summaryrefslogtreecommitdiff
diff options
context:
space:
mode:
authorRoger Frank <rfrank@pglaf.org>2025-10-15 04:49:09 -0700
committerRoger Frank <rfrank@pglaf.org>2025-10-15 04:49:09 -0700
commit2021dcd1741d5dfdda842ed11532d8261b0cb78c (patch)
tree986b6a50e0f8afedb8e85b111f10f71855944107
initial commit of ebook 16562HEADmain
-rw-r--r--.gitattributes3
-rw-r--r--16562-8.txt1213
-rw-r--r--16562-8.zipbin0 -> 27714 bytes
-rw-r--r--16562-h.zipbin0 -> 61789 bytes
-rw-r--r--16562-h/16562-h.htm1394
-rw-r--r--16562-h/images/caption.pngbin0 -> 5869 bytes
-rw-r--r--16562-h/images/gaubius_grey.jpgbin0 -> 23081 bytes
-rw-r--r--16562-h/images/s_bottom.pngbin0 -> 449 bytes
-rw-r--r--16562-h/images/s_middle.pngbin0 -> 514 bytes
-rw-r--r--16562-h/images/s_top.pngbin0 -> 2455 bytes
-rw-r--r--LICENSE.txt11
-rw-r--r--README.md2
12 files changed, 2623 insertions, 0 deletions
diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/16562-8.txt b/16562-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..bedfe1a
--- /dev/null
+++ b/16562-8.txt
@@ -0,0 +1,1213 @@
+The Project Gutenberg EBook of Chemiam artibus academicis jure esse
+inserendam, by Hieronymus David Gaubius
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Chemiam artibus academicis jure esse inserendam
+
+Author: Hieronymus David Gaubius
+
+Release Date: August 20, 2005 [EBook #16562]
+
+Language: Latin
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK CHEMIAM ARTIBUS ACADEMICIS ***
+
+
+
+
+Produced by Louise Hope, Frank van Drogen and the Online
+Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net. This
+file was produced from images generously made available
+by The Internet Archive/Canadian Libraries
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+ Hieronymi Davidis Gaubii
+
+ ORATIO
+ INAUGURALIS
+
+ Qua Ostenditur
+
+ CHEMIAM ARTIBUS ACADEMICIS JURE ESSE
+ INSERENDAM
+
+
+ Habita XXI. Maji MDCCXXXI.
+
+
+Quum publicum Chemiam praelegendi munus in Academia
+ Lugduno-Batava auspicaretur.
+
+
+
+
+ [Illustration: HIERONYMUS DAVID GAUBIUS]
+
+ Medicinae Doctor.
+
+Ejusde[m et] Chemiae et Collegii Practico-Medici
+
+ in ACADEMIA BATAVA, quae LEIDAE est,
+ PROFESSOR ORDINARIUS
+
+[Cursive text, possibly hand-written: illegible]
+
+ * * * * *
+
+
+ _Illustrissimis et Nobilissimis Viris_
+ ACADEMIAE LUGDUNA-BATAVAE
+ CURATORIBUS,
+
+JOHANNI HENRICO, COMITI DE WASSENAER, Domino de Opdam,
+Hensbroek, Spierdyk, Zuydwyk, Kernchem, et lage etc. etc.
+
+Equiti ordinis Johannitici, in equestrem nobilium Hollandiae
+ordinem adlecto, ad supremum foederati belgii senatum delegato
+etc. etc.
+
+JOHANNI TRIP, J.U.D. Toparchae in Berkenrode, civitatis
+Amstelaedamensis senatori, cum maxime consulum praesidi,
+Societatis Indiae Orientalis moderatori. etc. etc.
+
+ARENTIO BRUNONIS, VAN DER DUSSEN, J.U.D. Reipublicae Delphensis
+senatori et consulari, delegatis praepotentium ordinum
+Hollandiae adscripto, etc. etc.
+
+
+ EORUMQUE COLLEGIS
+ _Amplissimis, Gravissimisque Viris_
+ _Civitatis Lugdunensis Consulibus_.
+
+ABRAHAMO HOOGENHOUCK, J.U.D. Consulum praesidi.
+
+DANIELI VAN ALPHEN, J.U.D.
+
+HENRICO VAN WILLIGEN, J.U.D.
+
+GERHARDO EMILIO VAN HOOGEVEEN J.U.D.
+
+ Nec Non Viro Spectatissimo
+
+DAVIDI VAN ROYEN, J.U.D. Urbis Leidensis Graphiario, Illustriss:
+Curatoribus et Ampliss. Consulibus a Secretis.
+
+
+ L.M.Q.D.
+ Hanc Orationem
+ Virtuti et Gloriae Eorum
+ Devotissimus
+ HIERONYMUS DAVID GAUBIUS.
+
+ * * * * *
+
+
+ Hieronymi Davidis Gaubii
+
+ ORATIO
+ INAUGURALIS
+
+ Qua Ostenditur
+
+CHEMIAM ARTIBUS ACADEMICIS JURE ESSE INSERENDAM
+
+
+Si quae unquam, in scena vitae meae, magna mihi et peregrina obvenit
+mearum rerum vicissitudo, ea sane est, quam hic nunc subeo. Locus
+insolitus; inusitata hominum frequentia, horumque omnium conversa in
+me ora atque oculi; munus inconsuetum; nova prorsus sunt omnia: omnia
+alienam subito adepta faciem, pari et stupore et solicitudine percellunt
+animum.
+
+Scilicet in Academica panegyri perorare jubeor Chemicus, et quidem, dum
+officii ita poscit ratio, de Chemia. An vero majus uspiam, quam quod
+Mercurium inter et Vulcanum est, datur discrimen? An Artium ulla ab
+Oratoriae elegantiis abest longius, quam Chemia? Chemia, inquam! quae
+aspera, laboriosa, styli incuria politioris, Eloquentiae lenociniis nec
+studens, nec accommoda, tota in opere versatur, et cultores suos non per
+verba, sed per ignem sapere, per experimenta Philosophari docet.
+
+Invisite animo saltem, si libet, officinam Chemicam! Ecquid putatis ibi
+inventuros? An numerosam librorum congeriem, et suis pulchre ordinata
+forulis sexcenta Autorum volumina? An priscae monumenta Eloquentiae,
+Rhetoribus tam exoptata; aut suggestum Tulliana voce resonantem? Nihil
+profecto horum: alia omnino est, quae hic occurrit, supellex; alius
+plane apparatus: variae nimirum furnorum alia atque alia ratione
+constructorum, series, sustentando cuilibet ignis gradui appropriatae;
+erecta tecto tenus loculamenta, quam plurimis artis operibus, ad
+praeparanda nova mox rursum inservituris, adimpleta; innumerae vasorum,
+materie et figura discrepantium, species; carbonum cespitumque acervus
+nunquam defecturus; praesto ad usum cola, cribra, spathulae, folles,
+forcipes, et si quae alia vel alendo igni, vel regendo requiruntur. Haec
+inter artificem videbitis, non otiose ad pulpita desidentem; sed atras
+carbone manus, taciturna attentione, admoventem operi: fumo, cineribus,
+fuligine obsitum, jam igne intensissimo durissima liquare metalla; jam
+vivis urere flammis vegetabile; hinc cautissime opposita committere
+corpora, flammivomos mox in conflictus ruitira; illinc, calore moderato,
+rerum virtutes, exacto ad numerum stillicidio, elicere; electas alibi,
+tepore naturali, unire arctius et digerere; verbo: totum inter furnos
+defixum, excitando, applicando, moderando igne occupatissimum, hujus in
+corpora efficaciam modis omnibus explorare. Hoc opus est, hic labor ejus
+unicus.
+
+Vane heic quaesiverit quispiam limatas Augustaei Seculi locutiones:
+vanus amoena Rhetorices illectamenta. Non aures hic demulcentur, sed
+oculi: nec verbis conciliatur adsensus; sed rerum testimoniis
+extorquetur.
+
+Quid ergo animi putatis esse Chemico? Ubi a sordida Vulcani officina in
+spectatissimum protractus locum, a furnis evocatus in suggestum, solis
+sacratum politissimis sermonibus, Oratoris sustinere cogitur provinciam?
+Quid materiei creditis suppetere? Dum coram Principibus in republica
+Viris, in consessu sapientissimorum Professorum, in conspectu denique
+hominum in omni scientiarum genere perfectissimorum, de Arte, plerisque
+horum ignota, disserendi incumbit necessitas? Sane si aqua haeserit
+trepido, facilem merebitur veniam.
+
+Haec vero me sors, hoc meos hodie humeros premit onus: nec, quibus
+fulciar, ulla domi praesidia mihi nascuntur. Quin probe nota virium
+mearum tenuitas, et naturalis mihi, utut agendis rebus publicis inepta
+prorsus, verecundia id etiam animi dejicit, quod audax omnia aggredi
+juventus forte addidisset.
+
+Undequaque igitur circumspicienti, unica demum superest, quae locum
+refugii praebet, singularis Vestra, A.O.O. benevolentia, toties experta
+iis, quos hoc e suggestu dicendi arduum pressit munus. Facit haec, Vos
+ea esse judicii lenitate, suo ut quemque modulo metiti, majora viribus
+nequaquam exigatis: quod quidem aliis dum generose adeo exhibuistis,
+quidni a Vobis et mihi pollicear ego, pro quo tot intercedunt majoris
+etiam momenti rationes? Justa certe petitio repulsam ab aequo tulit
+nemine.
+
+Quo fretus ipsi me accingo operi, cui Thema erit ex eo, quod auspicor,
+officio desumptum, et Vestra non indignum celebritate. Conabor nimirum
+ostendere, _Chemiam Artibus Academicis jure esse inserendam_. Quod dum
+ago, faciles in audiendo pariter et judicando Vos praebeatis mihi, enixe
+obsecro: uterque enim seu felix fuerit, seu sinister Orationis meae
+eventus, Vestrum me semper ad favorem allegabit, huic ut vel referam
+gratias, vel veniam impetraturus, supplicem.
+
+Academiae ea, qua hodie constitutas lege videmus, loci sunt publici,
+docendis discendisque scientiis et artibus nobilioribus dicati, iisque
+hinc conditionibus et mediis instructi, quibus propositus iste finis
+potest obtineri. Non ergo arti aut scientiae cuilibet sua in his schola
+conceditur; sed ultra vulgi captum elevata, _Nobilitatis_ quodam emineat
+splendore necesse est, in Academiis quae pedem figere voluerit
+disciplina.
+
+Quodsi igitur vera hujusce _Nobilitatis_ insignia, palam exposita, Arti
+Spagyricae competere certis adstruxero documentis, nonne propositi hodie
+mei constabit ratio et veritas?
+
+Virtus sola atque unica, si Poëtae habenda fides, _Nobilitate_ impertit
+hominem: nec unius haec diei dos est; nec vera, quoties praeterquam ex
+natalibus, aliunde probari nequit. Idem vero et eadem ratione obtinet
+in disciplinis, modo, quod ibi datum virtuti est, heic detur usui.
+Laureolam certe quaerunt in mustaceo, qui artis ostensuri dignitatem,
+pulchre hoc sibi agere videntur, primis ubi a seculis deductam ejus
+originem, objective et operum miram jucunditatem, aut quot numeraverit,
+quantosque sui cultores exponunt, parum interim de utilitate soliciti,
+qua sine tamen sordent omnia, antiqua fuerint, dulcia, aut quibusvis
+clara sectatorum nominibus: externa enim isthaec sunt, et veram potius
+ornant _Nobilitatem_, quam constituunt. Utile mensura est, illam qua
+metitur, verum qui rebus pretium statuere solus novit, sapiens.
+
+Quaecunque hinc usum adfert eximium vel homini in se seorsum spectato,
+vel humanae societati, ea demum disciplina jure _Nobilis_ habetur.
+Quum vero pars hominis melior, mens sit, hanc quae recti bonique
+facit studiosam, aut veri auget perspicientia, utique aliis omnibus
+antecellit. Neque tamen hac multo inferior, quae corporis curat
+sanitatem: ea namque magis optabile quidquam vix datur mortalibus;
+deficiens una praegravat animum et deprimit. Hoc quae opus sibi sumsit
+excolendum, ars dicitur Medica: priori studet cum caeteris Philosophia;
+una sui parte moderandis occupata affectibus, alteram extendendis
+humanae intelligentiae limitibus in cognitione rerum existentium
+dedicans: utramque ergo _Nobilissimam_ suo recepere gremio Academiae,
+et jure civitatis donarunt, ne ipso quidem livore contradicente.
+
+Habent autem ambae hae objectum patens quam latissime, et varias hinc
+sub se complectuntur disciplinas, quae partesne dicendae an ministrae?
+opera singulae inter se diversissima, ad eundem tamen ultimum finem, cum
+principe, sub qua militant, scientia communem, omnes collineant. Quum
+itaque et has sunt quamlibet commendet usus, et summa ad priorum
+perfectionem necessitas, hinc _Nobiles_ etiam ab Eruditis jure habitae,
+debitum in Academiis locum obtinuere.
+
+Nonne vero talis est Ars Chemica? Cur ergo duram adeo haec experta
+sortem, nonnisi post plurimas agitatas lites, liberam sui culturam in
+scholis Sapientum impetrare potuit? Sane, rigoris hujus justo acrioris
+causam vix determinaverim: si tamen, quod vero est simillimum, dicam,
+videntur ipsius Artis in se spectatae ignari, Artificum duntaxat
+habuisse rationem judices, quorum ex arbitrio tum pendebant Academiae.
+
+Nata nimirum inter Metallarios et Pyracmonas Chemia; ab illiterato hoc
+rudique hominum genere primum exercita; deturpata dein et obscurata ab
+impostoribus; in se horrida, laboribus plena, plena periculis; ab
+otiosis speculationibus aliena; ignem, fumos, cineres, sordes spirans,
+vix ulla amoenitatis specie cuiquam se commendare potuit, nisi, qui
+penitius eam introspicere dignaretur: atqui externam ejus faciem
+monstrosam adeo deformemque reddiderat cultorum et ruditas et malitia,
+ab interioribus ut perlustrandis deterrerentur Eruditi, eodem haec, si
+non pejori de luto esse conficta, rati. Frustra ergo suam oravit causam
+Chemia talibus coram Arbitris qui praejudicata obcaecati opinione, et
+usus ejus eximios, et summam necessitatem praetervidentes, sententiam
+prius tulerant, quam cognovissent. Factum hinc, a publico ut Sapientum
+commercio exclusa, privatorum exerceret manus atque ingenia, varias sub
+variis passa fatorum vicissitudines, nec forte unquam Academicos in
+suggestus emersura, nisi, quem nacta tandem est, causae patronum, an
+rabulam potius? Eremitam fortuna major quam prudentia secundasset: hic
+enim coeco gementis hujus disciplinae amore, captus, quod autoritate
+rationali et luculentis rerum testimoniis agendum fuisset, bullato id
+verborum nugacissimorum apparatu, mox vero, qua erat morum insolentia,
+igne etiam et armis tentare non dubitavit, successu certe adeo felici,
+ut ausu hocce temerario intrusa in Academias Chemia sede potiretur, vel
+ipsis contradicentium cineribus inaedificata. Hanc autem quamvis vi
+partam, infirmoque hinc nixam pede, repressa paulo post fundatoris ejus
+tyrannide, rursus pessum dederit impatiens cogi, litteratorum gens
+liberrima; id tamen inde Chemiae boni accesserat, quod durante isthac
+statione sua, propior Eruditis posita, nonnullos horum, vividissimis
+quibusdam radiis, per offusas sibi quisquiliarum tenebras evibratis,
+latentis intus foecundissimi luminis sui potuerit commonefacere: quo
+equidem animadverso illi mox excitati, ulterius ad scrutinium se
+accinxere, demtaque sensim imposturarum larva, perruptisque, quibus
+obvolvebatur, ignorantiae nebulis, nudam tandem salutantes, Erudito
+Orbi produxere intuendam. Tum ergo propriis jam refulgens radiis Chemia,
+tum demum, quae personata displicuerat tantopere, nativae suae reddita
+faciei, adeo pellexit Sapientes, dignam ut reputaverint, ipsorum quae in
+scholas adoptata, strenue coleretur.
+
+Nec sane, si fateri vera velimus, alia Chemiae opus est hedera, nisi,
+ut libero a praejudiciis oculo nuda, prout in se est, adspectetur: tam
+necessariis enim pollet usibus, tot jucundissimis arridet oblectamentis,
+Naturae ut curiosum sui facillime pertrahat in amorem pertractumque
+ullo sine taedio detineat. Utique, si sola contemplemur bona, quibus
+quascunque fere artes manuales, humanae vitae commodis inservientes,
+perfundit Chemia, quot, quaeso, et quanta sunt! Dies deficeret
+enumerantem: minima tamen haec, et pro parergis tantum aestimanda.
+Nobilior est, quam menti, utilior, quam corpori praestat, opera
+primaria: huic namque illibatam tuetur sanitatem, amissamque restituit;
+illi vero brevissimam monstrat in adyta Naturae viam, latentisque in
+profundo veri mira felix aperit, Philosophiae hinc et Medicina
+conjunctissima, nec sine detrimento inde separanda.
+
+Id vero ne precario Vobis obtrudere velle videar, evidentis nunc
+rationes proferam, quibus asserti constet veritas: est enim palmarium
+hocce argumentum, quod si evicero, proposito Orationis meae Themati
+satisfactum arbitrabor.
+
+Qui corporum naturalium proprietates, vires et effectus per suas quaeque
+causas sciunt aut rimantur, Physici dicuntur; et haec eorum scientia
+appellatur Physica, Philosophiae generatim sumtae pars non minima. Ejus
+hinc objectum est, quidquid conceptum corporis ingreditur, aut eo reduci
+potest, sive illud commune sit omnibus corporibus, sive peculiare
+singulis: quum enim Materia indefinita, solis gaudens proprietatibus
+corporeis generalibus, in rerum natura non detur, nec dari possit; sed
+tantum sit idea intelligentiae, clarioris doctrinae gratia efficta;
+corpora autem, quae re existunt, omnia individua sint, id est, adeo
+limitata et determinata, ut, praeter universalem illum Materiae
+conceptum, involvant peculiares etiam alias affectiones, quibus singula
+a singulis distinguuntur, et quae faciunt, ut corpus sit hoc praecise
+corpus, et non aliud: inde clarissime liquet, communes illas Materiae
+dotes non modo, sed et imprimis cuilibet corpori singulari proprias
+Physicae esse considerationis, utpote, quae corpora naturalia, prout
+vere existunt, vel existere possunt, contemplatur.
+
+Proprietates corporum, quatenus certis quibusdam actionibus producendis
+sunt idoneae, dicuntur vires: ex his autem, tanquam ex causis, fluunt,
+quoscunque observamus, effectus corporei, qui hinc determinatam suarum
+quilibet causarum naturam sequentes, si singularibus a viribus
+emanarunt, et ipsi necessario erunt singulares, et contra generales,
+si a generalibus.
+
+Quodsi igitur ea hic daretur simplicitas, ut peculiarium quorumvis
+corporis attributorum sufficiens ratio in communi ejus natura
+fundaretur; jam equidem, praeter solam Mathematicorum operam, nil
+opus esset Physico ad finem suum obtinendum: hi enim ideam corporis
+universalem dedere omnium verissimam, et methodum simul exactissimam,
+quaecunque in illa continentur, eliciendi. At vero quam procul abest,
+haec quin ita sese habeant! Detegit attentior observatio innumera certe
+in corporibus adeo penitus peculiaria, ut cum generali illorum indole
+vix quidquam commune videantur habere, nisi solum, cui inhaerent
+utraque, subjectum: talia autem incognita si quis ex universali
+illo Geometrarum conceptu, utut accuratissimo, a priori eruere, aut
+cognitorum etiam ex hoc rationem exsculpere postulet, nae is et operae
+simul et olei jacturam sero doleat!
+
+Atqui maximopere tamen expedit eorundem scientia Physico; quum in his
+potissimum haereat id, quo corpora a se mutuo intrinsecus distinguuntur.
+Ea itaque ut evolvantur, non illa certe, quae a data causae idea ad
+intellectum effectus progreditur, sed prorsus alia incedendum via est.
+Nimirum quidquid de corporibus vere concipit mens, id omne vel
+Phoenomena sunt ipsi per sensus communicata, vel formata inde judicia:
+proprietates autem et vires corporeae in se primitus imperceptibiles
+latent; effectus tamen producunt sensibus apparentes, qui determinatae
+ipsarum naturae proportionales, hujus hinc cognitionem simul exhibent,
+adeo, ut quo ditior fuerit observatorum cujusque rei effectorum
+supellex, eo de ejus indole plus certi resciatur. Haecque adeo sola
+superest indagandis corporum singularibus via retrograda; dum alteram
+illam, quae a priori haec investigat, humano ingenio imperviam prorsus
+Natura fecit et inaccessam. Sedulus hinc rerum scrutator experimentis
+prius quam ratiociniis insudat, sensuum adminiculo sua examinat objecta,
+horum peculiares animadvertit effectus, quos sponte sua vel praevio
+tentata consilio ediderint; corpora corporibus adplicat, rursumque ab
+invicem removet, ut, qui e solis, quique e conjunctis fluant motus,
+experiatur; tum vero ex hisce gnaviter collectis, sibique mutuo collatis
+quaesitam corporum naturam propriam et singulares dotes a posteriori
+demum determinare haud infelix praesumit. Nec sane ullo unquam tempore
+patuere clarius Naturae interiora, quam quo huic institum est tramiti:
+parum in Physicis profecere, hunc qui vel ignorarunt, vel neglexere
+scientes.
+
+Sed ecce! dum Physicis totus inhaereo, lenissimo ipsius materiae quasi
+flexu, in intima Artis Spagyricae viscera me devolutum sentio: reducit
+me in Chemiam, quae inde diverterat Physica; hoc ipso docens affatim,
+quam sit propinqua ambarum cognatio, quam indissolubilis nexus.
+
+Nonne enim totum hoc, quod modo diximus, unius prope est Chemiae
+opus? Nonne haec corpora singularia fere omnia, quae Physicae sunt
+considerationis, speciatim evolvenda sibi sumit? Imo vero vix aliud
+est Chemiae propositum, quam corporum particularium examen. Quidquid
+Fossilium in imis terrae visceribus excoquitur; quidquid protrudit
+Vegetabilium, divite de sinu, foecunda tellus; quidquid denique
+Animantium ubivis fovet alitque alma parens Natura; id fere omne,
+modo vel sensibus manifestari vel capi vasis queat, suo Chemia sistit
+examini, rimatur, penetrat: penetrat, inquam, usque eo, ut quaecunque
+in illis vulgaria, facillime obvia, aut extus adhaerentia despiciens,
+tanquam se indigna, aliis relinquat Artibus; sibi vero magis ardua
+quaerens, sublimiora, abstrusiora, intimas rerum virtutes, ultima
+principia, prima elementa perscrutetur, hoc tantum, nec alio venditura
+pretio suos labores.
+
+Toto sane die hoc agunt strenui Artis hujus cultores: corpora alia
+aliis adponunt, rursum ab invicem separant, soluta coagulant, coagulata
+solvunt, motus inde obortos observant, mutant, novos excitant
+instrumentis efficacissimis, variata in omnes modos encheiresi. Igne
+utuntur, Elemento mobilissimo, validissimo: Menstrua praesto sunt
+efficacissima, juxta solvendi naturam appropriata. Quid autem his
+arduum? Quid inaccessum? Haereant particulae corporis Adamantino inter
+se vinculo; sint ejus viscera aere vel triplici praemunita; lateant
+in profundissimo vires; talium profecto arietum impetu dissilient,
+effringentur, patebunt.
+
+Quidquid vel agunt corpora vel patiuntur, solo id omne motui venit
+tribuendum; per hunc et omnis eorum sese exserit efficacia, et
+vicissitudines quaecunque producuntur: hisce igitur disquirendis si
+navat operam Philosophus, quanam breviore poterit via, aut potentiore
+quonam adminiculo sui se voti reddere compotem, quam captis per Ignem
+experimentis? Cujus equidem adeo mobilis est natura, ut praeter motum
+aliud esse nihil, Viri Sapientes crediderint. Est vero et Ignis, quo
+pollet ipse, motum aliis communicare corporibus paratissimus; et vis
+ejus, per plures gradus intermedios, intendi arte vel minui pro lubitu
+potest: unde certe quam optatissima nascitur Physiologo opportunitas,
+ejus ope abditissimas quasque corporum affectiones enucleandi. Istis
+enim applicatus, simul ea in motum ciet, in agilitatem propriam
+solicitat, medullitus concutit, vires eorum evocat, auget, mutat,
+partes constituentes a se mutuo separat, separatas sigillatim combinat,
+proprias rursus harum virtutes in actum lucemque deducit, adeoque nudis
+usurpanda sensibus praebet, quae alia quacunque arte adjuti attingere
+potuissent nunquam. Quid autem hoc jucundius Naturae scrutatori? Quid
+utilius? Quid magis necessarium?
+
+Supersedeo horum in fidem rerum adducere testimonia, ne in immensam mea
+excrescat Oratio. Latent illa neminem, nisi qui misere adeo deperierit
+vetustatem, recentiorum ut in scriptis hospes sit. Omnium instar sint
+bina illa fulgentissima Magnae Britanniae Lumina, _Boyleus_ et
+_Newtonus_: quibus certe haud perspicaciores Naturae Mystas nostra
+agnoscunt secula; an vero videre retroacta? Hi tamen in detegenda
+singularium corporum indole, in eruendis propriis viribus, vix alio quam
+ad Chemiam recurrunt. Quidquid fere inventum est solidi et pulchri circa
+naturam ignis, caloris, lucis, frigoris; quidquid innotuit de vera
+colorum, saporum, odorum indole; quidquid de motuum terrae, igniumque
+subterraneorum causis; quidquid de Magnetismo corporum, et vi
+attractili, id omne Chemicis debetur experimentis.
+
+Est ergo Chemia extendendis Physicis praestantissima: est Philosophiae
+experimentali tam arcte copulata, ut, qui praeceptis ejus mentem non
+formaverit, ineptus sit videndis Naturae arcanis. Utrique litem movet
+de jure Academico, qui uni movet.
+
+At videor mihi audire nonnullos Vestrum objicientes: Eho! Hanccine
+tu Artem tot laudabilia praestare ais opera, et tam felicem esse in
+detegendis corporum virtutibus? Hanccine absconditarum veritatum
+cognitione ornare animum adseris? Quae gerris anilibus, historiolis
+fabulosis, confictis turbati cerebri somniis ad nauseam usque offerta,
+suos his cultores impraegnat; nec aliud quid, praeter arcana crepat
+nunquam visa, saepe impossibilia, et sicubi vera, non tamen nisi denso
+involuta peplo exhibet; adeo, ut auram quamvis fide Chemica tutiorem
+esse, verissime cecinerit Poeta.
+
+Hisce equidem haud repugno; nec inficior: pleni sunt talibus libri,
+plenae Chemistarum voces, quorum pars magna servulo illi Terentiano
+simillima, quae vera audivere, tacent et continent optime; sin falsum,
+aut vanum, est, continuo palam faciunt. At enim vero ecquis imprudens
+adeo, aut tam corruptus sederit ad hanc rem judex, Arti ut imputet
+errores, delira quos et fraudulenta horumce Pseudochemicorum turba
+dispersit? His quia turpe videtur errasse solos, fucata hinc verborum
+specie allectos quoque alios iisdem implicant erroribus, et, dum propria
+primi periere ignorantia, sequentes in commune secum trahunt exitium; id
+saltem adsecuti, quod, sub coacervata aliorum supra alios strage, primae
+tegatur ruinae causa et autor. Non sane hi, praeter nomen, quidquam de
+Chemia possident; ne hoc quidem digni: quum suorum duntaxat sensuum
+cupiditatibus, aut malesano natis in cerebro, hypothesium monstris
+obsequiosi, veras Artis regulas nec sciant, nec ad illas conformentur.
+
+Longissime profecto abest Chemia, inanibus quin credat speculationibus:
+aurium ipsarum sublesta illi fides est; solo acquiescit oculorum
+testimonio. Hinc quicunque caste eam colunt, in singularibus primo
+corporibus, juxta praescriptum Artis, summa exactitudine, et
+accuratissima omnium phoenomenorum observatione, Naturam ducem secuti,
+varia instituunt experimenta; horum dein singulos quosque eventus
+sensibiles, bona fide, notant, et ex his demum liquidissime perspectis,
+et sibi invicem collatis, severitate Mathematica eliciunt, quae clara et
+individua sequela inde deduci possunt: haecque tandem sunt, non alia,
+quae pro veritatibus et Theorematis agnoscunt veri Chemiae cultores.
+Quid vero est, si non haec certitudo est?
+
+Quae cum ita sint, neminem jam Vestrum dari putem, qui perneget,
+rationali Chemiae exercitio mire adaugeri humanae mentis intelligentiam.
+Reliquum est, ut paucis, quos corpori adfert, usus exponamus, Arti dum
+Medicae, hujus quæ curam gerit, artissime sociata, utilissimam pariter
+ac maxime necessariam præstat operam, non aliunde, nisi e Chemiae penu
+derivandam.
+
+Physicae Medicinam firmissime conjungi, utriusque docet contemplatio:
+haec itaque, quo cum illa cohaeret vinculo, eodem et Chemiae nectitur;
+nec hujus demonstratio plura exigeret, nisi propior adhuc ambarum
+daretur affinitas.
+
+Ars Medica objectum sibi primarium habet corpus humanum, vivens, hinc
+individuum, singularissimum, cui definitas aliorum corporum singularium
+vires, determinatis sub conditionibus applicando, requisitas in fine
+suo mutationes imprimit: tota ergo versatur in singularibus, et si ulla
+alia, certe haec virtutes corporum peculiares, et in se invicem
+actiones, quam distinctissime perspectas postulat: quum autem hisce
+indagandis, prae reliquis quibuscunque Artibus, Chemia potissimum omnem
+suam et unice et felicissime impendat operam; hac sine mancam fore
+mutilamque quis non videt Medicinam? Hinc est, quod mox, ac plebi
+erepta, Litteratos inter coepit vigere, nativo suo tum splendore
+fulgens, Chemia, adeo in sui amorem et culturam omnes pertraxerit
+Medicinae filios, horum ut praeprimis facta fuerit opus, horum deliciae.
+Quid? Quod in ipsam quoque dein Artem Salutarem introducta, communem
+sibi cum hac finem adoptaverit, novo tum nomine Jatro-Chemices, pro
+parte sui longe maxima, insignita: quo quidem sibi placuit tantopere,
+omni ut ilico conatu totam se promovendis sociae suae pomoeriis
+indefessam dederit. Nec profecto, nisi ignarus rerum, pauca ea dixerit,
+aut flocci aestimanda, quae inde in Medicinam redundarunt, bona:
+quamcunque enim hujus partem, seu speculatione quae absolvitur, seu ipsa
+quae in operis versatur exercitatione, percurras; utraque innumeros
+clamat Chemiae usus; utraque consortium ejus ad sui perfectionem summe
+necessarium exemplis docet infiniris.
+
+Physiologiam primo Medicam, si libet, contemplemur. Undenam, quaeso,
+constitit, firmarum corporis humani partium Elementum ultimum et basin
+esse Terram Virginem, simplicissimam, constantissimam, medio glutine
+oleoso, pariter fixissimo, adunatam? Eo certe non progreditur subtilitas
+Anatomica: sola id liquido docet Chemia. Undenam vero fluidorum ejus
+singularis indoles et propriae innotescunt vires? Excepta enim
+generaliori liquidorum idea, aliud illis simile frustra quaesiveris
+extra regni Animalis terminos: imo sunt ipsa etiam inter se quam
+diversissima. Deficit heic Hygrostatica: Chemia sola opitulatur; haec
+est, cui, quantum fere in his sapimus, debemus: Sanguinis naturam mediam
+nec Acidam nec Alcalinam; Seri ejus, ad calorem naturali majorem, facile
+coagulum; Bilis indolem saponaceam; Salivae, succi Pancreatici, Lymphae
+temperiem, facultates, et innumera alia nesciremus, abfuisset Chemia.
+Quid nunc functiones memorem, hujus adminiculo pulcherrime evolutas?
+Intimam alimentorum in primis viis solutionem; succi inde Chylosi et
+Lactei proventum; cibi potusque necessitatem, appetentiam; originem
+salium et partium sulphurearum ex ingestis fere insipidis; insignem
+humorum per vires circuitus mutationem (ut alia praeteream) parum
+apposite explicuere, quibus clarior Chemiae lux nondum adfulserat.
+
+Quodsi nunc pedem promoveamus ad partem Medicinae Pathologiam; innumeri,
+iique impeditissimi occurrunt, circa morborum causas, naturam et
+symptomata, nodi, quibus solvendis unica par est Chemia. Quis miros
+salium morbosorum in Scorbuto, Arthritide, Lue Venerea ortus, variam
+indolem, alia ex aliis effecta unquam pervidisset? Quis fontem Acidi
+aut putridi oleosi, in primis viis, Hypochondriacis tam molesti? Quis
+Calculorum in Cysti Fellea, Renibus, et Vesica Urinaria proventum? Quis
+cariei ossium, adjunctique foetoris causam? Quis tetras stagnantium
+humorum degenerationes in tenacitatem corneam, aut summam putredinem,
+acrimoniamve corrosivam? Quis denique caloris et frigoris, circulationis
+auctae vel diminutae varias in permutandis humoribus vires tam pulchre
+in lucem ponere potuisset, nisi Chemia praetulisset facem?
+
+Ex binis prioribus Medicinae partibus doctrina de Signis maximam partem
+derivatur: redundant ergo in hanc etiam, quos in illas confert Chemia,
+usus. Exempla in promptu sunt uberrima: Sanguis de vena missus nonne
+luculentum internae dispositionis praebet indicium? At veram ejus
+indolem, nisi examine Chemico, perspicere nemo distincte potest. Latet
+vera Lactis nutricum natura, quem Chemia latet. At quanti est, exactum
+de hoc judicium fere posse! Dum toties miseris illud infantibus, veneni
+instar, infinitorum cruciatuum, mortisque fit causa, dulcem quod vitae
+fomiteae, sanitatem et incrementum debebat addere. Si solis Medicis
+Medicus nunc loquerer, plurima hic de Sputis, de Sudore, de Urinis et
+Alvi excrementis dicenda superessent, quae satius tamen est involvere
+silentio; ne his audiendis minus adsuetos prehendat nausea.
+
+Offerunt se denique posteriores duae Medicinae partes, Hygieine et
+Therapeutice; quae uti inter alias nobilissimae, propius jam fini
+accedunt Medico; ita in has prae reliquis benefica Chemia, quidquid fere
+utilis, quidquid habet boni, sincero adeo affectu, congessit, ut ne sic
+quidem satisfecisse sibi visa, majora viribus tentaverit, ipsos Naturae,
+ne dicam Artis limites vanis transgressa pollicitationibus. Ortum hic
+error ab artificum duxit ignorantia, qui miram videntes complurium
+suorum inventorum energiam, incitabantur eousque, finitae ut arti inesse
+crederent infinita. Hi igitur, quae commisere, sua ipsi delicta luant;
+nec debita ideo Chemiae laus denegetur, collata quam ad sanitatis
+tutelam, morborumque propulsionem opera meruit. Quid enim? Nonne ejus
+artificio esculentorum et potulentorum, aquarum, Vinorum, Cerevisiarum
+natura, virtutes et vitia cognoscuntur optime? Nonne Thermarum illa,
+Acidularum, aliorumque fontium, vi Medicata insignium, elementa,
+compositionem et facultates tam liquido manifestat, ut vel imitetur, et
+naturalium defectum arte factis suppleat, haud minoris fere efficaciae?
+Medicamentorum principia, vires, agendi modus, et quidnam in unoquoque
+id sit, cui maxima insidet potentia, perspicacissimum quemque, sine
+analysi Chemica, fugiunt. Quid nunc commemorem plurimas illas Mortalium
+aegritudines, quarum legitimam medendi methodum sola suggerit Chemia?
+Quid sexcenta enumerem selectissimae virtutis medicamina, quorum
+inventionis gloriam illa sibi vendicat? Taceo benignissimam ejus operam,
+qua lethalem nonnullorum corporum ferociam, laudabili adeo eventu,
+cicuravit, e venenis ut remedia evaserint tutissima aeque ac
+efficacissima. Praetereo singularem ejus, in Medicamentorum viribus
+acuendis, extrahendis, in compendium reducendis, et sub alia et alia
+gratiori forma exhibendis, dexteritatem: si enim singula, pro dignitate,
+nunc prosequi susciperem, dies dicentem deficeret. Videte, quae
+illustris Boylaeus, quae Bellinus, Bohnius, Stahlius, Hoffmannus,
+aliique laboribus suis Chemicis in Medicina praestitere: verum quid ad
+exteros provocare opus? Immortalia Vestrum omnium in manibus versantur
+scripta, nunquam periturae credidistis memoriae acta praestantissima
+Viri vere Magni, quem fortunato coram hic contuemur vivum O diu!
+sospitemque: volvite haec atque revolvite, dictorum testimonia inventuri
+omni exceptione majora.
+
+Ex hisce igitur constat affatim, quanti sint usus, quot probatissima
+inventa, quam innumera beneficia, quibus Chemia quascunque Medicinae
+partes cumulat largissime: patuit, quam amplam, quam necessariam ab hac
+mutuetur Philosophia experimentorum supellectilem. Nec quis jam porro
+inficiatur minime segregandam illam esse a numero Artium Academicarum,
+quae binis harum tam arcto vinculo cohaeret.
+
+Ne tamen ullus relinquatur dubitationi locus, addendum aliud adhuc est
+argumentum, illos convicturum, qui forte oggesserint, alias complures
+dari artes ministras, quarum licet egeant adminiculo disciplinae
+nobiliores, ea tamen non est dignitas, harum ut albo inserantur.
+
+Id equidem si in Chemiam quis contorserit, sciat is, non servile esse
+ejus ministerium, sed tale, ut quam Academicis scientiis praestat
+operam, eandem ab his exigat vicissim, et mutuetur reciprocam.
+Quemadmodum enim, ut perfectum quis in Physicum evadat, bonus sit
+Chemicus oportet; ita non minus bonum decet esse Physicum, ad plenam
+qui Chemiae notitiam adspirat: ultra vulgus sapiat, emunctis accedat
+naribus, et imbutam artibus ingenuis habeat mentem necesse est, qui in
+Chemia laudabile praestare quidquam, et verus ejus cultor audire gestit.
+
+Quid enim? Nonne saltum facit maxime absonum scientiae cujusdam
+addiscendae cupidus Tyro, si generalibus illius regulis nondum cognitis,
+ad singularia mox pedem promovet? Nonne a simplicioribus ad magis
+composita, a facillime obviis ad abstrusa, Naturae ipsius ordo
+commonstrat viam? Cuinam igitur tam parum nota sunt bonae praecepta
+methodi? ad corporum ut singularium descendere examen, horum investigare
+occultas vires, affectiones proprias, effecta peculiaria attentet,
+antequam universalem objecti sui ideam sibi comparaverit. Addiscat
+prius, quid sit corpus? Quaenam ejus natura generalis? Quantum a mente
+differat? Virium praemittat et proprietatum communium indaginem; et
+superficiem ante contempletur, quam in viscera penetrat: Artem calleat
+ea, qua decet, accuratione instituendi experimenta: denique nec legum
+sit ignarus, quae ex datis, justo ratiocinio, legitimas docent elicere
+conclusiones et Theoremata: hocque demum apparatu instructus, operi sese
+accingat Chemico, fructus inde non poenitendos adsecuturus.
+
+Qui vero aliter se hac in re gerunt, nae illi oleum perdant et operam!
+Andabatarum enim more procedentes, impingunt undique; et emendato
+intelligentiae destituti lumine, quo in Chemiae adyta irrumpunt
+profundius, eo hallucinantur magis; nubemque tandem pro Junone amplexi,
+finem laborum omnium, erroribus, ignorantia, paupertate coronatum vident
+sero et dolent. Hi sunt, quorum illotis olim manibus dum tractabatur
+Chemia, foedissimis deturpata errorum et fabularum maculis, adeo
+sorduit, invisa ut Sapientibus et suspecta esset. Hi sunt, a quibus dein
+Eruditus Orbis, una cum Arte nobilissima, detestandas illas accepit
+falsissimarum opinionum pestes, inde in omne fere Scientiarum genus
+propagatas, contagio vix non indelebili. Verificatum hic tritum illud:
+Optimarum rerum abusus pessimi.
+
+Non tamen isthaec Artis sunt sed artificum: hos enim quamprimum contigit
+tales esse, quales sibi postulat Artis sublimitas, viros Mathematice
+doctos, qui spreta magistrorum auctoritate, Naturam ducem secuti, res
+ipsas, uti in se sunt, contemplari, et de iis judicare, quam praepostere
+credere maluerunt, mox sordibus detersis, aliam adepta faciem Chemia,
+et quibus scatebat ipsa, et qui inde in alias irrepserant scientias,
+errores non expunxit solum; sed horum etiam locum amplissimis supplevit
+inventis, solidissimis veritatibus.
+
+Verum desino exhibendis veri Chemici requisitis immorari diutius; ne,
+horum plurima mihimet ipsi deesse nimis perspiciens, tantillum etiam,
+quod mihi restat, animi, quo aliqualem adhuc in munere hocce meo
+speraveram successum, prorsus abjiciam, et, nedum facto virium
+tentamine, palaestra fugiam imbellis.
+
+Ex dictis autem abunde innotescit, Chemiam captu vulgi superiorem,
+cultores exigere, praeliminari scientiarum Academicarum supellectile
+instructos: nec jam ulterius urgent, quae modo posse objici videbantur.
+
+Quare, nisi vana me eventus spes fefellit, est, cur proposito paratam
+fidem suspicer: constitit enim, Artem Chemicam praeclarissimis,
+quos animi pariter et corporis culturae praestat, usibus insignem,
+Philosophiae et Medicinae maxime proficuam, summe necessariam,
+indissolubili haerere vinculo, utrinque firmissimo, hae ut illius
+opera utantur, et vice versa. Quid demum impedit, quo minus concludam,
+_Chemiam, Artem Nobilem, Artibus Academicis jure esse inserendam_?
+
+Vestra igitur, ILLUSTRISSIMI ACADEMIAE BATAVAE CURATORES, una cum
+NOBILISSIMIS VESTRIS COLLEGIS, AMPLISSIMIS HUJUS URBIS CONSULIBUS,
+Vestra, inquam, sapientissima est cura, quod in celeberrima hac, cui
+tanta cum gravitate, et inusitata adeo vigilantia praeestis, Academia,
+huic quoque disciplinae, largo firmatam pretio, sedem statueritis, et
+officinam, ejus exercitio aptissimam; nec hanc volueritis diu frigere,
+postquam impetrata, quam petiverat, missione honorificentissima, inde
+exivit Vir, ob sociatum stupendae eruditioni plusquam Herculeam laborum
+tolerantiam, eo certe provectus in Arte, verus ut Chemiae Restaurator
+merito laudetur omnibus.
+
+Quod autem Viro huic incomparabili, nec ambientem me, nec promeritum
+subadjungere Vobis visum fuerit, Atlanti Pigmaeum; id equidem quoties
+attenta mente perpendo toties immensum, quo Vestra meritis meis
+praeponderat clementia, momentum attonitus miror, veneror humillimus.
+Juvenem namque, alienigenam, nullo dum ingenii dato specimine notum,
+tanto quod condecorare honore, gratiosissime sitis dignati, cuinam magis
+rei adscribam, quam immensae Vestrae benevolentiae et favori inaudito?
+
+Temerarius equidem videri possem, quod nulla tenuitatis meae ratione
+habita, hanc amplexus sim provinciam, in qua exequenda, post tantum
+Praedecessorem, ne mediocris quidem applausus spes mihi affulget. At
+enim inglorius plane sit oportet, animoque nimis abjecto, qui hinc
+dignitate, illinc liberalissimo excitatus honorario, torpeat, nascentis
+fortunae suae incurius. Me sane, ut ut exiguas probe agnoverim vires,
+hi tamen stimuli haud pupugere insensilem: novum insuper admovit calcar
+favoris plenissima Vestra, de me meisque studiis concepta, opinio:
+animum denique addidit consueta Vobis et propria generosae mentis
+indoles, qua ultra, quam juveniles pertingunt vires, a juvene nil
+exigitis. His adductus conditionibus accepi munus: his fretus illud
+nunc auspicor.
+
+Faciet insculpta animo meo sempiterna hujus Vestrae in me munificentiae
+memoria, omnem ut moveam lapidem, ea ne plane indignus videar. Industria
+pensabo vires, ingenium assiduitate, labore indefesso aetatem, animo
+denique fulciam corpus, et quidquid in utroque est vigoris, totum id
+promovendis Academiae commodis unice sacrabo.
+
+Sic, spero, fiet, ut beneficii, a Vobis apud me collocati, Vos non
+poeniteat, nec me pudeat accepti. Quod agentem juvet bonorum omnium
+scaturigo inexhausta, Deus! A quo et Vobis, ILLUSTRISSIMI ACADEMIAE
+PROCERES, perpetuam salutis omnigenae et felicitatis intaminatae
+abundantiam, toto ex animo, apprecor.
+
+Ad vos me converto, CELEBERRIMI PROFESSORES! Vos alloquor, Clarissima
+hujus Academiae Lumina! Miramini enim, dubio procul, juvenem, plurimis
+Vestrum incognitum, nonnulis autem, sexennio vix elapso, inter
+discipulos numeratum, eo procedere temeritatis, haec ut conscendat
+subsellia, Vestris sacra doctissimis vocibus, Vestris oraculis. At
+temeritatem ne putate, quae justa tantum aemulatio est, studiorum
+commodis inservitura. Quid quisque possit, nisi tentando, non didicit.
+Probabitis itaque ausum huncce meum, meimet ipsius notitiam mihi
+exhibiturum, nec sane a fastu, a quo merito sum alienissimus, sed a
+latente in praecordiis honestae gloriae igniculo profectum. Juvat
+magnorum Virorum ad exempla componi. Vos igitur praeeuntes, a tergo
+conspicabor, et, dum nunquam dabitur assequi, saltem ex intervallo
+sequar. Quo ipso Vestram non praepediens viam, certa tamen reperero
+vestigia, quae gressus dirigent meos, nec aberrare sinent. Hujus interim
+beneficii ea erit apud me vis, ut omni vos honoris et observantiae
+cultu, pro ea, qua estis, dignitate, venerabundus suspiciam.
+
+Vobis praesertim, qui Philosophiae et Medicinae sacra, tanto cum omnium
+applausu, panditis, VIRI FAMIGERATISSIMI! Vobis, dum et publica me et
+privata voce formavistis, omnibus et singulis, jubente ita pietate
+Praeceptoribus debita, sigulari ut reverentia totum me in aeternum
+devoveam, pertinax faciet acceptorum memoria.
+
+Est hinc, cur Tibi, VIR ACUTISSIME, PERSPICACISSIME 'S GRAVESANDE!
+publicas hic nunc persolvam grates, quod et privato me labore
+inconcussis Mathematicae Tuae Philosophiae praeceptis imbuere non
+sis dedignatus.
+
+Tu quoque, ANATOMICORUM DEXTERRIME, SUBTILISSIME ALBINE! Qui, pari
+opera, necessariam adeo fabricae humani corporis cognitionem per
+aures mihi et oculos infudisti solertissime, animum Tibi meum longe
+obstrictissimum nunquam non comperies.
+
+Te vero, CELEBERRIME BOERHAVI! Te cumprimis ni sigillatim hic compellem,
+mortalium ingratissimus jure habebor: si quid enim est in me ingenii, si
+qua artis Medicae peritia, si qua in Chemicis exercitatio, Tibi ego id
+omne soli debeo. Tres alias frequentaveram Tyro Academias, antequam
+prospera huc advectus fortuna, Tuo ab ore pependerim. Solam Te penes
+addiscere praxim animus erat, studiisque meis Academicis imponere
+coronidem: sed vixdum primis gustaveram labiis defoecatissimae Tuae
+doctrinae nectar, cum summa ejus dulcedo me mox tantopere rapuit,
+ut quidquid vel publicis vel privatis in lectionibus, ad quamcunque
+pertinens Medicinae partem, mellifluo ab ore Tuo prodiit, haurire
+sategerim avidissimus. Dolens nimirum vidi, fore per temporis mihi
+relicti angustiam, ut ablactarer citius, quam satiatus a Te recederem.
+Sive itaque vernam dici speciem, amabilissimis horti divitiis mira
+suavitate exponendis, dicares, jucundo Botanices studio discipulorum
+animos tanto redditurus alacriores ad laborum magis arduorum
+tolerantiam; seu inter furnos desudans, ad secretissimos Chemiae
+recessus viam monstrares, certo castigatissimae methodi filo tutissimam
+pariter ac facillimam; seu exacta ad normam Mathematicam stabilires
+Theoriae Medicae fundamenta, quibus mox inaedificares immota Praxeos
+dogmata, medendi methodum felicissimum; Te ego secutus undique, illam
+potissimum diei partem optime a me collocatam credidi, quam Tibi
+consecraveram. Totum ergo Tuum est, si quid isthac mea industria
+profeci: Tu ejus omnem fructum, jure Tuo, a me repetis: quod dum gratus
+agnosco, poterat id solum Tibi me mille modis in aeternum devincire.
+
+Tu vero, VIR MAXIME! cujus immensa eruditione non minor est singularis
+humanitas, hocce beneficium majore alio cumulasti: dum eo quoque
+tempore, quo post exactum vitae Academicae curriculum vel exteras
+visurus regiones, peregre profectus eram; vel praxeos exercendae
+gratia, in aliis hujus Belgii urbibus morabar; quoties aut literis,
+aut praesenti Te colloquio solicitavi audax, miro semper favore mihi
+vacare, et saluberrima suppeditare consilia non es dedignatus.
+
+Imo ne hic quidem substitit summa Tua in me benevolentia: nam Tibi etiam
+debeo, quo nunc impertior, laboris mei praemium. Tu, quod benignum adeo
+apud Proceres de me judicium tuleris, effecisti, ut huic admotus muneri,
+hoc sim honore ornatus. Dum igitur pluribus Tibi obstringor nominibus,
+quam quibus unquam dissolvendis ulla me aetas parem faciet, accipe
+gratissimam horumce agnitionem, et sempiternum, quam publice hic nunc
+tanquam in tabella suspendo, memoriam in qualiscunque locum Charisterii;
+et certus crede, omnibus me nervis eo adnisurum, Tibi ut monstrem,
+quam procul absim ab ingrati animi crimine! Plura adjicere Tua vetat
+modestia, meusque pudor.
+
+Antequam tamen Te dimittam, jubet nota mihi mearum tenuitas virium, et
+operis, quod suscipio, difficultas, Te ut enixe obtester, velis eodem,
+quo me huic admovisti, favore, id aggressurum sublevare, et Tuis,
+quoties imploravero, sapientissimis mihi consiliis adesse. Tibi, at
+quanto Viro! succedo: Tu viae, quam toties trivisti, peritissimus, nisi
+praeiveris, omnem despondeo animum: manu igitur me prehende juvenem,
+haud aequis passibus Te secuturum; dumque, quo Tua Te divino ingenio
+sociata decumana industria provexit in arte, eo eniti insanientis est,
+id saltem fac ut laudis consequar, Tuis quod vestigiis reptabundus
+quidem, at non indecorus tamen, inhaeream.
+
+Vos denique, PRAESTANTISSIMI JUVENES! Vos, sacrata Philosophiae et
+Medicinae Pectora, alloquor! Vestris enim usibus totam se dedicat
+Chemia; vestris arctissime copulata studiis haeret. Si quo igitur ejus
+amore capti, doluistis, aliquo illam tempore siluisse, erigite nunc
+animos! Patet rursum officina: ardebunt furni: accedite, et mecum ad hos
+desudate! Suprahumano labore, sedulitate indefessa, sexcentis periculis,
+viam ante difficillimam expedivit Chemicorum Summus BOERHAVIUS, et, quo
+ipse usus est filo probatissimo, idem bona nobis fide porrigit: hujus
+ergo tenaces, Illum sequamur ducem, tuti et felices in artis adyta
+penetraturi. Vobis ego me offero comitem, et, si placet, adhortatorem.
+Si quid in me est virium, officii, aut consilii, utamini eo pro lubitu;
+Vobis id omne dico: Vestris enim prodesse studiis, ea demum est votorum
+mihi summa, is laborum finis erit unicus.
+
+
+ DIXI.
+
+ * * * * *
+
+[Transcriber's Errata:
+
+Ejusde[m et] Chemiae et Collegii Practico-Medici
+ _bracketed letters are conjectural_
+
+JOHANNI TRIP, J.U.D. Toparchae in Berkenrode, civitatis
+Amstelaedamensis senatori
+ _text reads_ ...senatorl
+
+utilissimam pariter ac maxime necessariam præstat operam
+ _text reads_ utillissimam...
+
+Taceo benignissimam ejus operam, qua lethalem nonnullorum corporum
+ferociam
+ _text reads_ ...nonnulorum...
+
+tuti et felices in artis adyta penetraturi
+ _text reads_ ...penetraruri ]
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Chemiam artibus academicis jure esse
+inserendam, by Hieronymus David Gaubius
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK CHEMIAM ARTIBUS ACADEMICIS ***
+
+***** This file should be named 16562-8.txt or 16562-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+ https://www.gutenberg.org/1/6/5/6/16562/
+
+Produced by Louise Hope, Frank van Drogen and the Online
+Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net. This
+file was produced from images generously made available
+by The Internet Archive/Canadian Libraries
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties. Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research. They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement. See
+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works. See paragraph 1.E below.
+
+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States. If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed. Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work. You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change. If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges. If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form. However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+ the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+ you already use to calculate your applicable taxes. The fee is
+ owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+ has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+ Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments
+ must be paid within 60 days following each date on which you
+ prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+ returns. Royalty payments should be clearly marked as such and
+ sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+ address specified in Section 4, "Information about donations to
+ the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+ you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+ does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+ License. You must require such a user to return or
+ destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+ and discontinue all use of and all access to other copies of
+ Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+ money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+ electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+ of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+ distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from. If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation. The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund. If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations. Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+ Dr. Gregory B. Newby
+ Chief Executive and Director
+ gbnewby@pglaf.org
+
+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment. Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements. We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance. To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+ https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+*** END: FULL LICENSE ***
+
diff --git a/16562-8.zip b/16562-8.zip
new file mode 100644
index 0000000..120359d
--- /dev/null
+++ b/16562-8.zip
Binary files differ
diff --git a/16562-h.zip b/16562-h.zip
new file mode 100644
index 0000000..8dbfa13
--- /dev/null
+++ b/16562-h.zip
Binary files differ
diff --git a/16562-h/16562-h.htm b/16562-h/16562-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..d5e926d
--- /dev/null
+++ b/16562-h/16562-h.htm
@@ -0,0 +1,1394 @@
+<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN">
+<html>
+<head>
+<title>Oratio Inauguralis</title>
+<meta http-equiv = "Content-Type" content = "text/html; charset=ISO-8859-1">
+
+<style type = "text/css">
+
+/* style sheet made identical to Erasmus Medicina from same book */
+
+body {margin-left: 10%; margin-right: 10%;}
+hr {width: 80%;}
+p.main {margin-right: 22%;}
+p.inset1 {margin-left: 50%; font-style: italic;}
+p.inset2 {margin-left: 75%; font-style: italic;}
+
+/* used in Erasmus article */
+.sidenote {position: absolute; left: 75%; right: 8%; padding-left: 1em;
+font-weight: normal; font-style: italic; text-align: left;}
+
+.pictop, .picbottom {float: left; clear: left; padding: 0em;
+margin-top: 0em; margin-left: 0em; margin-right: .5em;}
+.picbottom {margin-bottom: .5px;}
+
+.extended {letter-spacing: .4em;}
+
+.pagenum {color: #FFF; position: absolute; right: 95%; font-size: 95%;
+font-weight: normal; font-style: normal; text-align: right;}
+/* invisible, can be reset for editing */
+
+.smallcaps {font-variant: small-caps;}
+
+/* used in Erasmus article */
+.greek {font-family: sans-serif; font-size: 95%;}
+/* user alternative if default font is sans-serif */
+/* .greek {font-family: serif; font-size: 105%;} */
+
+ins.correction {text-decoration: none; border-bottom: thin dotted red;}
+
+.mynote {background-color: #DDE; padding: .5em; margin-left: 5%;
+margin-right: 5%; font-family: sans-serif; font-size: 90%;}
+
+</style>
+</head>
+
+
+<body>
+
+
+<pre>
+
+The Project Gutenberg EBook of Chemiam artibus academicis jure esse
+inserendam, by Hieronymus David Gaubius
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Chemiam artibus academicis jure esse inserendam
+
+Author: Hieronymus David Gaubius
+
+Release Date: August 20, 2005 [EBook #16562]
+
+Language: Latin
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK CHEMIAM ARTIBUS ACADEMICIS ***
+
+
+
+
+Produced by Louise Hope, Frank van Drogen and the Online
+Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net. This
+file was produced from images generously made available
+by The Internet Archive/Canadian Libraries
+
+
+
+
+
+
+</pre>
+
+
+<div class = "mynote">
+A few typographical errors have been corrected. They have been marked
+with <ins class = "correction" title = "like this">popups</ins>.
+</div>
+<br>
+<hr>
+<p align = "center"><font size = "+1"><b>HIERONYMI DAVIDIS
+GAUBII</b></font><br>
+<br>
+<br>
+<font size = "+4">ORATIO</font><br>
+<br>
+<font size = "+2"><span class =
+"extended">&nbsp;INAUGURALIS</span></font><br>
+<br>
+<br>
+<br>
+<font size = "+1">QUA OSTENDITUR</font><br>
+<br>
+CHEMIAM ARTIBUS ACADEMICIS JURE ESSE<br>
+INSERENDAM<br>
+<br>
+<br>
+<b>HABITA XXI. MAJI MDCCXXXI.</b><br>
+<br>
+<span class = "smallcaps">Quum publicum Chemiam praelegendi
+munus in Academia<br>
+Lugduno-Batava auspicaretur</span>.</p>
+<br>
+<hr>
+<br>
+<p align = "center">
+<img src = "images/gaubius_grey.jpg" width= "200" height = "255"
+alt = "painting of Gaub"
+title = "Jeroen David Gaub (Hieronymus David Gaubius)">
+</p>
+<p align = "center">HIERONYMUS DAVID GAUBIUS<br>
+Medicinae Doctor.<br>
+Ejusde<ins class = "correction" title =
+"conjectural reading: letters invisible">m et </ins>Chemiae et Collegii
+Practico-Medici<br>
+in <span class = "smallcaps">academia batava</span>,
+quae <span class = "smallcaps">leidae</span> est,<br>
+<span class = "smallcaps">professor ordinarius</span><br>
+<font size = "-1">[<i>script unclear</i>]</font></p>
+
+<p align = "center">
+<img src = "images/caption.png" width = "426" height = "75"
+alt = "caption of painting"
+title = "caption showing missing or illegible text">
+</p>
+
+<hr>
+<br>
+
+<p class = "inset1">
+<i>Illustrissimis et Nobilissimis Viris</i><br>
+<span class = "smallcaps">Academiae Lugduna-Batavae<br>
+Curatoribus</span>,
+</p>
+
+<p><span class = "smallcaps">Johanni Henrico, Comiti de Wassenaer</span>,
+Domino de Opdam,
+Hensbroek, Spierdyk, Zuydwyk, Kernchem, et lage etc. etc.</p>
+
+<p>Equiti ordinis Johannitici, in equestrem nobilium Hollandiae
+ordinem adlecto, ad supremum foederati belgii senatum delegato
+etc. etc.</p>
+
+<p><span class = "smallcaps">Johanni Trip</span>, J.&nbsp;U.&nbsp;D.
+Toparchae in Berkenrode, civitatis Amstelaedamensis
+<ins class = "correction" title = "text reads 'senatorl'">senatori</ins>,
+cum maxime consulum praesidi, Societatis
+Indiae Orientalis moderatori. etc. etc.</p>
+
+<p><span class = "smallcaps">Arentio Brunonis, van der Dussen</span>,
+J.&nbsp;U.&nbsp;D. Reipublicae Delphensis
+senatori et consulari, delegatis praepotentium ordinum
+Hollandiae adscripto, etc. etc.</p>
+
+<p class = "inset1">
+<span class = "smallcaps">Eorumque Collegis</span><br>
+<i>Amplissimis, Gravissimisque Viris<br>
+Civitatis Lugdunensis Consulibus</i>.
+</p>
+
+<p><span class = "smallcaps">Abrahamo Hoogenhouck</span>,
+J.&nbsp;U.&nbsp;D. Consulum praesidi.</p>
+
+<p><span class = "smallcaps">Danieli van Alphen</span>,
+J.&nbsp;U.&nbsp;D.</p>
+
+<p><span class = "smallcaps">Henrico van Willigen</span>,
+J.&nbsp;U.&nbsp;D.</p>
+
+<p><span class = "smallcaps">Gerhardo Emilio van Hoogeveen</span>,
+J.&nbsp;U.&nbsp;D.</p>
+
+<p class = "inset1">
+Nec Non Viro Spectatissimo</p>
+
+<p><span class = "smallcaps">Davidi van Royen</span>,
+J.&nbsp;U.&nbsp;D. Urbis Leidensis Graphiario, Illustriss:
+Curatoribus et Ampliss. Consulibus a Secretis.</p>
+
+<table align = "center" summary = "formatted text">
+<tr>
+<td width = "50%"></td>
+<td align = "center">
+L. M. Q. D.<br>
+Hanc Orationem<br>
+Virtuti et Gloriae Eorum<br>
+Devotissimus<br>
+HIERONYMUS DAVID GAUBIUS.
+</td></tr>
+</table>
+<br>
+<hr>
+<span class = "pagenum">174</span><br>
+<p align = "center"><font size = "+1">HIERONYMI DAVIDIS GAUBII</font><br>
+<br>
+<font size = "+4">ORATIO</font><br>
+<br>
+<font size = "+1">INAUGURALIS,</font><br>
+<br>
+<span class = "smallcaps"><span class = "extended">&nbsp;Qua
+Ostenditu</span>r,<br>
+<br>
+Chemiam artibus academicis jure esse inserendam.</span></p>
+
+<p>
+<span class = "pictop"><img src = "images/s_top.png" alt = "capital S"
+title = "capital S"></span>
+<span class = "pictop"><img src = "images/s_middle.png"
+alt = "capital S"></span>
+<span class = "picbottom"><img src = "images/s_bottom.png"
+alt = "capital S"></span>
+i quae unquam, in scena vitae meae, magna
+mihi et peregrina obvenit mearum rerum vicissitudo,
+ea sane est, quam hic nunc subeo. Locus
+insolitus; inusitata hominum frequentia, horumque
+omnium conversa in me ora atque oculi; munus inconsuetum;
+nova prorsus sunt omnia: omnia alienam subito
+adepta faciem, pari et stupore et solicitudine percellunt
+animum.</p>
+
+<p>Scilicet in Academica panegyri perorare jubeor Chemicus,
+et quidem, dum officii ita poscit ratio, de Chemia. An vero
+majus uspiam, quam quod Mercurium inter et Vulcanum est,
+datur discrimen? An Artium ulla ab Oratoriae elegantiis abest
+longius, quam Chemia? Chemia, inquam! quae aspera, laboriosa,
+styli incuria politioris, Eloquentiae lenociniis nec studens, nec
+accommoda, tota in opere versatur, et cultores suos non per verba,
+sed per ignem sapere, per experimenta Philosophari docet.</p>
+
+<p>Invisite animo saltem, si libet, officinam Chemicam! Ecquid
+putatis ibi inventuros? An numerosam librorum congeriem, et suis
+pulchre ordinata forulis sexcenta Autorum volumina? An priscae
+monumenta Eloquentiae, Rhetoribus tam exoptata; aut suggestum
+Tulliana voce resonantem? Nihil profecto horum: alia omnino est,
+<span class = "pagenum">176</span>
+quae hic occurrit, supellex; alius plane apparatus: variae nimirum
+furnorum alia atque alia ratione constructorum, series, sustentando
+cuilibet ignis gradui appropriatae; erecta tecto tenus loculamenta,
+quam plurimis artis operibus, ad praeparanda nova mox rursum
+inservituris, adimpleta; innumerae vasorum, materie et figura discrepantium,
+species; carbonum cespitumque acervus nunquam defecturus;
+praesto ad usum cola, cribra, spathulae, folles, forcipes, et si quae
+alia vel alendo igni, vel regendo requiruntur. Haec inter artificem
+videbitis, non otiose ad pulpita desidentem; sed atras carbone
+manus, taciturna attentione, admoventem operi: fumo, cineribus,
+fuligine obsitum, jam igne intensissimo durissima liquare metalla;
+jam vivis urere flammis vegetabile; hinc cautissime opposita committere
+corpora, flammivomos mox in conflictus ruitira; illinc, calore
+moderato, rerum virtutes, exacto ad numerum stillicidio, elicere;
+electas alibi, tepore naturali, unire arctius et digerere; verbo: totum
+inter furnos defixum, excitando, applicando, moderando igne occupatissimum,
+hujus in corpora efficaciam modis omnibus explorare.
+Hoc opus est, hic labor ejus unicus.</p>
+
+<p>Vane heic quaesiverit quispiam limatas Augustaei Seculi
+locutiones: vanus amoena Rhetorices illectamenta. Non aures hic
+demulcentur, sed oculi: nec verbis conciliatur adsensus; sed rerum
+testimoniis extorquetur.</p>
+
+<p><span class = "pagenum">178</span>
+Quid ergo animi putatis esse Chemico? Ubi a sordida Vulcani
+officina in spectatissimum protractus locum, a furnis evocatus in
+suggestum, solis sacratum politissimis sermonibus, Oratoris
+sustinere cogitur provinciam? Quid materiei creditis suppetere?
+Dum coram Principibus in republica Viris, in consessu sapientissimorum
+Professorum, in conspectu denique hominum in omni
+scientiarum genere perfectissimorum, de Arte, plerisque horum
+ignota, disserendi incumbit necessitas? Sane si aqua haeserit
+trepido, facilem merebitur veniam.</p>
+
+<p>Haec vero me sors, hoc meos hodie humeros premit onus: nec,
+quibus fulciar, ulla domi praesidia mihi nascuntur. Quin probe
+nota virium mearum tenuitas, et naturalis mihi, utut agendis rebus
+publicis inepta prorsus, verecundia id etiam animi dejicit, quod
+audax omnia aggredi juventus forte addidisset.</p>
+
+<p>Undequaque igitur circumspicienti, unica demum superest, quae
+locum refugii praebet, singularis Vestra, A.O.O. benevolentia,
+toties experta iis, quos hoc e suggestu dicendi arduum pressit
+munus. Facit haec, Vos ea esse judicii lenitate, suo ut quemque
+modulo metiti, majora viribus nequaquam exigatis: quod quidem
+aliis dum generose adeo exhibuistis, quidni a Vobis et mihi
+pollicear ego, pro quo tot intercedunt majoris etiam momenti
+rationes? Justa certe petitio repulsam ab aequo tulit nemine.</p>
+
+<p>Quo fretus ipsi me accingo operi, cui Thema erit ex eo, quod
+auspicor, officio desumptum, et Vestra non indignum celebritate.
+Conabor nimirum ostendere, <i>Chemiam Artibus Academicis jure esse
+inserendam</i>. Quod dum ago, faciles in audiendo pariter et judicando
+Vos praebeatis mihi, enixe obsecro: uterque enim seu felix fuerit,
+seu sinister Orationis meae eventus, Vestrum me semper ad favorem
+<span class = "pagenum">180</span>
+allegabit, huic ut vel referam gratias, vel veniam impetraturus,
+supplicem.</p>
+
+<p>Academiae ea, qua hodie constitutas lege videmus, loci sunt
+publici, docendis discendisque scientiis et artibus nobilioribus
+dicati, iisque hinc conditionibus et mediis instructi, quibus propositus
+iste finis potest obtineri. Non ergo arti aut scientiae cuilibet sua
+in his schola conceditur; sed ultra vulgi captum elevata, <i>Nobilitatis</i>
+quodam emineat splendore necesse est, in Academiis quae pedem
+figere voluerit disciplina.</p>
+
+<p>Quodsi igitur vera hujusce <i>Nobilitatis</i> insignia, palam exposita,
+Arti Spagyricae competere certis adstruxero documentis, nonne
+propositi hodie mei constabit ratio et veritas?</p>
+
+<p>Virtus sola atque unica, si Poëtae habenda fides,
+<i>Nobilitate</i> impertit
+hominem: nec unius haec diei dos est; nec vera, quoties praeterquam
+ex natalibus, aliunde probari nequit. Idem vero et eadem
+ratione obtinet in disciplinis, modo, quod ibi datum virtuti est,
+heic detur usui. Laureolam certe quaerunt in mustaceo, qui artis
+ostensuri dignitatem, pulchre hoc sibi agere videntur, primis ubi
+a seculis deductam ejus originem, objective et operum miram
+jucunditatem, aut quot numeraverit, quantosque sui cultores
+exponunt, parum interim de utilitate soliciti, qua sine tamen
+sordent omnia, antiqua fuerint, dulcia, aut quibusvis clara sectatorum
+nominibus: externa enim isthaec sunt, et veram potius ornant
+<i>Nobilitatem</i>, quam constituunt. Utile mensura est,
+illam qua metitur,
+verum qui rebus pretium statuere solus novit, sapiens.</p>
+
+<p><span class = "pagenum">182</span>
+Quaecunque hinc usum adfert eximium vel homini in se seorsum
+spectato, vel humanae societati, ea demum disciplina jure <i>Nobilis</i>
+habetur. Quum vero pars hominis melior, mens sit, hanc quae
+recti bonique facit studiosam, aut veri auget perspicientia, utique
+aliis omnibus antecellit. Neque tamen hac multo inferior, quae
+corporis curat sanitatem: ea namque magis optabile quidquam vix
+datur mortalibus; deficiens una praegravat animum et deprimit.
+Hoc quae opus sibi sumsit excolendum, ars dicitur Medica: priori
+studet cum caeteris Philosophia; una sui parte moderandis occupata
+affectibus, alteram extendendis humanae intelligentiae limitibus in
+cognitione rerum existentium dedicans: utramque ergo <i>Nobilissimam</i>
+suo recepere gremio Academiae, et jure civitatis donarunt, ne ipso
+quidem livore contradicente.</p>
+
+<p>Habent autem ambae hae objectum patens quam latissime, et
+varias hinc sub se complectuntur disciplinas, quae partesne dicendae
+an ministrae? opera singulae inter se diversissima, ad eundem
+tamen ultimum finem, cum principe, sub qua militant, scientia
+communem, omnes collineant. Quum itaque et has sunt quamlibet
+commendet usus, et summa ad priorum perfectionem necessitas,
+hinc <i>Nobiles</i> etiam ab Eruditis jure habitae, debitum in Academiis
+locum obtinuere.</p>
+
+<p>Nonne vero talis est Ars Chemica? Cur ergo duram adeo haec
+experta sortem, nonnisi post plurimas agitatas lites, liberam sui
+<span class = "pagenum">184</span>
+culturam in scholis Sapientum impetrare potuit? Sane, rigoris
+hujus justo acrioris causam vix determinaverim: si tamen, quod
+vero est simillimum, dicam, videntur ipsius Artis in se spectatae
+ignari, Artificum duntaxat habuisse rationem judices, quorum ex
+arbitrio tum pendebant Academiae.</p>
+
+<p>Nata nimirum inter Metallarios et Pyracmonas Chemia; ab illiterato
+hoc rudique hominum genere primum exercita; deturpata dein et
+obscurata ab impostoribus; in se horrida, laboribus plena, plena
+periculis; ab otiosis speculationibus aliena; ignem, fumos, cineres,
+sordes spirans, vix ulla amoenitatis specie cuiquam se commendare
+potuit, nisi, qui penitius eam introspicere dignaretur: atqui
+externam ejus faciem monstrosam adeo deformemque reddiderat
+cultorum et ruditas et malitia,
+ab interioribus ut perlustrandis deterrerentur
+Eruditi, eodem haec, si non pejori de luto esse conficta,
+rati. Frustra ergo suam oravit causam Chemia talibus coram Arbitris
+qui praejudicata obcaecati opinione, et usus ejus eximios, et summam
+necessitatem praetervidentes, sententiam prius tulerant, quam
+cognovissent. Factum hinc, a publico ut Sapientum commercio
+exclusa, privatorum exerceret manus atque ingenia, varias sub variis
+passa fatorum vicissitudines, nec forte unquam Academicos in
+suggestus emersura, nisi, quem nacta tandem est, causae patronum,
+an rabulam potius? Eremitam fortuna major quam prudentia
+secundasset: hic enim coeco gementis hujus disciplinae amore,
+captus, quod autoritate rationali et luculentis rerum testimoniis
+agendum fuisset, bullato id verborum nugacissimorum apparatu,
+mox vero, qua erat morum insolentia, igne etiam et armis tentare
+non dubitavit, successu certe adeo felici, ut ausu hocce temerario
+intrusa in Academias Chemia sede potiretur, vel ipsis contradicentium
+cineribus inaedificata. Hanc autem quamvis vi partam, infirmoque
+hinc nixam pede, repressa paulo post fundatoris ejus tyrannide,
+<span class = "pagenum">186</span>
+rursus pessum dederit impatiens cogi, litteratorum gens liberrima;
+id tamen inde Chemiae boni accesserat, quod durante isthac
+statione sua, propior Eruditis posita, nonnullos horum, vividissimis
+quibusdam radiis, per offusas sibi quisquiliarum tenebras evibratis,
+latentis intus foecundissimi luminis sui potuerit commonefacere:
+quo equidem animadverso illi mox excitati, ulterius ad scrutinium
+se accinxere, demtaque sensim imposturarum larva, perruptisque,
+quibus obvolvebatur, ignorantiae nebulis, nudam tandem salutantes,
+Erudito Orbi produxere intuendam. Tum ergo propriis jam refulgens
+radiis Chemia, tum demum, quae personata displicuerat tantopere,
+nativae suae reddita faciei, adeo pellexit Sapientes, dignam ut
+reputaverint, ipsorum quae in scholas adoptata, strenue coleretur.</p>
+
+<p>Nec sane, si fateri vera velimus, alia Chemiae opus est hedera,
+nisi, ut libero a praejudiciis oculo nuda, prout in se est, adspectetur:
+tam necessariis enim pollet usibus, tot jucundissimis arridet oblectamentis,
+Naturae ut curiosum sui facillime pertrahat in amorem
+pertractumque ullo sine taedio detineat. Utique, si sola contemplemur
+bona, quibus quascunque fere artes manuales, humanae vitae
+commodis inservientes, perfundit Chemia, quot, quaeso, et quanta
+<span class = "pagenum">188</span>
+sunt! Dies deficeret enumerantem: minima tamen haec, et pro
+parergis tantum aestimanda. Nobilior est, quam menti, utilior, quam
+corpori praestat, opera primaria: huic namque illibatam tuetur
+sanitatem, amissamque restituit; illi vero brevissimam monstrat in
+adyta Naturae viam, latentisque in profundo veri mira felix aperit,
+Philosophiae hinc et Medicina conjunctissima, nec sine detrimento
+inde separanda.</p>
+
+<p>Id vero ne precario Vobis obtrudere velle videar, evidentis nunc
+rationes proferam, quibus asserti constet veritas: est enim palmarium
+hocce argumentum, quod si evicero, proposito Orationis
+meae Themati satisfactum arbitrabor.</p>
+
+<p>Qui corporum naturalium proprietates, vires et effectus per suas
+quaeque causas sciunt aut rimantur, Physici dicuntur; et haec
+eorum scientia appellatur Physica, Philosophiae generatim sumtae
+pars non minima. Ejus hinc objectum est, quidquid conceptum
+corporis ingreditur, aut eo reduci potest, sive illud commune sit
+omnibus corporibus, sive peculiare singulis: quum enim Materia
+indefinita, solis gaudens proprietatibus corporeis generalibus, in
+rerum natura non detur, nec dari possit; sed tantum sit idea intelligentiae,
+clarioris doctrinae gratia efficta; corpora autem, quae re
+existunt, omnia individua sint, id est, adeo limitata et determinata,
+ut, praeter universalem illum Materiae conceptum, involvant peculiares
+etiam alias affectiones, quibus singula a singulis distinguuntur,
+et quae faciunt, ut corpus sit hoc praecise corpus, et
+non aliud: inde clarissime liquet, communes illas Materiae dotes
+non modo, sed et imprimis cuilibet corpori singulari proprias
+Physicae esse considerationis, utpote, quae corpora naturalia,
+prout vere existunt, vel existere possunt, contemplatur.</p>
+
+<p><span class = "pagenum">190</span>
+Proprietates corporum, quatenus certis quibusdam actionibus
+producendis sunt idoneae, dicuntur vires: ex his autem, tanquam
+ex causis, fluunt, quoscunque observamus, effectus corporei, qui hinc
+determinatam suarum quilibet causarum naturam sequentes, si
+singularibus a viribus emanarunt, et ipsi necessario erunt singulares,
+et contra generales, si a generalibus.</p>
+
+<p>Quodsi igitur ea hic daretur simplicitas, ut peculiarium quorumvis
+corporis attributorum sufficiens ratio in communi ejus natura fundaretur;
+jam equidem, praeter solam Mathematicorum operam, nil
+opus esset Physico ad finem suum obtinendum: hi enim ideam
+corporis universalem dedere omnium verissimam, et methodum
+simul exactissimam, quaecunque in illa continentur, eliciendi. At
+vero quam procul abest, haec quin ita sese habeant! Detegit attentior
+observatio innumera certe in corporibus adeo penitus peculiaria,
+ut cum generali illorum indole vix quidquam commune videantur
+habere, nisi solum, cui inhaerent utraque, subjectum: talia autem
+incognita si quis ex universali illo Geometrarum conceptu, utut
+accuratissimo, a priori eruere, aut cognitorum etiam ex hoc rationem
+exsculpere postulet, nae is et operae simul et olei jacturam sero
+doleat!</p>
+
+<p>Atqui maximopere tamen expedit eorundem scientia Physico;
+quum in his potissimum haereat id, quo corpora a se mutuo intrinsecus
+distinguuntur. Ea itaque ut evolvantur, non illa certe,
+quae a data causae idea ad intellectum effectus progreditur, sed
+prorsus alia incedendum via est. Nimirum quidquid de corporibus
+vere concipit mens, id omne vel Phoenomena sunt ipsi per sensus
+<span class = "pagenum">192</span>
+communicata, vel formata inde judicia: proprietates autem et vires
+corporeae in se primitus imperceptibiles latent; effectus tamen producunt
+sensibus apparentes, qui determinatae ipsarum naturae
+proportionales, hujus hinc cognitionem simul exhibent, adeo, ut quo
+ditior fuerit observatorum cujusque rei effectorum supellex, eo
+de ejus indole plus certi resciatur. Haecque adeo sola superest
+indagandis corporum singularibus via retrograda; dum alteram
+illam, quae a priori haec investigat, humano ingenio imperviam
+prorsus Natura fecit et inaccessam. Sedulus hinc rerum scrutator
+experimentis prius quam ratiociniis insudat, sensuum adminiculo
+sua examinat objecta, horum peculiares animadvertit effectus, quos
+sponte sua vel praevio tentata consilio ediderint; corpora corporibus
+adplicat, rursumque ab invicem removet, ut, qui e solis, quique e
+conjunctis fluant motus, experiatur; tum vero ex hisce gnaviter
+collectis, sibique mutuo collatis quaesitam corporum naturam propriam
+et singulares dotes a posteriori demum determinare haud
+infelix praesumit. Nec sane ullo unquam tempore patuere clarius
+Naturae interiora, quam quo huic institum est tramiti: parum in
+Physicis profecere, hunc qui vel ignorarunt, vel neglexere scientes.</p>
+
+<p>Sed ecce! dum Physicis totus inhaereo, lenissimo ipsius materiae
+quasi flexu, in intima Artis Spagyricae viscera me devolutum sentio:
+reducit me in Chemiam, quae inde diverterat Physica; hoc ipso
+docens affatim, quam sit propinqua ambarum cognatio, quam
+indissolubilis nexus.</p>
+
+<p>Nonne enim totum hoc, quod modo diximus, unius prope est
+<span class = "pagenum">194</span>
+Chemiae opus? Nonne haec corpora singularia fere omnia, quae
+Physicae sunt considerationis, speciatim evolvenda sibi sumit?
+Imo vero vix aliud est Chemiae propositum, quam corporum particularium
+examen. Quidquid Fossilium in imis terrae visceribus
+excoquitur; quidquid protrudit Vegetabilium, divite de sinu, foecunda
+tellus; quidquid denique Animantium ubivis fovet alitque alma
+parens Natura; id fere omne, modo vel sensibus manifestari vel
+capi vasis queat, suo Chemia sistit examini, rimatur, penetrat:
+penetrat, inquam, usque eo, ut quaecunque in illis vulgaria, facillime
+obvia, aut extus adhaerentia despiciens, tanquam se indigna,
+aliis relinquat Artibus; sibi vero magis ardua quaerens, sublimiora,
+abstrusiora, intimas rerum virtutes, ultima principia, prima elementa
+perscrutetur, hoc tantum, nec alio venditura pretio suos labores.</p>
+
+<p>Toto sane die hoc agunt strenui Artis hujus cultores: corpora
+alia aliis adponunt, rursum ab invicem separant, soluta coagulant,
+coagulata solvunt, motus inde obortos observant, mutant, novos
+excitant instrumentis efficacissimis, variata in omnes modos encheiresi.
+Igne utuntur, Elemento mobilissimo, validissimo: Menstrua
+praesto sunt efficacissima, juxta solvendi naturam appropriata.
+Quid autem his arduum? Quid inaccessum? Haereant particulae
+corporis Adamantino inter se vinculo; sint ejus viscera aere vel
+triplici praemunita; lateant in profundissimo vires; talium profecto
+arietum impetu dissilient, effringentur, patebunt.</p>
+
+<p>Quidquid vel agunt corpora vel patiuntur, solo id omne motui
+<span class = "pagenum">196</span>
+venit tribuendum; per hunc et omnis eorum sese exserit efficacia,
+et vicissitudines quaecunque producuntur: hisce igitur disquirendis
+si navat operam Philosophus, quanam breviore poterit via, aut
+potentiore quonam adminiculo sui se voti reddere compotem, quam
+captis per Ignem experimentis? Cujus equidem adeo mobilis est
+natura, ut praeter motum aliud esse nihil, Viri Sapientes crediderint.
+Est vero et Ignis, quo pollet ipse, motum aliis communicare corporibus
+paratissimus; et vis ejus, per plures gradus intermedios,
+intendi arte vel minui pro lubitu potest: unde certe quam optatissima
+nascitur Physiologo opportunitas, ejus ope abditissimas quasque
+corporum affectiones enucleandi. Istis enim applicatus, simul
+ea in motum ciet, in agilitatem propriam solicitat, medullitus concutit,
+vires eorum evocat, auget, mutat, partes constituentes a se
+mutuo separat, separatas sigillatim combinat, proprias rursus harum
+virtutes in actum lucemque deducit, adeoque nudis usurpanda
+sensibus praebet, quae alia quacunque arte adjuti attingere potuissent
+nunquam. Quid autem hoc jucundius Naturae scrutatori?
+Quid utilius? Quid magis necessarium?</p>
+
+<p>Supersedeo horum in fidem rerum adducere testimonia, ne in
+immensam mea excrescat Oratio. Latent illa neminem, nisi qui
+misere adeo deperierit vetustatem, recentiorum ut in scriptis hospes
+sit. Omnium instar sint bina illa fulgentissima Magnae Britanniae
+Lumina, <i>Boyleus</i> et <i>Newtonus</i>: quibus certe haud perspicaciores
+Naturae Mystas nostra agnoscunt secula; an vero videre retroacta?
+Hi tamen in detegenda singularium corporum indole, in eruendis
+propriis viribus, vix alio quam ad Chemiam recurrunt. Quidquid
+fere inventum est solidi et pulchri circa naturam ignis, caloris,
+<span class = "pagenum">198</span>
+lucis, frigoris; quidquid innotuit de vera colorum, saporum, odorum
+indole; quidquid de motuum terrae, igniumque subterraneorum
+causis; quidquid de Magnetismo corporum, et vi attractili, id omne
+Chemicis debetur experimentis.</p>
+
+<p>Est ergo Chemia extendendis Physicis praestantissima: est Philosophiae
+experimentali tam arcte copulata, ut, qui praeceptis ejus
+mentem non formaverit, ineptus sit videndis Naturae arcanis. Utrique
+litem movet de jure Academico, qui uni movet.</p>
+
+<p>At videor mihi audire nonnullos Vestrum objicientes: Eho!
+Hanccine tu Artem tot laudabilia praestare ais opera, et tam felicem
+esse in detegendis corporum virtutibus? Hanccine absconditarum
+veritatum cognitione ornare animum adseris? Quae gerris anilibus,
+historiolis fabulosis, confictis turbati cerebri somniis ad nauseam
+usque offerta, suos his cultores impraegnat; nec aliud quid, praeter
+arcana crepat nunquam visa, saepe impossibilia, et sicubi vera,
+non tamen nisi denso involuta peplo exhibet; adeo, ut auram
+quamvis fide Chemica tutiorem esse, verissime cecinerit Poeta.</p>
+
+<p>Hisce equidem haud repugno; nec inficior: pleni sunt talibus
+libri, plenae Chemistarum voces, quorum pars magna servulo illi
+Terentiano simillima, quae vera audivere, tacent et continent optime;
+sin falsum, aut vanum, est, continuo palam faciunt. At enim vero
+ecquis imprudens adeo, aut tam corruptus sederit ad hanc rem
+judex, Arti ut imputet errores, delira quos et fraudulenta horumce
+Pseudochemicorum turba dispersit? His quia turpe videtur errasse
+solos, fucata hinc verborum specie allectos quoque alios iisdem
+<span class = "pagenum">200</span>
+implicant erroribus, et, dum propria primi periere ignorantia,
+sequentes in commune secum trahunt exitium; id saltem adsecuti,
+quod, sub coacervata aliorum supra alios strage, primae tegatur
+ruinae causa et autor. Non sane hi, praeter nomen, quidquam de
+Chemia possident; ne hoc quidem digni: quum suorum duntaxat
+sensuum cupiditatibus, aut malesano natis in cerebro, hypothesium
+monstris obsequiosi, veras Artis regulas nec sciant, nec ad illas
+conformentur.</p>
+
+<p>Longissime profecto abest Chemia, inanibus quin credat speculationibus:
+aurium ipsarum sublesta illi fides est; solo acquiescit
+oculorum testimonio. Hinc quicunque caste eam colunt, in singularibus
+primo corporibus, juxta praescriptum Artis, summa exactitudine,
+et accuratissima omnium phoenomenorum observatione, Naturam
+ducem secuti, varia instituunt experimenta; horum dein singulos
+quosque eventus sensibiles, bona fide, notant, et ex his demum
+liquidissime perspectis, et sibi invicem collatis, severitate Mathematica
+eliciunt, quae clara et individua sequela inde deduci possunt:
+haecque tandem sunt, non alia, quae pro veritatibus et Theorematis
+agnoscunt veri Chemiae cultores. Quid vero est, si non haec
+certitudo est?</p>
+
+<p>Quae cum ita sint, neminem jam Vestrum dari putem, qui perneget,
+rationali Chemiae exercitio mire adaugeri humanae mentis intelligentiam.
+Reliquum est, ut paucis, quos corpori adfert, usus exponamus,
+Arti dum Medicae, hujus quæ curam gerit, artissime sociata,
+<ins class = "correction" title = "text reads
+'utillissimam'">utilissimam</ins>
+pariter ac maxime necessariam præstat operam, non
+aliunde, nisi e Chemiae penu derivandam.</p>
+
+<p><span class = "pagenum">202</span>
+Physicae Medicinam firmissime conjungi, utriusque docet contemplatio:
+haec itaque, quo cum illa cohaeret vinculo, eodem et
+Chemiae nectitur; nec hujus demonstratio plura exigeret, nisi propior
+adhuc ambarum daretur affinitas.</p>
+
+<p>Ars Medica objectum sibi primarium habet corpus humanum,
+vivens, hinc individuum, singularissimum, cui definitas aliorum
+corporum singularium vires, determinatis sub conditionibus applicando,
+requisitas in fine suo mutationes imprimit: tota ergo versatur
+in singularibus, et si ulla alia, certe haec virtutes corporum peculiares,
+et in se invicem actiones, quam distinctissime perspectas
+postulat: quum autem hisce indagandis, prae reliquis quibuscunque
+Artibus, Chemia potissimum omnem suam et unice et felicissime
+impendat operam; hac sine mancam fore mutilamque quis non
+videt Medicinam? Hinc est, quod mox, ac plebi erepta, Litteratos
+inter coepit vigere, nativo suo tum splendore fulgens, Chemia,
+adeo in sui amorem et culturam omnes pertraxerit Medicinae filios,
+horum ut praeprimis facta fuerit opus, horum deliciae. Quid?
+Quod in ipsam quoque dein Artem Salutarem introducta, communem
+sibi cum hac finem adoptaverit, novo tum nomine Jatro-Chemices,
+pro parte sui longe maxima, insignita: quo quidem sibi
+placuit tantopere, omni ut ilico conatu totam se promovendis sociae
+suae pomoeriis indefessam dederit. Nec profecto, nisi ignarus rerum,
+pauca ea dixerit, aut flocci aestimanda, quae inde in Medicinam
+redundarunt, bona: quamcunque enim hujus partem, seu speculatione
+quae absolvitur, seu ipsa quae in operis versatur exercitatione,
+percurras; utraque innumeros clamat Chemiae usus; utraque consortium
+ejus ad sui perfectionem summe necessarium exemplis
+docet infiniris.</p>
+
+<p><span class = "pagenum">204</span>
+Physiologiam primo Medicam, si libet, contemplemur. Undenam,
+quaeso, constitit, firmarum corporis humani partium Elementum
+ultimum et basin esse Terram Virginem, simplicissimam, constantissimam,
+medio glutine oleoso, pariter fixissimo, adunatam? Eo
+certe non progreditur subtilitas Anatomica: sola id liquido docet
+Chemia. Undenam vero fluidorum ejus singularis indoles et propriae
+innotescunt vires? Excepta enim generaliori liquidorum idea, aliud
+illis simile frustra quaesiveris extra regni Animalis terminos: imo
+sunt ipsa etiam inter se quam diversissima. Deficit heic Hygrostatica:
+Chemia sola opitulatur; haec est, cui, quantum fere in his sapimus,
+debemus: Sanguinis naturam mediam nec Acidam nec Alcalinam;
+Seri ejus, ad calorem naturali majorem, facile coagulum; Bilis
+indolem saponaceam; Salivae, succi Pancreatici, Lymphae temperiem,
+facultates, et innumera alia nesciremus, abfuisset Chemia. Quid
+nunc functiones memorem, hujus adminiculo pulcherrime evolutas?
+Intimam alimentorum in primis viis solutionem; succi inde Chylosi
+et Lactei proventum; cibi potusque necessitatem, appetentiam;
+originem salium et partium sulphurearum ex ingestis fere insipidis;
+insignem humorum per vires circuitus mutationem (ut alia praeteream)
+parum apposite explicuere, quibus clarior Chemiae lux nondum
+adfulserat.</p>
+
+<p>Quodsi nunc pedem promoveamus ad partem Medicinae Pathologiam;
+innumeri, iique impeditissimi occurrunt, circa morborum
+causas, naturam et symptomata, nodi, quibus solvendis unica par
+est Chemia. Quis miros salium morbosorum in Scorbuto, Arthritide,
+<span class = "pagenum">206</span>
+Lue Venerea ortus, variam indolem, alia ex aliis effecta unquam
+pervidisset? Quis fontem Acidi aut putridi oleosi, in primis viis,
+Hypochondriacis tam molesti? Quis Calculorum in Cysti Fellea,
+Renibus, et Vesica Urinaria proventum? Quis cariei ossium, adjunctique
+foetoris causam? Quis tetras stagnantium humorum degenerationes
+in tenacitatem corneam, aut summam putredinem, acrimoniamve
+corrosivam? Quis denique caloris et frigoris, circulationis
+auctae vel diminutae varias in permutandis humoribus vires tam
+pulchre in lucem ponere potuisset, nisi Chemia praetulisset facem?</p>
+
+<p>Ex binis prioribus Medicinae partibus doctrina de Signis maximam
+partem derivatur: redundant ergo in hanc etiam, quos in
+illas confert Chemia, usus. Exempla in promptu sunt uberrima:
+Sanguis de vena missus nonne luculentum internae dispositionis
+praebet indicium? At veram ejus indolem, nisi examine Chemico,
+perspicere nemo distincte potest. Latet vera Lactis nutricum natura,
+quem Chemia latet. At quanti est, exactum de hoc judicium fere
+posse! Dum toties miseris illud infantibus, veneni instar, infinitorum
+cruciatuum, mortisque fit causa, dulcem quod vitae fomiteae, sanitatem
+et incrementum debebat addere. Si solis Medicis Medicus
+nunc loquerer, plurima hic de Sputis, de Sudore, de Urinis et
+Alvi excrementis dicenda superessent, quae satius tamen est involvere
+silentio; ne his audiendis minus adsuetos prehendat nausea.</p>
+
+<p>Offerunt se denique posteriores duae Medicinae partes, Hygieine
+et Therapeutice; quae uti inter alias nobilissimae, propius jam fini
+accedunt Medico; ita in has prae reliquis benefica Chemia, quidquid
+fere utilis, quidquid habet boni, sincero adeo affectu, congessit, ut
+ne sic quidem satisfecisse sibi visa, majora viribus tentaverit,
+ipsos Naturae, ne dicam Artis limites vanis transgressa pollicitationibus.
+<span class = "pagenum">208</span>
+Ortum hic error ab artificum duxit ignorantia, qui miram
+videntes complurium suorum inventorum energiam, incitabantur
+eousque, finitae ut arti inesse crederent infinita. Hi igitur, quae
+commisere, sua ipsi delicta luant; nec debita ideo Chemiae laus
+denegetur, collata quam ad sanitatis tutelam, morborumque propulsionem
+opera meruit. Quid enim? Nonne ejus artificio esculentorum
+et potulentorum, aquarum, Vinorum, Cerevisiarum natura, virtutes
+et vitia cognoscuntur optime? Nonne Thermarum illa, Acidularum,
+aliorumque fontium, vi Medicata insignium, elementa, compositionem
+et facultates tam liquido manifestat, ut vel imitetur, et naturalium
+defectum arte factis suppleat, haud minoris fere efficaciae? Medicamentorum
+principia, vires, agendi modus, et quidnam in unoquoque
+id sit, cui maxima insidet potentia, perspicacissimum quemque,
+sine analysi Chemica, fugiunt. Quid nunc commemorem plurimas
+illas Mortalium aegritudines, quarum legitimam medendi methodum
+sola suggerit Chemia? Quid sexcenta enumerem selectissimae virtutis
+medicamina, quorum inventionis gloriam illa sibi vendicat?
+Taceo benignissimam ejus operam, qua lethalem <ins class = "correction"
+title = "text reads 'nonnulorum'">nonnullorum</ins> corporum
+ferociam, laudabili adeo eventu, cicuravit, e venenis ut remedia
+evaserint tutissima aeque ac efficacissima. Praetereo singularem
+ejus, in Medicamentorum viribus acuendis, extrahendis, in compendium
+reducendis, et sub alia et alia gratiori forma exhibendis,
+dexteritatem: si enim singula, pro dignitate, nunc prosequi susciperem,
+dies dicentem deficeret. Videte, quae illustris Boylaeus, quae
+Bellinus, Bohnius, Stahlius, Hoffmannus, aliique laboribus suis
+Chemicis in Medicina praestitere: verum quid ad exteros provocare
+opus? Immortalia Vestrum omnium in manibus versantur scripta,
+nunquam periturae credidistis memoriae acta praestantissima Viri
+vere Magni, quem fortunato coram hic contuemur vivum O diu!
+sospitemque: volvite haec atque revolvite, dictorum testimonia
+inventuri omni exceptione majora.</p>
+
+<p><span class = "pagenum">210</span>
+Ex hisce igitur constat affatim, quanti sint usus, quot probatissima
+inventa, quam innumera beneficia, quibus Chemia quascunque
+Medicinae partes cumulat largissime: patuit, quam amplam, quam
+necessariam ab hac mutuetur Philosophia experimentorum supellectilem.
+Nec quis jam porro inficiatur minime segregandam
+illam esse a numero Artium Academicarum, quae binis harum
+tam arcto vinculo cohaeret.</p>
+
+<p>Ne tamen ullus relinquatur dubitationi locus, addendum aliud
+adhuc est argumentum, illos convicturum, qui forte oggesserint,
+alias complures dari artes ministras, quarum licet egeant adminiculo
+disciplinae nobiliores, ea tamen non est dignitas, harum ut albo
+inserantur.</p>
+
+<p>Id equidem si in Chemiam quis contorserit, sciat is, non servile
+esse ejus ministerium, sed tale, ut quam Academicis scientiis
+praestat operam, eandem ab his exigat vicissim, et mutuetur
+reciprocam. Quemadmodum enim, ut perfectum quis in Physicum
+evadat, bonus sit Chemicus oportet; ita non minus bonum decet
+esse Physicum, ad plenam qui Chemiae notitiam adspirat: ultra
+vulgus sapiat, emunctis accedat naribus, et imbutam artibus ingenuis
+habeat mentem necesse est, qui in Chemia laudabile praestare
+quidquam, et verus ejus cultor audire gestit.</p>
+
+<p>Quid enim? Nonne saltum facit maxime absonum scientiae
+<span class = "pagenum">212</span>
+cujusdam addiscendae cupidus Tyro, si generalibus illius regulis
+nondum cognitis, ad singularia mox pedem promovet? Nonne a
+simplicioribus ad magis composita, a facillime obviis ad abstrusa,
+Naturae ipsius ordo commonstrat viam? Cuinam igitur tam parum
+nota sunt bonae praecepta methodi? ad corporum ut singularium
+descendere examen, horum investigare occultas vires, affectiones
+proprias, effecta peculiaria attentet, antequam universalem objecti
+sui ideam sibi comparaverit. Addiscat prius, quid sit corpus?
+Quaenam ejus natura generalis? Quantum a mente differat? Virium
+praemittat et proprietatum communium indaginem; et superficiem
+ante contempletur, quam in viscera penetrat: Artem calleat ea, qua
+decet, accuratione instituendi experimenta: denique nec legum sit
+ignarus, quae ex datis, justo ratiocinio, legitimas docent elicere
+conclusiones et Theoremata: hocque demum apparatu instructus,
+operi sese accingat Chemico, fructus inde non poenitendos adsecuturus.</p>
+
+<p>Qui vero aliter se hac in re gerunt, nae illi oleum perdant et
+operam! Andabatarum enim more procedentes, impingunt undique;
+et emendato intelligentiae destituti lumine, quo in Chemiae adyta
+irrumpunt profundius, eo hallucinantur magis; nubemque tandem
+pro Junone amplexi, finem laborum omnium, erroribus, ignorantia,
+paupertate coronatum vident sero et dolent. Hi sunt, quorum illotis
+olim manibus dum tractabatur Chemia, foedissimis deturpata errorum
+et fabularum maculis, adeo sorduit, invisa ut Sapientibus et
+suspecta esset. Hi sunt, a quibus dein Eruditus Orbis, una cum
+Arte nobilissima, detestandas illas accepit falsissimarum opinionum
+pestes, inde in omne fere Scientiarum genus propagatas, contagio
+vix non indelebili. Verificatum hic tritum illud:
+Optimarum rerum abusus pessimi.</p>
+
+<p><span class = "pagenum">214</span>
+Non tamen isthaec Artis sunt sed artificum: hos enim quamprimum
+contigit tales esse, quales sibi postulat Artis sublimitas,
+viros Mathematice doctos, qui spreta magistrorum auctoritate, Naturam
+ducem secuti, res ipsas, uti in se sunt, contemplari, et de
+iis judicare, quam praepostere credere maluerunt, mox sordibus
+detersis, aliam adepta faciem Chemia, et quibus scatebat ipsa, et
+qui inde in alias irrepserant scientias, errores non expunxit solum;
+sed horum etiam locum amplissimis supplevit inventis, solidissimis
+veritatibus.</p>
+
+<p>Verum desino exhibendis veri Chemici requisitis immorari
+diutius; ne, horum plurima mihimet ipsi deesse nimis perspiciens,
+tantillum etiam, quod mihi restat, animi, quo aliqualem adhuc in
+munere hocce meo speraveram successum, prorsus abjiciam, et,
+nedum facto virium tentamine, palaestra fugiam imbellis.</p>
+
+<p>Ex dictis autem abunde innotescit, Chemiam captu vulgi
+superiorem, cultores exigere, praeliminari scientiarum Academicarum
+supellectile instructos: nec jam ulterius urgent, quae modo posse
+objici videbantur.</p>
+
+<p>Quare, nisi vana me eventus spes fefellit, est, cur proposito
+paratam fidem suspicer: constitit enim, Artem Chemicam praeclarissimis,
+quos animi pariter et corporis culturae praestat, usibus
+insignem, Philosophiae et Medicinae maxime proficuam, summe
+necessariam, indissolubili haerere vinculo, utrinque firmissimo, hae
+ut illius opera utantur, et vice versa. Quid demum impedit, quo
+minus concludam, <i>Chemiam, Artem Nobilem, Artibus Academicis
+jure esse inserendam</i>?</p>
+
+<p><span class = "pagenum">216</span>
+Vestra igitur, <span class = "smallcaps">Illustrissimi
+Academiae Batavae Curatores</span>,
+una cum <span class = "smallcaps">Nobilissimis Vestris Collegis,
+Amplissimis Hujus Urbis Consulibus</span>,
+Vestra, inquam, sapientissima est cura, quod in celeberrima
+hac, cui tanta cum gravitate, et inusitata adeo vigilantia
+praeestis, Academia, huic quoque disciplinae, largo firmatam pretio,
+sedem statueritis, et officinam, ejus exercitio aptissimam; nec hanc
+volueritis diu frigere, postquam impetrata, quam petiverat, missione
+honorificentissima, inde exivit Vir, ob sociatum stupendae eruditioni
+plusquam Herculeam laborum tolerantiam, eo certe provectus in
+Arte, verus ut Chemiae Restaurator merito laudetur omnibus.</p>
+
+<p>Quod autem Viro huic incomparabili, nec ambientem me, nec
+promeritum subadjungere Vobis visum fuerit, Atlanti Pigmaeum;
+id equidem quoties attenta mente perpendo toties immensum, quo
+Vestra meritis meis praeponderat clementia, momentum attonitus
+miror, veneror humillimus. Juvenem namque, alienigenam, nullo
+dum ingenii dato specimine notum, tanto quod condecorare honore,
+gratiosissime sitis dignati, cuinam magis rei adscribam, quam
+immensae Vestrae benevolentiae et favori inaudito?</p>
+
+<p>Temerarius equidem videri possem, quod nulla tenuitatis meae
+ratione habita, hanc amplexus sim provinciam, in qua exequenda,
+post tantum Praedecessorem, ne mediocris quidem applausus spes
+mihi affulget. At enim inglorius plane sit oportet, animoque nimis
+abjecto, qui hinc dignitate, illinc liberalissimo excitatus honorario,
+torpeat, nascentis fortunae suae incurius. Me sane, ut ut exiguas
+probe agnoverim vires, hi tamen stimuli haud pupugere insensilem:
+novum insuper admovit calcar favoris plenissima Vestra, de me
+meisque studiis concepta, opinio: animum denique addidit consueta
+Vobis et propria generosae mentis indoles, qua ultra, quam
+<span class = "pagenum">218</span>
+juveniles pertingunt vires, a juvene nil exigitis. His adductus
+conditionibus accepi munus: his fretus illud nunc auspicor.</p>
+
+<p>Faciet insculpta animo meo sempiterna hujus Vestrae in me
+munificentiae memoria, omnem ut moveam lapidem, ea ne plane
+indignus videar. Industria pensabo vires, ingenium assiduitate,
+labore indefesso aetatem, animo denique fulciam corpus, et quidquid
+in utroque est vigoris, totum id promovendis Academiae
+commodis unice sacrabo.</p>
+
+<p>Sic, spero, fiet, ut beneficii, a Vobis apud me collocati, Vos
+non poeniteat, nec me pudeat accepti. Quod agentem juvet bonorum
+omnium scaturigo inexhausta, Deus! A quo et Vobis,
+<span class = "smallcaps">Illustrissimi Academiae Proceres</span>,
+perpetuam salutis omnigenae et
+felicitatis intaminatae abundantiam, toto ex animo, apprecor.</p>
+
+<p>Ad vos me converto, <span class = "smallcaps">Celeberrimi
+Professores</span>! Vos alloquor,
+Clarissima hujus Academiae Lumina! Miramini enim, dubio
+procul, juvenem, plurimis Vestrum incognitum, nonnulis autem,
+sexennio vix elapso, inter discipulos numeratum, eo procedere
+temeritatis, haec ut conscendat subsellia, Vestris sacra doctissimis
+vocibus, Vestris oraculis. At temeritatem ne putate, quae justa
+tantum aemulatio est, studiorum commodis inservitura. Quid quisque
+possit, nisi tentando, non didicit. Probabitis itaque ausum huncce
+meum, meimet ipsius notitiam mihi exhibiturum, nec sane a fastu,
+a quo merito sum alienissimus, sed a latente in praecordiis honestae
+gloriae igniculo profectum. Juvat magnorum Virorum ad exempla
+componi. Vos igitur praeeuntes, a tergo conspicabor, et, dum
+nunquam dabitur assequi, saltem ex intervallo sequar. Quo ipso
+Vestram non praepediens viam, certa tamen reperero vestigia, quae
+gressus dirigent meos, nec aberrare sinent. Hujus interim beneficii
+ea erit apud me vis, ut omni vos honoris et observantiae cultu,
+pro ea, qua estis, dignitate, venerabundus suspiciam.</p>
+
+<p><span class = "pagenum">230</span>
+Vobis praesertim, qui Philosophiae et Medicinae sacra, tanto
+cum omnium applausu, panditis,
+<span class = "smallcaps">Viri Famigeratissimi</span>! Vobis,
+dum et publica me et privata voce formavistis, omnibus et singulis,
+jubente ita pietate Praeceptoribus debita, sigulari ut reverentia totum
+me in aeternum devoveam, pertinax faciet acceptorum memoria.</p>
+
+<p>Est hinc, cur Tibi, <span class = "smallcaps">Vir Acutissime,
+Perspicacissime 's Gravesande</span>!
+publicas hic nunc persolvam grates, quod et privato me
+labore inconcussis Mathematicae Tuae Philosophiae praeceptis
+imbuere non sis dedignatus.</p>
+
+<p>Tu quoque, <span class = "smallcaps">Anatomicorum Dexterrime,
+Subtilissime Albine</span>!
+Qui, pari opera, necessariam adeo fabricae humani corporis cognitionem
+per aures mihi et oculos infudisti solertissime, animum Tibi
+meum longe obstrictissimum nunquam non comperies.</p>
+
+<p>Te vero, <span class = "smallcaps">Celeberrime Boerhavi</span>!
+Te cumprimis ni sigillatim
+hic compellem, mortalium ingratissimus jure habebor: si quid enim
+est in me ingenii, si qua artis Medicae peritia, si qua in Chemicis
+exercitatio, Tibi ego id omne soli debeo. Tres alias frequentaveram
+Tyro Academias, antequam prospera huc advectus fortuna, Tuo ab
+ore pependerim. Solam Te penes addiscere praxim animus erat,
+studiisque meis Academicis imponere coronidem: sed vixdum
+primis gustaveram labiis defoecatissimae Tuae doctrinae nectar,
+cum summa ejus dulcedo me mox tantopere rapuit, ut quidquid
+vel publicis vel privatis in lectionibus, ad quamcunque pertinens
+Medicinae partem, mellifluo ab ore Tuo prodiit, haurire sategerim
+avidissimus. Dolens nimirum vidi, fore per temporis mihi relicti
+angustiam, ut ablactarer citius, quam satiatus a Te recederem.
+Sive itaque vernam dici speciem, amabilissimis horti divitiis mira
+<span class = "pagenum">222</span>
+suavitate exponendis, dicares, jucundo Botanices studio discipulorum
+animos tanto redditurus alacriores ad laborum magis arduorum
+tolerantiam; seu inter furnos desudans, ad secretissimos Chemiae
+recessus viam monstrares, certo castigatissimae methodi filo tutissimam
+pariter ac facillimam; seu exacta ad normam Mathematicam
+stabilires Theoriae Medicae fundamenta, quibus mox inaedificares
+immota Praxeos dogmata, medendi methodum felicissimum; Te
+ego secutus undique, illam potissimum diei partem optime a me
+collocatam credidi, quam Tibi consecraveram. Totum ergo Tuum
+est, si quid isthac mea industria profeci: Tu ejus omnem fructum,
+jure Tuo, a me repetis: quod dum gratus agnosco, poterat id
+solum Tibi me mille modis in aeternum devincire.</p>
+
+<p>Tu vero, <span class = "smallcaps">Vir Maxime</span>!
+cujus immensa eruditione non minor
+est singularis humanitas, hocce beneficium majore alio cumulasti:
+dum eo quoque tempore, quo post exactum vitae Academicae
+curriculum vel exteras visurus regiones, peregre profectus eram;
+vel praxeos exercendae gratia, in aliis hujus Belgii urbibus morabar;
+quoties aut literis, aut praesenti Te colloquio solicitavi audax,
+miro semper favore mihi vacare, et saluberrima suppeditare consilia
+non es dedignatus.</p>
+
+<p>Imo ne hic quidem substitit summa Tua in me benevolentia:
+nam Tibi etiam debeo, quo nunc impertior, laboris mei praemium.
+Tu, quod benignum adeo apud Proceres de me judicium tuleris,
+effecisti, ut huic admotus muneri, hoc sim honore ornatus. Dum
+igitur pluribus Tibi obstringor nominibus, quam quibus unquam
+dissolvendis ulla me aetas parem faciet, accipe gratissimam horumce
+<span class = "pagenum">224</span>
+agnitionem, et sempiternum, quam publice hic nunc tanquam in
+tabella suspendo, memoriam in qualiscunque locum Charisterii; et
+certus crede, omnibus me nervis eo adnisurum, Tibi ut monstrem,
+quam procul absim ab ingrati animi crimine! Plura adjicere Tua
+vetat modestia, meusque pudor.</p>
+
+<p>Antequam tamen Te dimittam, jubet nota mihi mearum tenuitas
+virium, et operis, quod suscipio, difficultas, Te ut enixe obtester,
+velis eodem, quo me huic admovisti, favore, id aggressurum sublevare,
+et Tuis, quoties imploravero, sapientissimis mihi consiliis
+adesse. Tibi, at quanto Viro! succedo: Tu viae, quam toties trivisti,
+peritissimus, nisi praeiveris, omnem despondeo animum: manu
+igitur me prehende juvenem, haud aequis passibus Te secuturum;
+dumque, quo Tua Te divino ingenio sociata decumana industria
+provexit in arte, eo eniti insanientis est, id saltem fac ut laudis
+consequar, Tuis quod vestigiis reptabundus quidem, at non indecorus
+tamen, inhaeream.</p>
+
+<p>Vos denique, <span class = "smallcaps">Praestantissimi
+Juvenes</span>! Vos, sacrata Philosophiae
+et Medicinae Pectora, alloquor! Vestris enim usibus totam
+se dedicat Chemia; vestris arctissime copulata studiis haeret. Si
+quo igitur ejus amore capti, doluistis, aliquo illam tempore siluisse,
+erigite nunc animos! Patet rursum officina: ardebunt furni: accedite,
+et mecum ad hos desudate! Suprahumano labore, sedulitate indefessa,
+sexcentis periculis, viam ante difficillimam expedivit Chemicorum
+Summus <span class = "smallcaps">Boerhavius</span>,
+et, quo ipse usus est filo probatissimo,
+idem bona nobis fide porrigit: hujus ergo tenaces, Illum
+<span class = "pagenum">226</span>
+sequamur ducem, tuti et felices in artis adyta <ins class = "correction"
+title = "text reads 'penetraruri'">penetraturi</ins>. Vobis
+ego me offero comitem, et, si placet, adhortatorem. Si quid in me
+est virium, officii, aut consilii, utamini eo pro lubitu; Vobis id
+omne dico: Vestris enim prodesse studiis, ea demum est votorum
+mihi summa, is laborum finis erit unicus.</p>
+<br>
+<p align = "center">DIXI.</p>
+
+
+
+
+
+
+
+
+<pre>
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Chemiam artibus academicis jure esse
+inserendam, by Hieronymus David Gaubius
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK CHEMIAM ARTIBUS ACADEMICIS ***
+
+***** This file should be named 16562-h.htm or 16562-h.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+ https://www.gutenberg.org/1/6/5/6/16562/
+
+Produced by Louise Hope, Frank van Drogen and the Online
+Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net. This
+file was produced from images generously made available
+by The Internet Archive/Canadian Libraries
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties. Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research. They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement. See
+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works. See paragraph 1.E below.
+
+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States. If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed. Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work. You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change. If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges. If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form. However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+ the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+ you already use to calculate your applicable taxes. The fee is
+ owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+ has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+ Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments
+ must be paid within 60 days following each date on which you
+ prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+ returns. Royalty payments should be clearly marked as such and
+ sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+ address specified in Section 4, "Information about donations to
+ the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+ you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+ does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+ License. You must require such a user to return or
+ destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+ and discontinue all use of and all access to other copies of
+ Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+ money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+ electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+ of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+ distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from. If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation. The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund. If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations. Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+ Dr. Gregory B. Newby
+ Chief Executive and Director
+ gbnewby@pglaf.org
+
+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment. Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements. We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance. To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+ https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+*** END: FULL LICENSE ***
+
+
+
+</pre>
+
+</body>
+</html>
diff --git a/16562-h/images/caption.png b/16562-h/images/caption.png
new file mode 100644
index 0000000..0909f29
--- /dev/null
+++ b/16562-h/images/caption.png
Binary files differ
diff --git a/16562-h/images/gaubius_grey.jpg b/16562-h/images/gaubius_grey.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7a29e8b
--- /dev/null
+++ b/16562-h/images/gaubius_grey.jpg
Binary files differ
diff --git a/16562-h/images/s_bottom.png b/16562-h/images/s_bottom.png
new file mode 100644
index 0000000..161fe06
--- /dev/null
+++ b/16562-h/images/s_bottom.png
Binary files differ
diff --git a/16562-h/images/s_middle.png b/16562-h/images/s_middle.png
new file mode 100644
index 0000000..e6489ab
--- /dev/null
+++ b/16562-h/images/s_middle.png
Binary files differ
diff --git a/16562-h/images/s_top.png b/16562-h/images/s_top.png
new file mode 100644
index 0000000..90e7202
--- /dev/null
+++ b/16562-h/images/s_top.png
Binary files differ
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..6a9c52e
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #16562 (https://www.gutenberg.org/ebooks/16562)