suot<br /> +ang magbigay dala buhay mo'y managot<br /> +sa parusang tapat n~g matouid utos."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa mauica ito'y nagdagling +lumapit</span><br /> +bunying Capuleto't gayari ang sulit:<br /> +aniya—"ó Principe, sa pasang ligalig<br /> +<a id="Page_74" name='Page_74'></a> ang Pari ay ualang sala man +gahanip.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Aco ang may sala't mali ang +inasal.</span><br /> +sa pagtatanimang namin n~g casubiang,<br /> +caya sa ulo co isadlac ang bagay<br /> +ang parusang titic sa boong catouiran."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa ito'y matapos Montesco'y +banayad</span><br /> +lumapit na dagli saca nagpahayag:<br /> +aniya, "ó Principe, aco man ay dapat<br /> +magcamit parusa't ang Pari iligtas;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Pagcat ito'y ualang sala ano pa +man</span><br /> +liban n~ga sa amin bagang nan~gag laban,<br /> +ualang pinaglutas hangang sa tinanghal<br /> +n~g matang may luha m~ga bun~gang mahal.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>N~g di pamarisa't maticman ang +pait</span><br /> +n~g iba ang bun~ga n~g alitang labis<br /> +sa aming dalaua ipisan ang bagsic<br /> +n~g parusang lapat sa hustong matouid."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa gayong narin~gig agad +linapitang</span><br /> +n~g Principe yaong bangcay n~g sing hirang<br /> +pinagduoóp ulo ang capoua magulang<br /> +tinauag at saca ganito ang say-say:<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>"Ang parusa'y pagcat iniyong +inaamin</span><br /> +ang Pari sa sala pilit tinatacuil<br /> +sa iniyo'y hatol co n~gayo'y uliniguin<br /> +magpacailan man huag lilimutin:<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Magcabicabila dacong +taguiliran</span><br /> +n~g dalauang bangcay bun~ga ninyong mahal,<br /> +cayo'y magsilapit magcauit n~g camay<br /> +sa canila'i patong sumumpang matibay.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa n~galan n~g buhay na +nagpacalagot</span><br /> +n~g capua nio anac na nag isang irog<br /> +malaong alitan ilibing sa limot,<br /> +bihisang payapá hangang huling tiboc."<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ano pa't ang gayon dalaua'y +tumupad</span><br /> +camay ay ipinatong sa canilang anac,<br /> +tauad pinagsumpa sa mata'y lagaslas<br /> +ang lúha at saca mahigpit nag-yacap.<br /> +<br /> +<a id="Page_75" name='Page_75'></a> <span +style='margin-left: 1em;'>Ito'y catunayang malinao't +matibay</span><br /> +n~g pagcacasundong magpahuling hangan,<br /> +ang anac sa buhay dan~ga't nagsipanao<br /> +di pa n~ga nabunot sa puso'y ang subiang.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Uica ni Julieta't Romeo'y +naganap</span><br /> +sa dacong unahan, anilay "cung nin~gas<br /> +bihis sa alitan, ang sintahang uagas<br /> +nila nama'y siyang papatay sa liyab.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Cahima't sa gayon ang ibig +sabihin</span><br /> +munting nalisiya, pagcat nan~ga quitil<br /> +buhay nila'y bago casundo inamin<br /> +n~g capoua ama't nauala sa tiquim<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Julieta't Romeo, "sumpa-ay n~g +tapos,"</span><br /> +sa simbahan Ciudad maayos pinasoc,<br /> +man~ga cagayacan sa labas at loob<br /> +sa matang natin~gin ang toua'y hahandog;<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>At ng mayari na ucol na +gagauin</span><br /> +sa bangcay ay pitang dalaua'y linibing<a id="FNanchor_12_12" +name='FNanchor_12_12'></a><a +href='#Footnote_12_12'><sup>[12]</sup></a><br /> +na lubhang masusi sa isang maning-ning<br /> +lagacang sinad-yang parang huling hayin.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa apat na panig lagacang +mataas</span><br /> +tinitic n~g duquit pagsintahang uagas<br /> +Julieta't Romeo'y n~g upang matan-yag<br /> +at maguing cunanang halimbauang tapat.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Nani-niray halos sa Verona'y +tanán</span><br /> +patnubay sa Dios dalan~ging matibay,<br /> +n~g matang maamo marapatin tingnan<br /> +caluluuang sa sintang uagas nagcadamay.<br /> + + +<p>DULO.</p> +</td> +</tr> +</table> + +<a id="Page_76" name='Page_76'></a> + +<hr style='width: 65%;' /> +<a id="Sina" name='Sina'></a> +<h2>Sina-panulat niyaring auit</h2> + +<table summary="part4" border="0" width="100%" cellpadding="0" +cellspacing="1"> +<tr> +<td width="28%"></td> +<td width="72%"><span style='margin-left: 1em;'>Aco naman n~gayong +tumula't di harap</span><br /> +sa masusing libing n~g sintahang tapat,<br /> +itulo't ang icao'y Veronang may palad,<br /> +bali't pahatdang maligayang oras.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Icao'y aquing tac-ha't pinupuring +lubos,</span><br /> +pagcat sa lupa mong masanghaya'y sipot<br /> +ang gayong sintahang malinao sa bubog<br /> +at punong sabihan sa boong sinucob.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Bayan sa cabilang buhay n~g +linipad,</span><br /> +nanao rin ang gauang ualang iquinupas:<br /> +pacliha't suyuang tamis n~g pag-liyag<br /> +at sa iyo'y Verona pamana ang bacas.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Sa caniyang handog ito'y tahil +bibig</span><br /> +matulin mag lacó sa boong daigdig,<br /> +sa naquiquitun~go lasa cung matamis<br /> +n~galan mong Verona sa puri calaquip,<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Oo n~ga't sa iyong n~gala'y +natatampoc</span><br /> +cung baga sa sing-sing ang calugod lugod<br /> +na iniuang buhay n~g hindi natapos<br /> +Julieta't Romeo sa bayang sigalot.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Naguing para ca mang mut-yang +punong ning-ning</span><br /> +pinag-agauanan at nasalin salin<br /> +sa iba at ibang liping nagsisupil,<br /> +n~gunit ang sintahang tunay sa iyo'y supling.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Guinamit man cahit sa +pagcacapatid</span><br /> +n~g iba mong anac ang dahas n~g caliz;<br /> +n~gunit anac mo rin ang nagpatahimic<br /> +at nag-iuang sa iyong pan~galang malinis.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang may pagtataca sa aba'y +matulad</span><br /> +lalo sa pag auit nagtumiis puyat<br /> +Verona, ang iyong catamisa't saclap<br /> +sa dili-dili cong alin ma'y calangcap.<br /> +<br /> +<a id="Page_78" name='Page_78'></a><a id="Page_77" +name='Page_77'></a> <span style='margin-left: 1em;'>Bati niyaring +puso, Veronang mariquit,</span><br /> +sa n~gayong na tapos sandaling ilaquip<br /> +gauang sa talagang DILAG niyaring auit<br /> +sa pagcat aco man cugcop n~g pag-ibig.<br /> +<br /> +<span style='margin-left: 1em;'>Ang may catunghayan umanhin ay +sicat,</span><br /> +at acong may sala sa limot isadlac:<br /> +capatac na luha n~g sa pusong lagac<br /> +sa hangang libin~gan n~g SINTAHANG UAGAS.<br /> + + +<p>ANG TUMULA</p> +</td> +</tr> +</table> + +<hr style='width: 65%;' /> +<a id="FOOTNOTES" name='FOOTNOTES'></a> +<h2>MGA TALABABA:</h2> + +<a id="Footnote_1_1" name='Footnote_1_1'></a><a +href='#FNanchor_1_1'>[1]</a> +<div class='note'> +<p>Julio nang taong 1900</p> +</div> + +<a id="Footnote_2_2" name='Footnote_2_2'></a><a +href='#FNanchor_2_2'>[2]</a> +<div class='note'> +<p>Compañia ó bacasan nang mañga ilang anac +nang dalaua sa malalaquing naciones at isa sa maliliit.</p> +</div> + +<a id="Footnote_3_3" name='Footnote_3_3'></a><a +href='#FNanchor_3_3'>[3]</a> +<div class='note'> +<p>Mahal cong Bayan, ang Filipinas.</p> +</div> + +<a id="Footnote_4_4" name='Footnote_4_4'></a><a +href='#FNanchor_4_4'>[4]</a> +<div class='note'> +<p>Sa gaua nang iba ang hanap nang dun~gu ó mapagpaham, ay +camalian ó dapat ipintas; ang sa marunung, cainaman ó +sucat paquinaban~gan.</p> +</div> + +<a id="Footnote_5_5" name='Footnote_5_5'></a><a +href='#FNanchor_5_5'>[5]</a> +<div class='note'> +<p>Verona, isa n~gayon sa mañga magagandang Ciudad nang +Cahariang Italla, sa dacong Amihanan. Ipinundar nang mañga +taga Galia ó Etruria. Pagana nang Emperador Tito nang 82, +taon nang cumapal, ang balitang anfiteatro sa Verona, na +pinagtatagan nang piesta ó iba pang catouaan nang bayan. Ang +Verona'y naguing sabana nang maraming digma. Nang taong 312 tinalo +ni Constantino; at nahulog din sa capangyarihan ni Teoderico el +Grande nang masupil niya si Odoacer na Hari sa Italla nang ica 27 +nang Septiembre nang 489. Nang 774 sinalacay nang caunaunahang Hari +sa Franciang si Carlomagno. Nang 1260 nahalal na Podesta ó +Taga pamahalang Ciudad si Mastino della Scala, at +nañgaghalinhinan ang caniyang mañga ancan na cung +tauaguin Scaligeri hangang sa 1387 na sila'y talunin sa digma nang +Viscondeduque sa Milan (isa sa mañga ancang Scaligeri ang +Principeng Taga pamahalang Ciudad sa Verona sa panahong tinahac +niyaring auit). Nang 1405 quinongquista nang Venecia at +pinamahalaang maicling panahon ó hangang sa ica 3 nang Junio +nang 1796 na sila'y talunin nang General frances Massena. Malapit +sa Verona napipilan cay Cárlos Alberto de Cerdeña ang +mañga taga Austria nang ica 6 nang Mayo nang 1848. Ang +Verona ay naguing isa sa apat na matitibay na moog nang Austria at +pinañgalanang cuadrangulo, pagcat nacapasico ang bauat panig +nang pagcatabas salop nang cuta, at gayo'y siyang catibayan sa +digma; at dito rin nang ica 12 nang Julio nang 1859 sa isang Orden +del dia, ipinahayag nang Emperador Francisco José nang +Austria ang boo niyang pag-ayos sa layon nang caramihan nang bayan +na nanghihimagsic laban sa hindi macasundong caniyang pamamahala; +at sa cayo'y calaquip ang pasasalamat sa munting bahagui nang bayan +at hocbong caniyang caayon. Ang Verona'y nasanib sa cahariang +Italla na ninanasang sumacop sa caniya mula nang ica 16 nang +Octubre nang 1866, at nang ica 18 nang Noviembre nang taon ding +ito, ang Hari sa Italla tinangap na ipinagidiuang nang may 70,000 +catauo sa naturang anfiteatro. Nang taong 1877 natuclasan sa +malapit sa Verona ang humuguit sa 50,000 salaping may larauan ni +Galeno't iba pang mañga emperadores at ang caramiha'y +tangso. Nang 1881 ang cabilan~gan nang namamayan sa Verona ay +60,768.</p> +</div> + +<a id="Footnote_6_6" name='Footnote_6_6'></a><a +href='#FNanchor_6_6'>[6]</a> +<div class='note'> +<p>Tibaldo, ito ang pan~galan n~g causap, ó lumapastagang +uica cay Benvolio.</p> +</div> + +<a id="Footnote_7_7" name='Footnote_7_7'></a><a +href='#FNanchor_7_7'>[7]</a> +<div class='note'> +<p>Lorenzo, Fraylen Franciscano.</p> +</div> + +<a id="Footnote_8_8" name='Footnote_8_8'></a><a +href='#FNanchor_8_8'>[8]</a> +<div class='note'> +<p>Mantua, ay capit ciudad nang Verona at n~gayo'y sacop din nang +Italla. Ang Mantua'y na sa lupang Etruria at sa caniyang calapit +ipinan~ganac ang cabantug-bantugang poeta latinong si Publio +Virgilio Marón sa taong 70 bago lumitao si Jesucristo +(namatay sa ciudad nang Brit dis, Lalauigan nang Tierra de Otranto +nang taong 19 bago inianac si Jesucristo). Ang Mantua pinamahalaan +nang man~ga Gonzaga, na man~ga lords (mababang caunti sa Conde) sa +Montua rin, mula sa taong 1328 hangang sa 1708 na sinalacay nang +Emperador José I. Dahilan sa ualong buang pagcacubcob ay +sumuco sa man~ga franceses nang ica 2 ang Febrero nang 1797; +nasupil din nang Austria at Rusia nang ica 30 ang Julio taong 1799 +sa hindi naglaong pagcacubcob. Pagcatapos nang batalla sa Marengo +nang ica 14 nang Junio nang 1800 nabaui na naman uli nang man~ga +franceses. Ang Mantua'y nalaquip sa cahariang Italla hangang sa +1814, taong pagcapanumbaling sa Austria, at nito'y pinasacop uli sa +Italla nang ica 11 nang Octubre nang 1866, pagtitibay nang paz +ó cahinusayan.</p> +</div> + +<a id="Footnote_9_9" name='Footnote_9_9'></a><a +href='#FNanchor_9_9'>[9]</a> +<div class='note'> +<p>Ilao, ito ang dala-dala ni Romeo, n~g masoc sa libin~gan.</p> +</div> + +<a id="Footnote_10_10" name='Footnote_10_10'></a><a +href='#FNanchor_10_10'>[10]</a> +<div class='note'> +<p>Ilao ito rin ang dala-dala ni Romeo n~g masoc sa libin~gan.</p> +</div> + +<a id="Footnote_11_11" name='Footnote_11_11'></a><a +href='#FNanchor_11_11'>[11]</a> +<div class='note'> +<p>Miserere mei Deus, cahuluga'y: caauaan mo aco Dios co</p> +</div> + +<a id="Footnote_12_12" name='Footnote_12_12'></a><a +href='#FNanchor_12_12'>[12]</a> +<div class='note'> +<p>Ang pagcasasabi ay inalibing sa Libiñagin nang man~ga +Montesco.</p> +</div> + + + + + + + +<pre> + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Ang Sintang Dalisay ni Julieta at Romeo +by G.D. Roke + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK JULIETA AT ROMEO *** + +***** This file should be named 15418-h.htm or 15418-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/1/5/4/1/15418/ + +Produced by Tamiko I. Camacho, Jerome Espinosa Baladad and +PG Distributed Proofreaders. Produced from page scans +provided by University of Michigan. + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + +</body> +</html> + diff --git a/15418-h/images/001.png b/15418-h/images/001.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4654e25 --- /dev/null +++ b/15418-h/images/001.png diff --git a/15418-h/images/047.png b/15418-h/images/047.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..281ac1e --- /dev/null +++ b/15418-h/images/047.png diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt new file mode 100644 index 0000000..6312041 --- /dev/null +++ b/LICENSE.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +This eBook, including all associated images, markup, improvements, +metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be +in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES. + +Procedures for determining public domain status are described in +the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org. + +No investigation has been made concerning possible copyrights in +jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize +this eBook outside of the United States should confirm copyright +status under the laws that apply to them. diff --git a/README.md b/README.md new file mode 100644 index 0000000..537df71 --- /dev/null +++ b/README.md @@ -0,0 +1,2 @@ +Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for +eBook #15418 (https://www.gutenberg.org/ebooks/15418) |
