summaryrefslogtreecommitdiff
path: root/17580-h/17580-h.htm
blob: 3e418b9c1725c5060b9ee25a63328d0925873e45 (plain) 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
630
631
632
633
634
635
636
637
638
639
640
641
642
643
644
645
646
647
648
649
650
651
652
653
654
655
656
657
658
659
660
661
662
663
664
665
666
667
668
669
670
671
672
673
674
675
676
677
678
679
680
681
682
683
684
685
686
687
688
689
690
691
692
693
694
695
696
697
698
699
700
701
702
703
704
705
706
707
708
709
710
711
712
713
714
715
716
717
718
719
720
721
722
723
724
725
726
727
728
729
730
731
732
733
734
735
736
737
738
739
740
741
742
743
744
745
746
747
748
749
750
751
752
753
754
755
756
757
758
759
760
761
762
763
764
765
766
767
768
769
770
771
772
773
774
775
776
777
778
779
780
781
782
783
784
785
786
787
788
789
790
791
792
793
794
795
796
797
798
799
800
801
802
803
804
805
806
807
808
809
810
811
812
813
814
815
816
817
818
819
820
821
822
823
824
825
826
827
828
829
830
831
832
833
834
835
836
837
838
839
840
841
842
843
844
845
846
847
848
849
850
851
852
853
854
855
856
857
858
859
860
861
862
863
864
865
866
867
868
869
870
871
872
873
874
875
876
877
878
879
880
881
882
883
884
885
886
887
888
889
890
891
892
893
894
895
896
897
898
899
900
901
902
903
904
905
906
907
908
909
910
911
912
913
914
915
916
917
918
919
920
921
922
923
924
925
926
927
928
929
930
931
932
933
934
935
936
937
938
939
940
941
942
943
944
945
946
947
948
949
950
951
952
953
954
955
956
957
958
959
960
961
962
963
964
965
966
967
968
969
970
971
972
973
974
975
976
977
978
979
980
981
982
983
984
985
986
987
988
989
990
991
992
993
994
995
996
997
998
999
1000
1001
1002
1003
1004
1005
1006
1007
1008
1009
1010
1011
1012
1013
1014
1015
1016
1017
1018
1019
1020
1021
1022
1023
1024
1025
1026
1027
1028
1029
1030
1031
1032
1033
1034
1035
1036
1037
1038
1039
1040
1041
1042
1043
1044
1045
1046
1047
1048
1049
1050
1051
1052
1053
1054
1055
1056
1057
1058
1059
1060
1061
1062
1063
1064
1065
1066
1067
1068
1069
1070
1071
1072
1073
1074
1075
1076
1077
1078
1079
1080
1081
1082
1083
1084
1085
1086
1087
1088
1089
1090
1091
1092
1093
1094
1095
1096
1097
1098
1099
1100
1101
1102
1103
1104
1105
1106
1107
1108
1109
1110
1111
1112
1113
1114
1115
1116
1117
1118
1119
1120
1121
1122
1123
1124
1125
1126
1127
1128
1129
1130
1131
1132
1133
1134
1135
1136
1137
1138
1139
1140
1141
1142
1143
1144
1145
1146
1147
1148
1149
1150
1151
1152
1153
1154
1155
1156
1157
1158
1159
1160
1161
1162
1163
1164
1165
1166
1167
1168
1169
1170
1171
1172
1173
1174
1175
1176
1177
1178
1179
1180
1181
1182
1183
1184
1185
1186
1187
1188
1189
1190
1191
1192
1193
1194
1195
1196
1197
1198
1199
1200
1201
1202
1203
1204
1205
1206
1207
1208
1209
1210
1211
1212
1213
1214
1215
1216
1217
1218
1219
1220
1221
1222
1223
1224
1225
1226
1227
1228
1229
1230
1231
1232
1233
1234
1235
1236
1237
1238
1239
1240
1241
1242
1243
1244
1245
1246
1247
1248
1249
1250
1251
1252
1253
1254
1255
1256
1257
1258
1259
1260
1261
1262
1263
1264
1265
1266
1267
1268
1269
1270
1271
1272
1273
1274
1275
1276
1277
1278
1279
1280
1281
1282
1283
1284
1285
1286
1287
1288
1289
1290
1291
1292
1293
1294
1295
1296
1297
1298
1299
1300
1301
1302
1303
1304
1305
1306
1307
1308
1309
1310
1311
1312
1313
1314
1315
1316
1317
1318
1319
1320
1321
1322
1323
1324
1325
1326
1327
1328
1329
1330
1331
1332
1333
1334
1335
1336
1337
1338
1339
1340
1341
1342
1343
1344
1345
1346
1347
1348
1349
1350
1351
1352
1353
1354
1355
1356
1357
1358
1359
1360
1361
1362
1363
1364
1365
1366
1367
1368
1369
1370
1371
1372
1373
1374
1375
1376
1377
1378
1379
1380
1381
1382
1383
1384
1385
1386
1387
1388
1389
1390
1391
1392
1393
1394
1395
1396
1397
1398
1399
1400
1401
1402
1403
1404
1405
1406
1407
1408
1409
1410
1411
1412
1413
1414
1415
1416
1417
1418
1419
1420
1421
1422
1423
1424
1425
1426
1427
1428
1429
1430
1431
1432
1433
1434
1435
1436
1437
1438
1439
1440
1441
1442
1443
1444
1445
1446
1447
1448
1449
1450
1451
1452
1453
1454
1455
1456
1457
1458
1459
1460
1461
1462
1463
1464
1465
1466
1467
1468
1469
1470
1471
1472
1473
1474
1475
1476
1477
1478
1479
1480
1481
1482
1483
1484
1485
1486
1487
1488
1489
1490
1491
1492
1493
1494
1495
1496
1497
1498
1499
1500
1501
1502
1503
1504
1505
1506
1507
1508
1509
1510
1511
1512
1513
1514
1515
1516
1517
1518
1519
1520
1521
1522
1523
1524
1525
1526
1527
1528
1529
1530
1531
1532
1533
1534
1535
1536
1537
1538
1539
1540
1541
1542
1543
1544
1545
1546
1547
1548
1549
1550
1551
1552
1553
1554
1555
1556
1557
1558
1559
1560
1561
1562
1563
1564
1565
1566
1567
1568
1569
1570
1571
1572
1573
1574
1575
1576
1577
1578
1579
1580
1581
1582
1583
1584
1585
1586
1587
1588
1589
1590
1591
1592
1593
1594
1595
1596
1597
1598
1599
1600
1601
1602
1603
1604
1605
1606
1607
1608
1609
1610
1611
1612
1613
1614
1615
1616
1617
1618
1619
1620
1621
1622
1623
1624
1625
1626
1627
1628
1629
1630
1631
1632
1633
1634
1635
1636
1637
1638
1639
1640
1641
1642
1643
1644
1645
1646
1647
1648
1649
1650
1651
1652
1653
1654
1655
1656
1657
1658
1659
1660
1661
1662
1663
1664
1665
1666
1667
1668
1669
1670
1671
1672
1673
1674
1675
1676
1677
1678
1679
1680
1681
1682
1683
1684
1685
1686
1687
1688
1689
1690
1691
1692
1693
1694
1695
1696
1697
1698
1699
1700
1701
1702
1703
1704
1705
1706
1707
1708
1709
1710
1711
1712
1713
1714
1715
1716
1717
1718
1719
1720
1721
1722
1723
1724
1725
1726
1727
1728
1729
1730
1731
1732
1733
1734
1735
1736
1737
1738
1739
1740
1741
1742
1743
1744
1745
1746
1747
1748
1749
1750
1751
1752
1753
1754
1755
1756
1757
1758
1759
1760
1761
1762
1763
1764
1765
1766
1767
1768
1769
1770
1771
1772
1773
1774
1775
1776
1777
1778
1779
1780
1781
1782
1783
1784
1785
1786
1787
1788
1789
1790
1791
1792
1793
1794
1795
1796
1797
1798
1799
1800
1801
1802
1803
1804
1805
1806
1807
1808
1809
1810
1811
1812
1813
1814
1815
1816
1817
1818
1819
1820
1821
1822
1823
1824
1825
1826
1827
1828
1829
1830
1831
1832
1833
1834
1835
1836
1837
1838
1839
1840
1841
1842
1843
1844
1845
1846
1847
1848
1849
1850
1851
1852
1853
1854
1855
1856
1857
1858
1859
1860
1861
1862
1863
1864
1865
1866
1867
1868
1869
1870
1871
1872
1873
1874
1875
1876
1877
1878
1879
1880
1881
1882
1883
1884
1885
1886
1887
1888
1889
1890
1891
1892
1893
1894
1895
1896
1897
1898
1899
1900
1901
1902
1903
1904
1905
1906
1907
1908
1909
1910
1911
1912
1913
1914
1915
1916
1917
1918
1919
1920
1921
1922
1923
1924
1925
1926
1927
1928
1929
1930
1931
1932
1933
1934
1935
1936
1937
1938
1939
1940
1941
1942
1943
1944
1945
1946
1947
1948
1949
1950
1951
1952
1953
1954
1955
1956
1957
1958
1959
1960
1961
1962
1963
1964
1965
1966
1967
1968
1969
1970
1971
1972
1973
1974
1975
1976
1977
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
2040
2041
2042
2043
2044
2045
2046
2047
2048
2049
2050
2051
2052
2053
2054
2055
2056
2057
2058
2059
2060
2061
2062
2063
2064
2065
2066
2067
2068
2069
2070
2071
2072
2073
2074
2075
2076
2077
2078
2079
2080
2081
2082
2083
2084
2085
2086
2087
2088
2089
2090
2091
2092
2093
2094
2095
2096
2097
2098
2099
2100
2101
2102
2103
2104
2105
2106
2107
2108
2109
2110
2111
2112
2113
2114
2115
2116
2117
2118
2119
2120
2121
2122
2123
2124
2125
2126
2127
2128
2129
2130
2131
2132
2133
2134
2135
2136
2137
2138
2139
2140
2141
2142
2143
2144
2145
2146
2147
2148
2149
2150
2151
2152
2153
2154
2155
2156
2157
2158
2159
2160
2161
2162
2163
2164
2165
2166
2167
2168
2169
2170
2171
2172
2173
2174
2175
2176
2177
2178
2179
2180
2181
2182
2183
2184
2185
2186
2187
2188
2189
2190
2191
2192
2193
2194
2195
2196
2197
2198
2199
2200
2201
2202
2203
2204
2205
2206
2207
2208
2209
2210
2211
2212
2213
2214
2215
2216
2217
2218
2219
2220
2221
2222
2223
2224
2225
2226
2227
2228
2229
2230
2231
2232
2233
2234
2235
2236
2237
2238
2239
2240
2241
2242
2243
2244
2245
2246
2247
2248
2249
2250
2251
2252
2253
2254
2255
2256
2257
2258
2259
2260
2261
2262
2263
2264
2265
2266
2267
2268
2269
2270
2271
2272
2273
2274
2275
2276
2277
2278
2279
2280
2281
2282
2283
2284
2285
2286
2287
2288
2289
2290
2291
2292
2293
2294
2295
2296
2297
2298
2299
2300
2301
2302
2303
2304
2305
2306
2307
2308
2309
2310
2311
2312
2313
2314
2315
2316
2317
2318
2319
2320
2321
2322
2323
2324
2325
2326
2327
2328
2329
2330
2331
2332
2333
2334
2335
2336
2337
2338
2339
2340
2341
2342
2343
2344
2345
2346
2347
2348
2349
2350
2351
2352
2353
2354
2355
2356
2357
2358
2359
2360
2361
2362
2363
2364
2365
2366
2367
2368
2369
2370
2371
2372
2373
2374
2375
2376
2377
2378
2379
2380
2381
2382
2383
2384
2385
2386
2387
2388
2389
2390
2391
2392
2393
2394
2395
2396
2397
2398
2399
2400
2401
2402
2403
2404
2405
2406
2407
2408
2409
2410
2411
2412
2413
2414
2415
2416
2417
2418
2419
2420
2421
2422
2423
2424
2425
2426
2427
2428
2429
2430
2431
2432
2433
2434
2435
2436
2437
2438
2439
2440
2441
2442
2443
2444
2445
2446
2447
2448
2449
2450
2451
2452
2453
2454
2455
2456
2457
2458
2459
2460
2461
2462
2463
2464
2465
2466
2467
2468
2469
2470
2471
2472
2473
2474
2475
2476
2477
2478
2479
2480
2481
2482
2483
2484
2485
2486
2487
2488
2489
2490
2491
2492
2493
2494
2495
2496
2497
2498
2499
2500
2501
2502
2503
2504
2505
2506
2507
2508
2509
2510
2511
2512
2513
2514
2515
2516
2517
2518
2519
2520
2521
2522
2523
2524
2525
2526
2527
2528
2529
2530
2531
2532
2533
2534
2535
2536
2537
2538
2539
2540
2541
2542
2543
2544
2545
2546
2547
2548
2549
2550
2551
2552
2553
2554
2555
2556
2557
2558
2559
2560
2561
2562
2563
2564
2565
2566
2567
2568
2569
2570
2571
2572
2573
2574
2575
2576
2577
2578
2579
2580
2581
2582
2583
2584
2585
2586
2587
2588
2589
2590
2591
2592
2593
2594
2595
2596
2597
2598
2599
2600
2601
2602
2603
2604
2605
2606
2607
2608
2609
2610
2611
2612
2613
2614
2615
2616
2617
2618
2619
2620
2621
2622
2623
2624
2625
2626
2627
2628
2629
2630
2631
2632
2633
2634
2635
2636
2637
2638
2639
2640
2641
2642
2643
2644
2645
2646
2647
2648
2649
2650
2651
2652
2653
2654
2655
2656
2657
2658
2659
2660
2661
2662
2663
2664
2665
2666
2667
2668
2669
2670
2671
2672
2673
2674
2675
2676
2677
2678
2679
2680
2681
2682
2683
2684
2685
2686
2687
2688
2689
2690
2691
2692
2693
2694
2695
2696
2697
2698
2699
2700
2701
2702
2703
2704
2705
2706
2707
2708
2709
2710
2711
2712
2713
2714
2715
2716
2717
2718
2719
2720
2721
2722
2723
2724
2725
2726
2727
2728
2729
2730
2731
2732
2733
2734
2735
2736
2737
2738
2739
2740
2741
2742
2743
2744
2745
2746
2747
2748
2749
2750
2751
2752
2753
2754
2755
2756
2757
2758
2759
2760
2761
2762
2763
2764
2765
2766
2767
2768
2769
2770
2771
2772
2773
2774
2775
2776
2777
2778
2779
2780
2781
2782
2783
2784
2785
2786
2787
2788
2789
2790
2791
2792
2793
2794
2795
2796
2797
2798
2799
2800
2801
2802
2803
2804
2805
2806
2807
2808
2809
2810
2811
2812
2813
2814
2815
2816
2817
2818
2819
2820
2821
2822
2823
2824
2825
2826
2827
2828
2829
2830
2831
2832
2833
2834
2835
2836
2837
2838
2839
2840
2841
2842
2843
2844
2845
2846
2847
2848
2849
2850
2851
2852
2853
2854
2855
2856
2857
2858
2859
2860
2861
2862
2863
2864
2865
2866
2867
2868
2869
2870
2871
2872
2873
2874
2875
2876
2877
2878
2879
2880
2881
2882
2883
2884
2885
2886
2887
2888
2889
2890
2891
2892
2893
2894
2895
2896
2897
2898
2899
2900
2901
2902
2903
2904
2905
2906
2907
2908
2909
2910
2911
2912
2913
2914
2915
2916
2917
2918
2919
2920
2921
2922
2923
2924
2925
2926
2927
2928
2929
2930
2931
2932
2933
2934
2935
2936
2937
2938
2939
2940
2941
2942
2943
2944
2945
2946
2947
2948
2949
2950
2951
2952
2953
2954
2955
2956
2957
2958
2959
2960
2961
2962
2963
2964
2965
2966
2967
2968
2969
2970
2971
2972
2973
2974
2975
2976
2977
2978
2979
2980
2981
2982
2983
2984
2985
2986
2987
2988
2989
2990
2991
2992
2993
2994
2995
2996
2997
2998
2999
3000
3001
3002
3003
3004
3005
3006
3007
3008
3009
3010
3011
3012
3013
3014
3015
3016
3017
3018
3019
3020
3021
3022
3023
3024
3025
3026
3027
3028
3029
3030
3031
3032
3033
3034
3035
3036
3037
3038
3039
3040
3041
3042
3043
3044
3045
3046
3047
3048
3049
3050
3051
3052
3053
3054
3055
3056
3057
3058
3059
3060
3061
3062
3063
3064
3065
3066
3067
3068
3069
3070
3071
3072
3073
3074
3075
3076
3077
3078
3079
3080
3081
3082
3083
3084
3085
3086
3087
3088
3089
3090
3091
3092
3093
3094
3095
3096
3097
3098
3099
3100
3101
3102
3103
3104
3105
3106
3107
3108
3109
3110
3111
3112
3113
3114
3115
3116
3117
3118
3119
3120
3121
3122
3123
3124
3125
3126
3127
3128
3129
3130
3131
3132
3133
3134
3135
3136
3137
3138
3139
3140
3141
3142
3143
3144
3145
3146
3147
3148
3149
3150
3151
3152
3153
3154
3155
3156
3157
3158
3159
3160
3161
3162
3163
3164
3165
3166
3167
3168
3169
3170
3171
3172
3173
3174
3175
3176
3177
3178
3179
3180
3181
3182
3183
3184
3185
3186
3187
3188
3189
3190
3191
3192
3193
3194
3195
3196
3197
3198
3199
3200
3201
3202
3203
3204
3205
3206
3207
3208
3209
3210
3211
3212
3213
3214
3215
3216
3217
3218
3219
3220
3221
3222
3223
3224
3225
3226
3227
3228
3229
3230
3231
3232
3233
3234
3235
3236
3237
3238
3239
3240
3241
3242
3243
3244
3245
3246
3247
3248
3249
3250
3251
3252
3253
3254
3255
3256
3257
3258
3259
3260
3261
3262
3263
3264
3265
3266
3267
3268
3269
3270
3271
3272
3273
3274
3275
3276
3277
3278
3279
3280
3281
3282
3283
3284
3285
3286
3287
3288
3289
3290
3291
3292
3293
3294
3295
3296
3297
3298
3299
3300
3301
3302
3303
3304
3305
3306
3307
3308
3309
3310
3311
3312
3313
3314
3315
3316
3317
3318
3319
3320
3321
3322
3323
3324
3325
3326
3327
3328
3329
3330
3331
3332
3333
3334
3335
3336
3337
3338
3339
3340
3341
3342
3343
3344
3345
3346
3347
3348
3349
3350
3351
3352
3353
3354
3355
3356
3357
3358
3359
3360
3361
3362
3363
3364
3365
3366
3367
3368
3369
3370
3371
3372
3373
3374
3375
3376
3377
3378
3379
3380
3381
3382
3383
3384
3385
3386
3387
3388
3389
3390
3391
3392
3393
3394
3395
3396
3397
3398
3399
3400
3401
3402
3403
3404
3405
3406
3407
3408
3409
3410
3411
3412
3413
3414
3415
3416
3417
3418
3419
3420
3421
3422
3423
3424
3425
3426
3427
3428
3429
3430
3431
3432
3433
3434
3435
3436
3437
3438
3439
3440
3441
3442
3443
3444
3445
3446
3447
3448
3449
3450
3451
3452
3453
3454
3455
3456
3457
3458
3459
3460
3461
3462
3463
3464
3465
3466
3467
3468
3469
3470
3471
3472
3473
3474
3475
3476
3477
3478
3479
3480
3481
3482
3483
3484
3485
3486
3487
3488
3489
3490
3491
3492
3493
3494
3495
3496
3497
3498
3499
3500
3501
3502
3503
3504
3505
3506
3507
3508
3509
3510
3511
3512
3513
3514
3515
3516
3517
3518
3519
3520
3521
3522
3523
3524
3525
3526
3527
3528
3529
3530
3531
3532
3533
3534
3535
3536
3537
3538
3539
3540
3541
3542
3543
3544
3545
3546
3547
3548
3549
3550
3551
3552
3553
3554
3555
3556
3557
3558
3559
3560
3561
3562
3563
3564
3565
3566
3567
3568
3569
3570
3571
3572
3573
3574
3575
3576
3577
3578
3579
3580
3581
3582
3583
3584
3585
3586
3587
3588
3589
3590
3591
3592
3593
3594
3595
3596
3597
3598
3599
3600
3601
3602
3603
3604
3605
3606
3607
3608
3609
3610
3611
3612
3613
3614
3615
3616
3617
3618
3619
3620
3621
3622
3623
3624
3625
3626
3627
3628
3629
3630
3631
3632
3633
3634
3635
3636
3637
3638
3639
3640
3641
3642
3643
3644
3645
3646
3647
3648
3649
3650
3651
3652
3653
3654
3655
3656
3657
3658
3659
3660
3661
3662
3663
3664
3665
3666
3667
3668
3669
3670
3671
3672
3673
3674
3675
3676
3677
3678
3679
3680
3681
3682
3683
3684
3685
3686
3687
3688
3689
3690
3691
3692
3693
3694
3695
3696
3697
3698
3699
3700
3701
3702
3703
3704
3705
3706
3707
3708
3709
3710
3711
3712
3713
3714
3715
3716
3717
3718
3719
3720
3721
3722
3723
3724
3725
3726
3727
3728
3729
3730
3731
3732
3733
3734
3735
3736
3737
3738
3739
3740
3741
3742
3743
3744
3745
3746
3747
3748
3749
3750
3751
3752
3753
3754
3755
3756
3757
3758
3759
3760
3761
3762
3763
3764
3765
3766
3767
3768
3769
3770
3771
3772
3773
3774
3775
3776
3777
3778
3779
3780
3781
3782
3783
3784
3785
3786
3787
3788
3789
3790
3791
3792
3793
3794
3795
3796
3797
3798
3799
3800
3801
3802
3803
3804
3805
3806
3807
3808
3809
3810
3811
3812
3813
3814
3815
3816
3817
3818
3819
3820
3821
3822
3823
3824
3825
3826
3827
3828
3829
3830
3831
3832
3833
3834
3835
3836
3837
3838
3839
3840
3841
3842
3843
3844
3845
3846
3847
3848
3849
3850
3851
3852
3853
3854
3855
3856
3857
3858
3859
3860
3861
3862
3863
3864
3865
3866
3867
3868
3869
3870
3871
3872
3873
3874
3875
3876
3877
3878
3879
3880
3881
3882
3883
3884
3885
3886
3887
3888
3889
3890
3891
3892
3893
3894
3895
3896
3897
3898
3899
3900
3901
3902
3903
3904
3905
3906
3907
3908
3909
3910
3911
3912
3913
3914
3915
3916
3917
3918
3919
3920
3921
3922
3923
3924
3925
3926
3927
3928
3929
3930
3931
3932
3933
3934
3935
3936
3937
3938
3939
3940
3941
3942
3943
3944
3945
3946
3947
3948
3949
3950
3951
3952
3953
3954
3955
3956
3957
3958
3959
3960
3961
3962
3963
3964
3965
3966
3967
3968
3969
3970
3971
3972
3973
3974
3975
3976
3977
3978
3979
3980
3981
3982
3983
3984
3985
3986
3987
3988
3989
3990
3991
3992
3993
3994
3995
3996
3997
3998
3999
4000
4001
4002
4003
4004
4005
4006
4007
4008
4009
4010
4011
4012
4013
4014
4015
4016
4017
4018
4019
4020
4021
4022
4023
4024
4025
4026
4027
4028
4029
4030
4031
4032
4033
4034
4035
4036
4037
4038
4039
4040
4041
4042
4043
4044
4045
4046
4047
4048
4049
4050
4051
4052
4053
4054
4055
4056
4057
4058
4059
4060
4061
4062
4063
4064
4065
4066
4067
4068
4069
4070
4071
4072
4073
4074
4075
4076
4077
4078
4079
4080
4081
4082
4083
4084
4085
4086
4087
4088
4089
4090
4091
4092
4093
4094
4095
4096
4097
4098
4099
4100
4101
4102
4103
4104
4105
4106
4107
4108
4109
4110
4111
4112
4113
4114
4115
4116
4117
4118
4119
4120
4121
4122
4123
4124
4125
4126
4127
4128
4129
4130
4131
4132
4133
4134
4135
4136
4137
4138
4139
4140
4141
4142
4143
4144
4145
4146
4147
4148
4149
4150
4151
4152
4153
4154
4155
4156
4157
4158
4159
4160
4161
4162
4163
4164
4165
4166
4167
4168
4169
4170
4171
4172
4173
4174
4175
4176
4177
4178
4179
4180
4181
4182
4183
4184
4185
4186
4187
4188
4189
4190
4191
4192
4193
4194
4195
4196
4197
4198
4199
4200
4201
4202
4203
4204
4205
4206
4207
4208
4209
4210
4211
4212
4213
4214
4215
4216
4217
4218
4219
4220
4221
4222
4223
4224
4225
4226
4227
4228
4229
4230
4231
4232
4233
4234
4235
4236
4237
4238
4239
4240
4241
4242
4243
4244
4245
4246
4247
4248
4249
4250
4251
4252
4253
4254
4255
4256
4257
4258
4259
4260
4261
4262
4263
4264
4265
4266
4267
4268
4269
4270
4271
4272
4273
4274
4275
4276
4277
4278
4279
4280
4281
4282
4283
4284
4285
4286
4287
4288
4289
4290
4291
4292
4293
4294
4295
4296
4297
4298
4299
4300
4301
4302
4303
4304
4305
4306
4307
4308
4309
4310
4311
4312
4313
4314
4315
4316
4317
4318
4319
4320
4321
4322
4323
4324
4325
4326
4327
4328
4329
4330
4331
4332
4333
4334
4335
4336
4337
4338
4339
4340
4341
4342
4343
4344
4345
4346
4347
4348
4349
4350
4351
4352
4353
4354
4355
4356
4357
4358
4359
4360
4361
4362
4363
4364
4365
4366
4367
4368
4369
4370
4371
4372
4373
4374
4375
4376
4377
4378
4379
4380
4381
4382
4383
4384
4385
4386
4387
4388
4389
4390
4391
4392
4393
4394
4395
4396
4397
4398
4399
4400
4401
4402
4403
4404
4405
4406
4407
4408
4409
4410
4411
4412
4413
4414
4415
4416
4417
4418
4419
4420
4421
4422
4423
4424
4425
4426
4427
4428
4429
4430
4431
4432
4433
4434
4435
4436
4437
4438
4439
4440
4441
4442
4443
4444
4445
4446
4447
4448
4449
4450
4451
4452
4453
4454
4455
4456
4457
4458
4459
4460
4461
4462
4463
4464
4465
4466
4467
4468
4469
4470
4471
4472
4473
4474
4475
4476
4477
4478
4479
4480
4481
4482
4483
4484
4485
4486
4487
4488
4489
4490
4491
4492
4493
4494
4495
4496
4497
4498
4499
4500
4501
4502
4503
4504
4505
4506
4507
4508
4509
4510
4511
4512
4513
4514
4515
4516
4517
4518
4519
4520
4521
4522
4523
4524
4525
4526
4527
4528
4529
4530
4531
4532
4533
4534
4535
4536
4537
4538
4539
4540
4541
4542
4543
4544
4545
4546
4547
4548
4549
4550
4551
4552
4553
4554
4555
4556
4557
4558
4559
4560
4561
4562
4563
4564
4565
4566
4567
4568
4569
4570
4571
4572
4573
4574
4575
4576
4577
4578
4579
4580
4581
4582
4583
4584
4585
4586
4587
4588
4589
4590
4591
4592
4593
4594
4595
4596
4597
4598
4599
4600
4601
4602
4603
4604
4605
4606
4607
4608
4609
4610
4611
4612
4613
4614
4615
4616
4617
4618
4619
4620
4621
4622
4623
4624
4625
4626
4627
4628
4629
4630
4631
4632
4633
4634
4635
4636
4637
4638
4639
4640
4641
4642
4643
4644
4645
4646
4647
4648
4649
4650
4651
4652
4653
4654
4655
4656
4657
4658
4659
4660
4661
4662
4663
4664
4665
4666
4667
4668
4669
4670
4671
4672
4673
4674
4675
4676
4677
4678
4679
4680
4681
4682
4683
4684
4685
4686
4687
4688
4689
4690
4691
4692
4693
4694
4695
4696
4697
4698
4699
4700
4701
4702
4703
4704
4705
4706
4707
4708
4709
4710
4711
4712
4713
4714
4715
4716
4717
4718
4719
4720
4721
4722
4723
4724
4725
4726
4727
4728
4729
4730
4731
4732
4733
4734
4735
4736
4737
4738
4739
4740
4741
4742
4743
4744
4745
4746
4747
4748
4749
4750
4751
4752
4753
4754
4755
4756
4757
4758
4759
4760
4761
4762
4763
4764
4765
4766
4767
4768
4769
4770
4771
4772
4773
4774
4775
4776
4777
4778
4779
4780
4781
4782
4783
4784
4785
4786
4787
4788
4789
4790
4791
4792
4793
4794
4795
4796
4797
4798
4799
4800
4801
4802
4803
4804
4805
4806
4807
4808
4809
4810
4811
4812
4813
4814
4815
4816
4817
4818
4819
4820
4821
4822
4823
4824
4825
4826
4827
4828
4829
4830
4831
4832
4833
4834
4835
4836
4837
4838
4839
4840
4841
4842
4843
4844
4845
4846
4847
4848
4849
4850
4851
4852
4853
4854
4855
4856
4857
4858
4859
4860
4861
4862
4863
4864
4865
4866
4867
4868
4869
4870
4871
4872
4873
4874
4875
4876
4877
4878
4879
4880
4881
4882
4883
4884
4885
4886
4887
4888
4889
4890
4891
4892
4893
4894
4895
4896
4897
4898
4899
4900
4901
4902
4903
4904
4905
4906
4907
4908
4909
4910
4911
4912
4913
4914
4915
4916
4917
4918
4919
4920
4921
4922
4923
4924
4925
4926
4927
4928
4929
4930
4931
4932
4933
4934
4935
4936
4937
4938
4939
4940
4941
4942
4943
4944
4945
4946
4947
4948
4949
4950
4951
4952
4953
4954
4955
4956
4957
4958
4959
4960
4961
4962
4963
4964
4965
4966
4967
4968
4969
4970
4971
4972
4973
4974
4975
4976
4977
4978
4979
4980
4981
4982
4983
4984
4985
4986
4987
4988
4989
4990
4991
4992
4993
4994
4995
4996
4997
4998
4999
5000
5001
5002
5003
5004
5005
5006
5007
5008
5009
5010
5011
5012
5013
5014
5015
5016
5017
5018
5019
5020
5021
5022
5023
5024
5025
5026
5027
5028
5029
5030
5031
5032
5033
5034
5035
5036
5037
5038
5039
5040
5041
5042
5043
5044
5045
5046
5047
5048
5049
5050
5051
5052
5053
5054
5055
5056
5057
5058
5059
5060
5061
5062
5063
5064
5065
5066
5067
5068
5069
5070
5071
5072
5073
5074
5075
5076
5077
5078
5079
5080
5081
5082
5083
5084
5085
5086
5087
5088
5089
5090
5091
5092
5093
5094
5095
5096
5097
5098
5099
5100
5101
5102
5103
5104
5105
5106
5107
5108
5109
5110
5111
5112
5113
5114
5115
5116
5117
5118
5119
5120
5121
5122
5123
5124
5125
5126
5127
5128
5129
5130
5131
5132
5133
5134
5135
5136
5137
5138
5139
5140
5141
5142
5143
5144
5145
5146
5147
5148
5149
5150
5151
5152
5153
5154
5155
5156
5157
5158
5159
5160
5161
5162
5163
5164
5165
5166
5167
5168
5169
5170
5171
5172
5173
5174
5175
5176
5177
5178
5179
5180
5181
5182
5183
5184
5185
5186
5187
5188
5189
5190
5191
5192
5193
5194
5195
5196
5197
5198
5199
5200
5201
5202
5203
5204
5205
5206
5207
5208
5209
5210
5211
5212
5213
5214
5215
5216
5217
5218
5219
5220
5221
5222
5223
5224
5225
5226
5227
5228
5229
5230
5231
5232
5233
5234
5235
5236
5237
5238
5239
5240
5241
5242
5243
5244
5245
5246
5247
5248
5249
5250
5251
5252
5253
5254
5255
5256
5257
5258
5259
5260
5261
5262
5263
5264
5265
5266
5267
5268
5269
5270
5271
5272
5273
5274
5275
5276
5277
5278
5279
5280
5281
5282
5283
5284
5285
5286
5287
5288
5289
5290
5291
5292
5293
5294
5295
5296
5297
5298
5299
5300
5301
5302
5303
5304
5305
5306
5307
5308
5309
5310
5311
5312
5313
5314
5315
5316
5317
5318
5319
5320
5321
5322
5323
5324
5325
5326
5327
5328
5329
5330
5331
5332
5333
5334
5335
5336
5337
5338
5339
5340
5341
5342
5343
5344
5345
5346
5347
5348
5349
5350
5351
5352
5353
5354
5355
5356
5357
5358
5359
5360
5361
5362
5363
5364
5365
5366
5367
5368
5369
5370
5371
5372
5373
5374
5375
5376
5377
5378
5379
5380
5381
5382
5383
5384
5385
5386
5387
5388
5389
5390
5391
5392
5393
5394
5395
5396
5397
5398
5399
5400
5401
5402
5403
5404
5405
5406
5407
5408
5409
5410
5411
5412
5413
5414
5415
5416
5417
5418
5419
5420
5421
5422
5423
5424
5425
5426
5427
5428
5429
5430
5431
5432
5433
5434
5435
5436
5437
5438
5439
5440
5441
5442
5443
5444
5445
5446
5447
5448
5449
5450
5451
5452
5453
5454
5455
5456
5457
5458
5459
5460
5461
5462
5463
5464
5465
5466
5467
5468
5469
5470
5471
5472
5473
5474
5475
5476
5477
5478
5479
5480
5481
5482
5483
5484
5485
5486
5487
5488
5489
5490
5491
5492
5493
5494
5495
5496
5497
5498
5499
5500
5501
5502
5503
5504
5505
5506
5507
5508
5509
5510
5511
5512
5513
5514
5515
5516
5517
5518
5519
5520
5521
5522
5523
5524
5525
5526
5527
5528
5529
5530
5531
5532
5533
5534
5535
5536
5537
5538
5539
5540
5541
5542
5543
5544
5545
5546
5547
5548
5549
5550
5551
5552
5553
5554
5555
5556
5557
5558
5559
5560
5561
5562
5563
5564
5565
5566
5567
5568
5569
5570
5571
5572
5573
5574
5575
5576
5577
5578
5579
5580
5581
5582
5583
5584
5585
5586
5587
5588
5589
5590
5591
5592
5593
5594
5595
5596
5597
5598
5599
5600
5601
5602
5603
5604
5605
5606
5607
5608
5609
5610
5611
5612
5613
5614
5615
5616
5617
5618
5619
5620
5621
5622
5623
5624
5625
5626
5627
5628
5629
5630
5631
5632
5633
5634
5635
5636
5637
5638
5639
5640
5641
5642
5643
5644
5645
5646
5647
5648
5649
5650
5651
5652
5653
5654
5655
5656
5657
5658
5659
5660
5661
5662
5663
5664
5665
5666
5667
5668
5669
5670
5671
5672
5673
5674
5675
5676
5677
5678
5679
5680
5681
5682
5683
5684
5685
5686
5687
5688
5689
5690
5691
5692
5693
5694
5695
5696
5697
5698
5699
5700
5701
5702
5703
5704
5705
5706
5707
5708
5709
5710
5711
5712
5713
5714
5715
5716
5717
5718
5719
5720
5721
5722
5723
5724
5725
5726
5727
5728
5729
5730
5731
5732
5733
5734
5735
5736
5737
5738
5739
5740
5741
5742
5743
5744
5745
5746
5747
5748
5749
5750
5751
5752
5753
5754
5755
5756
5757
5758
5759
5760
5761
5762
5763
5764
5765
5766
5767
5768
5769
5770
5771
5772
5773
5774
5775
5776
5777
5778
5779
5780
5781
5782
5783
5784
5785
5786
5787
5788
5789
5790
5791
5792
5793
5794
5795
5796
5797
5798
5799
5800
5801
5802
5803
5804
5805
5806
5807
5808
5809
5810
5811
5812
5813
5814
5815
5816
5817
5818
5819
5820
5821
5822
5823
5824
5825
5826
5827
5828
5829
5830
5831
5832
5833
5834
5835
5836
5837
5838
5839
5840
5841
5842
5843
5844
5845
5846
5847
5848
5849
5850
5851
5852
5853
5854
5855
5856
5857
5858
5859
5860
5861
5862
5863
5864
5865
5866
5867
5868
5869
5870
5871
5872
5873
5874
5875
5876
5877
5878
5879
5880
5881
5882
5883
5884
5885
5886
5887
5888
5889
5890
5891
5892
5893
5894
5895
5896
5897
5898
5899
5900
5901
5902
5903
5904
5905
5906
5907
5908
5909
5910
5911
5912
5913
5914
5915
5916
5917
5918
5919
5920
5921
5922
5923
5924
5925
5926
5927
5928
5929
5930
5931
5932
5933
5934
5935
5936
5937
5938
5939
5940
5941
5942
5943
5944
5945
5946
5947
5948
5949
5950
5951
5952
5953
5954
5955
5956
5957
5958
5959
5960
5961
5962
5963
5964
5965
5966
5967
5968
5969
5970
5971
5972
5973
5974
5975
5976
5977
5978
5979
5980
5981
5982
5983
5984
5985
5986
5987
5988
5989
5990
5991
5992
5993
5994
5995
5996
5997
5998
5999
6000
6001
6002
6003
6004
6005
6006
6007
6008
6009
6010
6011
6012
6013
6014
6015
6016
6017
6018
6019
6020
6021
6022
6023
6024
6025
6026
6027
6028
6029
6030
6031
6032
6033
6034
6035
6036
6037
6038
6039
6040
6041
6042
6043
6044
6045
6046
6047
6048
6049
6050
6051
6052
6053
6054
6055
6056
6057
6058
6059
6060
6061
6062
6063
6064
6065
6066
6067
6068
6069
6070
6071
6072
6073
6074
6075
6076
6077
6078
6079
6080
6081
6082
6083
6084
6085
6086
6087
6088
6089
6090
6091
6092
6093
6094
6095
6096
6097
6098
6099
6100
6101
6102
6103
6104
6105
6106
6107
6108
6109
6110
6111
6112
6113
6114
6115
6116
6117
6118
6119
6120
6121
6122
6123
6124
6125
6126
6127
6128
6129
6130
6131
6132
6133
6134
6135
6136
6137
6138
6139
6140
6141
6142
6143
6144
6145
6146
6147
6148
6149
6150
6151
6152
6153
6154
6155
6156
6157
6158
6159
6160
6161
6162
6163
6164
6165
6166
6167
6168
6169
6170
6171
6172
6173
6174
6175
6176
6177
6178
6179
6180
6181
6182
6183
6184
6185
6186
6187
6188
6189
6190
6191
6192
6193
6194
6195
6196
6197
6198
6199
6200
6201
6202
6203
6204
6205
6206
6207
6208
6209
6210
6211
6212
6213
6214
6215
6216
6217
6218
6219
6220
6221
6222
6223
6224
6225
6226
6227
6228
6229
6230
6231
6232
6233
6234
6235
6236
6237
6238
6239
6240
6241
6242
6243
6244
6245
6246
6247
6248
6249
6250
6251
6252
6253
6254
6255
6256
6257
6258
6259
6260
6261
6262
6263
6264
6265
6266
6267
6268
6269
6270
6271
6272
6273
6274
6275
6276
6277
6278
6279
6280
6281
6282
6283
6284
6285
6286
6287
6288
6289
6290
6291
6292
6293
6294
6295
6296
6297
6298
6299
6300
6301
6302
6303
6304
6305
6306
6307
6308
6309
6310
6311
6312
6313
6314
6315
6316
6317
6318
6319
6320
6321
6322
6323
6324
6325
6326
6327
6328
6329
6330
6331
6332
6333
6334
6335
6336
6337
6338
6339
6340
6341
6342
6343
6344
6345
6346
6347
6348
6349
6350
6351
6352
6353
6354
6355
6356
6357
6358
6359
6360
6361
6362
6363
6364
6365
6366
6367
6368
6369
6370
6371
6372
6373
6374
6375
6376
6377
6378
6379
6380
6381
6382
6383
6384
6385
6386
6387
6388
6389
6390
6391
6392
6393
6394
6395
6396
6397
6398
6399
6400
6401
6402
6403
6404
6405
6406
6407
6408
6409
6410
6411
6412
6413
6414
6415
6416
6417
6418
6419
6420
6421
6422
6423
6424
6425
6426
6427
6428
6429
6430
6431
6432
6433
6434
6435
6436
6437
6438
6439
6440
6441
6442
6443
6444
6445
6446
6447
6448
6449
6450
6451
6452
6453
6454
6455
6456
6457
6458
6459
6460
6461
6462
6463
6464
6465
6466
6467
6468
6469
6470
6471
6472
6473
6474
6475
6476
6477
6478
6479
6480
6481
6482
6483
6484
6485
6486
6487
6488
6489
6490
6491
6492
6493
6494
6495
6496
6497
6498
6499
6500
6501
6502
6503
6504
6505
6506
6507
6508
6509
6510
6511
6512
6513
6514
6515
6516
6517
6518
6519
6520
6521
6522
6523
6524
6525
6526
6527
6528
6529
6530
6531
6532
6533
6534
6535
6536
6537
6538
6539
6540
6541
6542
6543
6544
6545
6546
6547
6548
6549
6550
6551
6552
6553
6554
6555
6556
6557
6558
6559
6560
6561
6562
6563
6564
6565
6566
6567
6568
6569
6570
6571
6572
6573
6574
6575
6576
6577
6578
6579
6580
6581
6582
6583
6584
6585
6586
6587
6588
6589
6590
6591
6592
6593
6594
6595
6596
6597
6598
6599
6600
6601
6602
6603
6604
6605
6606
6607
6608
6609
6610
6611
6612
6613
6614
6615
6616
6617
6618
6619
6620
6621
6622
6623
6624
6625
6626
6627
6628
6629
6630
6631
6632
6633
6634
6635
6636
6637
6638
6639
6640
6641
6642
6643
6644
6645
6646
6647
6648
6649
6650
6651
6652
6653
6654
6655
6656
6657
6658
6659
6660
6661
6662
6663
6664
6665
6666
6667
6668
6669
6670
6671
6672
6673
6674
6675
6676
6677
6678
6679
6680
6681
6682
6683
6684
6685
6686
6687
6688
6689
6690
6691
6692
6693
6694
6695
6696
6697
6698
6699
6700
6701
6702
6703
6704
6705
6706
6707
6708
6709
6710
6711
6712
6713
6714
6715
6716
6717
6718
6719
6720
6721
6722
6723
6724
6725
6726
6727
6728
6729
6730
6731
6732
6733
6734
6735
6736
6737
6738
6739
6740
6741
6742
6743
6744
6745
6746
6747
6748
6749
6750
6751
6752
6753
6754
6755
6756
6757
6758
6759
6760
6761
6762
6763
6764
6765
6766
6767
6768
6769
6770
6771
6772
6773
6774
6775
6776
6777
6778
6779
6780
6781
6782
6783
6784
6785
6786
6787
6788
6789
6790
6791
6792
6793
6794
6795
6796
6797
6798
6799
6800
6801
6802
6803
6804
6805
6806
6807
6808
6809
6810
6811
6812
6813
6814
6815
6816
6817
6818
6819
6820
6821
6822
6823
6824
6825
6826
6827
6828
6829
6830
6831
6832
6833
6834
6835
6836
6837
6838
6839
6840
6841
6842
6843
6844
6845
6846
6847
6848
6849
6850
6851
6852
6853
6854
6855
6856
6857
6858
6859
6860
6861
6862
6863
6864
6865
6866
6867
6868
6869
6870
6871
6872
6873
6874
6875
6876
6877
6878
6879
6880
6881
6882
6883
6884
6885
6886
6887
6888
6889
6890
6891
6892
6893
6894
6895
6896
6897
6898
6899
6900
6901
6902
6903
6904
6905
6906
6907
6908
6909
6910
6911
6912
6913
6914
6915
6916
6917
6918
6919
6920
6921
6922
6923
6924
6925
6926
6927
6928
6929
6930
6931
6932
6933
6934
6935
6936
6937
6938
6939
6940
6941
6942
6943
6944
6945
6946
6947
6948
6949
6950
6951
6952
6953
6954
6955
6956
6957
6958
6959
6960
6961
6962
6963
6964
6965
6966
6967
6968
6969
6970
6971
6972
6973
6974
6975
6976
6977
6978
6979
6980
6981
6982
6983
6984
6985
6986
6987
6988
6989
6990
6991
6992
6993
6994
6995
6996
6997
6998
6999
7000
7001
7002
7003
7004
7005
7006
7007
7008
7009
7010
7011
7012
7013
7014
7015
7016
7017
7018
7019
7020
7021
7022
7023
7024
7025
7026
7027
7028
7029
7030
7031
7032
7033
7034
7035
7036
7037
7038
7039
7040
7041
7042
7043
7044
7045
7046
7047
7048
7049
7050
7051
7052
7053
7054
7055
7056
7057
7058
7059
7060
7061
7062
7063
7064
7065
7066
7067
7068
7069
7070
7071
7072
7073
7074
7075
7076
7077
7078
7079
7080
7081
7082
7083
7084
7085
7086
7087
7088
7089
7090
7091
7092
7093
7094
7095
7096
7097
7098
7099
7100
7101
7102
7103
7104
7105
7106
7107
7108
7109
7110
7111
7112
7113
7114
7115
7116
7117
7118
7119
7120
7121
7122
7123
7124
7125
7126
7127
7128
7129
7130
7131
7132
7133
7134
7135
7136
7137
7138
7139
7140
7141
7142
7143
7144
7145
7146
7147
7148
7149
7150
7151
7152
7153
7154
7155
7156
7157
7158
7159
7160
7161
7162
7163
7164
7165
7166
7167
7168
7169
7170
7171
7172
7173
7174
7175
7176
7177
7178
7179
7180
7181
7182
7183
7184
7185
7186
7187
7188
7189
7190
7191
7192
7193
7194
7195
7196
7197
7198
7199
7200
7201
7202
7203
7204
7205
7206
7207
7208
7209
7210
7211
7212
7213
7214
7215
7216
7217
7218
7219
7220
7221
7222
7223
7224
7225
7226
7227
7228
7229
7230
7231
7232
7233
7234
7235
7236
7237
7238
7239
7240
7241
7242
7243
7244
7245
7246
7247
7248
7249
7250
7251
7252
7253
7254
7255
7256
7257
7258
7259
7260
7261
7262
7263
7264
7265
7266
7267
7268
7269
7270
7271
7272
7273
7274
7275
7276
7277
7278
7279
7280
7281
7282
7283
7284
7285
7286
7287
7288
7289
7290
7291
7292
7293
7294
7295
7296
7297
7298
7299
7300
7301
7302
7303
7304
7305
7306
7307
7308
7309
7310
7311
7312
7313
7314
7315
7316
7317
7318
7319
7320
7321
7322
7323
7324
7325
7326
7327
7328
7329
7330
7331
7332
7333
7334
7335
7336
7337
7338
7339
7340
7341
7342
7343
7344
7345
7346
7347
7348
7349
7350
7351
7352
7353
7354
7355
7356
7357
7358
7359
7360
7361
7362
7363
7364
7365
7366
7367
7368
7369
7370
7371
7372
7373
7374
7375
7376
7377
7378
7379
7380
7381
7382
7383
7384
7385
7386
7387
7388
7389
7390
7391
7392
7393
7394
7395
7396
7397
7398
7399
7400
7401
7402
7403
7404
7405
7406
7407
7408
7409
7410
7411
7412
7413
7414
7415
7416
7417
7418
7419
7420
7421
7422
7423
7424
7425
7426
7427
7428
7429
7430
7431
7432
7433
7434
7435
7436
7437
7438
7439
7440
7441
7442
7443
7444
7445
7446
7447
7448
7449
7450
7451
7452
7453
7454
7455
7456
7457
7458
7459
7460
7461
7462
7463
7464
7465
7466
7467
7468
7469
7470
7471
7472
7473
7474
7475
7476
7477
7478
7479
7480
7481
7482
7483
7484
7485
7486
7487
7488
7489
7490
7491
7492
7493
7494
7495
7496
7497
7498
7499
7500
7501
7502
7503
7504
7505
7506
7507
7508
7509
7510
7511
7512
7513
7514
7515
7516
7517
7518
7519
7520
7521
7522
7523
7524
7525
7526
7527
7528
7529
7530
7531
7532
7533
7534
7535
7536
7537
7538
7539
7540
7541
7542
7543
7544
7545
7546
7547
7548
7549
7550
7551
7552
7553
7554
7555
7556
7557
7558
7559
7560
7561
7562
7563
7564
7565
7566
7567
7568
7569
7570
7571
7572
7573
7574
7575
7576
7577
7578
7579
7580
7581
7582
7583
7584
7585
7586
7587
7588
7589
7590
7591
7592
7593
7594
7595
7596
7597
7598
7599
7600
7601
7602
7603
7604
7605
7606
7607
7608
7609
7610
7611
7612
7613
7614
7615
7616
7617
7618
7619
7620
7621
7622
7623
7624
7625
7626
7627
7628
7629
7630
7631
7632
7633
7634
7635
7636
7637
7638
7639
7640
7641
7642
7643
7644
7645
7646
7647
7648
7649
7650
7651
7652
7653
7654
7655
7656
7657
7658
7659
7660
7661
7662
7663
7664
7665
7666
7667
7668
7669
7670
7671
7672
7673
7674
7675
7676
7677
7678
7679
7680
7681
7682
7683
7684
7685
7686
7687
7688
7689
7690
7691
7692
7693
7694
7695
7696
7697
7698
7699
7700
7701
7702
7703
7704
7705
7706
7707
7708
7709
7710
7711
7712
7713
7714
7715
7716
7717
7718
7719
7720
7721
7722
7723
7724
7725
7726
7727
7728
7729
7730
7731
7732
7733
7734
7735
7736
7737
7738
7739
7740
7741
7742
7743
7744
7745
7746
7747
7748
7749
7750
7751
7752
7753
7754
7755
7756
7757
7758
7759
7760
7761
7762
7763
7764
7765
7766
7767
7768
7769
7770
7771
7772
7773
7774
7775
7776
7777
7778
7779
7780
7781
7782
7783
7784
7785
7786
7787
7788
7789
7790
7791
7792
7793
7794
7795
7796
7797
7798
7799
7800
7801
7802
7803
7804
7805
7806
7807
7808
7809
7810
7811
7812
7813
7814
7815
7816
7817
7818
7819
7820
7821
7822
7823
7824
7825
7826
7827
7828
7829
7830
7831
7832
7833
7834
7835
7836
7837
7838
7839
7840
7841
7842
7843
7844
7845
7846
7847
7848
7849
7850
7851
7852
7853
7854
7855
7856
7857
7858
7859
7860
7861
7862
7863
7864
7865
7866
7867
7868
7869
7870
7871
7872
7873
7874
7875
7876
7877
7878
7879
7880
7881
7882
7883
7884
7885
7886
7887
7888
7889
7890
7891
7892
7893
7894
7895
7896
7897
7898
7899
7900
7901
7902
7903
7904
7905
7906
7907
7908
7909
7910
7911
7912
7913
7914
7915
7916
7917
7918
7919
7920
7921
7922
7923
7924
7925
7926
7927
7928
7929
7930
7931
7932
7933
7934
7935
7936
7937
7938
7939
7940
7941
7942
7943
7944
7945
7946
7947
7948
7949
7950
7951
7952
7953
7954
7955
7956
7957
7958
7959
7960
7961
7962
7963
7964
7965
7966
7967
7968
7969
7970
7971
7972
7973
7974
7975
7976
7977
7978
7979
7980
7981
7982
7983
7984
7985
7986
7987
7988
7989
7990
7991
7992
7993
7994
7995
7996
7997
7998
7999
8000
8001
8002
8003
8004
8005
8006
8007
8008
8009
8010
8011
8012
8013
8014
8015
8016
8017
8018
8019
8020
8021
8022
8023
8024
8025
8026
8027
8028
8029
8030
8031
8032
8033
8034
8035
8036
8037
8038
8039
8040
8041
8042
8043
8044
8045
8046
8047
8048
8049
8050
8051
8052
8053
8054
8055
8056
8057
8058
8059
8060
8061
8062
8063
8064
8065
8066
8067
8068
8069
8070
8071
8072
8073
8074
8075
8076
8077
8078
8079
8080
8081
8082
8083
8084
8085
8086
8087
8088
8089
8090
8091
8092
8093
8094
8095
8096
8097
8098
8099
8100
8101
8102
8103
8104
8105
8106
8107
8108
8109
8110
8111
8112
8113
8114
8115
8116
8117
8118
8119
8120
8121
8122
8123
8124
8125
8126
8127
8128
8129
8130
8131
8132
8133
8134
8135
8136
8137
8138
8139
8140
8141
8142
8143
8144
8145
8146
8147
8148
8149
8150
8151
8152
8153
8154
8155
8156
8157
8158
8159
8160
8161
8162
8163
8164
8165
8166
8167
8168
8169
8170
8171
8172
8173
8174
8175
8176
8177
8178
8179
8180
8181
8182
8183
8184
8185
8186
8187
8188
8189
8190
8191
8192
8193
8194
8195
8196
8197
8198
8199
8200
8201
8202
8203
8204
8205
8206
8207
8208
8209
8210
8211
8212
8213
8214
8215
8216
8217
8218
8219
8220
8221
8222
8223
8224
8225
8226
8227
8228
8229
8230
8231
8232
8233
8234
8235
8236
8237
8238
8239
8240
8241
8242
8243
8244
8245
8246
8247
8248
8249
8250
8251
8252
8253
8254
8255
8256
8257
8258
8259
8260
8261
8262
8263
8264
8265
8266
8267
8268
8269
8270
8271
8272
8273
8274
8275
8276
8277
8278
8279
8280
8281
8282
8283
8284
8285
8286
8287
8288
8289
8290
8291
8292
8293
8294
8295
8296
8297
8298
8299
8300
8301
8302
8303
8304
8305
8306
8307
8308
8309
8310
8311
8312
8313
8314
8315
8316
8317
8318
8319
8320
8321
8322
8323
8324
8325
8326
8327
8328
8329
8330
8331
8332
8333
8334
8335
8336
8337
8338
8339
8340
8341
8342
8343
8344
8345
8346
8347
8348
8349
8350
8351
8352
8353
8354
8355
8356
8357
8358
8359
8360
8361
8362
8363
8364
8365
8366
8367
8368
8369
8370
8371
8372
8373
8374
8375
8376
8377
8378
8379
8380
8381
8382
8383
8384
8385
8386
8387
8388
8389
8390
8391
8392
8393
8394
8395
8396
8397
8398
8399
8400
8401
8402
8403
8404
8405
8406
8407
8408
8409
8410
8411
8412
8413
8414
8415
8416
8417
8418
8419
8420
8421
8422
8423
8424
8425
8426
8427
8428
8429
8430
8431
8432
8433
8434
8435
8436
8437
8438
8439
8440
8441
8442
8443
8444
8445
8446
8447
8448
8449
8450
8451
8452
8453
8454
8455
8456
8457
8458
8459
8460
8461
8462
8463
8464
8465
8466
8467
8468
8469
8470
8471
8472
8473
8474
8475
8476
8477
8478
8479
8480
8481
8482
8483
8484
8485
8486
8487
8488
8489
8490
8491
8492
8493
8494
8495
8496
8497
8498
8499
8500
8501
8502
8503
8504
8505
8506
8507
8508
8509
8510
8511
8512
8513
8514
8515
8516
8517
8518
8519
8520
8521
8522
8523
8524
8525
8526
8527
8528
8529
8530
8531
8532
8533
8534
8535
8536
8537
8538
8539
8540
8541
8542
8543
8544
8545
8546
8547
8548
8549
8550
8551
8552
8553
8554
8555
8556
8557
8558
8559
8560
8561
8562
8563
8564
8565
8566
8567
8568
8569
8570
8571
8572
8573
8574
8575
8576
8577
8578
8579
8580
8581
8582
8583
8584
8585
8586
8587
8588
8589
8590
8591
8592
8593
8594
8595
8596
8597
8598
8599
8600
8601
8602
8603
8604
8605
8606
8607
8608
8609
8610
8611
8612
8613
8614
8615
8616
8617
8618
8619
8620
8621
8622
8623
8624
8625
8626
8627
8628
8629
8630
8631
8632
8633
8634
8635
8636
8637
8638
8639
8640
8641
8642
8643
8644
8645
8646
8647
8648
8649
8650
8651
8652
8653
8654
8655
8656
8657
8658
8659
8660
8661
8662
8663
8664
8665
8666
8667
8668
8669
8670
8671
8672
8673
8674
8675
8676
8677
8678
8679
8680
8681
8682
8683
8684
8685
8686
8687
8688
8689
8690
8691
8692
8693
8694
8695
8696
8697
8698
8699
8700
8701
8702
8703
8704
8705
8706
8707
8708
8709
8710
8711
8712
8713
8714
8715
8716
8717
8718
8719
8720
8721
8722
8723
8724
8725
8726
8727
8728
8729
8730
8731
8732
8733
8734
8735
8736
8737
8738
8739
8740
8741
8742
8743
8744
8745
8746
8747
8748
8749
8750
8751
8752
8753
8754
8755
8756
8757
8758
8759
8760
8761
8762
8763
8764
8765
8766
8767
8768
8769
8770
8771
8772
8773
8774
8775
8776
8777
8778
8779
8780
8781
8782
8783
8784
8785
8786
8787
8788
8789
8790
8791
8792
8793
8794
8795
8796
8797
8798
8799
8800
8801
8802
8803
8804
8805
8806
8807
8808
8809
8810
8811
8812
8813
8814
8815
8816
8817
8818
8819
8820
8821
8822
8823
8824
8825
8826
8827
8828
8829
8830
8831
8832
8833
8834
8835
8836
8837
8838
8839
8840
8841
8842
8843
8844
8845
8846
8847
8848
8849
8850
8851
8852
8853
8854
8855
8856
8857
8858
8859
8860
8861
8862
8863
8864
8865
8866
8867
8868
8869
8870
8871
8872
8873
8874
8875
8876
8877
8878
8879
8880
8881
8882
8883
8884
8885
8886
8887
8888
8889
8890
8891
8892
8893
8894
8895
8896
8897
8898
8899
8900
8901
8902
8903
8904
8905
8906
8907
8908
8909
8910
8911
8912
8913
8914
8915
8916
8917
8918
8919
8920
8921
8922
8923
8924
8925
8926
8927
8928
8929
8930
8931
8932
8933
8934
8935
8936
8937
8938
8939
8940
8941
8942
8943
8944
8945
8946
8947
8948
8949
8950
8951
8952
8953
8954
8955
8956
8957
8958
8959
8960
8961
8962
8963
8964
8965
8966
8967
8968
8969
8970
8971
8972
8973
8974
8975
8976
8977
8978
8979
8980
8981
8982
8983
8984
8985
8986
8987
8988
8989
8990
8991
8992
8993
8994
8995
8996
8997
8998
8999
9000
9001
9002
9003
9004
9005
9006
9007
9008
9009
9010
9011
9012
9013
9014
9015
9016
9017
9018
9019
9020
9021
9022
9023
9024
9025
9026
9027
9028
9029
9030
9031
9032
9033
9034
9035
9036
9037
9038
9039
9040
9041
9042
9043
9044
9045
9046
9047
9048
9049
9050
9051
9052
9053
9054
9055
9056
9057
9058
9059
9060
9061
9062
9063
9064
9065
9066
9067
9068
9069
9070
9071
9072
9073
9074
9075
9076
9077
9078
9079
9080
9081
9082
9083
9084
9085
9086
9087
9088
9089
9090
9091
9092
9093
9094
9095
9096
9097
9098
9099
9100
9101
9102
9103
9104
9105
9106
9107
9108
9109
9110
9111
9112
9113
9114
9115
9116
9117
9118
9119
9120
9121
9122
9123
9124
9125
9126
9127
9128
9129
9130
9131
9132
9133
9134
9135
9136
9137
9138
9139
9140
9141
9142
9143
9144
9145
9146
9147
9148
9149
9150
9151
9152
9153
9154
9155
9156
9157
9158
9159
9160
9161
9162
9163
9164
9165
9166
9167
9168
9169
9170
9171
9172
9173
9174
9175
9176
9177
9178
9179
9180
9181
9182
9183
9184
9185
9186
9187
9188
9189
9190
9191
9192
9193
9194
9195
9196
9197
9198
9199
9200
9201
9202
9203
9204
9205
9206
9207
9208
9209
9210
9211
9212
9213
9214
9215
9216
9217
9218
9219
9220
9221
9222
9223
9224
9225
9226
9227
9228
9229
9230
9231
9232
9233
9234
9235
9236
9237
9238
9239
9240
9241
9242
9243
9244
9245
9246
9247
9248
9249
9250
9251
9252
9253
9254
9255
9256
9257
9258
9259
9260
9261
9262
9263
9264
9265
9266
9267
9268
9269
9270
9271
9272
9273
9274
9275
9276
9277
9278
9279
9280
9281
9282
9283
9284
9285
9286
9287
9288
9289
9290
9291
9292
9293
9294
9295
9296
9297
9298
9299
9300
9301
9302
9303
9304
9305
9306
9307
9308
9309
9310
9311
9312
9313
9314
9315
9316
9317
9318
9319
9320
9321
9322
9323
9324
9325
9326
9327
9328
9329
9330
9331
9332
9333
9334
9335
9336
9337
9338
9339
9340
9341
9342
9343
9344
9345
9346
9347
9348
9349
9350
9351
9352
9353
9354
9355
9356
9357
9358
9359
9360
9361
9362
9363
9364
9365
9366
9367
9368
9369
9370
9371
9372
9373
9374
9375
9376
9377
9378
9379
9380
9381
9382
9383
9384
9385
9386
9387
9388
9389
9390
9391
9392
9393
9394
9395
9396
9397
9398
9399
9400
9401
9402
9403
9404
9405
9406
9407
9408
9409
9410
9411
9412
9413
9414
9415
9416
9417
9418
9419
9420
9421
9422
9423
9424
9425
9426
9427
9428
9429
9430
9431
9432
9433
9434
9435
9436
9437
9438
9439
9440
9441
9442
9443
9444
9445
9446
9447
9448
9449
9450
9451
9452
9453
9454
9455
9456
9457
9458
9459
9460
9461
9462
9463
9464
9465
9466
9467
9468
9469
9470
9471
9472
9473
9474
9475
9476
9477
9478
9479
9480
9481
9482
9483
9484
9485
9486
9487
9488
9489
9490
9491
9492
9493
9494
9495
9496
9497
9498
9499
9500
9501
9502
9503
9504
9505
9506
9507
9508
9509
9510
9511
9512
9513
9514
9515
9516
9517
9518
9519
9520
9521
9522
9523
9524
9525
9526
9527
9528
9529
9530
9531
9532
9533
9534
9535
9536
9537
9538
9539
9540
9541
9542
9543
9544
9545
9546
9547
9548
9549
9550
9551
9552
9553
9554
9555
9556
9557
9558
9559
9560
9561
9562
9563
9564
9565
9566
9567
9568
9569
9570
9571
9572
9573
9574
9575
9576
9577
9578
9579
9580
9581
9582
9583
9584
9585
9586
9587
9588
9589
9590
9591
9592
9593
9594
9595
9596
9597
9598
9599
9600
9601
9602
9603
9604
9605
9606
9607
9608
9609
9610
9611
9612
9613
9614
9615
9616
9617
9618
9619
9620
9621
9622
9623
9624
9625
9626
9627
9628
9629
9630
9631
9632
9633
9634
9635
9636
9637
9638
9639
9640
9641
9642
9643
9644
9645
9646
9647
9648
9649
9650
9651
9652
9653
9654
9655
9656
9657
9658
9659
9660
9661
9662
9663
9664
9665
9666
9667
9668
9669
9670
9671
9672
9673
9674
9675
9676
9677
9678
9679
9680
9681
9682
9683
9684
9685
9686
9687
9688
9689
9690
9691
9692
9693
9694
9695
9696
9697
9698
9699
9700
9701
9702
9703
9704
9705
9706
9707
9708
9709
9710
9711
9712
9713
9714
9715
9716
9717
9718
9719
9720
9721
9722
9723
9724
9725
9726
9727
9728
9729
9730
9731
9732
9733
9734
9735
9736
9737
9738
9739
9740
9741
9742
9743
9744
9745
9746
9747
9748
9749
9750
9751
9752
9753
9754
9755
9756
9757
9758
9759
9760
9761
9762
9763
9764
9765
9766
9767
9768
9769
9770
9771
9772
9773
9774
9775
9776
9777
9778
9779
9780
9781
9782
9783
9784
9785
9786
9787
9788
9789
9790
9791
9792
9793
9794
9795
9796
9797
9798
9799
9800
9801
9802
9803
9804
9805
9806
9807
9808
9809
9810
9811
9812
9813
9814
9815
9816
9817
9818
9819
9820
9821
9822
9823
9824
9825
9826
9827
9828
9829
9830
9831
9832
9833
9834
9835
9836
9837


<!DOCTYPE html
PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">

<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source, using XSLT. If you find any mistakes, please edit the XML source. -->
<html lang="nl-1900">
<head>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=ISO-8859-1">

<title>De Zuidster: Het land der diamanten</title>
<link rel="schema.DC" href="http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/">
<meta name="author" content="Jules Verne">
<meta name="DC.Creator" content="Jules Verne">
<meta name="DC.Title" content="De Zuidster: Het land der diamanten">
<meta name="DC.Date" content="## January 2006">
<meta name="DC.Language" content="nl-1900"><style type="text/css">


body
{
font: 100%/1.2em "Times New Roman", Times, serif;;
margin: 1.58em 16% 1.58em 16%;
}

/* title page headers */

h1.docTitle
{
font-size: 1.6em;
line-height: 2em;
}

h2.docImprint, h1.docTitle, h2.byline, h2.docTitle
{
text-align: center;
}

h2.byline
{
font-size: 1.1em;
line-height: 1.44em;
font-weight: normal;
}

span.docAuthor
{
font-size: 1.2em;
font-weight: bold;
}

h2.docImprint
{
font-size: 1.2em;
font-weight: normal;
}

/*

h1..h5 headers

class
sub		subtitle
label	label (e.g. chapter twelve)

lghead	head of embedded poem, etc.

*/

.div0	{ padding-bottom: 1.6em; }
.div1	{ padding-bottom: 1.44em; }
.div2   { padding-bottom: 1.2em; }
.div3, .div4, .div5 { padding-bottom: 1.0em; }

h1, h2, h3, h4, h5
{
font-style: normal;
text-transform: none;
}

h1
{
font-size: 1.44em;
line-height: 1.5em;
}

h1.label
{
font-size: 1.2em;
line-height: 1.2em;
margin-bottom: 0;
}

h2
{
font-size: 1.2em;
line-height: 1.2em;
}

h2.label
{
font-size: 1.0em;
margin-bottom: 0;
}

h3
{
font-size: 1.0em;
line-height: 1.2em;
}

h3.lghead
{
margin-left: 10%;
margin-right: 10%;
}

h4
{
font-size: 1.0em;
line-height: 1.0em;
}

h5
{
font-size: 1.0em;
line-height: 1.0em;
font-style: italic;
}


/*
p -- paragraph

class
initial		initial paragraph of chapter, i.e. no indentation
argument	argument, the list of topics at the head of a chapter
note		footnote
quote		quoted material, like blockquote
stb			small thematic break
mtb			medium thematic break
ltb			large thematic break
figure		figure, plate, illustration
legend		legend with figure, plate, or other type of illustration
*/

p
{
text-indent: 0em;
}

.alignleft
{
text-align: left;
}

.aligncenter
{
text-align: center;
}

.alignright
{
text-align: right;
}

.alignblock
{
text-align: justify;
}

p.poetry
{
margin: 0em 10% 1.58em 10%;
}

p.line
{
margin: 0 10% 0 10%;
}

p.beforeline, p.afterline
{
margin-top: 1em;
}

p.initial
{
text-indent: 0em;
}

p.argument, p.note
{
font-size: 0.9em;
line-height: 1.2em;
text-indent: 0em;
}

p.argument
{
margin: 1.58em 10% 1.58em 10%;
}

p.quote
{
font-size: 0.9em;
line-height: 1.2em;
margin: 1.58em 5% 1.58em 5%;
}

div.blockquote
{
font-size: 0.9em;
line-height: 1.2em;
margin: 1.58em 5% 1.58em 5%;
}

div.notetext
{
font-size: 0.8em;
line-height: 1.1em;
}

div.divFigure
{
text-align: center;
}

.floatLeft
{
float: left;
margin: 10px 10px 10px 0;
}

.floatRight
{
float: right;
margin: 10px 0 10px 10px;
}

p.figureHead
{
text-align: center;
}

p.figure, p.legend
{
font-size: 0.9em;
margin-top: 0;
text-align: center;
}

p.smallprint, li.smallprint
{
font-size: 0.8em;
line-height: 1.1em;
color: #666666;
}

/* Special cases for Filipino Riddles */

p.question
{
text-align: left;
margin-bottom: 0em;
}

p.answer
{
text-align: right;
margin-top: 0em;
}

p.explanation
{
margin-left: 0.9em;
margin-right: 0.9em;
font-size: smaller;
}


/*
// span -- used for special effects in formatting.
//
// class
//	 leftnote	note in the left margin
//	 rightnote	note in the right margin
//	 pageno		page number, inserted at location of original page break.
//
// Note that the positioning only works properly in IE 5/6
*/

span.leftnote
{
position:absolute;
left:1%;
height:0em;
width:14%;
font-size: 0.8em;
text-indent: 0em;
line-height: 1.2em;
}

span.rightnote, span.pageno
{
position:absolute;
left:86%;
height:0em;
width:14%;
text-align:right;
text-indent: 0em;
font-size: 0.8em;
line-height: 1.2em;
}

span.lineno
{
position: absolute;
left: 12%;
height: 0em;
width: 12%;
text-align: right;
text-indent: 0em;
font-size: 0.6em;
line-height: 1em;
font-style: normal;
}

span.corr
{
border-bottom: 1px dotted red;
}

.Greek
{
font-family: Gentium, "Arial Unicode MS", serif;
}

.Arabic
{
font-family: "Arial Unicode MS", sans-serif;
}

.letterspaced
{
letter-spacing: 0.2em;
}

span.smallcaps
{
font-variant: small-caps;
}

/*
a -- anchor

class
offsite
gloss	glossary entry; should be less visible
noteref	(foot) note reference.
hidden

*/

a.hidden:hover
{
text-decoration: none;
}

a.noteref:hover
{
text-decoration: none;
}

a.noteref
{
font-size: 0.7em;
vertical-align: super;
text-decoration: none;
}

a.hidden
{
text-decoration: none;
}

hr
{
width: 100%;
height: 1px;
color: black;
}

hr.tb
{
margin-top: 10px;
margin-bottom: 10px;
width: 25%;
height: 1px;
text-align: center;
}

hr.noteseparator
{
width: 25%;
height: 1px;
text-align: left;
}





body
{
background:  #FFFFFF;
font-family: "Times New Roman", Times, serif;
}

body, a.hidden
{
color: black;
}

h1, h2, h3, h4, h5, h6
{
color: #001FA4;
font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif;
}

.figureHead, .noteref, span.leftnote, p.legend
{
color: #001FA4;
}

span.rightnote, span.pageno, span.lineno
{
color: #AAAAAA;
}

a.hidden:hover, a.noteref:hover
{
color: red;
}


</style></head>
<body>


<pre>

Project Gutenberg's De Zuidster, het land der diamanten, by Jules Verne

This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
with this eBook or online at www.gutenberg.org


Title: De Zuidster, het land der diamanten

Author: Jules Verne

Release Date: January 23, 2006 [EBook #17580]

Language: Dutch

Character set encoding: ISO-8859-1

*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE ZUIDSTER, HET LAND DER ***




Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
Proofreading Team at http://www.pgdp.net/






</pre>


<h2 class="byline"><span class="docAuthor">Jules Verne</span>

</h2>
<h1 class="docTitle">De Zuidster</h1>
<h1 class="docTitle">Het land der diamanten</h1>
<h2 class="docImprint">Amsterdam<br>
Uitgevers-Maatschappij &#8220;Elsevier&#8221;<br>
1920
</h2><span class="pageno"></span><p class="div1"></p>
<p class="aligncenter">Gedrukt bij N.V. Drukkerij Schilt&#8212;Utrecht


</p><span class="pageno">
[1]
</span><p class="div1"><a id="d0e85"></a></p>
<h1 class="label">Eerste hoofdstuk.</h1>
<h1>Dolle kerels, die Franschen!</h1>
<p>&#8220;Spreek, mijnheer, ik luister.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Mijnheer, ik heb de eer de hand van miss Watkins, uw dochter, te vragen.&#8221;

</p>
<p>&#8220;De hand mijner Alice?....&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ja, mijnheer. Mijn aanzoek schijnt u te verrassen. Is het niet? Toch moet gij mij ten goede houden, dat ik niet recht begrijp,
waardoor dat aanzoek u zoo buitengewoon voorkomt. Ik ben zes en twintig jaren oud. Ik heet Cyprianus M&eacute;r&eacute;. Ik ben mijn-ingenieur
en heb als numero twee bij den algemeenen wedstrijd de Polytechnische school verlaten. Mijne familie is wel is waar niet rijk,
maar zij is geacht en ge&euml;erd. De consul van Frankrijk aan de Kaap de Goede Hoop zal u zulks kunnen getuigen, wanneer gij dat
zult verlangen, en mijn vriend Pharamond Barth&egrave;s, de stoutmoedige jager, dien gij evenals iedereen in Grikwaland kent, zou
u hetzelfde kunnen getuigen. Ik ben hier in naam van het Fransche Gouvernement door de Acad&eacute;mie des Sciences tot het verrichten
van wetenschappelijke onderzoekingen gezonden. Verleden jaar heb ik in het Instituut den prijs Houdard voor mijne verhandelingen
over de scheikundige samenstelling der vulkanische rotsen van Auvergne behaald. Mijne verhandeling over het diamanthoudend
bekken der Vaalrivier, die ik bijna voltooid heb, kan niet anders dan goed ontvangen worden door de geleerden en de wetenschappelijke
lieden. Als ik van mijne zending teruggekeerd zal zijn, word ik benoemd tot hulp-professor bij de mijnenschool te Parijs,
en ik heb reeds last gegeven vertrekken voor mij te huren in de Universiteitsstraat No. 104 op de derde verdieping. Mijne
bezoldiging bereikt met aanstaanden Nieuwjaarsdag, de som van vier duizend acht honderd francs. Dat is het inkomen van Rothschild
niet, dat weet ik wel; maar de opbrengst mijner particuliere werkzaamheden, mijner onderzoekingen, academische prijzen, medewerking
aan verscheidene tijdschriften, veroorlooft dat ik op een dubbel inkomen mag rekenen. Ik voeg er bij dat, daar mijne behoeften
eenvoudig en bescheiden zijn, ik niet meer noodig heb om mij gelukkig te gevoelen. Dus nogmaals, mijnheer, ik heb de eer u
de hand van miss Watkins, uwe dochter te vragen.&#8221;

</p>
<p>Door den flinken en vastbesloten toon van die kleine toespraak, gaf Cyprianus M&eacute;r&eacute; voldoende den toetssteen aan, dat hij de
gewoonte had in alle zaken, zelfs in de meest intieme, recht op zijn doel af te gaan en vrij uit te spreken.

</p>
<p>Zijne gelaatstrekken daarenboven logenstraften den indruk niet, door zijne taal voortgebracht. Hij had het uiterlijk van een
jongmensch, dat zich gewoonlijk met de hoogste wetenschappelijke scheppingen bezig hield en slechts den minst mogelijken tijd
aan &#8217;s werelds ijdelheden afstond.

</p>
<p>Zijn kastanjekleurig haar, dat hij kort als een borstel geknipt droeg, zijn blonde baard, die bijna met de huidsoppervlakte
gelijk geschoren was, de eenvoud van zijn grijs linnen reiskostuum de tienstuivershoed van stroo, dien hij, wel opgevoed als
hij was, bij het binnentreden op een stoel had neergelegd, hoewel de persoon tot wien hij sprak, met de gewone slordige onachtzaamheid
aan het Angelsaksische ras eigen, met gedekten hoofde was gebleven,&#8212;dat alles toonde aan, dat Cyprianus M&eacute;r&eacute; een ernstigen
geest bezat niet alleen, maar ook een rustig geweten en een rein hart, dat in zijn kristalhelderen blik zich afspiegelde.

</p>
<p>Er moet nog bijgevoegd worden, dat die jeugdige Franschman zoo volmaakt zuiver Engelsch sprak, alsof hij in de meest Engelsche
graafschappen van het Vereenigd Koninkrijk langen tijd verblijf gehouden had.

</p>
<p>Mr. Watkins hoorde hem aan, terwijl hij zijn lange pijp rookte en in een houten leuningstoel gezeten was, waarbij hij het
linkerbeen op een rieten voetenbankje uitgestrekt had, en met den elleboog geleund was op eene tafel, waarop een kruik gin
stond, waarbij <span class="pageno">
[2]
</span>een glas, half met dien alcoholischen drank gevuld.

</p>
<p>Die persoon was gekleed met een witten pantalon, een blauw jasje van grof linnen, een hemd van een geelachtig flanel, evenwel
zonder vest of das. Onder den onmetelijken vilten hoed, die op zijn grijs hoofd geplakt of geschroefd scheen, rondde een rood
en opgeblazen gezicht, dat waarachtig had kunnen vergeleken worden bij een poppenkop, die met bessenstroop ingesmeerd was.
Dat weinig innemende gelaat, dat hier en daar met stukjes baard bezaaid was, van die kleur, welke men gewoonlijk melkboeren-hondenhaar
noemt, was versierd met kleine grijze oogen, die er met een centerboor ingeboord schenen en niet veel geduld of goedheid des
harten aanduidden.

</p>
<p>Ter verschooning van Mr. Watkins dienen wij er dadelijk bij te voegen, dat hij vreeselijk aan het pootje sukkelde, waarom
hij genoodzaakt was zijn linkervoet steeds omzwachteld te houden. Nu is het pootje eene ziekte, die evenmin aan de zuidelijke
spits van Afrika als overal elders geschikt is, om de gemoedsstemming der lieden, aan wier gewrichten zij knaagt, te verzachten.

</p>
<p>Het tooneel viel voor op de gelijkvloers-verdieping van de pachthoeve van Mr. Watkins, die zoo wat gelegen was op den 20sten
breedtegraad ten zuiden van de Evennachtslijn en op den 22sten oosterlengte van Parijs op de westelijke grens van den Oranje-Vrijstaat,
ten noorden van de Britsche Kaap-Kolonie, te midden van Zuid-Afrika, dat eene gemengde Engelsch-Hollandsche bevolking bezit.
Dat land, hetwelk door den rechter oever van de Oranjerivier begrensd wordt, bevindt zich aan de zuidelijke uiteinden van
de groote woestijn van Kalahari, welke op sommige ouderwetsche landkaarten den naam van Grikwaland voert, en wordt thans met
veel meer recht sedert ruim tien jaren het &#8220;Diamonds-Field&#8221;, het Diamantenveld, geheeten.

</p>
<p>De spreekkamer, waarin deze diplomatische samenkomst plaats had, was waarachtig opmerkenswaardig, zoowel door de minder gepaste
weelderigheid van eenige meubelstukken als door de betrekkelijke armoede van de overige bijzonderheden van dit binnenvertrek.
De vloer bijvoorbeeld bestond doodeenvoudig uit vast aangestampte aarde, die hier en daar door dikke tapijten en kostbaar
pelswerk bedekt was. Aan de muren, die nimmer met eenig behangselpapier geprijkt hadden, was een zeer fraaie pendule in gedreven
koper opgehangen, alsook prachtwapens van verschillenden oorsprong, en Engelsche kladprenten, die door overrijke lijsten omgeven
waren. Een fluweelen sofa prijkte naast eene tafel van wit hout, die ter nauwernood in eene fatsoenlijke keuken te huis zou
behoord hebben. Er stonden leuningstoelen, rechtstreeks uit Europa aangevoerd, die hunne armen te vergeefs naar Mr. Watkins
schenen uit te strekken, want deze verkoos steeds op een ouden stoel plaats te nemen, dien hij vroeger met eigen hand lomp
en onbehouwen gefatsoeneerd had. Over het algemeen genomen, gaven de voorwerpen van waarde, alsook de achteloosheid waarmede
de panterhuiden, luipaardshuiden, giraffe- en tijgerhuiden op den vloer alsook op al de meubelen geworpen waren, aan dit vertrek
het uitzicht van barbaarsche welgesteldheid.

</p>
<p>Uit de bouworde van het plafond was het duidelijk, dat het huis geen bovenverdieping bezat en slechts uit een reeks vertrekken
gelijkvloers bestond. Die woning was, evenals alle andere daar te lande, gedeeltelijk van kleiaarde opgetrokken. Zij was gedekt
met bladen van geribd zink, die op een zeer lichten dakstoel aangebracht waren.

</p>
<p>Men kon ook zien, dat de bouw van die woning nauwelijks ge&euml;indigd was. Want inderdaad, men behoefde zich slechts buiten het
venster te buigen, om rechts en links vijf of zes verlaten gebouwen te bemerken, allen van denzelfden bouwtrant maar van verschillende
ouderdom, die zich in den meest gevorderden staat van verval bevonden. Dat waren allen huizen, die Mr. Watkins opvolgend gebouwd,
bewoond en verlaten had naar mate zijn vermogen toenam, waarvan die woningen derhalve alshetware den stijgenden trap aangaven.

</p>
<p>De meest verwijderde was eenvoudig uit plakzoden vervaardigd, en mocht op geen anderen naam dan op dien van hut aanspraak
maken. De volgende was uit kleiaarde opgetrokken; de derde uit aarde en planken; de vierde uit kleiaarde en zink. De lezer
ziet uit welke <span class="pageno">
[3]
</span>toonladder de kunststukken van de nijverheid van Mr. Watkins bestonden en tot welke hoogte hij zich had weten te verheffen.
Al die gebouwen, die zich in min of meer ontredderden toestand bevonden, verrezen op een bergje, dat gelegen was bij de samenvloeiing
van de Vaal- met de Modderrivier, de twee voornaamste cijnsplichtige wateren van de Oranjerivier in dit gedeelte van Zuid-Afrika.
Rondom strekte zich, zoover de blik naar het Zuid-westen en het noorden kon reiken, eene kale en droefgeestige vlakte uit.
Het Veld&#8212;zooals die vlakte daar te lande genoemd werd&#8212;bestond uit een roodachtigen, drogen, onvruchtbaren en stofferigen grond,
die hier en daar slechts eenig spaarzaam voorkomend kruid en eenige doornachtige struiken vertoonde. Het totale gemis van
boomen is het eigenaardig kenmerk van deze naargeestige landstreek. Als daarbij in aanmerking genomen wordt, dat er ook geen
steenkolen aangetroffen worden, en dat de gemeenschapsmiddelen met de zee zeer moeilijk en derhalve niet van de vlugste zijn,
dan zal het niemand verwonderen, dat de brandstoffen er ontbreken en dat men er toe moet overgaan, de gedroogde uitwerpselen
van de kudden runderen voor de huiselijke benoodigdheden te gebruiken.

</p>
<p>Op dien eentonigen bodem, die er werkelijk erbarmelijk uitziet, wordt men den loop der beide rivieren gewaar, die evenwel
zoo weinig ingesneden zijn en welker oevers zich zoo weinig boven den waterspiegel verheffen, dat men moeilijk kan begrijpen,
waarom zij binnen hare bedding blijven en niet over de geheele vlakte stroomen.

</p>
<p>De gezichteinder is alleen naar dien kant van het oosten verbroken door de ver verwijderde kamvormige verhevenheden van twee
bergen: den Platberg en den Paardenberg, aan welker voet een scherp oog rookzuilen, stofwolken en witte puntjes kan ontwaren,
welke laatsten hutten of tenten zijn, en rondom een gewriemel van levende wezens.

</p>
<p>Het is daar in dat Veld, dat de diamant-placers, die in volle ontginning zijn, aangetroffen worden. Daar ligt Du Toit&#8217;s Pan,
de New Rush, en de rijkste van allen misschien, genaamd het Vandergaarts Kopje. Die onoverdekte mijnen, welke bijna met de
oppervlakte van den bodem gelijk liggen, worden met den algemeenen naam van &#8220;dry diggings&#8221; of droge mijnen bestempeld en hebben
sedert het jaar 1870 voor eene waarde van vier honderd millioen aan diamanten en andere kostbare steenen opgeleverd. Die mijnen
liggen vereenigd in eene streek, welker omtrek ten naastenbij twee of drie kilometers bedraagt. Men kon ze zeer goed met een
kijker van uit de vensters der pachthoeve Watkins waarnemen, die er slechts vier Engelsche mijlen<a id="d0e135src" href="#d0e135" class="noteref">1</a> van verwijderd lag.

</p>
<p>De naam van pachthoeve, zij hier ter loops gezegd, is eene zeer oneigenlijke uitdrukking voor een gebouw van deze soort; want
het was onmogelijk, ook maar een spoor van plantenkweeking in den omtrek te bespeuren. Mr. Watkins was, evenals alle andere
zoogenaamde pachters in dit gedeelte van Zuid-Afrika, eerder een herdersbaas, een veefokker, een eigenaar van kudden runderen,
geiten en schapen te noemen dan de bestuurder eener landbouwonderneming.

</p>
<p>Mr. Watkins had intusschen nog niet geantwoord op het verzoek, dat door Cyprianus M&eacute;r&eacute; zoo beleefd, maar ook zoo duidelijk
mogelijk uitgesproken was. Na eenige minuten gebezigd te hebben om na te denken, ging hij eindelijk er toe over, om zijn pijp
uit den mond te nemen, en uitte hij de volgende meening, die blijkbaar slechts eene verwijderde betrekking met het tegenwoordig
vraagstuk had:

</p>
<p>&#8220;Ik geloof dat er verandering van weer op til is, waarde heer. Nooit heeft mijn podagra mij zoo doen lijden als hedenmorgen
!&#8221;

</p>
<p>De jeugdige ingenieur fronste de wenkbrauwen, boog een oogenblik het hoofd ter zijde en moest zich geweld aandoen om niets
van zijne teleurstelling te doen blijken.

</p>
<p>&#8220;Gij zoudt wellicht in uw belang handelen, wanneer gij den gin liet, mijnheer Watkins,&#8221; antwoordde hij, terwijl hij met een
gebaar op de aarden kruik wees, die door een vlijtig aanspreken van wege den dronkaard voor meer dan drie kwart geledigd was.

</p>
<p>&#8220;Den gin laten! Bij God! dat is een kostelijke ui.&#8221; riep de pachter uit. &#8220;Heeft de gin ooit kwaad aan een braven kerel berokkend?....
Ja, ik <span class="pageno">
[4]
</span>weet wel wat gij wilt zeggen!.... Gij wilt mij dat recept opdreunen, hetwelk een geneesheer voorschreef aan een lord-mayor
die het pootje had!.... Hoe heette die dokter ook weer?.... Abernethy, geloof ik!.... Wilt gij gezond zijn en blijven? vroeg
hij aan zijn patient; leef dan van een shilling daags en verdien dien met persoonlijken arbeid! Dat is fraai en goed geleuterd!
Maar ik vraag het u bij al wat heilig is, wanneer men om gezond te zijn van de waarde van een shilling leven moest, waartoe
zou het dan dienen een vermogen te verwerven? Dat zijn zotte leuterpraatjes, mijnheer M&eacute;r&eacute;, die iemand van uw verstand geheel
onwaardig zijn!.... Dus praat daar niet meer over, wat ik u bidden mag!.... Wat mij betreft, ik zou liever begraven willen
zijn!.... Goed eten, goed drinken, een lekkere pijp tabak en dat alles wanneer ik zulks wensch, dan verlang ik niets meer
ter wereld !.... En gij zoudt willen dat ik daar afstand van deed?&#8221;....

</p>
<p>&#8220;Wat mij betreft, ik ben er niet op gesteld!&#8221; antwoordde Cyprianus openhartig. &#8220;Ik heb u slechts een gezondheids-voorschrift
in herinnering willen brengen, dat ik voor juist beschouw. Maar laten wij dat onderwerp laten varen als het u onaangenaam
is, mijnheer Watkins, en tot het voornaamste doel van mijn bezoek terugkeeren.&#8221;

</p>
<p>Mr. Watkins, die straks zoo babbelachtig mogelijk was, verschool zich weer in zijne stilzwijgendheid en blies zonder een woord
te spreken kleine rookwolkjes uit.

</p>
<p>De deur ging in dit oogenblik open, en een jong meisje trad binnen, dat een blaadje droeg waarop een glas stond.

</p>
<p>Dit mooie kind, dat, getooid met de groote muts, welke de pachteressen op het veld steeds dragen, bekoorlijk mocht heeten,
was eenvoudig met een japon van gebloemd linnen gekleed. Zij was negentien of twintig jaren oud, had eene zeer witte tint
van huid, daarbij een fraaien blonden en fijnen haardos, groote blauwe oogen, een zachtzinnig en prettig uiterlijk, en leverde
zoo een beeld van gezondheid, bevalligheid en goede luim.

</p>
<p>&#8220;Goeden dag, mijnheer M&eacute;r&eacute;,&#8221; zeide zij in het Fransch, evenwel met een lichten Britschen tongval.

</p>
<p>&#8220;Goeden dag, juffrouw Alice,&#8221; antwoordde Cyprianus M&eacute;r&eacute;, die bij de binnenkomst van het meisje opgestaan was en voor haar
boog.

</p>
<p>&#8220;Ik heb u zien aankomen, mijnheer M&eacute;r&eacute;,&#8221; <a id="d0e166"></a><span class="corr" title="Bron: herna">hernam</span> miss Watkins, bevallig <a id="d0e169"></a><span class="corr" title="Bron: glimlachenden">glimlachend</span> waardoor hare fraaie tanden zichtbaar werden, &#8220;en daar ik weet, dat gij den afschuwelijken gin van mijn vader niet lust,
breng ik oranjewater, en hoop, dat gij dat heerlijk frisch zult vinden.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dat is allerliefst van u, juffrouw !&#8221;

</p>
<p>&#8220;Maar ter zake; gij zult nimmer raden wat Dada, mijn struisvogel, dezen morgen heeft ingeslikt,&#8221; ging zij zonder verdere plichtpleging
voort. &#8220;Mijn ivoren maasbal!.... Ja, waarlijk, mijn ivoren maasbal!.... Die bal is nogal van omvang; gij kent hem wel, mijnheer
M&eacute;r&eacute;, ik ontving hem rechtstreeks van het billard van New-Rush!.... Welnu die slokop van een Dada heeft hem ingeslikt, alsof
het een pil ware!.... Waarlijk, dat boosaardige dier zal mij vroeg of laat den dood nog aandoen.&#8221;

</p>
<p>In het oog van miss Watkins blonk, terwijl zij dit verhaalde, een vroolijke straal, die niet veel uitzicht opende op de verwezenlijking
van die naargeestige voorspelling, zelfs in langen tijd niet. Maar plotseling, met de fijngevoeligheid der vrouwen zoo eigen,
merkte zij de stilzwijgendheid, die door haren vader en den jeugdigen ingenieur betracht werd, alsook hun verlegen voorkomen
in hare tegenwoordigheid.

</p>
<p>&#8220;Het is alsof ik de heeren stoor!&#8221; zeide zij. &#8220;Nu, zeg het maar, als gij geheimen hebt, die ik niet hooren mag, dan zal ik
heengaan!.... Ik heb daarenboven niet veel tijd te verliezen. Ik moet mijn sonate studeeren, voordat ik voor het middagmaal
kan zorgen!.... Kom, ik ga.... gij zijt heden niets gezellig, mijne heeren!.... Ik laat u dus op uw gemak samenzweren!&#8221;

</p>
<p>Zij was reeds buiten, maar kwam toch weer terug, en zeide toen met bevallige maar toch hoogst ernstige stembuiging

</p>
<p>&#8220;Mijnheer M&eacute;r&eacute;, als gij mij over de zuurstof wilt ondervragen, dan ben ik gereed. Ik heb reeds driemaal het betrekkelijk hoofdstuk
in de handleiding der scheikunde, die gij mij geleend hebt, gelezen, zoodat &#8220;dat gasvormig, kleurloos, reuk- en smaakloos
lichaam&#8221; hoegenaamd geen geheim meer voor mij <span class="pageno">
[5]
</span>is!&#8221;

</p>
<p>Daarop maakte miss Watkins eene bevallige buiging en verdween als een ijl luchtverschijnsel. Een oogenblik later weerklonken
de akkoorden van een uitmuntende piano in een der vertrekken die het meest verwijderd van de spreekkamer gelegen waren, en
verkondigden dat het jonge meisje geheel en al in hare muzikale oefeningen verdiept was.

</p>
<p>&#8220;Welnu, mijnheer Watkins,&#8221; hernam <a id="d0e190"></a><span class="corr" title="Bron: Cryprianus">Cyprianus</span>, wien de liefelijke verschijning zijn aanzoek in het geheugen teruggeroepen zou hebben, wanneer hij in staat zoude geweest
zijn dat te vergeten. &#8220;Welnu, mijnheer Watkins, zult gij mij een antwoord op de vraag verleenen, die ik de eer had tot u te
richten?&#8221;

</p>
<p>Mr. Watkins nam zijn pijp uit den mond, spoog met eene poging van voornaamheid op den grond, hief het hoofd op en vroeg terwijl
hij een scherpen doordringenden blik op den jonkman wierp:

</p>
<p>&#8220;Mijnheer M&eacute;r&eacute;, hebt gij haar wellicht daarover gesproken reeds?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Waarover gesproken?.... Tot wie?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Wel wat gij straks zeidet.... tot mijne dochter?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Voor wien ziet gij mij aan, mijnheer Watkins?&#8221; hernam de jeugdige ingeneur met eene hartstochtelijkheid, die geen twijfel
omtrent zijne oprechtheid toeliet. &#8220;Ik ben Franschman, mijnheer!..... Vergeet dat niet!.... Dat wil zeggen, dat ik nimmer
veroorloofd zou hebben met mejuffrouw uwe dochter over een huwelijk te spreken, zonder toestemming verworven te hebben!&#8221;

</p>
<p>De blik van Mr. Watkins had zijne scherpte verloren, maar daarentegen raakte thans zijne tong los.

</p>
<p>&#8220;Dat &#8217;s uitstekend!.... Beste jongen! Ik verwachtte niets minder van uwe bescheidenheid ten opzichte van Alice!&#8221; antwoordde
hij op bijna hartelijken toon. &#8220;Welnu, vermits ik vertrouwen in u kan stellen, zoo zult gij mij uw woord geven, dat gij haar
ook in de toekomst daarover niet zult spreken!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Wat? ook niet in de toekomst? Wat beduidt dat, mijnheer?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Wel, eenvoudig dat dit huwelijk onmogelijk is en dat het &#8217;t beste zal zijn, de hoop daarop in uwe papieren maar door te schrappen!&#8221;
hernam Mr. Watkins. &#8220;Mijnheer M&eacute;r&eacute;, gij zijt een eerlijk jongmensch, een volmaakt gentleman, een uitmuntend scheikundige,
een uitstekend professor, die eene groote toekomst voor zich heeft&#8212;daaraan twijfel ik niet; maar gij zult mijne dochter niet
hebben, om de eenvoudige reden, dat ik andere plannen voor haar ontworpen heb.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Maar, mijnheer Watkins!....&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dring niet verder aan!.... het zou overbodig zijn!....&#8221; hernam de pachter. &#8220;Al waart gij hertog en pair van Engeland, dan
nog zoudt gij mij niet bevallen!.... Man, gij zijt zelfs geen Engelsch onderdaan, en gij hebt mij met de meeste openhaartigheid
medegedeeld, dat gij hoegenaamd geen vermogen hebt. Kom, alle gekheid ter zijde, gelooft gij ernstig, dat ik Alice opgevoed
en haar de beste meesters van Victoria en van Bloemfontein gegeven heb, zooals ik heb gedaan, om haar, zoodra zij twintig
jaren oud zoude zijn, af te staan, ten einde te Parijs in de Universiteitsstraat op de derde verdieping te gaan leven met
een mijnheer, dien ik niet ken en wiens taal ik zelfs niet versta?.... Denk toch na, mijnheer M&eacute;r&eacute;, en stel u in mijne plaats!....
Vooronderstel, dat jij de pachter John Watkins zijt, de eigenaar van de Vandergaart-Kopjesmijn, en dat ik mijnheer Cyprianus
M&eacute;r&eacute; ben, een jeugdig Fransch geleerde, wien men eene zending aan de Kaap heeft opgedragen.... Vooronderstel, dat gij hier
in deze spreekkamer in dezen leuningstoel zit, terwijl gij uw glaasje gin slurpt en uwe pijp Hamburgsche tabak rookt; kunt
gij u dan ook maar een oogenblik voorstellen.... voorstellen &eacute;en enkel oogenblik slechts.... dat gij mij uwe dochter ten huwelijk
zoudt schenken?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Voorzeker, mijnheer Watkins,&#8221; antwoordde Cyprianus &#8220;en nog wel zonder eenige aarzeling, wanneer ik in u zou ontdekken de
hoedanigheden, die haar geluk moeten verzekeren!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Welnu, dan zoudt gij verkeerd handelen, mijn waarde heer, zeer verkeerd!&#8221; hernam Mr. Watkins. &#8220;Gij zoudt dan handelen als
een man, die niet waard was de Vandergaarts Kopjesmijn te bezitten, of beter gesproken, gij zoudt haar dan niet bezitten.
Want, wel beschouwd, denkt gij dat die mijn mij uit de wolken in de hand is komen vallen? Gelooft gij, dat ik noch beleid,
noch geestkracht, noch bedrijvigheid <span class="pageno">
[6]
</span>heb moeten ontwikkelen om haar op te sporen, maar vooral om mij den eigendom er van te verzekeren?.... Welnu, mijnheer M&eacute;r&eacute;,
dat beleid, dat ik in die gedenkwaardige en beslissende oogenblikken heb getoond te bezitten, dat beleid zit bij al de daden
mijns levens voor, en bovenal bij al mijne daden, die betrekking op de toekomst mijner dochter hebben!.... Daarom herhaal
ik: schrap de hoop op een huwelijk met Alice in uwe papieren door!.... Alice is niet voor u bestemd!&#8221;

</p>
<p>En bij die afdoende uitspraak greep Mr. <a id="d0e223"></a><span class="corr" title="Bron: Watlkins">Watkins</span> zijn glas en ledigde het in &eacute;&eacute;n teug.

</p>
<p>De jonge ingenieur, geheel ter neergeslagen, scheen niet te kunnen antwoorden. Toen de ander dat zag, ging hij min of meer
sarrend voort:

</p>
<p>&#8220;Gij Franschen zijt verwonderlijke kerels. Gij staat voor niets en twijfelt aan niets, op mijn woord. Wat! gij komt hier zoo
onverwachts uit het binnenste van Grikwaland aan, alsof gij uit de maan gevallen waart; gij ontmoet een eenvoudig man, die
nooit uwen naam gehoord heeft, die drie maanden geleden nooit over u heeft hooren spreken, die u zeker geen tienmaal gezien
heeft in die negentig dagen. Gij zoekt hem op en zegt hem: John Stappleton Watkins, gij bezit eene bekoorlijke dochter, die
goed opgevoed is en algemeen als de kostbaarste parel van het geheele land erkend wordt, en die,&#8212;wat volstrekt niet onaangenaam
is&#8212;uwe eenige erfgename is wat betreft den eigendom van de Vandergaarts Kopjes-mijn, van de rijkste mijn niet alleen van dit
land, maar van de geheele wereld. Ik, ik ben de heer Cyprianus M&eacute;r&eacute;, afkomstig van Parijs en van beroep ingenieur. Ik heb
vier duizend acht honderd francs inkomen!.... Gij zult mij als-je-blieft dat jonge meisje ten huwelijk geven, opdat ik haar
naar mijn land kunne voeren en opdat gij niet meer over haar zoudt kunnen hooren spreken, tenzij gij zoudt willen rekenen
den brief of het telegram, dat gij zoo nu en dan eens zoudt mogen ontvangen!..... En gij vindt dat alles zeer natuurlijk!.....
Ik vind &#8217;t dol!&#8221;

</p>
<p>Cyprianus was doodsbleek van zijn stoel opgestaan. Hij greep zijn hoed en maakte zich gereed heen te gaan.

</p>
<p>&#8220;Ja, dol!.... uiterst dol!....&#8221; herhaalde de pachter. &#8220;O, ik ben niet gewoon de pil, die ik te slikken geef, te vergulden.
Ik ben een Engelschman van den ouden stempel, mijn waarde heer! Zooals ge mij daar ziet, ben ik veel armer geweest, ja, veel
armer dan gij nu zijt. Ik heb zoo wat alle ambachten bij de hand gehad! Ik was <a id="d0e234"></a><span class="corr" title="Bron: scheeepsjongen">scheepsjongen</span> van een koopvaardijschip, buffeljager in Dakota, mijnwerker in Arizona, herder in de Transvaal!.... Ik heb kennis met de
hitte, met de kou, en vooral met de vermoeienis gemaakt. De beschuitkorst, die mij gedurende twintig jaren tot middagmaal
strekte, verkreeg ik niet dan ten koste van menigen zweetdruppel! Toen ik wijlen mistress Watkins, de moeder van Alice, de
dochter van een Boer van Franschen oorsprong<a id="d0e237src" href="#d0e237" class="noteref">2</a>, huwde, toen bezaten wij met ons beiden niet zooveel om eene geit te kunnen onderhouden! Maar ik heb gewerkt!.... Ik heb
den moed niet verloren!.... Thans ben ik rijk, en wil ik van mijn arbeid genieten!.... Het is mijn plan om mijne dochter bij
mij te houden,&#8212;om vooral mijn pootje te verzorgen en om des avonds muziek voor mij te maken, als ik mij verveel!.... Als zij
ooit trouwt, dan zal zij hier trouwen met een kerel van het land, die zoo rijk is als zij zelve, die pachter of mijnwerker
is, zooals wij het hier allen zijn, en die er niet van reppen zal om elders te gaan leven als een schooier op eene derde verdieping,
in een land, waarin ik nooit een voet wensch te zetten. Zij zal bij voorbeeld met James Hilton of met een anderen kerel van
gelijken stempel huwen.... De trouwlustigen, die naar hare hand dingen, ontbreken niet, dat verzeker ik u! Ik wensch tot schoonzoon
een echten Engelschman, die voor een glas gin niet vervaard is, en die mij onder het genot van een duchtigen slok bij het
rooken eener pijp gezelschap zal willen houden!&#8221;

</p>
<p><a id="d0e241"></a><span class="corr" title="Bron: Gyprianus">Cyprianus</span> had reeds de hand aan de kruk van de deur. Hij stikte bijna in dat vertrek.

</p>
<p>&#8220;Gij zijt toch niet boos, hoop ik?&#8221; riep hem mr. Watkins achterna. &#8220;Ik heb volstrekt niets tegen u, mijnheer <span class="pageno">
[7]
</span>M&eacute;r&eacute;; integendeel, ik mag u wel lijden, en ik zal steeds verheugd zijn u te mogen zien, hetzij dan als huurder of als vriend!...
Kijk, wij wachten juist heden avond eenige personen ten eten..... Als gij wilt, wees dan ook onze gast!...&#8221;

</p>
<p>&#8220;Neen, dank u, mijnheer!&#8221; antwoordde Cyprianus koel. &#8220;Ik heb mijne brieven v&oacute;&oacute;r het vertrek van de post nog te sluiten.&#8221;

</p>
<p>Toen hij heengegaan was, bromde mr. Watkins, terwijl hij zijne pijp met een stuk geteerd touw aanstak, dat tot dit doeleinde
steeds smeulende gehouden werd en zich in de onmiddellijke nabijheid zijner hand bevond:

</p>
<p>&#8220;Dolle, dolle kerels, die Franschen!&#8221;

</p>
<p>En daarop schonk hij zich een groot glas boordevol met gin in.



</p>
<p></p>
<hr class="noteseparator">
<div class="notetext">
<p class="notetext"><a id="d0e135" href="#d0e135src" class="noteref">1</a> De Engelsche mijl bedraagt 1609 Meters.
</p>
</div>
<div class="notetext">
<p class="notetext"><a id="d0e237" href="#d0e237src" class="noteref">2</a> Een groot getal Boeren of Hollandsche landlieden, die in Zuid-Afrika wonen, stammen af van Franschen, die ten gevolge van
de intrekking van het &eacute;dict van Nantes naar Holland uitgeweken en van daar naar de Kaapkolonie vertrokken zijn.
</p>
</div>
<p class="div1"><a id="d0e256"></a></p>
<h1 class="label">Tweede hoofdstuk.</h1>
<h1>In de diamantvelden.</h1>
<p>Wat de jonge ingenieur nog wel het meest vernederend vond in het antwoord, dat mr. Watkins hem gegeven had, was dat hij niet
kon nalaten hem, in weerwil van den ruwen vorm, waarin dat antwoord gegoten was, gelijk te geven. Het verwonderde hem zelfs,
nu hij er over nadacht, dat hij de tegenwerpingen van den pachter niet voorzien en dat hij zich aan een dergelijk blauwtje
blootgesteld had.

</p>
<p>Zooveel is zeker, dat hij tot heden niet aan den afstand gedacht had, dien het verschil van vermogen, van ras, van opvoeding,
van bewegingskring tusschen het jonge meisje en hem daargesteld hadden. Gewoon als hij sedert vijf of zes jaren was, de mineralen
slechts uit een wetenschappelijk oogpunt te beschouwen, waren de <a id="d0e265"></a><span class="corr" title="Bron: diamenten">diamanten</span> slechts koolstof-monsters, ter nauwernood goed om in het museum van de Mijnschool te prijken. Daarenboven, omdat hij, uit
een maatschappelijk oogpunt beschouwd, in Frankrijk zich op een hooger standpunt geplaatst achtte dan dat der Watkins, had
hij de onmetelijke koopmanswaarde van de rijke diamantmijn, die het bezit des pachters was, geheel en al uit het oog verloren.
Geen oogenblik was het hem in de gedachte opgekomen, dat er werkelijk een aanmerkelijke afstand bestond tusschen de dochter
van den eigenaar van de Vandergaarts-Kopjes-mijn en een Fransch ingenieur. En zou ook die gedachte bij hem opgekomen zijn,
dan, met zijne Parijsche levensopvattingen en in zijne hoedanigheid van oudleerling der Polytechnische School, zou hij gemeend
hebben, dat hij op het punt was een huwelijk beneden zijn stand aan te gaan.

</p>
<p>De barre toespraak van Mr. Watkins schrikte hem pijnlijk uit die droombeelden wakker. Cyprianus bezat te veel gezond verstand
om de degelijke argumenten van den pachter niet naar waarde te schatten; ook om zich niet nijdig te maken over een vonnis,
dat hij in den grond billijk moest noemen.

</p>
<p>Dit belette evenwel niet dat de slag, die hem trof, raak, pijnlijk raak was. En nu hij gedwongen was, van het denkbeeld om
Alice de zijne te noemen af te zien, gevoelde hij plotseling hoe dierbaar zij hem in die drie maanden geworden was.

</p>
<p>Het was inderdaad nog slechts drie maanden geleden, dat Cyprianus M&eacute;r&eacute; in Grikwaland was gekomen en het jonge meisje had leeren
kennen.

</p>
<p>Wat was dat al lang geleden en wat was dat al ver verwijderd! Hij herinnerde zich toch nog zeer goed dat hij den eindpaal
van zijne lange reis van het eene halfrond naar het andere op een uiterst warmen en stoffigen dag bereikte.

</p>
<p>Hij was ontscheept te zamen met zijn vriend Pharamond Barth&egrave;s, een oude schoolmakker, die voor de derde maal in Zuid-Afrika
kwam jagen en die hem aan de Kaap vaarwel gezegd had. Die Pharamond Barth&egrave;s was naar het Basuto-land getrokken, alwaar hij
hoopte een troepje negerkrijgslieden aan te werven, dat hem gedurende zijne jachttochten zoude vergezellen. Wat Cyprianus
betrof, die had plaats besproken en genomen in den waggon of de kar met veertien paarden bespannen, die den postwagendienst
in die streken verrichtte, en had zoo de reis naar de Diamantvelden ondernomen.

</p>
<p>Zes of zeven groote kisten&#8212;bevattende een compleet scheikundig laboratorium en eene mineralogische verzameling, waarvan hij
ongaarne gescheiden zoude zijn&#8212;vormden het <span class="pageno">
[8]
</span>bagage-materiaal van den jeugdigen geleerde. Maar de vorenbedoelde postwagen liet slechts vijftig kilogrammen passagiersgoed
toe, zoodat hij genoodzaakt was geweest die kostbare kisten toe te vertrouwen aan een kar met ossen bespannen, die ze met
een voorwereldsche langzaamheid naar Grikwaland zou brengen.

</p>
<p>De bedoelde postwagen was een groote <i>Jan pleizier</i>, die twaalf zitplaatsen bevatte en door een tent van zeildoek gedekt was. Hij stond op vier verbazend groote wielen, die
voortdurend nat gehouden werden door het water der beken en rivieren, die doorwaad en doorgetrokken moesten worden. De paarden
waren twee aan twee gespannen en werden soms door muildieren versterkt.

</p>
<p>Een tweetal koetsiers, die naast elkander op den bok zaten, menden hen met groote behendigheid. Een daarvan hield de teugels,
terwijl de andere de zeer lange zweep van bamboe voerde, die veel weghad van een hengelstok en niet alleen gebruikt werd om
de aangespannen dieren aan te wakkeren, maar ook om hen te geleiden, den weg te wijzen.

</p>
<p>De weg voerde langs Beaufort, een fraaie kleine stad, aan den voet van het gebergte Nieuweveld gebouwd, overschreed die bergketen,
leidde langs Victoria, vervolgens langs Hope-town&#8212;eigenaardige naam, die &#8220;stad der hoop&#8221; beteekent&#8212;die aan den oever der Oranje-rivier
gelegen is, om zich van daar naar Kimberley te richten en naar de voornaamste diamant-ontginningsplaatsen, die er slechts
weinige mijlen van verwijderd liggen.

</p>
<p>Dat was eene moeilijke en eentonige reis, die acht of negen dagen duurde, door dat naakte landschap. Wat men te zien krijgt,
stemt slechts tot droefgeestigheid. Roodachtige vlakten, die met steenen als bezaaid waren, grijze rotsbanken, die aan de
oppervlakte van den bodem kwamen uitkijken, een stekelig, geel en spaarzaam grasgewas eenige teringachtige struikjes, ziedaar
alles. Er waren noch bebouwde akkers, noch natuurtafereelen te bewonderen! Van afstand tot afstand werd eene bouwhoeve opgemerkt,
waarvan de bewoner, bij de toewijzing van den door hem gepachten grond, van het Koloniaal Gouvernement de opdracht ontving,
om gastvrijheid aan de reizigers te verleenen. Die gastvrijheid wordt evenwel zoo eenvoudig mogelijk beoefend. In die zonderlinge
herbergen worden noch bedden voor de menschen, noch stroolegering voor de paarden aangetroffen. Men vindt er ter nauwernood
eenige blikken verduurzaamde levensmiddelen, die verscheidene malen de reis rondom de wereld afgelegd hebben en die met goud
betaald worden!

</p>
<p>Daaruit volgt dus, dat om te voorzien in de voeding der trekdieren, deze eenvoudig op de vlakte losgelaten worden, alwaar
zij zich moeten behelpen met het zoeken van eenig schaars voorkomend gras tusschen de keisteenen. Een ander gevolg daarvan
is, dat wanneer men weer wil vertrekken, die beesten eerst opgevangen moeten worden, hetgeen groote moeite en een aanmerkelijk
tijdverlies veroorzaakt. En welke schokken worden in zoo&#8217;n oorspronkelijk vervoermiddel op die nog oorspronkelijker wegen
ondervonden! De zitbanken zijn gewoonlijk de bovenvlakken van houten koffers, die voor de opberging van kleine benoodigdheden
dienen en waarop het zitvlak van den ongelukkigen reiziger, die daarmede vervoerd wordt, de werkzaamheden van vijzelstamper
gedurende een lange week verricht. In zoo&#8217;n kast is het onmogelijk te lezen, te slapen, zelfs te praten. Daarentegen rooken
de reizigers nacht en dag als fabrieksschoorsteenen, drinken als tempeliers, en voegen daarbij de aangename bezigheid om veel
en herhaaldelijk te spuwen.

</p>
<p>Zoo bevond zich Cyprianus M&eacute;r&eacute; in dat vervoermiddel met een uitgezocht zoodje van die vlottende bevolking, die van alle oorden
van den aardbol komt opdagen, zoodra er sprake is van nieuw gevonden goud- of diamantmijnen. Er bevond zich een loslendige
Napolitiaan in met lange zwarte haren, met een echt perkament-gezicht, met oogen om bang van te worden, en die vertelde dat
hij Hannibal Pantalucci heette; verder een Portugeesche jood, wiens naam Nathan was, een echte diamant-kenner, die zich in
zijn hoekje zeer stil hield en het menschelijk gewriemel met wijsgeerigheid beschouwde; dan nog een mijnwerker van Lancashire,
Thomas Steel genaamd, een lange <span class="pageno">
[9]
</span>lummel met rooden baard en stevige heupbeenderen, die de steenkolen-mijnen ontvlucht was om zijn gelukkig gesternte in Grikwaland
te beproeven; verder een Duitscher, Herr Friedel, die steeds machtspreukig als een orakel sprak, en altijd alles wist wat
op de ontginning der diamanthoudende terreinen betrekking had, hoewel hij nimmer een enkelen diamant gezien, veel minder bezeten
had; ook nog een Yankee met fijn gevormde lippen, die slechts samenspraken hield met zijne lederen veldflesch en die waarschijnlijk
in de ontginningsvelden een drankwinkeltje kwam openen, waarin de meeste verdiensten van den mijnwerker zouden verdwijnen;
dan nog een pachter afkomstig van de boorden van de Hart-rivier, een Boer van den Oranje-Vrijstaat; een ivoorhandelaar, die
naar het land der Namakken trok; twee kolonisten uit de Transvaal, en een Chinees, die Li heette, zooals een achtenswaardig
Chinees betaamt. Die allen vormden het meest uiteenloopend, het meest verschillend en het meest luidruchtig gezelschap, dat
ooit een fatsoenlijk man op zijn weg heeft kunnen ontmoeten.

</p>
<p>Na een oogenblik hunne gelaatstrekken opgenomen en zich met hunne manieren en gewoonten vermaakt te hebben, begon dat Cyprianus
ook te vervelen. Alleen Thomas Steel met zijne krachtige geaardheid en zijn openhartigen lach, en de Chinees Li niet zijne
zachtaardige en kat-achtige bewegingen konden hem boeien en belangstelling inboezemen. De Napolitaan daarentegen met zijne
akelige geestigheden en met zijne galgentronie, boezemde hem een onoverwinnelijk gevoel van afkeer in.

</p>
<p>Een der meest gewaardeerde grappen van dien Italiaan bestond gedurende twee of drie dagen daarin, dat hij aan den haarstaart,
dien de Chinees volgens de gewoonte van zijn land op den rug droeg, allerhande dwaze zaken vastbond, als bossen gras, koolstronken,
een koeienstaart, een paardenschouderblad, dat hij in de vlakte opgeraapt had, enz.

</p>
<p>Li knoopte, zonder zich verontwaardigd te toonen, die dingen los, welke zijn reeds langen staart noodeloos verlengden, wierp
ze weg, maar toonde noch door woord, noch door gebaar, zelfs door geen blik, dat het hem voorkwam, dat die grappen de grenzen
der gepastheid overschreden. Zijn geelachtig gelaat en zijne kleine scheefstaande oogen bleven onverstoorbaar kalm, alsof
hij geheel vreemd was aan hetgeen rondom hem voorviel. Waarlijk, men zou geloofd hebben dat hij geen enkel woord verstond
van hetgeen in die arke Noach&#8217;s, die op reis naar Grikwaland was, gesproken werd.

</p>
<p>Dit gaf aanleiding dat Hannibal Pantalucci aan zijn grappen nog toespelingen in gebrekkig Engelsch toevoegde, die geheel en
al den man van lage afkomst kenmerkten.

</p>
<p>&#8220;Denkt hij dat zijne geelzucht besmettelijk zoude zijn?&#8221; vroeg hij hardop aan een zijner medereizigers.

</p>
<p>Of ook:

</p>
<p>&#8220;Had ik maar eene schaar in mijn bezit om hem zijn staart af te knippen, dan zoudt gij eens zien welk gezicht hij zetten zou!&#8221;

</p>
<p>De reizigers lachten dan; maar wat hunne vroolijkheid nog vermeerderde, was dat de Boeren van het gezelschap steeds eenigen
tijd noodig hadden om de snakerij van den Napolitaan te begrijpen, eindelijk in een luid gelach uitbarstten, hetgeen dan een
geheele poos na dat van de anderen weerklonk.

</p>
<p>Het begon Cyprianus eindelijk te ergeren, dat de arme Li steeds voor zondebok gekozen werd. Hij merkte Pantalucci dan ook
op, dat zijn gedrag niet edelmoedig genoemd kon worden. Deze zou ongetwijfeld die opmerking met eene onbeschoftheid beantwoord
hebben, toen Thomas Steel tusschen beiden trad, waardoor hij zijne beleediging voorzichtig weerhield.

</p>
<p>&#8220;Neen,&#8221; sprak de brave Engelschman, &#8220;dat is geen eerlijk spel, zoo met dien armen drommel om te springen, die niet eens verstaat
wat gij zegt!&#8221;

</p>
<p>En de ronde kerel had er waarachtig spijt van, dat hij met de anderen meegelachen had.

</p>
<p>De zaak bleef dus daarbij. Maar weinige oogenblikken later merkte Cyprianus niet zonder bevreemding op, dat de Chinees een
slimmen blik op hem vestigde, die wel is waar lichte spotternij verried, maar ook van dankbaarheid getuigde. Toen kwam de
gedachte bij hem op, dat Li misschien meer van het Engelsch verstond, dan <span class="pageno">
[10]
</span>hij wel wilde laten voorkomen.

</p>
<p>Maar te vergeefs poogde hij op de volgende pleisterplaats een gesprek met hem te beginnen. Het was onmogelijk een woord uit
hem te krijgen. De Chinees bleef onwrikbaar stom. Van toen af wekte dat vreemdsoortig wezen de belangstelling van den jongen
ingenieur op. Het was hem alsof die man een raadsel was, waarvan hij de oplossing moest vinden. Cyprianus bestudeerde dan
ook zeer dikwijls dat geelachtige, gladde, baardelooze gelaat; dien mond, die als door den houw van een sabel gevormd scheen
en bij het openen zeer witte tanden liet zien; dien kleinen korten bekervormigen neus; dat breede voorhoofd, die schuinstaande
oogen, die bijna altijd neergeslagen waren, alsof zij eene listige uiting wilden verbergen.

</p>
<p>Hoe oud zou Li kunnen zijn? Was hij vijftien of telde hij zestig jaren? Dit was onmogelijk uit te maken. Duidden zijne tanden,
zijn blik, zijn gitzwarte haren op eene prille jeugd, van een anderen kant wezen de rimpels op zijn voorhoofd, zijne wangen,
zijne mondhoeken op een reeds gevorderden leeftijd. Hij was klein van stuk, slank en van uitzicht vlug, evenwel met de oudachtige
bewegingen van eene bejaarde vrouw.

</p>
<p>Was hij rijk of was hij arm? Dat was eene andere vraag, welker beantwoording ook twijfel kon verwekken. Zijn grijslinnen broek,
zijn geelkatoenen kiel, zijn pet van gevlochten koord, zijne schoenen met vilten zolen, die vlekkeloos witte kousen bedekten,
konden zoowel een eerste-klasse-mandarijn toebehooren als een man des volks. Zijne bagage bestond uit een eenigen koffer,
van rood hout vervaardigd, op welks deksel, met zwarten inkt geschreven stond:

</p>
<div class="blockquote">
<p><i>H. Li
<br>from Canton to the Cape</i>,

</p>
</div><p>

</p>
<p>wat vertaald beteekent: H. Li, van Canton naar de Kaap.

</p>
<p>Die Chinees was bovendien uitermate zindelijk, hij rookte niet, dronk slechts water en benuttigde ieder oogenblik op de pleisterplaatsen
om zijn hoofd met de grootste zorgvuldigheid te scheeren. Cyprianus kon er niet meer van te weten komen en gaf het weldra
op dit levende vraagstuk te ontraadselen.

</p>
<p>Intusschen gingen de dagen voorbij en volgde de eene mijl op de andere. Soms repten de paarden zich bijzonder. Een anderen
keer scheen het onmogelijk om hen den stap te doen versnellen. Maar de reis raakte zoo langzamerhand aan haar einde, en op
een fraaien dag kwam de vervaarlijke postwagenkast te Hope-town aan. De volgende pleisterplaats, die voorbijgetrokken werd,
was Kimberley. Toen verschenen houten hutten aan den gezichteinder.

</p>
<p>Dat was New-Rush.

</p>
<p>Daar verschilde het kamp der mijnwerkers in niets met die voorloopige steden, in welke streken der aarde ook, door de beschaving
opgebouwd en die als door tooverij of als paddestoelen uit den grond verrijzen.

</p>
<p>Planken gebouwen, meerendeels zeer klein en niet ongelijk aan de huisjes en hutten der baanwachters langs Europeesche spoorwegen
of bij Europeesche werkplaatsen, hier en daar eenige tenten, eenige dozijnen koffie- en drankhuizen, een biljartzaal, een
Alhambra of danszaal, &#8220;stores&#8221; of algemeene magazijnen van de eerste levensbenoodigdheden,&#8212;ziedaar wat het oog het eerst ontdekte.

</p>
<p>Er was van alles te koop in die winkels, kleederen en meubels, schoenen en vensterglazen, boeken en rijzadels, wapenen en
stoffen, bezems en jacht- en krijgsbenoodigdheden, wollen dekens en sigaren, versche groenten en geneesmiddelen, ploegen en
fijne toiletzeepen, nagelborstels en verduurzaamde melk, keukenkachels en steendrukplaten, in &eacute;&eacute;n woord: er was alles, behalve
koopers.

</p>
<p>De reden daarvan was dat de bevolking zich nog op het mijnterrein bevond, dat nog drie- of vierhonderd meters van New-Rush
verwijderd lag.

</p>
<p>Cyprianus deed wat alle nieuw aangekomenen deden: hij spoedde zich naar de mijnen, terwijl men het middagmaal toebereidde
in de eenvoudige hut, die met den hoogdravenden naam van <i>Hotel Continental</i> begiftigd was.

</p>
<p>Het was ongeveer zes uren in den namiddag. De zon begon zich reeds bij den horizon met eene vergulde tint te omringen. De
jonge ingenieur merkte een keer te meer op de overgroote middellijn, welke zoowel de dagvorstin als de maan onder deze zuidelijke
breedten aanneemt, zonder dat daarvan <span class="pageno">
[11]
</span>vooralsnog eene voldoende verklaring is kunnen gegeven worden. Die middellijn scheen wel dubbel zoo groot te zijn als die
in Europa waargenomen wordt.

</p>
<p>Maar een ander en meer nieuw schouwspel wachtte Cyprianus M&eacute;r&eacute; bij de Kopjes-mijn, namelijk op het terrein der diamantdelving
zelf.

</p>
<p>Bij den aanvang der werkzaamheden vormde de mijn een kleinen platkoppigen heuvel, die de vlakte, welke overal elders zoo gelijk
als de oppervlakte der zee was, op deze plek als met een bult opschikte. Thans evenwel vertoonde die bult eene onmetelijke,
uitholling met trechtervormig toeloopende wanden, een soort van circus van elliptischen vorm, die eene oppervlakte besloeg
van ongeveer veertig vierkante meters. Die oppervlakte bevatte niet minder dan drie- of vierhonderd &#8220;claims&#8221; of mijnvergunningen,
die eenendertig voet zijden matten en die door de rechthebbenden naar eigen goedvinden ontgonnen werden.

</p>
<p>De arbeid bestaat doodeenvoudig daarin, dat de aarde met pikhouweel en schop uit dien bodem, die over het algemeen uit een
soort roodachtig zand vermengd met puin bestaat, losgewerkt wordt. Dan wordt die aarde buiten de mijnboorden gebracht en verder
naar de uitzoek-tafels vervoerd, om daar uitgewasschen, gestampt, gezeefd en met de grootste zorg uitgezocht te worden, om
te zien of zij geen kostbare gesteenten bevat.

</p>
<p>Al die claims zijn onafhankelijk van en zonder verbinding met elkander gegraven, en vormen natuurlijk kuilen van verschillende
diepte. Er zijn er die honderd meter en dieper bereiken, anderen peilen slechts vijftien, twintig of dertig meter.

</p>
<p>Ieder begiftigde is ter wille van den arbeid, ook van het vrije verkeer in de mijn, door de <a id="d0e374"></a><span class="corr" title="Bron: officieele">offici&euml;ele</span> reglementen verplicht langs een der zijden van zijn put eene breedte gronds van zeven voet geheel onaangeroerd te laten.
Die ruimte, vermeerderd met een gelijke breedte langs den put van den buurman, spaart eene soort weg of dijk uit, die de oppervlakte
van den oorspronkelijken bodem uitmaakte.

</p>
<p>Dwars over dien dijk of banket wordt eene opeenvolging van balken gelegd, die aan weerszijden ongeveer een meter uitsteken
en daardoor eene voldoende breedte daarstellen, dat twee wagentjes elkander zonder gevaar van aanhaking kunnen voorbijrijden.

</p>
<p>Ongelukkig voor de stevigheid van dien hangweg, en ook voor de veiligheid der mijnwerkers, gaan de meeste der concessionarissen
er toe over den grond, die den voet van den muur vormt, trapsgewijze uit te steken naarmate de uitgravingen dieper vorderen,
zoodat de vorenbedoelde balken, die soms boven eene dubbele hoogte van die der torens van de O.L. Vrouwekerk te Parijs uitsteken,
eigenlijk op het grondvlak liggen eener piramide, die op hare punt zou rusten. Het gevolg van zulk een gevaarlijke manier
van werken is gemakkelijk te voorzien, namelijk dat die dijken veelvuldig, hetzij in den regentijd, hetzij bij plotselinge
temperatuurswisselingen, waardoor barsten in den grond ontstaan, instorten. Maar die schier regelmatig terugkeerende ongelukken
verhinderen de onvoorzichtige mijnwerkers niet, hun claim tot aan den uitersten grenswand uit te graven.

</p>
<p>Toen Cyprianus de mijn naderde, zag hij niets anders dan karren, geladen of ledig, die langs die hangwegen voortreden. Maar
toen hij genoegzaam tot den rand genaderd was om den blik in de mijn te laten doordringen, toen bespeurde hij daar eene menigte
mijnwerkers van ieder ras, van iedere kleur, van iedere kleeding, die met ijver beneden in die claims arbeidden. Daar waren
negers en blanken, Europeanen en Afrikanen, Mongolen en Celten, het meerendeel bijna totaal naakt, of slechts met een linnen
broek of een flanellen of katoenen hemd gekleed, terwijl zij op het hoofd breedrandige stroohoeden droegen, die veelal met
struisvederen getooid waren.

</p>
<p>Al die mannen vulden lederen emmers met aarde en heschen die vervolgens door middel van koorden van koevellen vervaardigd
langs dikke ijzerdraadkabels, die door groote houten cilinders in beweging werden gebracht, op naar den rand der mijn. Daar
werden die emmers zoo spoedig mogelijk in karren geledigd en daalden weer in den claim af, om andermaal gevuld naar boven
gehaald te worden.
<span class="pageno">
[12]
</span></p>
<p>Die lange ijzeren kabels waren diagonaalsgewijze in de parellelopipedums gespannen, die door de claims gevormd werden, en
verleenden aan de &#8220;dry diggings&#8221; of aan de zoogenaamde diamantmijnen in den drogen grond een bijzonder uitzicht en karakter. Men zou gezegd hebben dat het
de hoofddraden waren van een monster-spinneweb, waarvan de vervaardiging plotseling gestoord en onderbroken was geworden.

</p>
<p>Cyprianus schepte een poos vermaak in het beschouwen van dat menschelijke mierennest. Daarna keerde hij naar New-Rush terug,
waar de klok, die de gasten aan tafel riep, zich weldra liet hooren. Daar smaakte hij het genoegen, den geheelen avond hier
en daar te hooren snoeven op wonderbaarlijke vondsten, mijnwerkers die arm als job waren, maar die door het vinden van een
enkelen diamant schatrijk geworden waren, terwijl anderen slechts pruttelden over hun ongelukkig gesternte, over de schraapzucht
der handelaren, over de trouweloosheid der Kaffers, die in de mijnen te werk gesteld waren en die kostbare steenen stalen,
en andere dergelijke technische gesprekken. Men sprak slechts over diamanten, over karaten en over honderden ponden sterling.

</p>
<p>Iedereen zag er over het algemeen in die streek ellendig uit, en tegenover een enkelen gelukkigen digger, die met snoevende
stem een flesch champagne bestelde om op zijn welslagen een lekker glas te drinken, zag men zeker twintig lange gezichten,
waarvan de weemoedige eigenaars zich met een dun en schraal bier vergenoegden.

</p>
<p>Nu en dan ging er een steen rond de tafel van hand tot hand, om gewogen, beoordeeld en geschat te worden, en om eindelijk
terug te keeren in den gordel van zijn bezitter. Die grijsachtige en doffe keisteen, die niet meer glans vertoonde dan een
gewone silex, die door een beek of bergstroom gerold zoude zijn, was de diamant in zijn omhulling of ganggesteente.

</p>
<p>De koffiehuizen vulden zich tegen het vallen van den avond, en dan werden dezelfde gesprekken, dezelfde twistredenen als die,
welke het etensuur verlevendigd hadden, vernomen, terwijl de bezoekers hun glas gin of brandy verorberden.

</p>
<p>Cyprianus had vroeg zijn bed opgezocht, dat onder eene tent in de nabijheid van het hotel gespreid was. Daar sliep hij weldra
in op het geluid van eene danspartij in de open lucht, die door eenige Kaffersche mijnwerkers ergens in de buurt gegeven werd,
en op het schel geluid van een klephoorn, die in een openbaar danshuis de maat aangaf bij de chorographische sprongen van
eenige blanke heeren.




</p>
<p class="div1"><a id="d0e401"></a></p>
<h1 class="label">Derde hoofdstuk.</h1>
<h1>Een weinig wetenschap van harte onderwezen.</h1>
<p>Ter wille van de billijkheid wordt het tijd om te verklaren, dat onze jonge ingenieur niet in Grikwaland gekomen was om zijn
tijd in die atmosfeer van schraapzucht, van dronkenschap en tabakslucht door te brengen. Neen, hij had in opdracht om topographische
en geologische opnemingen van sommige gedeelten van die landstreek te bewerkstelligen, om monsters van rotssteenen en van
diamanthoudende lagen te verzamelen, en om ter plaatse zorgvuldige analyses uit te voeren. Zijne eerste zorg moest dan ook
zijn om zich een stille woning te verschaffen, waarin hij zijn laboratorium kon onder dak brengen en die als het uitgangspunt
van zijn verkenningstochten door het geheele mijndistrict moest aangemerkt worden.

</p>
<p>De heuvel of het bergje waarop de pachthoeve van Watkins gelegen was, trok weldra zijne aandacht tot zich als eene standplaats,
die als buitengewoon gunstig voor zijne werkzaamheden beschouwd kon worden. Zij was ver genoeg van het mijnwerkerskamp verwijderd,
om slechts weinig van de luidruchtigheid van die nabuurschap te lijden te hebben. Cyprianus was daar ongeveer op een uur afstand
van de meest verwijderde Kopjes&#8212;want het geheele diamantdistrict meet ter nauwernood een omtrek van tien of twaalf kilometers.
Hij kwam er dus toe om een der huizen, door John Watkins verlaten, te kiezen, daarvan de huur te bepalen, en er in te trekken,
hetgeen <span class="pageno">
[13]
</span>alles bij elkander geteld hem ter nauwernood een halven dag ontroofde. Overigens toonde de Engelschman zich niet schraapzuchtig
bij de verhuur; want eigenlijk verveelde hij zich zeer in zijne eenzaamheid, en hij zag met genoegen dat de jonkman zich in
zijne nabijheid kwam vestigen, overtuigd als hij was, dat hij van hem wel eenige verstrooiing verwachten kon.

</p>
<p>Maar als Mr. Watkins er op gerekend had, in zijn huurder een tafelmakker of een partner bij zijn bestormingsplannen ten opzichte
van zijne ginkruik te vinden, dan had hij toch buiten den waard gerekend. Nauwelijks had Cyprianus zijn laboratorium met zijn
kolven, zijne haardvuren en zijne reaktiven in orde gebracht in het huis dat hij gehuurd had&#8212;en zelfs nog voordat de voornaamste
bestanddeelen van zijn laboratorium aangekomen waren&#8212;of hij had reeds een begin met zijne geologische omzwervingen in het
mijndistrict gemaakt. Wanneer hij dan ook des avonds, doodmoe en zijn zinken doos, zijne jachttasch, zijne zakken en zijn
hoed zelfs met rotsblokken gevuld te huis kwam, dan had hij meer lust om zijn bed op te zoeken en in den slaap herstel van
krachten te zoeken, dan de oudbakken praatjes en vertellingen van Mr. Watkins te gaan aanhooren. Daarenboven, hij rookte weinig
en dronk nog minder, zoodat hij eigenlijk het ideaal van den vroolijken makker, dien zich de pachter gedroomd had, niet verwezenlijkte.

</p>
<p>Toch was Cyprianus zoo loyaal en zoo goedhartig, zoo eenvoudig van manieren en van gevoelen, zoo geleerd en evenwel zoo bescheiden
en zedig, dat het onmogelijk was, wanneer men voortdurend met hem in aanraking kwam, zich niet aan hem te hechten. Mr. Watkins&#8212;misschien
deed hij het geheel onbewust&#8212;koesterde dan ook meer eerbied voor den jeugdigen ingenieur, dan hij ooit iemand bewezen had.
Als die jongen slechts een fatsoenlijk slokje had kunnen drinken! Maar wat toch aan te vangen met iemand die den kleinsten
droppel gin niet in het keelgat verdragen kon? Zoo eindigden regelmatig de oordeelvellingen, die de pachter over zijn huurder
uitbracht.

</p>
<p>Wat miss Watkins betreft, deze had zich dadelijk met den jeugdigen geleerde op den voet eener goede en vrije kameraadschap
geplaatst. Zij trof in hem eene geestesmeerderheid aan, die zij in hare gewone omgeving te vergeefs zocht, en zij had dan
ook de gelegenheid, die zich zoo onverwacht aangeboden had, met gretigheid waargenomen, om door eenige grondbeginselen der
practische scheikunde de zeer degelijke en uiteenloopende opvoeding te voltooien, die zij vooral geput had uit de wetenschappelijke
werken, welke zij bij voorkeur tot onderwerp van lectuur koos.

</p>
<p>Het laboratorium van den jeugdigen ingenieur met zijne vreemdsoortige toestellen wekte verbazend hare belangstelling op. Zij
wenschte vooral alles te weten wat op het wezen der diamanten betrekking had, op die kostbare steenen, die in de gesprekken
en in den handel van het land eene zoo groote plaats innamen. En inderdaad, Alice had wel neiging om dat gesteente slechts
als een leelijken keisteen te beschouwen. Cyprianus&#8212;dat begreep zij wel&#8212;deelde op dat punt geheel en al hare geringschatting.
Die eensgezindheid van denkbeelden was niet vreemd gebleven aan de vriendschap, die tusschen de twee jonge lieden ontstaan
was. Zij waren de eenigen in Grikwaland, dat kon veilig betuigd worden, die er niet aan geloofden, dat het eenige doeleinde
van het menschelijk leven was of moest zijn: het zoeken, het kloven, het slijpen en het verkoopen van die kleine steentjes,
die door de geheele wereld zoo zeer begeerd worden.

</p>
<p>&#8220;Het diamant,&#8221; legde haar eens de jonge ingenieur uit, &#8220;is heel eenvoudig niets anders dan zuivere koolstof. Het is een stuk
gekristaliseerde kool, niets anders. Men kan het verbranden evenals een gewone doove kool, en die eigenschap van verbrandbaarheid
heeft voor de eerste maal den aard zijner vorming, zijner grondbestanddeelen doen gissen. Newton, die zooveel zaken waargenomen
heeft, had opgemerkt dat de geslepen diamant het licht meer weerkaatst dan eenig ander doorschijnend lichaam. Daar hij nu
wist dat die hoedanigheid den meesten brandbaren lichamen eigen is, zoo trok hij met zijne gewone stoutmoedigheid daaruit
de gevolgtrekking, dat het diamant brandbaar <i>moest</i> zijn. Er eene kort daarop <span class="pageno">
[14]
</span>gevolgde proefneming stelde hem geheel in het gelijk.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Maar, mijnheer M&eacute;r&eacute;,&#8221; vroeg het jonge meisje, &#8220;als het <a id="d0e429"></a><span class="corr" title="Bron: diamamt">diamant</span> slechts kool is, waarom is het dan zoo duur?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Omdat het zeer zeldzaam is, mejuffrouw Alice,&#8221; antwoordde Cyprianus, &#8220;en omdat het nog maar in zeer kleine hoeveelheden in
de natuur aangetroffen wordt. Gedurende langen tijd trok men het alleen uit Indi&euml;, uit Brazili&euml; en uit het eiland Borneo.
Gij moet het u ongetwijfeld nog herinneren, want gij waart toen zeven of acht jaren oud, het tijdstip waarop voor de eerste
maal de tegenwoordigheid van diamant in dit gedeelte van Zuid-Afrika aangeduid werd.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Voorzeker herinner ik mij dat,&#8221; antwoordde miss Watkins. &#8220;Een ieder in Grikwaland gedroeg zich of hij gek was! Men zag slechts
lieden, gewapend met schoppen en spaden, die al de terreinen nauwkeurig onderzochten, die den loop der beken afleidden en
wijzigden, om hare beddingen na te pluizen, en die slechts over diamanten droomden en spraken! Hoe klein ik destijds ook was,
mijnheer M&eacute;r&eacute;, zoo verveelden die gesprekken mij toch somtijds. Maar gij zeidet straks, dat het diamant duur is, omdat het
zeldzaam voorkomt.... Bestaat zijn waarde alleen in die zeldzaamheid?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dat nu juist niet, miss Watkins. Zijne doorschijnendheid, zijn glans, wanneer hij doelmatig genoeg geslepen is om de lichtstralen
te weerkaatsen, de verbazende moeilijkheid van dat slijpen en eindelijk zijne buitengewone hardheid zijn zoovele oorzaken,
dat de diamant voor den geleerde een zeer belangwekkend lichaam oplevert, waarbij ik voeg, dat hij voor de nijverheid zeer
veel nuttigs heeft. Gij weet zeker dat men hem alleen met zijn eigen stof kan polijsten, en het is die niet genoeg te waardeeren
hardheid, die veroorlooft om hem sedert eenige jaren voor de doorboring van rotsen te bezigen. Zonder zijne hulp zou het bewerken
van het glas en van andere zeer harde zelfstandigheid niet alleen zeer moeilijk zijn, maar ook het boren van tunnels, het
openen van mijngalerijen, het vervaardigen van artesische putten zou meer moeilijkheden aanbieden.&#8221;

</p>
<p>&#8220;O! nu begrijp ik het,&#8221; zei Alice, die plotseling een soort achting in zich voelde opwellen voor die arme diamanten, die zij
tot heden zoozeer versmaad had. &#8220;Maar, mijnheer M&eacute;r&eacute;, wat is die koolstof toch waaruit het diamant in kristalvorm bestaat?
Ik druk mij immers goed uit, niet waar? Waaruit bestaat zij?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dat is een enkelvoudig, niet samengesteld lichaam, tot de metaallo&iuml;den of niet metalen behoorende, hetwelk het meest verbreid
in de natuur voorkomt,&#8221; antwoordde Cyprianus. &#8220;Alle organisch samengestelde lichamen, zonder eenige uitzondering, als het
hout, het vleesch, het brood, het gras, bevatten het in groote en belangrijke hoeveelheid. Zij zijn zelfs aan de aanwezigheid
der koolstof in hare bestanddeelen, den graad van verwantschap verschuldigd, dien men onder hen opmerkt.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Wat vreemde overeenkomst!&#8221; zei miss Watkins. &#8220;Zoodat die struiken daarginds, en het gras van dat weiland, en de boom, die
ons met zijne schaduw beschut, en het vleesch van mijn struisvogel Dada, en ik zelf, en gij ook, mijnheer M&eacute;r&eacute;, allen gedeeltelijk
van koolstof vervaardigd zijn, evenals de diamanten? Alles is dus maar kool in deze wereld?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Zeker, juffrouw Alice! Men had daarvan reeds sedert lang een voorgevoel; maar de hedendaagsche wetenschap heeft de strekking,
dat al meer en meer en ook afdoend aan te toonen. Of, om duidelijker te spreken, zij heeft de strekking om het getal enkelvoudige
lichamen al minder te doen worden; en toch werd dat getal vroeger als onwrikbaar vastgesteld beschouwd. De spectroscopische
waarnemingen hebben in den laatsten tijd dienaangaande een nieuw licht over de scheikunde doen opgaan. Zoo kan het wel zijn,
dat de twee en zestig lichamen, die als enkelvoudige of niet samengestelde gerangschikt waren, slechts eene enkele atomische
zelfstandigheid&#8212;de waterstof wellicht&#8212;bestaan, die op verschillende elektrische, dynamische en warmtegevende wijzen bewerktuigd
zijn.&#8221;

</p>
<p>&#8220;O! gij jaagt mij angst aan, mijnheer M&eacute;r&eacute;, met al die groote woorden,&#8221; riep Miss Watkins uit. &#8220;Spreek mij maar liever over
koolstof: Zoudt gij, heeren deskundigen, die stof ook niet kunnen kristalliseeren, zooals gij met de zwavel <span class="pageno">
[15]
</span>doet en waarvan gij mij onlangs zulke fraaie aangeschoten naalden hebt laten zien? Dat zou oneindig gemakkelijker zijn, dan
daar gaten in den grond te gaan graven om er diamanten te zoeken!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Men heeft dikwijls trachten te verwezenlijken, wat gij daar zegt,&#8221; antwoordde Cyprianus. &#8220;Ja, men heeft dikwerf getracht
om langs kunstmatigen weg diamant te vervaardigen, en dat wel door zuivere koolstof te kristalliseeren. Ik ben verplicht er
bij te voegen, dat men zelfs in zekere mate geslaagd is, Despretz heeft in 1853, en nu nog kort geleden in Engeland een ander
geleerde, diamantstof verkregen, door cilinders van koolstof, die van iedere mineralische stof gezuiverd en van kandijsuiker
vervaardigd waren, aan een zeer sterken elektrischen stroom in het luchtledige te onderwerpen. Maar tot heden heeft dat succes
hoegenaamd geene handelswaarde, hoewel het zeer waarschijnlijk is, dat dit nu slechts meer een quaestie van tijd zal zijn.
Den eenen of anderen dag zal de vervaardiging van diamant gevonden worden, en wie weet, miss Watkins, of die vinding op het
oogenblik dat wij er over spreken, niet reeds geschied is!&#8221;

</p>
<p>Zoo koutten zij, terwijl zij op het met zand bestrooide plein, hetwelk zich langs de pachthoeve uitstrekte, heen en weer wandelden,
of als zij des avonds onder de lichte veranda gezeten waren en naar het glinsteren van den zuidelijken sterrenhemel keken.

</p>
<p>Dan verliet Alice gewoonlijk den jeugdigen ingenieur, om naar de hoeve terug te keeren, tenzij zij hem meenam om hare kleine
kudde struisvogels te zien, die in eene kleine omsloten ruimte bewaakt werden, welke aan den voet van den heuvel gelegen was,
waarop de woning van John Watkins was gebouwd. De kleine witte kop dezer dieren, die zich op een zwartachtig lichaam verhief,
hunne dikke stijve pooten, de bossen geelachtige veeren, die hun lichaam ter zijde en op de vleugels en aan den staart versieren,
dat alles boezemde het jonge meisje belang in, waardoor zij er dan ook sedert een of twee jaren toe gekomen was, om eene geheele
kudde van die reusachtige steltloopers op te voeden.

</p>
<p>Gewoonlijk gaat men er niet toe over, deze vogels tot huisdieren te vervormen. De pachters aan de Kaap laten hen eer in een
zekeren wilden staat voortleven. Zij vergenoegen zich om hen in een omheining van een buitengewoon grooten omvang af te sluiten,
die door hooge schuttingen van ijzerdraad gevormd wordt, nagenoeg gelijk aan die welke in sommige landen langs de spoorwegen
aangetroffen worden. De struisvogels, die weinig geschikt zijn om te kunnen vliegen, kunnen daar niet over heen. Daarin leven
zij het geheele jaar door in een gevangenschap, die zij zelfs niet vermoeden, voeden zich met hetgeen zij vinden, en zoeken
afgelegen hoekjes uit om hunne eieren, die door zeer strenge wetten tegen diefstal beschermd worden, te leggen. Tegen den
ruitijd evenwel, wanneer het er op aan komt om de mooie veeren machtig te worden, die door de dames in Europa zoo gezocht
zijn, dan jagen de drijvers de struisvogels in eene reeks van afgesloten perken, die al nauwer en nauwer worden, totdat het
gemakkelijk is hen te vatten, als wanneer hun vederentooi hun ontrukt wordt.

</p>
<p>Die tak van nijverheid heeft sedert de laatste jaren in de omstreken van de Kaap eene buitengewone vlucht genomen, en het
is waarachtig te verwonderen, dat die ter nauwernood in Algiers is ingevoerd, waar er niet minder goede resultaten van verwacht
konden worden. Iedere struisvogel, die zoo in gevangenschap leeft, brengt zijn bezitter een jaarlijksch inkomen op, dat tusschen
twee en drie honderd francs mag geraamd worden, en dat zonder eenige kosten hoegenaamd te veroorzaken. Om dit den lezer goed
te doen begrijpen, dienen wij mede te deelen, dat een groote veer, wanneer zij van goede kwaliteit is, voor zestig en zelfs
voor tachtig francs, de gewone handelsprijs, verkocht wordt, alsook dat de middelsoort veeren en de kleine ook eene vrij groote
waarde vertegenwoordigen.

</p>
<p>Miss Watkins onderhield slechts voor haar vermaak een twaalftal van die groote dieren! Zij schepte er genoegen in, hen hunne
groote eieren te zien uitbroeden, en vond het een verrukkelijk gezicht, wanneer zij met hare kuikens haar voeder kwam nuttigen,
evenals gewone kippen of kalkoenen zouden gedaan hebben. Cyprianus begeleidde <span class="pageno">
[16]
</span>het jonge meisje soms daarbij, en schepte er zelfs genoegen in om een der fraaiste van den troep, een zekeren struisvogel
met zwarten kop en gulden oogen, te streelen, juist den zoo gevierden Dada, die den ivoren maasbal opgeslikt had, waarvan
Alice zich bij het kousenstoppen gewoonlijk bediende.

</p>
<p>Cyprianus voelde allengs een dieper en teederder gevoel ten opzichte van dat jonge meisje zijn hart binnensluipen<a id="d0e466"></a><span class="corr" title="Bron: ">.</span> Hij overreedde zich, dat hij nimmer eene gezellin zou vinden, aan wier hand hij het leven wenschte te doorwandelen, dat leven
van arbeid en overdenkingen, hetwelk hij leidde, die zoo eenvoudig van harte was, die levendiger van begrip, daarbij even
zacht, beminnenswaardig en volmaakt zoude zijn als zij. En werkelijk, daar miss Watkins hare moeder reeds op jeugdigen leeftijd
verloren had, was zij verplicht geweest reeds vroegtijdig de zorgen in het vaderlijke huis voor hare rekening te nemen, waardoor
zij tot een degelijke huisvrouw, zoowel, als tot eene vrouw, die zich in de wereld beschaafd voordeed, gevormd werd. Het was
zelfs juist dat mengsel van volmaakte voornaamheid en van ongekunstelde eenvoudigheid, hetwelk haar zooveel bekoorlijkheid
bijzette. Zonder dat haar de dwaze vooroordeelen en pretenties van zooveel bevallige bewoonsters van de Europeesche steden
aankleefden, zag ze er volstrekt niet tegen op hare blanke handjes te gebruiken om een puddingdeeg te kneeden, ook niet om
een oog op het gereed maken van het middagmaal te houden, en nog minder om na te gaan of het linnen in het huisgezin in goeden
staat was. En dat alles belette haar niet om de fraaiste sonaten van Beethoven even goed, zoo niet beter dan eenige andere
ten gehoore te brengen, om twee of meer talen zoo zuiver mogelijk te spreken om de lectuur hartstochtelijk lief te hebben,
om de meesterstukken van iedere soort letterkunde te kunnen apprecieeren, en eindelijk om heel veel succes te genieten in
de kleine vereenigingen, die bij de rijke pachters van het district gehouden werden.

</p>
<p>Niet dat de bekoorlijke en welopgevoede vrouwen schaarsch zouden geweest zijn in die vereenigingen. In Transvaal zoowel als
in Amerika, als in Australi&euml; en als in die jeugdige landen, waar de materieele arbeidskrachten bij het invoeren eener ontluikende
beschaving der mannen uitsluitend deel is, daar is de <a id="d0e471"></a><span class="corr" title="Bron: geestesontwikkelijng">geestesontwikkeling</span> nog meer dan in Europa het uitsluitend deel der vrouw. Daar zijn zij dan ook meestal meer ontwikkeld dan hare echtgenooten
of zonen, wat algemeene opvoeding en kunstzin aangaat. Bijna alle reizigers hebben niet zonder groote verwondering bij menige
echtgenoote van een Australische mijnwerker of van een squatter in het Far-West een muzikaal talent van de eerste orde aangetroffen,
soms gepaard aan de degelijkste litterarische of wetenschappelijke kennis. De dochter van den voddenrapper te Omaha of van
een spekslager in Melbourne zou bij de gedachte blozen, dat zij in opvoeding, onderricht, goede manieren en verdere volmaaktheden
beneden eene vorstin van het oude Europa zoude kunnen staan. In den Oranje-Vrijstaat, waar de opvoeding der meisjes reeds
sedert lang aan die der jongens gelijk is, maar waar deze laatsten de schoolbanken veel vroeger ontvlieden, is dat contrast
tusschen de beide geslachten meer waar te nemen dan ergens anders. De man is daar in het huishouden de broodwinner. Hij behoudt
daarbij de hem aangeboren ruwheid, en verkrijgt die, welke hem door zijn arbeid in de open lucht, en door een geheel leven
vol moeiten en gevaren medegedeeld worden. De vrouw integendeel aanvaardt dan, behalve hare huiselijke plichten, ook de beoefening
der kunsten en der letteren, die door haren echtgenoot veronachtzaamd of verwaarloosd worden.

</p>
<p>En zoo gebeurt het, dat eene wezenlijke bloem van schoonheid, van voornaamheid en bekoorlijkheid op de grenzen der woestijn
bloeit. En zoo was het ook hier het geval met de dochter van den pachter John Watkins.

</p>
<p>Cyprianus had dat alles overwogen en, daar hij recht op het doel afging, zoo had hij geen oogenblik geaarzeld, om zijn aanzoek
te doen.

</p>
<p>Helaas, zijn schoone droom was thans ge&euml;indigd. Hij zag thans voor de eerste maal den bijna onoverkomelijken afgrond, die
hem van Alice scheidde. Hij kwam dan ook na dat onderhoud met een benepen hart te huis. Hij was evenwel de man niet, om zich
aan een ijdele wanhoop over te geven. Hij was besloten <span class="pageno">
[17]
</span>te strijden, te strijden op dat terrein, terwijl hij in den arbeid weldra een zekere afleiding voor zijne smart vond.

</p>
<p>De jeugdige ingenieur eindigde, nadat hij aan zijne kleine schrijftafel plaats genomen had, met een loopend en fijn schrift,
den langen en vertrouwelijken brief, dien hij des morgens begonnen was en die geadresseerd was aan zijn hooggeachten onderwijzer,
den heer M.J. .... lid van de Akademie van Wetenschappen en professor aan de Mijnschool.

</p>
<p>&#8220;.... Wat ik niet heb moge neerschrijven in mijne offici&euml;ele memorie,&#8221; schreef hij, &#8220;omdat het voor mij nog slechts eene hypothese
vormt, is het denkbeeld, dat ik wel geneigd ben aan te nemen na de veelvuldige geologische waarnemingen, die ik gedaan heb
op het terrein, omtrent de ware wijze van ontstaan van den diamant. Noch de hypothese, die hem een vulkanischen oorsprong
verleent, noch die, welke zijne verschijning in de tegenwoordige lagen, waarin hij aangetroffen wordt, aan ontzettende omkeeringen
in de natuur toeschrijft, kunnen mij evenmin als u, waarde leermeester, voldoen. Ik heb voor u de beweegredenen niet op te
sommen, die mij hun doen miskennen. De vorming van den diamant op de plaats door de werking van het vuur, is ook eene te nevelachtige
opvatting, die mij evenmin voldoet. Welken aard zou dat vuur gehad hebben, en hoe komt het dat het vuur de kalkgesteenten
van allerhande soorten, die in de diamanten legeringen aangetroffen worden, niet gewijzigd heeft? Die stelling komt mij eenvoudig
kinderachtig voor, geheel en al als de evenknie van de leer der dwarrelwinden of van die der gehaakte atomen.

</p>
<p>&#8220;De eenige uitlegging, die mij zou kunnen voldoen, zoo niet geheel dan toch binnen zekere grenzen, is die van den aanvoer
door waterkracht van de bestanddeelen der oorspronkelijke kiem, en van hare latere kristalvorming op de plaats. Ik ben zeer
getroffen door het bijzondere, bijna gelijkvormige profiel van de verschillende legeringen, die ik in oogenschouw genomen
en met de meeste zorg gemeten heb. Allen vertoonen min of meer den vorm van een soort beker of een soort kopvormige schaal
of nog eerder, wanneer rekening gehouden wordt met de korst die ze omgeeft, van eene jagerflesch, die op haren kant zoude
liggen. Het is als een ontvanger van dertig of veertig duizend kubieke meters, waarin een geheel agglomeraat van zand, van
modder en van aanslibbingsgrond, op een bodem van oorspronkelijk rotsgesteente verzameld zoude zijn. Dit karakter valt vooral
op te merken bij de Vandergaart-Kopjes-Mijn, een van de laatst ontdekte legeringen, die, zooals ik het ter loops kan mededeelen,
toebehoort aan den eigenaar van de hut, waarin ik u zit te schrijven.

</p>
<p>&#8220;Wanneer men in eene kop- of komvormige schaal een vocht schenkt, waarin vreemde stoffen in oplossing zijn, wat gebeurt er
dan? Al die vreemde lichamen ploffen voornamelijk op den bodem en langs de wanden van de kopvormige schaal neer. Welnu, hetzelfde
wordt in de Kopjes-mijn waargenomen. Vooral in den bodem, in het centrum van het bekken, maar ook langs de uiterste grens
daarvan worden de diamanten aangetroffen. En dat feit staat zoo vast en is zoo zeer bekend, dat de daartusschen liggende claims
spoedig beneden den middelbaren prijs dalen, terwijl de centrale concessi&euml;n of die in de nabijheid der wanden van het bekken
al zeer spoedig een buitensporigen prijs erlangen, wanneer maar eenmaal de vorm van de legering bepaald is. Die overeenkomst
pleit dus ten sterkste ten voordeele van een vervoer der bestanddeelen door het water.

</p>
<p>&#8220;Van een anderen kant bestaan een groot aantal omstandigheden, die gij allen in mijne memorie zult vinden, en die op eene
vorming op de plaats der kristallen wijzen bij voorkeur boven een vervoer in reeds gevormden toestand. Om daarvan maar twee
of drie aan te halen, kan dienen, dat de diamanten bijna altijd vereenigd bij groepen van dezelfde geaardheid en van dezelfde
kleur aangetroffen worden, wat zeker niet gebeurd zou zijn, wanneer zij door een bergstroom aangevoerd waren in reeds gevormden
staat. Men vindt er zeer dikwijls twee die samengevoegd, als aan elkander gegroeid zijn, maar die zich bij den minsten schok
scheiden. Hoe zouden zij aan het gewrijf en aan de wisselvalligheden, van een vervoer door stroomend water veroorzaakt, hebben
kunnen weerstand bieden? Daarbij <span class="pageno">
[18]
</span>de zware diamanten worden steeds als beschut door eene rots aangetroffen, hetgeen er op zou duiden, dat het de invloed van
die rots is&#8212;hare warmte-uitstraling of wie weet welke andere oorzaak, die de kristalvorming bevorderd heeft. Het is zeldzaam
ten slotte, zeer zeldzaam zelfs, dat groote en kleine diamanten bij elkander worden aangetroffen. Telkens wanneer een fraaie
steen aangetroffen wordt, is geen andere in de onmiddellijke nabijheid gevonden. Het is alsof alle diamantenstof-houdende
bestanddeelen van het omringende nest, om dat zoo eens uit te drukken, zich ditmaal onder den invloed van bijzondere omstandigheden,
tot &eacute;&eacute;n enkelen kristal verdicht hebben.

</p>
<p>&#8220;Deze omstandigheden en vele anderen daarenboven doen mij dus overhellen tot de hypothese der wording op de plaats zelve,
nadat de bestanddeelen voor de kristalvorming door den waterstroom bijgebracht zijn.

</p>
<p>&#8220;Maar vanwaar kwamen die wateren die de organische bestanddeelen meeslibden, die bestemd waren om in diamanten omgezet te
worden? Zie, dat heb ik in weerwil van de meest oplettende studie, die ik van de verschillende terreinsoorten gemaakt heb,
niet kunnen opsporen.

</p>
<p>&#8220;Die ontdekking zou toch niet van belang ontbloot zijn. Want kon men inderdaad den weg volgen, die door de wateren gebaand
is, waarom zou men dan, door steeds hooger op te gaan, het uitgangspunt niet vinden, waaruit al de diamanten hunnen oorsprong
gehad hebben, daar waar er voorzeker een veel grootere menigte aanwezig moeten zijn, dan in de tegenwoordige kleine bekkens,
die ontgonnen worden, het geval is? Dat zou een volledig bewijs voor mijne stelling zijn en dat zou mij zeer gelukkig maken.

</p>
<p>&#8220;Ik ben evenwel bij mijne ontledingen der rotsen gelukkiger geweest.&#8221;

</p>
<p>En nu trad de jonge ingenieur, terwijl hij zijn verhaal voortzette ten opzichte van zijne werkzaamheden, in technische bijzonderheden,
die ongetwijfeld van het hoogste belang voor hem en zijnen correspondent waren, maar die van den minder wetenschappelijke
gevormden lezer waarschijnlijk diezelfde uitspraak niet zouden erlangen. Daarom achten wij het voorzichtig hem die te besparen.

</p>
<p>Cyprianus doofde te middernacht, na zijn langen brief <a id="d0e506"></a><span class="corr" title="Bron: ge&euml;indid">ge&euml;indigd</span> te hebben, zijne lamp uit, kroop in zijn hangmat en sliep weldra den gerusten slaap des rechtvaardigen.

</p>
<p>De arbeid had de smart althans gedurende eenige uren verstompt. Een bevallige verschijning evenwel liet zich herhaalde malen
te midden der droomen van den jongen geleerde bespeuren en die verschijning zeide hem dat hij nog niet moest wanhopen.



</p>
<p class="div1"><a id="d0e511"></a></p>
<h1 class="label">Vierde hoofdstuk.</h1>
<h1>De van der Gaart-Kopjes-Mijn.</h1>
<p>&#8220;Waarachtig, ik moet vertrekken,&#8221; sprak Cyprianus M&eacute;r&eacute; den volgenden morgen tot zich zelven, terwijl hij bezig was zijn morgentoilet
te maken. &#8220;Ja, ik moet Grikwaland verlaten! Na alles wat die man mij voorgespiegeld heeft, zou het meer dan zwakheid wezen,
wanneer ik nog een dag hier bleef! Hij wil mij zijne dochter niet geven? Misschien heeft hij wel gelijk! In ieder geval past
het mij niet bij deze gelegenheid verzachtende omstandigheden te bepleiten. Ik moet met mannelijken moed die uitspraak, hoe
smartelijk zij mij ook is, aanvaarden en mag slechts op de toekomst hopen!&#8221;

</p>
<p>En zonder langer te dralen, begon Cyprianus zijne werktuigen in de kisten te pakken, die hij bewaard had om ze bij wijze van
buffetten en kasten te bezigen. Hij was ijverig in de weer en hij arbeidde sedert een uur of twee dapper, toen een heldere
stem door het geopende venster met de morgenlucht naar binnen drong en weerklonk alsof een leeuweriken-gezang van den voet
van het buitenplein tot hem opsteeg en een der heerlijkste melodi&euml;n van den dichter Moor voordroeg:

</p>
<p class="beforeline"></p>
<p class="line" style=""><span class="poetryline">&#8220;It is the last rose of summer,
</span></p>
<p class="line" style="text-indent: 2em; "><span class="poetryline">Left blooming alone;
</span></p>
<p class="line" style=""><span class="poetryline">All her lovely companions
</span></p>
<p class="line" style="text-indent: 2em; "><span class="poetryline">Are faded and gone&#8221;.</span></p>
<p class="afterline"></p>
<p>&#8220;Dit is de laatste zomerroos, die thans nog bloeit, alle hare beminnelijke gezellinnen zijn verwelkt of dood.&#8221;

</p>
<p>Cyprianus liep naar het venster en bemerkte Alice, die zich naar de omheinde plaats begaf, waar hare struisvogels <span class="pageno">
[19]
</span>gestald waren. Zij had haren voorschoot vol lekkernijen volgens hunnen smaak. En zij was het, die zoo de rijzende zon met
haar gezang begroette.

</p>
<p class="beforeline"></p>
<p class="line" style=""><span class="poetryline">&#8220;I will not leave thee, thou lone one!
</span></p>
<p class="line" style="text-indent: 2em; "><span class="poetryline">To pine on the stem,
</span></p>
<p class="line" style=""><span class="poetryline">Since the lovely are sleeping.
</span></p>
<p class="line" style="text-indent: 2em; "><span class="poetryline">Go sleep with them....&#8221;</span></p>
<p class="afterline"></p>
<p>&#8220;Ik zal u niet laten&#8212;u geheel alleen&#8212;kwijnen op uw stengel, terwijl de andere schoonen zijn gaan slapen. Kom, slaap met haar!&#8221;

</p>
<p>De jeugdige ingenieur meende, dat hij niet bijzonder gevoelig was voor de dichtkunst, en toch, die verzen maakten diepen indruk
op hem. Hij bleef bij het raam staan, hield zijn adem in en luisterde naar die lieve woorden, of beter uitgedrukt, hij dronk
ze.

</p>
<p>Het zingen hield op. Miss Watkins deelde het voeder aan hare struisvogels uit en schepte er groot genoegen in, hen hunne lange
halzen en hunne eigenaardige bekken te zien uitrekken bij het naderen van hare kleine plaagzieke hand. Toen zij hare uitdeeling
be&euml;indigd had, keerde zij naar het woonhuis terug en zong andermaal:


</p>
<p class="beforeline"></p>
<p class="line" style=""><span class="poetryline">&#8220;It is the last rose of summer,
</span></p>
<p class="line" style="text-indent: 2em; "><span class="poetryline">Left blooming alone....
</span></p>
<p class="line" style=""><span class="poetryline">Oh! who would inhabit
</span></p>
<p class="line" style="text-indent: 2em; "><span class="poetryline">This black world alone?&#8221;....</span></p>
<p class="afterline"></p>
<p>&#8220;Dit is de laatste zomerroos, die thans nog bloeit. Ach, wie zou geheel alleen deze sombere wereld willen bewonen?&#8221;

</p>
<p>Cyprianus stond met vochtige oogen steeds op dezelfde plaats en scheen als vastgenageld door eene betoovering.

</p>
<p>De stem verwijderde zich. Alice zou weldra de hoeve binnentreden. Zij was nog maar op ongeveer twintig meter er van verwijderd,
toen een gedruisch van versnelde schreden haar deed omkijken en haar noodzaakte plotseling stil te staan.

</p>
<p>Cyprianus was onbewust, maar door een onweerstaanbaar gevoel gedreven, blootshoofds zijne hut uitgestormd en liep het jonge
meisje achterna:

</p>
<p>&#8220;Juffrouw Alice!....&#8221;

</p>
<p>&#8220;Mijnheer M&eacute;r&eacute;?....&#8221;

</p>
<p>Thans stonden zij, terwijl de opkomende zon hen bescheen, vlak tegenover elkander op den weg, die rondom de hoeve voerde.
Hunne rijzige schaduwen vertoonden zich bevallig, maar scherp geteekend tegen de wit houten omrastering, die zich in dat kale
landschap verhief. Nu Cyprianus het jonge meisje ingehaald had, scheen hij over zijne eigene daad verwonderd en zweeg thans
besluiteloos.

</p>
<p>&#8220;Hebt gij mij iets te zeggen, mijnheer M&eacute;r&eacute;?&#8221; vroeg zij belangstellend.

</p>
<p>&#8220;Ik wil afscheid van u nemen, juffrouw Alice!.... Ik vertrek heden nog&#8221;.... antwoordde hij met haperende stem.

</p>
<p>De zachte kleur, die de fijne huid van miss Watkins tintte, verdween plotseling.

</p>
<p>&#8220;Vertrekken?.... Gij wilt vertrekken?.... Waarheen?&#8221; vroeg zij geheel van haar stuk gebracht.

</p>
<p>&#8220;Naar mijn vaderland terug.... naar Frankrijk,&#8221; antwoordde Cyprianus. &#8220;Mijne werkzaamheden zijn hier ge&euml;indigd!.... Mijne
zending is afgeloopen.... Ik heb niets meer in Grikwaland uit te voeren.... en ik ben verplicht naar Parijs terug te keeren.&#8221;

</p>
<p>Terwijl hij zoo met weifelende en afgebroken stem sprak, had hij wel het uiterlijk van een schuldige, die zich verontschuldigde.

</p>
<p>&#8220;Ach!.... Ja!.... Dat&#8217;s waar!.... Dat moest zoo gebeuren, niet waar?&#8221; stamelde Alice, zonder eigenlijk te weten wat zij zeide.

</p>
<p>Het jonge meisje was geheel van haar stuk gebracht. De tijding overviel haar zoodanig te midden van haar onbewust gelukkig
bestaan, dat het was alsof zij door een knotsslag getroffen was. Plotseling parelden dikke tranen in hare oogen en pinkten
aan de lange wimpers, die hen beschaduwden. En daar die uitbarsting van smart haar tot de werkelijkheid teruggevoerd had,
herkreeg zij eenige kracht om te glimlachen:

</p>
<p>&#8220;Vertrekken!....&#8221; herhaalde zij. &#8220;En uwe toegenegen leerlinge dan? Wilt gij haar verlaten, v&oacute;&oacute;r dat zij haren scheikundigen
cursus voltooid heeft?.... Wilt gij, dat ik bij de zuurstof steken blijf, en dat de geheimenissen van de stikstof mij nimmer
geopenbaard zullen worden?.... Dat is zeer slecht, mijnheer!&#8221;

</p>
<p>Zij trachtte zich goed te houden en te spotten; maar de toon van hare stem logenstrafte hare woorden.

</p>
<p>Ook schuilde onder die luchthartige <span class="pageno">
[20]
</span>woorden een diepe zin, die recht toe het hart van den jonkman bereikte. Want eigenlijk kon het door haar gesprokene aldus
vertolkt worden:

</p>
<p>&#8220;Welnu, en ik dan?.... Telt gij mij niet mede?.... Voor u besta ik eenvoudig niet, zooals het schijnt. Gij zijt u hier te
midden van die Boeren, van die hebzuchtige mijnwerkers komen vertoonen als een hooger en meer bevoorrecht wezen, als een geleerd,
fier, belangeloos en uitstekend man!.... Gij hebt mij een blik doen slaan in uwe studi&euml;n en uwe werkzaamheden.... Gij hebt
mij uw hart geopend; gij hebt mij uwe neigingen, uwe literarische voorliefde, uwen kunstsmaak doen deelen!.. Gij hebt mij
geopenbaard, welke afstand bestaat tusschen een denker zoo als gij zijt en de tweevoetige dieren, die mij omringen!.... Gij
hebt alles aangewend om u te doen bewonderen en te doen beminnen!.... Daarin zijt gij volkomen geslaagd!.... En dan komt gij
mij zoo maar zonder eenigen omhaal mededeelen, dat gij heengaat, dat het uit is, dat gij naar Parijs terugkeert en trachten
zult, mij hoe eer hoe liever te vergeten!....

</p>
<p>&#8220;En gij gelooft daarbij voorzeker, dat ik mij wijsgeerig en met berusting aan mijn lot zal onderwerpen?&#8221;

</p>
<p>Ja, dat alles straalde in de woorden van Alice door, en hare vochtige oogen verkondigden dat zoo duidelijk, dat Cyprianus
op het punt was dat onuitgesproken en toch zoo welsprekend verwijt te beantwoorden. Het scheelde inderdaad weinig, of hij
riep onbewust uit:

</p>
<p>&#8220;Ik moet heen!.... Gisteren smeekte ik uwen vader, dat hij mij u tot vrouw zou geven!.... Hij weigerde zonder eenige hoop
te laten koesteren! Begrijpt gij nu, waarom ik vertrekken moet?&#8221;

</p>
<p>Maar hij herinnerde zich bij tijds zijne belofte. Hij had zich verbonden, nimmer aan de dochter van John Watkins iets te openbaren
omtrent den schoonen droom, dien hij gedroomd had; en hij zou zich zelven als verachtelijk veroordeeld hebben, wanneer hij
zijn woord niet hield.

</p>
<p>Hij gevoelde evenwel hoe ruw dat plan was om te vertrekken, hetwelk hij onder den invloed zijner teleurstelling gevormd had.
Het kwam hem <a id="d0e609"></a><span class="corr" title="Bron: toe "></span>zelfs onzinnig en wreed voor. Het scheen hem thans onmogelijk toe, dat bekoorlijke kind, hetwelk hij beminde en dat hem wederkeerig
liefhad, zoo zonder voorbereiding, zoo zonder uitstel te verlaten. En dat zij hem liefhad, dat was maar al te zichtbaar. Ongetwijfeld,
zij was onder den invloed eener oprechte en diepgewortelde genegenheid.

</p>
<p>Hij gevoelde thans afschuw voor dat besluit, hetwelk hij twee uren vroeger genomen, en dat hij toen als uiterst noodzakelijk
beschouwd had. Thans durfde hij het zelfs niet meer bekennen.

</p>
<p>Ja, hij ging er toe over dat besluit te loochenen.

</p>
<p>&#8220;Als ik over mijn vertrek spreek, juffrouw Alice,&#8221; zei hij, &#8220;dan moet gij niet denken, dat ik dezen morgen of zelfs heden
reeds wil heengaan!.... Ik moet nog eenige aanteekeningen maken,&#8212;dan moet ik ook mijne maatregelen treffen!.... In ieder geval,
ik zal de eer hebben om u weer te zien, om met u te praten.... over uwe studieplannen.&#8221;

</p>
<p>Toen draaide Cyprianus plotseling op de beide hielen rond en nam de vlucht niet ongelijk aan een dwaas! Hij vloog naar zijne
hut, liet zich daar op een stoel vallen en verviel in een diep gepeins.

</p>
<p>Zijn gedachtengang was geheel veranderd.

</p>
<p>&#8220;Zou ik, bij gebrek aan wat geld, van zoo veel bevalligheid afstand doen?&#8221; sprak hij tot zich zelven. &#8220;Zou ik reeds bij den
eersten hinderpaal de partij als verloren beschouwen? Is dat wel zoo manmoedig, als ik mij dat verbeeld? Zou het niet beter
zijn eenige vooroordeelen op te offeren en mij harer waardig trachten te maken?.... Er bestaan zoo vele lieden, die met diamantzoeken
in weinige maanden een vermogen verwerven! Waarom zou ik dat ook niet doen? Wat zou kunnen beletten, dat ook ik er in slaagde
een steen van honderd karaten te vinden, zooals dat zoovelen wedervaren is; of beter, waarom zou ik geen nieuwe legering ontdekken?
Ik bezit voorzeker meer theoretische en practische kennis dan het meerendeel der menschen hier! Waarom zou de wetenschap mij
niet verschaffen, wat de arbeid, door een weinig geluk geholpen, aan zoo velen gegeven heeft?.... En goed beschouwd, ik waag
er niets bij met te probeeren. <span class="pageno">
[21]
</span>Zelfs van het standpunt mijner zending beschouwd, kan het niet als eene overbodige daad aangemerkt worden, wanneer ik de schop
ter hand neem en mijnwerker word!.... En, als ik eens mocht slagen?.... als ik eens rijk werd door dat oorspronkelijke middel?....
wie weet, of John Watkins zich dan niet liet vermurwen, wie weet of hij dan niet op zijn eerstgenomen besluit zou terugkomen.
Dat doeleinde is wel waard, dunkt me, dat er de proef van genomen wordt!....&#8221;

</p>
<p>Cyprianus liep daarop zijn laboratorium op en neer. Zijne armen waren daarbij evenwel in rust; zijn denkvermogen alleen arbeidde.

</p>
<p>Plotseling bleef hij stilstaan, daarop greep hij zijn hoed en ging naar buiten.

</p>
<p>Nadat hij het pad ingeslagen had, dat naar de vlakte voerde stapte hij met groote passen in de richting van de Vandergaart-Kopjes-Mijn
voort.

</p>
<p>In minder dan een uur had hij die bereikt.

</p>
<p>De mijnwerkers keerden juist in dit oogenblik in menigte naar hun kampement terug, om hun tweede ontbijt te nuttigen. Cyprianus
vroeg zich af, terwijl hij al die getaande gezichten in oogenschouw nam, tot wien hij zich zou wenden om de inlichtingen in
te winnen, die hij noodig had, toen hij eindelijk te midden van een groep het open gelaat herkende van Thomas Staal den gewezen
mijnwerker van Lancashire. Hij had al twee of driemaal gelegenheid gehad om hem te ontmoeten, sedert zij te zamen in Grikwaland
gekomen waren en hij had zich daarbij overtuigd, dat de brave kerel welvarende was, zooals zijn blozend gelaat, zijne spiksplinternieuwe
kleeren en vooral de breede lederen riem, die zijn middel omsloot, afdoende getuigden.

</p>
<p>Cyprianus besloot om hem aan te spreken en hem deelgenoot van zijne plannen te maken, hetgeen trouwens in weinige woorden
geschiedde.

</p>
<p>&#8220;Gij wilt een claim pachten? Wel niets is gemakkelijker dan dat: wel te verstaan, als gij geld hebt!&#8221; antwoordde hem de mijnwerker.
&#8220;Er is juist een beschikbaar naast de mijne. Vier honderd pond sterling<a id="d0e639src" href="#d0e639" class="noteref">1</a>, dit is te geef! Met vijf of zes negers, die hem voor uwe rekening ontginnen zullen, kunt gij er op rekenen, dat gij per
week voor drie of vier honderd gulden minstens zult vinden!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Maar, ik heb geen vier honderd pond sterling en ik bezit zelfs geen enkel negertje,&#8221; zei Cyprianus.

</p>
<p>&#8220;Welnu, koop dan een gedeelte van een claim, een achtste of een zestiende zelfs, en bewerk dat zelf. Dan komt gij met een
groote vijf honderd gulden al ver.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dat komt meer met mijne middelen overeen,&#8221; antwoordde de jeugdige ingenieur. &#8220;Maar, gij mijnheer Staal, hoe hebt gij het
aangelegd. Vertel mij dat eens, als ik niet te onbescheiden ben. Zijt gij hier als bezitter van een kapitaal aangekomen?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ik ben hier met mijn beide armen aangekomen, maar had daarenboven drie kleine goudstukken in den zak,&#8221; antwoordde de andere.
&#8220;Maar, het is mij meegeloopen. Ik heb eerst een achtste in halve rekening met een ander ontgonnen, die evenwel liever in het
koffiehuis zat dan dat hij zijne zaken behartigde. Wij waren overeengekomen dat wij de vondsten zouden deelen, en waarlijk,
ik was niet ongelukkig. Ik vond onder anderen een steen van vijf karaten, die wij voor twee honderd pond sterling verkochten!
Maar, het begon mij te vervelen voor dien luilak te arbeiden. Ik kocht toen een zestiende, dat ik voor mij alleen ontgon.
Daar ik er slechts kleine steenen vond, heb ik dat tien dagen geleden van de hand gedaan. Ik werk thans weer in halve rekening
met een man, afkomstig van Australi&euml;, in zijn claim; maar wij hebben in de eerste week slechts vijf pond met ons beiden gewonnen.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Als ik een gedeelte van een goeden claim voor een niet te duren prijs kan koopen, zoudt gij dan genegen zijn u met mij te
associeeren, om dien te ontginnen?&#8221; vroeg de jonge ingenieur.

</p>
<p>&#8220;Voorzeker,&#8221; antwoordde Thomas Staal; &#8220;echter op de uitdrukkelijke voorwaarde, dat ieder onzer behouden zal, wat hij vindt.
Dat is geen wantrouwen jegens u, mijnheer M&eacute;r&eacute;. Maar ziet ge, ik bemerk wel, dat ik, sedert ik hier ben, steeds de lijdende
partij ben wanneer er gedeeld wordt, want de schop en het pikhouweel kennen mij en ik verricht tweemaal meer werk dan <span class="pageno">
[22]
</span>anderen!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Die voorwaarde komt mij billijk voor,&#8221; antwoordde Cyprianus.

</p>
<p>&#8220;O!&#8221; riep eensklaps de Lancashire-man uit, terwijl hij den ingenieur in de rede viel. &#8220;Een inval en waarschijnlijk een goede
ook!.... Als wij met ons beiden een der claims van John Watkins pachtten?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Hoe, een zijner claims? Is de geheele grond van de Kopjes-Mijn niet zijn eigendom?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ongetwijfeld, mijnheer M&eacute;r&eacute;; maar gij weet dat het koloniale gouvernement er zich dadelijk meester van maakt, zoodra het
bekend is, dat er diamantlegeringen bestaan. Het is het gouvernement die de mijnen bestuurt, voor het kadaster zorgt, die
de claims afdeelt en daarbij het grootste gedeelte van den pachtprijs voor zich behoudt en aan den eigenaar slechts een vaste
som uitbetaalt. Het moet evenwel erkend worden, dat die vaste som nog een prachtig inkomen daarstelt, wanneer de mijn zoo
uitgestrekt als de Kopjes-Mijn is; terwijl van een anderen kant de eigenaar steeds de voorkeur geniet, om een zoo groot getal
claims te kunnen terugkoopen, als hij slechts kan laten bewerken. Dat is juist het geval met John Watkins. Hij heeft behalve
den feitelijken eigendom van de geheele mijn, bovendien nog verscheidene claims in ontginning. Maar die ontginning gaat niet
zoo als hij wel zou willen, omdat het pootje hem belet ter plaatse zelve tegenwoordig te zijn, en ik ben van meening, dat
hij u wel aanneembare voorwaarden zoude stellen, wanneer ge hem voorsloegt een claim van hem over te nemen.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Toch zou ik wenschen, dat de onderhandeling daarover tusschen u en hem gevoerd werd,&#8221; antwoordde Cyprianus.

</p>
<p>&#8220;Och, als het slechts daar op aan komt&#8221; hernam Thomas Staal. &#8220;Die zaak kan spoedig in het reine gebracht worden.&#8221;

</p>
<p>Drie uren later was de halve claim, numero 942, die behoorlijk met paaltjes afgebakend en op de kaart aangeduid werd, in deugdelijken
vorm herverpacht aan de heeren M&eacute;r&eacute; en Thomas Staal, tegen de onmiddellijke betaling van een premie van negentig pond<a id="d0e670src" href="#d0e670" class="noteref">2</a> en tegen de voldoening van de patent-onkosten bij den ontvanger. Bovendien was in het huurcontract wel degelijk vermeld,
dat de huurders de opbrengst hunner ontginning met John Watkins moesten deelen en dat zij hem bij wijze van royalty of koningsrecht
de drie eerste diamanten boven de tien karaten zouden afstaan, die mochten gevonden worden. Niets duidde aan dat die gebeurlijkheid
zich zoude voordoen, maar zij was mogelijk. In de diamantvelden was alles mogelijk.

</p>
<p>Alles wel bezien, kon de zaak als buitengewoon voordeelig voor Cyprianus beschouwd worden en Mr. Watkins gaf hem dat met zijne
gewone vrijmoedigheid, terwijl hij met hem klonk bij de onderteekening van het contract, genoegzaam te kennen.<a id="d0e675"></a><span class="corr" title="Bron: &#8221;"></span>

</p>
<p>&#8220;Gij hebt de wijste partij gekozen, mijn jongen,&#8221; zei hij, terwijl hij hem op den schouder klopte. &#8220;Er zit pit in u en het
zou mij niet verwonderen, wanneer gij een der beste mijnwerkers van geheel Grikwaland werdt.&#8221;

</p>
<p>Cyprianus meende in die woorden een gelukkig voorteeken voor de toekomst te ontdekken.

</p>
<p>Miss Watkins, die bij de onderhandeling tegenwoordig was, vertoonde een overheerlijken, helderen zonnestraal in hare blauwe
oogen! Neen, waarachtig niet; niemand zou ooit geloofd hebben, dat die oogen gedurende den geheelen morgen geweend hadden!

</p>
<p>Als bij stilzwijgende overeenkomst, werd door beide partijen iedere nadere verklaring omtrent het treurige tooneel, op dien
morgen voorgevallen, vermeden. Cyprianus bleef, dat was buiten kijf en dat was toch, alles wel beschouwd, het voornaamste.

</p>
<p>De jonge ingenieur verwijderde zich thans met een verruimd hart, om zijne maatregelen nopens zijne verhuizing te treffen.
Hij nam slechts eenige kleedingstukken in een valies mede, daar hij voornemens was zich onder eene tent in de onmiddellijke
nabijheid van de Vandergaart-Kopjes-Mijn te vestigen en slechts naar de hoeve weer te keeren om daar eenige uren van uitspanning
door te brengen.




<span class="pageno">
[23]
</span></p>
<p></p>
<hr class="noteseparator">
<div class="notetext">
<p class="notetext"><a id="d0e639" href="#d0e639src" class="noteref">1</a> 4800 gulden.
</p>
</div>
<div class="notetext">
<p class="notetext"><a id="d0e670" href="#d0e670src" class="noteref">2</a> 1080 gulden.
</p>
</div>
<p class="div1"><a id="d0e688"></a></p>
<h1 class="label">Vijfde hoofdstuk.</h1>
<h1>Eerste ontginnings-arbeid.</h1>
<p>De beide vennooten togen reeds den volgenden morgen al heel vroeg aan den arbeid. Hun claim was bij den rand van de Kopjes-Mijn
gelegen en moest dus rijk zijn, wanneer namelijk de theorie van Cyprianus M&eacute;r&eacute; gegrond was. Die claim was ongelukkig reeds
vlijtig ontgonnen en reikte tot op een diepte van vijftig en meer meters de ingewanden der aarde.

</p>
<p>Dat was in zeker opzicht een voordeel omdat, daar de bodem van die claim veel lager was dan die der omringenden, de huurders,
volgens de wetten des lands, in eigendom verkregen al den grond en bijgevolg ook al de diamanten, die van de rondom liggende
hoogten eens naar beneden mochten rollen.

</p>
<p>De arbeid was zeer eenvoudig. De vennooten begonnen met schop, spade en pikhouweel zoo eenvoudig mogelijk een zeker gedeelte
aarde los te maken. Toen dat klaar was, klom een hunner op den rand der mijn en heesch met een ijzeren kabel de emmers naar
boven, die de andere met grond vulde.

</p>
<p>Die grond werd vervolgens met eene kar naar de hut van Thomas Staal vervoerd. Daar werd hij met behulp van groote stukken
hout grovelijk geplet en vervolgens van de waardelooze keisteenen ontdaan; men liet hem vervolgens door een netvormige zeef
loopen, welker mazen vijftien millimeters wijdte hadden, om de kleinere steenen af te zonderen, die eerst goed onderzocht
werden, alvorens ze weg te werpen. De grond werd eindelijk ten tweede male gezift, maar in een zeef met zeer kleine openingen,
om er het stof van te scheiden, waarna hij geschikt was, om aandachtig onderzocht te worden.

</p>
<p>Die aarde werd dan op een tafel uitgeschud, waaraan de beide mijnwerkers plaats namen, gewapend met een soort hark, die van
blik vervaardigd was. Zij doorzochten die aarde alsdan handvol voor handvol met de grootste zorg, waarna zij haar onder de
tafel wierpen, om later opgeruimd te worden, wanneer het afgeloopen was.

</p>
<p>Al die werkzaamheden hadden ten doel om te ontdekken of er geen diamant in was al ware &#8217;t slechts ter dikte van een halve
linskorrel; maar de vennooten boogden op zeer veel geluk, wanneer de dag niet eindigde, zonder dat zij een enkel steentje
gevonden hadden. Zij werkten met de meest mogelijke vlijt en ziftten de aarde van den claim met de uiterste zorg, maar de
resultaten waren, dat viel niet te ontkennen, gedurende de eerste dagen geheel onbeduidend, ja bijna nul.

</p>
<p>Vooral scheen Cyprianus geen geluk te hebben. Werd er een enkel diamantje in den grond aangetroffen, dan was het bijna altijd
Thomas Staal, die het vond. De eerste, die hij het genoegen had te ontdekken, woog niet eens ten volle een zesde gedeelte
van eene karaat, het omhulsel er onder begrepen.

</p>
<p>De karaat is een gewicht dat vier grein zwaar is, dus ongeveer het vijfde gedeelte van een gram of wichtje.<a id="d0e709src" href="#d0e709" class="noteref">1</a> Een diamant van het helderste water, dat wil zeggen, die zuiver, droogachtig en kleurloos is, heeft eene waarde, nadat hij
geslepen is, van honderd vijf en twintig gulden, wanneer hij een karaat zwaar is. Maar hebben de diamanten, die minder wegen,
eene evenredig mindere waarde, daarentegen rijzen zij, die zwaarder zijn, sneller en in immer toenemende rede aan waarde.
Men rekent gewoonlijk, dat de handelswaarde van een onberispelijken steen gelijk is aan het vierkant van zijn gewicht, uitgedrukt
in karaten, vermenigvuldigd met den <a id="d0e712"></a><span class="corr" title="Bron: markprijs">marktprijs</span> van de karaat. Veronderstelt men dus, dat die marktprijs honderd vijf en twintig gulden is, dan is de prijs van een diamant
van tien karaten, die aan de bovenomschreven hoedanigheden voldoet, tien maal tien of honderd maal honderd vijf en twintig
of twaalf duizend vijf honderd gulden.

</p>
<p>Maar de steenen van tien karaten en zelfs van een karaat zijn zeer zeldzaam. Het is juist daarom, dat zij zoo duur zijn. Er
dient hier ook nog bij verteld te worden, dat de diamanten bijna allen een gele tint vertoonen, waardoor hunne waarde aanmerkelijk
vermindert.

</p>
<p>De vondst van een steentje, dat niet eens een zesde gedeelte van een karaat woog, was, na een onafgebroken arbeid van zeven
of acht dagen, wel <span class="pageno">
[24]
</span>een magere vergoeding voor al de moeiten en den afmattenden arbeid, die het gekost had. Tegen dat resultaat was het voordeeliger
geweest, den akker te bebouwen, schapen te hoeden of keien langs de wegen stuk te kloppen. Dat herhaalde Cyprianus voortdurend
in zich zelven.

</p>
<p>Toch dreef hem de hoop, dat hij vroeg of laat een fraaien diamant zou vinden, die hem opeens voor den arbeid van vele weken
of van vele maanden schadeloos zou stellen, tot volhouden aan. Die hoop ondersteunde hem, zooals zij alle mijnwerkers, <a id="d0e723"></a><span class="corr" title="Bron: zelfst">zelfs</span> de minst geloovige doet. Wat Thomas Staal betrof, die arbeidde zooals een werktuig dit zou doen, dat wil zeggen: zonder er
bij te denken. Het scheen, althans oppervlakkig beschouwd, dat hij het door zijn vlug werken zoo ver gebracht had.

</p>
<p>De beide vennooten ontbeten gewoonlijk te zamen en vergenoegden zich met een paar broodjes, die zij met bier besproeiden,
dat zij bij een drankverkooper kochten, die zijn handel in de open lucht dreef; maar zij gebruikten hun maaltijd aan een der
talrijke openbare tafels, die elkander de klandiezie van de mijnwerkers van het kamp betwistten. Thomas Staal ging des avonds
wanneer zij van elkander scheidden om ieder zijns weegs te gaan, gewoonlijk naar de een of andere biljartzaal, om eene partij
te spelen. Cyprianus daarentegen ging gewoonlijk een paar uren op de hoeve van John Watkins doorbrengen.

</p>
<p>Daar had de jeugdige ingenieur heel dikwijls het ongenoegen, zijn medeminnaar James Hilton te ontmoeten, een grooten lummel
met rosachtig haar, blankwitte huid, en een met vlekken bezaaid gelaat, die machtig veel van groote zomersproeten hadden.
Dat die mededinger zeer veel vorderingen in de gunst van John <a id="d0e730"></a><span class="corr" title="Bron: Wathins">Watkins</span> maakte, zal door den lezer niet betwijfeld worden, wanneer wij er bijvoegen, dat de slungel nog meer gin dronk en nog meer
Hamburger tabak rookte dan de modelvader zelf.

</p>
<p>Daartegenover, stond evenwel, dat Alice slechts eene hooge mate van minachting koesterde voor de boerenbevalligheden en het
weinig smakelijk onderhoud van den jongen Hilton. Maar zijne tegenwoordigheid was toch onverdraaglijk voor <a id="d0e735"></a><span class="corr" title="Bron: Crypianus">Cyprianus</span>, en soms zelfs in die mate, dat hij, voelende zich niet meer te kunnen bedwingen, opstond, het gezelschap goeden avond wenschte
en heenging.

</p>
<p>&#8220;Die Frenchman is ontevreden!&#8221; zei dan John Watkins, terwijl hij een oog tegen zijn makker knipte. &#8220;Het schijnt, dat de diamanten
niet van zelf in zijn zak vloeien!&#8221;

</p>
<p>En dan lachte James Hilton zoo dom mogelijk bij die woorden.

</p>
<p>Wanneer zoo iets gebeurde, dan ging Cyprianus gewoonlijk zijn avond doorbrengen, bij een braven Boer, die zich dicht bij het
kamp gevestigd had en Jacobus Vandergaart heette.

</p>
<p>Het was naar zijn naam, dat de Kopjes-mijn, op welker grond hij zich in de eerste tijden der concessie neergezet had, genoemd
werd. Als men hem mocht gelooven, dan was hij door een oneerlijke uitspraak der rechterlijke macht ten gerieve van John Watkins
van zijn eigendom ontzet. Thans was hij geheel geru&iuml;neerd en leefde in eene leemen hut, waarin hij zich onledig hield met
het diamantslijpen, welk ambacht hij vroeger in Amsterdam, zijne geboorteplaats uitgeoefend had.

</p>
<p>De mijnwerkers toch brachten hem zeer dikwijls steenen, hetzij om de waarde te weten te komen die zij zouden behouden, na
aan het snijden en slijpen onderworpen te zijn, hetzij om ze te laten kloven, hetzij om ze meer fijne bewerkingen te doen
ondergaan. Maar die laatste arbeid vereischte eene vaste hand en een scherp gezicht, en oude Jacobus <a id="d0e748"></a><span class="corr" title="Bron: Vandergaat">Vandergaart</span>, die vroeger een voortreffelijk werkman was, ondervond tegenwoordig veel moeite om het hem opgedragen werk uit te voeren.

</p>
<p>Cyprianus, die hem opgedragen had den door hem gevonden diamant te slijpen en in een ring te zetten, had spoedig eene zekere
genegenheid voor hem opgevat. Hij hield er van den eenvoudigen Boer in zijne werkplaats te gaan opzoeken, om wat met hem te
praten of eenvoudig om hem wat gezelschap te houden, wanneer hij bezig was met diamantslijpen. Jacobus Vandergaart zag er
met zijn witten baard, zijn kaal hoofd, dat met een kalotje van zwart fluweel bedekt was, met zijn langen spitsen neus, waarop
een bril met groote ronde oogen prijkte, geheel en al uit <span class="pageno">
[25]
</span>als een oude alchimist van de vijftiende eeuw, zooals hij daar te midden zijner vreemdsoortige werktuigen en zijne flesschen
met allerhande zuren troonde.

</p>
<p>Op eene werktafel, die voor het raam geplaatst was, bevonden zich in een houten nap de ruwe diamanten, die Jacobus Vandergaart
toevertrouwd waren, en welker waarde soms aanmerkelijk was. Wilde hij er een kloven, welks kristalvlakken hem niet volmaakt
voorkwamen, dan begon hij eerst met zijn vergrootglas de richting der snijdingslijnen na te gaan, die alle kristallen in stukken
met evenwijdigloopende vlakken verdeelen. Dan maakte hij met den scherpen kant van een reeds gekloofden diamant eene insnijding
in de gewenschte richting, bracht daarin een klein stalen lemmet en sloeg daarop een korten, krachtigen slag.

</p>
<p>Daardoor werd de diamant langs een zijner kristalvlakken gekloofd, en de beweging werd verder langs de andere herhaald.

</p>
<p>Wilde daarentegen Jacobus Vandergaart een steen snijden, of, om juister te spreken, hem volgens een vastgestelden vorm afslijpen,
dan begon hij met de vaststelling van dien vorm, dien hij er aan geven wilde, door op het omhulsel van den diamant met krijt
de voorgestelde kleine vakken of facetten te teekenen. Daarna bracht hij ieder dezer vakken in aanraking met een anderen diamant,
en onderwierp die beide aan een langdurige wrijving, den een tegen den anderen. De beide steenen sleten alsdan elkander af,
en zoo vormde zich de gemelde facet langzamerhand.

</p>
<p>Zoo slaagde Jacobus Vandergaart er in, om aan den steen een der vormen te verleenen, die door het gebruik het meest aangenomen
zijn en die tot drie groote afdeelingen teruggebracht kunnen worden, namelijk: de &#8220;dubbele briljant&#8221;, de &#8220;enkele briljant&#8221;,
en de &#8220;roos&#8221;.

</p>
<p>De &#8220;dubbele briljant&#8221; bestaat uit vier-en-zestig facetten, uit een achtkantig vlak, dat tafel genoemd wordt, en uit een culas
of broek, die het benedengedeelte vormt.

</p>
<p>De &#8220;enkele briljant&#8221; vertoont eenvoudig de helft van een dubbelen briljant.

</p>
<p>De &#8220;roos&#8221; is van onderen plat, terwijl het bovenste gedeelte met facetten koepelvormig bijgeslepen is.

</p>
<p>Zeer zelden kreeg Jacobus Vandergaart een &#8220;briolet&#8221; te slijpen, dat wil zeggen: een diamant die noch bovenvlak, noch benedenvlak
geeft, maar die den vorm eener peer aangenomen heeft. De brioletten worden in Indi&euml; bij hun dun einde doorboord, om er een
koordje door te kunnen rijgen.

</p>
<p>Wat de &#8220;pendeloquen&#8221; of oorhangers betreft, die de oude diamantslijper meermalen te slijpen kreeg, dit waren halve peervormige
steenen met tafels en culas, die slechts facetten op hunne voorzijde vertoonen.

</p>
<p>Was de diamant eenmaal gesneden, dan bleef er slechts nog over hem te polijsten om het werk ge&euml;indigd te noemen. Die bewerking
geschiedde met behulp van eene soort slijpsteen, die eenvoudig uit eene stalen schijf bestond, die ongeveer acht-en-twintig
centimeters doorsnede had en plat op tafel neergelegd werd, maar die toch onder de werking van een groot rad met zwengel om
eene as kon draaien met eene snelheid van twee- of drieduizend omwentelingen in de minuut. Die schijf werd met olie besmeerd
en daarna met diamantstof, afkomstig van het snijden, bestrooid, waarna Jacobus Vandergaart de facetten van zijn steen de
eene voor de andere na tegen die schijf drukte, totdat zij volmaakt gepolijst waren. De zwengel werd &oacute;f door een kleinen Hottentotschen
jongen gedraaid, die daartoe, wanneer dit noodzakelijk was, bij den dag ingehuurd werd, &oacute;f door een vriend, zooals Cyprianus
er een was, en die dan ook nimmer er tegen opzag dien dienst uit loutere vriendschap te bewijzen.

</p>
<p>En gedurende den arbeid bleven de monden niet dicht; integendeel, men praatte veel. Somwijlen zelfs staakte Jacobus Vandergaart
plotseling zijn arbeid, om eenige geschiedenis uit een lang vervlogen tijd te vertellen, waarbij hij dan niet vergat zijn
bril tot op zijn voorhoofd te schuiven. En inderdaad, hij wist veel, zoo niet alles, aangaande dit gedeelte van zuidelijk
Afrika, hetwelk hij sedert veertig jaren bewoonde. En wat zijne verhalen eene ongemeene aantrekkelijkheid bijzette, was juist,
dat hij de overlevering des lands ongeschonden weergaf, eene overlevering welke geheel jeugdig en levendig was.

</p>
<p>Die oude diamantslijper kon vooral <span class="pageno">
[26]
</span>niet zwijgen, wanneer hij op het kapittel zijner patriotsche en personeele grieven gebracht werd. Volgens hem waren de Engelschen
de grootste afzetters, die door de aarde ooit gedragen werden<a id="d0e781"></a><span class="corr" title="Bron: ">.</span> Hieromtrent moest hem de geheele verantwoordelijkheid zijner meeningen, die blijkbaar overdreven waren, gelaten worden, hoewel
ze alleszins vergeeflijk waren.

</p>
<p>&#8220;Het is waarachtig niet te verwonderen,&#8221; herhaalde hij steeds met voldoening, &#8220;dat de Vereenigde Staten van Amerika zich onafhankelijk
verklaard hebben. Indi&euml; en Australi&euml; zullen ook wel zoo handelen; dat kan niet uitblijven! Welk volk wil zulke tirannie verdragen?....
O, mijnheer M&eacute;r&eacute;, als de wereld al de onrechtvaardige bedrijven kende, welke die Engelschen, die zoo trotsch op hunne gouden
guinjes en op hunne zeemacht zijn, over de geheele oppervlakte der aarde gepleegd hebben, dan bestond er geen woord in de
menschelijke taal, dat beleedigend genoeg zou kunnen klinken, om hen in het aangezicht te spuwen.&#8221;

</p>
<p>Cyprianus keurde die taal niet goed. Hij keurde ze ook niet af. Hij luisterde slechts, zonder te antwoorden.

</p>
<p>&#8220;Wil ik u verhalen, wat ze mij geleverd hebben, mij, die thans tot u spreek?&#8221; hernam Jacobus Vandergaart terwijl hij zich
opwond. &#8220;Luister naar mij, en dan zult gij kunnen uitmaken of er twee meeningen omtrent die schavuiten bestaan kunnen.&#8221;

</p>
<p>Toen Cyprianus hem verzekerd had, dat hij hem daarmede veel genoegen zou doen, verhaalde de brave Boer het navolgende:

</p>
<p>&#8220;Ik ben in 1806 gedurende eene reis, die mijne ouders ondernomen hadden, te Amsterdam geboren. Later ben ik daar teruggekomen
om er mijn ambacht te leeren; maar ik heb mijne kindsheid aan de Kaap doorgebracht, waarheen mijne familie een vijftig jaren
vroeger getrokken was. Wij waren Hollanders, en daar zijn wij nog zeer trotsch op, toen Groot-Brittanje zich van de kolonie
meester maakte, voorloopig, zooals het beweerde. Maar John Bull geeft niet licht weer, wat hij eenmaal geroofd heeft. In 1815
werden wij door Europa, dat in Congres vereenigd was, plechtig tot onderdanen van het Vereenigd Koninkrijk verklaard.

</p>
<p>&#8220;Ik vraag u in gemoede, wat Europa zich met deze Afrikaansche landstreken te bemoeien had?

</p>
<p>&#8220;Engelsche onderdanen! maar mijnheer M&eacute;r&eacute;, dat wilden wij niet zijn! Toen, overwegende dat Afrika wel groot genoeg zou zijn
om ons een vaderland in vollen eigendom te verschaffen, verlieten wij de Kaapkolonie, om in de wilde binnenlanden, die zich
ten noorden van ons uitstrekten, binnen te dringen. Men noemde ons toen Boeren of ook wel Voortrekkers. Ja, dat zijn wij!
Boeren! d.w.z. landbouwers! Voortrekkers! d.w.z. pioniers, die steeds vooruit willen!

</p>
<p>&#8220;Nauwelijks hadden wij die nieuwe gronden in akkers ontgonnen; nauwelijks hadden wij ons met hard werken en noesten vlijt
andermaal een onafhankelijk bestaan geschapen, toen het Engelsche gouvernement die streek ook opeischte&#8212;steeds onder voorwendsel
dat wij Britsche onderdanen waren.

</p>
<p>&#8220;Toen had onze groote Exodus plaats. Dat was in 1833. Andermaal trokken wij in massa uit. Na onze wagens met onze meubelen,
akkergereedschappen en graan beladen te hebben, spanden wij er onze ossen voor en drongen wij dieper de woestijn binnen.

</p>
<p>&#8220;In dien tijd was Natal nagenoeg geheel ontvolkt. Een bloeddorstige veroveraar, Tchaka genaamd, een ware Neger-Attila, tot
den stam der Zoeloe&#8217;s behoorende, had daar meer dan een millioen menschen om het leven gebracht in het tijdvak van 1812 tot
1828. Zijn opvolger, Dingaan, heerschte ook slechts door schrik en angst te verspreiden. Het was deze wilden-koning, die ons
toestond, om ons in die landstreek te vestigen, waar thans de steden Durban en Port-Natal verrijzen.

</p>
<p>&#8220;Maar het was slechts met de bijgedachte om ons aan te vallen, wanneer ons land bloeien zou, dat die gluiperd van een Dingaan,
ons deze toestemming verleende! Ieder wapende zich dan ook om tegenweer te kunnen bieden, en het was slechts ten gevolge onzer
overgroote inspanningen, en ik durf er bijvoegen, ten gevolge der heldenfeiten, in meer dan honderd gevechten tentoongespreid,
waarbij onze vrouwen en onze kinderen aan onze zijde streden, dat het mogelijk was, ons in het bezit die <span class="pageno">
[27]
</span>landen, die wij met ons zweet en bloed besproeid hadden, te handhaven.

</p>
<p>&#8220;Maar ziet, nauwelijks hadden wij over den zwarten despoot gezegevierd en zijne macht vernietigd, toen het gouvernement van
de Kaap ons eene Engelsche kolonne toezond, met opdracht om het grondgebied van Natal in bezit te nemen in naam van Hare Majesteit
de Koningin van Engeland!.... Gij ziet, men beschouwde ons steeds als Britsche onderdanen! Dat gebeurde in 1842.

</p>
<p>&#8220;Andere emigranten van onzen landaard hadden de Transvaal ten onder gebracht en de macht van den tyran Moselekatze langs de
boorden der Oranje-rivier vernietigd. Ook zij zagen zich hun nieuw vaderland, dat zij met zooveel moeite verworven hadden,
bij eene eenvoudige dagorder ontnemen!

</p>
<p>&#8220;Och, ik sla de bijzonderheden maar over. Die strijd duurde twintig jaren. Steeds trokken wij verder, maar ook steeds strekte
Groot-Brittanje de roofzuchtige hand naar ons uit, als naar zoovele slaven, die haar toebehoorden, zelfs na haar verlaten
te hebben.

</p>
<p>&#8220;Eindelijk, na zeer vele moeilijkheden en na vele bloedige gevechten, geraakten wij er toe onze onafhankelijkheid in den Oranje-Vrijstaat
te doen erkennen. Een koninklijke verordening, door Koningin Victoria, op den 8sten April 1854 geteekend, verzekerde ons de
vrije bezitting onzer gronden en het recht om ons bestuur naar onzen zin in te richten. Wij vestigden dientengevolge eindelijk
eene Republiek, en toen eerst kon beweerd worden, dat onze Staat gegrond was op de stipte eerbiediging der wettelijke bepalingen,
op de vrije ontwikkeling der individueele geestkracht, en op het zuiver onderwijs, waarmede alle maatschappelijke klassen
bedeeld werden. Inderdaad, die jeugdige Staat kon tot voorbeeld strekken aan menige natie, die zich waarschijnlijk meer beschaafd
achtte dan dat kleine uithoekje van de Zuidpunt van Afrika.

</p>
<p>&#8220;Grikwaland maakte daar deel van uit. Het was tegen dien tijd, dat ik mij als pachter in hetzelfde huis, waarin wij ons thans
bevinden, met mijne arme vrouw en mijne twee kinderen vestigde. Toen zette ik de omheining uit van mijne kraal of veepark
op de plek zelve der mijn, die gij thans ontgint. Tien jaren later kwam John Watkins in het land en trok er zijne eerste hut
op. Men wist toen niet, dat de streek diamanten opleverde, en wat mij betreft, ik had sedert dertig jaren, dat ik hier woonde,
zoo weinig gelegenheid om mijn oud handwerk van diamantslijper uit te oefenen, dat ik mij ternauwernood het bestaan van edelgesteente
herinnerde!

</p>
<p>&#8220;Het gerucht verspreidde zich plotseling, in het jaar 1867, dat onze gronden hier diamanthoudend waren. Een Boer, bewoner
van de oevers van de Hart, had zelfs de diamanten in de uitwerpselen zijner struisvogels ontdekt, zelfs in de leemen muren
zijner pachthoeve.<a id="d0e820src" href="#d0e820" class="noteref">2</a>

</p>
<p>&#8220;Dat was nauwelijks bekend, of het Engelsche gouvernement, aan zijne oneerlijke en inhalige staatkunde getrouw, verklaarde,
met terzijdestelling van al de gesloten verdragen en van alle mogelijke rechten, dat Grikwaland Britsch grondgebied was.

</p>
<p>&#8220;Onze Republiek protesteerde te vergeefs! Zij bood te vergeefs aan, het geschil aan de scheidsrechterlijke beslissing van
een Regeeringshoofd in Europa te onderwerpen. Engeland weigerde stoutweg iedere scheidsrechterlijke tusschenkomst en nam ons
eigendom in bezit.

</p>
<p>&#8220;Nu mocht men hopen, dat de private eigendomsrechten door onze onrechtvaardige bestuurders ge&euml;erbiedigd zouden worden! Ik
voor mij, die ten gevolge der schrikkelijke besmettelijke ziekte, die in 1878 woedde, weduwnaar was geworden en mijne kinderen
verloren <span class="pageno">
[28]
</span>had, zag er tegen op, om alweer een nieuw huis te gaan bouwen, het zesde of zevende gedurende mijn lange loopbaan! Ik bleef
dus in Grikwaland en bleef misschien geheel alleen bevrijd van de diamantkoorts, die bijna iedereen aangetast had. Ik ging
voort met het bebouwen van mijn groententuin, even alsof de diamantelegering van Du Toit&#8217;s Pan niet op een geweerschotsafstand
van mijn huis ontdekt was.

</p>
<p>&#8220;Maar verbeeld u mijne verwondering toen ik op zekeren morgen ontwaarde, dat de muur van mijn kraal, die volgens gewoonte
in drogen steen opgeschoten was, gedurende den nacht afgebroken was en dat de materialen op driehonderd meter verder in de
vlakte gebracht waren. John Watkins, geholpen door een honderdtal Kaffers, had ter zelf der plaats een andere kraal opgericht,
die zich aan de zijne aansloot en die een heuvel van roodachtige zandaarde omsloot, die tot op dat oogenblik mijn onbetwistbaar
eigendom was.

</p>
<p>&#8220;Ik beklaagde mij bij John Watkins over die wederrechtelijke toe&euml;igening..... hij lachte mij openlijk uit. Ik dreigde hem
een proces aan te doen, hij raadde mij aan dit te beproeven.

</p>
<p>&#8220;Drie dagen later gingen mij de oogen open en begreep ik de raadselachtige handeling. Die zandheuvel was eene diamantlegering.
Toen John Watkins daar de zekerheid van bekomen had, haastte hij zich mijne omheining te verbreken en te verplaatsen. Daarna
vertrok hij naar Kimberley om de nieuwe mijn officieel op zijn naam te laten inschrijven.

</p>
<p>&#8220;Ik begon een proces.... Och, mijnheer M&eacute;r&eacute;, geve de hemel, dat gij nooit een geding voor een Engelsch gerechtshof te voeren
moogt hebben....! Ik raakte voor en na mijne ossen, mijne paarden en mijne schapen kwijt!.... Ik verkocht tot mijne meubelen,
tot mijne schamele kleeding, om die bloedzuigers in menschengedaante, die men solicitors, attorney&#8217;s, sherifs en deurwaarders
noemt, de handen te vullen... Om kort te gaan, na een jaar lang heen en weer gedobberd en in gespannen verwachting doorgebracht
te hebben, na voortdurend de hoop teleurgesteld te zien, werd het vraagstuk omtrent mijn eigendomsrecht eindelijk in laatste
instantie uitgemaakt, zonder dat er eenig beroep of cassatie meer mogelijk was....

</p>
<p>&#8220;Ik had mijn proces verloren, en, wat erger was, ik was totaal ten gronde gericht. Een vonnis verklaarde mijne vorderingen
ongegrond en ontzegde mij mijn eisch, aangezien&#8212;zoo stond er in te lezen&#8212;het der rechtbank onmogelijk was het wederzijdsche
recht van beide partijen helder en overtuigend uit te maken, maar dat het voor de toekomst van belang was, dat thans eene
niet te veranderen grens getrokken werd. Men stelde dan ook den <a id="d0e844"></a><span class="corr" title="Bron: vijf en-twintigsten">vijf-en-twintigsten</span> graad westerlengte van Greenwich als grenslijn vast, die de beide eigendommen zou scheiden. Het terrein, ten westen daarvan
gelegen, werd toegewezen aan John Watkins, en dat oostwaarts daarvan gelegen aan Jacobus Vandergaart.

</p>
<p>&#8220;De motieven, die de rechters tot deze zonderlinge grensverdeeling leidden, was dat werkelijk die vijf-en-twintigste lengtegraad
op den plattegrond van het district over het grondgebied, waarop mijn kraal gestaan had, getrokken was.

</p>
<p>&#8220;Maar de mijn, helaas! lag ten westen van die lijn en viel dus natuurlijk John Watkins ten deel.

</p>
<p>&#8220;Evenwel, om onuitwischbaar aan te duiden, hoe de openbare meening over dat onrechtvaardig vonnis dacht werd de mijn sedert
steeds de Vandergaart-Kopjes-mijn genoemd.

</p>
<p>&#8220;Welnu, mijnheer M&eacute;r&eacute;, heb ik niet eenigermate het recht om te beweren, dat de Engelschen schurken zijn?&#8221; vroeg de oude Boer,
toen hij zijne geschiedenis, die stipt met de waarheid overeenkwam, eindigde.




</p>
<p></p>
<hr class="noteseparator">
<div class="notetext">
<p class="notetext"><a id="d0e709" href="#d0e709src" class="noteref">1</a> Weegt zuiver, 0,2052 gram.
</p>
</div>
<div class="notetext">
<p class="notetext"><a id="d0e820" href="#d0e820src" class="noteref">2</a> Die Boer heette Jacobs. Een zekere Niekerk, Hollandsch handelaar, die daarin die streken in gezelschap van een struisvogelen-jager,
O&#8217;Reilly genaamd, reisde, herkende in de handen der kinderen van dien Boer een steen, waarmede zij speelden, een echten diamant,
dien hij voor weinige stuivers kocht en dien hij voor zes-duizend-twee-honderd-vijftig gulden van de hand zette aan sir Philip
Woodehouse, Gouverneur van de Kaapkolonie. Deze steen, die onmiddellijk geslepen naar Parijs gezonden werd, verscheen op de
Parijsche tentoonstelling op het Marsveld in 1867 gehouden. Sedert dat tijdstip is er gemiddeld voor een jaarlijksche bedrag
van twintig millioen aan diamanten uit den bodem van Grikwaland te voorschijn gehaald. Een zeer wetenswaardige bijzonderheid
is, dat het bestaan der diamanthoudende legeringen in dat land vroeger bekend, maar sedert in het vergeetboek geraakt was.
Er bestaan oude kaarten van de XVe eeuw, waarop deze vermelding te lezen staat: <i>Here diamonds</i>, hetgeen beteekent: Hier zijn diamanten te vinden.
</p>
</div>
<p class="div1"><a id="d0e855"></a></p>
<h1 class="label">Zesde hoofdstuk.</h1>
<h1>Kampzeden.</h1>
<p>Dat onderwerp van gesprek kon voor den jeugdigen ingenieur niet aangenaam zijn. Dat zal iedereen moeten toegeven. Dergelijke
inlichtingen omtrent de minder stipte eerlijkheid van den man, dien hij als zijn toekomstigen schoonvader bleef beschouwen,
konden onmogelijk in zijn smaak vallen. Hij kwam er dan ook weldra toe, om de meening van Jacobus Vandergaart over de Kopjes-mijn
te beschouwen als het <i>id&eacute;e fixe</i> van een pleiter, die zijn proces <span class="pageno">
[29]
</span>verloren heeft en waarvan dus veel af te dingen valt.

</p>
<p>Hij had eens over die zaak een enkel woord tegen John Watkins gezegd. Deze was eerst in lachen uitgebarsten, had verder geen
antwoord gegeven, maar zijn wijsvinger aan het voorhoofd gebracht, alsof hij wilde te kennen geven, dat het met Jacobus Vandergaart
mis was en dat zijn gezond verstand hem al meer en meer in den steek liet.

</p>
<p>Zou het inderdaad niet mogelijk zijn, dat de grijsaard, onder den indruk van de ontdekking der zoo rijke diamantlegering,
zich zonder voldoende motieven in het hoofd gehaald had, dat die mijn zijn eigendom was? Maar alles goed bezien, de rechtbanken
hadden hem geheel in het ongelijk gesteld, en het was zeer onwaarschijnlijk dat de rechters hem verongelijkt zouden hebben.
Zoo was de redeneering, die de jonge ingenieur zich zelven gedurig herhaalde, om een verontschuldiging voor zijn eigen geweten
te hebben, dat hij nog eenige gemeenschap met John Watkins onderhield, na al hetgeen Jacob Vandergaart omtrent dien man medegedeeld
had.

</p>
<p>Er was nog een andere buurman in het kamp, bij wien Cyprianus ook bij gelegenheid gaarne een praatje ging maken, omdat hij
er het leven der Boeren in al zijne oorspronkelijkheid terugvond. Die bevoorrechte was een pachter, die Matthijs Pretorius
heette en bij al de mijnwerkers van geheel Grikwaland goed bekend was.

</p>
<p>Die Matthijs Pretorius had ook, hoewel hij te nauwernood veertig jaren oud was, langen tijd in het uitgestrekte bekken der
Oranje-rivier rondgezworven, alvorens hij zich in deze streek neergezet had. Maar dat zwervend leven had voor hem hetzelfde
gevolg niet gehad als voor den ouden Jacobus Vandergaart. Hij was er namelijk niet door vermagerd en ook niet door verbitterd.
Hij was er eerder door verwilderd en zoodanig in vetheid toegenomen, dat hij moeite had om te gaan. Men kon hem gevoegelijk
met een olifant vergelijken.

</p>
<p>Hij was bijna altijd in een kolossalen houten armstoel gezeten, die speciaal vervaardigd was, om zijne zwaarwichtige vormen
te bevatten. Matthijs Pretorius bewoog zich buitenshuis niet anders dan in een rijtuig, in een soort van tentwagen, van gevlochten
teenen vervaardigd, waarvoor een reusachtige struisvogel gespannen was. De gemakkelijkheid, waarmede deze steltlooper de zware
massa achter zich aansleepte, was wel geschikt, om een zeer hoog denkbeeld van de kracht zijner spieren te geven.

</p>
<p>Matthijs Pretorius kwam gewoonlijk naar het kamp, ten einde den een of anderen groentenhandel, met de kooplieden in die waren
te sluiten. Hij was er zeer gewild, hoewel niet op zeer benijdenswaardige wijze; want zijn populariteit grondde zich op zijn
buitengewone bangheid. De mijnwerkers vonden er dan ook het grootste genoegen in, om hem vreeselijk beangst te maken en bereikten
dat doel door hem allerhande dwaasheden te verhalen.

</p>
<p>Nu eens vertelde men hem dat een inval van de Bassuto&#8217;s of van de Zoeloe&#8217;s te duchten was. Een andermaal hield men zich in
zijne tegenwoordigheid, alsof men uit een dagblad las, dat een wetsontwerp aanhangig was, om in de geheele uitgestrektheid
der Engelsche bezittingen de doodstraf in te voeren op een ieder, die overtuigd zou worden van meer dan driehonderd pond zwaar
te zijn! Of ook deelde men hem mede, dat een dolle hond bespeurd was op den weg van Driefontein, waardoor de arme Matthijs
Pretorius, die langs den weg naar huis terug moest keeren, duizend en meer redenen en uitvluchten vond om in het kamp te blijven
toeven.

</p>
<p>Maar al die hersenschimmige angsten haalden niets bij den werkelijken angst, dien hij koesterde, dat op zijn grondeigendom
eene diamantmijn zou worden ontdekt. Bij voorbaat ontwierp hij reeds een schrikkelijke schildering van hetgeen dan zou gebeuren,
wanneer hebzuchtige menschen zijn groententuin zouden binnendringen, daar zijne perken en bedden zouden omwoelen, en hem eindelijk
van zijne bezittingen zouden verdrijven en die onteigenen. Want, er viel niet aan te twijfelen, dan zou hem een dergelijk
lot als dat van Jacobus Vandergaart treffen! De Engelschen zouden wel drogredenen vinden, om te bewijzen dat zijne bezitting
hun eigendom was.

</p>
<p>Wanneer die sombere gedachten hem overvielen, dan martelden zij hem letterlijk. Wanneer hij bij ongeluk een <span class="pageno">
[30]
</span>landmeter of een opnemer in de nabijheid zijner woning zag rondzwerven, dan was hem alle lust benomen, dan at en dronk hij
dien dag niet!.... En toch, het viel niet te ontkennen, hij werd steeds vetter!

</p>
<p>Een zijner bitterste plaaggeesten was thans Hannibal Pantalucci. Die boosaardige Napolitaan&#8212;wien het, tusschen twee haakjes
gezegd, zeer naar wensch scheen te gaan, want hij had drie Kaffers op zijn claim in dienst en stalde een kolossalen diamant
op het borststuk van zijn plooihemd uit&#8212;had het zwak van den rampzaligen Boer ontdekt. Hij liet dan ook niet na, zich eens
per week het genoegen van zeer twijfelachtig allooi te verschaffen, om grondboringen in de nabijheid van de hoeve van Pretorius
te gaan verrichten of den grond daar in den omtrek te gaan omspitten.

</p>
<p>Het eigendom van den Boer strekte zich op den linkeroever van de Vaalrivier uit en was ongeveer op twee mijlen bovenstrooms
van het kamp gelegen. Het bestond voornamelijk uit aanslibbingsgronden, die waarachtig zeer goed diamanthoudend konden zijn,
hoewel tot heden niets daarvan was gebleken. Hannibal Pantalucci nam de voorzorg, om zijne akelige scherts te doen slagen,
door zich zoodanig voor de vensters van Matthijs Pretorius te plaatsen, dat deze hem zien moest, terwijl hij daarenboven steeds
een paar vrienden medenam om van die grap te genieten.

</p>
<p>Men kon dan den armen drommel zien, zooals hij verborgen achter zijne katoenen gordijnen, stond te gluren om al hunne bewegingen
met angstvalligheid gade te slaan en om al hunne gebaren te spionneeren. Hij was dan steeds gereed om naar zijn stal te ijlen,
ten einde zijn struisvogel aan te spannen, om te kunnen ontvluchten, zoodra hij zeker meende te zijn dat zijn eigendom hem
zoude ontweldigd worden.

</p>
<p>Waarom was hij ook zoo ongelukkig of beter zoo dom geweest, om aan een zijner vrienden toe te vertrouwen dat hij zijn <i>trek</i>-vogel dag en nacht opgetuigd gereed hield, dat hij de bergplaatsen van zijn tentwagen steeds voorzien hield van mondbehoeften,
om in staat te zijn, bij het eerste daadwerkelijke begin van wederrechtelijke toe&euml;igening, weg te ijlen.

</p>
<p>&#8220;Ik ga dan naar de Boschjesmannen, die ten noorden van de Limpopo-rivier wonen,&#8221; zei hij. &#8220;Tien jaren geleden dreef ik ivoorhandel
met hen. En het is duizendmaal meer verkieslijk zich te midden der wilden te bevinden, of te midden der leeuwen, tijgers,
jakhalzen en ander wild gedierte, dan te midden van die onverzadelijke Engelschen te blijven!&#8221;

</p>
<p>Maar die vertrouwde vriend van den ongelukkigen pachter had zich als echt vertrouwde gehaast die plannen aan Jan en Alleman
te vertellen! Het zal wel onnoodig zijn er bij te voegen, dat Hannibal Pantalucci daar zijn voordeel mee deed, om de mijnwerkers
uit den omtrek van tijd tot tijd een koddig schouwspel te bezorgen.

</p>
<p>Een ander slachtoffer van de zoutelooze snakerijen van dien Napolitaan was, zooals wij vroeger reeds verteld hebben, de Chinees
Li.

</p>
<p>Die had zich ook bij de Vandergaart-Kopjes-mijn gevestigd en had eenvoudig een waschhuis opgericht. Het is bekend, dat de
zonen van het Hemelsche Rijk uiterst geschikt zijn om als waschbazen op te treden.

</p>
<p>Waarachtig, die roode doos, welke gedurende de geheele reis van de Kaap naar Grikwaland de nieuwsgierigheid van Cyprianus
geprikkeld had, bevatte slechts borstels, soda, stukken zeep en blauwsel. Alles goed gerekend, heeft een ontwikkeld Chinees
niet meer noodig om in dat land een vermogen te verzamelen. Onze jeugdige ingenieur kon veelal een glimlach niet weerhonden,
wanneer hij Li ontmoette, die, steeds zwijgend en achterhoudend, met zijn mand aan den arm daarheen stapte, om het linnengoed
bij zijne klanten terug te brengen.

</p>
<p>Maar wat hem toch woedend maakte, was dat Hannibal Pantalucci inderdaad wreed ten opzichte van dien armen drommel te werk
ging. Nu eens wierp hij eenige flesschen inkt in zijn zeepsop; dan weder spande hij een touw dwars voor zijn deur ten einde
hem te doen vallen; een anderen keer nagelde hij hem aan zijn bank vast, door met een mes zijn kiel in het hout vast te steken.
Als de gelegenheid schoon was, dan liet hij haar nooit ontglippen om den armen drommel tegen de beenen te schoppen <span class="pageno">
[31]
</span>en hem daarbij voor heidenhond uit te schelden. En dat hij hem zijne klandizie geschonken had, was alleen om zich wekelijks
aan zijne plagerijen te kunnen overgeven. Hij vond nimmer zijn linnen helder genoeg, hoewel Li zijn uiterste best deed en
het zeer zorgvuldig streek. Om de minste verkeerde plooi werd hij schrikkelijk boos, en dan ranselde hij den ongelukkigen
Chinees, alsof hij zijn slaaf ware.

</p>
<p>Zoodanig waren de ruwe genoegens van het kamp, die evenwel soms als een treurspel eindigden. Zoo gebeurde het wel eens, bij
voorbeeld, dat een neger, die in de mijn te werk gesteld was, beschuldigd werd een diamant gestolen te hebben. Dan begeleidde
een ieder den beklaagde tot voor den magistraat, terwijl hij onderweg met vuistslagen overladen werd, zoodat, wanneer de rechter
hem onschuldig bevond en hem ontsloeg, hij die mishandelingen toch alvast beet had. Hoewel er bij verklaard moet worden, dat
in dergelijke gevallen een bevel tot invrijheidstelling zeer zelden gegeven werd. De rechter was nog eerder met eene veroordeeling
klaar dan met het verorberen van een schijfje van een oranjeappel in zout gedoopt,&#8212;hetgeen een der lekkerste snoeperijen van
het land is. Het vonnis verwees gewoonlijk den beschuldigde tot veertien dagen dwangarbeid en tot twintig slagen met de <i>cat of nine tails</i>, de kat met negen staarten, eene soort van uitklopper met knoopen, waarvan men nu nog in Groot-Brittanje en in de overzeesche
bezittingen van dat Rijk gebruikt maakt, om de gevangenen te ranselen.

</p>
<p>Maar er was eene misdaad, die nog minder genade in de oogen der mijnwerkers vond dan de diefstal; dat was het helen.

</p>
<p>De Yankee Ward, dezelfde die te gelijkertijd met den jongen ingenieur in Grikwaland aangekomen was, deed daarvan eens de wreede
ondervinding op, door eenige diamanten van een Kaffer op te koopen. Nu kan een Kaffer geen wettig bezitter van diamanten zijn,
daar de wet hem het recht ontzegt, die bij een claim te koopen of een mijn voor eigen rekening te ontginnen.

</p>
<p>Het feit was nauwelijks bekend geworden,&#8212;dat gebeurde tegen den avond, op het tijdstip dat de bevolking van het kamp na haren
maaltijd het meest rumoerig was,&#8212;of eene woedende menigte viel op het huis van den schuldige aan, brak dat tot op den grond
toe af en stak de materialen daarna in brand. Zeer waarschijnlijk had men den Yankee opgehangen aan eene galg, die gewillige
borsten reeds overeindstelden, toen zeer gelukkig een dozijn rijdende politiedienaren bij tijds aankwam en hem het leven redde,
maar hem daartoe naar de gevangenis moest me&ecirc;nemen.

</p>
<p>Tooneelen van geweld kwamen daarenboven te midden van die gemengde, hartstochtelijke en half wilde bevolking veelvuldig voor.
Daar kwamen al de rassen in botsing met elkander. Daar werkten de gouddorst, de dronkenschap, de invloed van een verzengend
klimaat, de teleurstellingen en de misrekeningen te zamen om de hersenen te verhitten en de gewetens te verwarren. Wellicht
wanneer al die mannen gelukkig in hunne delvingen waren, zouden zij meer hunne kalmte en hun geduld bewaard hebben; maar tegen
een enkele, die van tijd tot tijd eens een steen van groote waarde vond, stonden er honderden, die moeitevol een plantenleven
leidden en te nauwernood zooveel verdienden om in hunne eerste behoeften te voorzien. Veelal vervielen zij in de grootste
ellende. De mijn kon beschouwd worden als de groene tafel in een speelhol, waarop men niet alleen zijn kapitaal, maar ook
zijn tijd, zijne moeite en zijne gezondheid waagde. En het getal der gelukkige spelers, die de claims van de Vandergaart-Kopjes-mijn
met hunne pikhouweelen doorwroetten, was zeer klein.

</p>
<p>Dat begon Cyprianus van dag tot dag meer en meer helder in te zien. Hij vroeg zich dan ook ernstig af, of hij al dan niet
voortgaan moest met een arbeid, die hem zoo bitter weinig voordeel opbracht, toen hij er eensklaps toe kwam om zijne gewone
wijze van doen bij zijn werk te wijzigen.

</p>
<p>Hij bevond zich namelijk op een morgen vlak tegenover eene bende, bestaande uit een dozijn Kaffers, die naar het kamp toe
kwam om er werk te zoeken.

</p>
<p>Die arme lieden kwamen uit het verre gebergte, dat het eigenlijke Kafferland van het land der Bassuto&#8217;s scheidt. Zij hadden
meer dan honderd-vijftig <span class="pageno">
[32]
</span>uren gaans afgelegd langs de Oranjerivier, en daarbij op Indiaansche wijze, dat wil zeggen: de een achter den ander, geloopen.
Onderweg hadden zij geleefd van hetgeen zij vonden, van wortels, bessen en sprinkhanen. Zij waren dan ook zoo vermagerd, dat
zij eerder op geraamten geleken dan op levende wezens. <a id="d0e933"></a><span class="corr" title="Bron: Men">Met</span> hunne uitgeteerde spillebeenen, met hunne geheel naakte ruggen, die als met perkament overtogen waren en veel van een leegen
romp hadden, met hunne vooruitstekende ribben, hunne ingevallen wangen, hadden zij er meer van op een flinken beafsteak van
menschenvleesch belust te zijn, dan wel geneigd bevonden te worden eene goede karwei te volvoeren. Niemand was dan ook genegen
om hen in dienst te nemen, en zij zaten thans op den kant van den weg neergehurkt, met een weifelachtig uiterlijk, terneergeslagen
en als het ware verdierlijkt door de ellende.

</p>
<p>Bij dat schouwspel voelde Cyprianus zich diep bewogen. Hij gaf hun door teekens te verstaan, dat zij hem zouden wachten, liep
toen naar het hotel terug, waar hij gewoonlijk zijn maaltijd gebruikte, en bestelde daar een grooten ketel gevuld met ma&iuml;smeel,
dat in kokend water opgelost was, dien hij de arme drommels deed brengen, te gelijker tijd met eenige blikken bussen verduurzaamd
vleesch en twee flesschen rum.

</p>
<p>Daarna schonk hij zich de pret, die lieden te zien smullen aan een maaltijd, welks weerga zij nimmer onder de oogen gehad
hadden.

</p>
<p>Waarachtig, men zou gemeend hebben schipbreukelingen voor zich te zien, die, na gedurende veertien dagen honger geleden en
in doodsangst doorgebracht te hebben, van een watervlot gered waren! Zij aten zooveel, dat hunne buiken een kwartier later
tot barstens toe gevuld waren. In het belang hunner gezondheid moest een eind gemaakt worden aan die smulpartij, anders kon
eene algemeene verstikking de gasten naar het rijk der dooden doen verhuizen.

</p>
<p>Een enkele van die negers, met een slim en ontwikkeld uiterlijk&#8212;de jongste van allen, voor zooveel een oordeel over hun ouderdom
te vellen was,&#8212;had eenige matigheid bij het stillen van zijn honger aan den dag gelegd. En wat nog meer zeldzaam was, hij
kwam op de goede gedachte zijn weldoener te bedanken, wat in het brein der anderen in het geheel niet opkwam. Hij naderde
Cyprianus, greep zijne hand met een kinderlijk en bevallig gebaar, en legde deze daarna op zijn gekroesd hoofd.

</p>
<p>&#8220;Hoe heet gij?&#8221; vroeg de jonge ingenieur, door dat dankbaarheidsbetoon getroffen, om wat te zeggen.

</p>
<p>De Kaffer, die bij toeval eenige woorden Engelsch verstond, antwoordde dadelijk:

</p>
<p>&#8220;Makatit.&#8221;

</p>
<p>Zijn heldere en vertrouwvolle blik beviel Cyprianus. Hij vatte dan ook dadelijk het denkbeeld op, dien flink gebouwden jongen
aan te werven, om in zijn claim te arbeiden, en dat denkbeeld kon niet anders dan goed wezen.

</p>
<p>&#8220;Iedereen hier in het district doet zoo, alles wel beschouwd!&#8221; sprak hij tot zich zelven. &#8220;En voor dien armen Kaffer zal het
ook beter zijn mij tot meester te hebben, dan den een of anderen Pantalucci.

</p>
<p>&#8220;Welnu, Makatit, je komt voorzeker werk zoeken?&#8221; vroeg hij.

</p>
<p>De Kaffer gaf een bevestigend teeken.

</p>
<p>&#8220;Wil je bij mij arbeiden? Ik zal je te eten geven, ik zal je de noodige gereedschappen leveren, en daarenboven krijg je nog
twintig shillings per maand!&#8221;

</p>
<p>Dat was de bepaalde prijs, en Cyprianus wist wel, dat hij niet meer mocht uitloven, zonder zich aan de woede van de kampbewoners
bloot te stellen. Maar hij maakte bij zich zelven de afspraak, die schrale betaling te vergoeden door hem kleedingstukken
te schenken, alsook huisraad en andere dingen, die hij denken kon, dat kostbaar in het oog eens Kaffers waren.

</p>
<p>Makatit lachte en vertoonde voor eenig antwoord zijn beide rijen hagelwitte tanden. Daarna plaatste hij andermaal de hand
van zijn beschermer op zijn hoofd. Zoo was het wederzijdsche contract geteekend.

</p>
<p>Cyprianus voerde dadelijk zijn nieuwen bediende in zijne woning. Hij nam uit zijn valies een linnen broek, een flanellen hemd
en een ouden hoed, en gaf dit alles aan Makatit, die daar bedremmeld stond en zijne oogen niet durfde gelooven. Wat! zich
reeds bij <span class="pageno">
[33]
</span>zijne komst in het kamp in het bezit gesteld te zien van een zoo prachtig kostuum! Zie, dat overtrof de stoutste verwachtingen,
de meest buitensporige droomen van den armen drommel. Hij wist niet hoe hij zijne dankbaarheid zoude te kennen geven. Hij
danste van vreugde, hij lachte en weende te gelijker tijd.

</p>
<p>&#8220;Ik geloof dat je een goede jongen bent, Makatit,&#8221; zei Cyprianus. &#8220;En ik geloof dat je een beetje Engelsch verstaat.... Maar
kan je geen enkel woord spreken?&#8221;

</p>
<p>De Kaffer wenkte: neen.

</p>
<p>&#8220;Welnu, als dat zoo is, dan raad ik je aan, om het Fransch te leeren,&#8221; hernam Cyprianus.

</p>
<p>En zonder dralen begon hij zijn leerling eene eerste les te geven. Hij wees hem de meest gebruikelijke voorwerpen aan, sprak
de namen dan uit en deed ze hem herhalen.

</p>
<p>Nu was Makatit niet alleen een kloeke jongen, maar hij had ook een ontwikkelden geest en was begaafd met een meer dan gewoon
geheugen. Hij had in minder dan twee uren meer dan honderd woorden geleerd, die hij zeer zuiver uitsprak.

</p>
<p>De jonge ingenieur was opgetogen over zulk een gemakkelijk bevattingsvermogen, en nam zich voor, dat nog meer te ontwikkelen.

</p>
<p>Er waren voor den jongen Kaffer zeven of acht dagen rust noodig, gepaard aan eene degelijke voeding, om zich van de vermoeienissen
der reis te herstellen en volkomen in staat te zijn den arbeid te beginnen. Nu waren die acht dagen zoo goed door hem en door
zijn professor aangewend, dat Makatit bij het einde der week reeds in staat was zijne gedachten in het Fransch uit te drukken,
nog slechts onnauwkeurig wel is waar, maar toch volkomen verstaanbaar. Cyprianus benuttigde dien staat van zaken om den neger
zijne geheele geschiedenis te laten vertellen. Zij was vrij eenvoudig.

</p>
<p>Makatit wist zelfs den naam van zijn land niet, dat in het gebergte naar den kant van de opgaande zon gelegen was. Alles wat
hij er van wist te vertellen, was, dat hij het er zeer ellendig gehad had. Toen was hij op de gedachte gekomen, zijn fortuin
te beproeven, zooals ettelijke krijgslieden van zijn stam gedaan hadden, die daartoe hun vaderland verlaten hadden, en zoo
was hij evenals zij naar de Diamantvelden gekomen.

</p>
<p>Wat dacht hij daar te verdienen? Niets anders dan een rooden rok en tienmaal tien zilveren geldstukken.

</p>
<p>De Kaffers versmaden werkelijk goud geld. Dit spruit voort uit een onuitroeibaar vooroordeel, dat hun de eerste Europeanen,
die met hen handel dreven, medegedeeld hebben.

</p>
<p>En wat zou nu de hebzuchtige Makatit met die zilveren geldstukken uitvoeren?

</p>
<p>Welnu, hij zou zich een rooden rok aanschaffen, een geweer en buskruit; daarna zou hij naar zijne kraal terugkeeren. Daar
zou hij zich eene vrouw koopen, die voor hem zou werken, zijne koe zou oppassen en zijn akker met ma&iuml;s beplanten. In dien
toestand zou hij een belangrijk man zijn, een groot opperhoofd. Iedereen zou hem zijn geweer en zijn groot vermogen benijden,
en hij zou na lange jaren geacht en ge&euml;erd ten grave dalen.

</p>
<p>Dat was niet zeer ingewikkeld, niet waar?

</p>
<p>Cyprianus verzonk in gedachten, toen hij dit zoo eenvoudige programma vernam. Zou hij er zich toe leenen dat te wijzigen?
Moest hij den bekrompen gezichteinder van dien armen wilde verruimen? Moest hij voor zijn ijver en werkzaamheid een ander
doel aanwijzen, een grootscher en verhevener dan het veroveren van een rooden rok en een prullig vuursteengeweer? Of was het
niet beter, hem in zijne kinderlijke onwetendheid te laten, hem in vrede het leven in zijne kraal te laten leiden en genieten,
zooals hij zoo vurig gewenscht had? Dat was een belangrijk vraagstuk, dat de jonge ingenieur niet durfde oplossen, maar dat
Makatit zelf weldra tot oplossing bracht.

</p>
<p>En waarlijk, nauwelijks waren den jeugdigen Kaffer de grondbeginselen der Fransche taal medegedeeld, of hij toonde een onverzadelijken
leerlust te bezitten. Hij vroeg steeds, hij verlangde alles te weten, niet alleen den naam van ieder voorwerp, maar ook zijn
gebruik, zijn oorsprong, waarvan het gemaakt was, enz. Toen kwam het leeren lezen, het leeren schrijven, het leeren rekenen
aan de beurt, om hem hartstochtelijk <span class="pageno">
[34]
</span>leerlustig te maken. Waarachtig, die negerjongen was onverzadelijk.

</p>
<p>Het besluit van Cyprianus was weldra genomen. Tegenover zulk eene blijkbare roeping viel er niet te aarzelen. Hij besloot
dus iederen avond een uur les aan Makatit te geven, die na zijne werkzaamheden in de mijn volbracht te hebben, al zijn vrijen
tijd, die hem beschikbaar bleef, aan zijne vorming besteedde.

</p>
<p>Miss Watkins, op hare beurt ook getroffen door dien zeldzamen ijver, nam op zich den jeugdigen Kaffer bij haar een herhalingscursus
te laten doorloopen. Dat was eigenlijk minder noodig; want hij zei zijne lessen gedurende den geheelen dag bij zich zelven
op, terwijl hij in den claim met krachtigen arm het pikhouweel hanteerde.

</p>
<p>Zijn ijver bij het werk was zoo aanstekelijk, dat hij zich aan het geheele personeel mededeelde als eene besmetting zoodat
de mijnarbeid veel beter en met meer zorg scheen te geschieden.

</p>
<p>Cyprianus had daarenboven op aanbeveling van Makatit zelf een anderen Kaffer van denzelfden stam in dienst genomen, die Bardik
heette en wiens ijver en schranderheid insgelijks opmerkelijk waren.

</p>
<p>Het was in die dagen, dat den jeugdigen ingenieur een gelukje ten deel viel, dat hem nog niet overkomen was; namelijk van
een steen van ongeveer zeven karaten te vinden, dien hij onmiddellijk voor twee-duizend-vijf-honderd gulden aan den makelaar
Nathan verkocht.

</p>
<p>Dat was waarlijk een fraaie vondst. Een mijnwerker, die van de opbrengst zijns arbeids slechts een normale vergoeding verwachtte
zou zich met recht tevreden gesteld gezien hebben. Voorzeker! Ongetwijfeld! Toch was Cyprianus het niet.

</p>
<p>&#8220;Als mij alle twee of drie maanden zoo&#8217;n buitenkansje wedervoer,&#8221; vroeg hij zich zelven af, &#8220;zou ik dan wel veel verder zijn?
Ik moet niet &eacute;&eacute;n steen van zeven karaten hebben, ik zou duizend of vijftien-honderd dergelijke steenen moeten vinden,....
of Miss Watkins is voor mij verloren, om ten buit te vallen aan James Hilton of aan eenigen anderen mededinger, die haar even
onwaardig is?&#8221;

</p>
<p>Het hoofd vol van die treurige gedachten, keerde Cyprianus op een snikheeten dag, dat de atmosfeer met fijn rood verblindend
stof, hetwelk in de lucht der diamantvelden steeds zwevende is, bezwangerd was, naar de Kopjes-mijn terug, toen hij plotseling,
bij het omslaan van den hoek eener hut, met afgrijzen achteruit deinsde. Een treurig schouwspel trof daar zijne oogen.

</p>
<p>Aan den disselboom eener ossenkar, die rechtop tegen den gevelmuur der hut, met het onderste gedeelte op den grond rustende
en het andere einde omhoog gesteld was, was een man opgehangen. Bewegingloos, met uitgestrekte voeten, de handen machteloos
omlaag, hing dat lichaam daar te midden van eene verblindende lichtstraal recht als het koord van een schietlood en vormde
met den disselboom een hoek van twintig graden.

</p>
<p>Dat was een akelig gezicht.

</p>
<p>Cyprianus, die eerst zeer ontsteld was, werd weldra door groot medelijden bewogen, toen hij den Chinees Li herkende, die daar
door middel van zijne lange haarvlecht, die om den hals was geslagen, opgehangen was.

</p>
<p>De jeugdige ingenieur aarzelde geen oogenblik over hetgeen hij te doen had. Naar het boveneind van dien disselboom opklimmen,
het lichaam des gehangenen onder de armen aanvatten, het ophijschen om de verdere werking der verstikking te doen ophouden,
en eindelijk de haarvlecht met zijn zakmes doorsnijden, dat alles was het werk van een halve minuut. Toen dat volvoerd was,
liet hij zich langzaam en voorzichtig naar beneden glijden en legde zijn last in de schaduw, door de hut geworpen, neer.

</p>
<p>Het was waarlijk tijd, Li was nog wel niet koud; zijn hart klopte zwakjes, maar het klopte nog. Weldra opende hij de oogen
en wat het zonderlingste was, met die beweging kreeg hij ook zijn geheele bewustzijn terug.

</p>
<p>Op het strakke gelaat van den armen drommel was zelfs in dit uiterste beproevingsuur noch schrik noch eenige verwondering
merkbaar. Men zou waarlijk gezegd hebben, dat hij eenvoudig uit een lichten slaap ontwaakt was.

</p>
<p>Cyprianus liet hem wat water met azijn vermengd, dat hij in zijne veld flesch bij zich droeg, drinken.
<span class="pageno">
[35]
</span></p>
<p>&#8220;Kunt gij thans spreken?&#8221; vroeg hij
werktuiglijk, vergetende dat Li hem
niet begreep.

</p>
<p>De andere knikte evenwel bevestigend.

</p>
<p>&#8220;Wie heeft u opgehangen?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ik,&#8221; antwoordde de Chinees met kalmte, zonder dat iets aanduidde, dat hij er zich van bewust was iets buitengewoons of iets
berispelijks verricht te hebben.

</p>
<p>&#8220;Gij?.... Maar ongelukkige, gij wildet dan zelfmoord plegen?.... Wat bewoog u daartoe?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Li had het te warm!.... Li verveelde zich!....&#8221;

</p>
<p>Daarop sloot hij de oogen, als om aan meerdere vragen te ontsnappen.

</p>
<p>Thans bemerkte Cyprianus eerst de vreemde bijzonderheid, dat het gesprek in het Fransch gevoerd was.

</p>
<p>&#8220;Spreekt gij ook Engelsch?&#8221; vroeg hij.

</p>
<p>&#8220;Ja,&#8221; antwoordde Li, terwijl hij de oogen opende.

</p>
<p>Waarachtig, het was of twee schuine knoopsgaten ter weerszijden van zijn kleinen stompneus gaapten.

</p>
<p>Cyprianus meende thans weer in dien blik iets van die spotzucht te ontwaren, die hij herhaaldelijk meende te betrappen gedurende
de reis van Kaapstad naar Kimberley.

</p>
<p>&#8220;Uwe beweegredenen zijn al te dwaas!&#8221; zei hij gestreng. &#8220;Men doet zijn leven niet te kort omdat men het te warm heeft!....
Spreek ernstig.... Ik wed dat daaronder weer een gemeene streek van dien Pantalucci schuilt?&#8221;

</p>
<p>De Chinees boog het hoofd.

</p>
<p>&#8220;Hij wilde mij mijne haarvlecht afsnijden,&#8221; fluisterde hij zacht; &#8220;en ik ben zeker, dat hij in dat opzet geslaagd zoude zijn,
eer wij twee dagen verder waren.&#8221;

</p>
<p>Maar in hetzelfde oogenblik zag hij dien belangrijken haarstaart, dien Cyprianus nog steeds in de hand hield, en kreeg daardoor
de overtuiging dat hetgeen wat hij boven alles gevreesd had, geschied was.

</p>
<p>&#8220;O, mijnheer!....&#8221; riep hij met een hartverscheurenden kreet uit. &#8220;Wat!..... Hebt gij.... gij mij mijn staart afgesneden?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ik moest wel, om u van dien strik los te maken, mijn vriend,&#8221; antwoordde Cyprianus. &#8220;Maar wat duivel, zult gij in dit land
zonder staart een stuiver minder waard zijn? Kom, stel u niet zoo dwaas aan!&#8221;

</p>
<p>De Chinees scheen evenwel zoo wanhopig over dat verlies te zijn, dat Cyprianus, vreezende dat hij weer het een of ander middel
tot zelfmoord te baat zou nemen, besloot naar huis terug te keeren en hem mede te nemen.

</p>
<p>Li volgde hem gewillig, zette zich aan tafel met zijn redder, liet zich geduldig kapittelen en beloofde zijne poging niet
te herhalen. Zelfs ging hij zoover in zijne vertrouwelijkheid, dat hij onder het genot van een kop brandend heete thee eenige
mededeelingen betreffende zijne levensgeschiedenis leverde.

</p>
<p>Li, die te Kanton geboren werd, was in een Engelsch handelshuis voor den handel opgeleid. Daarna was hij naar Ceylon en van
daar naar Australi&euml; overgestoken, om eindelijk in Afrika terecht te komen. Nergens was het hem meegeloopen. De wasch-affaire
hier in het mijndistrict ging al even <a id="d0e1073"></a><span class="corr" title="Bron: slechts">slecht</span> als twintig andere handwerken, die hij uitgeoefend had. Zijne nachtmerrie was Hannibal Pantalucci. Dat wezen maakte hem ellendig,
en zonder dien kerel zou hij tevreden zijn met de schamele bete broods, die hij in Grikwaland verdiende. Om kort te gaan,
het was om die vervolgingen en die martelingen te ontgaan, dat hij een einde aan zijn leven had willen maken.

</p>
<p>Cyprianus troostte den armen kerel en sprak hem moed in. Hij beloofde hem tegenover den Napolitaan te zullen beschermen, gaf
hem al zijn vuil linnen, dat hij onder de hand had, om te wasschen, en zond hem heen niet alleen getroost, maar volmaakt genezen
van zijn bijgeloof betreffende zijn harig aanhangsel.

</p>
<p>En wil de lezer weten hoe de jonge ingenieur dat doel bereikt had? Niets eenvoudiger dan dit: Hij had hem met den meest mogelijken
ernst verzekerd, dat de strop eens gehangenen geluk aanbrengt en dat de invloed van zijn ongelukkig gesternte een einde zou
nemen, nu hij zijn staart in den zak had.

</p>
<p>&#8220;In ieder geval zal Pantalucci hem nu niet meer kunnen afsnijden!&#8221;

</p>
<p>Deze echt Chineesche redeneering bracht Li&#8217;s genezing tot volmaking.



<span class="pageno">
[36]
</span></p>
<p class="div1"><a id="d0e1085"></a></p>
<h1 class="label">Zevende hoofdstuk.</h1>
<h1>De aardstorting.</h1>
<p>Sedert vijftig dagen had Cyprianus geen enkelen diamant in zijne mijn gevonden. Dat mijnwerkersbaantje, dat hem voorkwam een
ellendig baantje te zijn, wanneer men althans geen geld genoeg heeft om een uitstekenden claim te koopen en een dozijn Kaffers
daarin te werk te stellen, begon hem dan ook mooi de keel uit te hangen.

</p>
<p>Dientengevolge liet Cyprianus op zekeren morgen Makatit en Bardik alleen met Thomas Staal vertrekken en bleef in zijne hut
achter. Hij wilde een brief van zijn vriend Pharamond Barth&eacute;s beantwoorden, die hem tijdingen had doen toekomen door tusschenkomst
van een ivoorhandelaar, die op reis naar de Kaapstad was.

</p>
<p>Pharamond Barth&eacute;s was in de wolken over zijne jagersleven en over de door hem ondervonden avonturen. Hij had reeds drie leeuwen
gedood, zestien olifanten en zeven tijgers, zonder nog te spreken van een onnoemlijk aantal giraffen en antilopen. Van het
kleine wild maakte hij eenvoudig geen gewag.

</p>
<p>Hij voedde, zeide hij, den oorlog door den oorlog, evenals dat de historische veroveraars deden. Hij slaagde er niet alleen
in om het geheele expeditionaire korps, dat hij met zich voerde, te onderhouden, maar het zou hem gemakkelijk gevallen zijn,
wanneer hij zulks gewild had, groote winsten te behalen met den verkoop van de pelterijen en van het ivoor, van die jachtpartijen
afkomstig, of door ruilhandel te drijven met de Kafferstammen, in welker midden hij leefde.

</p>
<p>Hij eindigde zijn schrijven in dier voege:

</p>
<p>&#8220;Zult gij mij niet vergezellen bij het volvoeren eener reis langs de boorden van de Limpopo-rivier? Ik zal er tegen het eind
van de aanstaande maand aankomen. Ik heb het plan dien stroom af te zakken tot zijne ontwatering in de Delagoa-baai, om vervolgens
over zee naar Durban terug te keeren, waarheen ik volgens contract mijne Bassuto&#8217;s terugvoeren moet. Laat toch dat schrikkelijke
Grikwaland voor eenige weken links liggen en kom mee....&#8221;

</p>
<p>Cyprianus las en herlas dien brief, toen eensklaps eene vreeselijke losbarsting vernomen werd, die onmiddellijk door een helsch
spektakel in het kamp gevolgd werd. Hij vloog natuurlijk in alle haast op en stormde zijne tent uit.

</p>
<p>Al de mijnwerkers liepen in de grootste wanorde en met al de teekenen eener buitengewone radeloosheid naar de mijn.

</p>
<p>&#8220;Eene aardstorting!&#8221; schreeuwde men van alle kanten.

</p>
<p>De nacht was inderdaad zeer frisch, ja, koud te noemen geweest, terwijl de vorige dag als een der warmsten, die men in langen
tijd beleefd had, kon aangerekend worden. Gewoonlijk na zulke groote en spoedig ingevallen temperatuursverschillen hadden
samenkrimpingen van de blootgestelde aardmassa&#8217;s plaats, waardoor zulke rampen als de hier aangeduide mogelijk werden.

</p>
<p>Cyprianus haastte zich naar de Kopjes-mijn.

</p>
<p>Toen hij daar aankwam, overzag hij het gebeurde met &eacute;&eacute;n blik.

</p>
<p>Een aarden wal van minstens zestig meter hoogte en van twee honderd meter lengte was van boven tot onder gespleten en vormde
eene gaping, die heel veel geleek op de bres van een door geschut geteisterden muur. Verscheidene duizenden kubieke meters
grind waren losgeraakt en naar beneden gestort, waar zij de claims met zand, met steenen en met aarde bedolven. Alles wat
zich op het oogenblik der aardstorting boven op den rand bevonden had, als menschen ossen, karren enz., was plotseling in
den afgrond te recht gekomen en lag daar door elkander.

</p>
<p>Gelukkig dat het grootste gedeelte der mijnwerkers nog niet in de mijn afgedaald was, want anders ware meer dan de helft van
de kampbewoners bedolven geweest.

</p>
<p>De eerste gedachte van Cyprianus betrof zijn vennoot, Thomas Staal. Hij had weldra het genoegen hem te ontdekken te midden
van een groep mannen, die zich rekenschap trachtten te geven van den omvang van de ramp en daartoe op den rand der gevormde
spleet stonden. Hij liep naar hem toe en ondervroeg hem.

</p>
<p>&#8220;Ja, wij zijn het mooi ontsnapt!&#8221; zei de mijnwerker uit Lancashire, terwijl hij den Franschman de hand drukte.

</p>
<p>&#8220;En Makatit?&#8221; vroeg Cyprianus.

</p>
<p>&#8220;De arme jongen ligt daaronder,&#8221; <span class="pageno">
[37]
</span>antwoordde Thomas Staal, op de puinhoopen wijzende, die zich op hun gemeenschappelijk eigendom opgestapeld hadden. &#8220;Nauwelijks
had ik hem bevel gegeven om in de groeve af te dalen, en stond ik reeds te wachten op den eersten emmer, om dien op te hijschen,
toen de noodlottige gebeurtenis plaats vond.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Maar wij kunnen zoo niet met de armen over elkander geslagen staan toekijken, zonder iets uit te richten!&#8221; riep Cyprianus
uit. &#8220;Misschien leeft hij nog.&#8221;

</p>
<p>Thomas Staal schudde het hoofd.

</p>
<p>&#8220;Het is onwaarschijnlijk, dat hij onder een last van minstens twintig ton aarde nog in leven zoude zijn,&#8221; antwoordde hij.
&#8220;Daarenboven tien menschen zouden zeker twee of drie dagen moeten arbeiden om den boel op te ruimen.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dat kan me niet schelen,&#8221; was de meening van den jongen ingenieur, vastbesloten. &#8220;Ik wil niet dat gezegd zal worden, dat
wij een menschelijk wezen in dat graf bedolven hebben gelaten, zonder dat wij alle pogingen aangewend hebben, om hem er uit
te halen.&#8221;

</p>
<p>En zich door tusschenkomst van Bardik tot eenige andere Kaffers wendende, die daar in de nabijheid stonden, bood hij hen een
hoog loon, van vijf shillings per dag aan, voor ieder, die onder zijne aanwijzing arbeiden wilde om zijn claim te ontruimen.

</p>
<p>Een dertig negers boden terstond hunne diensten aan, en de arbeid werd zonder een oogenblik verloren te laten gaan, aanvaard.
De pikhouweelen, de schoppen en spaden ontbraken niet, de emmers en de kabels waren geheel gereed, de karretjes ook. Een groot
aantal blanke mijnwerkers boden op de tijding, dat het gold een armen sukkel van onder de aardstorting te voorschijn te halen,
grootmoedig hunne hulp aan. Thomas Staal, ontvonkt door den moed en den ijver van Cyprianus, bestuurde met geestdrift den
arbeid, die dienen moest, om een menschenleven te redden.

</p>
<p>Tegen het middaguur waren reeds eenige tonnen zand en steenen verwerkt en buiten den claim gebracht.

</p>
<p>Bardik liet zoowat tegen drie uur een rauwen kreet hooren. Hij bespeurde onder zijne schop een zwarten voet, die boven den
grond uitstak.

</p>
<p>Men verdubbelde natuurlijk de inspanningen, en weinige minuten later was het lichaam van Makatit geheel uitgegraven. De ongelukkige
Kaffer lag op den rug uitgestrekt, bewegingloos en was volgens alle waarschijnlijkheid dood als een pier. Een der lederen
emmers evenwel, die hij bij zijn arbeid bezigde, was met de opening op zijn gelaat gevallen en bedekte dat zooals een mombakkes
dat zoude gedaan hebben.

</p>
<p>Die omstandigheid, die door Cyprianus niet onopgemerkt bleef, deed de gedachte bij hem opkomen, dat hij den ongelukkige wellicht
in het leven kon terugroepen; maar die hoop was in werkelijkheid uiterst zwak; want het hart klopte niet meer, de huid was
koud, de ledematen waren verstijfd, de handen waren door den doodstrijd gesloten en gebald, en het gelaat, dat met die eigenaardige
bleekheid der negers in het stervensuur overtogen was, was schrikkelijk verwrongen door de stuiptrekkingen bij dien verstikkingsdood.

</p>
<p>Toch verloor Cyprianus den moed niet. Hij deed Makatit naar de hut van Thomas Staal, die het dichtste in de nabijheid lag,
overbrengen. Men strekte hem op een tafel uit, die gewoonlijk gebezigd werd om het grind en het zand der mijn uit te zoeken,
en hij werd toen onderworpen aan stelselmatige wrijvingen en aan bewegingen van de wervelkolom en van de borstkas, geschikt
om eene kunstmatige ademhaling in het leven te roepen. In &eacute;&eacute;n woord men wendde alle hulpmiddelen aan, die bij drenkelingen
gebezigd worden. Cyprianus wist, dat die middelen bij alle soorten van verstikking dienstig kunnen zijn. Ook was er in het
gegeven geval niets anders te verrichten, want geene wond, geene breuk, noch eenige ernstige beleediging waren te bespeuren.

</p>
<p>&#8220;Kijk toch, mijnheer M&eacute;r&eacute;, hij houdt nog eene kluit aarde in de vuist geknepen!&#8221; deed Thomas Staal, die het beste hielp, om
dat groote zwarte lichaam te wrijven, opmerken.

</p>
<p>En hij wreef goed, die brave mijnwerker van Lancashire. Wanneer hij bezig ware geweest de groote krukas eener stoommachine
van twaalfhonderd paardenkracht met amaril en olie te polijsten, dan zou hij aan dat werk zijne vuisten niet met meer kracht
hebben kunnen gebruiken!

</p>
<p>Die inspanningen droegen eindelijk <span class="pageno">
[38]
</span>goede vruchten. De lijkenstijfheid van den jeugdigen Kaffer scheen langzamerhand te verdwijnen. De temperatuur zijner huid
wijzigde zich aanmerkelijk. Cyprianus, die met het oor op de hartstreek het geringste teeken van leven bespiedde, meende onder
zijne hand eene lichte trilling te gevoelen, die hem een goed voorteeken scheen.

</p>
<p>Die kenteekenen werden weldra <a id="d0e1160"></a><span class="corr" title="Bron: duilijker">duidelijker</span>. De pols begon te kloppen, eene zachte inademing van lucht tilde bijna onmerkbaar de borstkas van Makatit op, terwijl een
daarop volgende sterkere uitademing kenteekende, dat het lichaam tot zijne levensverrichtingen terugkeerde.

</p>
<p>Plotseling traden twee heftige niesbuien in, die de groote zwarte karkas, vroeger zoo bewegingloos, van het hoofd tot de voeten
deden schudden. Makatit opende de oogen, haalde diep adem en herkreeg zijn bewustzijn.

</p>
<p>&#8220;Hoera! hoera! De kameraad is uit de klem!&#8221; riep Thomas Staal, wien het zweet van het lichaam gutste en die thans met zijne
wrijvingen ophield. &#8220;Maar kijk dan toch, mijnheer M&eacute;r&eacute;, hij laat zijne kluit aarde, die hij steeds in de samengeknepen vuist
houdt, maar niet los.&#8221;

</p>
<p>Onze jonge ingenieur had wel wat anders te doen in die oogenblikken, dan op die bijzonderheid te letten. Hij liet den lijder
een kleinen lepel vol rum inslikken en tilde hem op, om zijne ademhalingswerktuigen in hunne werking behulpzaam te zijn. Toen
hij hem eindelijk goed en wel tot het leven teruggeroepen zag, wikkelde hij hem in eenige dekens en deed hem door drie of
vier gewillige kerels naar zijne hut, die op het erf van Watkins gelegen was, overbrengen.

</p>
<p>Daar werd de arme Kaffer op zijn bed gelegd en deed Bardik hem een kop heete thee drinken. Makatit sliep na een half uur rustig
en kalm in en kon nu als gered beschouwd worden.

</p>
<p>Cyprianus gevoelde in zijn binnenste die onvergelijkelijke vreugdevolle gewaarwording, die ieder mensch ondervindt, wanneer
hij een menschenleven aan de klemmende vuist des doods ontrukt heeft. Terwijl Thomas Staal en zijne makkers, dorstig geworden
door zooveel therapeutische handelingen, hun goeden uitslag bij den naburigen kroeghouder gingen vieren, door een groote hoeveelheid
bier te verorberen, greep Cyprianus bij Makatit wenschende te blijven, een boek en zette zich naast zijne sponde, en onderbrak
slechts zijne lectuur om den Kaffer te zien slapen zooals een vader den slaap van een van ziekte herstellenden zoon zoude
bewaakt hebben.

</p>
<p>Makatit was sedert zes weken in dienst bij Cyprianus getreden, en deze had niet anders dan redenen gehad om tevreden, ja,
zelfs opgetogen over hem te zijn. Zijne schranderheid, zijne gewilligheid, zijn ijver bij den arbeid waren uitmuntend en werkelijk
bij die van geen andere te vergelijken. Hij was moedig, goedhartig, dienstvaardig en begaafd met een bijzonder zacht en vroolijk
karakter. Geen werk was hem te zwaar, geen moeilijkheid rees boven zijn ijver en moed. Er kon met recht gezegd worden, dat
er geen verheven maatschappelijk standpunt bestond, hetwelk een Franschman, met zulke hoedanigheden en eigenschappen begaafd,
niet zou hebben kunnen bereiken. En het noodlot wilde, dat al die kostbare gaven onder die zwarte huid en in den gekroesden
schedel van een eenvoudigen Kaffer gehuisvest waren!

</p>
<p>Toch had Makatit een gebrek&#8212;een ernstig gebrek&#8212;een gevolg waarschijnlijk van de eerste opleiding, die hem deelachtig werd,
en van de al te Spartaansche gewoonten, die hij in zijne kraal aangeleerd had. Zullen wij dat gebrek mededeelen? Makatit was
een weinig diefachtig; maar was dat geheel onbewust. Wanneer hij een voorwerp ontwaarde, dat hem aanstond, vond hij het heel
natuurlijk zich dat voorwerp toe te eigenen.

</p>
<p>Te vergeefs hield hem zijn meester, die door de neiging zich beangstigd gevoelde, hem de meest ernstige en de meest strenge
vertoogen. Te vergeefs dreigde hij hem te zullen heen zenden, wanneer hij hem andermaal betrappen of schuldig bevinden mocht.
Bij zulke gelegenheid beloofde Makatit beterschap, hij huilde dan en smeekte om vergeving! maar.... den volgenden morgen,
wanneer de gelegenheid zich aanbood, was hij weer de oude zondaar.

</p>
<p>Zijne ontvreemdingen betroffen gewoonlijk dingen, die niet belangrijk waren. Al de zaken, die zijne hebzucht in het bijzonder
opwekten, hadden niet <span class="pageno">
[39]
</span>veel waarde, zooals een mes, een das, een potloodhouder, of dergelijke nietigheid. Toch deed het Cyprianus pijnlijk aan, dat
een zoo edel karakter met zulk eene ondeugd behept was.

</p>
<p>&#8220;Laat mij wachten.... laat mij de hoop niet verliezen!&#8221; zei hij tot zich zelven. &#8220;Wellicht gelukt het mij, hem het slechte
van die diefstallen te doen begrijpen!&#8221;

</p>
<p>En terwijl hij hem zoo gedurende zijn slaap aankeek, overdacht Cyprianus die zoo scherpe afwijkingen in zijne hoedanigheden,
die haren oorsprong vonden in Makatit&#8217;s verleden, te midden van zijn stam doorgebracht.

</p>
<p>Toen de avond begon te vallen, ontwaakte de jeugdige Kaffer zoo frisch en zoo welbehaaglijk mogelijk, net alsof hij geen twee
uren lang in een staat van verstikking doorgebracht had. Hij kon thans vertellen, wat hem wedervaren was.

</p>
<p>De emmer, waarmede zijn aangezicht zeer bij toeval bedekt was geworden, en een lange ladder, die als een korbeelstut boven
hem dienst gedaan had, hadden hem aanvankelijk tegen de onmiddellijke mechanische gevolgen van de aardstorting beschermd en
ook geruimen tijd voor een volkomen verstikking behoed, daar zij hem in zijne onderaardsche gevangenis een kleinen voorraad
lucht verschaft hadden. Hij had zich zeer goed rekenschap weten te geven van die gelukkige omstandigheid en had alles aangewend
om haar zoo veel mogelijk te benuttigen, door slechts met groote tusschenpoozen adem te halen. Maar die geringe voorraad lucht
was langzamerhand bedorven geraakt. Toen had Makatit zijne geestvermogens langzamerhand voelen benevelen. Eindelijk was hij
in een soort van zwaargeestigen slaap vol doodsangsten geraakt waaruit hij bij wijlen ontwaakte en dan met een uiterste inspanning
lucht poogde in te ademen. Eindelijk was zijn denk- en herinneringsvermogen als uitgewischt. Hij wist niet meer, wat met hem
gebeurde en was nu dood.... want het was werkelijk uit den dood, dat hij verrezen was.

</p>
<p>Cyprianus liet hem een poos voortpraten; hij liet hem daarna drinken en eten en noodzaakte hem, in weerwil van zijne tegenstribbelingen,
om den geheelen nacht op het bed te blijven liggen, waarop hij hem had doen uitstrekken. Toen hij eindelijk zag, dat alle
gevaar geweken was, liet hij hem alleen en begaf zich naar de hoeve van Watkins, om daar zijn gewoon bezoek af te leggen.

</p>
<p>De jeugdige ingenieur gevoelde behoefte, om aan Alice zijne ondervonden indrukken op dien dag mede te deelen, als ook den
afkeer van het mijnwerk, dien hij ondervond en die sedert het ongeval van dien morgen nog vermeerderd was. Het denkbeeld hinderde
hem, dat het leven van Makatit in gevaar gesteld was alleen voor de twijfelachtige kans om eenige kleine en onbeduidende diamanten
te vinden.

</p>
<p>&#8220;Dat ik dien arbeid zelf verricht,&#8221; mompelde hij in zich zelven, &#8220;kan er nog door. Maar dat gevaarvolle werk op te dragen
aan dien ongelukkigen Kaffer, en dat voor een ellendig loon, is eenvoudig verachtelijk te noemen!&#8221;

</p>
<p>Hij deelde dus het jonge meisje zijne gewetenswroeging en zijne teleurstellingen mede. Hij vertelde haar van den brief, dien
hij van Pharamond Barth&egrave;s ontvangen had, en vroeg haar raad of hij niet beter zou handelen met de uitnoodiging van zijn vriend
op te volgen. Wat zou hij er bij verliezen, wanneer hij naar de boorden van de Limpopo-rivier vertrok en het jachtveld betrad.
Het zou in ieder geval edeler zijn dan in de aarde te wroeten als een gierigaard of daarin arme drommels voor zijne rekening
te doen wroeten.

</p>
<p>&#8220;Wat denkt gij er van, miss Watkins,&#8221; vroeg hij, &#8220;gij die zooveel wijsheid aan zooveel practischen zin paart? Geef mij toch
raad! Ik heb goeden raad hard noodig! Ik ben waarachtig mijn weerstandsvermogen kwijt. Er is waarlijk een vriendinnenhand
noodig om mij weer op het rechte pad te brengen.&#8221;

</p>
<p>Zoo sprak hij in alle oprechtheid en vond er een onverklaarbaar genoegen in, nu hij zijne terughoudendheid verbroken had,
zoo te praten en voor dat lieve en bekoorlijke kind de ellende zijner besluiteloosheid bloot te leggen.

</p>
<p>Dat gekeuvel werd sedert eenige minuten in het Fransch voortgezet en ontleende aan die eenvoudige omstandigheid een grooten
graad van vertrouwelijkheid, hoewel John Watkins, sedert eenige oogenblikken, na zijn derde pijp gerookt te hebben, ingedommeld,
nooit eenige aandacht verleend had aan hetgeen <span class="pageno">
[40]
</span>de twee jongelieden met elkander praatten in het Engelsch of in welke taal ook.

</p>
<p>Alice hoorde hem met belangstelling aan.

</p>
<p>&#8220;Alles wat gij mij thans zegt, mijnheer M&eacute;r&eacute;,&#8221; antwoordde zij, &#8220;heb ik reeds lang gedacht. Ik kan moeilijk begrijpen, hoe
een ingenieur, een geleerde zoo als gij zijt, er goedsmoeds heeft toe kunnen overgaan zoo een leven te leiden! Is dat geene
misdaad jegens u zelven? Is dat geene misdaad jegens de wetenschap? Uw kostbaren tijd te verknoeien met een oppermanswerk,
dat een eenvoudige Kaffer of een domme Hottentot beter dan gij verricht. Vergeef mij, maar dat is niet goed gehandeld; het
is zelfs slecht gehandeld, geloof mij.&#8221;

</p>
<p>Cyprianus zou slechts een enkel woord behoeven te zeggen, om dat raadsel op te lossen, om voor het jonge meisje helder en
duidelijk te maken, hetgeen haar zoo verwonderde en zoo ergerde.... Wie weet trouwens, of zij hare verontwaardiging niet een
weinig overdreef om hem tot eene verklaring te brengen!.... Maar.... hij had zich voorgenomen die verklaring in zijn hart
te bewaren, en hij zou zich zelven geminacht hebben, wanneer hij haar liet ontsnappen. Hij weerhield haar dus en zweeg.

</p>
<p>Miss Watkins ging evenwel voort:

</p>
<p>&#8220;Als gij er zoo op gesteld zijt om diamanten te vinden, mijnheer M&eacute;r&eacute;, waarom zoekt gij die niet daar, waar gij, volgens mij,
wel kans zoudt hebben om ze te vinden, namelijk in uw kroes? Hoe nu! gij zijt scheikundige, gij beter dan iemand weet wat
die ellendige steenen, waaraan zooveel waarde gehecht wordt, eigenlijk zijn, en gij gaat ze verwachten van een ondankbaren
en werktuigelijken arbeid? Wat mij betreft, ik herhaal mijn denkbeeld: als ik in uwe plaats was, dan zou ik eerder trachten
diamanten te vervaardigen dan dat ik moeite zou doen ze geheel gereed te vinden!&#8221;

</p>
<p>Alice sprak met zulk eene opgewondenheid, met zulk eene hoop en geloof in de kracht der wetenschap, en ook in de kunde van
Cyprianus zelven, dat het hart van den jongen man zich als met een verkwikkenden dauw gedrenkt gevoelde.

</p>
<p>Jammer, doodjammer, in dit oogenblik ontwaakte John Watkins uit zijn dut en vroeg berichten omtrent de Vandergaart-Kopjesmijn.
De jongelieden waren dus genoodzaakt hun afzonderlijk gesprek te staken en de Engelsche taal weer te bezigen. De betoovering
was verbroken.

</p>
<p>Maar het uitgestrooide zaad was in goede aarde te recht gekomen en moest ontkiemen. De jeugdige ingenieur overdacht bij het
naar huis gaan die zoo juiste woorden, welke in zijn binnenste trilden en daar een zoo grooten weerklank vonden, en die miss
Watkins hem met haar lieven mond toegevoegd had. Wat die woorden hersenschimmigs hadden, verdween voor zijne oogen, om hem
slechts te laten zien, wat zij aan edelmoedigheid, aan vertrouwen en teederheid jegens hem inhielden.

</p>
<p>&#8220;En waarom niet.... alles wel beschouwd?&#8221; vroeg hij zich af. &#8220;De kunstmatige bereiding van het diamant kon eene eeuw geleden
hersenschimmig heeten, thans is zij als het ware een voldongen feit! De heeren Fr&eacute;my en Peil te Parijs hebben robijnen, smaragden
en saffieren vervaardigd, die in werkelijkheid niets anders zijn dan aluminiumkristallen, die verschillend gekleurd zijn.
De heer Mac Tear van Glasgow en de heer M.J. Ballantine Hannay uit dezelfde stad, hebben in 1880 gekristalliseerde koolstof
verkregen, die al de eigenschappen van het diamant bezat, doch het eenige gebrek had schrikkelijk duur te zijn&#8212;veel duurder
dan de natuurlijke diamanten van Brazili&euml;, van Indi&euml;, van Borneo of van Grikwaland, en dus aan de behoefte van den handel
niet voldeed. Maar wanneer de wetenschappelijke oplossing van een vraagstuk gevonden is, dan is de nijverheids-oplossing niet
verre meer af! Waarom haar niet op te sporen? Al die geleerden, die er niet in slaagden haar te vinden, waren theoretici,
mannen van het studeervertrek, boekenwurmen, laboratorium-bewoners. Zij hebben het diamant niet plaatselijk bestudeerd, in
zijn oorspronkelijk terrein, in zijne bakermat, in zijne wieg om zoo te zeggen. Ik kan mijn voordeel met hunne studi&euml;n, met
hunne ondervinding doen, en ook mijne eigene gebruiken. Ik heb het diamant met eigen handen opgedolven. Ik heb de terreinen,
waarin het zich bevindt, onder alle opzichten ontleed! <span class="pageno">
[41]
</span>Wanneer iemand slagen moet om de laatste moeilijkheden te boven te komen, dan, met een weinig geluk, moet ik dat zijn....
ja, ik!&#8221;

</p>
<p>Ziedaar wat Cyprianus gedurig in zich zelven herhaalde en waarmede hij gedurende den ganschen nacht bijna zijn geest bezig
hield.

</p>
<p>Zijn besluit was weldra genomen. Den volgenden ochtend reeds gaf hij Thomas Staal kennis, dat hij niet meer, ten minste voorloopig
niet meer, in zijn claim zou werken of doen werken. Hij kwam er zelfs voor uit, dat wanneer hij zijn gedeelte zou kunnen verkoopen,
hij hem daartoe machtigde. Daarna sloot hij zich in zijn laboratorium op, om zijne nieuwe plannen te overpeinzen.




</p>
<p class="div1"><a id="d0e1231"></a></p>
<h1 class="label">Achtste hoofdstuk.</h1>
<h1>De groote proef.</h1>
<p>Cyprianus had te midden van herhaalde nasporingen over de oplosbaarheid der vaste lichamen in de luchtvormige&#8212;nasporingen
die hem het geheele vorige jaar beziggehouden hadden&#8212;zeer goed opgemerkt, dat sommige zelfstandigheden, als het silicium en
het aluminium bijvoorbeeld, onoplosbaar in water, evenwel oplosbaar in waterdamp zijn, die onder hooge drukking gebracht en
uitermate verhit is.

</p>
<p>Vandaar de beweegreden van het besluit, hetwelk hij nam, om te onderzoeken of er geen oplossingsmiddel van de koolstof te
vinden was, om zoo tot hare kristalvorming te geraken.

</p>
<p>Maar al zijne pogingen in die richting bleven vruchteloos, en na zoo eenige weken in ijdele nasporingen doorgebracht te hebben,
was hij verplicht van batterij te veranderen.

</p>
<p>Batterij is hier het ware woord, zooals men zien zal, want bij de nu volgende proef zou een kanon eene voorname rol spelen.

</p>
<p>Verschillende vergelijkings-theorie&euml;n brachten er den jeugdigen ingenieur toe om als aanneembaar te beschouwen, dat het diamant
zich wel in de Kopjes zelven vormde, op dezelfde wijze als de zwavel zich in de solfatara&#8217;s of zwavelbronnen vormde. Men weet
toch dat de zwavel ontstaat uit eene halve oxydatie of verzuring van zwavelwaterstofgas, nadat een gedeelte daarvan in zwaveligzuur
omgezet is, waardoor het andere zich in kristallen langs de wanden van de zwavelbron neerslaat.

</p>
<p>&#8220;Wie weet,&#8221; sprak Cyprianus in zich zelven, &#8220;of de diamantlegeringen geen ware carbonataren of koolstofbronnen zijn? Vermits
een mengsel van waterstof en koolstof er noodwendig met het water en de aanslibbingsafzettingen onder den vorm van moerasgas
aangevoerd wordt, waarom zou dan eene oxydatie van het waterstofgas met eene gedeeltelijke oxydatie van de koolstof niet de
kristalvorming van de in te groote hoeveelheid aanwezige koolstof teweegbrengen?&#8221;

</p>
<p>Om van dat denkbeeld tot de proef, om door eene gelijksoortige maar geheel kunstmatige reactie tot de theoretische werking
van de zuurstof te besluiten en over te gaan, had voor een waren scheikundige niet veel om het lijf.

</p>
<p>Tot de onmiddellijke uitvoering van dat program werd dan ook door Cyprianus besloten.

</p>
<p>Het kwam er in de eerste plaats op aan, om eene proefondervindelijke handeling uit te denken, die zooveel mogelijk de veronderstelde
gegevens omtrent de voortbrenging van den natuurlijken diamant nabijkwam. Die handeling moest vooral zeer eenvoudig wezen.
Alles wat de natuur groot en verheven wrocht, geschiedt op die wijze. Hoe weinig samengesteld toch zijn de schoonste ontdekkingen,
door het menschdom veroverd; de zwaartekracht, de magneetnaald, de boekdrukkunst, het stoomwerktuig, de electrische telegraaf
bij voorbeeld?

</p>
<p>Cyprianus ging zelf een voorraad aarde uit de diepte der mijn te voorschijn halen, die volgens zijne meening de meest gunstige
hoedanigheid bezat tot het welslagen zijner proef. Toen bereidde hij met die aardsoort een dikke brij, waarmede hij het binnenste
eener stalen buis bestreek, die een halven meter lang en vijf centimeter dik was en een kaliber had van acht centimeter.

</p>
<p>Die buis was niets anders dan het langeveld van een buiten dienst gesteld kanon, dat hij te Kimberley van een troep vrijwilligers,
die na een veldtocht tegen de Kafferstammen afgedankt was, had kunnen koopen.
<span class="pageno">
[42]
</span></p>
<p>Dat kanon werd in de werkplaats van Jacobus Vandergaart op behoorlijke lengte afgezaagd en verschafte het werktuig wat noodig
was, dat wil zeggen: een ontvanger, die weerstandskracht had om een buitengewoon hooge drukking in zijn binnenholte te kunnen
verdragen.

</p>
<p>Cyprianus plaatste in die buis, nadat hij een harer uiteinden degelijk gesloten had, stukjes koper en ongeveer twee kannen
water, en vulde haar vervolgens met moerasgas. Daarna sloot hij haar zorgvuldig met een soort verkitsel en deed de beide uiteinden
met stevige en beproefde metaalbouten verzekeren.

</p>
<p>Het werktuig was thans klaar. Er bleef niets anders over dan het aan eene zeer groote hitte bloot te stellen.

</p>
<p>De buis werd dan ook in een grooten hoogoven geplaatst, welks vuur nacht en dag door zoodanig gestookt moest worden, dat zij
wit gloeiend bleef en dat gedurende twee weken.

</p>
<p>Buis en oven waren daarenboven nog overdekt met een dikken mantel van vuurvaste klei, die bestemd was om de grootst mogelijke
hoeveelheid warmte te bewaren, alsook om het geheel niet dan zeer langzaam te laten afkoelen, wanneer het oogenblik daarvan
zoude gekomen zijn.

</p>
<p>Het geheel geleek vrij wel op een overgrooten bijenkorf, of ook wel op een Eskimo&#8217;s hut.

</p>
<p>Thans was Makatit in staat zijn meester eenige diensten te bewijzen. Hij had al de voorbereidende maatregelen van de proef
met de uiterste aandacht gevolgd, en toen hij begreep dat dat alles diende om diamant te vervaardigen toen was hij wel de
ijverigste om de onderneming met den besten uitslag te doen bekronen. Hij had weldra geleerd het vuur te stoken en te onderhouden,
en wel zoo, dat Cyprianus hem dat gedeelte der taak gerust kon toevertrouwen.

</p>
<p>Men kan zich bezwaarlijk een begrip vormen hoeveel moeilijkheden die overigens zoo eenvoudige maatregelen ontmoetten en welk
tijdverlies ze vorderden, alvorens ze getroffen waren. In een groot laboratorium te Parijs zou zulk eene proef binnen twee
uren, nadat ze ontworpen was, in vollen gang zijn; te midden van dat half wilde land had Cyprianus niet minder dan drie weken
noodig, om zijn ontwerp tot een begin van uitvoering te brengen, en dat nog zoo gebrekkig mogelijk. En toch moest hij erkennen,
dat de omstandigheden hem meeliepen, namelijk dat hij op het juiste oogenblik niet alleen een oud kanonstuk kon machtig worden,
maar ook dat hij de noodige houtskool kon aanschaffen. En inderdaad, die voor zijn proef zoo onmisbare brandstof was te Kimberley
zoo zeldzaam, dat om er zich de hoeveelheid van eene ton van te verschaffen, Cyprianus zich ter zelfder tijd tot drie handelaren
in die soort van dingen moest wenden.

</p>
<p>Eindelijk waren al de moeilijkheden en hinderpalen overwonnen, en toen het vuur maar eenmaal ontstoken was, zorgde Makatit
voorbeeldig dat het niet meer uitging.

</p>
<p>Het moet gezegd worden, de jeugdige Kaffer was uitermate trotsch op zijn emplooi. Zijne werkzaamheden moesten hem niet al
te vreemd van de hand gaan, want ongetwijfeld had hij bij zijn stam wel voor heetere vuren gestaan en daar meer dan eens in
de keuken van den duivel dienst gedaan.

</p>
<p>En waarlijk, Cyprianus had, sedert Makatit in zijn dienst getreden was, meer dan eens kunnen opmerken, dat deze bij de andere
Kaffers als een wezenlijke toovenaar bekend stond. Eenige onbeduidende grondbeginselen van heelkunde, een zeker aantal behendige
goochelkunstjes, die hij van zijn vader geleerd had, vormden den geheelen inventaris van zijne toovenaars-wetenschap. Maar
men kwam hem over werkelijke en ingebeelde kwalen raadplegen; men kwam de uitlegging van droomen van hem verzoeken; men nam
hem als scheidsrechter bij allerhande geschillen. Nooit verraste men Makatit of schoot hij te kort, steeds gaf hij een recept,
steeds voorspelde hij de toekomst, steeds was hij met zijn uitspraak gereed. Die recepten waren soms vreemdsoortig, en de
vonnissen allerdwaast, maar zijne landgenooten waren er mede tevreden. Wat wil men meer?

</p>
<p>Er moet nog bijgevoegd worden, dat de kolven en de ontvangers, waarmede hij tegenwoordig in het laboratorium van den jeugdigen
ingenieur omringd <span class="pageno">
[43]
</span>was, zonder nog te gewagen van de geheimzinnige handelingen, die hij moest helpen volvoeren, het hunne krachtig er toe bijbrachten,
om zijne toovenaars-beruchtheid te vermeerderen.

</p>
<p>Cyprianus moest telkens glimlachen over het solemneele uiterlijk, dat die brave kerel aannam om zijn nederig baantje van stoker
en voorbereider waar te nemen, wanneer hij den oven met houtskolen opstookte, of wel eene reeks reageerbuizen of kroesjes
reinigde en waschte of afstofte. En toch was er iets verteederends in dien ernst, in die deftigheid; want zij ontstonden uit
den eerbied, dien de wetenschap aan iedere onwetende maar schrandere ziel inboezemt, die naar onderwijs hunkert.

</p>
<p>Makatit had buitendien ook zijne kwajongensbuien en zijne uren van vroolijkheid, vooral wanneer hij zich in gezelschap van
Li bevond. Een diepgewortelde vriendschap was tusschen die twee wezens, zoo verschillend van oorsprong, ontstaan gedurende
de bezoeken, die de Chinees thans aan de hoeve Watkins bracht. Beiden spraken genoegzaam Fransch, beiden waren door Cyprianus
van een dreigenden dood gered, waarvoor zij hem zeer dankbaar waren. Het was dus natuurlijk, dat eene onderlinge sympathie
hen verbond; en die sympathie was weldra in eene hartelijke toegenegenheid overgegaan.

</p>
<p>Wanneer zij onder elkander waren, dan gaven Li en Makatit den jongen ingenieur een eenvoudigen en aandoenlijken naam, die
den aard van het gevoel, dat zij voor hem koesterden, volkomen aanduidde.

</p>
<p>Zij noemden hem &#8220;vadertje&#8221; en bezigden slechts uitdrukkingen van bewondering en van de meest opgewonden toewijding, wanneer
zij van hem spraken.

</p>
<p>Die toewijding openbaarde zich van de zijde van Li door de zorg, waarmede hij het linnengoed van Cyprianus waschte, steef
en streek,&#8212;van den kant van Makatit, door de schier godsdienstige oplettendheid en nauwkeurigheid, waarmede hij al de aanwijzingen
en bevelen zijns meesters opvolgde.

</p>
<p>Maar de beide makkers gingen soms wel een beetje ver in hun ijver om &#8220;vadertje&#8221; genoegen te doen. Het gebeurde bijvoorbeeld
wel eens, dat Cyprianus op zijne tafel&#8212;hij gebruikte thans zijne maaltijden bij zich aan huis&#8212;vruchten of lekkernijen zag
waaraan hij niet gedacht en die hij dus ook niet bevolen had te koopen, en waarvan de herkomst geheim bleef, want hij zag
ze op geen der rekeningen zijner leveranciers verschijnen. Of wel het waren hemden waaraan, wanneer zij van den waschbaas
kwamen, gouden knoopjes prijkten, terwijl niemand wist vanwaar die kwamen. Een anderen keer was het eene gemakkelijke en elegante
zitting, of een geborduurd kussen, of een pantervel, of de een of andere kostbare snuisterij, die het ameublement van het
huis kwam vermeerderen.

</p>
<p>En als Cyprianus hetzij Li, hetzij Makatit daarover ondervroeg, dan kon hij er niets anders dan onduidelijke of ontwijkende
antwoorden uithalen, zooals:

</p>
<p>&#8220;Ik weet niet!.... Ik heb het niet gedaan!.... Dat zijn zaken die mij niet aangaan!....&#8221;

</p>
<p>Cyprianus had wellicht vrede met die geschenken gehad, maar zij hinderden hem thans, omdat hij niet zeker was of ze wel uit
zuivere bron verkregen waren. Intusschen bevestigde niets die meening, en de meest zorgvuldige nasporingen dienaangaande verspreidden
volstrekt geen licht.

</p>
<p>En achter zijn rug wisselden Makatit en Li glimlachjes, steelsche blikken en geheimzinnige teekens, die blijkbaar beteekenden:

</p>
<p>&#8220;Eh eh, &#8220;vadertje&#8221; begrijpt er toch niets van!&#8221;

</p>
<p>Daarenboven, andere zorgen, ernstige, gewichtige zorgen kwelden het brein van Cyprianus. John Watkins scheen besloten Alice
uit te huwelijken, en te dien einde had hij sedert eenigen tijd zijn huis tot een museum van mededingers naar hare hand gemaakt.
Niet alleen bracht James Hilton er bijna iederen avond door; maar al de ongehuwde mijnwerkers die door het slagen hunner ontginning
volgens de opvatting van den pachter begiftigd schenen met de meest onontbeerlijke hoedanigheden, die te bedenken waren om
tot schoonzoon bevorderd te worden, werden te zijnen huize gelokt, werden ten eten verzocht, en eindelijk aan de keuze zijner
dochter onderworpen.
<span class="pageno">
[44]
</span></p>
<p>De Duitscher Friedel en de Napolitaan Pantalucci behoorden onder dat getal. Beiden telden thans onder de meest gelukkige mijnwerkers
van het kamp. Het aanzien, dat overal het succes vergezelt, ontbrak hun niet, zoowel in de Kopjesmijn als op de hoeve. Friedel
was pedanter en scherper dan ooit te voren, nu zijn onverdraaglijke trots gesteund werd door eenige duizenden ponden sterling.
Wat Hannibal Pantalucci betreft<a id="d0e1312"></a><span class="corr" title="Bron: ">,</span> die was in een kolonialen modekwast veranderd, die schitterde van gouden kettingen, ringen en diamanten spelden. Hij droeg
kleeren van wit linnen, die zijn huid nog geler en nog aardachtiger deden uitkomen.

</p>
<p>Maar dat belachelijk persoontje poogde te vergeefs Alice te verlokken met zijne snakerijen, met zijne Napolitaansche liedjes
en met zijne valsche geestigheid. Neen, zij verwaardigde zich niet eens hem in het bijzonder te kleinachten<a id="d0e1317"></a><span class="corr" title="Bron: ">,</span> ook niet om te bespeuren wat hij op de hoeve verrichten kwam. Zij vergenoegde zich met ongaarne hem aan te hooren, en lachte
noch om zijne aardigheden, noch om zijne gebaren. Hoewel zij nog te onbekend was met de zedelijke leelijkheden, om het treurige
doel van al dat gepraal te beseffen, zag zij in hem niets anders dan een gewoon bezoeker van het huis haars vaders, die niet
minder vervelend was dan de anderen. Dit bleek duidelijk voor Cyprianus uit hare handelingen, en hij zou vreeselijk geleden
hebben, wanneer hij haar, die hij eene zoo hooge plaats in zijn eerbied en zijne teederheid ingeruimd had, in een geregeld
gesprek zou gezien hebben met dat verachtelijk wezen.

</p>
<p>En hij zou er te meer onder geleden hebben, omdat zijne natuurlijke fierheid hem belet zoude hebben daarover iets te laten
blijken, omdat hij het te vernederend vond een poging te wagen en in de oogen van miss Watkins zelfs een zoo onwaardigen mededinger
te hekelen. Welk recht had hij daartoe buitendien? Waarop zijn hekel te gronden? Hij wist niets omtrent Hannibal Pantalucci,
en werd slechts geleid door een instinctmatigen afkeer bij de ongunstige oordeelvelling, die hij over hem uitbracht. Een poging
om Hannibal uit een ernstig oogpunt te doen beschouwen, zou hemzelven slechts belachelijk maken. Ziedaar wat Cyprianus duidelijk
begreep, en hij zou wanhopig geweest zijn, wanneer Alice zulk een man zelfs de minste aandacht schonk.

</p>
<p>Daarenboven, hij had zijne taak weer hervat met zulk een ijver, dat zijn gedachtengang daardoor dag en nacht in beslag werd
genomen. Het was niet alleen de diamantfabricage, die hem bezig hield, maar hij had tien, twintig verschillende proeven in
bewerking, die hij hoopte allen tot een goed einde te brengen, wanneer zijne hoofdproef zou geslaagd zijn. Hij vergenoegde
zich niet meer met theoretische gegevens, met formules, waarmede hij uren lang zijne aanteekeningboeken overdekte. Ieder oogenblik
vloog hij naar de Kopjesmijn, om daar nieuwe monsters van rotsblokken en van grondsoorten te halen. Dan hervatte hij zijne
scheikundige ontledingen wellicht voor den honderdsten keer, maar dan met eene stiptheid en eene nauwkeurigheid, die geen
enkele dwaling toelieten. Hoe meer het gevaar dreigde, dat miss Watkins hem zou ontsnappen, hoe meer hij vast besloten was
niets na te laten om zich van de overwinning te verzekeren.

</p>
<p>En toch zijn wantrouwen in zijn kracht was zoodanig, dat hij niets aan het jonge meisje had willen mededeelen van de proef
die hij onder handen had. Miss Watkins wist alleen, dat hij op haren raad het mijnwerkersvak had vaarwel gezegd en de scheikunde
weer beoefende, en gevoelde zich daardoor gelukkig.




</p>
<p class="div1"><a id="d0e1326"></a></p>
<h1 class="label">Negende hoofdstuk.</h1>
<h1>Eene verrassing.</h1>
<p>De dag waarop de proef eindelijk ten einde zoude loopen, kon een groote dag genoemd worden.

</p>
<p>Het vuur werd sedert twee weken niet meer opgestookt, hetgeen ten gevolge had dat het geheele toestel langzamerhand was afgekoeld.
Cyprianus oordeelde dat de kristalvorming van de koolstof, wanneer zij onder deze omstandigheden had kunnen plaats hebben,
thans moest geschied zijn en ging er dan ook toe over om de laag klei, die om den oven een mantel vormde, weg te nemen.
<span class="pageno">
[45]
</span></p>
<p>Die mantel moest met het pikhouweel afgebikt worden, want hij was als de baksteen in den oven van een steenbakker zoo hard
geworden. Maar onder de ijverige krachtsinspanning van Makatit was hij weldra in zoover weggeruimd, dat het bovenste gedeelte
van den oven&#8212;wat men het kapiteel noemt&#8212;zichtbaar was. Daarna kwam de geheele oven te voorschijn.

</p>
<p>Het hart van den jeugdigen ingenieur bonsde hem in het lijf. Het telde zeker honderd-twintig slagen in de minuut op het oogenblik
dat de jonge Kaffer en Li dat kapiteel afnamen.

</p>
<p>Hij geloofde zelf niet aan het welslagen zijner pogingen, want hij was een dier menschen die steeds aan hunne eigen krachten
twijfelen. Maar, alles goed bekeken, was het toch mogelijk! En wat vreugde zoude het zijn, wanneer dat zoo eens was! Was al
zijne hoop op geluk, op roem, op vermogen niet in dien dikken zwarten cylinder besloten, die daar na weken wachtens weer voor
zijn oog opdoemde?

</p>
<p>O! ellende!.... Het kanon was gesprongen.

</p>
<p>Ja, inderdaad, aan de vreeselijke drukking, door den waterdamp en door het moerasgas, die uitermate verhit waren geworden,
uitgeoefend, had het staal zelfs geen weerstand kunnen bieden. De buiswand, hoewel die eene dikte van vijf centimeter had,
was gebarsten alsof hij van glas geweest ware. Hij vertoonde ter zijde, zoowat op de helft zijner lengte, een gapenden barst,
die zich als een breede zwarte muil voordeed, die door de vlammen aangezwart en verwrongen was en die den ontstelden geleerde
boosaardig scheen uit te lachen.

</p>
<p>Dat was wel ongelukkig! Zoo vele moeiten om dat ellendige resultaat te bereiken! Waarlijk, Cyprianus zou zich minder vernederd
gevoeld hebben, wanneer zijn toestel, beter beschermd en beter verzekerd, die vuurproef had kunnen doorstaan! Dat er in den
cylinder geen gekristalliseerde koolstof zou gevonden worden, zou hem minder gedeerd hebben, op die teleurstelling had hij
zich herhaaldelijk voorbereid! Maar die oude rol staal, die thans slechts bij het oudroest kon geworpen worden, gedurende
een maand verhit, afgekoeld, ja, laten wij gerust zeggen gekoesterd te hebben, zie, dat was spotternij van het noodlot. Waarachtig,
hij zou die buis met zijn hiel de heuvelhelling hebben willen afschoppen, wanneer hare zwaarte zich niet tegen zulk eene behandeling
verzet had!

</p>
<p>Cyprianus wilde haar in den oven laten en maakte zich gansch bedroefd gereed om aan Alice dien ellendigen uitslag te gaan
mededeelen, toen de weetgierigheid van den scheikundige weer boven kwam en hem er toe bracht een aangestoken lucifer bij de
opening der buis te brengen om de binnenruimte te onderzoeken.

</p>
<p>&#8220;Ongetwijfeld is de laag aarde, waarmede ik den binnenwand bestreken heb, in baksteen veranderd, evenals de buitenmantel van
den oven.&#8221;

</p>
<p>De veronderstelling was gegrond. Evenwel, door een uiterst zeldzaam verschijnsel, dat Cyprianus zich aanvankelijk niet verklaren
kon, scheen een soort kleibal zich van die laag aarde afgescheiden te hebben en was afzonderlijk in de buis verhard.

</p>
<p>Die bal had eene roode, zwartachtige kleur en omstreeks de doorsnede van een oranjeappel. Hij kon best door den barst van
den cylinder heen. Cyprianus greep dien bal vrij onverschillig, om hem te onderzoeken. Hij bemerkte dat het een stuk van de
leembrei was, die zich gedurende de verhitting van den cylinderwand kon afgescheiden hebben, en dat daardoor afzonderlijk
gebakken was. Hij wilde het wegwerpen, toen hij bespeurde dat het hol klonk, evenals, een aarden pot.

</p>
<p>Het geleek wel op eene kleine kruik zonder opening, waarin een soort zware knikker rammelde.

</p>
<p>&#8220;Net een aarden kinderspaarpotje,&#8221; zei Cyprianus.

</p>
<p>Indien hij evenwel op verbeurte van zijn leven den uitleg van dat geheimzinnige ding had moeten geven, dan was hij er gek
aan toe geweest.

</p>
<p>Hij wilde toch weten, wat er in dien bal zat. Hij greep dus een hamer en sloeg dien spaarpot stuk.

</p>
<p>Ja waarlijk, het was een spaarpot, en nog wel een, die een onwaardeerbaren schat bevatte. Neen! waarachtig niet! men kon zich
niet vergissen met betrekking tot den zwaren keisteen, dien de jeugdige ingenieur toen in de handen hield. Die keisteen was
<span class="pageno">
[46]
</span>een diamant, in zijne legering besloten evenals gewone diamanten; maar het was een diamant van kolossale afmetingen, van afmetingen
die onwaarschijnlijk, en nimmer te voren gezien waren!

</p>
<p>Dat de lezer oordeele! Die diamant was dikker dan een hoender-ei en had het uitzicht van een aardappel. Hij moest minstens
driehonderd gram wegen. &#8220;Een diamant!.... Een kunstmatige diamant!....&#8221; herhaalde Cyprianus mompelend en met gedempte stem,
want hij was letterlijk verplet. &#8220;Ik heb dus de oplossing van het vraagstuk omtrent deze fabriekmatige bereiding gevonden!....
En dat nog wel in weerwil van het ongeval aan de buis overkomen!.... Ik ben dus rijk.... Ik! rijk!!.... En Alice, mijn dierbare
Alice, behoort mij dus!&#8221;

</p>
<p>Maar dan begon hij zijne oogen weer te wantrouwen. Hij geloofde niet wat hij zag.

</p>
<p>&#8220;Maar dat is onmogelijk!.... Dat is een droombeeld!.... eene zinsbegoocheling!&#8221; herhaalde hij, terwijl de duivel des twijfels
hem aan het hart knaagde.

</p>
<p>En zonder zich den tijd te gunnen om zijn hoed op te zetten, buiten zich zelven, waanzinnig van vreugde, zooals Archimedes
moet geweest zijn, toen hij bij het verlaten van zijn bad zijn beroemd grondbeginsel vond en zijn &#8220;Eureka&#8221; uitgalmde, vloog
Cyprianus, eerder dan hij liep, met ongekende vaart, in &eacute;&eacute;n rek door naar de woning van Jacobus Vandergaart en viel bij den
oude als een bom binnen.

</p>
<p>Hij vond den ouden diamantslijper bezig met steenen te onderzoeken, die de makelaar Nathan hem gebracht had om geslepen te
worden.

</p>
<p>&#8220;O! mijnheer Nathan, gij komt juist van pas!&#8221; riep Cyprianus uit. &#8220;Kijk!.... en gij ook, mijnheer Vandergaart, kijk wat ik
u daar breng en zeg mij wat dat is.&#8221;

</p>
<p>Hij legde daarbij zijn keisteen op de tafel en kruiste zich de armen over de borst.

</p>
<p>Nathan nam &#8217;t eerst den steen en verbleekte van verbazing, en gaf hem daarna met opengesperde oogen en geopenden mond aan
Jacobus Vandergaart over. Deze bracht het voorwerp ter hoogte van zijne oogen onder het daglicht, dat door zijne vensters
binnenviel, en beschouwde het op zijne beurt door zijn bril. Daarna legde hij het op de tafel neer en zei tot Cyprianus met
uiterst bedaarde stem:

</p>
<p>&#8220;Dat, dat is de grootste diamant, die ter wereld bestaat!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ja!.... de grootste,&#8221; herhaalde Nathan. &#8220;Hij is twee of drie malen grooter dan de <i>Kohinoor</i>, de Berg van Licht, de prachtigste van de Engelsche kroonjuweelen, die honderd negen en zeventig karaten weegt!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Hij is twee of driemaal grooter dan de <i>Groote Mogol</i>, de grootste bekende diamant, die twee honderd en tachtig karaten weegt!&#8221; hernam de oude diamantslijper.

</p>
<p>&#8220;Hij is vier of vijfmaal grooter dan de diamant van den Czaar, die honderd drie en negentig karaten weegt,&#8221; voegde Nathan
er geheel verbouwereerd aan toe.

</p>
<p>&#8220;Zeven of achtmaal grooter dan de <i>Regent</i>, die honderd zes en dertig karaten weegt,&#8221; ging Jacobus Vandergaart voort.

</p>
<p>&#8220;Twintig of dertigmaal grooter dan de diamant van Dresden, die er slechts een en dertig weegt!&#8221; riep Nathan.

</p>
<p>En hij voegde er aan toe:

</p>
<p>&#8220;Ik reken dat deze, na geslepen te zijn, nog vier honderd karaten zal wegen! Maar hoe kan men zich aan eene taxeering van
zoo&#8217;n steen als deze wagen? Die ontsnapt aan iedere berekening!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Waarom zou men hem niet kunnen taxeeren?&#8221; vroeg Jacobus Vandergaart, die het kalmste van alles gebleven was. &#8220;De waarde van
den <i>Kohinoor</i> is op vijftien millioen gulden geschat; die van den <i>Grooten Mogol</i> op zes millioen; die van den diamant van den Czaar op vier millioen; die van den <i>Regent</i> op drie millioen!.... Welnu, deze moet voorzeker op zijn minst gerekend vijftig millioen waard zijn!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ho, ho! dat hangt van zijn kleur en van zijn kwaliteit af!&#8221; hernam Nathan, die zijne kalmte herkreeg en de voorbereidende
maatregelen reeds meende te moeten nemen met het vooruitzicht op een mogelijken koop van dien steen. &#8220;Wanneer hij geheel kleurloos
en zonder gebreken is, ja, dan, ja, dan is de waarde onschatbaar! Maar is hij geelachtig getint, zooals de meeste diamanten
van Grikwaland, <span class="pageno">
[47]
</span>dan zal de waarde minder zijn!.... Maar ik weet niet of ik voor een steen van dezen omvang niet eene fraaie saffierblauwachtige
schakeering zou verkiezen, zooals de diamant van Hope, of rooskleurig zooals de <i>Groote Mogol</i>, of zelfs smaragdgroen zooals de diamant van Dresden.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Waarachtig niet.... neen!...... neen!&#8221; riep de oude diamantslijper met vuur uit. &#8220;Ik stel niets boven de kleurlooze steenen!....
Spreek mij van den <i>Kohinoor</i> of van den <i>Regent</i>! Dat is edelgesteente! Daarbij vergeleken zijn de andere maar fantasie-steenen!&#8221;

</p>
<p>Cyprianus hoorde reeds niet meer.

</p>
<p>&#8220;Mijne heeren, gij zult mij verontschuldigen,&#8221; sprak hij haastig, &#8220;maar ik ben verplicht heen te gaan.&#8221;

</p>
<p>En na zijn steen weer bij zich gestoken te hebben, sloeg hij met de grootst mogelijke haast den weg naar de hoeve in.

</p>
<p>Zonder er zelfs aan te denken om aan te kloppen, deed hij de deur der spreekkamer open en hij bevond zich terstond tegenover
Alice, die hij, zonder over de onbetamelijkheid van zijn gedrag na te denken, in zijne armen sloot en op beide wangen zoende.

</p>
<p>&#8220;Welnu, wat heeft dat te beduiden?&#8221; riep John Watkins ge&euml;rgerd over dat onverwacht gedrag uit.

</p>
<p>Hij zat aan tafel tegenover Hannibal Pantalucci en was bezig met dien akeligen grappemaker een partij piket te spelen.

</p>
<p>&#8220;Vergeef mij, miss Watkins!&#8221; stamelde Cyprianus, geheel uit het veld geslagen door zijne onbetamelijke daad, hoewel hij van
vreugde straalde. &#8220;Ik voel mij gelukkig! Ik ben krankzinnig van geluk! Kijk.... wat ik u breng!&#8221;

</p>
<p>En hij wierp zijn diamant, meer dan hij hem legde, op de tafel tusschen de beide spelers.

</p>
<p>Evenals Nathan en Jacobus Vandergaart, begrepen deze beide mannen dadelijk wat er gaande was. John Watkins, die nog maar zeer
weinig gin gebruikt had, was buitengewoon helder van geest.

</p>
<p>&#8220;Gij hebt dien gevonden.... gij zelf.... in uwen claim?&#8221; vroeg hij met buitengewone levendigheid.

</p>
<p>&#8220;Gevonden?.... dezen?&#8221; antwoordde Cyprianus met zegevierende stem. &#8220;Ik heb beter dan dat gedaan!.... Ik heb hem zooals hij
daar ligt, zelf vervaardigd!.... O! mijnheer Watkins, wat is de scheikunde, goed beschouwd, toch eene prachtige wetenschap!&#8221;

</p>
<p>En hij lachte en hij drukte de fijne vingertjes van Alice in zijne handen, die geheel bedremmeld was over die hartstochtelijke
uitingen, maar toch ook verrukt over het geluk van haren vriend. Een bekoorlijk lieve glimlach zweefde om hare lippen.

</p>
<p>&#8220;O! u ben ik die ontdekking verschuldigd, juffrouw Alice!&#8221; hernam de gelukkige Cyprianus. &#8220;Wie heeft mij geraden om de scheikunde
weer ter hand te nemen? Wie heeft gevorderd, dat ik mij zoude toeleggen op het zoeken naar de vervaardiging van den kunstmatigen
diamant? Niemand anders dan uwe bekoorlijke, uwe aanbiddenswaardige dochter, mijnheer Watkins!.... O! ik kan haar mijn eerbied
betoonen, zooals de dapperen van vroegere tijden aan hunne dame brachten, en ik kan overal verkondigen dat haar, haar alleen
de geheele verdienste dezer ontdekking toekomt!.... Zou ik zonder haar aan zoo iets gedacht hebben?&#8221;

</p>
<p>John Watkins en Hannibal Pantalucci bekeken den diamant, wierpen elkander een blik toe en schudden het hoofd. Zij waren ten
zeerste ontsteld.

</p>
<p>&#8220;Gij zegt, dat gij dezen vervaardigd hebt.... gij zelf?&#8221; hernam eindelijk John Watkins. &#8220;Het is dus een valsche steen?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Een valsche steen!&#8221; riep Cyprianus uit. &#8220;Welnu ja!.... een valsche steen!.... Maar Jacobus Vandergaart en de makelaar Nathan
schatten hem op een waarde van minstens vijftig millioen, misschien wel meer. Indien het slechts een kunstmatige diamant is,
dien ik door eene wijze van bewerking, waarvan ik de uitvinder ben verkregen heb, dan is hij toch behoorlijk authentiek en
in niets van een natuurlijken te onderscheiden!.... Ziet zelf, er ontbreekt niets aan.... zelfs de steenlegering niet, waarin
de natuurlijke besloten is!&#8221;

</p>
<p>&#8220;En neemt gij op u andere dergelijke diamanten te vervaardigen?&#8221; vroeg John Watkins met aandrang.

</p>
<p>&#8220;Of ik dat op mij neem, mijnheer Watkins! Voorzeker. Ik zal u diamanten leveren in zoo grooten getale dat gij <span class="pageno">
[48]
</span>ze met een schop zult kunnen opscheppen!.... Ik zal er u een vervaardigen, die tienmaal, honderdmaal zwaarder zijn dan deze,
als gij dat verlangt!.... Ik zal er in zoo groote menigte maken, dat gij uw terras daarmede bevloeren, de wegen van Grikwaland
bestraten kunt, als gij dat zult willen!.... De eerste proef is bij zulke zaken de moeilijkste, en de eerste steen eenmaal
verkregen, kan het overige als bijzaak beschouwd worden, niets anders dan het regelen van eenige technische bijzonderheden!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Maar als dat zoo is,&#8221; hernam de Engelschman, die bleek geworden was, &#8220;dan zal dat de ondergang der mijnbezitters zijn, zoowel
voor mij als voor geheel Grikwaland!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Klaarblijkelijk!&#8221; riep Cyprianus uit. &#8220;Welk belang zal iemand nog hebben om in den grond te wroeten, om kleine bijna waardelooze
diamanten te vinden, van het oogenblik af dat het even gemakkelijk zal zijn om door de nijverheid diamanten van alle afmetingen
te vervaardigen als een brood van vier pond te bakken!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Maar dat is monsterachtig!....&#8221; hernam John Watkins. &#8220;Maar dat is infaam!.... dat is afgrijselijk!.... Wanneer, wat gij zegt,
waar is, wanneer gij werkelijk dat geheim bezit....&#8221;

</p>
<p>Hij bleef half verstikt in zijne woorden steken.

</p>
<p>&#8220;Gij ziet,&#8221; sprak Cyprianus kalm, &#8220;ik vertel geen bakersprookjes. Ik heb hier mijn eerste fabrikaat medegebracht, en ik denk,
dat het fraai genoeg is om u te overtuigen!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Welnu,&#8221; hernam eindelijk John Watkins, nadat hij weer bij adem gekomen was, &#8220;welnu, wanneer het waar is.... dan moest men
u oogenblikkelijk doodschieten op den grooten weg bij het kamp!.... Ziedaar mijn gevoelen, mijnheer M&eacute;r&eacute;!&#8221;

</p>
<p>&#8220;En het mijne ook!&#8221; meende Hannibal <a id="d0e1487"></a><span class="corr" title="Bron: Pantallucci">Pantalucci</span> met een gebaar van bedreiging er bij te moeten voegen.

</p>
<p>Miss Watkins was doodsbleek van haren stoel opgesprongen.

</p>
<p>&#8220;Mij doodschieten, omdat ik een vraagstuk opgelost heb, dat sedert vijftig jaren ongeveer gesteld is?&#8221; vroeg de jeugdige ingenieur,
terwijl hij onverschillig de schouders optrok. &#8220;Drommels, dat zou toch een beetje al te kras zijn!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Er valt niet te lachen, of de schouders op te halen,&#8221; hernam de pachter woedend. &#8220;Hebt gij wel eens over de gevolgen van
uwe zoogenaamde ontdekking nagedacht?.... Aan den gestoorden mijnarbeid.... aan Grikwaland, dat gij van zijne voornaamste
nijverheid berooft.... aan mij dien gij tot den bedelstaf brengt?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Drommels, ik erken gaarne, dat ik daaraan niet gedacht heb,&#8221; antwoordde Cyprianus zeer openhartig, &#8220;maar dat zijn de onvermijdelijke
gevolgen van den vooruitgang in de nijverheidszaken, en daaromtrent heeft de zuivere wetenschap zich niet te bekreunen!....
Daarenboven, gij persoonlijk hebt u daaromtrent niet te bekommeren, mijnheer Watkins. Weest gij zonder vrees! Wat mij toebehoort
is het uwe, en gij kent zeer goed de beweegreden van mijn arbeid in die richting!&#8221;

</p>
<p>John Watkins begreep eensklaps hoeveel partij hij trekken kon van de ontdekking van den jeugdigen ingenieur. Wat dan ook de
Napolitaan er van denken mocht, hij aarzelde geen oogenblik om van meening te veranderen.

</p>
<p>&#8220;Goed beschouwd,&#8221; hernam hij, &#8220;is het mogelijk, dat gij gelijk hebt, en gij spreekt als een degelijke, brave kerel, die gij
ook zijt, mijnheer M&eacute;r&eacute;! Ja!.... als ik de zaak goed overdenk komt het mij voor, dat wij ons wel verstaan zullen. Waarom zoudt
gij eene buitensporige menigte diamanten maken? Dat zou uwe uitvinding verkleinen, onder den voet brengen! Ware het niet wijzer
het geheim daarvan te bewaren en er een matig gebruik van te maken, door bij voorbeeld slechts een of twee dergelijke steenen
te vervaardigen, of zelfs het bij dit welslagen te laten, daar hij u op eens een aanmerkelijken schat verschaft en u den rijksten
man van het geheele land maakt!.... Zoodoende zal iedereen tevreden zijn: de zaken kunnen haar gang gaan, zooals zij tot heden
deden, en gij zult de meest eerbiedwaardige belangen niet gedwarsboomd hebben.&#8221;

</p>
<p>Dat was waarlijk een nieuw gezichtspunt van de kwestie, waaraan Cyprianus nog niet gedacht had; maar het dilemma stelde zich
daar plotseling voor zijne oogen, in zijne onvermurwbare gestrengheid: <span class="pageno">
[49]
</span>&ograve;f het geheim der uitvinding voor zich behouden, de wereld er onkundig van laten en er misbruik van maken, om zich te verrijken,
&ograve;f wel, zooals John Watkins met recht bemerkte, al de diamanten, de natuurlijke zoowel als de kunstmatige, in waarde te doen
verminderen en bijgevolg de fortuin af te wijzen om wat te doen?.... om al de mijnwerkers van Grikwaland, van Brazili&euml;, van
Indi&euml; en van Borneo ten gronde te richten!

</p>
<p>Op dien tweesprong geplaatst, aarzelde Cyprianus een oogenblik, maar ook slechts &eacute;&eacute;n enkel. En toch, hij begreep dat wanneer
hij partij koos voor de eer, voor de oprechtheid, voor de getrouwheid aan de wetenschap, hij zich daarna onherroepelijk den
weg afsloot tot de hoop, die de voornaamste aanleiding was van zijne ontdekking!

</p>
<p>De smart was bitter, was knagend, vooral omdat zij hem onverwacht overviel. Zoo&#8217;n fraaie droom, en.... zoo neer te storten!

</p>
<p>&#8220;Mijnheer Watkins,&#8221; zei hij ernstig, &#8220;indien ik het geheim van mijne ontdekking voor mij hield, dan zou ik slechts een falsaris
zijn. Ik zou gelijkstaan, met hem, die met vervalscht gewicht verkoopt; ik zou het publiek omtrent de koopwaar bedriegen!
De ontdekkingen door een geleerde gedaan, zijn zijn eigendom niet! Zij maken deel uit van het bezit van allen. Zich eene ontdekking
toe&euml;igenen uit eene baatzuchtige beweegreden, zou zich schuldig maken zijn aan de verachtelijkste daad, die een mensch bedrijven
kan. Dat zal ik nooit doen!.... Neen! waarachtig niet!.... Ik zal geen week, geen dag wachten om de formule, welke het toeval
mij, geholpen door een weinig nadenken, mededeelde, tot publiek domein te maken. Mijne eenige bedenking is hierbij, dat ik
het billijk en betamelijk vind, die formule het eerst aan mijn vaderland te doen kennen, aan Frankrijk, dat mij in staat stelde
het te kunnen dienen!.... Morgen reeds zal ik het geheim mijner bewerking aan de Academie van Wetenschappen aanbieden. Vaarwel,
mijnheer, ik ben u dankbaar mij mijn plicht zoo scherp begrensd onder het oog te hebben gebracht. Ik erken, dat ik aan dien
plicht niet gedacht heb!.... Miss Watkins, ik heb een fraaien droom gedroomd!.... Helaas, ik moet er afstand van doen!&#8221;

</p>
<p>En nog v&oacute;&oacute;r het jonge meisje eene beweging had kunnen doen, om hem in de armen te vliegen, had Cyprianus zijn diamant gegrepen,
een buiging voor miss Watkins gemaakt, en was naar buiten geijld.




</p>
<p class="div1"><a id="d0e1514"></a></p>
<h1 class="label">Tiende hoofdstuk.</h1>
<h1>John Watkins peinst.</h1>
<p>Toen Cyprianus met gebroken hart heengegaan was, vastbesloten om zooals hij dat noemde, zijnen ambtsplicht te vervullen, begaf
hij zich andermaal naar Jacobus Vandergaart. Hij vond hem thans alleen. De makelaar Nathan had zich gehaast de eerste te zijn,
om in het kamp het nieuws te verbreiden, waarin alle mijnwerkers zoozeer belang stellen moesten.

</p>
<p>En dat nieuws baarde veel opzien, hoewel men nog niet wist, dat de overgroote diamant van den &#8220;monsieur&#8221;, zooals men Cyprianus
noemde een kunstmatige was. Maar de &#8220;monsieur&#8221; stoorde zich hoegenaamd niets aan de oudewijvenpraatjes van de Kopjes-mijn!
Hij had haast om met den ouden Vandergaart de kwaliteit en de kleur van den steen te onderzoeken, ten einde zijn rapport nauwkeurig
te kunnen opmaken. Daarom maakte hij zooveel haast.

</p>
<p>&#8220;Mijn waarde Jacobus,&#8221; zei hij, terwijl hij naast den juwelier plaats nam, &#8220;wees zoo vriendelijk daar op dien bult een facet
te slijpen, om te kunnen oordeelen, wat onder die steenlegering verborgen zit.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Niets is gemakkelijker dan dat,&#8221; antwoordde de oude diamantslijper, terwijl hij den steen uit de hand van zijn jongen vriend
aannam. &#8220;Gij hebt waarachtig een goede plek gekozen,&#8221; ging hij voort, terwijl hij op eene kleine dikte aan een der zijden
van den steen wees, die bijna overigens volmaakt eirond was. &#8220;Wij wagen er niets bij, om aan dien kant te slijpen.&#8221;

</p>
<p>Jacobus Vandergaart ging zonder dralen aan het werk, en na uit zijne verzameling een ruwen steen van vier of vijf karaten
gezocht te hebben, <span class="pageno">
[50]
</span>bevestigde hij dien aan het uiteinde eener spil en begon hij de beide uitwendige schillen der twee steenen af te slijpen.

</p>
<p>&#8220;Ik zou eerder klaar zijn, wanneer ik den steen kon kloven,&#8221; zei hij. &#8220;Maar wie zou een hamerslag op een steen van dien prijs
durven toebrengen?&#8221;

</p>
<p>De arbeid was zeer lang en zeer eentonig en vorderde niet minder dan twee uren. Toen de facet ruim genoeg was om over den
aard van den steen te kunnen oordeelen, moest hij op de draaischijf gepolijst worden, hetgeen ook veel tijd vorderde.

</p>
<p>Het was evenwel nog volle dag, toen die werkzaamheden afgeloopen waren. Cyprianus en Jacobus Vandergaart gaven toen aan hunne
nieuwsgierigheid toe en bekeken den steen om den uitslag van die slijping en polijsting waar te nemen.

</p>
<p>Een fraaie facet, gitzwart van kleur, evenwel van eenen onvergelijkelijk schitterenden glans, vertoonde zich aan hunne oogen.

</p>
<p>De diamant was zwart. Eene schier eenige of ten minste hoogst zeldzame bijzonderheid, die de waarde van den steen zoo mogelijk
nog verhoogde.

</p>
<p>De handen van Jacobus Vandergaart beefden van aandoening, terwijl hij het prachtstuk in het zonlicht liet flikkeren.

</p>
<p>&#8220;Dat is de meest merkwaardige en schoonste diamant, die ooit te zien is geweest,&#8221; zei hij met een zweem van godsdienstigen
eerbied. &#8220;Wat zal het wel zijn, wanneer hij de lichtstralen zal kunnen weerkaatsen, wanneer hij aan alle kanten geslepen zal
zijn!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Wilt gij dien arbeid ondernemen?&#8221; vroeg Cyprianus levendig.

</p>
<p>&#8220;Gaarne, mijn waarde vriend! Dat zou de eer en de bekroning van mijn lange loopbaan zijn!.... Maar wellicht doet gij beter
een jeugdiger en vaster hand dan de mijne voor dat werk te kiezen.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Neen,&#8221; antwoordde Cyprianus liefderijk; &#8220;niemand, daar ben ik verzekerd van, zal dat werk met meer zorg en niet meer handigheid
verrichten dan gij. Houd dien diamant, mijn waarde Jacobus, en slijp hem op uw gemak en naar uwen smaak. Gij zult er een kunststuk
van maken! Dat is eene afgedane zaak!&#8221;

</p>
<p>De grijsaard rolde en draaide den steen tusschen zijne vingers en aarzelde om zijne gedachten mede te deelen.

</p>
<p>&#8220;E&eacute;ne zaak verontrust mij,&#8221; zeide hij ten slotte. &#8220;Ik kan mij zoo moeilijk over de gedachte heenzetten, dat ik onder mijn
dak een kleinood van zooveel waarde zal bergen! Dit is op zijn minst vijf-en-twintig millioen, en misschien wel meer, die
ik daar in de palm mijner hand berg! Het is niet zeer voorzichtig, zulk eene verantwoordelijkheid te aanvaarden!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Niemand zal er iets van weten, mijnheer Vandergaart, als gij het niet vertelt; en wat mij aangaat, ik verzeker u dat ik zwijgen
zal!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Hm! men zal gissen! Men kan u gevolgd hebben, toen gij hier heen gingt.... Men zal veronderstellingen maken omtrent hetgeen
men niet met zekerheid weet! Het is zoo&#8217;n raar volk in dit mijndistrict!.... Neen, ik zou niet gerust slapen!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Misschien hebt ge gelijk,&#8221; antwoordde Cyprianus, die de aarzeling van den grijsaard wel begreep. &#8220;Maar wat dan te doen?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Daar peins ik juist over,&#8221; hernam Jacobus Vandergaart, die gedurende eenige minuten stilzwijgend bleef zitten.

</p>
<p>&#8220;Luister,&#8221; zei hij eindelijk. &#8220;Wat ik u voor te stellen heb, is kiesch en gaat van de veronderstelling uit, dat gij in mij
een volkomen vertrouwen stelt. Maar gij kent mij genoegzaam, om niet vreemd te vinden, dat de gedachte van mij uitgaat, om
zooveel voorzorgsmaatregelen te nemen!.... Ik moet dadelijk met dezen steen en mijne gereedschappen vertrekken, om ergens
eene toevlucht te zoeken in het een of andere hoekje, waar niemand mij kent&#8212;te Bloemfontein of te Hope-town bij voorbeeld.
Ik zal een bescheiden vertrek huren, ik zal mij daar opsluiten om in het grootste geheim te arbeiden, en ik zal eerst terugkomen,
wanneer ik mijne taak zal volbracht hebben. Misschien gelukt het mij zoo, de boosdoeners van het spoor te brengen!.... Maar
ik herhaal het: ik ben bijna verlegen om een zoodanig plan te berde te brengen!&#8221;

</p>
<p>&#8220;En toch vind ik het goed ontworpen,&#8221; antwoordde Cyprianus; &#8220;en ik kan u slechts aansporen om het te verwezenlijken!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Reken er op dat het lang zal duren. <span class="pageno">
[51]
</span>Ik zal minstens een maand noodig hebben, en onderweg kan mij eenig ongeval overkomen.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Om het even, als gij meent dat dit het beste is, wat wij doen kunnen, mijnheer Vandergaart. En alles wel beschouwd, het ongeluk
zou zoo groot niet zijn, wanneer de diamant verloren ging.&#8221;

</p>
<p>Vandergaart keek zijn jeugdigen vriend met schrik aan.

</p>
<p>&#8220;Zou hem dat onmetelijk vermogen naar het hoofd geslagen zijn?&#8221; vroeg hij zich af.

</p>
<p>Cyprianus begreep zijn gedachtengang en glimlachte. Hij legde hem de herkomst van dien diamant uit en hoedanig hij er later
meerdere kon vervaardigen zooveel als hij slechts verkoos. Maar hetzij dat de oude diamantslijper slechts weinig geloof aan
dat verhaal schonk, hetzij hij eene persoonlijke reden had om niet alleen met een steen van wellicht vijftig millioen in zijn
hut te blijven, hij drong er op aan om dadelijk te vertrekken.

</p>
<p>Daarom verzamelde dan ook Jacobus Vandergaart al zijne gereedschappen en zijne schamele plunje in een ouden lederen zak, hing
aan de deur een lei: waarop geschreven stond: <i>afwezig voor zaken</i>, stak den sleutel in zijn zak, den diamant in zijn vestzakje en vertrok.

</p>
<p>Cyprianus begeleidde hem gedurende twee of drie mijlen langs den weg naar Bloemfontein en verliet den oude eerst toen deze
daarom herhaaldelijk verzocht had.

</p>
<p>De nacht was reeds gevallen, en het was pikdonker toen de jeugdige ingenieur te huis kwam. Hij dacht toen meer aan miss Watkins
dan aan zijne grootsche ontdekking.

</p>
<p>Zonder zich den tijd te gunnen zijn maaltijd, door Makatit bereid, te gebruiken, nam hij plaats aan zijn werktafel en begon
met de memorie-opstelling, die hij met de eerste postgelegenheid aan den secretaris van de Academie van Wetenschappen hoopte
te verzenden. Dit was eene nauwkeurige en volledige beschrijving van zijne handeling met betrekking tot den vervaardigden
diamant, waarop hij een zeer schrander uitgedrukt theoretisch stelsel liet volgen omtrent de reactie, die tot de vorming van
dat prachtige stuk gekristalliseerde koolstof had aanleiding gegeven.

</p>
<p>&#8220;Het meest opmerkenswaardige karakter onder anderen van dat product is,&#8221; schreef hij, &#8220;zijne volledige overeenkomst met den
natuurlijken diamant, vooral door de aanwezigheid van de uitwendige steenlegering, waarin diamant besloten is.&#8221;

</p>
<p>Inderdaad, Cyprianus aarzelde geen oogenblik, om die zoo zonderlinge uitwerking toe te schrijven aan de omstandigheid, dat
hij zijne buis van binnen met eene brei van aarde bestreken had, die hij met alle zorg in de Vandergaart-Kopjesmijn uitgezocht
had. De wijze, waarop een gedeelte van die aarde van de omwanding losgelaten had, om rondom het kristal een werkelijken notenbast
te vormen, was niet gemakkelijk uit te leggen, en dat was een punt, waaromtrent latere proeven ongetwijfeld meer licht zouden
verschaffen. Men kon wellicht veronderstellen, dat men hier met eene soort van scheikundige aantrekkingskracht of overeenkomst
te doen had, waarvan onze jonge man vast besloot eene gezette studie te maken. Hij was niet zoo verwaand om al dadelijk bij
een eerste optreden, de volledige en onherroepelijk vastgestelde theorie van zijne ontdekking aan te geven. Wat hij thans
wilde, dat was haar zonder verwijl mededeelen aan de wereld der geleerden, dat was haar Frankrijk aanbieden, dat was de hulp
zijner collega&#8217;s inroepen om nog meer licht over menig onverklaarbaar feit te erlangen.

</p>
<p>Toen de memorie begonnen was en hij zoo aan zijn geweten als geleerde voldoening had verschaft, dacht hij er aan om wat te
eten en te gaan slapen. Hij zou dat wetenschappelijk stuk later met menige nieuwe opmerking verrijken en het daarna be&euml;indigen
om het te verzenden daar waar het behoorde.

</p>
<p>Cyprianus verliet den volgenden morgen al heel vroeg zijne woning en maakte geheel in gedachten verzonken eene wandeling op
de verschillende mijn-terreinen. Zekere blikken, die niets sympathieks hadden, werden hem in het voorbijgaan toegeworpen.
Hij merkte er niets van, want hij had al de gevolgen van zijn groote ontdekking vergeten. Toch waren die gevolgen hem door
John Watkins genoegzaam aan het verstand gebracht, en die bestonden in <span class="pageno">
[52]
</span>den ondergang, na korteren of langeren tijd, van de mijnwerkers van geheel Grikwaland.

</p>
<p>Zoo iets was wel geschikt om de gemoederen te verontrusten in een land van half-wilden, waar men geenszins aarzelt om zijn
eigen rechter te zijn en het beulsbaantje met eigen handen uit te oefenen; waar de veiligheid van den arbeid, en bij gevolg
ook van den handel, die er uit voortspruit, de eenige, de hoogste wet is. Werd de vervaardiging van den kunstmatigen diamant
werkelijk als practische nijverheid mogelijk, dan waren alle millioenen in de mijnen van Brazili&euml;, zoowel als die in Zuid-Afrika,
ongerekend de vele menschenlevens daaraan verbonden, onherroepelijk verloren. De jeugdige ingenieur zou ongetwijfeld zijne
ontdekking geheim kunnen houden, maar dienaangaande was zijne verklaring zoo duidelijk mogelijk geweest. Dat zou hij niet
doen!

</p>
<p>Van de andere zijde had de vader van Alice gedurende den langen nacht, waarin hij nu eens droomde van onmogelijk groote diamanten,
vertegenwoordigende een waarde van verscheidene milliarden, dan weer zich slapeloos op zijne legerstede heen en weer wentelende,
ernstig nagedacht en het volgende overwogen. Dat Hannibal Pantalucci en de andere mijnwerkers met ongerustheid en ook met
woede de omwenteling beschouwden, die door de ontdekking van Cyprianus zou worden te weeg gebracht met betrekking tot de diamanthoudende
gronden, was zeer natuurlijk, daar zij die gronden ontgonnen voor eigen rekening. Maar de toestand van hem, eenvoudig eigenaar
van de hoeve Watkins, was niet dezelfde. Ongetwijfeld, wanneer de claims ten gevolge van de waardevermindering der diamanten
verlaten werden, wanneer die mijnwerkersbevolking Grikwaland den rug toekeerde en heentoog, dan zou de waarde van zijn hoeve
aanmerkelijk verminderen, zijne voortbrengselen zouden geen zoo gereeden aftrek meer hebben, zijne huizen en zijne hutten
zouden wegens gebrek aan huurders leeg blijven staan, en wellicht zou hij zelf het land moeten verlaten, omdat er geen zaken
meer te doen waren.

</p>
<p>&#8220;Maar jawel,&#8221; mompelde John Watkins bij zich zelven, &#8220;maar zoover zijn wij nog niet. Om daartoe te geraken zullen nog wel
ettelijke jaren voorbijgaan. De vervaardiging van kunstmatige diamanten is nog niet practisch mogelijk, zelfs niet met de
wijze van werken van mijnheer M&eacute;r&eacute;! Misschien bestaat er heel veel toeval in zijn zaak. Maar toeval of niet, hij heeft toch
een steen van onmetelijke waarde vervaardigd, die als natuurlijke diamant ongetwijfeld vijftig millioen waard zou zijn, en
nu hij kunstmatig verkregen is, toch nog verscheidene millioenen waard is. Ja, ik moet dien jongen man in het oog houden.
Hij moet in mijne nabijheid blijven, het koste wat het wil. Althans gedurende eenigen tijd. Ik moet hem beletten zijne ontdekking
uit te bazuinen. Die fraaie steen moet het bezit der familie Watkins worden en mag die familie niet verlaten dan tegen een
eerbiedwaardig aantal millioenen. Wat betreft het hier houden van den maker van dien steen, dat is gemakkelijk genoeg&#8212;zelfs
zonder zich onherroepelijk te verbinden. Ik heb Alice bij de hand, en door middel van Alice zal ik hem wel beletten naar Europa
te vertrekken!.... Ja, al moest ik hem hare hand beloven!.... al moest ik hem mijn dochter ten huwelijk schenken!....&#8221;

</p>
<p>Waarachtig, John Watkins, door zijne onverzadelijke hebzucht gedreven, zou zelfs daartoe in staat zijn. In die geheele zaak
zag hij slechts zijn eigen ik, dacht hij slechts aan zijn eigen persoon. En dacht de oude zelfzuchtige ook al een enkele maal
aan zijne dochter, dan was het slechts om in zichzelven te mompelen:

</p>
<p>&#8220;Welnu, al gebeurde dat ook, dan zou Alice zich niet te beklagen hebben! Die jeugdige dwaze geleerde ziet er vrij goed uit!
Hij bemint haar, en heb ik het wel, dan is zij tegenover die liefde niet gevoelloos gebleven.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Nu, wat valt er inderdaad beter te doen dan twee harten, die voor elkander geschapen schijnen, te verbinden.... of ten minste
hun die vereeniging te laten hopen, tot het oogenblik gekomen zal zijn, dat ik helder in die zaak zien kan.... Welnu, bij
Sint John, mijn schutspatroon, de duivel hale Hannibal Pantalucci en zijne makkers. Hier in Grikwaland vooral geldt het: ieder
voor zich!&#8221;

</p>
<p>Zoo redeneerde John Watkins, terwijl <span class="pageno">
[53]
</span>hij die denkbeeldige weegschaal hanteerde, waarin hij tusschen de toekomst zijner dochter en een eenvoudig stuk gekristalliseerde
koolstof evenwicht trachtte te verkrijgen, en hij zich uiterst gelukkig gevoelde, toen hij vermeende, dat de beide schalen
in hetzelfde vlak, of beter, op dezelfde horizontale lijn bengelden.

</p>
<p>Zijn besluit was dan ook reeds den volgenden ochtend genomen: hij zou niet overijld handelen, hij zou op zien komen spelen,
de zaken zachtjes hun gang laten gaan, zeker als hij was van den loop dien zij zouden nemen.

</p>
<p>Maar vooreerst stelde hij er belang in om zijn huurder weer te zien,&#8212;wat vrij gemakkelijk was, daar de jeugdige ingenieur
dagelijks op de hoeve kwam&#8212;; maar hij wilde ook den fraaien diamant weer zien, die in zijne droomen kolossale afmetingen aangenomen
had.

</p>
<p>John Watkins begaf zich dan ook naar de hut van Cyprianus, die, daar het vroeg in den morgen was, nog thuis was.

</p>
<p>&#8220;Welnu, mijn jonge vriend,&#8221; zei hij op een zekeren toon van opgeruimdheid. &#8220;Hoe hebt gij dezen nacht doorgebracht.... dien
eersten nacht na uwe grootsche ontdekking?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Wel, zeer goed, mijnheer Watkins, zeer goed!&#8221; antwoordde de jonkman koeltjes.

</p>
<p>&#8220;Wat? Hebt gij kunnen slapen?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Zoo als gewoonlijk! Waarom niet?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Al die millioenen, die uit dat fornuis daar te voorschijn getreden zijn,&#8221; hernam Mr. Watkins, &#8220;hebben dus uwen slaap niet
gestoord?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Waarachtig niet,&#8221; antwoordde Cyprianus, &#8220;in geenen deele. Begrijp dan toch goed, mijnheer Watkins, die diamant zou slechts
millioenen waard zijn, wanneer hij door de natuur en niet door een scheikundige voortgebracht ware.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Jawel.... jawel.... mijnheer M&eacute;r&eacute;! Maar zijt gij overtuigd een anderen of meer anderen te kunnen vervaardigen? Zoudt gij
dat durven verzekeren?&#8221;

</p>
<p>Cyprianus aarzelde. Hij begreep beter dan iemand hoeveel teleurstellingen bij een arbeid als deze kunnen ondervonden worden.

</p>
<p>&#8220;Gij ziet het!&#8221; hernam John Watkins! &#8220;Gij durft het niet bevestigen. Dus zal die diamant, totdat gij bij eene volgende proef
geslaagd zult zijn, zijne overgroote waarde behouden!&#8221;.... En dat aangenomen, waarom zoudt gij dan gaan vertellen, althans
voorshands, dat het een kunstmatige steen is?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ik herhaal, wat ik u vroeger reeds gezegd heb,&#8221; antwoordde Cyprianus; &#8220;dat ik de oplossing van zoo&#8217;n belangrijk vraagstuk
wetenschappelijk niet geheim kan houden.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Jawel!.... jawel!.... ik begrijp dat,&#8221; hernam John Watkins terwijl hij den jonkman met een gebaar tot zwijgen uitnoodigde,
alsof hij bevreesd ware, dat hun gesprek buiten gehoord kon worden. &#8220;Jawel!.... jawel!.... wij zullen daarover later wel praten!....
Maak u evenwel niet ongerust over Pantalucci en de overigen!.... Zij zullen omtrent uwe ontdekking niets vertellen, dewijl
hun belang medebrengt dat zij daarover zwijgen!.... Geloof, mij.... wacht!.... en denk er wel om dat mijne dochter en ik zeer
gelukkig zijn over uwe ontdekking!.... Ja, zeker, zeer gelukkig!.... Maar, zou ik dien prachtigen diamant nog eens mogen zien?....
Ik heb gisteren ternauwernood tijd gehad om hem aandachtig te bekijken!.... Wilt gij mij dus andermaal veroorloven....&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ik heb hem niet meer!&#8221; antwoordde Cyprianus.

</p>
<p>&#8220;Gij hebt hem naar Frankrijk gezonden?&#8221; riep John Watkins uit, die alleen door de gedachte daaraan zich vernietigd gevoelde.

</p>
<p>&#8220;Neen.... nog niet!.... In zijn ruwen toestand kon niet over zijne schoonheid geoordeeld worden. Dus gij kunt gerust zijn.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Aan wien hebt gij hem dan ter hand gesteld? Bij alle heiligen van Engeland, aan wien?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Aan Jacobus Vandergaart, om hem te slijpen. Ik weet niet of hij hem heeft medegenomen.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Gij hebt zoo&#8217;n diamant aan dien ouden gek toevertrouwd?&#8221; riep John Watkins woedend uit. &#8220;Maar dat is waanzin, mijnheer! Inderdaad
waanzin!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Bah!&#8221; antwoordde Cyprianus. &#8220;Wat wilt gij dat Jacobus of wie ook ter wereld met zoo&#8217;n diamant, wiens waarde voor hen, die
met zijne afkomst onbekend zijn, op minstens vijftig millioenen geschat moet worden, zal uitvoeren? <span class="pageno">
[54]
</span>Zoudt ge denken dat het gemakkelijk zou zijn hem heimelijk aan den man te brengen?&#8221;

</p>
<p>John Watkins scheen getroffen door dat argument. Neen! een diamant van die waarde zou niet gemakkelijk van de hand te doen
zijn. Toch was de pachter niet gerust, en had veel willen geven, ja zeer veel, indien Cyprianus hem niet aan den ouden diamantslijper
had toevertrouwd.... of tenminste dat de oude diamantslijper reeds in Grikwaland teruggekeerd ware met dien kostbaren steen!

</p>
<p>Maar Jacobus Vandergaart had een maand tijd bedongen, en hoe ongeduldig John Watkins ook was, hij was wel verplicht te wachten.

</p>
<p>Het was buiten kijf dat zijne gewone huisbezoekers, als Hannibal Pantalucci, Herr Friedel, de jood Nathan niet nalieten den
doodeerlijken diamantslijper te belasteren. Bij afwezigheid van Cyprianus spraken zij veel over hem en merkten dan steeds
op, dat de tijd voorbijvlood en dat Jacobus Vandergaart niet terugkwam.

</p>
<p>&#8220;En waarom zou hij in Grikwaland terugkeeren?&#8221; vroeg Friedel, &#8220;daar het hem zoo gemakkelijk is dien diamant, die zoo&#8217;n overgroote
waarde heeft en welker fabriekmatige afkomst nog nergens bekend is, voor zich te behouden?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Omdat hij geen kooper er voor zal vinden!&#8221; antwoordde John Watkins, die hetzelfde argument van den jeugdigen ingenieur te
berde bracht, dat hem evenwel volstrekt niet gerust stelde.

</p>
<p>&#8220;Een mooie reden!&#8221; grinnikte Nathan.

</p>
<p>&#8220;Ja, waarachtig! een mooie reden,&#8221; vulde Hannibal <a id="d0e1674"></a><span class="corr" title="Bron: Pantaluci">Pantalucci</span> aan. &#8220;Geloof mij, die oude kaaiman is reeds ver op dit oogenblik! Wat is er gemakkelijker, vooral voor hem, dan dien steen
geheel onherkenbaar te maken? Gij kent zijne kleur zelfs niet! Wie zal hem beletten dien zwaren diamant in vier of zes deelen
te verdeelen, waardoor er door kloving verscheidene steenen bekomen worden, die toch nog een eerbiedwaardige afmeting zullen
hebben?&#8221;

</p>
<p>Die gesprekken verontrustten het gemoed van John Watkins zeer. Hij begon ook te gelooven, dat Jacobus Vandergaart zich niet
meer zou laten zien.

</p>
<p>Cyprianus alleen was stellig overtuigd omtrent de eerlijkheid van den oudere diamantslijper. Hij verkondigde openlijk, dat
de oude op den gestelden dag tegenwoordig zou zijn, en hij had gelijk.

</p>
<p>Jacobus Vandergaart kwam zelfs tweemaal vier en twintig uren vroeger terug. Hij had zich zoodanig gehaast en zoo veel ijver
bij den arbeid betoond, dat hij den diamant in zeven en twintig dagen geslepen had. Hij keerde tegen den avond terug om hem
op de schijf te <a id="d0e1683"></a><span class="corr" title="Bron: polijseen">polijsten</span>, zoodat de grijsaard zich in den morgen van den negen en twintigsten dag bij Cyprianus vervoegen kon:

</p>
<p>&#8220;Hier is de steen,&#8221; zei hij op eenvoudigen toon, terwijl hij een kleine houten doos op de tafel plaatste.

</p>
<p>Cyprianus opende de doos en werd verblind.

</p>
<p>Op een kussentje van witte katoenvlokken vertoonde zich een overgroote zwarte kristal met ruitvormige twaalfvlakken, die zulke
prismatische lichtbundels uitstraalde, dat het geheele laboratorium verlicht scheen.

</p>
<p>Die combinatie van eene gitzwarte kleur met eene uiterst volmaakte diamantachtige doorzichtigheid en met een weergaloos straalbrekingsvermogen,
bracht het meest wonderlijke en meest verrassende effect te weeg. Men gevoelde zich tegenover dien diamant als tegenover een
waarlijk eenig verschijnsel, dat als een speling der natuur kon beschouwd worden, dat zijne wederga niet had. Zelfs als men
ieder denkbeeld aan waarde ter zijde stelde, dan nog blonk de heerlijkheid van dat kleinood ten volle uit.

</p>
<p>&#8220;Het is niet alleen de zwaarste diamant, die er op de wereld bestaat,&#8221; zei Jacobus Vandergaart hoogst ernstig en met een soort
van vaderlijken trots; &#8220;maar het is ook de fraaiste. Hij weegt vier honderd twee en dertig karaten! Gij kunt u vleien, mijne
jonge vriend een kunststuk uitgevoerd te hebben. Uw proefstuk is een meesterstuk.&#8221;

</p>
<p>Cyprianus had op die complimenten van den ouden diamantslijper niets geantwoord. Wat hem betreft, hij beschouwde zich als
de uitvinder van eene zeldzame aardigheid, niets meer, niets minder. Vele anderen hadden zich beijverd de oplossing van het
vraagstuk te vinden, zonder te slagen. Het was hem gelukt op dat terrein der anorganische scheikunde de bestaande moeielijkheden
<span class="pageno">
[55]
</span>te overwinnen. Maar welke nuttige gevolgen zou de menschheid uit de vervaardiging van kunstmatigen diamant trekken? Zij zou
ontwijfelbaar al diegenen ten gronde richten, die van den handel in edelgesteenten leefden, zonder iemand te verrijken of
ook maar te bevoordeelen.

</p>
<p>Die beschouwing verdreef wel ietwat de droombeelden, waaraan de jonge ingenieur zich in de eerste dagen na zijn ontdekking
had overgegeven. Ja, nu verscheen hem die diamant, hoe bewonderenswaardig hij ook genoemd moest worden, nadat hij uit de handen
van Jacobus Vandergaart gekomen was, slechts als een waardelooze keisteen, die niet eens de zinsbegoocheling der zeldzaamheid
bezat.

</p>
<p>Cyprianus greep het doosje, waarin de onvergelijkelijke steen bevat was, drukte den grijzen diamantslijper de hand en begaf
zich naar de woning van John Watkins.

</p>
<p>De pachter bevond zich in zijn benedenvertrek. Hij was steeds ongerust over de terugkomst van Jacobus Vandergaart. die hem
als zeer onwaarschijnlijk voorkwam. Zijne dochter was bij hem en trachtte hem zooveel mogelijk gerust te stellen.

</p>
<p>Cyprianus opende de deur en bleef een oogenblik op den drempel staan.

</p>
<p>&#8220;Welnu?&#8221;.... vroeg John Watkins met levendige stem, terwijl hij vlug van zijn stoel opsprong.

</p>
<p>&#8220;Welnu, de trouwhartige Jacobus Vandergaart is heden ochtend aangekomen,&#8221; antwoordde Cyprianus.

</p>
<p>&#8220;Met den diamant?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ja, met den diamant, dien hij bewonderenswaardig geslepen heeft. Deze weegt nog vier honderd twee en dertig karaten.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Vier honderd twee en dertig karaten!&#8221; riep John Watkins uit, &#8220;En gij hebt hem bij u?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Hier is hij.&#8221;

</p>
<p>De pachter greep het doosje, deed het open en bekeek den diamant met oogen, die bijna evenzeer fonkelden als het edelgesteente
zelf. Hij was als met stomheid geslagen en had het uiterlijk van een verrukte!

</p>
<p>Vervolgens, toen het hem vergund was, om de kolossale waarde, die de diamant vertegenwoordigde, onder dien tegelijkertijd
lichten, draagbaren, kostbaren en schitterenden vorm tusschen de vingers te mogen houden, toen verkreeg zijn verrukking een
graad van overdrijving, die hem uiterst bespottelijk maakte.

</p>
<p>John Watkins had tranen in de oogen en sprak den diamant aan alsof het een bezield wezen ware geweest.

</p>
<p>&#8220;O! die schoone, die prachtige, die schitterende steen!....&#8221; riep hij uit. &#8220;Gij zijt dus teruggekomen, mijn liefste!.... Wat
zijt ge schitterend!.... Wat zijt ge zwaar!.... Hoevele klinkende schijven zult ge wel waard zijn?.... En wat zal men met
u aanvangen, mijn overschoone?.... O, eerst wordt ge naar de Kaapstad, later naar Londen gezonden, om daar gezien en bewonderd
te worden!.... Maar wie zal rijk genoeg zijn om u te koopen? De Koningin zelve kan zich zulk eene weelde niet veroorloven!....
Haar geheele inkomen van twee of drie jaren zou daarmee heengaan!.... Er zal een votum van het Parlement noodig zijn, of beter
nog een nationale inschrijving!.... O! men zal die in het leven roepen, wees daaromtrent gerust.... En gij zult rusten in
Londen&#8217;s Toren naast den <i>Koh-i-noor</i>, die zich slechts als een klein kind naast u zal vertoonen!.... Wat zoudt gij wel waard zijn, mijn hartedief?&#8221;

</p>
<p>En na een oogenblik in stilte berekend te hebben, vervolgde hij:

</p>
<p>&#8220;De diamant van den Czaar is door Katharina&nbsp;II met een millioen roebels comptant betaald geworden, terwijl daarenboven nog
eene jaarlijksche lijfrente van acht en veertig duizend gulden aan den verkooper verleend werd. Er zal niets overdrevens in
gevonden worden, wanneer voor dezen steen een millioen pond sterling gevraagd wordt en eene eeuwigdurende rente van twee honderd
vijftig duizend gulden!&#8221;

</p>
<p>En plotseling door een invallende gedachte getroffen:

</p>
<p>&#8220;Mijnheer M&eacute;r&eacute;,&#8221; vroeg hij, &#8220;zoudt gij niet denken dat men den eigenaar van een zoodanigen steen tot het pairschap zoude verheffen?
Alle soorten van verdiensten hebben recht om in de pairskamer zitting te nemen, niet waar? En zoo&#8217;n diamant van zulken omvang
te bezitten, zou geen geringe verdienste zijn!.... Kijk dan toch, mijn dochter, kijk!.... Men heeft aan <span class="pageno">
[56]
</span>zijne twee oogen niet genoeg, om zoo&#8217;n steen te bewonderen!....&#8221;

</p>
<p>Miss Watkins bekeek voor de eerste maal van haar leven een diamant met eenige belangstelling.

</p>
<p>&#8220;Hij is waarlijk zeer schoon! Hij glinstert als een stuk kool, wat hij ook is, maar als een gloeiende kool!&#8221; zeide zij, terwijl
zij den diamant voorzichtig van zijn leger van watten nam.

</p>
<p>Vervolgens naderde zij met instinctmatige beweging, die ieder jong meisje in hare plaats ondervonden zou hebben, den spiegel,
die boven den schoorsteen prijkte, en plaatste het bewonderenswaardige kleinood op haar voorhoofd te midden van haren rijken
blonden haardos.

</p>
<p>&#8220;Eene ster in goud gevat!&#8221; zei Cyprianus galant en liet zich daarbij tegen zijne gewoonte tot het zeggen van eene geestigheid
verleiden.

</p>
<p>&#8220;Dat &#8217;s waar!.... Waarlijk, men zou zeggen eene ster!&#8221; riep Alice uit, terwijl zij vroolijk in de handen klapte. &#8220;Welnu, die
diamant moet dien naam behouden. Laten wij hem de <i>Zuidster</i> doopen!.... Wilt ge, mijnheer Cyprianus? Is onze ster niet zwart als de inlandsche schoonen van dit land en is zij niet schitterend
als het prachtig gesternte van onzen Zuidelijken hemel?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Goed! de <i>Zuidster</i>!&#8221; zei John Watkins, die aan den naam slechts luttel hechtte. &#8220;Maar pas op, laat hem niet vallen!&#8221; hernam hij met schrik,
toen het jonge meisje een plotseling beweging maakte. &#8220;Hij zou als glas breken!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Waarlijk?.... Is zoo&#8217;n steen zoo bros?&#8221; antwoordde Alice, terwijl zij den diamant met vrij wat geringschatting in zijn doosje
legde. &#8220;Arme ster, gij zijt dus eene valsche ster, niets anders dan de stop eener karaf.&#8221;

</p>
<p>&#8220;De stop eener karaf!&#8221; riep John Watkins woedend uit. &#8220;De kinderen eerbiedigen niets meer!&#8221;....

</p>
<p>&#8220;Juffrouw Alice,&#8221; hernam toen de jeugdige ingenieur, &#8220;gij zijt het, die mij aangemoedigd hebt om de kunstmatige vervaardiging
van het diamant te zoeken! Aan u is deze steen zijn bestaan verschuldigd!&#8221;

</p>
<p>&#8221;.... In mijn oogen evenwel is dat een kleinood, dat zoodra men zijne herkomst zal kennen, geene handelswaarde hoegenaamd
meer zal bezitten!.... Uw vader zal mij dan ook ongetwijfeld veroorloven, u dien steen aan te bieden als eene herinnering
aan uwen gezegenden invloed op mijne werkzaamheden!&#8221;

</p>
<p>&#8220;H&eacute;! wat!&#8221; riep John Watkins uit, die onmogelijk in dit oogenblik kon bemantelen, wat in zijn binnenste omging bij die....
onverwachte aanbieding.

</p>
<p>&#8220;Juffrouw Alice,&#8221; hernam Cyprianus, &#8220;die diamant behoort u!.... Ik bied u hem aan, ik geef hem u!&#8221;

</p>
<p>Miss Watkins antwoordde niet, maar zij reikte den jonkman hare hand, die deze teederlijk in de zijne drukte.



</p>
<p class="div1"><a id="d0e1773"></a></p>
<h1 class="label">Elfde hoofdstuk.</h1>
<h1>De Zuidster.</h1>
<p>Het nieuwtje van den terugkeer van Jacobus Vandergaart had zich bliksemsnel verspreid. Een menigte bezoekers stroomde dan
ook naar de hoeve, om het wonder van de Kopjes-mijn te bewonderen. Men vernam weldra dat de diamant aan miss Watkins toebehoorde,
maar dat haar vader meer dan zij zelve daar de bezitter van was. Daardoor ontstond eene algemeene nieuwsgierigheid ten opzichte
van dien diamant, die niet door de natuur, maar door een menschenhand gemaakt was.

</p>
<p>Wij moeten hier evenwel doen opmerken, dat nog niets uitgelekt was omtrent den kunstmatigen oorsprong van den diamant in kwestie.
Van den eenen kant waren de mijnwerkers van Grikwaland, die met dien oorsprong bekend waren, niet dwaas genoeg geweest, om
een geheim rond te kraaien, dat hun onmiddellijken ondergang kon bewerken. Van zijn kant had Cyprianus, die van het toeval
niet afhankelijk wilde zijn, ook gezwegen en besloten zijne memorie betreffende de <i>Zuidster</i> niet te verzenden, alvorens zijn welslagen bevestigd te hebben gezien door een tweede proef. Hij wilde zeker zijn datgene,
wat hij eens vervaardigd had, ook een tweede maal te kunnen voortbrengen.

</p>
<p>Aller nieuwsgierigheid was dan ook ten hoogste gespannen en John Watkins <span class="pageno">
[57]
</span>had onmogelijk een gevoeglijke reden kunnen uitdenken, om aan die nieuwsgierigheid niet te voldoen, te meer niet daar zij
zijne ijdelheid zeer streelde. Hij plaatste dus de <i>Zuidster</i> op een kussen van watten op eene kleine wit marmeren kolom, die midden op den schoorsteen zijner spreekkamer prijkte en den
geheelen dag bleef hij daar op wacht, gezeten in zijn grooten armstoel, om het onvergelijkelijk kleinood zorgvuldig in het
oog te houden en het aan het publiek te vertoonen.

</p>
<p>James Hilton was de eerste persoon, die hem op het gevaarlijke van zulk eene handelwijze opmerkzaam maakte. Hield hij wel
rekening met de gevaren, die hij als het ware over zijn hoofd uitlokte, door de overgroote waarde, welke hij in zijne woning
huisvestte, zoo voor aller blikken ten toon te stellen? Het was volgens Hilton volstrekt noodzakelijk, om van Kimberley eene
speciale wacht van politieagenten te ontbieden; deed hij dat niet, dan zou de eerstvolgende nacht niet zonder noodlottige
gebeurtenissen voorbijgaan.

</p>
<p>John Watkins, uiterst verschrikt over dat vooruitzicht, haastte zich dien welgemeenden raad van zijn gast op te volgen en
was niet eerder gerust dan toen hij tegen den avond een troep bereden politiedienaren zag aankomen. Die vijf en twintig man
werden in de bijgebouwen van de hoeve gehuisvest.

</p>
<p>De toevloed van nieuwsgierigen bleef de volgende dagen steeds aangroeien en de faam van de <i>Zuidster</i> had weldra de grenzen van het mijndistrict overschreden om zich tot de meest verwijderde streken uit te strekken. De dagbladen
in de kolonie wijdden artikel op artikel aan de beschrijving van den omvang, van den vorm, van de kleur en van den glans van
den bewonderenswaardigen diamant. Langs den telegraafkabel werden al die bijzonderheden over Zanzibar en Aden eerst naar Azi&euml;
en Europa, vervolgens naar Noord- en Zuid Amerika en Australi&euml; overgeseind. Photografen smeekten om de eer, van den prachtigen
steen eene afbeelding te mogen nemen. Speciale teekenaars kwamen uit naam der ge&iuml;llustreerde tijdschriften er eene schets
van maken. In &eacute;&eacute;n woord, die diamant stelde een wereldgebeurtenis daar.

</p>
<p>De legende werd er zelfs mede gemoeid. Er werden in de vereenigingen der mijnwerkers fantastische verhalen gefluisterd over
de geheimzinnige eigenschappen welke men dien steen toeschreef. Men zei met gedempte stem, dat een zwarte diamant niet anders
dan ongeluk kon aanbrengen! Ervaringsvolle lieden schudden het hoofd en verklaarden volmondig, dat zij dien duivelssteen liever
bij Watkins aan huis dan bij zich zagen. In het kort, het kwaadspreken en zelfs de laster, die aan iedere beroemdheid als
het ware kleven, ontbraken ook aan de <i>Zuidster</i> niet, die er zich natuurlijk niets van aantrok; maar:

</p>
<p class="beforeline"></p>
<p class="line" style=""><span class="poetryline">Geheele bundels prachtvolle lichtstralen
</span></p>
<p class="line" style=""><span class="poetryline">Op die lasteraars liet nederdalen!</span></p>
<p class="afterline"></p>
<p>Anders was het evenwel met John Watkins gesteld, die over die oude-wijven-praatjes verwoed was. Het was hem te moede, alsof
al dat geklets iets van de waarde van dien steen ontnam en hij werd er door aangedaan als door persoonlijke beleedigingen.
Sedert dat de gouverneur der kolonie, de officieren der naburige garnizoensplaatsen, al de magistraten, de beambten, de geconstitueerde
lichamen en firma&#8217;s hunne hulde hadden komen bewijzen aan zijn kleinood, zag hij eene heiligschennis schier in iedere vrije
gedachtenwisseling die er over gevoerd werd.

</p>
<p>Om dan ook een tegenwicht tegenover al dat gezwets te stellen, en ook om aan zijne zucht tot lekkerbekken te voldoen, besloot
hij een groot diner ter eere van dien lieven diamant te geven, dien hij hoopte, in weerwil van wat Cyprianus er van denken
mocht, en wat ook de wensen zijner dochter, om hem in den diamantvorm te behouden, mocht zijn, weldra tegen klinkende munt
verwisseld te zien.

</p>
<p>Helaas! zoodanig is in den regel de invloed van de maag op de meeningen van het meerendeel der menschen, dat de aankondiging
van het diner voldoende was om de uitgesproken openbare meening in het kamp van de Vandergaart-Kopjesmijn van den eenen dag
tot den anderen geheel te wijzigen. Men hoorde toen lieden, die de meest boosaardige taal ten opzichte van de <i>Zuidster</i> uitgeslagen hadden, plotseling een geheel anderen toon aanslaan en beweren, dat die steen geheel onschuldig <span class="pageno">
[58]
</span>was aan den boozen invloed, die hem toegeschreven werd, waardoor zij eene uitnoodiging van John Watkins hoopten te verwerven.

</p>
<p>O, men zal nog lang van dat feestmaal in het bekken van de Vaalrivier gewagen! Dien dag zaten tachtig gasten aan de tafel,
die gedekt was onder eene tent, welke opgeslagen was langs de lange zijde van de spreekkamer, welker buitenmuur men voor die
gelegenheid omver gehaald had. Een &#8220;koninklijke <i>baron</i>&#8221;, zoo werd een kolossaal braadstuk genoemd, dat uit de geheele ruggestreng van een os bestond, besloeg het midden der tafel.
Dat braadstuk werd door heele gebraden schapen en door allerhande soorten wild van die streek geflankeerd. Bergen van groenten
en vruchten, alsmede geheele tonnen bier en geheele vaten wijn, die opengeslagen en op gelijke onderlinge afstanden geplaatst
waren, completeerden het samenstel van dit diner, hetwelk op kolossale verhoudingen kon bogen.

</p>
<p>De <i>Zuidster</i>, op haar voetstuk geplaatst en door brandende waskaarsen omgeven, prijkte achter John Watkins en presideerde eigenlijk dat
diner, hetwelk ter harer eere gegeven werd.

</p>
<p>De bediening aan tafel geschiedde door een twintigtal kaffers, die voor deze gelegenheid ingehuurd waren. Zij stonden onder
opzicht van Makatit, die zich, na daartoe verlof van zijn baas bekomen te hebben, aangeboden had om hen te leiden en aan te
voeren.

</p>
<p>Er waren daar genoodigd, behalve de brigade politiedienaren, waaraan John Watkins dank voor hunne waakzaamheid verschuldigd
was, al de voornaamste personen van het kamp en zijne omstreken. Zoo waren daar Matthijs Pretorius, Nathan, James Hilton,
Hannibal Pantalucci, Friedel, Thomas Staal en vijftig anderen.

</p>
<p>Zelfs de dieren van de hoeve: de ossen, de honden, maar vooral de struisvogels van miss Watkins trachtten hun deel van het
feest te krijgen en kwamen om de kliekjes en den afval bedelen.

</p>
<p>Alice had aan het uiteinde der tafel vlak tegenover haren vader plaats genomen en hield de eer des huizes met hare gewone
bevalligheid op. Zij was evenwel heimelijk bedroefd, omdat noch Cyprianus M&eacute;r&eacute;, noch Jacobus Vandergaart dat diner bijwoonden;
ook omdat zij de redenen van die terughouding begreep.

</p>
<p>De jeugdige ingenieur had steeds, zooveel hem maar mogelijk was, het gezelschap der Friedels, der Pantalucci&#8217;s en soortgelijke
vermeden. Hij droeg bovendien kennis van hunne weinig welwillende stemming jegens hem, sedert hij zijn grootste ontdekking
gedaan had en had meermalen hunne bedreigingen gehoord jegens den uitvinder van die kunstmatige vervaardiging, die hen geheel
en al ten gronde kon richten. Hij had dus geen aanleiding gevonden, om dien maaltijd bij te wonen. Wat Jakobus Vandergaart
betreft, bij wien John Watkins ijverige pogingen had laten aanwenden, om eene verzoening te bewerken, deze had iedere toenadering
met trots van de hand gewezen.

</p>
<p>Het maal liep op zijn einde. De grootste orde had daarbij geheerscht, maar dat was te danken aan de tegenwoordigheid van miss
Watkins, die een voldoend dekorum aan de meest woeste mijnwerkers had opgelegd, hoewel zij niet had kunnen verhoeden dat Matthijs
Pretorius zooals altijd, ten doelwit had gestaan aan de zoutelooze snakerijen van Hannibal Pantalucci. Deze liet den ongelukkigen
Boer de dolste uien slikken. Zoo zou er een vuurwerk onder tafel afgestoken worden!.... Zoo werd er slechts gewacht, dat miss
Watkins zich zou verwijderd hebben, om den diksten man van het gezelschap te noodzaken achter elkander twaalf flesschen jenever
uit te drinken!<a id="d0e1844"></a><span class="corr" title="Bron: &#8221;"></span>.... Zoo zou ook uitgemaakt zijn, dat na het diner het feest zou bekroond worden met een algemeen vuistgevecht, terwijl men
eindelijk elkander met revolverpistolen zou beschieten!

</p>
<p>Gelukkig werd aan al die akelige grappen een einde gemaakt door John Watkins, die in zijne hoedanigheid van president van
het feest, met het hecht van zijn mes op de tafel sloeg, om de traditioneele heildronken aan te kondigen.

</p>
<p>Toen er genoegzame stilte ingetreden was, verhief de gastheer zijn lange gestalte, leunde met zijne beide duimen op het tafellaken
en begon zijne toespraak met eenigszins dubbelslaande tong, ten gevolge van te veel in zijn glas gekeken te hebben.
<span class="pageno">
[59]
</span></p>
<p>Hij verzekerde, dat die dag de grootste herinneringsdag van zijn leven als mijnwerker en als landbouwer zou zijn. Na al de
beproevingen, die hij sedert zijne jeugd doorstaan had, zag hij zich thans in het rijke Grikwaland gevestigd en was hij thans
omringd door tachtig vrienden, om met hem feest te vieren over het bezit van den grootsten diamant der wereld. Zoo iets verschaft
eene onvergetelijke vreugde!.... Het is waar, dat een der eerzame mijnwerkers, die thans om hem gezeten waren, morgen een
nog grooteren steen kon vinden!.... Maar dat was juist het pikante en de dichterlijke zijde van het mijnwerkersleven!....
(<i>Levendige toejuiching</i>). Dat geluk wenschte hij zijne gasten van harte toe!.... (<i>Gelach en handgeklap</i>). Hij meende evenwel te kunnen verzekeren, dat hij slechts moeielijk te voldoen was, die met zoo&#8217;n diamant niet tevreden
was!.... Om kort te gaan, hij noodigde zijne gasten om te drinken op Grikwalands welvaren, op de bestendigheid der marktprijzen
van de diamanten, welke mededinging zij ook te duchten mogen hebben,&#8212;eindelijk op de goede reis, welke de <i>Zuidster</i> ging ondernemen, om eerst in de Kaapstad en vervolgens in Engeland in alle hare heerlijkheid te gaan schitteren!

</p>
<p>&#8220;Maar,&#8221; zei Thomas Staal, &#8220;is het niet gevaarlijk een steen van die waarde naar de Kaapstad te verzenden?&#8221;

</p>
<p>&#8220;O! hij zal goed ge&euml;skorteerd worden!....&#8221; antwoordde John Watkins. &#8220;Veel, zeer veel diamanten hebben onder die omstandigheden
de reis gemaakt en de veilige haven bereikt.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Zelfs de diamant van den heer Durieux de Sancey,&#8221; zei Alice, &#8220;en toch zonder de toewijding en opoffering van zijn knecht....&#8221;

</p>
<p>&#8220;H&eacute;! wat is er dan toch buitengewoons gebeurd met dien diamant?&#8221; vroeg James Wilton.

</p>
<p>&#8220;Ziehier het verhaal van het gebeurde&#8221; antwoordde Alice zonder zich te laten bidden:

</p>
<p>&#8220;Mijnheer de Sancey was een Fransch-edelman, tot de hofhouding van Hendrik&nbsp;III behoorende. Hij bezat een beroemden diamant,
die thans nog zijn naam draagt. Die diamant&#8212;het zij hier tusschen twee haakjes gezegd,&#8212;had reeds talrijke avonturen beleefd.
Zoo had hij bij voorbeeld aan Karel den Stouten toebehoord, die hem bij zich droeg, toen hij onder de wallen van Nancy gedood
werd. Een Zwitsersch soldaat vond den steen op het lijk van den hertog van Bourgondi&euml; en verkocht hem voor een gulden aan
een armen priester, die hem voor vijf of zes gulden aan een jood overdeed. Ten tijde dat hij in het bezit was van den heer
de Sancey, verkeerde de Koninklijke Schatkist in groote ongelegenheden. Toen stemde de heer de Sancey er in toe, om zijn diamant
in onderpand te geven om de waarde daarvan aan den Koning voor te schieten. De geldschieter bevond zich te Metz. Men moest
dus het kleinood aan een dienaar toevertrouwen om het over te brengen.

</p>
<p>&#8220;Vreest gij niet dat die man met zijn schat naar Duitschland zal ontvluchten?&#8221;&#8221; vroeg men den heer de Sancey.

</p>
<p>&#8220;Neen, ik stel ten volle vertrouwen in hem.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Toch kwam in weerwil van dat vertrouwen, noch de man, noch de diamant ter gewenschte plaats aan. Het geheele hof lachte den
heer de Sancey hardop uit.

</p>
<p>&#8220;&#8220;Toch blijft mijn vertrouwen in mijn bediende ongeschokt,&#8221;&#8221; antwoordde deze. &#8220;&#8220;Hij moet ergens vermoord zijn.&#8221;&#8221;

</p>
<p>&#8220;En inderdaad, toen men zocht en goed zocht, vond men het lijk in een sloot langs den weg.

</p>
<p>&#8220;&#8220;Snijd hem open,&#8221;&#8221; zei de heer de Sancey, &#8220;&#8220;de diamant moet zich in zijn maag bevinden.&#8221;&#8221;

</p>
<p>&#8220;Men voldeed aan zijn verlangen en zijn vermoeden werd volkomen bevestigd. De nederige held, wiens naam hem zelfs niet overleefd
had, was zijnen plicht en der eer tot in den dood getrouw gebleven. &#8220;Hij overvleugelde door zijne schitterende daad het kleinood,
dat hij droeg,&#8221; verzekerde een oude kroniekschrijver uit die dagen.

</p>
<p>&#8220;Het zou mij zeer bevreemden,&#8221; voegde Alice tot slot van haar verhaal er bij, &#8220;wanneer <i>de Zuidster</i> bij voorkomende gelegenheid gedurende hare reis niet eene dergelijke toewijding zou opwekken.&#8221;

</p>
<p>Een algemene kreet van instemming begroette die woorden van miss Watkins. Tachtig handen hieven tachtig glazen omhoog en aller
oogen wendden <span class="pageno">
[60]
</span>zich instinctmatig naar den schoorsteen, om daadwerkelijk hulde te brengen aan den onvergelijkelijken diamant.

</p>
<p>Maar.... <i>de Zuidster</i> was niet meer op haar voetstuk, waarop zij zoo even nog achter John Watkins prijkte.

</p>
<p>De verbazing, op tachtig aangezichten uitgedrukt, was zoo duidelijk, dat de gastheer zich plotseling omkeerde, om er de oorzaak
van te ontdekken.

</p>
<p>Nauwelijks had hij die ontwaard, of hij viel verlamd op zijn leuningstoel neer, als ware hij door den bliksem getroffen.

</p>
<p>Men vloog naar hem toe, men maakte zijn das los, men wierp hem water op het hoofd.... Eindelijk ontwaakte hij uit zijne bezwijming.

</p>
<p>&#8220;De diamant!....&#8221; bulderde hij met donderende stem. &#8220;De diamant!.... Wie heeft den diamant genomen?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Heeren, dat niemand het vertrek verlate!&#8221; zei de chef der politie-brigade, terwijl hij al de uitgangen deed bezetten.

</p>
<p>Al de gasten keken elkander met verlegenheid aan en wisselden hunne meeningen al fluisterend. Het was nog geen vijf minuten
geleden, dat allen den diamant nog gezien of gemeend hadden hem te zien. Maar men moest zijne oogen wel gelooven: de diamant
was weg.

</p>
<p>&#8220;Ik verlang dat alle hier tegenwoordige personen aan den lijve worden onderzocht, alvorens zij het vertrek verlaten!&#8221; stelde
Thomas Staal met zijne gewone rondborstigheid voor.

</p>
<p>&#8220;Ja!.... ja!&#8221;.... antwoordde de vergadering, met eene zoo het scheen eenparige stem.

</p>
<p>Dat voorstel liet een glimp van hoop voor John Watkins schemeren.

</p>
<p>De politie-beambte deed diensvolgens al de gasten langs een der zijden van de zaal op eene rij plaats nemen en begon zich
het eerst aan de ge&euml;ischte behandeling te onderwerpen. Hij keerde zijne zakken het binnenste buiten, hij deed zijne schoenen
uit en liet zijne kleederen bevoelen en betasten door wien maar wilde. Vervolgens onderwierp hij ieder zijner ondergeschikten
aan hetzelfde onderzoek. Eindelijk kwamen de gasten een voor een voor en ondergingen opvolgend het meest nauwkeurige onderzoek.

</p>
<p>Helaas! dat alles gaf niets!

</p>
<p>Al de hoekjes en gaatjes van de feestzaal werden met de meeste zorg doorgesnuffeld.... men vond zelfs geen spoor van den diamant!

</p>
<p>&#8220;Nu de Kaffers, die met het bedienen der tafel belast waren!&#8221; zei de politiebeambte, die de zaak nog niet wilde opgeven.

</p>
<p>&#8220;Dat&#8217;s juist!.... De Kaffers zijn de schuldigen!&#8221; kreeg hij tot antwoord. &#8220;Zij zijn diefachtig van aard genoeg, om dat schelmstuk
uitgevoerd te hebben!

</p>
<p>De arme drommels hadden evenwel het vertrek reeds verlaten, v&oacute;&oacute;r dat John Watkins zijn toast uitbracht, daar hunne diensten
niet meer benoodigd waren. Zij zaten buiten neergehurkt rondom een groot vuur, dat in de open lucht ontstoken was. Zij hadden
lekkertjes gesmuld van de kliekjes vleeschspijzen, die van het feestmaal waren overgeschoten en waren juist op het punt een
echt Kaffersch concert te beginnen. Zij hadden reeds hunne guitaren gegrepen, die van een kalabas vervaardigd waren, hunne
fluiten, waarin zij met de neusgaten bliezen, hunne schelklinkende tamtams, van verschillende grootte, en waren reeds begonnen
dat helsch rumoer te laten hooren, hetwelk iedere muziekuitvoering der inboorlingen van Zuid-Afrika voorafgaat.

</p>
<p>Die Kaffers begrepen waarachtig niet volkomen, wat men van hen verlangde, toen men hen naar binnen riep om hen te betasten
en hunne spaarzame kleedingstukken te onderzoeken. Zij kwamen eindelijk op de hoogte, dat het den diefstal van een diamant
van groote waarde gold.

</p>
<p>Evenals de voorgaande onderzoekingen waren deze ook nutteloos en vruchteloos.

</p>
<p>&#8220;Wanneer de dief onder de Kaffers schuilt&#8212;wat voor mij aan geen twijfel onderhevig is&#8221;&#8212;zei een der gasten &#8220;dan heeft hij tienmaal
meer tijd gehad dan noodig is, om het gestolene op eene veilige plaats te bergen!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dat&#8217;s buiten eenige twijfel,&#8221; zei de politiebeambte, &#8220;en er is maar &eacute;&eacute;n middel om hen te noodzaken zich zelven te verraden,
en dat is om zich tot een toovenaar of waarzegger van hun ras te wenden. Die lokt soms verrassende uitkomsten uit.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Als gij het toestaat,&#8221; zei Makatit, die zich nog bij zijne reisgenooten bevond, &#8220;dan kan ik de proef leiden!&#8221;
<span class="pageno">
[61]
</span></p>
<p>Dit aanbod werd terstond aangenomen. De gasten rangschikten zich aaneengesloten rondom de Kaffers, waarop Makatit, die in
de rol van toovenaar geheel en al te huis was, zijne voorbereidselen trof, om zijn onderzoek te beginnen.

</p>
<p>Vooraf nam hij twee of drie snuifjes fijne tabak uit een hoornen snuifdoos, die hij steeds bij zich droeg, en snoof die krachtig
op.

</p>
<p>&#8220;Ik zal thans de proef met de stokjes nemen!&#8221; zei hij toen dat snuiven afgeloopen was.

</p>
<p>Hij ging bij een naburigen struik een twintigtal stokken afhakken, die hij nauwkeurig afmat en op gelijke grootte, namelijk
van twaalf Engelsche duimen sneed. Toen deelde hij die aan de Kaffers uit, die op een gelid gerangschikt stonden en behield
er een voor zich.

</p>
<p>&#8220;Gij kunt u gedurende een kwartier uurs verwijderen, waarheen gij wilt,&#8221; zeide hij op plechtigen toon tegen zijne makkers,
&#8220;maar gij moet terugkomen, wanneer gij den tam-tam hoort we&ecirc;rklinken! Wanneer de dief onder u schuilt, dan zal zijn stokje
drie vingers langer geworden zijn.&#8221;

</p>
<p>De Kaffers, zeer onthutst door die toespraak, verspreidden zich, maar gevoelden zich niet op hun gemak, daar zij zeer goed
wisten, dat met de korte en afdoende rechtspleging in Grikwaland iemand al heel spoedig als verdacht opgepakt, maar nog sneller
gehangen werd.

</p>
<p>De gasten van John Watkins, die de bijzonderheden van dat comediespel met alle aandacht gadegeslagen hadden, deelden elkander
natuurlijk hunne gevoelens mede.

</p>
<p>&#8220;De dief, wanneer hij zich onder die menschen bevindt, zal zich wel wachten terug te keeren,&#8221; zei de een.

</p>
<p>&#8220;Welnu, dat zou hem juist verraden!&#8221; antwoordde de ander.

</p>
<p>&#8220;Bah! Hij zal slimmer zijn dan Makatit en zal zich vergenoegen met drie vingerlengten van zijn stokje af te snijden, om de
gevreesde verlenging te bezweren!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dat is het waarschijnlijk juist wat de toovenaar hoopt. Want die onhandige verkorting zou genoegzaam den schuldige aanwijzen.&#8221;

</p>
<p>Toen de vijftien minuten verloopen waren, sloeg Makatit plotseling op den tam-tam om zijne rechtsonderhoorigen terug te roepen.

</p>
<p>Zij kwamen allen tot den laatste toe terug, rangschikten zich voor hem en reikten hem hunne stokjes over.

</p>
<p>Makatit nam ze, vormde er een bundel van en bevond dat ze allen even lang waren. Hij wilde ze reeds weggooien en verklaren
dat de proef afdoende de eerlijkheid zijner landgenooten had aangetoond, toen hij van gedachte veranderende, de stokjes, die
men hem aangereikt had met dat hetwelk hij behield, vergeleek.

</p>
<p>Allen waren drie vingeren korter.

</p>
<p>De arme drommels hadden het voorzichtig geoordeeld, dien voorzorgsmaatregel te nemen tegen eene verlenging, die volgens hun
bijgeloovig verstand, zeer goed plaats kon grijpen. Dat duidde nu wel op geen volmaakt zuiver geweten, en waarschijnlijk had
ieder hunner in den loop van den dag den een of anderen diamant gestolen.

</p>
<p>Een schaterlach begroette die onverwachte uitkomst. Makatit sloeg de oogen neer en scheen geheel ter neergeslagen en vernederd,
dat een middel, hetwelk hem in zijne kraal zoo dikwerf bijzonder goed gediend had, nu in het beschaafde leven geheel waardeloos
gebleken was.

</p>
<p>&#8220;Mijnheer, er blijft ons niets over dan onze onmacht te bekennen!&#8221; zei toen de politiebeambte met een beleefden groet tot
John Watkins, die op zijn leuningstoel in zijn wanhoop verdiept, was blijven zitten. Misschien zullen wij morgen gelukkiger
zijn, wanneer wij eene groote belooning zullen uitloven aan hem die ons op het spoor van den dief zal brengen!&#8221;

</p>
<p>&#8220;De dief,&#8221; riep Hannibal Pantalucci eensklaps uit. &#8220;Maar waarom zal hij dat niet zijn, wien gij opgedragen hadt zijne gelijken
te beoordeelen?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Wat wilt gij daarmee zeggen?&#8221; vroeg de officier van politie.

</p>
<p>&#8220;Welnu.... die Makatit, die daar de rol van toovenaar op zich nam, heeft kunnen hopen alle verdenking van zich af te wenden!&#8221;

</p>
<p>Wie in dat oogenblik aandachtig op Makatit gelet had, zou hem een leelijk gezicht hebben zien trekken, en hem de zaal hebben
zien verlaten om op een drafje naar zijne hut te snellen.

</p>
<p>&#8220;Ja,&#8221; hernam de Napolitaan, &#8220;hij <span class="pageno">
[62]
</span>was steeds bij diegenen zijner makkers die den dienst binnenskamers verrichten!.... Hij liep heen en weer!.... Dat is een
schurk, een schoft, wien mijnheer M&eacute;r&eacute; zeer genegen is, men weet waarachtig niet waarom.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Makatit is eerlijk! Daar durf ik voor instaan!&#8221; riep miss Watkins uit, die gereed was voor den bediende van Cyprianus in
de bres te springen.

</p>
<p>&#8220;Wat weet jij er van?&#8221; grauwde John Watkins zijne dochter ruw toe. &#8220;Ja....! hij is in staat om den diamant gestolen te hebben!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Hij kan niet heel ver zijn,&#8221; hernam de politiebeambte. &#8220;Binnen weinige oogenblikken zullen wij hem doorzocht hebben. Als
de <i>Zuidster</i> in zijn bezit gevonden wordt, dan zal hij net zooveel zweepslagen ontvangen, als zij karaten zwaar is en als hij v&oacute;&oacute;r dien
tijd nog niet bezweken is, zal hij na den vierhonderd twee en dertigsten slag opgeknoopt worden!&#8221;

</p>
<p>Miss Watkins ijsde bij het vernemen van die wreede taal. Al die half wilde mannen klapten in de handen bij het hooren van
die afschuwelijke uitspraak van den politiebeambte. Maar wat te doen tegenover die woeste naturen, die geen wroeging noch
medelijden kenden?

</p>
<p>John Watkins bevond zich met zijne gasten een oogenblik later voor de hut van Makatit en zij braken de deur open.

</p>
<p>Makatit was er niet en te vergeefs wachtte men hem gedurende den geheelen nacht op.

</p>
<p>Den volgenden morgen was hij nog niet terug. Men moest toen wel erkennen dat hij de Vandergaart-Kopjesmijn verlaten had.



</p>
<p class="div1"><a id="d0e2008"></a></p>
<h1 class="label">Twaalfde hoofdstuk.</h1>
<h1>Toebereidselen tot vertrek.</h1>
<p>Toen Cyprianus den volgenden morgen al heel vroeg vernam, wat den vorigen avond gedurende het diner plaats gegrepen had, was
zijne eerste daad om dadelijk te protesteeren tegen de zware beschuldiging, die tegen zijn bediende ingebracht was. Hij kon
onmogelijk aannemen dat Makatit zulken diefstal zoude gepleegd hebben, en Alice deelde dien twijfel volkomen met hem. Hij
zou eerder Hannibal Pantalucci, Herr Friedel, Nathan of ieder ander van die wezens, die voor hem slechts menschen van twijfelachtig
allooi waren, verdacht hebben!

</p>
<p>Het was evenwel zeer onwaarschijnlijk dat een Europeaan zich aan dien diefstal had schuldig gemaakt. Voor allen, die met den
oorsprong van de <i>Zuidster</i> onbekend waren, was zij een natuurlijke diamant, en bezat bijgevolg eene waarde, die het zeer moeilijk moest maken, hem van
de hand te zetten.

</p>
<p>&#8220;En toch,&#8221; herhaalde Cyprianus bij zich zelven, &#8220;is het niet mogelijk, dat Makatit de dader is!&#8221;

</p>
<p>Maar dan kwam toch weer twijfel bij hem op; dan herinnerde hij zich enkele kleine diefstallen, waaraan de Kaffer zich in zijn
dienst had schuldig gemaakt. In weerwil van de vermaningen zijns meesters, had hij, zijner geaardheid getrouw&#8212;die omtrent
het mijn en het dijn zeer zonderlinge en zeer ruime opvattingen had&#8212;, zich nimmer van die ergerlijke gewoonte kunnen ontdoen.
Het gold destijds, wel is waar, slechts kleinigheden, min kostbare zaken, maar dat was toch voldoende om de eerlijkheid van
Makatit niet geheel en al boven iedere verdenking verheven te achten.

</p>
<p>Daarenboven kwam er nog bij, dat de tegenwoordigheid van den Kaffer in de feestzaal overeenstemde met het verdwijnen van den
diamant als bij tooverslag; dan nog die zonderlinge omstandigheid, dat hij weinige oogenblikken later in zijn hut niet meer
te vinden was geweest; eindelijke zijne vlucht&#8212;want weg was hij, dat was duidelijk, die toch hare redenen meest hebben.

</p>
<p>Cyprianus wachtte inderdaad den geheelen morgen op Makatit, terwijl hij nog steeds iedere gedachte aan de schuld van zijn
bediende verwierp. Maar deze kwam niet terug. Hij moest zelfs erkennen, dat de zak, waarin deze zijne spaarpenningen, zijn
gereedschappen, zoo onmisbaar voor iemand, die de woeste streken van Zuid-Afrika wil doorreizen, geborgen had, uit de hut
verdwenen was. Ja, toen was geen twijfel meer mogelijk.

</p>
<p>Zoo omstreeks tegen tien uur begaf <span class="pageno">
[63]
</span>de jeugdige ingenieur, die eigenlijk meer bedroefd was over het gedrag van Makatit, dan over het verlies van den diamant,
zich naar de hoeve van John Watkins.

</p>
<p>Hij vond daar den bewoner der hoeve, Hannibal Pantalucci, James Hilton en Friedel in een druk gesprek gewikkeld. Alice, die
hem had zien komen, trad met hem de zaal binnen, waarin haar vader en zijne drie makkers met heftigheid zaten te redetwisten
over de maatregelen, die genomen moesten worden, om weer in het bezit van den diamant te geraken.

</p>
<p>&#8220;Men moet dien Makatit nazetten, men moet hem achterhalen!&#8221; riep John Watkins met hevige woestheid uit. &#8220;En wanneer men den
diamant niet bij hem vindt, dan moet men hem den buik opensnijden, om te zien of hij hem niet ingeslikt heeft!.... O! mijn
dochter, wat hebt ge goed gedaan met ons gisteren die geschiedenis te verhalen!.... Men zal dien diamant tot in de ingewanden
van dien schoft zoeken!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Maar,.... maar....&#8221; antwoordde Cyprianus op spottenden toon, die den Engelschman volstrekt niet beviel, &#8220;om een steen van
die dikte te kunnen inslikken, zou Makatit een struisvogelmaag moeten bezitten!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Is een Kaffermaag niet tot alles in staat.... mijnheer M&eacute;r&eacute;?&#8221; vroeg John Watkins. &#8220;En vindt gij het gepast in dit oogenblik
en over dat onderwerp te lachen en te spotten?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ik lach of spot niet, mijnheer Watkins,&#8221; antwoordde Cyprianus op hoog ernstigen toon. &#8220;Wanneer ik evenwel het verlies van
dien diamant betreur, dan is het alleen, omdat gij mij toegestaan hadt hem aan juffrouw Alice aan te bieden....&#8221;

</p>
<p>&#8220;En ik ben er u dankbaar voor, mijnheer Cyprianus,&#8221; zei miss Watkins, &#8220;even dankbaar alsof ik hem nog in mijn bezit had.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Daar heb je nu een staaltje van het vrouwenverstand!&#8221; riep Watkins uit. &#8220;Even dankbaar alsof zij hem nog in haar bezit had,
een diamant, die zijn weerga in deze wereld niet heeft!....&#8221;

</p>
<p>&#8220;Inderdaad, dat is niet geheel en al hetzelfde, miss Watkins!&#8221; merkte James Hilton op.

</p>
<p>&#8220;Neen, waarachtig niet!&#8221; vulde Friedel aan.

</p>
<p>&#8220;Jawel, het is volkomen hetzelfde!&#8221; antwoordde Cyprianus, &#8220;daar ik, nu ik dezen diamant vervaardigd heb, wel weer een andere
zal kunnen maken!&#8221;

</p>
<p>&#8220;O mijnheer de ingenieur,&#8221; sprak Hannibal Pantalucci met eene bedreigingsvolle stem, &#8220;ik geloof dat gij w&egrave;l zult doen wanneer
gij uwe proeven staakt.... w&egrave;l in het belang van Grikwaland.... voorzichtig in uw eigen belang!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Waarlijk, mijnheer!&#8221; antwoordde Cyprianus, &#8220;mijne meening is, dat ik u dienaangaande geen verlof te vragen heb!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Het oogenblik is bij mijne ziel goed gekozen om daarover te twisten,&#8221; riep John Watkins uit. &#8220;Is mijnheer M&eacute;r&eacute; ook wel verzekerd
van bij eene tweede proefneming te zullen slagen? Zou de tweede diamant, die in zijne werkplaats zou ontstaan, dezelfde kleur,
hetzelfde gewicht en derhalve dezelfde waarde als de eerste hebben? Kan hij zelfs verzekeren geen anderen steen te kunnen
vervaardigen, al ware het ook een van mindere waarde? Zou hij durven beweren dat het niet een groot toeval, louter toeval
is geweest?&#8221;

</p>
<p>Wat John Watkins daar sprak, was te redelijk om niet de gedachten van den jeugdigen ingenieur te treffen! Dat kwam daarenboven
geheel en al overeen met de tegenwerpingen, die hij zich zelven meermalen gemaakt had. Zijne wijze van werken kwam voorzeker
geheel en al overeen met de gegevens, die hij uit de nieuwere scheikunde geput had; maar was het toeval hem niet bovenal behulpzaam
geweest bij dat eerste welslagen? En was hij verzekerd, dat hij bij een tweede poging andermaal slagen zou?

</p>
<p>Onder die omstandigheden was het noodzakelijk, dat de dief, maar wat nog beter zou zijn, het gestolene achterhaald werd.

</p>
<p>&#8220;Heeft men geen spoor van Makatit gevonden?&#8221; vroeg John Watkins.

</p>
<p>&#8220;Geen enkel,&#8221; antwoordde Cyprianus.

</p>
<p>&#8220;Heeft men al de omstreken van het kamp doorzocht?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ja, en goed doorzocht ook,&#8221; zei Friedel. &#8220;De schurk is waarschijnlijk gedurende den nacht verdwenen en het zal moeilijk,
zoo niet onmogelijk zijn, te bepalen waarheen hij gevlucht is!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Heeft de politiebeambte zijne hut <span class="pageno">
[64]
</span>doorzocht?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ja,&#8221; antwoordde Cyprianus; &#8220;maar hij heeft niets ontdekt, wat hem op het spoor van den vluchteling kon brengen.&#8221;

</p>
<p>&#8220;O!&#8221; riep John Watkins uit, &#8220;ik zou vijfhonderd, ik zou duizend pond sterling willen geven, wanneer men den schoft vatte.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dat geloof ik wel, mijnheer Watkins,&#8221; zei Hannibal Pantalucci. &#8220;Ik vrees echter dat gij uwen diamant en ook den dief nimmer
wederziet!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Waarom dat?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Omdat Makatit, eenmaal aan het loopen, zoo dom niet zal zijn om onderweg op te houden! Hij zal de Limpopo-rivier oversteken,
hij zal de woestijn doortrekken, hij zal naar Zambessa of naar het meer Tanganayki, of naar de Boschjesmannen gaan, als hij
dat noodig oordeelen zal.&#8221;

</p>
<p>Deelde de spitsvondige Napolitaan, door zoo te spreken, openhartig zijne gedachten mede? Of poogde hij aldus te beletten dat
men de vervolging van Makatit ondernam, om die zorg later zelf op zich te nemen? Die vraag stelde Cyprianus zich, terwijl
hij hem aandachtig waarnam.

</p>
<p>Maar John Watkins was de man niet om eene onderneming op te geven eenig en alleen omdat zij moeilijk in de uitvoering was.
Hij zou werkelijk zijn geheel vermogen opgeofferd hebben om weer in het bezit van den onvergelijkelijken steen te geraken,
en door het geopende raam boorden zijne woedende blikken ongeduldig tot bij de groenende zomen der Vaalrivier, alsof hij hoop
had daar bij dien boschrand den vluchteling te ontdekken.

</p>
<p>&#8220;Neen!&#8221; riep hij, &#8220;dat kan zoo niet toegaan!.... Ik moet mijn diamant terug hebben!.... Die schoft moet achterhaald worden!....
O! als ik maar niet aan het pootje leed, dan zou dat spoedig genoeg geschied zijn, dat verzeker ik!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Vaderlief!....&#8221; kwam Alice tusschenbeide, om hem tot kalmte te stemmen.

</p>
<p>&#8220;Kom, wie belast er zich mede?&#8221; riep John Watkins uit, terwijl hij den blik rondom zich liet waren. &#8220;Wie wil zich met de vervolging
van den Kaffer belasten? De belooning zal flink zijn, daarop geef ik mijn woord!&#8221;

</p>
<p>En daar niemand antwoordde:

</p>
<p>&#8220;Kijk heeren,&#8221; hernam hij, &#8220;gij zijt alle vier jonge mannen, die naar de hand mijner dochter dingen! Welnu, brengt mij den
dief met mijn diamant terug&#8221;&#8212;hij zei thans reeds &#8220;mijn diamant&#8221;&#8212;&#8220;en op de eer van een Watkins, hij die mij den steen terugbrengt,
zal mijne dochter krijgen!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Aangenomen!&#8221; riep James Hilton.

</p>
<p>&#8220;Ik doe me&ecirc;!&#8221; verklaarde Friedel.

</p>
<p>&#8220;Wie zou niet trachten een zoo kostbaren prijs te winnen!&#8221; mompelde Hannibal Pantalucci met een akeligen grijnslach om de
lippen.

</p>
<p>Alice&#8217;s gelaat was hoogrood van schaamte; zij gevoelde zich uiterst vernederd, zich zoo tot inzet van zulk eene partij gesteld
te zien, en dat nog wel in tegenwoordigheid van den jongen ingenieur. Zij trachtte te vergeefs hare verlegenheid te verbergen.

</p>
<p>&#8220;Miss Watkins!&#8221; fluisterde haar Cyprianus toe, terwijl hij zich eerbiedig voor haar boog, &#8220;ik zou mij wel als mededinger willen
opdoen, maar mag, kan ik dat zonder uwe toestemming?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Die hebt gij, mijnheer Cyprianus,&#8221; antwoordde zij levendig, &#8220;en ik voeg er mijne beste wenschen bij.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dan ben ik bereid om naar het uiteinde der wereld te reizen,&#8221; zei hij terwijl hij zich tot John Watkins wendde.

</p>
<p>&#8220;Bij mijne ziel, waarschijnlijk zult gij niet ver van de wijs zijn&#8221;, meende Hannibal Pantalucci, &#8220;en ik geloof dat die Makatit
ons een aardig eindje ver zal voeren. Als hij goed doorgeloopen heeft, kan hij morgen te Potchefstroom zijn en zal hij de
bovenlanden bereikt hebben, alvorens wij onze woningen zullen hebben verlaten!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Maar, wat belet ons om heden nog.... om dadelijk te vertrekken?&#8221; vroeg Cyprianus.

</p>
<p>&#8220;O, ik waarachtig niet, als gij daarin trek hebt!&#8221; antwoordde de Napolitaan. &#8220;Maar, wat mij betreft, ik scheep mij nooit in
zonder mondvoorraad. Een degelijke wagen met een dozijn ossen bespannen en twee rijpaarden, dat is wel het allerminst wat
noodig kan geacht worden voor een tocht als deze. En dat alles is slechts te Potchefstroom te verkrijgen.&#8221;

</p>
<p>Nogmaals, sprak Hannibal Pantalucci ernstig? Of was het hem alleen te doen <span class="pageno">
[65]
</span>om zijne mededingers te doen terugdeinzen? De bevestiging daarvan kon aan twijfel onderhevig zijn. Wat evenwel niet twijfelachtig
kon genoemd worden, was dat hij volkomen gelijk had. Zonder zulke vervoermiddelen, zonder dien mondvoorraad zou het volslagen
dwaasheid zijn in het noorden van Grikwaland te gaan reizen.

</p>
<p>Evenwel, een span ossen&#8212;dat wist Cyprianus wel&#8212;kostte vier of vijf duizend gulden, en wat hem betrof, hij bezat er geen twee
duizend.

</p>
<p>&#8220;Een goede inval!&#8221; zei plotseling James Hilton, die, in zijne hoedanigheid van geboren Afrikaan van Schotschen oorsprong,
zeer zuinig van aard was, &#8220;waarom zouden wij met ons vieren geen vennootschap aangaan? Iedere kans zou dezelfde blijven, en
de onkosten zouden veel minder wezen, daar zij door allen gedragen werden!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dat komt mij zeer juist voor,&#8221; zei Friedel.

</p>
<p>&#8220;Top, dat neem ik aan,&#8221; antwoordde Cyprianus zonder aarzeling.

</p>
<p>&#8220;In dat geval,&#8221; meende Hannibal Pantalucci te moeten opmerken, &#8220;zullen wij moeten overeenkomen, dat ieder onzer zijne onafhankelijkheid
blijft behouden, en dat hij vrij zal wezen zijne makkers te verlaten, wanneer hij dit nuttig en doelmatig zal achten om den
vluchteling te achterhalen!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dat spreekt van zelf,&#8221; antwoordde James Hilton. &#8220;Wij vormen eene maatschap tot aankoop van een wagen, van ossen en levensvoorraad,
maar ieder onzer kan heengaan wanneer hij zulks oorbaar of passend zal achten! En des te beter voor hem die het eerste het
doel bereikt!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Aangenomen!&#8221; zeiden Cyprianus, Hannibal<a id="d0e2136"></a><span class="corr" title="Bron: ">,</span> Pantalucci en Friedel.

</p>
<p>&#8220;En wanneer vertrekt gij?&#8221; vroeg John Watkins ongeduldig, daar die overeenkomst zijne kansen, om weer in het bezit van den
beroemden diamant te geraken, vervierdubbelde.

</p>
<p>&#8220;Morgen met den postwagen van Potchefstroom<a id="d0e2143"></a><span class="corr" title="Bron: ">,</span>&#8221; antwoordde Friedel.

</p>
<p>&#8220;Er valt niet aan te denken om v&oacute;&oacute;r dat voertuig aan te komen.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Aangenomen!&#8221;

</p>
<p>Alice had middelerwijl Cyprianus ter zijde genomen en vroeg hem of hij waarlijk geloofde dat Makatit zulk een diefstal zoude
bedreven hebben?

</p>
<p>&#8220;Miss Watkins<a id="d0e2154"></a><span class="corr" title="Bron: ">,</span>&#8221; antwoordde de jeugdige ingenieur, &#8220;ik ben verplicht te erkennen, dat alle omstandigheden tegen hem pleiten, doordat hij
de vlucht genomen heeft. Maar wat mij zeker voorkomt, dat is dat die Hannibal Pantalucci mij geheel den indruk heeft gegeven,
dat hij meer van de verdwijning van den diamant afweet, dan hij wel zal willen bekennen. Wat een galgentronie heeft die man....
en welken schitterenden vennoot zal ik in hem aantreffen!... Maar bah! men moet roeien met de riemen die men heeft! Het is,
alles goed beschouwd, toch nog beter dien man in de nabijheid te hebben, om zijne bewegingen te kunnen gadeslaan, dan dat
hij alleen en volgens zijn eigen goedvinden kon handelen.&#8221;

</p>
<p>De drie mededingers namen weldra afscheid van John Watkins en van zijne dochter. Wat in de gegeven omstandigheden zeer natuurlijk
bevonden moest worden, is dat het afscheidnemen uiterst kort geschiedde en zich bepaalde tot het wisselen van een handdruk.
Wat zouden die ijverzuchtige mededingers, die te zamen vertrokken en elkander naar den duivel wenschten, ook te vertellen
hebben gehad, wat de anderen niet mochten hooren?

</p>
<p>Toen Cyprianus te huis kwam, vond hij daar Li en Bardik. Die jonge Kaffer had zich, sedert hij bij den Franschman in dienst
getreden was, zeer ijverig betoond. De Chinees stond met hem op den deurdrempel te babbelen. De jonge ingenieur deelde hen
mede, dat hij ging vertrekken in gezelschap van Friedel, van James Hilton en van Hannibal Pantalucci, om jacht op Makatit
te maken.

</p>
<p>Beiden wisselden toen een blik, een enkelen slechts; naderden elkander, en zonder in het minst hunne meening omtrent den vluchteling
uit te spreken, zeiden zij :

</p>
<p><a id="d0e2164"></a><span class="corr" title="Bron: ">&#8220;</span>Vadertje, neem ons mede met u; wij smeeken er u dringend om!&#8221;

</p>
<p>&#8220;U meenemen?.... Om wat te doen, asjeblieft?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Om uwe koffie te zetten en uwe maaltijden gereed te maken,&#8221; zei Bardik.

</p>
<p>&#8220;Om uw linnengoed te wasschen,&#8221; vulde Li aan.

</p>
<p>&#8220;En om de kwaadwilligen te beletten u te schaden,&#8221; hernamen beiden te <span class="pageno">
[66]
</span>zamen, alsof zij zulks vooraf afgesproken hadden.

</p>
<p>Cyprianus gunde hun een dankbaren blik.

</p>
<p>&#8220;Goed!&#8221; antwoordde hij, &#8220;op uw verlangen neem ik u beiden mede!&#8221;

</p>
<p>Daarop ging hij afscheid nemen van den ouden Jacobus Vandergaart, die, zonder goed- of af te keuren dat Cyprianus aan dien
tocht deelnam hem hartelijk de hand drukte en hem een goede en voorspoedige reis toewenschte.

</p>
<p>Toen de jeugdige ingenieur zich den volgenden morgen bij het aanbreken van den dag, gevolgd door zijne twee getrouwen, naar
het kampement Vandergaart begaf om den postwagen van Potchefstroom te bereiken, wierp hij in het voorbijgaan een blik op de
hoeve van John Watkins, waar alles zoo het scheen nog in slaap gedompeld was.

</p>
<p>Was het verbeelding? Of een droombeeld? Hij meende achter het witte mousseline van een der vensters een lichte gedaante te
herkennen, die op het oogenblik dat hij voorbijstapte hem een gebaar van vaarwel toewenkte.




</p>
<p class="div1"><a id="d0e2187"></a></p>
<h1 class="label">Dertiende hoofdstuk.</h1>
<h1>Dwars door de Transvaal.</h1>
<p>Toen de vier reizigers te Potchefstroom aankwamen, vernamen zij dat een jonge Kaffer&#8212;wiens signalement geheel en al overeenkwam
met den persoon van Makatit&#8212;den vorigen dag door de stad getrokken was. Dit werd als een gunstig voorteeken voor de kans van
welslagen der onderneming beschouwd. Maar het vooruitzicht werd tevens geopend, dat de vervolging waarschijnlijk zeer langdurig
zoude zijn, daar de reizigers vernamen, dat de vluchteling zich daar een lichte karikel had aangeschaft, met een struisvogel
bespannen, zoodat het moeilijk werd hem in te halen.

</p>
<p>En inderdaad, er bestaan geen betere loopers ter wereld dan die dieren, die volharding aan snelheid paren. Wij moeten er hier
bijvoegen, dat trekstruisvogels zelfs in Grikwaland uiterst zeldzaam zijn, omdat zij zoo moeilijk zijn af te richten. Daarom
kon noch Cyprianus noch zijne makkers zich te Potchefstroom die dieren aanschaffen.

</p>
<p>Nu moet betuigd worden, dat Makatit in die omstandigheden naar het noorden trok met een zeer snel vervoermiddel, terwijl tien
postpaarden, al werden zij ook geregeld verwisseld, zich bek-af zouden geloopen hebben.

</p>
<p>Er bleef dus niets anders over dan te trachten den vluchteling zoo spoedig mogelijk te volgen. Het is waar, deze had, behalve
een grooten voorsprong, ook nog het voordeel van over eene grootere snelheid te kunnen beschikken dan het vervoermiddel, dat
zijne vervolgers bezigen moesten. Maar.... maar de krachten van een struisvogel hebben ook hare grenzen. Makatit zou wel genoodzaakt
worden ergens op te houden, en dat zou tijdverlies voor hem zijn. Op het ongunstigste gerekend, zoude men hem op het einde
zijner reis inhalen.

</p>
<p>Cyprianus kwam weldra in het geval, zich geluk te kunnen wenschen dat hij Li en Bardik medegenomen had, vooral toen het er
op aankwam om zich voor den tocht uit te rusten. Dat was geen gering werk om in zulke omstandigheden met juistheid en beleid
die voorwerpen te kiezen, die werkelijk nut zouden opleveren. Dienaangaande kon niets tegen de ondervinding, in de woestijn
opgedaan, opwegen. Al was Cyprianus ook al een bovenste beste, een matador in de differentiaal- en <a id="d0e2202"></a><span class="corr" title="Bron: integaalrekeningen">integraalrekeningen</span>, zoo was hij toch onwetend als een zuigeling in het abc-boek van woestijnbestaan, in het &#8220;trek&#8220;leven, waardoor daar ginds
de wetenschap aangeduid wordt om &#8220;het spoor van de raderen van een wagen te kunnen volgen.&#8221; Daar kwam nu nog bij dat zijne
makkers niet alleen geen zucht aan den dag legden om hem met raad en daad te willen helpen, maar integendeel eene neiging
vertoonden om hem in dwaling te brengen.

</p>
<p>De zaken gingen vrij wel, wat den wagen, die met eene voor het water ondoordringbare huif moest overdekt zijn, de spannen
ossen en de verschillende voorraadsmiddelen betrof. Het algemeene belang noodzaakte gebiedend om die oordeelkundig uit te
kiezen en aan te schaffen. Die taak nam James Hilton op zich, en hij voerde ze naar wensch uit. Maar zoo werd niet te werk
gegaan met al hetgeen aan ieders individueel initiatief werd overgelaten, <span class="pageno">
[67]
</span>bij voorbeeld bij den aankoop van een paard.

</p>
<p>Cyprianus had op de markt reeds het oog geslagen op een zeer fraai, vurig veulen van drie jaren oud, dat men hem voor een
matigen prijs aanbood. Hij had het bij wijze van proef bereden en zeer gedresseerd bevonden en hij stond reeds gereed den
koopman de gevraagde som uit te betalen, toen Bardik hem ter zijde nam en vroeg:

</p>
<p>&#8220;Hoe is het, vadertje, gaat ge dat paard koopen?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Voorzeker, Bardik, het is het schoonste dat ooit voor een dusdanigen prijs te verkrijgen zal zijn.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Gij moet het niet nemen, al wou men het u te geef opdringen,&#8221; antwoordde de jeugdige Kaffer. &#8220;Dat paard zal geen acht dagen
de vermoeienissen van een reis in de Transvaal volhouden!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Wat meent ge?&#8221; vroeg Cyprianus. &#8220;Wilt ge ook bij geval tegenover mij de rol van waarzegger op u nemen!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Geenszins, vadertje; maar Bardik kent de woestijn en waarschuwt u, dat dit paard niet &#8220;van zouten&#8221; is.&#8221;

</p>
<p><a id="d0e2222"></a><span class="corr" title="Bron: ">&#8220;</span>&#8220;Van zouten?&#8221; Wil je mij dan een gekuipt paard doen koopen?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Neen, vadertje; maar die uitdrukking wil zeggen, dat dit paard de landziekte nog niet gehad heeft, dat het die weldra ondergaan
zal, en dat, wanneer het er niet aan sterft, het voor u niettemin nutteloos zal zijn.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Zoo!&#8221; zei Cyprianus, zeer opmerkzaam gemaakt door die waarschuwing van zijn bediende. &#8220;En wat is dat voor eene ziekte?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dat&#8217;s een hevige koorts, met hoesten gepaard,&#8221; antwoordde Bardik. &#8220;Het is onontbeerlijk bij zoo&#8217;n reis slechts paarden aan
te schaffen, die de ziekte reeds gehad hebben,&#8212;hetgeen aan hun uiterlijk gemakkelijk te zien is&#8212;, omdat, wanneer zij aan den
dood ontsnapt zijn, het zeer zeldzaam is, dat zij een tweede maal aangetast worden.&#8221;

</p>
<p>Tegenover zulk eene gebeurlijkheid mocht niet geaarzeld worden. Cyprianus brak iedere verdere onderhandeling af en ging op
kondschap uit. Iedereen, dien hij sprak, bevestigde Bardik&#8217;s raadgeving. Die zaak was zoo bekend in het land, dat men er zelfs
niet over sprak.

</p>
<p>Zoo tegen zijne onervarenheid gewaarschuwd, ging de ingenieur met meer voorzichtigheid te werk en riep den raad in van een
veearts te Potchefstroom.

</p>
<p>Dank zij de tusschenkomst van dien deskundige, werd het hem mogelijk zich binnen weinige uren een zoodanig rijpaard aan te
schaffen, als voor die reis geschikt was. Het was een grijs paard, dat slechts vel en beenderen scheen te hebben en slechts
een stuk staart in eigendom bezat. Maar het was hem bij onderzoek duidelijk aan te zien, dat die &#8220;van zouten&#8221; was, dat al
had hij ook al een onaangenamen draf, hij beter was dan hij er uitzag. Templar&#8212;zoo heette hij&#8212;genoot in het geheele land een
zekere vermaardheid wegens zijne onvermoeibaarheid. Bardik, die wel met recht mocht geraadpleegd worden, verklaarde ook dat
dit paard hem volkomen voldeed.

</p>
<p>Bardik zelf zou in het bijzonder met de leiding van den wagen en van de ossenspannen belast, en daarin door zijn makker Li
bijgestaan worden.

</p>
<p>Cyprianus behoefde zich dus niet om rijpaarden voor hen te bekommeren. Het zou hem ook onmogelijk geweest zijn, die aan te
schaffen, wegens de kolossaal hooge prijzen, die hij er voor zou hebben moeten besteden.

</p>
<p>De keuze der wapens was niet minder moeilijk. Cyprianus had wel ettelijke vuurwapenen uitgekozen, b.v. een uitmuntend getrokken
geweer van het stelsel <a id="d0e2243"></a><span class="corr" title="Bron: Martin-Henri">Martini-Henri</span> en een Remmington-karabijn, die niet door fraaie bewerking uitblonken, maar die juist schoten en spoedig geladen konden worden.
Maar, waaraan hij nimmer gedacht zou hebben, wanneer Li de Chinees hem er het denkbeeld niet van had ingefluisterd, was om
zich te voorzien van een zeker getal patronen met ontplofbaren kogel. Hij meende ook dat hij genoeg munitie zou hebben, wanneer
hij voor vijf of zes honderd schoten kruit en lood zou bezitten, en was zeer verbaasd toen hij vernam, dat vierduizend schoten,
per geweer gerekend, een minimum-voorraad was, die door de voorzichtigheid in dat land van wilde dieren en van inboorlingen,
die niet minder zeer te duchten waren, geboden werd.

</p>
<p>Cyprianus schafte zich ook twee revolvers aan, en patronen daarvoor, <span class="pageno">
[68]
</span>ook met ontplofbaren kogel, en voltooide zijne bewapening met den inkoop van een prachtig jachtmes, dat al sedert vijf jaren
in de uitstalling van den zwaardveger te Potchefstroom geprijkt had, zonder dat ooit iemand een zucht om het te koopen getoond
had.

</p>
<p>Het was ook weer Li, die op dien inkoop aangedrongen en daarbij verzekerd had, dat dit mes zeer nuttig bevonden zoude worden.
De zorg daarenboven, die de Chinees wijdde aan het onderhoud en aan de scherpte en den onbevlekten glans van dat korte en
breede lemmer, hetwelk veel op eene sabel-bajonet van de Fransche infanterie geleek, toonde genoegzaam welk vertrouwen hij
in de blanke wapens stelde, vertrouwen dat door alle mannen van zijn ras gedeeld wordt.

</p>
<p>Er moet nog vermeld worden, dat de reeds vermelde roode koffer den voorzichtigen Chinees steeds vergezelde. Hij stopte er,
bij eene menigte doozen en doosjes met geheimzinnigen inhoud, ongeveer zestig meter dun en lenig touw in, stevig gevlochten,
van dat soort hetwelk de matrozen &#8220;kabelgaren&#8221; noemen. Toen men hem vroeg wat hij daarmede wilde uitvoeren, antwoordde hij
ontwijkend:

</p>
<p>&#8220;Moet ik de wasch in de woestijn niet even goed ophangen als elders?&#8221;

</p>
<p>Alle inkoopen waren binnen twaalf uren volbracht. Ondoordringbare huiven, wollen dekens, keukengereedschap, overvloedige mondvoorraad
in dichtgesoldeerde blikken bussen, jukken voor de ossen, kettingen, verwisseltuigen, ledergoed, dat alles vulde in het achtergedeelte
van den wagen het algemeene magazijn. Het voorste gedeelte, overvloedig met stroo gevuld, zou tot slaapplaats dienen, zoowel
voor Cyprianus als voor zijne reismakkers.

</p>
<p>James Hilton had zich opperbest van zijne taak gekweten en scheen alles zeer behendig en doelmatig gekozen en aangeschaft
te hebben, wat voor de vennootschap op reis noodig zou voorkomen. Hij was zeer ijdel, en op zijne ervaring als volkplanter
liet hij zich veel voorstaan. Zoo zou hij waarachtig er toe overgegaan zijn om zijn makker volledig omtrent de gebruiken in
de Transvaal in te lichten, niet zoozeer uit kameraadschappelijken aandrang als om zijne meerderheid te toonen en zijne ijdelheid
bot te vieren.

</p>
<p>Maar dan kwam Hannibal Pantalucci steeds tusschen beiden om hem in de rede te vallen.

</p>
<p>&#8220;Waartoe dient het den Franschman uwe wetenschap en uwe ondervinding op te dringen?&#8221; vroeg hij dan fluisterend. &#8220;Zijt gij
er op gesteld, dat hij den prijs van den wedren wint? Als ik in uwe plaats was, zou ik al die bijzonderheden voor mij houden
en er geen woord over kikken!&#8221;

</p>
<p>James Hilton keek dan den Napolitaan met bewondering aan en antwoordde:

</p>
<p>&#8220;Het is sterk en slim wat gij daar zegt. Zeer sterk en zeer slim!.... Waarachtig, dat denkbeeld zou niet bij mij opgekomen
zijn!&#8221;

</p>
<p>Cyprianus had evenwel geen oogenblik geaarzeld om Friedel ridderlijk te waarschuwen en hem openhartig mede te deelen, wat
hij omtrent de paarden in dit land vernomen had; maar hij stootte zich gevoelig tegen eene grenzelooze zelfgenoegzaamheid
en stijfhoofdigheid. De Duitscher wilde naar niets hooren en verlangde te handelen zooals hij verkoos. Hij kocht dus het jongste
en het vurigste paard, hetwelk hij vinden kon&#8212;juist hetzelfde dier dat Cyprianus geweigerd had&#8212;en maakte er bijzonder werk
van om zich vischgereedschap aan te schaffen. Hij beweerde dat hij al heel spoedig beu van het wildbraad zoude zijn.

</p>
<p>Toen al die voorbereidende maatregelen eindelijk getroffen waren, kon men zich op weg begeven, waartoe de karavaan zich in
de volgorde rangschikte, zooals wij mededeelen zullen.

</p>
<p>De wagen werd getrokken door twaalf ossen, die rosachtig en zwart gevlekt waren en die door Bardik gemend werden. Deze liep
nu eens met de zweep in de hand naast de stevige dieren, of wel sprong om uit te rusten op den disselboom achter het laatste
span. Dan, dicht bij den bok gezeten, gaf hij zich aan het geschommel en gehots van het voertuig over zonder zich verder om
iets te bekommeren, en scheen uitermate ingenomen met dat soort van vervoermiddel. De vier ruiters reden in front en maakten
de achterhoede uit. Zoodanig zou de marschvorm <span class="pageno">
[69]
</span>gedurende de lange dagen geregeld blijven, en slechts om eene patrijs te schieten, hetzij om eene verkenning uit te voeren,
mocht deze of gene het gelid verlaten.

</p>
<p>Na een vluchtige beraadslaging werd besloten, dat men zich regelrecht naar de bronnen van de Limpopo zoude begeven. Alle inlichtingen,
die men ingewonnen had, toonden aan dat Makatit zich hoogstwaarschijnlijk derwaarts begeven had. En inderdaad, hij kon geen
anderen weg ingeslagen hebben, wanneer het althans zijne meening was, om zich spoedig buiten de grenspalen der Engelsche bezittingen
te begeven. Het voordeel, dat de Kaffer op zijne vervolgers vooruit had, was vooreerst zijne uitmuntende kennis met de streek,
en dan de lichtheid van zijn voertuig. Van den eenen kant wist hij waarheen hij trok, en kon hij den naasten weg inslaan;
van den anderen kant was hij verzekerd, dank zij zijne kennissen en betrekkingen in het noordergedeelte van het land, dat
hij overal hulp en bescherming, voeding en onderkomen&#8212;zelfs bondgenooten, als die noodig zouden zijn, zoude vinden. Daarenboven
kon men verzekerd zijn dat hij van zijn invloed op de inboorlingen zoude gebruik maken om hen te gemoet te treden, die hem
vervolgden, en dan desnoods gewapenderhand te doen aanvallen. Cyprianus en zijne makkers beseften dus al meer en meer de noodzakelijkheid
om gezamenlijk te marcheeren, ten einde elkander te ondersteunen, wilden zij ten minste dat een hunner de vruchten hunner
pogingen plukte.

</p>
<p>De Transvaal, die van het zuiden naar het noorden doorreisd zoude worden, is die uitgestrekte landstreek van Zuidelijk Afrika&#8212;ongeveer
dertigduizend hektaren groot&#8212;welker oppervlakte zich uitstrekt tusschen de Vaalrivier en de Limpopo, ten westen van den Drakenbergketen,
van de Engelsche kolonie Natal, van het Zoeloeland en van de Portugeesche bezittingen gelegen.

</p>
<p>Geheel en al door de Boeren, die oude Hollandsche kolonisten van het Kaapland, ingenomen, die er in twintig of dertig jaren
eene arbeidzame bevolking van landbouwers van meer dan honderdduizend zielen hebben heengetrokken, heeft de Transvaal natuurlijk
de onverzadelijke begeerlijkheid van Groot-Brittanni&euml; opgewekt. Die mogendheid heeft dan ook dat land in 1877 bij hare bezittingen
aan de Kaap ingelijfd. Maar de gedurige opstanden van de Boeren, die hardnekkig en onafhankelijk willen blijven, maken dien
toestand van inlijving van dit zoo schoone land nog zeer twijfelachtig.<a id="d0e2282src" href="#d0e2282" class="noteref">1</a>

</p>
<p>Het is een van de meest schilderachtige, een van de vruchtbaarste streken van Afrika, maar ook een van de gezondste, en dat
verklaart, zonder haar evenwel te rechtvaardigen, de aantrekkingskracht, welke zij op hare geduchte buurvrouw uitoefent. De
goudmijnen, die er kort geleden ontdekt werden, zijn niet zonder invloed gebleven op de politieke gedragslijn van Engeland
ten opzichte van de Transvaal.

</p>
<p>Op geografisch gebied verdeelt men gewoonlijk dit land, en ook de Boeren, die het bewonen, in drie hoofdstreken, te weten:
het hooge land of het Hooge Veld, het heuvelland of het Banken-Veld, en het struikenland of het Bosch-Veld.

</p>
<p>Het hooge land is het meest zuidelijk gelegen. Het wordt door de bergketen gevormd, die van den Drakenberg naar het westen
en naar het zuiden vertakken. Dat is het Transvaalsche mijndistrict, waar de dampkring koud en droog is, evenals in het Berner
Oberland. Het Banken-Veld is het landbouwdistrict bij uitnemendheid. Het strekt zich ten noorden van het Hooge Veld uit en
herbergt in zijne diepe dalen, die door flinke stroomen besproeid en door steeds groenende boomen beschaduwd worden, het grootste
gedeelte der Hollandsche bevolking.

</p>
<p>Het Bosch-Veld eindelijk of het struikenland is voornamelijk de jachtstreek. Die strekt zich in onmetelijke vlakten noordwaarts
tot aan de oevers van de Limpopo, en westwaarts tot aan het land der Betjuanen-Kaffers uit.

</p>
<p>Onze reizigers, die van den Potchefstroom, in het Banken-Veld gelegen, vertrokken waren, moesten het grootste gedeelte van
die streek diagonaalsgewijs doortrekken, voor dat zij het Bosch-Veld bereiken konden, om zich <span class="pageno">
[70]
</span>verder noordwaarts naar de boorden der Limpopo te begeven.

</p>
<p>Dit eerste gedeelte der reis door de Transvaal was natuurlijk het gemakkelijkste. Men bevond zich toen nog in een half beschaafd
land. De grootste ongevallen, die den reizigers overkomen konden, bepaalden zich tot een rad, hetwelk in het modderige wagenspoor
van den weg wegzonk, of tot een zieken os. De wilde eenden, de patrijzen, de ree&euml;n werden langs het pad overvloedig aangetroffen
en vormden iederen dag den grondslag van het ontbijt of van het middagmaal. De nacht werd gewoonlijk in de een of andere hoeve
doorgebracht, welker bewoners, gedurende drie vierden van het jaar van het overige gedeelte der schepping afgesloten, de gasten,
die bij hen aanklopten, met eene waarachtige vreugde welkom heetten.

</p>
<p>De Boeren werden overal van hetzelfde karakter aangetroffen, dat wil zeggen: dat zij gastvrij, voorkomend en belangeloos waren.

</p>
<p>&#8217;s Lands gebruik eischt wel is waar, dat hun eene vergoeding wordt aangeboden voor het onderkomen, dat zij aan menschen en
dieren verleenen; maar zij weigeren die vergoeding immer. Daarentegen dringen zij bij de reizigers aan, wanneer het op vertrekken
aankomt, om meel, oranje-appelen en gedroogde perziken aan te nemen. En laat men hen in ruil eenig uitrustingstuk, of jachtinstrument,
eene zweep, kruithoorn of iets dergelijks, dan zijn zij verrukt, al is de waarde van het ontvangen voorwerp ook nog zoo gering.

</p>
<p>Die brave lieden leiden te midden van hunne uitgestrekte eenzame streken, een vrij rustig bestaan; zij en hunne familie leven
zonder veel moeite van de opbrengst hunner kudden en bebouwen met behulp van Hottentotten of Kaffers slechts zooveel grond,
om jaarlijks voldoenden voorraad granen en groenten te gewinnen.

</p>
<p>Hunne woningen zijn eenvoudig uit leem omgetrokken en met een dik stroodak gedekt. Wanneer de regen hunne muren in bres legt&#8212;wat
niet zelden gebeurt,&#8212;dan hebben zij het geneesmiddel dicht bij de hand. De geheele familie houdt zich dan onledig, leem met
water te kneden, en hebben zij daarvan een goeden voorraad vervaardigd, dan grijpen jongens en meisjes geheele handvollen
van die pap en bombardeeren daarmede de opening totdat zij gedicht is.

</p>
<p>In het innerlijke dier woningen worden ter nauwernood eenige meubelen aangetroffen; bij voorbeeld houten banken, ruwe tafels,
bedden voor de groote personen, terwijl de kinderen zich met schapenvachten vergenoegen.

</p>
<p>En toch vindt de kunst eene gereede plaats te midden van dat oorspronkelijk bestaan. Bijna alle Boeren beoefenen de muziek;
zij krassen op de viool of spelen op de fluit. Zij zijn dol op het dansvermaak, en kennen noch hinderpalen noch vermoeienis,
wanneer het geldt om soms van twintig mijlen in de rondte te zamen te komen ten einde aan hunnen hartstocht voor het dansen
te voldoen.

</p>
<p>Hunne dochters zijn zedig en zien er vaak zeer schoon uit in den eenvoudigen tooi der Hollandsche boerinnen. Zij huwen jong,
brengen haren aanstaande slechts een bruidschat van een dozijn ossen of geiten, alsook een wagen of eenig ander weeldestuk
van dien aard mede. De echtgenoot beijvert zich om een huis te bouwen, om in den omtrek eenige bunders land te ontginnen,
en daarmede is het huisgezin op gang geholpen.

</p>
<p>De boeren leven lang en worden zeer oud. Nergens ter wereld worden zooveel honderdjarigen aangetroffen als in de Transvaal.

</p>
<p>Een zonderling verschijnsel, hetwelk evenwel nog niet voldoende verklaard is, valt op te merken in de zwaarlijvigheid waarmede
bijna allen op rijperen leeftijd behept worden en die bij hen een verbazenden omvang bereikt. Overigens zijn zij hoog van
gestalte, en die kenmerken worden zoowel bij de kolonisten van Franschen en Duitschen als van zuiver Hollandschen oorsprong
aangetroffen.

</p>
<p>Intusschen werd de reis, zonder bijzondere voorvallen te ontmoeten, voortgezet. Het was zelden, dat de expeditie niet in hoeven,
waar zij iederen avond halt maakte, inlichtingen omtrent Makatit kon inwinnen. Overal had men hem zien voorbijstuiven, met
spoed voortgetrokken door zijnen struisvogel, eerst met een voorsprong van twee of drie dagen, later met een van vijf of zes,
<span class="pageno">
[71]
</span>eindelijk met een van zeven of acht. Men was hem klaarblijkelijk op het spoor, maar tevens kwam daarbij helder uit, dat hij
het in vlugheid won op hen, die hem vervolgden.

</p>
<p>De vier menschenjagers schenen evenwel zeker van hun welslagen te zijn. De vluchteling zou toch eindelijk genoodzaakt zijn
om halt te maken. Zijne vangst was dus slechts eene kwestie van tijd.

</p>
<p>Cyprianus en zijne makkers vatten hunne taak dan ook van de gemakkelijkste zijde op. Langzamerhand begonnen zij zich aan hunne
lievelingsgenoegens over te geven. De jonge ingenieur verzamelde rotssoorten; Friedel herbariseerde en beweerde de eigenschappen
der planten, die hij verzamelde, te herkennen aan hun uiterlijke kenteekenen; Hannibal Pantalucci plaagde of mishandelde hetzij
Bardik, hetzij Li, en verwierf slechts genade van zijne reisgenooten voor zijne ongure grappen, door op de pleisterplaatsen
een schotel overheerlijke macaroni te bereiden; James Hilton hield zich onledig met de karavaan van wildbraad te voorzien.
Er gingen weinige dagen voorbij, waarin hij niet eenige dozijnen patrijzen, een overvloed van kwartels, soms een wild zwijn
of een antiloop schoot.

</p>
<p>Zoo den eenen dag v&oacute;&oacute;r, den andere n&agrave; voorttrekkende, bereikte men eindelijk het Bosch-Veld. De hoeven werden weldra al meer
en meer zeldzaam en werden later niet meer ontmoet. Men had de uiterste grenzen der beschaafde wereld bereikt.

</p>
<p>Men moest van dat tijdstip af iederen avond kampeeren, groote vuren ontsteken, waaromheen menschen en dieren zich onder de
hoede van een waakzame wacht konden ter ruste leggen.

</p>
<p>De landstreek had een uiterst woest uitzicht aangenomen. Vlakten van geelachtig zand, boschjes van doornachtige struiken,
hier en daar een beek, die door eene moerassige strook kronkelde, hadden het lachende groene landschap van het Banken-Veld
afgewisseld. Soms moest er een aanmerkelijke omweg gemaakt worden om een wezenlijk woud van <i>thorn trees</i> of doornboomen te ontwijken. Dat zijn boompjes van drie tot vijf meters hoog, die eene groote menigte horizontaal uitgestrekte
takken dragen, gewapend met doornen van twee tot vier duim lang, zeer hard en scherp als een dolkmes.

</p>
<p>Deze grensstrook van het Bosch-Veld wordt gewoonlijk Lion Veld of Leeuwen Veld genoemd; maar zij schijnt die schrikwekkende
benaming niet te rechtvaardigen, want na drie dagen reizens had men nog geen van die wilde dieren gezien.

</p>
<p>&#8220;Die naam zal slechts bij overlevering bestaan,&#8221; mompelde Cyprianus bij zich zelven. &#8220;De leeuwen zullen meer naar den kant
der woestijn getrokken zijn!&#8221;

</p>
<p>Toen hij evenwel die meening in tegenwoordigheid van James Hilton uitte, begon deze luidkeels te lachen.

</p>
<p>&#8220;Gij gelooft dus dat er geen leeuwen zijn?&#8221; vroeg hij, toen zijne lachbui over was. &#8220;Dat komt daar vandaan, dat gij er niet
op geoefend zijt om ze te zien.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Mooi zoo! Een leeuw te midden van die kale vlakte niet zien!&#8221; antwoordde Cyprianus op spottenden toon.

</p>
<p>&#8220;Welnu, ik wed om tien pond,&#8221; zei James Hilton, &#8220;dat v&oacute;&oacute;r wij een uur verder zijn, ik er u een zal wijzen, dien gij niet opgemerkt
zult hebben!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Uit beginsel wed ik nooit,&#8221; antwoordde Cyprianus; &#8220;toch vraag ik niet beter dan door de ondervinding geleerd te worden.&#8221;

</p>
<p>Men trok nog gedurende vijf en twintig of dertig minuten voort, en niemand dacht meer aan leeuwen, toen James Hilton eensklaps
uitriep:

</p>
<p>&#8220;Heeren, kijkt toch dat mierennest, hetwelk daar ter rechterzijde wordt ontwaard!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Wat is daaraan te zien?&#8221; vroeg Friedel. &#8220;Sedert twee of drie dagen zien wij niets anders.&#8221;

</p>
<p>Inderdaad, niets komt in het Bosch-Veld meer menigvuldig voor dan die groote gele aardhoopen, die door ontelbare mieren opgeworpen
zijn, en die van tijd tot tijd alleen met eenige doornstruiken of boschjes van magere mimosa&#8217;s eenige afwisseling in de vreeselijke
eentonigheid van de zich rondom uitstrekkende vlakte aanbrengen.

</p>
<p>James Hilton lachte, maar stil en geheel voor zich.

</p>
<p>&#8220;Mijnheer M&eacute;r&eacute;,&#8221; hernam hij, &#8220;laat uw paard een harden galop aannemen, tot in de nabijheid van die mierennesten.&#8212;Kijk dan
in de richting van mijn vinger<a id="d0e2363"></a><span class="corr" title="Bron: ">.</span>&#8212;Ik beloof u dat gij zien zult <span class="pageno">
[72]
</span>wat gij verlangt te zien. Kom er evenwel niet te dicht bij, of het zou u kunnen berouwen.&#8221;

</p>
<p>Cyprianus gaf zijn paard de sporen, en reed naar de plek, die door James Hilton een mierennest genoemd werd.

</p>
<p>&#8220;Het is een leeuwenfamilie, die daar gelegerd is!&#8221; zei de Duitscher, zoodra Cyprianus zich verwijderd had. &#8220;Ik durf tien tegen
een wedden, dat die gele hoopen, die gij daar ziet, en die gij voor mierennesten aanziet, niets anders zijn!&#8221;

</p>
<p>&#8221;<i>Per Bacco</i>!&#8221; riep Hannibal Pantalucci uit. &#8220;Gij hadt wel noodig om hem aan te bevelen er niet te dicht bij te komen!&#8221;

</p>
<p>Maar bemerkende dat Bardik en Li naar hem luisterden, hernam hij, terwijl hij een draai aan zijne uitgedrukte gedachten gaf:

</p>
<p>&#8220;De Franschman zou aardig verschrikt geworden zijn en wij zouden eens hartelijk gelachen hebben.&#8221;

</p>
<p>De Napolitaan vergiste zich. Cyprianus was er de man niet naar om zich te laten verschrikken, zooals hij zeide.

</p>
<p>Toen deze op tweehonderd passen gekomen was van het doel, dat hem aangewezen was, herkende hij met welk schrikkelijk mierennest
hij te doen had. Er waren daar een kolossale leeuw met zijne leeuwin en drie welpen, die in elkaar gerold op den grond lagen
als katten, en gerust in de zon sliepen.

</p>
<p>Toen het geluid van den hoefslag van Templar zijn oor bereikte, opende de leeuw zijne oogen, hief zijn overgroot hoofd op
en geeuwde terwijl hij tusschen twee rijen vreeselijke tanden een afgrond liet ontwaren, waarin een kind van tien jaren met
huid en haar kon verdwijnen. Toen keek hij den ruiter aan, die op twintig passen afstands zijn paard tot staan had gebracht.

</p>
<p>Het wilde dier had gelukkig geen honger, anders had hij zich zoo onverschillig niet gedragen.

</p>
<p>Cyprianus wachtte met de karabijn in de hand gedurende twee of drie minuten wat de leeuw zou gelieven te doen. Maar toen hij
bemerkte, dat deze niet van zins was de vijandelijkheden te beginnen, had hij den moed niet om het vreedzame geluk van dat
belangwekkende gezin te storen. Hij wendde zijn paard en kwam in een korten draf bij zijne makkers terug.

</p>
<p>Dezen, verplicht om hem hulde te brengen wegens zijne koelbloedigheid en dapperheid, ontvingen hem met juichkreten.

</p>
<p>&#8220;Ik zou de weddenschap verloren hebben, mijnheer Hilton,&#8221; zei Cyprianus in allen eenvoud.

</p>
<p>Dienzelfden avond kwam men bij den rechteroever der Limpopo aan, alwaar halt gemaakt werd. Friedel wilde van de gelegenheid
gebruik maken om een vischzootje in die rivier te vangen. Hij zette dat plan, in weerwil van de waarschuwingen van James Hilton,
stijfhoofdig door.

</p>
<p>&#8220;Dat is zeer ongezond, kameraad,&#8221; zeide deze. &#8220;Ik waarschuw u. In het Bosch-Veld moet men na zonsondergang noch langs de rivieroevers
verwijlen, noch....&#8221;

</p>
<p>&#8220;Kom, kom! Ik heb in mijn leven wel want anders bijgewoond!&#8221; antwoordde de Duitscher met de stijfhoofdigheid aan zijn natie
eigen.

</p>
<p>&#8220;Juist,&#8221; riep Hannibal Pantalucci uit; &#8220;wat zou er daarenboven ongezonds in gelegen zijn, om gedurende een uur of twee op
den oever der rivier te verwijlen? Het is mij wel gebeurd, dat ik, terwijl ik op de eendenjacht was, er halve en heele dagen
doorbracht en ik daarbij tot aan de schouders nat was!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Maar dat is volstrekt niet hetzelfde,&#8221; hernam James Hilton. &#8220;Pas op, Friedel!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Praatjes allemaal!&#8221; antwoordde de Napolitaan. &#8220;Mijn waarde Hilton, gij zoudt beter doen de bus met geraspte kaas op te zoeken
om mijne macaroni klaar te kunnen maken, dan te pogen onze makkers te beletten een schotel visch machtig te worden. Drommels,
die zou eene aangename afwisseling in onzen maaltijd brengen.&#8221;

</p>
<p>Friedel stapte op, zonder naar goeden raad te willen luisteren. Hij vermaakte zich zoodanig met hengelen, dat het stikdonkere
nacht was, toen hij in de legerplaats terugkeerde.

</p>
<p>Daar gebruikte de hartstochtelijke hengelaar zijn maaltijd met den meesten eetlust en deed van allen wel de grootste eer aan
de visschen die hij zelf gevangen had. Toen hij evenwel zich in den wagen bij zijne makkers te slapen legde, klaagde hij over
hevige huiveringen, die hem overvielen.
<span class="pageno">
[73]
</span></p>
<p>Toen den volgenden morgen de dag aanbrak en men opstond om te vertrekken, had Friedel eene hevige koorts en bevond hij zich
in de volslagen onmogelijkheid om te paard te stijgen. Hij verlangde evenwel, dat men opbreken en de reis voortzetten zoude,
verzekerende dat hij zeer goed op het stroo in den wagen lag. Men deed, zooals hij begeerde. Tegen het middaguur ijlde hij.

</p>
<p>Toen het drie uur was, was hij dood.

</p>
<p>Zijne ziekte was het gevolg van een bloedbederfkoorts van de ergste soort.

</p>
<p>Bij dat plotselinge uiteinde kon Cyprianus de gedachte niet verbannen, dat Hannibal Pantalucci, door zijne slechte raadgevingen,
in die gebeurtenis eene groote verantwoordelijkheid op zich geladen had. Maar niemand anders dan de Franschman dacht er aan,
die opmerking te maken.

</p>
<p>&#8220;Gij ziet nu, dat ik gelijk had toen ik gisteren beweerde, dat men bij het vallen van den avond niet op den oever eener rivier
moet verwijlen,&#8221; vergenoegde zich James Hilton op wijsgeerigen toon te herhalen.

</p>
<p>Men stond gedurende eenigen tijd stil om het lijk te begraven, dat men toch niet ten prooi aan de wilde dieren kon laten.

</p>
<p>Het was het lijk van een medeminnaar, van een vijand bijna, en toch gevoelde zich Cyprianus bij die laatste plechtigheid innig
bewogen. Het gezicht van den dood, overal zoo treffend en zoo aangrijpend, scheen in de woestijn nog des te meer indruk te
maken. In het aangezicht slechts van de natuur schijnt de mensch beter te begrijpen, dat de dood de onvermijdelijke eindpaal
is van alles wat leeft. Verre van zijne verwanten, verre van allen, die hij liefhad, vlogen zijne gedachten in dit sombere
uur met weemoed naar hen heen. Hij zei tot zich zelven, dat hij morgen wellicht op de onmetelijke vlakte zou neervallen om
niet meer op te staan, dat hij dan ook onder een voet zand zou gestopt worden, dat ook boven zijn lijk een naakte steen zou
gerold worden, en dat noch de tranen eener zuster of moeder, noch de weeklachten van een vriend hem tot bij zijne eenzame
groeve zouden vergezellen. En een weinig van het medelijden, dat hem het lot van zijn makker inboezemde, op zijn eigen toestand
overbrengende, was het hem, alsof een gedeelte van zijn eigen ik in dat graf besloten werd.

</p>
<p>Daags na die treurige plechtigheid werd het paard van Friedel, dat vastgemaakt aan den wagen volgde, door de Veld-ziekte aangetast.
Men moest het achterlaten en afmaken.

</p>
<p>Het arme dier had zijn baas slechts weinige uren overleefd.




</p>
<p></p>
<hr class="noteseparator">
<div class="notetext">
<p class="notetext"><a id="d0e2282" href="#d0e2282src" class="noteref">1</a> Dit werk werd geschreven in 18.... Sedert is, zooals men weet, heel wat verandering in dien toestand gekomen. (<span class="smallcaps">De Vertaler</span>).
</p>
</div>
<p class="div1"><a id="d0e2430"></a></p>
<h1 class="label">Veertiende hoofdstuk.</h1>
<h1>Ten noorden van de Limpopo-Rivier.</h1>
<p>Er waren drie dagen van onderzoekingen en loodingen noodig om eene waadbare plaats dwars door de bedding van de Limpopo te
vinden. En het was nog maar zeer twijfelachtig, of men haar gevonden zou hebben, wanneer niet eenige Macalaccasche Kaffers,
die daar bij den oever der rivier rondzwierven, waren aangetroffen en zich hadden bereid verklaard om de karavaan tot gidsen
te verstrekken.

</p>
<p>De Kaffers van dat ras zijn arme domme duivels, die door de meer ontwikkelde Betjuanen in eene afzichtelijke dienstbaarheid
gehouden worden. Zij worden, zonder op eenige belooning uitzicht te hebben, tot den meest zwaren arbeid gedwongen, en daarbij
met hardheid en ruwheid behandeld. Wat meer zeggen wil: het is hun op straffe des doods verboden vleeschspijzen te eten. De
rampzalige Macalaccassen kunnen zooveel wild dooden, als zij op hun pad ontmoeten, op voorwaarde dat zij het bij hunne heeren
en meesters te huis brengen. En die laten hun niets anders dan de ingewanden over, zooals de Europeesche jagers ongeveer met
hunne jachthonden handelen.

</p>
<p>Een Macalaccasche Kaffer bezit niets in eigendom, zelfs de ellendige hut, niet, die hij bewoont, zelfs de kalabas niet, waaruit
hij drinkt. Hij loopt nagenoeg naakt rond, is mager en zonder vleesch, en draagt buffeldarmen over den schouder, die men op
eenigen afstand voor ellenlange zwarte worsten zoude kunnen houden en die in werkelijkheid niets anders zijn dan zeer oorspronkelijke
ontvangers, waarin hij zijn voorraad water met zich voert.
<span class="pageno">
[74]
</span></p>
<p>De handelsgeest van Bardik openbaarde zich weldra in het volleerde kunststukje, waardoor hij die ongelukkigen tot bekentenis
wist te brengen, dat zij in weerwil van hunne ellende eenige struisveeren bezaten, die zij zorgvuldig in naburige struiken
verborgen hadden. Hij deed hen onmiddellijk den voorslag om ze te koopen, waartoe hij met hen des avonds op eene bepaalde
plaats zou samenkomen.

</p>
<p>&#8220;Gij hebt dus geld om hen in ruil daarvoor te geven?&#8221; vroeg Cyprianus tamelijk verwonderd.

</p>
<p>Bardik haalde al lachende een handvol koperen knoopen te voorschijn, die hij sedert een paar maanden opgezameld had en die
hij in een linnen zakje bij zich droeg.

</p>
<p>&#8220;Dat&#8217;s gekheid!&#8221; zeide Cyprianus. &#8220;Dat is geen gangbare munt, en ik mag niet toestaan, dat die arme drommels met eenige dozijnen
knoopen gefopt worden!&#8221;

</p>
<p>Hij had mooi praten; het was onmogelijk Bardik te doen begrijpen, dan in zoo&#8217;n handel iets berispelijks gelegen was.

</p>
<p>&#8220;Wanneer de Macalaccassen mijne knoopen tegen hunne struisveeren willen inruilen,&#8221; antwoordde hij in allen ernst, &#8220;wie zal
er dan wat tegen te zeggen hebben? Gij weet zeer goed, dat de inzameling van die ve&ecirc;ren hen niets gekost heeft. Zij hebben
zelfs het recht niet om die te bezitten; zij durven ze slechts ter sluiks vertoonen! Een knoop daarentegen is een nuttig voorwerp,
veel nuttiger dan een veer van een struisvogel! Waarom zou het mij dan verboden zijn hen een of twee dozijn van die nuttige
knoopen in ruil voor een gelijk aantal veeren aan te bieden?&#8221;

</p>
<p>Die redeneering was wel spitsvondig, maar toch niet eerlijk. Wat de Kaffer niet inzag was, dat de Macalaccassen zijne knoopen
zouden aannemen niet zoozeer voor het gebruik, dat zij er van zouden kunnen maken, daar zij bijna geen kledingstukken aan
het lijf droegen, maar wel voor de veronderstelde waarde, die zij aan die metalen schijfjes, welke zoozeer op muntstukken
geleken, toekenden. Zoo beschouwd, was die ruil werkelijk bedrog.

</p>
<p>Toch moest Cyprianus tot de erkenning komen, dat zijne redeneering te hoog was voor het begrip van dien wilde, die op het
gebied van warenomzetting een ruim geweten had. Hij liet hem dus handelen zooals hij wilde.

</p>
<p>De handelsoperatie van Bardik werd des avonds met fakkellicht volvoerd. De Macalaccassen waren klaarblijkelijk zeer bevreesd
door hun opkooper bedrogen te worden. Zij vergenoegden zich dan ook niet met de lichten, die de blanken ontstoken hadden,
maar zij brachten elk een bos ma&iuml;s-stengels mede, die zij in den grond plantten en daarna aanstaken.

</p>
<p>Vervolgens haalden die inboorlingen hunne struisveeren voor den dag en beijverden zich om de knoopen van Bardik te bezichtigen.

</p>
<p>Toen begonnen zij onder een oorverdoovend geschreeuw, gepaard met buitensporige gebaren, een redetwist over den aard en de
waarde van die metalen schijfjes.

</p>
<p>Niemand verstond een woord van hetgeen zij in hunne snelsprakige taal vertelden, maar het was voldoende om hunne met bloed
beloopen oogen, hunne welsprekende gebaren en hunnen toorn te zien, om te begrijpen, dat de woordentwist over een hoogst belangrijk
vraagstuk voor hen liep.

</p>
<p>Dit hartstochtelijke gekakel werd plotseling door eene onverwachte verschijning afgebroken.

</p>
<p>Een neger van hooge gestalte, die zich waardiglijk in een leelijken mantel van rood katoen gewikkeld had en wiens voorhoofd
getooid was met een soort van diadeem, die door de Kaffersche krijgslieden wordt gedragen en van schapendarmen vervaardigd
is, trad uit het struikgewas te voorschijn, in welker nabijheid het loven en bieden geschiedde. Hij sloeg woest met den steel
zijner lans op de Macalaccassen, die op heeter daad betrapt waren, zich met verboden handelszaken in te laten.

</p>
<p>&#8220;Lopepo!...... Lopepo!......&#8221; schreeuwden de ongelukkige wilden, terwijl zij uit elkaar stoven als een troep overvallen ratten.

</p>
<p>Een kring van zwarte krijgslieden kwam evenwel uit al de omliggende struiken te voorschijn en omgaf de schuldigen, die natuurlijk
in hunne vlucht weerhouden werden.

</p>
<p>Toen deed Lopepo zich al de knoopen overhandigen. Hij bekeek ze zeer <span class="pageno">
[75]
</span>zorgvuldig bij het schijnsel der toortsen en borg ze met een lach van vergenoegen in zijn leeren tasch. Daarna trad hij op
Bardik toe, nam hem de reeds geleverde struisve&ecirc;ren uit de handen en eigende zich die ook toe, zooals hij met de knoopen gedaan
had.

</p>
<p>De blanken waren lijdzame toeschouwers van dat geheele tooneel gebleven. zij wisten niet, wat zij doen zouden, &ograve;f lijdzaam
blijven &ograve;f tusschenbeiden komen. Lopepo hakte den knoop door. Hij trad hen te gemoet, en op eenige passen afstand van hen
gekomen, maakte hij halt en hield eene aanspraak op zeer bevelenden toon, die voor allen, op een na, geheel onverstaanbaar
was.

</p>
<p>James Hilton evenwel, die eenige woorden van de Betjuanen-taal verstond, slaagde er in om den algemeenen zin van die redevoering
te vatten en vertaalde haar voor zijn makkers. De grondtoon van die toespraak was, dat het Kaffer-opperhoofd er zich over
beklaagde, dat men Bardik veroorloofd had handel te drijven met de Macalaccassen, die niets in eigendom mochten bezitten.
De neger verklaarde bij het slot van zijn gebabbel, dat hij de verboden koopwaren benaderde, en vroeg of de blanken daartegen
iets hadden in te brengen.

</p>
<p>De meening van dezen omtrent de te kiezen partij was verdeeld. Hannibal Pantalucci was van oordeel, dat men dadelijk moest
toegeven, om niet in twist met het Betjuanen-opperhoofd te geraken. James Hilton en Cyprianus erkenden wel, dat er iets goeds
in die opvatting was, maar vreesden, dat wanneer men zich te meegaande in die zaak toonde; Lopepo daardoor overmoedig zoude
worden en dan wellicht eischen zoude stellen, die tot eene onherroepelijke vredebreuk konden leiden.

</p>
<p>Men hield spoedig raad met gedempte stem, waarin overeengekomen werd, dat men de knoopen aan de Betjuanen zou laten, maar
dat zij de struisveeren moesten teruggeven.

</p>
<p>James Hilton had alle moeite om dat door middel van gebaren en van eenige Kafferwoorden verstaanbaar te maken. Eerst vermeende
Lopepo eene staatkundige houding te moeten aannemen en van aarzeling te doen blijken. Hij ontwaarde evenwel het glinsteren
van de loopen der geweren in handen van de Europeanen; dat gaf den doorslag, zoodat hij de veeren teruggaf.

</p>
<p>Maar van stonde af aan bleek dat opperhoofd, dat inderdaad zeer slim was, meer meegaande te zijn. Hij bood aan de drie blanken,
aan Bardik en Li een snuifje uit zijne groote snuifdoos, en nam vervolgens in het bivouac plaats. De Napolitaan bood hem een
glas brandewijn aan, hetgeen hem goed gemutst maakte. Eindelijk stond hij op, na daar anderhalf uur stom als een visch gezeten
te hebben, en noodigde de karavaan uit om hem den volgenden dag een bezoek in zijne kraal te brengen.

</p>
<p>Men deed hem de verlangde belofte, waarop hij vervolgens, na met allen een handdruk gewisseld te hebben, met deftigen stap
heen ging.

</p>
<p>Iedereen ging na zijn vertrek slapen, behalve Cyprianus, die, na zich in zijne dekens gewikkeld te hebben, bij het beschouwen
der sterren wakend droomde. Het was nieuwe maan, maar de nacht was overheerlijk helder door het groot aantal sterren, dat
zichtbaar was. Het wachtvuur was uitgegaan zonder dat de jeugdige ingenieur er op gelet had.

</p>
<p>Hij dacht aan zijne verwanten, die waarlijk niet konden gissen dat hij in dit oogenblik door een zoodanig avontuur als hem
voortjoeg, in de volle woestijn van Zuid-Afrika getrokken was; hij dacht aan de bekoorlijke Alice, die op hare beurt thans
ook misschien naar de sterren keek; hij dacht, in &eacute;&eacute;n woord, aan al de wezens, die hem dierbaar waren. En zich door die zachte
droomerijen latende vervoeren, welke door de stilte van die onmetelijke vlakten in een dichterlijk waas gehuld werden, was
hij op het punt van in te dommelen, toen een hoefgetrappel, een zonderling leven, komende van den kant, waar de trekossen
voor den nacht gestald waren, hem wakker maakte en hem deed opspringen.

</p>
<p>Cyprianus meende toen in het duister eene gedaante te onderscheiden, die minder hoog en meer ineengedrongen was dan die der
ossen en die al dat spektakel veroorzaakte.

</p>
<p>Zonder zich recht rekenschap te geven, wat die gedaante eigenlijk was, greep Cyprianus eene zweep, die voor de hand lag, en
schreed voorzichtig <span class="pageno">
[76]
</span>naar de plek, waar de ossen gestald waren.

</p>
<p>Hij had zich niet vergist: er was daar in de nabijheid der trekdieren een vreemd beest, dat hun slaap gestoord had.

</p>
<p>Nog niet geheel wakker, en zonder na te denken over hetgeen hij uitvoerde, hief Cyprianus zijne zweep omhoog en striemde den
muil van den ongenoodigden gast met een fermen zweepslag.

</p>
<p>Een verschrikkelijk gebrul was het antwoord op dien aanval!.... Het was waarachtig een leeuw, die door den jongen ingenieur
als een stouten poedel behandeld was!

</p>
<p>Onze Franschman had nauwelijks den tijd om een der revolvers ter hand te nemen, die hij steeds aan zijn gordel droeg, en om
een zijsprong uit te voeren, toen het dier op hem toesprong zonder hem te bereiken, zich omwendde en andermaal op hem toevloog
en zijn arm greep.

</p>
<p>Cyprianus voelde de scherpe klauwen zijn vleesch verscheuren. Door den schok viel hij omver en rolde in het stof met het schrikkelijke
wilde dier. Een schot knalde eensklaps! Het lichaam van den leeuw trilde onder eene laatste stuiptrekking, rekte zich uit
en bleef bewegingloos liggen.

</p>
<p>Cyprianus, die niets van zijne koelbloedigheid verloren had, had met de hand, die nog vrij gebleven was, den loop van de revolver
in het oor van het monster geplaatst, wiens schedel door een ontplofbaren kogel verbrijzeld werd.

</p>
<p>De slapende makkers van den ingenieur, door het gebrul van den leeuw en door den knal van het revolverschot gewekt, stonden
naar het gevecht te zien. Men bevrijdde Cyprianus, die half verpletterd onder het gewicht van het overgroote dier lag; men
onderzocht zijne wonden, die niets te beduiden hadden. Li verbond ze met eenige zwachtels met brandewijn bevochtigd; daarna
werd de beste plaats in den wagen voor den dappere ingeruimd, en weldra was de geheele karavaan weer ingeslapen onder de hoede
van Bardik, die tot het aanbreken van den dag wilde waken.

</p>
<p>De dageraad vertoonde zich nauwelijks aan den hemel, toen de stem van James Hilton weerklonk, die zijne makkers smeekte hem
te hulp te komen, en aldus een nieuw onheil aankondigde. James Hilton had zich geheel gekleed op het voorgedeelte van den
wagen te slapen gelegd. Thans verried zijne stem den vreeselijksten angst, terwijl hij geene beweging durfde maken.

</p>
<p>&#8220;Eene slang heeft zich rondom mijn rechterknie onder mijn broek gerold,&#8221; zeide hij. &#8220;Beweegt u niet, of ik ben verloren! Wat
moet er toch gedaan worden?&#8221;

</p>
<p>Zijne oogen puilden uit hunne kassen van angst; zijn gelaat was met eene lijkkleur overtogen. Men ontwaarde inderdaad ter
hoogte van zijn rechterknie, onder het blauwe linnen van zijn broek, de tegenwoordigheid van een vreemd lichaam&#8212;een soort
kabel, die rondom het been gewikkeld was.

</p>
<p>De toestand was ernstig. Zooals James Hilton zelf zeer te recht opmerkte, bij de eerste beweging, die hij deed, zou de slang
niet nalaten hem te bijten!

</p>
<p>Maar te midden van de algemeene verslagenheid nam Bardik op zich om te handelen.

</p>
<p>Na het jachtmes van zijn meester, zonder gedruisch te maken, uit de scheede getrokken te hebben, naderde hij James Hilton
met eene bijna onmerkbare beweging. Hij schoof vooruit als ware hij een worm. Toen bracht hij zijne oogen ter hoogte van de
slang en onderzocht gedurende eenige seconden nauwkeurig de ligging van het gevaarlijke dier. Ongetwijfeld zocht hij zich
rekenschap te geven van de plaats, waar de kop der slang zich bevond.

</p>
<p>Plotseling richtte hij zich met eene snelle beweging op; daarop bracht hij zijn arm bliksemsnel omlaag, en het staal van het
mes drong met een droog en kort geluid ter hoogte van de knie van James Hilton door het linnen zijner broek.

</p>
<p>&#8220;Gij kunt de slang afschudden!.... Zij is dood!&#8221; zei Bardik, terwijl hij glimlachende al zijne tanden liet zien.

</p>
<p>James Hilton gehoorzaamde werktuiglijk en schudde het been.... De slang viel voor zijne voeten.

</p>
<p>Het was een adder met zwarten kop van slechts een duim middellijn, maar welks beet voldoende zoude geweest zijn om een schrikkelijken
dood te veroorzaken. De jeugdige Kaffer had haar met eene bewonderenswaardige juistheid onthoofd. De broek van James Hilton
vertoonde een snee van nauwelijks <span class="pageno">
[77]
</span>zes centimeters, en de huid van den Amerikaan was niet geraakt.

</p>
<p>Eene afschuwelijke omstandigheid, die Cyprianus diep verontwaardigde, was dat James Hilton er zelfs niet aan scheen te denken
om zijn redder te bedanken. Nu hij uit den knel was, vond hij zijne tusschenkomst heel natuurlijk. Het denkbeeld kon niet
bij hem opkomen, om de zwarte hand van den Kaffer in de zijne te nemen en hem toe te voegen: ik ben u het leven verschuldigd.

</p>
<p>&#8220;Dat mes is waarachtig zeer scherp,&#8221; merkte hij eenvoudig op, terwijl Bardik het afwischte en in de scheede stak, zonder zelf
groote beteekenis te hechten aan hetgeen hij verricht had.

</p>
<p>Het ontbijt bracht verstrooiing aan en wischte weldra de indrukken van dien bewogen nacht uit. Dat ontbijt bestond dien morgen
uit slechts &eacute;&eacute;n struisvogel-ei, dat met boter gekookt was en voldoende bleek om den eetlust der vijf gasten te verzadigen.

</p>
<p>Cyprianus had een lichten aanval van koorts, ter gevolge van zijne wonden die wel ietwat pijnlijk waren. Hij drong er evenwel
op aan om Hannibal Pantalucci en James Hilton naar de kraal van Lopepo te vergezellen. Het kamp werd bijgevolg onder de hoede
van Bardik en van Li achtergelaten. Deze twee hadden op zich genomen den dooden leeuw te villen. Het was inderdaad een monster
van de soort die &#8220;hondenbek&#8221; geheeten wordt.

</p>
<p>De drie ruiters togen alleen op weg.

</p>
<p>Het Betjuaansche opperhoofd wachtte hen bij den ingang van zijne kraal op en was door al zijn krijgers omringd. Achter dezen
hadden zich de vrouwen en kinderen uit nieuwsgierigheid opgesteld, om de vreemdelingen te zien. Toch speelden sommige van
die huismoedertjes de onverschilligen. Voor hunne halfronde hutten gezeten, hielden zij zich ongedwongen met hun huiselijken
arbeid bezig.

</p>
<p>Eenigen knoopten netten van lang vezelig gras, hetwelk zij als touw draaiden.

</p>
<p>Het algemeene uiterlijk was ellendig, hoewel de hutten zeer goed gebouwd waren. Die van Lopepo was veel ruimer dan de anderen,
was daarenboven van binnen met stroomatten bekleed en stond in het midden van de kraal.

</p>
<p>Het opperhoofd geleidde zijne gasten naar binnen, wees hun drie bankjes aan en zette zich op zijne beurt voor hen neder, terwijl
zijne eerewacht zich achter hem in een kring schaarde.

</p>
<p>Men begon met de gebruikelijke plichtplegingen te betrachten, die zich gewoonlijk bepalen tot het drinken van een kom gegisten
drank, die in de keuken van den gastheer vervaardigd werd. Om evenwel te bewijzen, dat deze geene trouwelooze voornemens koesterde,
begon hij met de kom aan zijne lippen te brengen, alvorens haar aan de vreemde gasten aan te bieden. Het zou een doodelijke
beleediging zijn, wanneer de drank na die beleefde uitnoodiging geweigerd werd. De drie blanken slikten dus dat Kafferbrouwsel,
evenwel niet zonder dat Hannibal Pantalucci afschuwelijk leelijke gezichten getrokken had, terwijl hij ter zijde mompelde
dat hij de voorkeur zoude gegeven hebben aan een glas Lacryma-Christi boven dit walgelijk Betjuaansch apothekersdrankje.

</p>
<p>Daarna begon men over zaken te kouten. Lopepo verlangde een geweer te koopen. Dat was evenwel een wensch, die niet ingewilligd
kon worden, hoewel hij in ruil aanbood een tamelijk bruikbaar paard en honderd vijftig ponden ivoor. Op dit punt zijn de koloniale
verordeningen zeer streng. Zij verbieden de Europeanen wapentuig aan de grenskaffers over te doen, behalve wanneer zij daartoe
speciale vergunning van den gouverneur hebben. Om het opperhoofd evenwel tevreden te stellen, hadden de drie gasten van Lopepo
voor hem medegebracht een flanellen hemd, een stalen ketting en eene flesch rum, hetgeen een vorstelijk geschenk mocht heeten
en hem zichtbaar veel genoegen deed.

</p>
<p>Het gevolg daarvan was dan ook, dat het Betjuanen-opperhoofd zich uiterst goed gestemd toonde om al de inlichtingen te verschaffen,
die van hem verlangd werden en die, om begrepen te worden, door tusschenkomst van James Hilton verkregen moesten worden.

</p>
<p>Vooreerst kreeg men te weten dat een reiziger, die geheel en al aan de beschrijving van Makatit voldeed, de kraal vijf dagen
vroeger voorbijgetrokken was. Dat was de eerste tijding, die men sedert weldra twee weken van <span class="pageno">
[78]
</span>den vluchteling inwon. Zij was dan ook heel aangenaam en werd dankbaar opgenomen. De jeugdige Kaffer had blijkbaar een paar
dagen zoek gebracht met naar de waadbare plaats in de Limpopo te zoeken, en trok thans naar het bergland in het noorden.

</p>
<p>Of dat bergland nog ver was? En hoeveel marschdagen die afstand nog bedroeg?

</p>
<p>O, slechts zeven of acht.

</p>
<p>Of Lopepo in vriendschappelijke verhouding stond met den souvereinen gebieder van het land, waarin Cyprianus en zijne makkers
trekken wilden?

</p>
<p>Ja zeker, daar stelde Lopepo een eer in! Daarenboven, wie zou niet vriendschappelijk gestemd jegens en den trouwen bondgenoot
willen zijn van Tona&iuml;a den Grooten, den onoverwinnelijken overheerscher van de Kafferlanden?

</p>
<p>Ontving Tona&iuml;a de Groote de blanken voorkomend?

</p>
<p>Ja, omdat hij bij ervaring wist, dat de blanken steeds eene beleediging aan een hunner aangedaan wreken. Waarom met de blanken
in oneenigheid te leven? Zijn zij niet de sterksten, dank zij hunne geweren, die zichzelven laden? Neen, het was het beste
in vrede met hen te leven, hen goed te ontvangen en eerlijk handel met hunne kooplieden te drijven.

</p>
<p>Dat waren de inlichtingen, die Lopepo verschafte. De voornaamste daarvan was verreweg dat Makatit verscheidene marschdagen
verloren had, alvorens de rivier te kunnen oversteken, ook dat men nog steeds op zijn spoor was.

</p>
<p>Toen Cyprianus, Hannibal Pantalucci en James Hilton in hunne legerplaats terugkeerden, vonden zij Bardik en Li geheel en al
overstuur.

</p>
<p>Zij hadden, zooals zij verhaalden, een bezoek gekregen van een bende Kaffersche krijgslieden van een anderen stam dan waartoe
Lopepo behoorde. Dezen hadden hen eerst omsingeld en daarna aan eene nauwkeurige ondervraging onderworpen. Wat kwamen zij
in dit land uitvoeren? Was het niet om de Betjuanen te bespionneeren, om berichten in te winnen, om hunne getalsterkte, hunne
krijgsmacht en hunne bewapening te leeren kennen? De vreemdelingen handelden niet wel, wanneer zij zich met zoo&#8217;n bedrijf
afgaven. Het is waar, hun koning Tona&iuml;a had niets in te brengen, zoolang zij zijne grenzen niet overschreden hadden; maar
de zaken veranderden geheel van gedaante, wanneer zij zijn grondgebied zouden binnen dringen.

</p>
<p>Dat was de slotsom geweest van hunne gesprekken. De Chinees toonde zich niet erg bewogen; maar Bardik, die gewoonlijk zoo
kalm, steeds zoo koelbloedig was, scheen thans uitermate beangst te zijn en wel zoodanig dat Cyprianus zich dat moeilijk verklaren
kon.

</p>
<p>&#8220;Zeer boosaardige krijgslieden!&#8221; zei hij, terwijl hij groote verschrikte oogen rolde, &#8220;krijgslieden die de blanken haten en
hen &#8220;kou&iuml;k&#8221; doen zeggen.

</p>
<p>Die uitdrukking beteekende bij de half ontbolsterde Kaffers iemand een gewelddadigen dood doen ondergaan.

</p>
<p>Wat nu te doen? Zou men groote waarde aan die mededeeling moeten hechten? Ongetwijfeld neen. Want die krijgslieden hadden,
hoewel zij, volgens de medegedeelde berichten, ruim dertig man sterk waren, Bardik en Li, die ongewapend waren, geen kwaad
gedaan en hadden geene neiging tot stelen of plunderen aan den dag gelegd. Hunne bedreigingen waren slechts ijdele praatjes,
zooals wilden gewoon zijn tegenover vreemdelingen te bezigen. Het zou voldoende zijn het groote opperhoofd Tona&iuml;a eenige beleefdheden
te bewijzen en eene openhartige mededeeling te doen omtrent het doel, dat de blanken in zijn land bracht. Dat zou wel allen
achterdocht verdrijven en hen eene goede ontvangst verzekeren.

</p>
<p>Het werd dan ook afgesproken, dat men de reis voortzetten zou. De hoop van Makatit in te halen en hem den gestolen diamant
afhandig te maken, deed iedere andere beschouwing of hinderpaal vergeten.



</p>
<p class="div1"><a id="d0e2594"></a></p>
<h1 class="label">Vijftiende hoofdstuk.</h1>
<h1>Een komplot.</h1>
<p>Na eene week reizens was de karavaan in een streek aangekomen, die in geenen deele geleek op eenig land dat onze spoorzoekers
doorreisd hadden, sedert zij Grikwaland verlieten. Men naderde thans het bergland, hetwelk Makatit <span class="pageno">
[79]
</span>zich volgens alle ingewonnen berichten waarschijnlijk tot einddoel zijner reis gesteld had. Het hooge land, dat men nader
kwam, werd genoegzaam aangekondigd door de vele bergstroomen, die van de hellingen afdaalden, en door eene planten- en dierenwereld,
geheel verschillend van die der vlakte.

</p>
<p>Een der eerste valleien, die zich voor hunne oogen opdeed, leverde hun bij zons-ondergang een buitengewoon frisch en lachend
schouwspel.

</p>
<p>Eene rivier, welker water zoo helder was, dat men overal de bedding zien kon, kronkelde tusschen twee smaragd-groene grasvelden.
Talrijke vruchtboomen met hun rijk geschakeerden bladerdos tooiden de hellingen der heuvels, die dit bekken omsloten. Op dien
bodem, die gedeeltelijk door de zon nog beschenen, gedeeltelijk door de kolossale broodboomen beschaduwd werd, graasden vreedzaam
talrijke kudden van roode antilopen, van zebra&#8217;s of van buffels. Iets verder schreed een rhinoceros met loggen tred door eene
breede open plek en begaf zich naar den rivieroever en knorde reeds van blijdschap bij de gedachte, dat hij die heldere wateren
troebel zou maken door er zijne vleeschachtige massa in te plompen. Hier en daar vernam men het gegeeuw van eenig wild dier,
dat zich onder het struikgewas verveelde. Men zag er een wilden ezel die balkte, terwijl boven hem geheele troepen apen in
de boomen dartelden en elkander nazaten als kwajongens.

</p>
<p>Cyprianus en zijne beide makkers hadden boven op een heuvel halt gemaakt, om dat voor hen zoo nieuwe tooneel op hun gemak
te kunnen genieten. Zij waren eindelijk in een van de oerstreken aangekomen, waar het wilde dier als onbetwiste heerscher
van den grond, zoo gelukkig en zoo vrij leefde, dat het zelfs het bestaan van eenig gevaar niet giste. Wat vooral opmerkenswaardig
genoemd kon worden, was niet alleen de talrijkheid en de rustige aard van die dieren, maar ook de bewonderenswaardige verscheidenheid
van het dierenrijk, hetwelk zij in dit gedeelte van Afrika vertegenwoordigden. Men zou waarlijk geloofd hebben een van die
vreemdsoortige schilderijen onder de oogen te hebben, waarop de schilder zich tot taak schijnt gesteld te hebben, binnen een
engen kring al de voornaamste typen van het dierenrijk te vereenigen.

</p>
<p>Weinig menschelijke bewoners werden evenwel aangetroffen. De Kaffers, wel is waar, konden slechts te midden van de onmetelijke
streken zeer dun gezaaid zijn op deze oppervlakten. Het was nog niet de woestijn, maar veel scheelde het niet.

</p>
<p>Cyprianus in zijne neigingen van geleerde en van kunstenaar geprikkeld, was er niet verre van af te gelooven, dat hij in den
voorhistorischen tijd, waarin het megatherum en andere voorzondvloedlijke dieren leefden, terug gebracht was.

</p>
<p>&#8220;Er ontbreken hier nog maar olifanten,&#8221; sprak hij, &#8220;om het feest volkomen te maken!&#8221;

</p>
<p>Hij werd evenwel als op zijn woord bediend. Li strekte den arm uit en toonde hem te midden van eene uitgestrekte vlakte, verscheidene
grijsachtige massa&#8217;s. Van uit de verte gezien, was het alsof het zooveel rotsen waren en men zou in die meening gestijfd zijn
zoowel door hunne onbeweeglijkheid als door hunne kleur. Inderdaad, het was eene kudde olifanten. Het grasveld was er mede
gevlekt over eene uitgestrektheid van verscheidene mijlen.

</p>
<p>&#8220;Je hebt dus ook verstand van olifanten?&#8221; vroeg Cyprianus aan den Chinees, terwijl men aanstalten maakte om het nachtelijke
verblijf in gereedheid te brengen.

</p>
<p>Li knipte met zijne kleine scheefstaande oogen.

</p>
<p>&#8220;Ik heb twee jaar op Ceylon gewoond en daar als helper ijverig aan de drijfjachten deelgenomen,&#8221; antwoordde hij met die geheimzinnige
terughouding, die bij hem steeds waar te nemen was, wanneer het zijne levensgeschiedenis gold.

</p>
<p>&#8220;Ik wilde wel, dat wij een paar van die monsters konden neerleggen,&#8221; sprak James Hilton. &#8220;O! dat is zoo&#8217;n prettige jacht!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ja,&#8221; vulde Hannibal Pantalucci aan, &#8220;en eene jacht, waarbij het wild waarachtig het schot kruit wel waard is. Bij voorbeeld
twee olifantstanden kunnen een&#8217; aanzienlijken buit genoemd worden en wij zouden in het achtergedeelte van onzen wagen wel
ruimte vinden om drie of vier dozijn van die <span class="pageno">
[80]
</span>tanden te bergen!.... <a id="d0e2629"></a><span class="corr" title="Bron: Beself">Beseft</span> ge wel, makkers, dat niet meer noodig ware om de kosten van onze reis te dekken?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Maar, dat is een denkbeeld&#8212;en een uitmuntend zelfs,&#8221; riep James Hilton uit. &#8220;Waarom zouden wij morgen niet reeds die jacht
beproeven, voor dat wij de reis voortzetten?&#8221;

</p>
<p>Men besprak het voorstel en eindelijk werd besloten, dat men bij het krieken van den dag het kamp zoude opbreken en dat men
het geluk zou gaan beproeven, naar den kant van de vallei, waar olifanten bespeurd waren.

</p>
<p>Nadat die beslissing genomen en het middagmaal zoo haastig mogelijk verorberd was, kroop ieder onder de huif van den wagen,
behalve James Hilton, die de wacht had, en derhalve dien nacht bij het vuur moest waken.

</p>
<p>Hij had zoo omstreeks twee uren in de eenzaamheid doorgebracht, en hij begon reeds in te dutten, toen hij zich zachtkens tegen
den elleboog voelde stooten. Hij opende de oogen en zag dat Hannibal Pantalucci naast hem gezeten was.

</p>
<p>&#8220;Ik kan niet slapen,&#8221; zei de Napolitaan, &#8220;en in dat geval denk ik, dat ik even goed bij u kan komen zitten.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dat is zeer vriendelijk van u,&#8221; antwoordde James Hilton, terwijl hij zich uitrekte, &#8220;mij zouden eenige uren slapens niet
onwelkom zijn. Als gij zoudt willen, zouden wij het met elkander kunnen vinden! Ik zou onder de huif uwe plaats kunnen gaan
innemen en gij de mijne hier?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Neen!.... blijf! Ik heb met u te praten!&#8221; hernam Hannibal Pantalucci met gedempte stem.

</p>
<p>Hij keek rond om zich te overtuigen, of zij wel alleen waren, en hernam daarna:

</p>
<p>&#8220;Hebt gij ooit een olifantsjacht bijgewoond?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ja, twee malen,&#8221; antwoordde James Hilton.

</p>
<p>&#8220;Welnu, dan weet gij, dat het eene gevaarlijke jacht is. De olifant is zeer verstandig, zeer slim en zeer goed gewapend. Het
is zelden, dat de mensch bij een strijd tegen dat dier niet het onderspit moet delven.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Jawel, dat is zoo, als gij van de onhandigen spreekt!&#8221; antwoordde James Hilton. &#8220;Met een goede karabijn evenwel, die met
ontplofbare kogels geladen is, is het gevaar nul en valt er niet veel te vreezen!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Zoo dacht ik er ook over,&#8221; hernam de Napolitaan. &#8220;Er kunnen evenwel ongelukken gebeuren!.... Veronderstel eens, dat er morgen
den Franschman een overkomt, dan zou het een ramp voor de wetenschap zijn!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Een ware ramp!&#8221; herhaalde James Hilton.

</p>
<p>Hij lachte evenwel daarbij met een boosaardigen lach.

</p>
<p>&#8220;Voor ons zou die ramp zoo heel groot niet zijn,&#8221; hernam Hannibal Pantalucci, aangemoedigd door den lach van zijn makker.
&#8220;Wij zouden dan slechts twee zijn om Makatit en zijn diamant na te zetten!.... Nu kan men zich met zijn twee&euml;n beter verstaan
dan....&#8221;

</p>
<p>Beide mannen bleven het stilzwijgen bewaren, met de oogen op de brandende takken gericht en de gedachten vervuld met hunne
misdadige ontwerpen.

</p>
<p>&#8220;Ja, zeker.... met zijn twee&euml;n verstaat men elkander beter,&#8221; herhaalde de Napolitaan. &#8220;Met zijn drie&euml;n is dat moeielijker!&#8221;

</p>
<p>Weer trad een oogenblik van stilte in.

</p>
<p>Hannibal Pantalucci hief eensklaps het hoofd op en peilde den donkeren nacht, die hem omgaf.

</p>
<p>&#8220;Hebt gij niets gehoord?&#8221; vroeg hij zacht fluisterend. &#8220;Ik meende eene schaduw achter dien broodboom te zien.&#8221;

</p>
<p>James Hilton keek op zijne beurt uit, maar al was zijn oog ook nog zoo scherp, hij ontwaarde niets verdachts in den omtrek
der legerplaats.

</p>
<p>&#8220;Ik zie niets!&#8221; zei hij. &#8220;Wellicht heeft het linnen, dat de Chinees in den nachtdauw te bleeken heeft gelegd, uw oog getrokken.&#8221;

</p>
<p>Het gesprek werd weldra tusschen de twee medeplichtigen hervat, maar fluisterend ditmaal:

</p>
<p>&#8220;Ik zou de patronen van zijn geweer kunnen aftrekken, zonder dat hij zulks merkte,&#8221; zei Hannibal Pantalucci. &#8220;Ik zou vervolgens
bij het aanvallen van een olifant een schot achter hem kunnen lossen, zoodat het dier hem dan moest bespeuren.... Nu, dan
zou het niet lang meer duren!....&#8221;

</p>
<p>&#8220;Jongens, dat is niet van gewicht ontbloot, wat ge daar zegt,&#8221; antwoordde James Hilton ontwijkend.
<span class="pageno">
[81]
</span></p>
<p>&#8220;Kom, laat mij begaan, en gij zult zien dat de geheele zaak van een leien dakje zal glijden,&#8221; hernam de Napolitaan.

</p>
<p>Toen Hannibal Pantalucci zijne plaats onder de huif een uur later weer innam, stak hij voorzichtig een lucifer aan om zich
te overtuigen dat niemand zich verroerd had. Deze voorzorg veroorloofde hem zich te overtuigen dat Cyprianus, Bardik en de
Chinees Li in diepen slaap gedompeld waren.

</p>
<p>Zij hadden er ten minste al het uiterlijke van. Als de Napolitaan er evenwel op verdacht was geweest, dan had hij wellicht
opgemerkt dat het luide gesnurk van Li eenigszins kunstmatig klonk.

</p>
<p>Bij het aanbreken van den dag was iedereen op de been. Hannibal Pantalucci wist van een oogenblik gebruik te maken, toen Cyprianus
zich naar de bijgelegen beek begeven had om zijn morgenwasschingen te verrichten, om de patronen van diens geweer af te trekken.
Dat was snel genoeg verricht en vereischte niet eens twintig seconden. Hij bevond zich geheel alleen. Bardik zette koffie
en Li was bezig met zijn linnen te verzamelen, dat hij in den nachtdauw op zijn berucht touw, dat hij tusschen twee takken
gespannen had, uitgehangen had. Er viel niet aan te twijfelen, niemand had iets gezien.

</p>
<p>Toen de koffie gedronken en het ontbijt genuttigd was, vertrokken de jagers te paard, den wagen en de trekossen onder de hoede
van Bardik achterlatende.

</p>
<p>Li had verzocht de ruiters te mogen volgen en had als eenig wapen het jachtmes zijns meesters medegenomen. De jagers kwamen
binnen een half uur op hetzelfde punt aan, waar zij den vorigen avond de olifanten bespeurd hadden. Maar dien dag moest men
een weinig verder trekken om hen op te sporen en eene open vlakte bereiken, die zich tusschen den voet van het gebergte en
den rechter-oever der rivier uitstrekte.

</p>
<p>Een geheele kudde olifanten, twee of drie honderd op zijn minst, waren bezig, terwijl zij in de heldere lucht, die door de
opkomende zon nog schitterender was, scherp uitkwamen, hun ontbijt te genieten op het tapijt eener onmetelijke vlakte, die
met fijn gras nog bepareld met dauwdroppels, overdekt was. De kleinen sprongen en dartelden allerdwaast rond om hunne moeders
of zogen in stilte. De grooten verorberden met voorovergebukten kop en met regelmatig slingerende slurven, het dichte gras
van het weiland. Bijna allen waaiden zich versche lucht toe met hunne breede ooren, die, aan lederen mantels gelijk, als indiaansche
punka&#8217;s bewogen werden.

</p>
<p>Er was in de kalmte van dat huiselijk geluk zoo iets heiligs te ontwaren, dat Cyprianus zich diep bewogen gevoelde en aan
zijne makkers vroeg om de jacht op te geven.

</p>
<p>&#8220;Waarom die schuldelooze dieren te dooden?&#8221; zei hij. &#8220;Is het niet beter hen in vrede in hunne eenzaamheid te laten?&#8221;

</p>
<p>Maar dit voorstel viel om meer dan &eacute;&eacute;ne reden niet in den smaak van Hannibal Pantalucci.

</p>
<p>&#8220;Waarom?&#8221; vroeg hij spottend. &#8220;Wel, om mijne beurs te vullen door ons een goeden voorraad ivoor te verschaffen. Jagen die
dikke dieren u angst aan, mijnheer M&eacute;r&eacute;?&#8221;

</p>
<p>Cyprianus trok de schouders op, zonder die ongepaste vraag te beantwoorden. Toen hij den Napolitaan en zijn makkers zag voortschrijden
naar de bedoelde vlakte, deed hij als zij en ging mede.

</p>
<p>Alle drie waren thans tot op een afstand van ongeveer drie honderd meters van de olifanten genaderd. De redenen, waarom die
slimme dieren met hun fijn gehoor, dat hen zoo spoedig waarschuwde, de nabijheid der jagers nog niet ontwaard hadden, lag
daarin dat deze onder den wind naderden en bovendien beschermd waren door een dik boschgedeelte van broodboomen.

</p>
<p>Toch begon een der olifanten teekenen van onrust te geven. Hij hief zijn snuit als een vraagteeken in de hoogte.

</p>
<p>&#8220;Het oogenblik is gekomen,&#8221; zei Hannibal Pantalucci met fluisterende stem. &#8220;Als wij tot eenig resultaat willen geraken, moeten
wij ons op eenigen afstand van elkander plaatsen en ieder ons doelwit kiezen, dan moeten wij te gelijker tijd op een afgesproken
sein vuur geven. Dit moeten wij te eerder in acht nemen, daar de geheele kudde op het eerste schot de vlucht gaat nemen.&#8221;

</p>
<p>Toen dat voorstel aangenomen was, <span class="pageno">
[82]
</span>week James Hilton ter rechterzijde uit, terwijl Hannibal Pantalucci datzelfde te gelijkertijd ter linkerzijde deed, en Cyprianus
M&eacute;r&eacute; in het centrum der positie bleef voortgaan. Alle drie reden toen op het gemeenschappelijke doel, de open vlakte toe.

</p>
<p>Cyprianus voelde op dit oogenblik tot zijne overgroote verwondering twee armen, die hem met bovenmatige kracht om het middel
omstrengelden, terwijl Li&#8217;s stem hem in het oor fluisterde:

</p>
<p>&#8220;Ik ben het!.... Ik ben op het achterstel van uw paard gesprongen!<a id="d0e2723"></a><span class="corr" title="Bron: ..">...</span> Spreek geen woord!.... Gij zult straks mijne beweegredenen wel begrijpen!&#8221;

</p>
<p>Cyprianus kwam toen juist bij den rand van het broodboomenboschje aan en was op niet meer dan dertig meters van de olifanten
verwijderd. Hij maakte zijn geweer reeds vaardig om op iedere gebeurlijkheid voorbereid te zijn, toen de Chinees hem nog toefluisterde:

</p>
<p>&#8220;Uw geweer is ontladen!.... Maar laat u dat niet ongerust maken!.... Alles gaat goed!.... Waarachtig alles gaat goed!&#8221;

</p>
<p>Op hetzelfde oogenblik weerklonk de toon van een scherp fluitje, dat het teeken voor den algemeenen aanval moest zijn. Dadelijk
daarop knalde een geweerschot&#8212;een enkel slechts&#8212;vlak achter Cyprianus.

</p>
<p>Deze keerde zich onmiddellijk om en zag Hannibal Pantalucci, die zich achter een boomstam trachtte te verschuilen. Maar hij
had geen tijd om daar lang zijne aandacht op te vestigen, want die werd elders geroepen.

</p>
<p>Een der olifanten, door dat schot waarschijnlijk gekwetst en ten gevolge van zijne verwonding woedend gemaakt, stormde op
hem los. De andere dieren namen, zooals de Napolitaan voorzien had, dadelijk de vlucht met een schrikkelijk getrappel, dat
de grond over een omtrek van twee duizend meters deed dreunen.

</p>
<p>&#8220;Nu zijn we er!&#8221; riep Li, die zich steeds aan Cyprianus vastgeklemd hield. &#8220;Zoodra het dier op het punt zal zijn om u te bereiken,
moet gij Templar een zijsprong doen uitvoeren!.... Draai dan rondom dien struik daar en laat u door den olifant vervolgen....
Het overige neem ik op mij.&#8221;

</p>
<p>Cyprianus had slechts den tijd om die aanwijzingen werktuigelijk uit te voeren, want de dikhuid stormde met den snuit hoog
verheven, met bloed beloopen oogen, met open mond en met de voortanden vooruitstekend en daarbij eene ongeloofelijke snelheid
ontwikkelend, op hem los.

</p>
<p>Templar gedroeg zich in die omstandigheden als een oud krijger. Het edele dier gehoorzaamde met de meest bewonderenswaardige
stiptheid aan de drukking der knie&euml;n en aan het aanleggen der beenen van zijnen berijder, en volvoerde juist op het gewilde
oogenblik een hevigen zijsprong ter rechterzijde. De olifant, door de zwaartekracht voortgedreven, vloog het paard zonder
het te raken voorbij ter zelfder plaats, die ruiter en paard <a id="d0e2742"></a><span class="corr" title="Bron: der">ter</span> nauwernood verlaten hadden.

</p>
<p>Intusschen had de Chinees zich op den grond laten glijden, na zijn mes zonder een woord te spreken uit de scheede gehaald
te hebben. Met een vluggen sprong wierp hij zich achter den struik, dien hij zijn baas getoond had.

</p>
<p>&#8220;Daar!.... daar!.... wend nu om den struik en laat u vervolgen!&#8221; riep hij andermaal.

</p>
<p>De olifant was omgekeerd en kwam nu op hem terug, dubbel verwoed, doordat hij bij zijn eersten aanslag niet geslaagd was.
Cyprianus, alhoewel hij de door Li aangeduide beweging niet begreep, volvoerde haar toch stiptelijk. Hij draaide en wendde
rondom den struik, door het woest ademende dier op de hielen vervolgd. Twee malen ontweek hij nog den schok door een plotselingen
zijsprong van zijn paard. Maar zou die taktiek langen tijd slagen? Hoopte Li het dier zoo af te maken?

</p>
<p>Die vragen stelde zich Cyprianus, zonder daarop een voldoend antwoord te kunnen geven, toen hij plotseling den olifant tot
zijn groote verbazing op de knie&euml;n zag ineenzakken.

</p>
<p>Li, met eene onvergelijkelijke behendigheid van het gunstige oogenblik gebruik makende, was door het gras voortgekropen tot
onder de pooten van het dier en had met &eacute;&eacute;n enkelen houw van zijn jachtmes de spier van den hiel, die bij den mensch de Achillespees
genoemd wordt, doorgesneden.

</p>
<p>Zoo gaan de Hindoes bij hunne jachtondernemingen op den olifant te werk en de Chinees moest die handeling <span class="pageno">
[83]
</span>meermalen op Ceylon beoefend hebben, af te leiden uit de juistheid en de koelbloedigheid, waarmede zij uitgevoerd was. Machteloos
en op den grond uitgestrekt, bleef de olifant liggen, terwijl zijn kop in het dichte gras verborgen scheen. Een beek van bloed
stroomde uit de wond en verzwakte hem klaarblijkelijk.

</p>
<p>&#8220;Hoerah!.... Bravo....&#8221; riepen Hannibal Pantalucci en James Hilton, terwijl zij toen eerst op het tooneel van den strijd verschenen.

</p>
<p>&#8220;Men moet hem met een kogelschot in het oog afmaken!&#8221; zei James Hilton, die een onbedwingbare behoefte ondervond, om in beweging
te blijven en een rol in dit drama te spelen.

</p>
<p>Daarop bracht hij den kolf van zijn geweer aan den schouder en gaf vuur.

</p>
<p>Bijna ter zelfder tijd hoorde men in het lichaam van het reusachtige dier het springen van den ontplofbaren kogel. Het ondervond
eene laatste stuiptrekking en bleef daarna onbeweeglijk liggen evenals eene grijsachtige rots langs de boorden van den weg.

</p>
<p>&#8220;Het is uit met hem!&#8221; riep James Hilton, terwijl hij zijn paard vooruit dreef tot dicht bij het dier, om beter te kunnen zien.

</p>
<p>&#8220;Wacht!.... wacht nog!....&#8221; scheen de sluwe blik van den Chinees tot zijn baas te zeggen.

</p>
<p>Er viel niet lang naar het schrikkelijk, maar niet te vermijden uiteinde van dat tooneel te wachten.

</p>
<p>Inderdaad, nauwelijks was James Hilton dicht bij den olifant gekomen en boog hij zich over zijn stijgbeugel om bij wijze van
spotternij een van zijn groote ooren op te heffen, toen het dier eensklaps zijn snuit met eene onverwachte beweging op den
onvoorzichtigen jager deed neerkomen, hem de wervelkolom brak en het hoofd verbrijzelde, <a id="d0e2775"></a><span class="corr" title="Bron: voor dat">voordat</span> de toeschouwers van die schrikkelijke ontknooping den tijd hadden om tusschenbeide te treden, ten einde haar te voorkomen.

</p>
<p>James Hilton kon slechts een laatsten gil doen hooren. In minder dan vier seconden bleef van hem niets anders meer over dan
een bloedige vleeschklomp, waarop de olifant zich liet neervallen, om niet weer op te staan.

</p>
<p>&#8220;Ik was er zeker van, dat hij zich slechts dood hield,&#8221; zei de Chinees met rustige stem, terwijl hij het hoofd schudde. &#8220;De
olifanten handelen nooit anders, wanneer de gelegenheid er zich toe aanbiedt.&#8221;

</p>
<p>Dat was het eenige rouwbeklag van James Hilton. De jeugdige ingenieur, nog onder den indruk van de verraderlijke streek, waarvan
hij bijna het slachtoffer was geworden, kon de gedachte aan eene rechtvaardige wedervergelding niet onderdrukken ten opzichte
van een der ellendelingen, die hem weerloos aan de blinde woede van een zoo schrikkelijk dier had willen overleveren.

</p>
<p>Wat de gedachten van den Napolitaan waren? Hij achtte het geraden ze voor zich te houden.

</p>
<p>De Chinees was middelerwijl reeds met zijn jachtmes bezig om een kuil onder de graszoden van de vlakte te maken, waarin hij
door Cyprianus geholpen, weldra de vormlooze overblijfselen van diens vijand ter aarde bestelde.

</p>
<p>Dat alles deed eenigen tijd verloren gaan, en de zon stond reeds hoog boven den horizon, toen de drie jagers naar het kamp
terugkeerden.

</p>
<p>Toen zij daar evenwel aankwamen, was hunne verwondering groot!.... Want Bardik was er niet meer.



</p>
<p class="div1"><a id="d0e2792"></a></p>
<h1 class="label">Zestiende hoofdstuk.</h1>
<h1>Verraad.</h1>
<p>Wat was er gedurende de afwezigheid van Cyprianus en van zijne beide makkers in het kamp voorgevallen? Het was moeielijk te
gissen zoolang de jeugdige Kaffer niet teruggekomen was.

</p>
<p>Men wachtte Bardik dus; men riep hem, men zocht hem langs alle kanten. Geen spoor zelfs werd van hem ontdekt. Het ontbijt
dat hij bezig was geweest klaar te maken, stond naast het uitgedoofde vuur en duidde er op, dat zijn verdwijnen eerst sedert
twee of drie uren geleden plaats had gehad.

</p>
<p>Cyprianus kon dus slechts gissen waardoor die verdwijning veroorzaakt kon zijn; maar die gissingen werden door niets toegelicht.
Het was niet waarschijnlijk dat de jeugdige Kaffer door een wild dier kon zijn aangevallen; <span class="pageno">
[84]
</span>er was geen spoor van een bloedigen strijd, zelfs niet de minste wanorde in den omtrek te bespeuren. Dat hij gedrost zou zijn
om naar zijn land terug te keeren, zooals de Kaffers meermalen doen, was noch minder aanneembaar van een kerel, zoo vol toewijding
als hij was, en de jeugdige ingenieur weigerde bepaald die veronderstelling door Hannibal Pantalucci vooropgesteld, voor waar
aan te nemen.

</p>
<p>Om kort te gaan, de jonge Kaffer bleef, nadat men hem gedurende een halven dag gezocht had, afwezig en, wat meer zegt, zijne
verdwijning bleef geheel onverklaarbaar.

</p>
<p>Hannibal Pantalucci en Cyprianus hielden dus raad en kwamen na eenige woordenwisseling overeen tot den volgenden morgen te
wachten alvorens het kamp op te breken. Wellicht kon Bardik nog terugkeeren in die tijdsruimte, wanneer hij namelijk verdwaald
was geraakt bij de vervolging van eenig stuk wild, dat zijne jagersbegeerte kon hebben opgewekt.

</p>
<p>Maar toen zij zich herinnerden het bezoek dat eene Kafferbende hun op een hunner pleisterplaatsen gebracht <a id="d0e2811"></a><span class="corr" title="Bron: hadden">had</span> en zij rekening hielden met de vragen, die toen aan Bardik en aan Li gedaan waren, met de vrees, die toen aan den dag gelegd
was dat de reizigers, die wellicht verspieders waren, het land van <a id="d0e2814"></a><span class="corr" title="Bron: Tonaia">Tona&iuml;a</span> zouden binnentrekken, toen rees bij hen de vraag, en niet zonder reden, of Bardik niet in handen van die inboorlingen gevallen
en als gevangene naar hunne hoofdplaats gevoerd was.

</p>
<p>De dag werd treurig ten einde gebracht en de avond was nog droefgeestiger. Het ongeluk scheen op de onderneming te rusten.
Hannibal Pantalucci was nurks en zweeg als een pot. Zijne twee medeplichtigen Friedel en James Hilton waren reeds dood, zoodat
hij alleen tegenover zijn jeugdigen medeminnaar overbleef. Hij was intusschen meer dan ooit besloten zich van dezen te ontdoen.
Hij wilde alleen blijven, zoowel in de zaak van den diamant als in de huwelijkskwestie. En beide gevallen waren voor hem slechts
zaken.

</p>
<p>Wat Cyprianus aangaat, daar Li hem alles verteld had, wat hij aangaande het aftrekken van de patronen van M&eacute;r&eacute;&#8217;s geweer vernomen
had, moest hij nacht en dag waakzaam zijn tegenover zijn reismakker. Het is waar, dat de Chinees een gedeelte van die waakzaamheid
voor zijne rekening wilde nemen.

</p>
<p>Cyprianus en Hannibal Pantalucci brachten hun avond onder het rooken eener pijp of sigaar bij het vuur stilzwijgend door en
kropen onder de huif van den wagen, zonder elkander zelfs goeden nacht toe te wenschen. Het was toen de beurt van Li om bij
het vuur te waken, dat ontstoken was om de wilde dieren op een afstand te houden.

</p>
<p>De jonge Kaffer was den volgenden ochtend bij het krieken van den dag niet in het kamp terug.

</p>
<p>Cyprianus had nog wel vier en twintig uren willen wachten, ten einde aan zijn dienaar nog een laatste kans te verschaffen
om terug te kunnen keeren; maar de Napolitaan drong er ten sterkste op aan om dadelijk te vertrekken.

</p>
<p>&#8220;Wij kunnen het zeer goed zonder Bardik doen&#8221;, zei hij &#8220;en iedere vertraging stelt ons aan de mogelijkheid bloot, Makatit
niet meer te kunnen inhalen!&#8221;

</p>
<p>Dat moest Cyprianus erkennen. De Chinees ging er dan ook toe over om de trekossen bij elkander te drijven, ten einde te kunnen
vertrekken.

</p>
<p>Nieuwe teleurstelling; maar dezen keer veel ernstiger dan den eersten. Ook de ossen waren niet terug te vinden. Den avond
te voren lagen zij nog te rusten in het hooge gras, dat rondom het kamp groeide.... Thans was er geen enkele te bespeuren.

</p>
<p>Toen eerst kon men den omvang van het verlies, dat de expeditie in den persoon van Bardik geleden had gevoelen! Indien die
intelligente dienaar nog op zijn post aanwezig ware geweest, dan zou hij met zijn kennis van de gewoonten van het rundergeslacht
in Zuid-Afrika, niet in gebreke zijn gebleven die dieren, die den geheelen dag rust genoten hadden, aan boomstammen of aan
piketpalen vast te maken. Gewoonlijk was die voorzorg na een langen dagmarsch bij het aankomen van een pleisterplaats overbodig.
De ossen waren dan uitgeput van vermoeienis en dachten aan niets anders dan aan het grazen in de onmiddellijke nabijheid van
den wagen, waarna zij zich neervlijden, om de nachtrust te genieten; zij verwijderden zich dan <span class="pageno">
[85]
</span>des morgens hoogstens tot op een afstand van honderd meter. Maar zoo was het niet na zulk een dag van rust en van volop voeder
doorgebracht te hebben.

</p>
<p>Klaarblijkelijk was de eerste zorg dier dieren geweest, toen zij ontwaakten, om een malscher gras op te zoeken dan dat waaraan
zij zich den vorigen dag verzadigd hadden. Nog al van dolenden aard zijnde, hadden zij zich langzamerhand verwijderd, en waren
uit het gezicht van het kampement geraakt. Toen door hun <a id="d0e2839"></a><span class="corr" title="Bron: instinkt">instinct</span> voortgezweept, dat hen dreef hunne stal op te zoeken, waren zij waarschijnlijk, de een achter den ander voortschrijdende,
op weg naar de Transvaal getogen.

</p>
<p>Dat was een ramp, die wel is waar niet zeldzaam bij dergelijke tochten in beneden-Afrika voorkwam, maar daarom niet minder
ernstig was; want zonder bespanning werd de wagen nutteloos en de wagen is voor de Afrikaansche reizigers tegelijkertijd eene
woning, een magazijn en een versterking.

</p>
<p>De teleurstelling van Cyprianus en van Hannibal Pantalucci was dan ook groot, toen zij, na een ijverige verkenning van het
spoor der ossen gedurende twee of drie uren, tot de overtuiging kwamen, dat alle hoop om ze terug te krijgen ijdel was.

</p>
<p>De toestand was buitengewoon verergerd en men was verplicht andermaal raad te beleggen.

</p>
<p>Nu was er in de gegeven omstandigheden slechts &eacute;&eacute;ne practische oplossing mogelijk en die was: den wagen te verlaten, zich
met zooveel mondbehoeften en met zooveel munitie te beladen als zij slechts dragen konden, en de reis te paard voort te zetten.
Werd men dan door de omstandigheden begunstigd, dan zou men wellicht weldra in de gelegenheid komen om bij een Kafferhoofd
een nieuw span ossen tegen een geweer of tegen scherpe patronen in te ruilen. Wat Li betreft, die zou het paard van James
Hilton bestijgen, dat zoo als men weet, sedert diens dood zonder meester was.

</p>
<p>Men toog toen ijverig aan het werk, om doornachtige takken te kappen, om daar mede den wagen zoodanig te bedekken, dat hij
onder kunstmatig struikgewas verborgen was. Daarna belaadde een ieder zich met hetgeen hij in zijne zakken en in zijn ransel
bergen kon, zooals linnen, laarzen, verduurzaamde levensmiddelen en munitie. Het speet den Chinees zeer dat hij zijne roode
kist niet kon medenemen van wege de zwaarte; maar het was onmogelijk hem te doen besluiten zijn touw achter te laten, dat
hij onder zijn kiel als een buikband om het middel wond.

</p>
<p>Toen de voorbereidingen getroffen waren, wierp men nog een blik op de vallei, waarin zooveel treurige gebeurtenissen voorgevallen
waren, waarna de drie ruiters den weg naar de hoogte insloegen. Die weg was, als al de wegen in dit land, een door de wilde
dieren platgetrapt pad, die steeds, wanneer zij zich naar hunne drenkplaatsen begeven, den kortsten weg kiezen.

</p>
<p>Het middaguur was voorbij en Cyprianus, Hannibal Pantalucci en Li stapten, in weerwil van de brandende zonnestralen, met een
goeden pas voort totdat de avond viel. Toen zij eindelijk hun kamp in een diep ravijn onder een groote overhellende rots opgeslagen
hadden en zij rondom een flink vuur van droog hout gelegerd waren, erkenden zij, dat, alles wel beschouwd, het verlies van
hun wagen geen onherstelbaar verlies was.

</p>
<p>Zoo trokken zij nog gedurende twee dagen voort zonder eigenlijk te weten, of zij wel op het spoor waren van den man, dien
zij zochten. Toch was het zoo. Want toen zij op het einde van den tweeden dag bij het vallen van den avond met loome schreden
naar een klein boschje stapten, waaronder zij den nacht wilden doorbrengen, liet Li eensklaps een doordringenden keelklank
aan zijne lippen ontsnappen.

</p>
<p>&#8220;Hugh!&#8221; kreet hij, terwijl hij met de hand naar een klein zwart punt wees, dat zich bij de laatste lichtstralen, die de avondschemering
schonk, dicht bij den gezichteinder bewoog.

</p>
<p>De blikken van Cyprianus en van Hannibal Pantalucci volgden natuurlijk de richting door den vinger van den Chinees aangeduid.

</p>
<p>&#8220;Dat is Makatit zelf!&#8221; hernam Cyprianus, die zich gehaast had zijn kijker voor het oog te brengen. &#8220;Ik herken zijn karretje
en zijn struisvogel zeer goed!.... Ja, hij is het!&#8221;

</p>
<p>Hij reikte zijn kijker aan Hannibal <span class="pageno">
[86]
</span>Pantalucci over, die zich van de juistheid van het feit kon overtuigen.

</p>
<p>&#8220;Op welken afstand rekent gij dat die man zich thans van ons bevindt?&#8221; vroeg Cyprianus.

</p>
<p>&#8220;Op zijn minst op zeven of acht mijlen,&#8221; antwoordde de Napolitaan. &#8220;Wellicht wel op tien.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dan behoeven wij er niet aan te denken om hem heden nog, v&oacute;&oacute;r dat wij onze dagreis staken, in te halen.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dat zeker niet,&#8221; antwoordde Hannibal Pantalucci. &#8220;Binnen een uur tijd zal de nacht ingevallen zijn, en dan valt er geen pas
meer te doen in welke richting ook!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Nu goed! maar morgen zullen wij hem wel bereiken, wanneer wij vroeg genoeg vertrekken!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dat is mijn gevoelen ook.&#8221;

</p>
<p>De ruiters waren toen bij het boschje aangekomen, alwaar zij afstegen. Als gevolg eener onveranderlijke gewoonte, begonnen
zij eerst hunne paarden te verzorgen. Zij wreven hen zorgvuldig af en borstelden hen duchtig, alvorens hen aan de veldpiketten
vast te binden, om hen te laten grazen. De Chinees ontstak middelerwijl het vuur.

</p>
<p>De nacht viel intusschen in. Bij het diner gevoelden zich de reizigers dien avond misschien een weinig vroolijker dan zij
in de drie laatste dagen geweest waren. Toch gingen zij, na het maal verorberd en na het wachtvuur behoorlijk voorzien te
hebben, zich in hunne dekens rollen en legden hunne hoofden op de zadels, ten einde een verkwikkenden slaap te genieten; want
het was van veel belang, dat zij den volgenden morgen v&oacute;&oacute;r het aanbreken van den dageraad op de been waren ten einde haastig
op reis te kunnen gaan om Makatit in te halen.

</p>
<p>Cyprianus en de Chinees waren weldra in een diepen slaap gedompeld&#8212;wat niet zeer voorzichtig van hun kant mocht heeten.

</p>
<p>De Napolitaan althans sliep niet. Hij woelde gedurende twee of drie uren onder zijne dekens, als iemand die door een nare
gedachte gekweld wordt. Een misdadig plan begon zich van hem meester te maken.

</p>
<p>Hij kon het eindelijk niet meer uithouden. Hij stond op zonder eenig gerucht te maken, naderde de paarden, en zadelde het
zijne, waarna hij Templar en het paard van den Chinees van de piketten los maakte en hen bij het halstertouw wegvoerde. Het
fijne gras dat den bodem als met een dik mollig tapijt bedekte, belette volkomen het getrappel der drie dieren te hooren,
die zich met eene domme lijdzaamheid lieten heenvoeren, versuft als zij waren, zoo ontijdig gewekt te worden. Hannibal Pantalucci
geleidde ze tot in het diepste gedeelte van het ravijn, op welks helling het kamp opgeslagen was, bond hen aan een boom vast
en kwam in de kampementsplaats weer, alwaar noch de een, noch de andere der beide slapers ontwaakt waren, of zich ook maar
bewogen hadden.

</p>
<p>Toen bracht de Napolitaan zijn reisdeken, zijn karabijn, zijn munitie en eenige mondbehoefte bij elkander, waarna hij koelbloedig,
wetens en willens, zijne makkers te midden van die woestenij verliet.

</p>
<p>De gedachte, die hij sedert het ondergaan van de zon gekoesterd had, was dat wanneer hij de paarden meevoerde, hij Cyprianus
en Li buiten staat stelde Makatit te kunnen inhalen. Dat was zich zelven dus de overwinning voorbereiden. Het verachtelijke
van dat verraad, de lafhartigheid die er in gelegen was zijne makkers zoo te berooven, makkers, waarvan hij slechts goede
diensten ondervonden had, dat alles begreep de ellendeling niet, of, begreep hij het toch, het kon hem niet doen terugdeinzen.
Hij sprong in den zadel en leidde de twee andere dieren, die de plek niet verlaten hadden, waar hij ze gelaten had, als handpaarden
weg. Hij verwijderde zich bij helder maanlicht in sterken draf. Cyprianus en Li sliepen steeds. Eerst tegen drie uren ontwaakte
de Chinees en keek met lodderige oogen naar de sterren, die bij den oostelijken gezichteinder begonnen te verbleeken.

</p>
<p>&#8220;Het is waarachtig tijd om koffie te zetten!&#8221; mompelde hij.

</p>
<p>En zonder dralen wierp hij zijn deken, waarin hij gerold lag, van zich af, sprong op en begon zijn morgentoilet te maken,
eene bezigheid, die hij in de woestijn evenmin veronachtzaamde als overal elders.

</p>
<p>&#8220;Waar hangt Pantalucci toch uit?&#8221; vroeg hij zich eensklaps af.

</p>
<p>De dageraad begon aan te breken en de voorwerpen werden minder onduidelijk <span class="pageno">
[87]
</span>in het kampement.

</p>
<p>&#8220;En de paarden zijn er ook niet!&#8221; sprak Li in zich zelven. &#8220;Zou dat puikje der kameraden wellicht....&#8221;

</p>
<p>En vermoedende wat plaats had gehad, liep hij naar de piketpalen, waaraan hij de paarden den vorigen avond gebonden had, maakte
de ronde om het kampement en kreeg weldra de zekerheid dat de bagage van den Napolitaan met hem verdwenen was.

</p>
<p>Dat was zoo helder als de dag.

</p>
<p>Een blanke zou waarschijnlijk de behoefte geen weerstand hebben kunnen bieden om Cyprianus te wekken, ten einde hem dadelijk
die zeer belangrijke tijding mede te deelen, maar de Chinees was niet van het blanke maar van het gele ras, en dacht dat er
geen haast bij bestond, wanneer het gold eene slechte tijding aan te kondigen. Hij bleef zich dus bedaard onledig houden met
zijn koffiezetten.

</p>
<p>&#8220;Het is inderdaad nog lief van dien schoft, dat hij ons onzen voorraad levensmiddelen gelaten heeft,&#8221; mompelde hij.

</p>
<p>Toen de koffie behoorlijk en wel door een linnen zak, dien hij daartoe bepaald vervaardigd had, gefiltreerd was, schonk Li
twee kopjes, die uit de schaal van een struisvogelen-ei gesneden waren, en die hij gewoonlijk aan zijn knoopsgat opgehangen
droeg, vol met het geurige mengsel. Daarna naderde hij Cyprianus, die steeds sliep.

</p>
<p>&#8220;Hier is uw koffie, lekker en wel, vadertje,&#8221; zei hij beleefd, terwijl hij hem den schouder met den vinger aanraakte.

</p>
<p>Cyprianus deed lui eerst een en daarna het andere oog open, rekte zich de ledematen uit, schonk den Chinees een glimlach,
rees overeind en verorberde de heerlijke warme koffie.

</p>
<p>Toen eerst bemerkte hij de afwezigheid van den Napolitaan, wiens slaapplaats natuurlijk leeg was.

</p>
<p>&#8220;Waar zit Pantalucci toch?&#8221; vroeg hij.

</p>
<p>&#8220;Weg, vadertje!&#8221; antwoordde Li op een zoo natuurlijken toon, alsof de afwezigheid van den Napolitaan ten gevolge van eene
afspraak plaats had.

</p>
<p>&#8220;Hoe?.... Wat?.... Weg?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ja, vadertje, weg met de drie paarden!&#8221;

</p>
<p>Cyprianus smeet zijn deken van zich en overtuigde zich met &eacute;&eacute;n blik dat Li waarheid sprak. Die blik zei hem alles. Hij had
evenwel eene te hooghartige ziel om ook maar in het minste iets van zijn onrust of van zijne verontwaardiging te laten blijken.

</p>
<p>&#8220;Zoo,&#8221; zei hij, &#8220;dat is aardig! Maar de ellendeling moet niet denken, dat wij het daarbij laten zullen!&#8221;

</p>
<p>Cyprianus liep een wijl de kampementsplaats op en neer, in gedachten verzonken, om te beslissen wat er nu gedaan moest worden.

</p>
<p>&#8220;Wij moeten dadelijk vertrekken,&#8221; zei hij tot den Chinees. &#8220;Wij zullen dat zadel, dien toom en alles wat ons te lastig is
of te zwaar zal zijn, hier laten. Wij zullen onze geweren en onze levensmiddelen medenemen. Als wij goed doorstappen, kunnen
wij bijna even snel vooruitkomen, vooral wanneer wij te voet omwegen kunnen mijden of afsnijden!&#8221;

</p>
<p>Li haastte zich om de ontvangen bevelen ten uitvoer te leggen. In weinige minuten had hij de dekens opgerold en stonden de
reizigers gepakt en gezakt gereed. Toen werd alles wat men op deze plek achterlaten moest, onder een dichten, grooten hoop
struiken verborgen, en stapte men voort.

</p>
<p>Cyprianus had gelijk gehad, dat het in sommige gevallen gemakkelijker zou wezen te voet te reizen. Men kon zoo, door over
steile hellingen te trekken, die te paard onmogelijk te overschrijden waren, den kortsten weg nemen. Maar dat kostte dan ook
veel inspanning.

</p>
<p>Het was ongeveer &eacute;&eacute;n uur in den namiddag, toen beiden de noordelijke helling van den bergketen, dien zij sedert drie dagen
volgden, bereikten. Volgens de inlichtingen, die zij te Lopepo ingewonnen hadden, kon men niet ver meer van de hoofdstad van
Tona&iuml;a verwijderd zijn. Ongelukkiglijk waren de aanwijzingen over den te volgen weg zoo oppervlakkig, zoo verward, en waren
de uitdrukkingen in het <a id="d0e2944"></a><span class="corr" title="Bron: Betsjuanen">Betjuanen</span> spraakeigen zoo weinig te vertrouwen, dat het moeielijk was van te voren te weten of men twee, of wel vijf dagen te marcheeren
had om aan te komen.

</p>
<p>Toen Cyprianus en Li de hellingen van het eerste dal, dat zich voor hen opende, nadat zij den bergnok overschreden hadden,
afdaalden, liet de Chinees een keelachtig geluid hooren, <span class="pageno">
[88]
</span>dat wel iets van een lach had.

</p>
<p>&#8220;Giraffen!&#8221; riep hij eindelijk uit.

</p>
<p>Cyprianus keek uit en bespeurde inderdaad, daar, diep beneden zich een twintigtal van die dieren, die bezig waren met grazen
in het diepste gedeelte van het dal. Niets was bevalliger te zien op dien afstand dan hun lange halzen als masten overeind
staande of uitgestrekt als lange slangen in het gras op een afstand van drie of vier meters van hun met gele vlekken bezaaid
lichaam.

</p>
<p>&#8220;Men zou een van die giraffen kunnen vangen,&#8221; merkte Li op, &#8220;om dienst te doen in de plaats van Templar.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Wat, op een giraffe rijden? Wie heeft ooit zoo iets gezien?&#8221; riep Cyprianus uit.

</p>
<p>&#8220;Ik weet niet of ooit zoo iets te zien geweest is, maar het hangt maar van u af, om zoo iets te kunnen zien,&#8221; antwoordde de
Chinees. &#8220;Laat mij maar begaan!&#8221;

</p>
<p>Nooit begon Cyprianus met een zaak voor <a id="d0e2963"></a><span class="corr" title="Bron: onomgelijk">onmogelijk</span> te houden, wanneer zij nog nieuw voor hem was. Hij gaf dus te kennen, dat hij gereed was Li in zijne onderneming behulpzaam
te zijn.

</p>
<p>&#8220;Wij bevinden ons beneden &#8217;s winds van de giraffen,&#8221; zei de Chinees, &#8220;dat is zeer gelukkig voor ons; want zij hebben een zeer
fijnen neus en zouden ons in het tegenovergestelde geval reeds geroken hebben; dus als gij nu langs den rechterkant wilt omtrekken,
om hen daarna door een geweerschot te verschrikken, zoodanig dat zij naar mijn kant gedreven worden, dan is er niet meer noodig,
en ik neem het overige voor mijne rekening.&#8221;

</p>
<p>Cyprianus legde alles op den grond neer wat zijne bewegingen kon hinderen en ging daarop, alleen met zijn geweer gewapend,
in de aangewezen richting voort, om de beweging te volvoeren, die hem door zijn dienaar aangeduid was.

</p>
<p>Deze verloor intusschen zijn tijd niet. Hij daalde met vluggen pas de steile helling van het dal af, totdat hij bij een gebaand
pad aangekomen was, dat in het benedengedeelte kronkelde. Dat was klaarblijkelijk de gebruikelijke weg der giraffen, te oordeelen
althans naar de ontelbare afdruksels, welke hunne hoeven in den bodem gelaten hadden. Daar nam de Chinees stelling achter
een dikken boom, ontrolde het lange touw, dat hem nimmer verliet, en sneed het in twee stukken van gelijke lengte, die dus
dertig meters lang waren. Daarna bond hij aan een der uiteinden van elk stuk een dikken keisteen om er een voortreffelijken
lasso van te maken en maakte het andere uiteinde aan een der benedentakken van den boom stevig vast, echter zoodanig dat nog
een eind touw overschoot dat hij zich om den linkerarm wond. Toen dat alles gereed was, verborg hij zich achter den dikken
stam en wachtte.

</p>
<p>Geen vijf minuten waren voorbijgegaan, toen een geweerschot op eenigen afstand knalde. Dadelijk werd een driftig getrappel
vernomen, dat evenals dat van een eskadron kavallerie iedere seconde al meer en meer naderde, en aanduidde dat de giraffen
vluchtten, zooals Li voorspeld had. Zij volgden hun gewoon pad en kwamen recht op hem aan, zonder evenwel de tegenwoordigheid
van een vijand te gissen, daar deze zich onder den wind bevond.

</p>
<p>Het gezicht van die giraffen was inderdaad prachtig. Zij kwamen daar aanstuiven met hunne wijd geopende neusgaten, die zij
naar de windzijde richtten om het gevaar te verkennen, met hunne kleine hoofden, die er zeer verschrikt uitzagen, en met hunne
hangende tongen. Wat Li betreft, die verzuimde geen tijd met hen te bewonderen. Zijne stelling was oordeelkundig gekozen,
dicht bij eene vernauwing van het pad, waar de dieren slechts twee aan twee voorbij konden komen. Hij behoefde slechts te
wachten.

</p>
<p>Hij liet er eerst drie of vier voorbijtrekken, toen er een opmerkende, die van een buitengewone grootte was wierp hij zijn
eerste lasso uit. Het touw floot door de lucht en omsnoerde den hals van het fraaie dier, dat nog eenige sprongen deed. Het
touw liep evenwel strak en belette de ademhaling van het arme slachtoffer, dat dan ook stil moest blijven staan.

</p>
<p>De Chinees had alweer geen tijd verloren met er naar te staan kijken. Nauwelijks had hij gezien, dat zijn lasso het doel bereikt
had, of hij greep de tweede ter hand en omstrikte daarmede een andere giraffe.

</p>
<p>Dit lukte niet minder. Dat alles was <span class="pageno">
[89]
</span>zoo snel in zijn werk gegaan, dat er niet meer dan een halve minuut voor gevorderd was. De geheele kudde was reeds uitermate
verschrikt uit elkander en naar alle windrichtingen gestoven, de gevangen en half geworgde dieren evenwel achterlatende.

</p>
<p>&#8220;Kom dan toch, vadertje,&#8221; riep de Chinees tot Cyprianus, die, hoewel hij niet veel vertrouwen in de onderneming stelde, toch
zoo spoedig mogelijk kwam aanloopen.

</p>
<p>Hij moest evenwel zijne oogen wel gelooven. Er waren daar twee prachtige dieren gevangen, die groot en sterk waren, goed in
het vleesch zaten, fijne en sterke pooten bezaten en welker huid glom van gezondheid. Maar hoe Cyprianus hen ook bekeek en
bewonderde, hij kon er maar niet toe komen om het denkbeeld, dat die dieren berijdbaar te maken zouden zijn, voor verwezenlijking
vatbaar te houden.

</p>
<p>&#8220;Hoe zich inderdaad op zoo&#8217;n ruggestreng te houden, die naar het achter stel onder een hoek van minstens <a id="d0e2990"></a><span class="corr" title="Bron: vij">vijf</span> en veertig graden afdaalt?&#8221; vroeg hij lachende.

</p>
<p>&#8220;Door zich op de voorschotten en niet op den rug van het dier te zetten,&#8221; antwoordde Li. &#8220;Zou het daarenboven zoo moeilijk
zijn een opgerolden deken onder het achterstuk van het zadel te plaatsen?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Wij hebben geen zadel.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ik zal het uwe straks gaan halen.&#8221;

</p>
<p>&#8220;En welk gebit wilt ge in zoo&#8217;n mond aanleggen?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dat zult ge spoedig zien.&#8221;

</p>
<p>De Chinees had antwoord op alles, een deksel op alle pannetjes, zooals men zegt, en bij hem volgden de daden al heel spoedig
op de woorden.

</p>
<p>Het tijdstip om het middagmaal te nuttigen, was nog niet aangebroken, of de slimme bewoner van het Hemelsche rijk had reeds
twee stevige halsters van een gedeelte van zijn touw gemaakt, en deed die om de hoofden en de halzen van de giraffen. De arme
dieren waren zoo versuft door het ongeval, hetwelk hen overkomen was, en waren daarenboven zoo zacht van aard, dat zij volstrekt
geen weerstand boden. Andere stukken touw zouden tot teugels dienen.

</p>
<p>Toen die voorbereidende maatregelen getroffen en be&euml;indigd waren, was er ter wereld niets gemakkelijker dan de gevangen dieren
bij het halstertouw heen te voeren. Toen keerden Cyprianus en Li naar hunne kampementsplaats van den vorigen dag terug, om
het zadel en de voorwerpen, die zij achter hadden moeten laten, te halen.

</p>
<p>De namiddag en de avond gingen voorbij onder het nemen dier beschikkingen. De Chinees bewees werkelijk eene bewonderenswaardige
behendigheid te bezitten. Niet alleen had hij weldra het zadel van Cyprianus zoodanig gewijzigd dat het horizontaal op den
rug van een der giraffen kon gelegd worden, maar hij vervaardigde er ook een voor zich, en dat wel van takken van het geboomte.
Vervolgens hield hij zich uit overmaat van voorzorg gedurende het overige gedeelte van den nacht onledig met den weerstand
der twee giraffen te fnuiken, door hen herhaaldelijk te bestijgen en door hen door afdoende en gevoelige middelen aan het
verstand te brengen dat zij hem gehoorzamen moesten.



</p>
<p class="div1"><a id="d0e3011"></a></p>
<h1 class="label">Zeventiende hoofdstuk.</h1>
<h1>Een Afrikaansche wedren.</h1>
<p>Toen de twee ruiters den volgenden morgen vertrokken, was hun aanblik inderdaad koddig en vreemdsoortig. Het is twijfelachtig
of Cyprianus zich zoo wel voor miss Watkins in de groote straat van het kamp Vandergaart zou hebben willen vertoonen. Maar
men moest zich in de omstandigheden schikken. Men bevond zich in de woestijn, en, alles wel beschouwd, waren de giraffen geen
vreemdsoortiger rijdieren dan de drommedarissen. Hun gang had zelfs eenige overeenkomst met die &#8220;woestijn-schepen&#8221;. Die gang
was afgrijselijk hard en ging gepaard met een daadwerkelijk stampen als een vaartuig in een moeielijke zee. Dit bezorgde dan
ook als onmiddellijk gevolg onzen beiden reizigers bij den aanvang der reis een gevoel als van beginnende zeeziekte.

</p>
<p>Maar, na twee of drie uren boven op die dieren doorgebracht te hebben, waren Cyprianus en de Chinees genoegzaam aan die beweging
gewend. Nu moet erkend worden dat de giraffen <span class="pageno">
[90]
</span>met een goeden pas doorstapten en zich zeer onderdanig betoonden, na evenwel eenige pogingen tot opstand aangewend te hebben,
die echter dadelijk onderdrukt werden. Alles liep dus ten beste uit.

</p>
<p>Het kwam er nu op aan, met kracht al den verloren tijd van de laatste drie of vier dagen der reis zoo spoedig mogelijk in
te halen. Makatit moest hen thans een goed eind weegs vooruit zijn. Zou Hannibal Pantalucci hem niet reeds bereikt hebben?
Wat er ook van aan mocht zijn, Cyprianus was vastbesloten niets te verwaarloozen wat hem tot zijn doel kon voeren.

</p>
<p>Na drie dagen marsch waren de cavalleristen, of beter de girafferuiters in het vlakke land aangekomen. Zij volgden thans den
rechteroever van een bochtigen waterstroom, welks hoofdrichting juist naar het noorden was.

</p>
<p>Het was waarschijnlijk een cijnsplichtige nevenrivier van de Zambesi. De giraffen waren nu behoorlijk getemd. Daarenboven
verzwakt door de lange dagreizen, die zij afgelegd hadden, maar niet minder door de schrale voeding, waaraan Li hen met voordacht
stelselmatig onderwierp, lieten zij zich zeer gemakkelijk mennen. Cyprianus kon nu de lange teugels van zijn rijdier laten
glippen, om het alleen door het aanleggen van de knie&euml;n te besturen.

</p>
<p>Toen hij dan ook van die zorg bevrijd was, ondervond hij een waar genoegen, bij het verlaten van die woeste en verlaten streken,
die hij tot nu toe doorreisd had, thans al de sporen eener reeds vrij ontwikkelde beschaving rondom zich te ontwaren. Hij
bemerkte van afstand tot afstand manioc- of taro-velden, die zeer regelmatig aangelegd waren en besproeid werden door een
stelsel van bamboebuizen, die aan elkander bevestigd waren en het water uit de rivier aanvoerden. Voorts zag hij breede en
goed verharde wegen, zoodat het algemeene uiterlijk van eenige welvaart getuigde. Op de heuvelen, die den gezichteinder begrensden,
verhieven zich witte hutten, die een dungezaaide bevolking huisvesting verleenden.

</p>
<p>Toch gevoelde men dat men zich nog op de grenzen der woestijn bevond; dit was ten minste af te leiden uit het verbazend groot
aantal wilde dieren, herkauwers en ook andere, die allerwege ontwaard werden en die deze vlakte bevolkten. Hier en daar verduisterden
groote zwermen gevogelte als het ware de lucht. Men zag geheele kudden van gazellen of antilopen, die voorbij trokken. Soms
verhief een monsterachtig nijlpaard zijn kop boven de oppervlakte der rivier, blies met kracht het water uit zijne neusgaten
en dook weer onder, waarbij hij het gedruisch en het geklots van een waterval maakte.

</p>
<p>Cyprianus was zoo geheel in de beschouwing van die tooneelen verdiept, dat hij onmogelijk bedacht kon zijn op een ander, dat
het toeval hem bij een der buigingen van den heuvel, welken hij met zijn makker volgde, bereidde.

</p>
<p>Dat was niet meer of minder dan de aanblik van Hannibal Pantalucci, die steeds te paard, met lossen teugel jacht maakte op
Makatit in eigen persoon. Hoogstens een mijl scheidde hen nog van elkander, maar de afstand, die tusschen hen en Cyprianus
en den Chinees bestond, was wel op vier mijlen te schatten.

</p>
<p>De zon scheen helder en hare stralen schoten schier loodrecht neer in de vlakte, die als met een schitterend licht overstroomd
werd. De dampkring was helder doorschijnend, gezuiverd als hij was door een heviger, oostenwind, die toen heerschte. Neen,
er viel geen twijfel te koesteren; het oog kon zich niet vergissen.

</p>
<p>Beiden waren zoo opgewonden door die ontdekking, dat hun eerste beweging was haar te vieren met eene wezenlijk arabische fantasia.
Cyprianus liet een vroolijk hoerah hooren, en Li een keelklankachtig &#8220;hugh&#8221;, wat hetzelfde moest beduiden. Daarna zetten zij
hunne giraffen in sterken draf.

</p>
<p>Klaarblijkelijk had Makatit den Napolitaan, die veld op hem begon te winnen, bespeurd, maar hij kon zijn ouden baas en zijn
makker van het Vandergaarts-kopje niet zien, daar zij nog te ver verwijderd waren en zich op den rand der vlakte bevonden.

</p>
<p>De jonge Kaffer bespoedigde dan ook zooveel mogelijk den gang van zijn karretje. Hij wist dat Hannibal Pantalucci de man niet
was om hem genade te schenken. Integendeel, hij zou hem, zonder naar eenigen uitleg te willen luisteren, als een hond dooden.
De struisvogel, die het karretje trok vloog <span class="pageno">
[91]
</span>over de vlakte en wel met zulk een snelheid en zulk een kracht, dat toen hij plotseling tegen een zwaren steen stuitte, er
zoo&#8217;n hevige schok plaats had, dat de as van het voertuig, dat toch al op zulk eene lange en moeielijke reis veel geleden
had, afknapte. Een der wielen ontsnapte aan de as, en Makatit en zijn voertuig rolden over den weg.

</p>
<p>De arme Kaffer werd wel gehavend bij zijn val. Maar de schrik, die hem beheerschte, hield de overhand zelfs bij dien schok,
of beter gezegd: hij werd daardoor verdubbeld. Hij was overtuigd dat het met hem gedaan zou zijn, wanneer hij door den Napolitaan
ingehaald werd. Hij vloog dan ook zoo spoedig mogelijk op, spande dadelijk zijn struisvogel af en, schrijlings op het dier
springende, bracht hij het in galop.

</p>
<p>Nu begon een dolle wedren, een wedren, die iemand duizelingen kon bezorgen, een wedren, die nimmer op aarde gezien was, sedert
de Romeinsche voorstellingen in het circus afgeschaft waren, alwaar de wedrennen van struisvogels en giraffen soms op het
programma voorkwamen.

</p>
<p>En inderdaad, terwijl Hannibal <a id="d0e3052"></a><span class="corr" title="Bron: Pantallucci">Pantalucci</span> Makatit vervolgde, zetten Cyprianus en Li hem en ook den andere achterna. Hadden die beide laatsten niet allen grond om beiden
te willen vatten, zoowel den jongen Kaffer om aan de kwestie van den gestolen diamant een einde te maken, als den valschen
Napolitaan om hem te tuchtigen, zooals hij verdiende?

</p>
<p>De giraffen, behoorlijk aangezet door hunne ruiters, die het ongeval van Makatit gezien hadden, spoedden zoo snel voort, alsof
het raspaarden van zuiver bloed waren. Zij strekten hunne lange halzen vooruit, openden den mond, draaiden de ooren achteruit
en stoven zoo voort, terwijl zij met alle kracht gespoord en gekarwatst werden, om hen tot de grootst mogelijke snelheid die
zij ontwikkelen konden, te brengen.

</p>
<p>Wat den struisvogel van Makatit aangaat, diens snelheid grensde aan het wonderbaarlijke. Er was geen enkel raspaard, al ware
het ook de overwinnaar te Derby geweest, al had het ook den eersten prijs te Parijs gewonnen, dat in staat zoude geweest zijn
om het tegen dat pluimdier vol te houden. Zijne korte vleugels, die ongeschikt waren om te vliegen, werden nu als roeispanen
gebezigd om de lucht te klieven en zoo den gang te versnellen. Dat alles ging zoo gauw in zijn werk, dat in minder dan weinige
minuten de jeugdige Kaffer een aanmerkelijken voorsprong op zijn vervolger gewonnen had.

</p>
<p>Ja zeker, Makatit had zijn trek- nu rijdier goed gekozen, toen hij daartoe het oog op een struisvogel sloeg!

</p>
<p>Als hij dien gang nog maar een kwartier uurs kon volhouden, dan was hij voorzeker buiten het bereik van den Napolitaan gekomen.
Dan was hij gered!

</p>
<p>Hannibal Pantalucci begreep zeer goed, dat de minste draling hem geheel en al zijn voordeel zou doen verliezen. Reeds groeide
de afstand tusschen hem en den vluchteling aan. Aan den anderen kant van het maisveld, waarin die jacht plaats had, strekte
zich een dicht bosch van slingerplanten en Indische vijgeboomen, dat hevig door den wind gezweept werd, tot op eene gezichtsverte
uit. Wanneer Makatit die wildernis bereikte, dan zou het onmogelijk zijn hem terug te vinden, omdat men hem dan niet meer
zien kon. Hij zou daarin even verscholen zijn als eene naald in een hooischelf.

</p>
<p>Cyprianus en de Chinees volgden, terwijl zij voortgaloppeerden, dien wedstrijd met de meeste belangstelling, hetgeen de lezer
wel begrijpen zal. Zij waren eindelijk aan den voet van den heuvel aangekomen en renden nu door de vlakte, maar drie mijlen
scheidden hen nog van den jager en van den gejaagde.

</p>
<p>Zij bemerkten evenwel dat de Napolitaan door eene ongehoorde inspanning eenigermate op den vluchteling gewonnen had. Hetzij
dat de struisvogel van Makatit vermoeid begon te worden, hetzij dat het arme dier zich gewond had aan een boomstronk of aan
een rotssteen, maar zijne snelheid was verbazend verminderd. Hannibal Pantalucci bevond zich weldra niet meer dan drie honderd
meter van den Kaffer verwijderd.

</p>
<p>Maar Makatit had eindelijk den rand van de bovenbedoelde wildernis bereikt. Hij verdween er plotseling in, terwijl in hetzelfde
oogenblik het paard van Hannibal Pantalucci struikelde, <span class="pageno">
[92]
</span>hij zandruiter werd en over den weg rolde, en het dier over de vlakte ontsnapte.

</p>
<p>&#8220;Wij zijn Makatit kwijt!&#8221; riep Li uit.

</p>
<p>&#8220;Ja, maar die Pantalucci, die ellendeling is ons!&#8221; antwoordde Cyprianus.

</p>
<p>En beiden zetten hun giraffen nog meer aan.

</p>
<p>Een half uur later hadden zij bijna geheel het maisveld in zijne volle breedte overgestoken en bevonden zich op niet meer
dan vijfhonderd passen van de plek, waar de Napolitaan gevallen was. De vraag voor hen was thans of Hannibal Pantalucci had
kunnen opstaan en of hij de wildernis van lianen had kunnen bereiken, of wel op den grond lag, zwaar gekwetst door zijn val&#8212;wellicht
gedood.

</p>
<p>Neen, de ellendeling lag daar. Honderd pas verder brachten Cyprianus en Li hunne giraffen tot staan. Zie hier wat er was gebeurd.

</p>
<p>De Napolitaan, verblind door de opgewondenheid van de jacht, die hij maakte, had een reusachtig net niet bespeurd, hetwelk
door de Kaffers gespannen was om de vogels te vangen, die hunnen oogst zoo zeer plunderden en hun daardoor veel schade berokkenden.
Welnu, in zulk een net was Hannibal Pantalucci te recht gekomen en daarin had hij zich verward.

</p>
<p>En het was waarlijk geen klein net ook! Het bedroeg langs de zijden minstens vijftig meters en bevatte reeds vele duizendtallen
vogels van allerhande soort, van alle grootte, van allerhande bontgekleurde gevederte, onder andere ook een half dozijn van
die groote gypa&euml;ten, die eene vlucht hebben van anderhalven meter en die zich in Zuid-Afrika te huis gevoelden.

</p>
<p>De val van den Napolitaan te midden van die vogelen-wereld had deze laatste natuurlijk ten hoogste verschrikt en deed hen
wild door elkander vliegen.

</p>
<p>Hannibal Pantalucci, eerst verdoofd en duizelig door zijn val, had evenwel getracht dadelijk op te staan. Maar zijne handen
en voeten zaten zoo degelijk gevangen in de mazen van het net, dat het hem bij de eerste poging niet gelukte, zich daaruit
te ontwarren.

</p>
<p>Hij had echter geen tijd te verliezen. Hij deed dan ook schrikkelijke rukken en trok uit alle macht aan het net, terwijl hij
het optilde en het los trok van de piketpalen, waarmede het aan den grond vastgemaakt was; terwijl de vogels groot en klein,
hem bij dat werk hielpen om te kunnen ontvluchten.

</p>
<p>Maar hoe meer de Napolitaan zich afsloofde, hoe meer hij zich in de stevige mazen van het onmetelijke net verwarde<a id="d0e3095"></a><span class="corr" title="Bron: ">.</span>

</p>
<p>Een groote vernedering werd hem bovendien niet gespaard. Een der giraffen had hem eindelijk bereikt en wel die, welke door
den Chinees bereden werd. Li was van zijn rijdier afgesprongen en had zich met zijne koelbloedige spotzucht gehaast den kant
van het net, dat het dichtst bij hem was<a id="d0e3100"></a><span class="corr" title="Bron: .">,</span> los te maken, om de hoekvleugels daarvan op elkaar te leggen, daarbij van de gedachte uitgaande, dat het zekerste middel
om zich van den gevangene meester te maken, daarin bestond, dat hij hem in dat net moest rollen.

</p>
<p>Maar in dat oogenblik gebeurde iets zeer onverwachts, dat inderdaad naar tooverij zweemde.

</p>
<p>De wind kwam namelijk met een buitengewone kracht opzetten en boog daarbij al de boomen in den omtrek, alsof een machtige
hoos over den bodem voortschreed.

</p>
<p>Nu had Pantalucci bij zijne wanhopige pogingen reeds een groot aantal piketpalen, die het net bij den benedenkant weerhielden,
uit den grond gerukt. Toen hij zich op het punt zag gevangen genomen te worden, deed hij nog heviger rukken.

</p>
<p>Plotseling werd het net door een nieuwen aanval van de bui losgerukt. De laatste banden, die dat onmetelijke touwweefsel aan
den grond bevestigd hielden, werden stuk getrokken en de gevederde kolonie, die daarin besloten was, nam hare vlucht. De kleine
vogels slaagden er in om te ontsnappen; maar de grootere hadden de klauwen in de mazen verward, terzelfder tijd toen hunne
vleugels vrij raakten en zich met een eenparige beweging bewogen. Al die vereenigde lucht-roeiriemen, al die borstspieren,
welker bewegingen gelijkmatig geschiedden, vormden met de bui, die inviel, eene zoo kolossale kracht, dat voor haar honderd
kilogrammen niet meer dan eene veer wogen.

</p>
<p>Het net, dat over elkander rolde <span class="pageno">
[93]
</span>en zoo meer vat aan den wind aanbood, werd met Hannibal Pantalucci, die nog slechts met de handen in de mazen verward was,
plotseling opgenomen en opgevoerd tot vijf-en-twintig of dertig meters van den grond.

</p>
<p>Cyprianus kwam in dit oogenblik op het terrein aan, om getuige te zijn van de opstijging van zijn vijand naar de wolkenstreek.

</p>
<p>De gypa&euml;ten, door die krachtsinspanning uitgeput, neigden in dat oogenblik zichtbaar ter aarde en beschreven een uitgestrekte
parabool. In minder dan drie seconden kwam het net bij den bovenrand van de wildernis aan, waarvan het de boventakken scheerde
op drie of vier meters hoog van den grond. Toen steeg het evenwel weer voor de laatste maal in de lucht.

</p>
<p>Cyprianus en Li zagen met schrik dien rampzalige aan dat net hangen, dat dezen keer meer dan honderd vijftig voet door eene
laatste krachtsinspanning van die reusachtige vogels, door de bui geholpen, werd opgevoerd.

</p>
<p>Plotseling bezweken eenige mazen onder de wanhopige stuiptrekkingen van den Napolitaan. Men zag hem gedurende een ondeelbaar
oogenblik aan zijne handen hangen en pogingen aanwenden om de touwen van het net andermaal te grijpen.... Maar zijne krachten
schoten te kort, zijne handen openden zich, hij liet los, viel als een blok naar beneden en werd op den grond verbrijzeld.

</p>
<p>Het net, van dat gewicht ontlast, vloog hooger in de lucht en ontrolde zich eenige mijlen verder, terwijl de gypa&euml;ten eindelijk
losgeraakt, zich in het hemelruim voor het oog verloren.

</p>
<p>Toen Cyprianus toeschoot om hulp te bieden, was het te laat. Zijn vijand was een naren dood gestorven.

</p>
<p>Van de vier mededingers, die met hetzelfde doel voor oogen de vlakten van de Transvaal ingetrokken waren, bleef hij nog maar
alleen over.



</p>
<p class="div1"><a id="d0e3129"></a></p>
<h1 class="label">Achttiende hoofdstuk.</h1>
<h1>De pratende struisvogel.</h1>
<p>Cyprianus en Li hadden slechts &eacute;&eacute;n gedachte na die verschrikkelijke ontknooping, namelijk: de plek zoo spoedig mogelijk te
ontvlieden, waar zij had plaats gehad.

</p>
<p>Zij besloten derhalve om langs den noorderkant der wildernis voort te trekken en bereikten zoo na een marsch van meer dan
een uur de bedding van een bergstroom, die evenwel in dit jaargetijde bijna droog was en die in die wildernis eene bres maakte,
waarlangs men dat moeielijke terreingedeelte kon omtrekken.

</p>
<p>Daar wachtte den reizigers een nieuwe verrassing. Die bergstroom mondde in een vrij uitgestrekt meer uit, op welks oevers
een weelderige plantengroei zich vertoonde, die tot nu het gezicht van die wateroppervlakte verborgen had gehouden.

</p>
<p>Cyprianus had willen terugkeeren, door langs de oevers van dat meer voort te trekken; maar die oevers waren bij wijle zoo
steil, dat hij dat plan moest laten varen. Van een anderen kant, wanneer hij langs den weg, dien hij gekomen was terugkeerde,
ging de hoop verloren om Makatit te ontmoeten.

</p>
<p>Intusschen verrezen op den tegenoverliggenden oever van het meer eenige heuvelen, die door eene aaneenschakeling van terreingolvingen
aan elkander en aan hoogere, meer achterwaarts gelegen bergen verbonden waren. Cyprianus opperde het denkbeeld, dat, wanneer
zij den top daarvan zouden bereikt hebben, men een beter overzicht van het terrein zou hebben en het dan mogelijk was een
verder plan te beramen.

</p>
<p>Li en hij gingen dus andermaal op weg, om het meer om te trekken. De afwezigheid van ieder gebaand pad maakte dien tocht zeer
moeielijk, vooral daar zij meestal genoodzaakt waren de twee giraffen bij de teugels voort te trekken. Zij hadden dan ook
meer dan drie volle uren noodig, om een afstand van zeven of acht kilometers in rechte lijn af te leggen.

</p>
<p>Toen zij eindelijk het meer omgetrokken en nagenoeg aangekomen waren, vlak tegenover het punt aan de overzijde gelegen, vanwaar
zij vertrokken waren, was de nacht nabij. Zij besloten dan ook, doodvermoeid als zij waren, om op die plek te kampeeren. Maar
met de weinige middelen, die zij thans nog bezaten, kon die inrichting niet veel gemakken aanbieden. Maar Li hield er zich
met zijn gewonen ijver <span class="pageno">
[94]
</span>mede bezig. Toen hij klaar was, voegde hij zich bij zijn meester.

</p>
<p>&#8220;Vadertje,&#8221; zei hij met zijne fleemende maar toch opwekkende stem, &#8220;ik zie dat ge zeer vermoeid zijt. Onze mondvoorraad is
bijna uitgeput. Ik zal een dorp gaan opzoeken, waar men mij niet weigeren zal ons te hulp te komen.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Wilt ge mij verlaten, Li?&#8221; riep Cyprianus eerst uit.

</p>
<p>&#8220;Het moet, vadertje!&#8221; antwoordde de Chinees. &#8220;Ik zal een der giraffen nemen en dan noordwaarts optrekken!.... De hoofdstad
van Tona&iuml;a, waarvan Lopepo ons gesproken heeft, kan thans niet ver meer verwijderd zijn en ik zal het wel zoo maken, dat gij
daar een goede ontvangst zult vinden. Daarna zullen wij naar Grikwaland terugkeeren, waar gij niets meer te vreezen zult hebben
van die ellendelingen, die alle drie op deze expeditie bezweken zijn.<a id="d0e3156"></a><span class="corr" title="Bron: ">&#8221;</span>

</p>
<p>De jeugdige ingenieur dacht over het voorstel na, dat hem door den hem zoo toegewijden Chinees gedaan was. Hij begreep dat,
wanneer de Kaffer kon teruggevonden worden, het in die streek zou zijn, waarin hij daags te voren een blik had kunnen werpen.
Het was dus zaak die niet te verlaten. Maar van den anderen kant moest er aan gedacht worden om hunne hulpmiddelen aan te
vullen, die nu geheel onvoldoende geworden waren. Cyprianus besloot dan ook, hoewel hij het zeer betreurde, van Li te scheiden
en er werd overeengekomen dat hij hem op deze plek gedurende acht-en-veertig uren wachten zou. In die acht-en-veertig uren
zou de Chinees, zijne snelvoetige giraffe berijdende, in deze streek een eind weegs kunnen afleggen en gemakkelijk op de kampementsplaats
terug zijn.

</p>
<p>Toen men tot dat besluit gekomen was, wilde Li geen oogenblik verliezen. Aan rusten dacht hij volstrekt niet. Hij zei het
wel zonder slapen te kunnen doen! Hij zei dus Cyprianus vaarwel door goedhartig hem de hand te kussen, vatte zijn giraffe
bij den teugel, sprong er op en verdween in de nachtelijke duisternis.

</p>
<p>Cyprianus M&eacute;r&eacute; bevond zich thans, voor de eerste maal sedert zijn vertrek van de Vandergaart-Kopjes-mijn, alleen in de woestijn.
Hij gevoelde zich uitermate treurig gestemd en kon niet nalaten, nadat hij zich in zijn reisdeken gewikkeld had, zich aan
de naarste voorgevoelens over te geven. Hij was daar alleen, bijna zonder levensmiddelen en munitie! Wat moest er van hem
worden in dit onbekende land, op honderden mijlen afstands van ieder beschaafd oord? Makatit bereiken? Ja, daartoe was thans
de kans gering. Kon die zich niet op een afstand van een halven kilometer van hem bevinden, zonder dat hij, Cyprianus, zulks
kon gissen? Inderdaad, die geheele onderneming was een zeer rampspoedige geweest en was slechts door tragische gebeurtenissen
gekenmerkt geworden. Bijna iedere honderd mijlen, die voorwaarts geschreden waren, had aan een der leden van het gezelschap
het leven gekost. E&eacute;n bleef nog over.... E&eacute;n.... en dat was hijzelf.... Was hij wellicht ook voorbeschikt om even ellendig
aan den eindpaal van zijn leven te komen als de anderen?

</p>
<p>Dat waren de droeve nabetrachtingen, die het brein van Cyprianus bestormden; toch slaagde hij er in om in te slapen.

</p>
<p>De morgenkoelte en de rust, die hij gesmaakt had, gaven bij zijn ontwaken een meer vertrouwvolle richting aan zijne gedachten.
Hij besloot, in afwachting van den terugkeer van den Chinees, den hoogen heuvel te beklimmen, aan wiens voet hij halt gemaakt
had. Hij zou zoo met den blik een meer uitgestrekt terrein kunnen overzien en wellicht zou hij, met behulp van zijn verrekijker,
er in slagen eenig spoor van Makatit te ontdekken. Maar om die beklimming te kunnen uitvoeren, moest hij zijne giraffe achterlaten;
geen dierkundige had toch ooit zoo&#8217;n viervoeter onder de klauteraars gerangschikt.

</p>
<p>Cyprianus begon haar te ontdoen van den halster, die door Li zoo behendig en vlug vervaardigd was.

</p>
<p>Daarna bond hij haar met een poot aan een boom vast, die met overvloedig malsch gras omringd was en liet het touw zoolang
schieten, dat het dier voldoende en gemakkelijk kon grazen. En waarlijk, wanneer men de lengte van den hals van de giraffe
bij die van het touw voegde, dan was de kring, waarbinnen het bevallige dier grazen kon, vrij uitgestrekt en meer dan voldoende
te rekenen.
<span class="pageno">
[95]
</span></p>
<p>Toen die voorbereiding getroffen was, nam Cyprianus zijn geweer over den eenen schouder, zijn deken behoorlijk opgerold over
den anderen en na met een vriendschappelijken klap afscheid van zijn giraffe genomen te hebben, begon hij de bestijging van
den berg.

</p>
<p>Die bestijging was lang en moeitevol. Hij bracht den geheelen dag door met uiterst steile hellingen op te klimmen, met rotsen
of onoverkomelijke spitsen om te trekken en met langs den oost- of zuidkant te beproeven, wat hij te vergeefs langs den noord-
of westkant beproefd had.

</p>
<p>Toen de nacht begon te dalen, was Cyprianus nog maar ter halver hoogte van den berg aangekomen en moest dus de verdere bestijging
tot den volgenden morgen uitstellen.

</p>
<p>Bij het aanbreken van den dag steeg hij verder, na eerst goed uitgekeken te hebben, of Li nog niet in de kampementsplaats
teruggekeerd was, en kwam hij tegen elf uur des voormiddags op den top van den berg aan. Eene groote teleurstelling wachtte
hem daar. De hemel was met wolken bedekt. Dichte nevelen zweefden langs de benedenhellingen van den berg. Cyprianus trachtte
te vergeefs met den blik dat gordijn te doorboren, ten einde de dalen te doorzoeken. Maar het geheele landschap verdween onder
eene opeenhooping van vormlooze dampen, die niet toelieten iets daaronder te onderscheiden.

</p>
<p>Cyprianus hield evenwel vol, en wachtte, steeds hopende dat die nevels zouden optrekken en dat hij dien uitgestrekten gezichteinder
zou ontwaren, dien hij hoopte te zien. Het was te vergeefs. Naar mate de dag vorderde, schenen de wolken in dikte toe te nemen,
terwijl het bij het invallen van den nacht bepaald begon te regenen.

</p>
<p>De jeugdige ingenieur werd dus door dat proza&iuml;sche luchtverschijnsel overvallen, juist toen hij op dien kalen top zich bevond,
waarop geen enkele boom, zelfs geen rots te vinden was, die eenige beschutting kon aanbieden; niets dan de kale uitgedroogde
bodem, terwijl de nacht spoedig inviel, vergezeld van dien fijnen regen, die langzamerhand alles, zoowel de deken als de kleeding,
door en door nat maakte.

</p>
<p>De toestand werd kritiek en toch moest Cyprianus er vrede mede hebben. Want in de gegeven omstandigheden de afklimming van
den berg te beproeven, zou inderdaad eene dwaasheid genoemd moeten worden. Hij was dus verplicht zich tot op het lichaam nat
te laten regenen; maar hij rekende er op, zich den volgenden morgen in de zonnestralen te kunnen laten drogen.

</p>
<p>Toen het eerste oogenblik van kwade luim voorbij was, beschouwde hij dien regen als een verkwikkend stortbad, dat hem de droogte
en de warmte van de vorige dagen vergoedde. Hij maakte zich wijs, om zich zelven over dat koopje te troosten, dat die regen
niets onaangenaams in zich had. Wat hem evenwel minder beviel, was dat hij zijn middagmaal zoo niet geheel rauw, dan toch
geheel koud moest gebruiken. Vuur toch te doen ontbranden, of ook maar een lucifer te doen ontvlammen in zoo&#8217;n weer, was totaal
onmogelijk en daaraan kon niet gedacht worden. Hij vergenoegde zich dus met een blik verduurzaamde levensmiddelen te openen
en den inhoud, zooals hij was, op te peuzelen.

</p>
<p>Een of twee uur later voelde de jeugdige ingenieur zich verkleumd door den killen regen. Hij legde zijn hoofd op een zwaren
steen, wikkelde zich in zijne druipende deken en sliep in. Toen hij wakker werd, was het reeds geheel dag en leed hij aan
eene zware koorts.

</p>
<p>Cyprianus begreep dat hij verloren was, wanneer hij in dien stortregen bleef, want het weer was al slechter en slechter geworden,
zoodat nu het water met stroomen uit de lucht viel. Hij poogde overeind te komen en geleund op zijn geweer, hetwelk hij als
een steunstok gebruikte, begon hij den berg af te dalen.

</p>
<p>Hoe kwam hij beneden? Dat zou hij waarachtig niet hebben kunnen zeggen. Nu eens rolde hij langs de kletsnatte hellingen, dan
weer liet hij zich langs kletsnatte rotsen afglijden en zoo zette hij gehavend, hijgend, verblind, door de koorts verteerd,
den weg voort en kwam tegen het middaguur in de kampementsplaats aan, waar hij zijne giraffe had achtergelaten.

</p>
<p>Maar het dier was weg. Het was waarschijnlijk ongeduldig geworden, toen het zich zoo alleen zag; het was waarschijnlijk ook
door den honger gekweld <span class="pageno">
[96]
</span>geworden, want het gras was, tot zoover het touw het dier toegelaten had te reiken, schoon afgegraasd. Het had dan ook dat
touw aangetast en was vrij geworden, toen het dit doorgeknabbeld had.

</p>
<p>Cyprianus zou dien nieuwen slag, dien het ongeluk hem toebracht, gevoeld hebben, wanneer hij in zijn normalen toestand geweest
ware. Maar hij was uitermate moede en de loomheid daardoor veroorzaakt, liet hem de kracht daar niet toe. Toen hij aangekomen
was, kon hij nog slechts zijn ransel grijpen, dien hij gelukkig terug vond, om droge kleederen aan te trekken. Daar nu viel
hij doodvermoeid onder een broodvruchtenboom neer, die de kampementsplaats overschaduwde.

</p>
<p>Toen ondervond hij een zonderlingen toestand van slaperigheid, van koortsachtigheid, van ijlhoofdigheid, waarin al zijne gewaarwordingen
zich oplosten, waarin de tijd, de ruimte, de afstanden geen beteekenis voor hem hadden. Was het nacht of dag? Regende het,
of scheen de zon? Hoe lang lag hij daar? Sedert twaalf uren of sedert zestig? Leefde hij nog, of was hij dood reeds? Hij was
onmachtig daarop te antwoorden. De meest behaaglijke droomen en de verschrikkelijkste spookgezichten wisselden elkander voortdurend
in zijn ziek brein af. Parijs, de mijnschool, de ouderlijke haard, de hoeve te Vandergaart-Kopje Kopje, Miss Watkins, Hannibal
Pantalucci, Hilton, Friedel en legioenen olifanten. Makatit en geheele vluchten vogels die over een hemel zonder grenzen verspreid
waren, al zijne herinneringen, al zijne gewaarwordingen, al zijne <a id="d0e3204"></a><span class="corr" title="Bron: antipathi&euml;n">antipathie&euml;n</span>, al zijne teedere gevoelens, woelden in zijne hersenen als in eene onmetelijken maalstroom. Bij die scheppingen der koorts
mengden zich soms gewaarwordingen, die hare oorzaak buiten hem hadden. Wat vooral vreeselijk was, dat was dat de zieke te
midden van een ontzettend gejank van jakhalzen, van een gemauw van tijgerkatten, van een gegrinnik van hyena&#8217;s den roman,
door zijne ijlhoofdigheid opgewekt, onbewust, onafgebroken voortzette en eindelijk een geweerschot meende te hooren, dat door
eene diepe stilte opgevolgd werd. Daarna viel het helsche concert andermaal met vernieuwde kracht in, om tot het aanbreken
van den dag te duren.

</p>
<p>Ongetwijfeld zou Cyprianus in die ijlhoofdigheid en zonder er eenig bewustzijn van te hebben, uit de koorts in de armen des
doods overgegaan zijn, wanneer niet de meest vreemde, de meest buitensporige gebeurtenissen, ten minste oppervlakkig beschouwd,
den natuurlijken gang van zaken hadden komen storen.

</p>
<p>Toen de dageraad aangebroken was, had de regen opgehouden, en toen Cyprianus ontwaakte, stond de zon reeds vrij hoog boven
den horizon. Hij deed flauw en mat de oogen open en ontwaarde, maar zonder dat dit zijne nieuwsgierigheid opwekte, een grooten
struisvogel, die naar hem toe kwam en op een afstand van twee of drie passen bleef staan.

</p>
<p><a id="d0e3212"></a><span class="corr" title="Bron: ">&#8220;</span>Zou dat de struisvogel van Makatit zijn?&#8221; vroeg de ingenieur zich af, steeds meenende te doen te hebben met de ijle beelden
zijner zieke hersenen.

</p>
<p>De steltlooper in persoon zou hem antwoorden en&#8212;wat meer wil zeggen&#8212;zou hem in zuiver Fransch antwoorden.

</p>
<p>&#8220;Waarachtig, ik bedrieg mij niet!.... Cyprianus M&eacute;r&eacute;!.... Wat drommel, mijn arme makker, voer jij hier uit?&#8221;

</p>
<p>Een struisvogel, die Fransch sprak! Een struisvogel, die zijn naam wist! Inderdaad daar was stof genoeg voorhanden, om een
gewoon verstand en om gezonde hersenen van streek te brengen. Welnu, Cyprianus was volstrekt niet verwonderd over dat schier
onmogelijk verschijnsel; hij vond het integendeel geheel natuurlijk. Zijne droomen hadden hem wel andere tafereelen gedurende
den afgeloopen nacht doen zien! Het scheen hem het eenvoudige gevolg toe van zijne ijlhoofdigheid, van zijne zieke hersenen.

</p>
<p>&#8220;Gij zijt niet zeer beleefd, mijnheer de struisvogel!&#8221; antwoordde hij. &#8220;Met welk recht spreekt gij mij zoo gemeenzaam met
jij aan?&#8221;

</p>
<p>Die woorden werden op dien drogen, hortenden toon, zoo gewoon bij koortslijders, die geen twijfel omtrent den<a id="d0e3225"></a><span class="corr" title="Bron: ."></span> aard hunner ziekte overlaat, uitgestoten. De struisvogel scheen er bewogen door.

</p>
<p>&#8220;Cyprianus!.... mijn vriend!.... Je bent ziek en.... zoo geheel alleen in de wildernis!&#8221; riep hij uit, terwijl hij <span class="pageno">
[97]
</span>zich bij den zieke op de knie&euml;n wierp.

</p>
<p>Dat was een psychiologisch verschijnsel nog gekker bij dien steltlooper dan het spraakvermogen; want het buigen der knie&euml;n
is eene beweging, welke aan die dieren door de natuur gewoonlijk verboden is. Maar Cyprianus verwonderde zich in zijn koortsachtigen
toestand ook daarover niet. Hij vond het zelfs zeer natuurlijk, dat die struisvogel een lederen flesch met frisch water gevuld,
dat met cognac aangemengd was, van onder zijn linkervlerk te voorschijn haalde en hem de halsopening tusschen de lippen bracht.

</p>
<p>Het eenige wat hem begon te verwonderen, was toen het vreemdsoortige dier opstond en daarbij eene soort opperhuid afwierp,
die zijn natuurlijk gevederte scheen te zijn, en daarna ook een langen hals, waarop een vogelkop prijkte, aflegde; maar toen,
toen eerst vertoonde zich die struisvogel, nadat hij zijn geleende pak had ter zijde geschopt, onder de gedaante van een grooten,
stevigen kerel, die niemand anders was dan Pharamond Barth&egrave;s, groot jager voor Gods aangezicht en voor de menschen!

</p>
<p>&#8220;Welnu ja!.... ik ben het,&#8221; riep Pharamond uit. &#8220;Heb je dan mijne stem bij de eerste woorden, die ik sprak, niet herkend?....
Je bent over mijn opschik verwonderd? Dat is een krijgslist, die ik van de Kaffers geleerd heb, om de echte struisvogels dicht
genoeg te kunnen naderen, om hen met de assagaai te kunnen dooden!.... Maar laat ons over jou spreken, arme vriend!.... Hoe
kom je hier, zoo ziek en verlaten?.... Het is wel het grootste toeval van de wereld te noemen, dat ik je ontdekt heb, terwijl
ik hier ronddrentelde. Ik wist niet eens, dat je in dit land waart!&#8221;

</p>
<p>Cyprianus was niet in staat veel te spreken. Hij kon zijn vriend dan ook slechts zeer oppervlakkige inlichtingen geven omtrent
zijn persoon. Daarenboven, Pharamond begreep van zijn kant zeer goed, dat in de gegeven omstandigheden het verleenen van hulp
aan den zieke wel de meeste haast vereischte. Die hulp had den armen drommel tot nu toe ontbroken en daarin moest nu voorzien
worden.

</p>
<p>Die koene jager had sedert zijn aankomst in dat land veel ervaring der woestijn opgedaan. Hij had onder anderen eene bijzondere
maar afdoende geneeswijze voor de moeraskoorts, waaraan zijn arme makker leed, van de Kaffers geleerd.

</p>
<p>Pharamond Barth&egrave;s begon dan ook dadelijk in den grond een soort kuil te graven, die hij met hout vulde, nadat hij eene opening
uitgespaard had, om de lucht toe te laten. Hij stak dat hout in brand en toen het tot asch verteerd was, kon die kuil als
een werkelijke oven beschouwd worden. Daarna legde Pharamond Barth&egrave;s zijn vriend Cyprianus er in, dekte hem zorgvuldig toe
en liet slechts zijn hoofd vrij. Geen tien minuten waren nog verloopen, toen bij den zieke een geweldig zweet uitbrak. De
zweetkuur werd door den nieuwbakken dokter zoo overvloedig mogelijk onderhouden, door de toediening van vijf of zes koppen
van een aftreksel, dat hij van eenige hem bekende kruiden vervaardigd had. Cyprianus viel weldra in die stoof in een diepen
en weldadigen slaap.

</p>
<p>De zon neigde ten ondergang, toen hij de oogen weer opende. Hij gevoelde zich toen zoo bepaald verlicht en beter, dat hij
om eten vroeg. Zijn vindingrijke vriend wist voor alles raad. Hij zette hem dadelijk een overheerlijke soep voor, die hij
van de opbrengst zijner jacht en van verschillende soorten wortels gekookt had. Een vleugel van een gebraden trapgans en een
kommetje met water, waarin een scheutje cognac, voltooiden dat maal, hetwelk aan Cyprianus eenigermate zijne krachten terugschonk,
en de nevelen, die zijn brein verduisterden, verdreef.

</p>
<p>Een uur later was Pharamond Barth&egrave;s, die op zijn beurt ook voor den stoffelijken mensch gezorgd had, bij den jongen ingenieur
neergezeten en verhaalde hem, hoe hij hier kwam in dien zoo vreemden tooi, waarin hij zich voor zijn vriend vertoond had.

</p>
<p>&#8220;Ge weet,&#8221; zei hij, &#8220;waartoe ik in staat ben, wanneer het geldt eenig nieuw wild na te jagen. Nu heb ik in de laatste zes
maanden zooveel olifanten neergelegd, zooveel zebra&#8217;s, zooveel giraffen, zooveel leeuwen en andere wildstukken van den meest
uiteenloopenden pels of van het meest verschillend gevederte&#8212;onder welke laatste een menschenvretende arend, <span class="pageno">
[98]
</span>de trots van mijne verzameling,&#8212;dat het denkbeeld eenige dagen geleden bij mij opkwam, om mijne jachtvermaken eenigermate
af te wisselen. Tot dusver reisde ik steeds rond, omgeven door mijne Bassuto&#8217;s&#8212;een dertigtal stevige vastbesloten kerels,
die ik maandelijks met een zakje glaskoralen betaal, en die zoo veel toewijding voor mij gevoelen, dat zij zich voorzeker
voor hunnen heer en meester in het vuur zouden werpen. Maar onlangs genoot ik gastvrijheid bij Tona&iuml;a, het groote opperhoofd
in deze streken. Ik had hem bezocht om het jachtrecht op zijn grondgebied te verkrijgen, een recht waaraan hij nog meer gehecht
is dan een Schotsche lord. Hij verzocht mij mijne <a id="d0e3251"></a><span class="corr" title="Bron: Basuto&#8217;s">Bassuto&#8217;s</span> en vier geweren te leen om een krijgstocht te ondernemen, dien hij tegen een van zijne naburen beraamde. De vermeerdering
van macht en die bewapening hadden hem eenvoudig onoverwinnelijk gemaakt, en hij heeft dan ook den meest schitterenden triomf
op den vijand behaald. Dat is de oorzaak van eene onverbreekbare vriendschap, die ons verbindt, eene vriendschap, welke wij
met ons bloed bezegeld hebben, dat wil zeggen: dat wij ons zelven eene kleine verwonding aan den voorarm toegebracht hebben
en dat wij dit wondje uitgezogen hebben, wel te verstaan hij het mijne en ik het zijne! Voortaan zijn wij, Tona&iuml;a en ik, vrienden
tot in den dood! Overtuigd dat ik voortaan in de geheele uitgestrektheid zijner bezittingen niets meer te vreezen heb, ben
ik eergisteren op weg gegaan om jacht op tijgers en op struisvogels te maken. Wat de eersten betreft, ik heb het genoegen
gehad verleden nacht een tijger neer te leggen, en het zou mij verwonderen, wanneer je het spektakel niet gehoord hebt, hetwelk
mijn schot voorafging. Verbeeld je, ik had mijne veldtent opgeslagen bij het lichaam van een buffel, dien ik in den loop van
den dag gedood had, natuurlijk in de hoop om zoo&#8217;n roofdier in het midden van den nacht te zien verschijnen. En werkelijk
mijne hoop werd verwezenlijkt: een dier snuiters werd door den doordringenden reuk van het aas aangelokt; maar het ongeluk
wilde, dat <a id="d0e3254"></a><span class="corr" title="Bron: twee">twee-</span> of driehonderd jakhalzen, hyena&#8217;s en tijgerkatten dezelfde werking ondervonden en ook genaderd waren. Die voerden een wanluidend
concert uit, dat voorzeker tot hier heeft moeten doordringen.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ik geloof, dat ik zoo iets gehoord heb,&#8221; antwoordde Cyprianus. &#8220;Ja, zeker, ik meende zelfs, dat dit concert ter mijner eere
gegeven werd.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Waarachtig niet, waarde vriend!&#8221; riep Pharamond Barth&egrave;s uit. &#8220;Niet ter uwer eer, maar ter eere van een buffelkreng, dat daar
ginds lag in dat dal, wat gij van hier aan uwe rechterzijde zien kunt<a id="d0e3261"></a><span class="corr" title="Bron: ">.</span> Toen de dag aangebroken was, bleef niets anders over van den kolossalen herkauwer dan zijn geraamte! Ik zal je dat vertoonen;
het is een kunststuk op het gebied der ontleedkunde!.... Je zult ook mijn tijger zien, het fraaiste dier, dat ik neergelegd
heb, sedert ik Afrika&#8217;s jachtvelden betreden heb. Ik heb hem afgestroopt en zijn pels hangt aan een boom om te drogen!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Maar die vreemdsoortige opschik, dien je heden morgen droegt?&#8221; vroeg Cyprianus.

</p>
<p>&#8220;Dat was een struisvogel-costuum. Zooals ik je gezegd heb, gebruiken de Kaffers vaak die list, om die steltloopers, die zeer
wantrouwend en daardoor moeielijk te schieten zijn, te kunnen naderen!.... Ge zult zeggen, dat ik daarvoor mijne uitmuntende
buks heb!.... Dat is wel waar, maar wat zal ik u zeggen? De gril om op Kafferwijze te jagen, heeft mij verleid en zie, die
gril heeft mij het geluk verschaft, u te ontmoeten en dat zeer van pas, nietwaar?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ja zeker, zeer van pas, Pharamond!.... Ik geloof zelfs, dat ik, zonder u, reeds niet meer tot deze aarde zou behooren!&#8221; antwoordde
Cyprianus, terwijl hij zijn vriend hartelijk de hand schudde.

</p>
<p>Hij bevond zich nu buiten zijn stooftoestel en lag op een bed uitgestrekt, dat zijn makker hem aan den voet van den broodboom
gespreid had.

</p>
<p>Maar de wakkere kerel liet het daar niet bij. Hij wilde zijne veldtent, die hij steeds bij zijne omzwervingen bij zich droeg,
in het naburige dal gaan halen, en een kwartier was nog niet verloopen, toen hij reeds bij zijn dierbaren zieke terug was
en hij die tent opgeslagen had.
<span class="pageno">
[99]
</span></p>
<p>&#8220;En nu, vriend Cyprianus,&#8221; zei hij, &#8220;laat mij thans uwe geschiedenis vernemen, wanneer ten minste het verhaal u niet vermoeien
zal?&#8221;

</p>
<p>Cyprianus voelde zich krachtig genoeg, om aan de zeer natuurlijke nieuwsgierigheid van Pharamond Barth&egrave;s te kunnen voldoen.
Zeer ter loops vertelde hij wat hem in Grikwaland overkomen was, waarom hij dat land verlaten had, waarom hij Makatit en zijn
diamant achtervolgde. Hij verhaalde de voornaamste gebeurtenissen van dien tocht, hoe Hannibal Pantalucci, hoe Friedel en
hoe James Hilton omgekomen waren. Hij vertelde het verdwijnen van Bardik en eindelijk hoe hij op Li zat te wachten, die naar
het kampement moest terugkeeren.

</p>
<p>Pharamond Barth&egrave;s luisterde met alle aandacht. Toen Cyprianus hem vroeg of hij niet een jongen Kaffer, waarvan hij hem het
signalement gaf, en die niemand anders dan Bardik was, ontmoet had, antwoordde hij ontkennend.

</p>
<p>&#8220;Maar,&#8221; zei hij, &#8220;ik heb een ronddolend paard opgevangen, dat het uwe wel kan zijn.&#8221;

</p>
<p>Hij verhaalde daarop, hoe hem dat paard in handen was gevallen.

</p>
<p>&#8220;Het is juist twee dagen geleden,&#8221; zei hij, &#8220;toen ik met drie mijner Bassuto&#8217;s in het zuidelijk gebergte jaagde. Eensklaps
zag ik een prachtig grijs paard uit een hollen weg komen aansnellen. Het had niets anders dan een halster om, waaraan een
lang touw sleepte. Het dier scheen onbesloten wat te doen, en kwam dadelijk naar mij toe, toen ik het een handvol suikerriet
liet zien. Zie, zoo heb ik hem gevangen.&#8212;Het is een prachtig dier vol vuur en vol moed en hard van vleesch als een gerookte
ham.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dat is mijn paard.... Dat is Templar!&#8221; zei Cyprianus.

</p>
<p>&#8220;Welnu, waarde vriend, dan is Templar weer uw eigendom! Het is mij een waar genoegen het u te kunnen teruggeven. Kom, ik wensch
u goeden nacht. Slaap thans weer in. Morgen ochtend bij het krieken van den dag zullen wij deze heerlijke plek verlaten!&#8221;

</p>
<p>En zijn raad met het voorbeeld gepaard doende gaan, wikkelde Pharamond Barth&egrave;s zich in zijn deken en sliep in.

</p>
<p>Den volgenden ochtend kwam de Chinees juist met eenige <a id="d0e3295"></a><span class="corr" title="Bron: provisi&euml;n">provisie&euml;n</span> in het kampement terug. Pharamond had dan ook al den tijd om hem op de hoogte te stellen, voor dat Cyprianus ontwaakt was.
Hij droeg hem op zijn baas te bewaken, terwijl hij het paard ging halen, welks verlies voor den jeugdigen ingenieur zoo smartelijk
was geweest.



</p>
<p class="div1"><a id="d0e3298"></a></p>
<h1 class="label">Negentiende hoofdstuk</h1>
<h1>De wondergrot.</h1>
<p>Het was inderdaad Templar, dien Cyprianus bij zijn ontwaken voor zich zag. Het wederzien was van beide kanten uitermate liefderijk.
Men zou gezegd hebben, dat het paard bijna evenveel genoegen smaakte als zijn berijder over de ontmoeting.

</p>
<p>Cyprianus voelde zich sterk genoeg om na het ontbijt te paard te stijgen, ten einde dadelijk te vertrekken. Pharamond laadde
al de bagage, die niet veel was, op het achterstel van Templar, greep het dier bij den teugel en aanvaardde de reis naar de
hoofdstad van Tona&iuml;a.

</p>
<p>Onderweg verhaalde Cyprianus, thans evenwel in meerdere bijzonderheden, de voornaamste voorvallen van zijn tocht sedert zijn
vertrek uit Grikwaland. Toen hij de laatste verdwijning van Makatit verteld had, wiens signalement hij beschreef, begon Pharamond
te lachen.

</p>
<p>&#8220;Kijk, kijk,&#8221; zei deze, &#8220;dat is aardig! Ik geloof, dat ik u tijdingen van den dief kan geven.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Hoe dat zoo?&#8221; vroeg Cyprianus verrast.

</p>
<p>&#8220;Luister. Mijne Bassuto&#8217;s hebben nu zoo wat vier en twintig uren geleden een jongen Kaffer gevangen genomen, die in deze streken
rondzwierf, en gebonden aan Tona&iuml;a overgeleverd. Ik geloof wel, dat die voornemens was, hem van een leelijke kermis te huis
te laten komen; want hij is erg bang voor verspieders, en de Kaffer, tot een vijandigen stam behoorende, kon van niets anders
verdacht worden. Men heeft hem evenwel tot nu toe het leven gespaard. Tot zijn geluk kende de arme drommel eenige goochelaarstoeren,
waardoor hij zich voor een toovenaar kon uitgeven....&#8221;

</p>
<p>&#8220;O! een toovenaar,&#8221; riep Cyprianus <span class="pageno">
[100]
</span>uit. &#8220;Nu is er geen twijfel meer, dat is Makatit.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Welnu, hij kan er op pochen, dat hij een fameusen dans ontsprongen is. Tona&iuml;a heeft voor zijne vijanden een groote verscheidenheid
van folteringen uitgevonden, die niets te wenschen overlaat. Maar, ik herhaal het, ge kunt tamelijk gerust over zijn lot zijn.
Hij wordt door zijne hoedanigheid van toovenaar beschermd, en wij zullen hem heden avond nog gezond en wel aantreffen.&#8221;

</p>
<p>Het zal wel niet noodig zijn er op te wijzen, dat die tijding Cyprianus aangenaam was. Zijn doel was dus bereikt; want hij
twijfelde er niet aan of Makatit zou, wanner hij nog in het bezit van den diamant was, hem wel overgeven.

</p>
<p>Zoo koutten de twee vrienden gedurende den geheelen dag, terwijl zij de vlakte overstaken, die Cyprianus eenige dagen te voren,
op eene giraffe gezeten, doorsneden had.

</p>
<p>Denzelfden avond kregen zij Tona&iuml;a&#8217;s hoofdplaats in het gezicht. Zij was amphitheatersgewijs aangelegd op een terreinverhevenheid,
die den gezichteinder in het noorden begrensde. Het was eene wezenlijke stad van tien tot vijftien duizend zielen, met goed
aangelegde straten, met ruime en bijna bevallige hutten, waarin welvaart en vooruitgang te bespeuren waren. Het paleis des
konings was omgeven door hooge palissaden en werd bewaakt door zwarte krijgslieden, met lansen gewapend. Dat gebouw besloeg
alleen bijna het vierde gedeelte van de oppervlakte dier stad.

</p>
<p>Toen Pharamond zich vertoonde, gingen alle poorten en barri&egrave;ren voor hem open. Hij en Cyprianus werden dadelijk langs eene
opeenvolging van uitgestrekte plaatsen en pleinen tot in de ceremoniezaal gevoerd, alwaar zich de onoverwinnelijke overheerscher
ophield te midden van eene talrijke menigte, waaronder noch de wachters, noch de officieren ontbraken.

</p>
<p>Tona&iuml;a, kon zoo wat veertig jaren oud zijn. Hij was groot en krachtig van gestalte. Zijn voorhoofd was met een soort diadeem
getooid, die van wilde-zwijnen-tanden vervaardigd was. Zijn kostuum bestond uit een overkleed dat den vorm eener tunika zonder
mouwen had, en van roode stof vervaardigd was. Hij droeg een voorschoot van dezelfde kleur, dat rijkelijk met glazen kralen
geborduurd was. Zijne armen en beenen waren met talrijke koperen braceletten getooid. Zijn gelaat teekende veel bevatting,
maar ook sluwheid, en was daarenboven listig en niet innemend.

</p>
<p>Hij ontving Pharamond Barth&egrave;s, dien hij sedert verscheidene dagen niet gezien had, zeer goed, en ook Cyprianus, als den vriend
van zijn getrouwen bondgenoot.

</p>
<p>&#8220;De vrienden onzer vrienden zijn onze vrienden,&#8221; drukte hij zich uit, evenals een kruidenier uit de Marais, het meest burgerlijke
kwartier van Parijs, zou gedaan hebben.

</p>
<p>Toen hij evenwel vernam, dat zijn nieuwe gast lijdende was, deed hij hem de beste kamers van zijn paleis geven, en daarenboven
een heerlijk avondmaal voordienen.

</p>
<p>Volgens Pharamond&#8217;s meening was &#8217;t het oogenblik nog niet om van Makatit te gewagen. Men zou dat tot den volgenden dag uitstellen.

</p>
<p>Cyprianus was toen geheel hersteld en in staat om voor den koning te verschijnen. Het geheele hof was in de groote zaal van
het paleis bijeen; Tona&iuml;a en zijn beide gasten waren gezeten in het midden van den kring, door de hovelingen gevormd. Pharamond
begon dadelijk in de landstaal, die hij vloeiend sprak, de onderhandeling:

</p>
<p>&#8220;Mijne Bassuto&#8217;s hebben u onlangs een jongen Kaffer, dien zij gevangen genomen hadden, aangebracht. Nu is die Kaffer de dienaar
van mijn makker, van den grooten, wijzen Cyprianus M&eacute;r&eacute;, die hem van uwe edelmoedigheid terug verwacht. Ik, zijn vriend en
tevens de uwe, ondersteun dat billijk verzoek.&#8221;

</p>
<p>Reeds bij de eerste woorden had Tona&iuml;a een zeer diplomatisch gezicht gezet.

</p>
<p>&#8220;De groote, wijze blanke is welkom bij mij!&#8221; zei hij. &#8220;Maar wat biedt hij als losprijs voor mijne gevangene aan?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Een uitmuntend geweer, tienmaal tien patronen en een zakje met glazen kralen,&#8221; antwoordde Pharamond.

</p>
<p>Een gemompel van goedkeuring liet de vergadering hooren. Zij was blijkbaar zeer ingenomen door de pracht van dat aanbod. Alleen
Tona&iuml;a bleef zijn strak staatkundig gezicht behouden, en gaf <span class="pageno">
[101]
</span>geen blijk van ingenomenheid.

</p>
<p>&#8220;Tona&iuml;a is een groot vorst,&#8221; hernam hij, terwijl hij zich op zijn zitbankje rechtop zette, &#8220;en hij wordt door de Goden beschermd!
Zij zonden hem een maand geleden Pharamond Barth&egrave;s met zijne kloeke krijgslieden en zijne nimmer missende geweren, om hem
te helpen zijne tegenstanders te overwinnen! Daarom zal ik op verlangen van Pharamond Barth&egrave;s dien dienaar heelhuids aan zijn
meester teruggeven.&#8221;

</p>
<p>&#8220;En waar bevindt hij zich thans?&#8221; vroeg de jager.

</p>
<p>&#8220;In de heilige grot, waar hij nacht en dag bewaakt wordt!&#8221; antwoordde Tona&iuml;a met eene gelegenheids-hoogdravendheid, die den
meest machtigen souverein van Kafferland zeer goed afging.

</p>
<p>Pharamond vertaalde die antwoorden in het kort voor Cyprianus en vroeg aan den koning de gunst om met zijn makker den gevangene
uit de heilige grot te mogen gaan halen.

</p>
<p>Er werd op dat verzoek evenwel een afkeurend gemompel in de geheele vergadering vernomen. De eisch van die Europeanen scheen
te ver gedreven. Nimmer was een vreemdeling in die geheimzinnige grot toegelaten. Een tot nu toe ge&euml;erbiedigde overlevering
hield in, dat het rijk van Tona&iuml;a in stof zoude ineenstorten, wanneer de blanken het geheim van die grot zouden kennen.

</p>
<p>De koning hield er echter niet van, dat zijn hof zijne besluiten vooruitliep. Dat gemompel prikkelde dan ook zijn grillig
alleen-heerschers-karakter, en bracht hem er toe, om toe te staan wat hij ongetwijfeld, zonder die uitbarsting van het algemeen
gevoelen, geweigerd zoude hebben.

</p>
<p>&#8220;Tona&iuml;a heeft een bloedruil met zijn bondgenoot Pharamond Barth&egrave;s aangegaan,&#8221; antwoordde hij op afdoenden toon, &#8220;hij houdt
niets verborgen voor hem. Kunt gij en uw vriend een eed houden?&#8221;

</p>
<p>Pharamond knikte bevestigend.

</p>
<p>&#8220;Welnu,&#8221; hernam de negerkoning, &#8220;zweert dat gij niets zult aanraken van al hetgeen gij in die grot zien zult!.... Zweert,
dat gij nimmer zult laten bemerken, dat gij het bestaan dier grot kent!.... Zweert, dat gij nimmer zult trachten om er andermaal
in te dringen, of ook maar den ingang er van op te sporen!.... Zweert eindelijk, dat gij aan niemand mededeelen zult, wat
gij gezien hebt!&#8221;

</p>
<p>Pharamond en Cyprianus staken de hand uit en herhaalden woord voor woord het eedsformulier, dat hen voorgezegd werd. Tona&iuml;a
gaf dadelijk daarop met <a id="d0e3373"></a><span class="corr" title="Bron: fluisteremde">fluisterende</span> stem bevelen. Zijn hofhouding stond op en zijn krijgslieden formeerden twee gelederen. Een paar dienaren brachten twee lappen
van fijn linnen, waarmede de twee vreemdelingen geblinddoekt werden; daarna nam de koning tusschen hen beiden plaats in een
grooten strooien palankijn, die door een paar dozijn Kaffers op hunne schouders genomen werd en die nu in optocht voortstapten.

</p>
<p>De reis duurde vrij lang, minstens twee uren. Wanneer rekening gehouden werd met den aard der schokken, die de palankijn ondervond,
moesten Pharamond en Cyprianus erkennen, dat zij door eene bergachtige streek vervoerd werden.

</p>
<p>Daarna merkten zij een afkoeling der lucht op, terwijl het geluid der stappen van de lijfwacht en der dragers door de echo
weerkaatst werd, alsof tusschen dicht bij elkander staande wanden gemarcheerd werd. Daaruit maakten zij op, dat men een onderaardsche
gang binnengetreden was. Eindelijk trof een harsachtige rook hunne reukzenuwen, waaruit zij afleidden dat men fakkels ontstoken
had om den optocht te verlichten.

</p>
<p>De marsch duurde nog ongeveer een kwartier uurs, waarna de palankijn op den bodem neergezet werd. Tona&iuml;a liet zijne gasten
uitstappen en liet hun den blinddoek afnemen.

</p>
<p>Onder den invloed van de flikkeringen, welke het oog gewoonlijk ondervindt, wanneer het, nadat zijn gezichtskracht voor een
lange poos opgeheven is geweest, plotseling aan de inwerking van het licht blootgesteld wordt, verbeeldden Pharamond en Cyprianus
zich eerst dat zij aan eene soort van geestverrukking onderworpen waren, zulk een prachtig en onverwacht schouwspel bood zich
voor hunne oogen aan.

</p>
<p>Beiden bevonden zich te midden van eene onmetelijke grot. De bodem was bezaaid met fijn zand, dat glinsterde van de gouden
lovertjes, die er zich in bevonden. Het gewelf, hetwelk <span class="pageno">
[102]
</span>zich als dat eener Gothische kathedraal verhief, verloor zich in eene voor den blik onpeilbare hoogte. De wanden van dat onderaardsche
bouwgewrocht waren getooid met stalactiten, die eene groote verscheidenheid van kleuren en een ongehoorden rijkdom ten toon
spreidden, en waarop de weerkaatsing van het licht der toortsen, stralenbundels te voorschijn tooverde, die met de kleuren
van den regenboog prijkten, en met schitteringen vermengd waren, die aan gloeiovens, maar ook aan de pracht van noorderlicht
deden denken. De meest verschillende kleuren flikkerden en smolten ineen, de meest grillige vormen, de meest onvoorziene hellingen
kenmerkten die ontelbare kristalvormingen. Het waren niet, zooals in de meeste grotten voorkomen, eenvoudige legeringen van
gedroppelde kwarts, welker vormen zich met eene wanhopige regelmaat en eentonigheid herhaalden. Hier had de natuur hare grillige
luim geheel en al botgevierd. Zij scheen zich tot taak gesteld te hebben, al de combinati&euml;n en schakeeringen der tinten, waartoe
zich de glazuren der minerale rijkdommen zoo verwonderlijk leenen, effectvol te vertoonen.

</p>
<p>Rotsen van amethist, wanden van sardonix, legeringen van robijnen, naalden van smaragd, die zuilenrijen als scheepsmasten
van <a id="d0e3390"></a><span class="corr" title="Bron: saffir">safier</span>, ijsbergen getooid met zeealgen, girandollen van turkooizen, spiegels van opaal, aders van rooskleurige gips en van lapislazuli
met goudaderen gemarmerd,&#8212;in &eacute;&eacute;n woord, alles wat de kristalwereld het meest schitterend kan aanbieden, was hier bijeengebracht
om die wonderbaarlijke spitsbogen op te trekken. Meer nog dan dat: alle vormen, zelfs die uit de plantenwereld, schenen in
beslag genomen te zijn voor dien arbeid, welke geheel en al buiten het menschelijke bevattingsvermogen viel. Tapijten van
mineralische moskorsten, die zoo wollig waren als de fijnste graszoden, boomvormige kristallen, bloemen en vruchten in edelgesteenten,
riepen bij wijlen die tooverachtige lusthoven en tuinen in het geheugen terug, die door de Japansche kunstenaars met zoo veel
na&iuml;veteit weergegeven worden. Verder vertoonde zich een kunstmatig meer, door een diamant van twintig meters lang gevormd,
die door het zand omlijst werd en eene geheel gereede baan was voor luchtige schaatsenrijders. Luchtkasteelen van witten agaatsteen,
kiosken en torentjes van baryl of topazen, hoopten zich in ontelbare verdiepingen op, totdat het oog, vermoeid door zooveel
pracht, eindelijk weigerde verder hen na te sporen. De straalbreking eindelijk, de ontleding der lichtbundels te midden der
prisma&#8217;s, die schitterende vuurwerkvonken, die overal als het ware opspatten en in veelkleurige aren neervielen, riepen het
meest verwonderlijke akkoord van licht en kleuren te voorschijn, waardoor een menschenoog ooit is verrast geworden.

</p>
<p>Cyprianus M&eacute;r&eacute; koesterde geen twijfel meer. Hij bevond zich plotseling vervoerd in een van die verwonderlijke vergaarplaatsen,
waarvan hij sedert lang het bestaan gegist had en waarin de gierige natuur die legeringen heeft kunnen ophoopen en kristalliseeren,
welke zij slechts noode, en dan nog maar in zeldzame en kleine stukken, aan den mensch in de meest begunstigde placers afstaat.
Gedurende een kort oogenblik bekroop hem de twijfel omtrent de werkelijkheid van hetgeen hij onder de oogen had, maar het
was voldoende geweest, terwijl hij langs een onmetelijke kristalbank voorbijging, haar te wrijven met den ring, dien hij aan
den vinger droeg, om verzekerd te zijn dat zij het inkrassen weerstond. Zij bestond dus wel degelijk uit diamant, uit robijn
en uit safier, en wel in zulke onmetelijke massa, dat hare waarde, naar den maatstaf, welken de menschen aan die mineralogische
bestanddeelen hechten, aan iedere berekening moest ontsnappen.

</p>
<p>Alleen de sterrenkundige cijfergetallen zouden eene benadering, weinig bevattelijk bovendien, hebben kunnen leveren. Inderdaad
er lagen daar onbekend en improductief, trillioenen en quadrillioenen van milliarden aan waarde in den schoot der aarde verborgen.

</p>
<p>Giste Tona&iuml;a iets omtrent de onmetelijke rijkdommen, die hij daar ter zijner beschikking had? Dat was niet waarschijnlijk;
want Pharamond Barth&egrave;s, weinig op de hoogte van die zaken, scheen zelfs geen begrip hoegenaamd te hebben, dat die verwonderlijke
kristallen, fijne edelgesteenten waren. De <span class="pageno">
[103]
</span>negerkoning meende ongetwijfeld slechts de bewaker van een hoogst bijzondere grot te zijn, waarvan hem eene godsspraak of
eenige andere bijgeloovigheid belette het geheim te openbaren.

</p>
<p>Wat die opvatting bevestigde, was de opmerking, die Cyprianus weldra maakte, dat een groot aantal menschenbeenderen op sommige
plaatsen in enkele hoeken van de grot opgehoopt lagen. Was zij dus eene begraafplaats van den stam, of&#8212;wat eene nog vreeselijker,
maar toch meer waarschijnlijke vooronderstelling was&#8212;had zij gediend, en diende zij nog, om eenige afschuwelijke godsdienstplechtigheid
te voltrekken, waarin menschenbloed vergoten werd, wellicht om aan kannibalische neigingen te kunnen voldoen?

</p>
<p>Tot deze laatste meening helde Pharamond Barth&egrave;s over, want hij zeide fluisterend tot zijn vriend:

</p>
<p>&#8220;Tona&iuml;a heeft mij toch verzekerd, dat sedert zijne troonsbestijging geene dergelijke plechtigheid heeft plaats gehad. Maar
ik erken, dat het zien van die beenderen mijn vertrouwen zeer schokt!<a id="d0e3407"></a><span class="corr" title="Bron: &#8217;">&#8221;</span>

</p>
<p>Hij wees daarbij op een hoop, die eerst sedert kort scheen opgericht en waarop de werking van het vuur, alsof die beenderen
gekookt en gebraden waren, niet te miskennen was.

</p>
<p>Die indruk werd eenige oogenblikken later geheel en al bevestigd.

</p>
<p>De koning en zijn beide gasten waren in het achterste gedeelte van de grot voor eene opening aangekomen, die wel iets had
van eene zijkapel, die in de lagere zijwaartsche gangen onzer basilieken uitgespaard zijn. Achter een hek van ijzerhout, dat
er den toegang van afsloot, werd een gevangene ontwaard, die in eene houten kooi opgesloten zat, welke ternauwernood ruimte
genoeg bezat om hem toe te staan, gehurkt er in te verwijlen. Blijkbaar was hij bestemd om vetgemest te worden, waarna hij
het hoofdbestanddeel van een feestmaaltijd zou uitmaken.

</p>
<p>Dat was Makatit.

</p>
<p>&#8220;Gij!.... gij!.... vadertje!&#8221; riep de rampzalige Kaffer uit, toen hij Cyprianus herkende. &#8220;O, neem mij mede!&#8212;Verlos mij!....
Ik wil nog liever naar Grikwaland terugkeeren, al moest ik gehangen worden, dan hier in die kippenkooi te blijven verwijlen,
in afwachting van de vreeselijke marteling, die de wreede Tona&iuml;a mij zal laten ondergaan, alvorens mij op te peuzelen!&#8221;

</p>
<p>Dat werd in het Fransch met eene zoo weemoedige stem geuit, dat Cyprianus er zeer door bewogen werd.

</p>
<p>&#8220;Het zal geschieden, zooals gij wenscht Makatit,&#8221; antwoordde hij. &#8220;Ik kan uwe invrijheidsstelling bewerken, maar gij komt
uit die kooi niet, alvorens den diamant teruggegeven te hebben.&#8221;

</p>
<p>&#8220;De diamant, vadertje!&#8221; riep Makatit uit. &#8220;De diamant.... maar dien heb ik niet!.... Ik heb hem nooit gehad!.... Dat zweer
ik.... ja, dat zweer ik!&#8221;

</p>
<p>Hij zeide dat op zulk een toon van oprechtheid, dat Cyprianus zeer goed begreep, dat hij zijne eerlijkheid niet meer kon in
twijfel trekken. Men weet het bovendien, het had hem steeds veel moeite gekost om Makatit voor den schuldige aan den gepleegden
diefstal te houden.

</p>
<p>&#8220;Maar,&#8221; vroeg hij hem, &#8220;als gij dien diamant niet gestolen hebt, waarom hebt ge dan de vlucht genomen?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Waarom, vadertje? Wel omdat men, toen mijne makkers de stokjesproef ondergingen, zeide dat niemand anders de dief kon zijn
dan ik, dat ik listig te werk was gegaan om achterdocht te verijdelen. Nu weet gij zeer goed, dat in Grikwaland, wanneer het
een Kaffer geldt, men veel spoediger met veroordeelen en hangen gereed is dan met onderzoeken en ondervragen!.... Toen ben
ik beangst geworden en heb ik als een schuldige de vlucht genomen.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Wat die arme duivel daar zegt, komt mij zeer waarschijnlijk voor,&#8221; meende Pharamond Barth&egrave;s.

</p>
<p>&#8220;Ik twijfel er in het geheel niet meer aan,&#8221; antwoordde Cyprianus, &#8220;en waarlijk, ik kan hem geen ongelijk geven, dat hij gepoogd
heeft zich aan de rechtsbedeeling in Grikwaland te onttrekken!&#8221; En zich tot Makatit wendende:

</p>
<p>&#8220;Welnu, neen,&#8221; ging hij voort, &#8220;ik twijfel aan uwe onschuld niet meer ten opzichte van den diamant-diefstal. Maar men zal
ons waarschijnlijk in de Vandergaart-Kopjes-mijn niet gelooven wanneer wij uwe onschuld zullen betuigen. Wilt gij die kans
loopen, en er terugkeeren?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ja!.... ik wil alles wagen, alles doorstaan, om niet langer hier te blijven!&#8221; riep Makatit uit, die aan den <span class="pageno">
[104]
</span>hevigsten angst ten prooi scheen.

</p>
<p>&#8220;Wij zullen die zaak in behandeling nemen,&#8221; antwoordde Cyprianus, &#8220;en mijn vriend Pharamond Barth&egrave;s zal haar ongetwijfeld
wel tot een goed einde brengen!&#8221;

</p>
<p>En inderdaad, de jager, die geen tijd verloren liet gaan was reeds met Tona&iuml;a in onderhandeling.

</p>
<p>&#8220;Spreek vrij uit!....&#8221; vroeg hij aan den negerkoning, &#8220;wat moet gij in ruil voor uwen gevangene hebben?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ik moet vier geweren tien maal tien patronen voor elk wapen en vier zakjes met glazen kralen hebben.&#8212;Dat is niet te veel
niet waar?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dat is twintigmaal te veel; maar Pharamond Barth&egrave;s is uw vriend en hij zal alles doen om u aangenaam te zijn. Luister, Tona&iuml;a,&#8221;
ging hij na een poos nadenkens voort, &#8220;gij zult de vier geweren, de vier honderd patronen en de vier zakjes met glazen kralen
hebben. Maar gij van uwen kant zult ons een span ossen leveren, eene eerewacht met de noodige levensmiddelen, om mijn geheele
gezelschap door de Transvaal te voeren.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Top!&#8221; antwoordde Tona&iuml;a. Die zaak is beklonken!&#8221;

</p>
<p>Daarop boog hij zich vertrouwvol tot Pharamond en fluisterde hem in het oor:

</p>
<p>&#8220;De ossen zijn dadelijk gevonden. Het zijn die, welke mijne lieden ontmoet hebben, toen zij naar hunne stallen wilden terugkeeren
en die zij naar mijne kraal gedreven hebben. Dat was geheel en al volgens het oorlogsgebruik, niet waar?&#8221;

</p>
<p>De gevangene werd toen terstond ontslagen, en na nog een laatsten blik gewijd te hebben aan de pracht der grot, keerden Cyprianus,
Pharamond en Makatit, na zich geduldig te hebben laten blinddoeken, naar het paleis van Tona&iuml;a terug, waar een groot feestmaal
gegeven werd, om het sluiten van het verdrag te vieren.

</p>
<p>Eindelijk werd nog besloten dat Makatit niet dadelijk in de Vandergaart-Kopjes-mijn zoude verschijnen; dat hij in de omstreken
zou verwijlen en dan eerst zijn dienst bij den jongen ingenieur zou hervatten, wanneer deze laatste verzekerd er van zoude
zijn, dat zulks zonder gevaar kon geschieden. Zooals men wel zien zal, was dat geen noodelooze voorzorg.

</p>
<p>Pharamond, Cyprianus en Makatit vertrokken dientengevolge den volgenden morgen met een flinke eskorte naar Grikwaland. Maar
men kon zich thans geene illusi&euml;n meer scheppen! De <i>Zuidster</i> was onherroepelijk verloren en master Watkins zou haar niet kunnen laten schitteren in den Tower van Londen, te midden van
de schoonste kroonjuweelen van Engeland!



</p>
<p class="div1"><a id="d0e3467"></a></p>
<h1 class="label">Twintigste hoofdstuk.</h1>
<h1>De terugkeer.</h1>
<p>Nooit had John Watkins in zulk een booze luim verkeerd, dan sedert het vertrek der vier mededingers, die den vluchtenden Makatit
zouden vervolgen. Iedere dag, iedere week, die voorbij snelde, scheen hem een karaktergebrek te meer te verleenen, terwijl
de kansen, die hij meende te hebben tot terugerlanging van den kostbaren diamant, al minder en minder werden. Daar kwam nog
bij, dat hem zijne gewone tafelschuimers ontbraken, te weten: James Hilton, Friedel, Hannibal Pantalucci en zelfs Cyprianus,
dien hij gewoon was in zijn gezelschap te zien. Hij zocht dus zijn troost in zijne jeneverkruik en, het moet wel erkend worden,
die alcoholische troost was niet geschikt om zijne inborst te verzachten.

</p>
<p>Men had bovendien wel reden op de hoeve zich omtrent het lot der overblijvenden van den tocht ongerust te maken. Want inderdaad,
Bardik, die door eene bende Kaffers opgelicht werd, was er in geslaagd, eenige dagen later te ontsnappen. Bij zijn terugkeer
in Grikwaland had hij John Watkins den dood van James Hilton en van Friedel medegedeeld. Dat was wel een slecht voorteeken
voor de overlevenden, namelijk voor Cyprianus M&eacute;r&eacute;, voor Hannibal Pantalucci en voor den Chinees Li.

</p>
<p>Alice gevoelde zich dan ook zeer ongelukkig. Zij zong niet meer en haar piano bleef volmaakt stom. Ter nauwernood konden hare
struisvogels haar nog eenige belangstelling inboezemen. Zelfs Dada had het voorrecht niet meer hare meesteres door haar gulzigheid
<span class="pageno">
[105]
</span>te doen glimlachen. Zij slokte straffeloos de meest uiteenloopende zaken naar binnen, zonder dat iemand dat belette.

</p>
<p>Miss Watkins zat nu tusschen twee vreezen benepen, die al grooter en grooter in hare verbeelding werden. De eerste was: dat
Cyprianus nimmer van dien verwenschten tocht zoude wederkeeren; de tweede: dat Hannibal Pantalucci, de meest verafschuwde
der drie mededingers om hare hand de <i>Zuidster</i> kon terugbrengen en den prijs van zijn welslagen kon vorderen. Het denkbeeld dat zij genoodzaakt zou kunnen worden als de
wederhelft op te treden van dien boosaardigen en sluwen Napolitaan, die haar eene onoverwinnelijke walging inboezemde, vooral
sedert zij een meer bevallig mensch, als Cyprianus M&eacute;r&eacute; van nabij had leeren kennen en waardeeren, was haar onverdragelijk,
maar die gedachte was toch niet te verdrijven. Zij dacht er over dag en zij droomde er des nachts van. Hare frissche kleur
verbleekte en hare blauwe oogen benevelden zich met een somber waas.

</p>
<p>Nu wachtte zij zoo reeds drie maanden in zak en asch. Dien avond juist zat zij bij de lamp, terwijl haar vader bij zijne kruik
jenever ingedommeld was. Zij had het hoofd over eenig borduurwerk, dat zij ter hand genomen had, om de verwaarloosde muziek
te vervangen, voorover gebogen, en mijmerde zoo droefgeestig mogelijk.

</p>
<p>Een bescheiden geklop brak plotseling hare droomerijen af.

</p>
<p>&#8220;Binnen!&#8221; riep zij, vrij verwonderd, dat iemand nog zoo laat kon komen.

</p>
<p>&#8220;Ik ben het slechts, miss Watkins,&#8221; antwoordde eene stem, die haar deed trillen. Het was de stem van Cyprianus.

</p>
<p>Hij was het waarlijk, maar bleek, vermagerd, door de zon gebruind, met een langen baard, die hem schier onherkenbaar maakte,
met kle&ecirc;ren aan het lijf, die door de gebeurtenissen, welke zij beleefd hadden, meer dan geleden hadden. Maar al zag hij er
armzalig uit, hij was steeds vlug ter been, steeds beschaafd en beleefd, met een helderen blik en een glimlach op de lippen.

</p>
<p>Alice was met een kreet van verwondering en vreugde opgesprongen. Met hare eene hand poogde zij het kloppen van haar hart
te bedwingen, de andere stak zij evenwel den jeugdigen ingenieur toe, die haar greep, haar tusschen de zijne sloot, toen master
Watkins, uit zijne dommeling ontwakende, de oogen opende en vroeg wat er toch gaande was.

</p>
<p>De dronkaard had een paar minuten noodig, om zich omtrent de werkelijkheid rekenschap te geven. Maar nauwelijks was een sprank
van bewustzijn in dat hoofd teruggekeerd, toen hem een kreet&#8212;ja, waarlijk een kreet des harten ontsnapte:

</p>
<p>&#8220;En de diamant?&#8221;

</p>
<p>De diamant? Helaas! neen, die was niet mee teruggekomen.

</p>
<p>Cyprianus verhaalde vlug al de verschillende tafereelen der expeditie: hoe Friedel, Hannibal Pantalucci en James Hilton den
dood gevonden hadden. Hij vertelde de vervolging van Makatit, diens gevangenschap bij Tona&iuml;a, maar hij verzweeg diens terugkeer
in Grikwaland,&#8212;hoewel hij openhartig zijn zekerheid mededeelde, omtrent de onschuld van den jeugdigen Kaffer. Hij vergat niet
zijn volle waardeering omtrent de toewijding van Bardik en van Li te doen blijken; hij bracht alle hulde aan de vriendschap
van Pharamond Barth&egrave;s en herinnerde zich gaarne alles, wat hij aan den koenen jager verschuldigd was, en hoe hij door zijne
tusschenkomst het geluk had, om terug te komen van eene reis, die zoo noodlottig voor zijne tochtgenooten geweest was. Geheel
onder den indruk van de aandoening, die hem zijn eigen tragisch verhaal inboezemde, bedekte hij wetens en willens met den
mantel der liefde al de tekortkomingen en al de snoode en misdadige plannen zijner mededingers, en verkoos hij in hen niets
anders te zien dan slachtoffers, omgekomen bij het najagen van een gemeenschappelijk doel. Hij verhaalde alles, behalve datgene
waarvan hij geheimhouding gezworen had, te weten het bestaan van de wondergrot en van de rijkdommen aan mineralen, welke zij
bevatte en waarbij vergeleken, al de diamanten van Grikwaland waardeloos grint waren.

</p>
<p>&#8220;Tona&iuml;a,&#8221; zoo eindigde hij zijn verhaal, &#8220;heeft stipt alle zijne overeenkomsten vervuld. Twee dagen nadat wij in zijne hoofdstad
aangekomen waren, was alles tot ons vertrek gereed. <span class="pageno">
[106]
</span>Alles, alles: zoowel mondvoorraad als de bespanningen en het eskorte. Ongeveer drie honderd negers, die met meel en gerookt
vleesch beladen waren en onder de bevelen van den koning in persoon stonden, hebben ons tot bij het kampement vergezeld, waar
wij onzen wagen in zeer goeden staat en onder struikgewas verborgen, terugvonden. Wij hebben toen afscheid van onzen gastheer
genomen, na hem vijf geweren te hebben gegeven in plaats van vier, waarop hij rekende, waardoor hij de machtigste potentaat
geworden is, die tusschen de Limpopo en de Zambezi-rivier aangetroffen kan worden!<a id="d0e3509"></a><span class="corr" title="Bron: &#8217;">&#8221;</span>

</p>
<p>&#8220;Maar hoe is de reis geweest van dat kampement af?&#8221;.... vroeg miss Watkins.

</p>
<p>&#8220;O, die terugreis ging zeer langzaam,&#8221; antwoordde Cyprianus, &#8220;hoewel wij daarbij geen moeielijkheden of wederwaardigheden
ondervonden. Het eskorte heeft ons eerst op de grenzen van de Transvaal verlaten, waar ook Pharamond Barth&egrave;s en zijne Bassuto&#8217;s
afscheid van ons hebben genomen om naar Durban te reizen. Eindelijk na een marsch van veertien dagen dwars door het Veld,
zijn wij hier aangekomen, evenwel niet rijker dan toen wij vertrokken.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Maar waarom is Makatit ontvlucht?&#8221; vroeg master Watkins, die dat verhaal met eene levendige belangstelling aangehoord had,
evenwel zonder eene bijzondere aandoening te laten blijken omtrent de drie mannen, die niet meer terugkomen zouden.

</p>
<p>&#8220;Makatit vluchtte, omdat hij ijlhoofdig van angst was,&#8221; antwoordde de jeugdige ingenieur.

</p>
<p>&#8220;Bestaat er dan geen gerechtigheid meer in Grikwaland?&#8221; vroeg de pachter, terwijl hij de schouders optrok.

</p>
<p>&#8220;Hoe het ook zij, ik herhaal dat hij niet schuldig is, en ik hoop dat men hem met rust zal laten.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Hm!&#8221; kuchte John Watkins, die de waarde van die betuiging niet bijster hoog scheen te schatten. &#8220;Zoudt ge niet eerder gelooven,
dat die looze Makatit slechts de bangoor gespeeld heeft, om buiten het bereik der politie te geraken?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Neen!.... hij is onschuldig!.... Mijne overtuiging is dienaangaande onherroepelijk gevestigd!&#8221; antwoordde Cyprianus wel wat
kortaf, &#8220;en ik heb die overtuiging duur genoeg gekocht, dunkt mij.&#8221;

</p>
<p>&#8220;O, ik tast uwe overtuiging niet aan!&#8221; riep John Watkins uit, &#8220;maar laat mij ook de mijne!&#8221;

</p>
<p>Alice zag in, dat die woordenwisseling in twist ontaarden zou. Zij haastte zich dus er eene afleiding aan te geven:

</p>
<p>&#8220;A propos, mijnheer Cyprianus M&eacute;r&eacute;,&#8221; zeide zij, &#8220;weet gij wel dat uwe claim gedurende uwe afwezigheid uitmuntend is geworden
en dat uw vennoot Thomas Staal op weg is een der rijkste mijnwerkers van de Kopjes-mijn te worden?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Neen,&#8221; antwoordde Cyprianus openhartig, &#8220;dat wist ik niet. Mijn eerste bezoek heeft u gegolden, miss Watkins, en ik weet
niets van hetgeen in mijne afwezigheid is voorgevallen.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Misschien hebt gij zelfs niet gegeten?&#8221; vroeg Alice met dat vrouwelijke instinct, hetwelk eene goede huismoeder kenmerkt.

</p>
<p>&#8220;Dat beken ik gul uit,&#8221; antwoordde Cyprianus met een blos, hoewel er geen reden tot blozen bestond.

</p>
<p>&#8220;Maar gij kunt toch zoo niet heengaan, zonder iets gegeten te hebben, mijnheer M&eacute;r&eacute;!.... Een pas van ziekte herstellende....
na eene zoo moeielijke reis!.... Denk er toch aan, het is reeds elf uur in den avond!&#8221;

</p>
<p>En zonder naar zijne tegenkantingen te luisteren, liep zij naar de huiskamer en kwam weldra met een blaadje terug, dat met
een helderwitten doek overdekt was en waarop een paar borden met koud vleesch stonden, alsook een fraaie perziken-taart, die
zij zelve gemaakt had.

</p>
<p>De tafel was weldra gedekt voor Cyprianus, die geheel verlegen was. En daar hij scheen te aarzelen, om het mes in eene prachtige
&#8220;biltong&#8221;, een soort verduurzaamd struisvogelenvleesch, te zetten, vroeg miss Watkins met haren frisschen glimlach:

</p>
<p>&#8220;Zal ik het u voorsnijden?&#8221;

</p>
<p>De vader van het meisje scheen bij dat gastronomisch vertoon eetlust te krijgen. Hij vroeg althans ook een bord en eene snede
biltong. Alice haastte zich snel, om hem niet te laten wachten en, om de heeren gezelschap te houden, begon zij eenige amandelen
te knabbelen.

</p>
<p>Dat ge&iuml;mproviseerde souper was verrukkelijk. <span class="pageno">
[107]
</span>Nimmer had de jeugdige ingenieur zooveel eetlust ondervonden. Hij bediende zich drie malen van de perziken-taart, dronk twee
glazen Constantiawijn en bekroonde die heldendaden luisterrijk door er in toe te stemmen de gin te proeven van master Watkins,
die evenwel weer spoedig insliep.

</p>
<p>&#8220;En wat hebt gij sedert drie maanden uitgevoerd?&#8221; vroeg Cyprianus aan Alice. &#8220;Ik vrees, dat gij al wat gij van de scheikunde
geleerd hebt, vergeten zijt!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Daarin vergist gij u, mijnheer M&eacute;r&eacute;,&#8221; antwoordde miss Watkins op ietwat verwijtenden toon. &#8220;Ik heb integendeel hard gestudeerd
en ik heb mij zelfs veroorloofd eenige proeven in uw laboratorium te nemen. O! wees gerust, ik heb niets gebroken en ik heb
alles weer op zijne plaats gezet. Ik houd veel van de scheikunde en ik heb nimmer kunnen begrijpen, dat gij die prachtige
wetenschap hebt kunnen vaarwel zeggen, om mijnwerker in de Kopjes-mijn te worden!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Gij zijt wreed, miss Watkins. Gij weet zeer goed, waarom ik de scheikunde vaarwel gezegd had!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Ik.... ik weet er niets van,&#8221; antwoordde Alice hevig blozende. Ik vind dat gij zeer verkeerd gedaan hebt. Als ik in uwe plaats
was dan zou ik andermaal beproeven diamanten te vervaardigen. Dat is veel netter dan zoo in den grond te wroeten.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Is dat een bevel, hetwelk gij mij geeft?&#8221; vroeg Cyprianus met eene ietwat bevende stem.

</p>
<p>&#8220;O! geen bevel waarlijk niet<a id="d0e3566"></a><span class="corr" title="Bron: ">,</span>&#8221; antwoordde miss Watkins met een bekoorlijken glimlach. &#8220;Het is hoogstens een verzoek!.... Och, mijnheer M&eacute;r&eacute;,&#8221; hernam zij
ernstig, als om den luchtigen toon harer woorden te doen vergeten, &#8220;als gij wist hoe ongelukkig ik mij gevoelde bij het bewustzijn
van al de vermoeienissen, van al de gevaren, die gij ondergaan, die gij geloopen hebt. Ik was natuurlijk onkundig van al die
bijzonderheden, maar toch meende ik er het algemeene overzicht van geraden te hebben. Ik zei zoo in mij zelve: moet een man,
die zoo geleerd is, die zoo voorbestemd is om groote zaken tot stand te brengen, groote ontdekkingen te doen, moet zoo iemand
blootgesteld zijn, om ellendig in de woestijn om te komen, om te sterven tengevolge van den beet eener slang of onder den
klauw van een tijger, zonder eenig voordeel voor de wetenschap en voor de menschheid?<a id="d0e3569"></a><span class="corr" title="Bron: &#8221;"></span>.... Maar, het is waarlijk eene misdaad, hem te hebben laten vertrekken!.... En, ik had gelijk!.... want is het geen wonder
bijna, dat gij teruggekomen zijt? Zonder uw vriend Pharamond Barth&egrave;s, dien de hemel zegene, zoudt....&#8221;

</p>
<p>Zij kon niet voortgaan; hare stem hokte; maar twee dikke tranen ontrolden aan hare schoone oogen en voltooiden haren gedachtengang,
dien zij niet vermocht uit te spreken.

</p>
<p>Cyprianus was op zijne beurt ook zeer ontroerd.

</p>
<p>&#8220;Zie daar twee tranen, die voor mij kostbaarder zijn dan alle diamanten ter wereld en die mij alle de ondergane vermoeienissen,
al waren zij nog veel grooter geweest, zouden doen vergeten,&#8221; sprak hij op eenvoudigen toon.

</p>
<p>Er trad eene stilte in, die het meisje met haren gewonen takt verbrak, door het gesprek weer op het terrein der scheikunde
terug te voeren.

</p>
<p>Middernacht was reeds voorbij, toen Cyprianus naar zijne hut terugkeerde, waar een pak brieven uit Frankrijk aangekomen, op
hem lagen te wachten. Die brieven waren zorgvuldig door miss Watkins op zijne werktafel gerangschikt.

</p>
<p>Zooals het meermalen na eene lange afwezigheid gebeurt, hij was bang om die brieven te openen. Als zij hem eens de tijding
van eenig ongeluk overbrachten!.... Zijn vader, zijn moeder, zijn zusje Johanna!.... Zoo veel had toch gedurende die drie
maanden kunnen gebeuren!

</p>
<p>Hem ontsnapte een zucht van verlichting, toen hij zich overtuigd had, dat die brieven slechts stof tot tevredenheid bevatten.
Al de zijnen waren welvarend. Van het ministerie ontving hij slechts warme lofuitingen ten opzichte van zijne fraaie stelling
omtrent de diamantvormingen. Hij kon zijn verblijf in Grikwaland nog een semester rekken, wanneer hij dat dienstig voor de
wetenschap achtte. Alles was dus ten beste geschikt en Cyprianus sliep dien nacht in, met zulk een verlicht gemoed als hij
in lang niet ondervonden had.
<span class="pageno">
[108]
</span></p>
<p>De voormiddag van den anderen dag werd besteed om zijne vrienden te bezoeken, voornamelijk Thomas Staal, die werkelijk prachtige
vondsten op de gezamenlijke claim gedaan had. De brave kerel uit Lancashire ontving zijn vennoot met de meeste hartelijkheid
en kwam met Cyprianus overeen, dat Bardik en Li evenals vroeger hunne werkzaamheden hervatten zouden. Hij behield zich voor,
om, wanneer hunne nasporingen met goed gevolg bekroond werden, hun een deel van de winst af te staan en zoodoende een klein
kapitaal te verzekeren.

</p>
<p>Wat Cyprianus betrof, hij was vastbesloten de kansen van het mijnleven die hem steeds ongunstig geweest waren, niet meer te
beproeven. Hij volgde daarbij den wensch op van Alice en besloot derhalve zijne scheikundige nasporingen te hervatten.

</p>
<p>Zijn onderhoud met het jonge meisje had tot niets anders geleid, dan om zijne eigene overwegingen te bekrachtigen. Hij had
zich zelven reeds sedert lang gezegd, dat zijn pad, het pad niet was van handenarbeid, ook niet der avontuurlijke tochten.
Hij was te loyaal van karakter en te trouw aan het eenmaal gegeven woord, om er een oogenblik aan te denken misbruik van het
vertrouwen van Tona&iuml;a te maken, en de kennis der onmetelijke grot, met <a id="d0e3592"></a><span class="corr" title="Bron: kristalformatien">kristalformati&euml;n</span> gevuld, te benuttigen; maar hij vond in die daadwerkelijke zekerheid eene te kostbare bevestiging van zijne stelling over
de diamantlegeringen, om daaruit niet een nieuwen grond voor zijne onderzoekingen te putten.

</p>
<p>Cyprianus hervatte dus zijn laboratorium-bestaan, zooals hij dat noemde. Hij wilde evenwel het pad niet verlaten, waarop hij
reeds eenmaal geslaagd was en was dan ook vast besloten op dien weg zijne eerste nasporingen te vervolgen.

</p>
<p>Er was daarvoor een reden, een der meest geldende redenen, zooals men zien zal.

</p>
<p>Sedert toch de kunstmatige diamant als onherroepelijk verloren moest beschouwd worden, sprak master Watkins, die eerst met
het huwelijk van Cyprianus en Alice scheen in te stemmen, er in het geheel niet meer over.

</p>
<p>Nu was het waarschijnlijk, dat wanneer de jeugdige ingenieur er in slaagde, andermaal een diamant van overgroote waarde te
vervaardigen, die bijvoorbeeld op ettelijke millioenen zou geschat worden, de Engelschman wel weer tot zijn vroegere opvattingen
zou terug te brengen zijn.

</p>
<p>Vandaar dan ook het besluit, om zich zonder dralen weer aan den arbeid te zetten; en Cyprianus hield dat niet genoegzaam geheim
voor de arbeiders in de Vandergaart-Kopjes-mijn.

</p>
<p>Nadat hij zich andermaal eene buis, welker wanden een groot weerstandsvermogen bezaten, aangeschaft had, begon hij andermaal
zijne werkzaamheid.

</p>
<p>&#8220;En toch, wat mij ontbreekt,&#8221; zei hij tot Alice, &#8220;om gekristalliseerde koolstof, d.w.z. diamant te bekomen, dat is een doelmatig
oplossingsmiddel, dat hetzij door verdamping, hetzij door afkoeling, de koolstof laat kristalliseeren. Voor het aluminium
heeft men dat oplossingsmiddel in de zwavelzure koolstof gevonden. Het komt er nu op aan om bij wijze van overeenkomst voor
de koolstof, of voor de daarmee vrijwel overeenkomende lichamen als het borium en silicium, zulk een oplossingsmiddel te vinden.&#8221;

</p>
<p>Intusschen zette Cyprianus, hoewel hij dat oplossingsmiddel niet bezat, alle haast bij zijn werk. Bij afwezigheid van Makatit,
die zich voorzichtigheidshalve nog niet in het kamp vertoond had, was Bardik thans belast om het vuur dag en nacht levendig
te houden. Die taak vervulde hij met denzelfden ijver als zijn voorganger.

</p>
<p>Inmiddels wilde Cyprianus, in het vooruitzicht van na afloop van zijn verlenging van verblijf in Grikwaland, genoodzaakt te
zijn naar Europa terug te keeren, zich van een arbeid kwijten, die op het programma zijner uit te voeren verrichtingen voorkwam,
maar dien hij nog niet had kunnen ondernemen. Dat was de nauwkeurige ligging aan te geven eener terreinplooi, die noordwestwaarts
van de vlakte aangetroffen werd. De terreinplooi beschouwde hij, of beter verdacht hij te zijn de trechter waardoor de wateren
weggevloeid waren in het lang vervlogen tijdperk, waarin de diamant-vormingen van het district door de natuur tot stand gebracht
waren.

</p>
<p>Vijf of zes dagen na zijn terugkeer <span class="pageno">
[109]
</span>in de Transvaal, hield hij zich dus onledig met die plaatsbepaling en deed dat met de hem eigene nauwgezetheid, die hij bij
alles wat hij ondernam, betrachtte. Nu was hij sedert een uur bezig om bakens te plaatsen en die op eene topografische kaart
op groote schaal, die hij zich te Kimberley aangeschaft had, als vaste punten aan te teekenen. Maar opmerkenswaardig was het
daarbij, dat zich steeds bij zijne becijfering eene groote vergissing of minstens eene minder goede overeenkomst met die kaart
voordeed. Eindelijk was het niet meer te ontkennen, dat die kaart onnauwkeurig geori&euml;nteerd was; de breedten en de lengten
daarvan waren foutief.

</p>
<p>Cyprianus had nauwkeurig op het middaguur gebruik gemaakt van een uitmuntenden chronometer, die volgens de Sterrenwacht van
Parijs geregeld was, om de lengte van de plaats te bepalen. Hij was daarbij volkomen verzekerd van de onfeilbaarheid van zijne
boussole en van zijn deklinatie-kompas. Hij kon dus geen oogenblik aarzelen om te erkennen, dat de kaart waarop hij zijne
punten vastlegde, geheel dwaalde door een groote fout in de <a id="d0e3619"></a><span class="corr" title="Bron: orientatie">ori&euml;ntatie</span>.

</p>
<p>En inderdaad, het noorden van die kaart, hetwelk op Britsche wijze door een opstaanden pijl aangegeven was, bevond zich in
het werkelijke noord-noord-westen. Een gevolg daarvan was, dat al de aanwijzingen der kaart noodwendig in diezelfde evenredigheid
dwaalden.

</p>
<p>&#8220;Ik zie wat er aan hapert!&#8221; riep eensklaps de jeugdige ingenieur uit. &#8220;De ezels,&#8212;die deze streek in kaart brachten, hebben
eenvoudig geen rekening gehouden met de magnetische afwijking van de kompasnaald. En die afwijking bedraagt hier niet minder
dan negen en twintig graden westerring.<a id="d0e3626src" href="#d0e3626" class="noteref">1</a> Daaruit volgt dat al hunne aanwijzingen van breedte en lengte, om nauwkeurig te zijn, langs een boogje van negen en twintig
graden van het westen naar het oosten rondom het middelpunt van de kaart moeten verplaatst worden!.... Het is aan te nemen
dat Engeland zijne kundigste topografen niet uitgezonden heeft, om die opmetingen te doen!&#8221;

</p>
<p>Hij lachte om den beganen bok. Hij had evenwel geen enkele reden om hem te herstellen in de ligging ten opzichte der diamanthoudende
terreinen van het district, hetwelk noodzakelijk plaats moest hebben. Toen hij dienzelfden avond naar de pachthoeve terugkeerde,
ontmoette hij Jakobus Vandergaart en deelde hij hem zijne bevinding mede.

</p>
<p>&#8220;Het is waarachtig opmerkenswaardig,&#8221; zeide hij, &#8220;dat zulk eene groote geodesische dwaling, die op al de terreinplannen van
het district invloed heeft moeten hebben, nog niet opgemerkt en aangewezen is. Zij maakt eene aanmerkelijke verbetering van
al de kaarten van het geheele land noodzakelijk.&#8221;

</p>
<p>De oude diamantslijper keek Cyprianus met een zonderlingen blik aan.

</p>
<p>&#8220;Is het waar, wat ge zegt?&#8221; vroeg hij. &#8220;En zoudt gij bereid zijn dat feit voor de rechtbank te bevestigen?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Wel voor tien rechtbanken, als het noodig ware!&#8221;

</p>
<p>&#8220;En dat feit is niet te weerspreken?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Volstrekt niet, daar het voldoende zal zijn, de oorzaak van de dwaling op te geven. Zij is bij mijne ziel tastbaar genoeg!
Het veronachtzamen van de afwijking van de magneetnaald bij topografische opnemingen! Het is ongehoord!&#8221;

</p>
<p>Jakobus Vandergaart verwijderde zich zonder verder iets te zeggen, en Cyprianus had weldra vergeten met welk zonderlinge oplettendheid
de diamantslijper het feit nagegaan had, welke invloed door die geodesische dwaling op de terreinplannen van het distrikt
veroorzaakt was.

</p>
<p>Toen evenwel Cyprianus twee of drie dagen later den ouden diamantslijper een bezoek wilde brengen, vond hij de deur gesloten.

</p>
<p>Op de lei, die aan den klopper vastgehecht was, las hij de woorden, die kort geleden met krijt daarop geschreven waren: &#8220;<i>Afwezig voor zaken</i>.&#8221;



</p>
<p></p>
<hr class="noteseparator">
<div class="notetext">
<p class="notetext"><a id="d0e3626" href="#d0e3626src" class="noteref">1</a> Historisch.
</p>
</div>
<p class="div1"><a id="d0e3652"></a></p>
<h1 class="label">Een en twintigste hoofdstuk.</h1>
<h1>Venetiaansche gerechtigheid.</h1>
<p>Gedurende de volgende dagen hield <span class="pageno">
[110]
</span>Cyprianus zich ijverig bezig met de verschillende tijdperken aandachtig te volgen van zijne nieuwe proef. Tengevolge van eenige
verbeteringen in den weerkaatsing-oven aangebracht, waardoor een betere luchtaanvoer mogelijk was, zou de diamant-vervaardiging,
zoo hoopte hij tenminste, in veel minder tijd plaats vinden dan bij de eerste proef.

</p>
<p>Er zal niet behoeven verteld te worden, dat miss Watkins die tweede poging, waar zij de bezieling van was, met alle belangstelling
volgde. Zij vergezelde den jeugdigen ingenieur dan ook herhaalde malen bij zijn gang naar den oven, dien hij verscheidene
malen per dag bezocht, en daar vond zij er een genoegen in, om door de kijkgaten, die in het metselwerk uitgespaard waren,
de hevigheid van het vuur, dat in het innerlijke van dien oven brulde, waar te nemen.

</p>
<p>John Watkins stelde niet minder belang dan zijne dochter in die proef. Hij was ongeduldig om andermaal weer in het bezit van
een steen te komen, welks waarde bij millioenen berekend kon worden. Zijn eenige vrees was, dat die tweede proef niet als
de eerste gelukken zou, waarbij het toeval een aanmerkelijke rol kon hebben gespeeld.

</p>
<p>Maar indien de Engelschman en zijne dochter den jongen scheikundige aanmoedigden bij zijn werk, zoo kon dat niet van de andere
mijnwerkers van Grikwaland gezegd worden. Hoewel Hannibal Pantalucci, James Hilton en Herr Friedel niet meer op deze wereld
waren, zoo dachten toch hunne makkers aangaande de diamant-vervaardiging evenals zij. Geheime bijeenkomsten, die door den
jood Nathan ontworpen waren, brachten het hunne er toe bij, om de eigenaars van claims tegen den jongen ingenieur op te hitsen.
Want als die kunstmatige vervaardiging gelukte, dan was dat de ondergang van de diamantdelvers aan de Kaap en op andere plaatsen.

</p>
<p>Dat was reeds lang als uitgemaakt beschouwd, maar thans werd dat met meer bitterheid, met meer woestheid dan voorheen besproken.
Er werden samenkomsten gehouden, die niet veel goeds voorspelden, maar Cyprianus toch niet bevreesd maakten. Hij was vastbesloten
zijn werk ten einde te brengen, wat men er ook van zeggen of wat men ook doen wilde.

</p>
<p>Miss Watkins was evenwel bij dat alles niet gerust. Zij was op de hoogte van al de gesprekken, en zij begon voor Cyprianus
te vreezen. Zij verweet zich, dat zij hem op dien weg gevoerd had. Zij kon op de politie van Grikwaland niet rekenen, en een
slechte daad was ras bedreven. Zij deelde hem hare onrust mede. Hij dankte haar voor die belangstelling, want hij zag daarin
de uiting van een teeder gevoel, dat trouwens geen geheim meer voor hem was.

</p>
<p>&#8220;Wat ik verricht, is voor ons beiden arbeiden,&#8221; zei hij.

</p>
<p>Maar miss Watkins, die vernam wat in de claims besproken werd, leefde thans in gestadige onrust. En dat was niet zonder reden.
Er begon een soort haat jegens Cyprianus te heerschen, die weldra niet meer bij schelden en bij schimpscheuten bleef, maar
zich zelfs door bedreigingen uitte.

</p>
<p>Werkelijk op een avond, toen Cyprianus zijn oven wenschte te bezoeken, vond hij hem geheel verwoest. Gedurende eene afwezigheid
van Bardik was een troep mannen gekomen, die van de duisternis gebruik hadden gemaakt, om den arbeid van lange dagen in weinige
minuten te vernielen. Het gebouwtje was afgebroken, de oven was verbrijzeld, de vuren waren uitgedoofd, de werktuigen verbroken
en weggeworpen. Er bleef niets meer van het materieel over, dat aan Cyprianus zoo veel zorgen en moeite gekost had. Alles
moest weer opnieuw begonnen worden, &ograve;f hij moest de plaats ruimen.

</p>
<p>&#8220;Neen,&#8221; riep hij uit. &#8220;Ik zal niet toegeven. Ik zal eene klacht tegen de ellendelingen inbrengen, die mijn goed vernield hebben.
Ik zal zien of er in Grikwaland geene gerechtigheid meer is.&#8221;

</p>
<p>Ja, er was eene gerechtigheid, maar niet eene zoodanige, als waarop de ingenieur rekende.

</p>
<p>Zonder iets aan iemand te zeggen, zonder zelfs miss Watkins iets te vertellen, omtrent hetgeen voorgevallen was, uit vrees
haar nieuwen angst aan te jagen, was Cyprianus naar zijne hut wedergekeerd en weldra in slaap gevallen.

</p>
<p>Hij kon zoo omstreeks twee of drie uren geslapen hebben, toen het openen van eene deur hem met schrik deed <span class="pageno">
[111]
</span>wakker worden. Vijf mannen met zwarte maskers voor het gelaat en met revolvers en geweren gewapend, drongen zijne kamer binnen.
Zij droegen een soort dievenlantaarn en plaatsten zich rondom het bed.

</p>
<p>Het kwam bij Cyprianus volstrekt niet op, dat geheele tooneel als ernst te beschouwen. Hij geloofde aan eene grap en begon
dan ook al dadelijk te lachen, hoewel hij er niet veel lust toe had, daar hij de klucht zouteloos vond.

</p>
<p>Maar een brutale hand daalde op zijn schouder neer, terwijl een der gemaskerde mannen een papier ontvouwde, dat hij in de
hand hield, en begon voor te lezen met eene stem, die niets grappigs had:

</p>
<p>&#8220;Cyprianus M&eacute;r&eacute;. Hierbij wordt u aangekondigd, dat de geheime rechtbank van het Kamp in de Vandergaart-Kopjes-mijn, die ten
getale van twee en twintig leden zitting heeft genomen en uit naam van het algemeen welzijn handelt, u heden, juist op het
middernachtuur, met algemeene stemmen ter dood veroordeeld heeft.

</p>
<p>&#8220;Gij zijt beschuldigd en overtuigd van door eene ontijdige en deloyale uitvinding al de mannen van Grikwaland, die belang
bij het vinden, het kloven, het slijpen en het verkoopen van diamanten hebben, in hun bestaan, in hun leven, in hunne gezinnen
te hebben aangetast.

</p>
<p>&#8220;De rechtbank heeft in hare wijsheid uitspraak gedaan, dat eene dergelijke uitvinding vernietigd moet worden en dat de dood
van een enkele niet opweegt tegen den dood en de ellende van duizenden menschenlevens.

</p>
<p>&#8220;Zij heeft bevolen, dat u tien minuten gelaten zullen worden om u tot den dood voor te bereiden; dat de keuze van de wijze
waarop gij sterven zult, aan u zal worden overgelaten; dat al uwe papieren verbrand zullen worden, behalve eene zoodanige
geopende mededeeling die gij noodig zult achten voor uwe nabestaanden, en eindelijk dat uwe woning met den grond gelijk zal
gemaakt worden!

</p>
<p>&#8220;Zoo zal het iederen verrader gaan!&#8221;

</p>
<p>Toen hij zich zoo hoorde veroordeelen, begon Cyprianus in zijn geloof aan eene grap wel te wankelen, en vroeg hij zich af
of die vertooning, in aanmerking genomen de ruwe zeden van de bewoners van dat land, niet ernstiger was dan hij eerst gemeend
had.

</p>
<p>De man, die hem bij den schouder gegrepen had, zou zijne laatste twijfelingen verdrijven.

</p>
<p>&#8220;Sta dadelijk op!&#8221; zei hij ruwweg. &#8220;Wij hebben geen tijd te verliezen!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Maar dat is sluipmoord,&#8221; antwoordde Cyprianus, die van zijn bed sprong om eenige kleederen aan te trekken.

</p>
<p>Hij was meer verontwaardigd dan ontroerd, en spande al de kracht zijner zinnen op hetgeen met hem voorviel, evenwel met de
koelbloedigheid van iemand, die bezig was een zeker vraagstuk op te lossen. Wie waren die mannen? Dat kon hij niet raden.
Hij herkende zelfs den toon hunner stem niet. Ongetwijfeld zwegen zij voorzichtig, die hem persoonlijk bekend waren, wanneer
die zich onder de aanvallers bevonden.

</p>
<p>&#8220;Hebt gij eene keus gedaan omtrent de wijze van sterven?....&#8221; vroeg een der gemaskerden.

</p>
<p>&#8220;Ik heb geen keus te doen. Ik kan slechts protesteeren tegen de afschuwelijke misdaad, die gij gaat bedrijven!&#8221; antwoordde
Cyprianus met vaste stem.

</p>
<p>&#8220;Protesteer! dat zal u niet baten. Gij zult toch gehangen worden. Hebt gij eenige beschikking te maken?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Niets, wat ik aan sluipmoordenaars zou wenschen toe te vertrouwen.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Vooruit dan maar,&#8221; beval het opperhoofd van den troep.

</p>
<p>Twee mannen plaatsten zich ter weerszijden van den ingenieur en de optocht stelde zich in beweging.

</p>
<p>Maar op dit <a id="d0e3725"></a><span class="corr" title="Bron: oogenblijk">oogenblik</span> had een onverwacht voorval plaats. Te midden van die scherprechters van de Vandergaart-Kopjes-mijn was een man met &eacute;&eacute;n sprong
gevlogen. Dat was Makatit, de jonge Kaffer, die des nachts gewoonlijk rond het kamp omdoolde en die er uit instinct toe overgegaan
was die gemaskerde mannen te volgen, juist toen zij zich naar de woning van den ingenieur begaven. Daar had hij alles gehoord
wat er gezegd was geworden, en had het gevaar begrepen, waaraan zijn baas blootgesteld was. Dadelijk, zonder aarzeling, wat
er ook met hem gebeuren mocht, had hij de mijnwerkers op zij gedrongen en zich aan de voeten van Cyprianus geworpen.

</p>
<p>&#8220;Vadertje, waarom willen die mannen je dooden?&#8221; vroeg hij, terwijl hij zich <span class="pageno">
[112]
</span>aan zijn baas vastklemde.

</p>
<p>&#8220;Omdat ik een kunstmatigen diamant vervaardigd heb,&#8221; antwoordde Cyprianus die de handen van Makatit met ontroering drukte.

</p>
<p>&#8220;O! vadertje, wat voel ik mij ongelukkig, en wat ben ik beschaamd over wat ik gedaan heb!&#8221; herhaalde de Kaffer al weenende.

</p>
<p>&#8220;Wat wilt ge daarme&ecirc; zeggen?&#8221; riep Cyprianus uit.

</p>
<p>&#8220;Ja, ik zal alles bekennen, daar men u ter dood wil brengen,&#8221; kreet Makatit<a id="d0e3740"></a><span class="corr" title="Bron: ">.</span> &#8220;Ja.... ik moet sterven! want ik ben het, die den grooten diamant in den oven gedaan heb<a id="d0e3743"></a><span class="corr" title="Bron: ">.</span>&#8221;

</p>
<p>&#8220;Smijt dien schreeuwer op zijde!&#8221; beval het hoofd van de bende.

</p>
<p>&#8220;Ik herhaal, dat ik den diamant in het toestel gelegd heb!&#8221; herhaalde Makatit, zich verzettende. &#8220;Ja, ik heb vadertje bedrogen!....
Ik heb hem willen doen gelooven, dat zijne bewerking geslaagd was!....&#8221;

</p>
<p>Hij sprak zoo overtuigend, dat men hem eindelijk gehoor verleende.

</p>
<p>&#8220;Spreekt ge waarheid?&#8221; vroeg Cyprianus, tegelijkertijd verbaasd en teleurgesteld over hetgeen hij vernam.

</p>
<p>&#8220;Ja! honderdmaal ja!.... ik spreek de waarheid!&#8221;

</p>
<p>Hij zat thans neergehurkt op den grond en allen hoorden hem aan; want wat hij zeide, zou den gang van zaken zeer veranderen.

</p>
<p>&#8220;Op den dag van de groote aardstorting, toen ik levend begraven werd onder het puin, had ik juist een grooten diamant gevonden.
Ik hield hem in de hand en ik dacht er aan om hem te verbergen, toen de wand der mijn instortte en mij bedolf, om mij te straffen
voor die misdadige gedachte. Toen ik tot het bewustzijn wederkeerde, vond ik dien steen in het bed terug, waarin vadertje
mij had doen uitstrekken. Ik heb toen dien diamant willen teruggeven, maar ik was te beschaamd om te bekennen, dat ik eigenlijk
een dief was en heb ik eene gunstige gelegenheid afgewacht!.... Juist wilde vadertje eenigen tijd later beproeven om een diamant
te vervaardigen en droeg hij mij op om op het vuur te passen. Maar ziet op den tweeden dag, terwijl ik alleen in de werkplaats
was, is het toestel met een vreeselijken knal gebarsten, en het heeft weinig gescheeld of ik was op de plaats gedood. Toen
dacht ik dat vadertje bedroefd zoude zijn, dat zijne proef mislukt was. Ik heb den diamant toen in een laag klei gewikkeld
en door den barst in het kanon geplaatst. Ik heb daarop alles zoo goed mogelijk hersteld, opdat vadertje niets zoude merken!....
Ik heb vervolgens zonder iets te zeggen gewacht en toen vadertje den diamant gevonden heeft, was hij zeer verheugd en ik ook!&#8221;

</p>
<p>Een uitbarsting van uitbundig gelach, dat die vijf mannen niet konden weerhouden, volgde op de laatste woorden van Makatit.
Cyprianus lachte in het geheel niet, maar beet zich op de lippen van kwaadaardigheid. Want het was onmogelijk de woorden van
den Kaffer verkeerd te verstaan. Die geschiedenis was klaarblijkelijk waar. Cyprianus zocht tevergeefs naar redenen om aan
hare werkelijkheid te kunnen twijfelen. Hij poogde haar te weerspreken en zei tot zich zelven:

</p>
<p>&#8220;Een natuurlijke diamant, die aan zulk een temperatuur ware blootgesteld, zou voorzeker vergaan zijn.&#8221;

</p>
<p>Maar het gezond verstand zei hem ook, dat de steen, door een korst van leem of klei beschermd, aan de werking van de warmte
ontsnapt was of haar slechts gedeeltelijk ondergaan had. Misschien was de steen wel zijn zwarte kleur aan die verhitting verschuldigd.
Misschien was hij ook vervluchtigd, maar in zijne schaal andermaal gekristalliseerd.

</p>
<p>Al die gedachten doorkruisten bliksemsnel het brein van den ingenieur.

</p>
<p>&#8220;Ik herinner mij nog zeer goed dien aardbrok, dien de Kaffer in de hand geklemd hield op den dag der aardstorting,&#8221; merkte
een der mannen op, toen de lachbui een weinig bedaard was. &#8220;Hij klemde hem zelfs zoo stevig in zijne samengeknepen vingeren,
dat men er van moest afzien om hem los te laten.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Er is geen twijfel meer!&#8221; sprak een andere. &#8220;Is het mogelijk diamant te vervaardigen? Waarlijk, wij waren wel gek, toen wij
dat geloofden! Men kan even goed pogen een ster te maken!&#8221;

</p>
<p>En allen begonnen weer te lachen.

</p>
<p>Cyprianus leed voorzeker meer door die vroolijkheid, dan hij geleden had tengevolge van hunne ruwheid.

</p>
<p>Nadat die vijf mannen elkander <span class="pageno">
[113]
</span>met zachte stem geraadpleegd hadden, hernam hun hoofd het woord.

</p>
<p>&#8220;Wij zijn van gevoelen,&#8221; zei hij, &#8220;dat er redenen zijn om de uitvoering van het vonnis te schorsen. Gij zult vrij zijn, Cyprianus
M&eacute;r&eacute;. Maar bedenk dat dit vonnis steeds op u drukt. Een woord, een teeken slechts om de politie te waarschuwen, kost u het
leven. Een goed verstaander heeft slechts &eacute;&eacute;n woord noodig.&#8221;

</p>
<p>Daarop vertrokken hij en zijn makkers, terwijl het vertrek in het donker gedompeld bleef. Cyprianus had kunnen gelooven, dat
hij slechts akelig gedroomd had, maar het snikken van Makatit, die op den grond uitgestrekt lag en hardop huilde, liet niet
toe dat hij aan de wezenlijkheid van het afgespeelde tooneel twijfelde. Het was dus waar! Hij was aan den dood ontsnapt, maar
ten koste van een bloedige vernedering! Hij, mijn-ingenieur! hij, leerling van de Polytechnische school, uitstekend scheikundige,
beroemd geoloog, hij was door de list van een ellendigen Kaffer gefopt geworden! Of beter, hij was dat alles verschuldigd
aan zijn eigen ijdelheid, aan zijn zelfoverschatting. Ja, daaraan had hij dien vreeselijken bok te wijten.

</p>
<p>Hij had zich door verblinding zoover laten vervoeren, dat hij zelfs eene stelling voor die kristalvorming opgebouwd had!....
Het kon niet bespottelijker!.... Was het dan de natuur alleen niet, die in staat is, om met der eeuwen hulp zulke meesterstukken
te vervaardigen?.... Maar wie zou door den schijn niet bedrogen zijn? Hij had op een welslagen gehoopt, hij had alles voorbereid
om dat te bereiken en moest dus logisch gelooven, dat hij geslaagd was. De buitengewone afmetingen zelfs van den diamant leidden
er toe om hem in die meening te stijven!.... Een Despretz zou haar gedeeld hebben!.... Gebeuren zulke vergissingen niet dagelijks?....
Ziet men niet de meest ervaren muntkundigen vaak valsche medailles voor echte aannemen?

</p>
<p>Cyprianus beproefde zich zoo moed in te spreken. Maar plotseling deed hem een gedachte verstijven.

</p>
<p>&#8220;En mijne memorie voor de Akademie! Als die fielten die maar niet meegenomen hebben!&#8221;

</p>
<p>Hij stak eene kaars aan. Goddank, neen! dat stuk lag daar nog. Niemand had het gezien. Hij ademde eerst gerust, toen hij het
verbrand had.

</p>
<p>Het verdriet van Makatit was zoo hartverscheurend, dat zijn baas er wel toe overgaan moest het te stillen. Dat was zoo moeielijk
niet. Bij de eerste welwillende woorden, die vadertje sprak, scheen de arme jongen tot het leven weer te keeren. Maar al vergaf
hem Cyprianus volgaarne zijne misleiding, dan was dat toch op voorwaarde, dat hij het niet weer zou doen. Makatit beloofde
dat plechtig, waarna beiden gingen slapen.

</p>
<p>Zoo besloot dat tooneel, dat in den aanvang een meer tragisch einde in het verschiet toonde.

</p>
<p>Voor Makatit zou het einde toch iets anders wezen.

</p>
<p>Toen men den volgenden dag in het kamp vernam, dat de <i>Zuidster</i> niets minder dan een natuurlijke diamant door den Kaffer gevonden was, die er de volle waarde van kende, toen ontstond al
de verdenking jegens hem opnieuw en thans met nog meerder kracht. John Watkins schreeuwde het hardst. Die Makatit kon niet
anders dan de dief zijn van dien onschatbaren steen. Hij had hem zich een eerste maal willen toe&euml;igenen&#8212;had hij dat zelf niet
bekend?&#8212;dus luidde de gevolgtrekking, was hij het, die hem ook uit de feestzaal gestolen had.

</p>
<p>Cyprianus had goed protesteeren en zich tot borg voor de eerlijkheid van den Kaffer stellen. Men luisterde niet naar hem.
Dit bewees ten overvloede hoezeer Makatit, die zijne onschuld bezwoer, honderd malen gelijk had gehad met te ontvluchten en
hoezeer hij honderd malen ongelijk had met in Grikwaland terug te keeren.

</p>
<p>Maar toen deed de ingenieur, die het niet opgaf, een argument hooren, waarop men geenszins verdacht was en dat volgens zijne
meening Makatit redden moest.

</p>
<p>&#8220;Ik geloof aan de onschuld van den Kaffer,&#8221; zei hij tot John Watkins, &#8220;en daarenboven het geheele geval gaat mij slechts aan!
Natuurlijk of kunstmatig, de diamant behoorde mij toe, v&oacute;&oacute;r dat ik hem mejuffrouw Alice aanbood....&#8221;

</p>
<p>&#8220;O zoo, hij hoorde u toe?&#8221; vroeg master Watkins op spottenden toon.
<span class="pageno">
[114]
</span></p>
<p>&#8220;Ongetwijfeld,&#8221; hernam Cyprianus. &#8220;Is hij niet op mijn claim gevonden, door Makatit, die in mijn dienst was?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Voorzeker, dat is waar,&#8221; antwoordde de Engelschman, &#8220;en dus behoort hij mij toe, daar ons contract luidt dat de eerste drie
diamanten, die op uwen gepachten grond gevonden worden, mijn eigendom zijn.&#8221;

</p>
<p>Daarop wist de onthutste Cyprianus niets te antwoorden.

</p>
<p>&#8220;Is mijne bewering juist?&#8221; vroeg master Watkins.

</p>
<p>&#8220;Zeer juist,&#8221; antwoordde Cyprianus.

</p>
<p>&#8220;Gij zult mij dus zeer verplichten, wanneer gij mijn recht schriftelijk zult erkennen, voor het geval dat wij er toe komen
dien ellendeling te noodzaken den diamant, dien hij zoo onbeschaamd gestolen heeft, terug te geven.&#8221;

</p>
<p>Cyprianus nam een vel wit papier en schreef:


</p>
<div class="blockquote">
<p>&#8220;Ik erken dat de diamant, op mijn claim door een Kaffer in mijnen dienst gevonden, volgens contract het eigendom is van Master
John Stapleton Watkins.


</p>
<p>Cyprianus M&eacute;r&eacute;.&#8221;</p>
</div><p>


</p>
<p>Helaas! dat was eene omstandigheid, die al de fraaie droomen van den ingenieur verwoestte. Want inderdaad, als de diamant
ooit teruggevonden werd, dan zou hij niet als een ontvangen geschenk, maar volgens contract toebehooren aan John Watkins,
waardoor eene nieuwe klove, die slechts door zoo en zooveel millioenen aan te vullen zoude zijn, tusschen Alice en Cyprianus
zou ontstaan.

</p>
<p>Maar was de eisch van den Engelschman nadeelig voor de belangen der twee verliefden, hij was dat nog veel meer voor Makatit!
Het was nu aan John Watkins, dat hij nadeel had toegebracht. En John Watkins was er de man niet naar, om werkeloos te blijven,
wanneer hij meende overtuigd te zijn, dat hij den dief te pakken had.

</p>
<p>De arme drommel werd dan ook gearresteerd, gevangen gezet en nauwelijks waren twaalf uren verloopen of hij werd veroordeeld,
en alles wat men op de vertoogen van Cyprianus ten zijnen gunste doen wilde, was dat hij gehangen zoude worden, wanneer hij
er niet toe besloot de <i>Zuidster</i> terug te geven.

</p>
<p>Maar daar hij haar niet kon teruggeven, omdat hij haar nooit gestolen had, zoo stond zijn zaak slecht, en Cyprianus wist niet
meer wat te doen om het leven van den ongelukkige te redden, dien hij in weerwil van alles voor onschuldig hield.



</p>
<p class="div1"><a id="d0e3843"></a></p>
<h1 class="label">Twee en twintigste hoofdstuk.</h1>
<h1>Een nieuwe soort mijn.</h1>
<p>Miss Watkins had intusschen alles vernomen, wat voorgevallen was, zoowel het tooneel der gemaskerde mannen als de teleurstelling,
die den ingenieur overkomen was.

</p>
<p>&#8220;Och, mijnheer Cyprianus,&#8221; zei zij, toen deze haar alles verteld had, &#8220;is uw leven niet meer waard dan alle diamanten ter
wereld?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Waarde Alice....&#8221;

</p>
<p>&#8220;Laten wij dat alles maar trachten te vergeten en denk er voortaan niet meer aan zulke proeven te nemen!&#8221;

</p>
<p>&#8220;Gij beveelt het?&#8221;.... vroeg Cyprianus.

</p>
<p>&#8220;Ja zeker,&#8221; antwoordde het jonge meisje. &#8220;Ik beveel u om op te houden, zooals ik u bevolen had om te beginnen.... daar gij
wel bevelen van mij wilt ontvangen.&#8221;

</p>
<p>&#8220;O, ik zal ze allen uitvoeren!&#8221; antwoordde Cyprianus, terwijl hij de hand greep, die miss Watkins hem toestak.

</p>
<p>Maar toen de ingenieur haar het vonnis mededeelde, waartoe Makatit veroordeeld was, voelde zij zich verpletterd, vooral door
het aandeel dat haar vader daaraan genomen had.

</p>
<p>Zij ook geloofde niet aan de schuld van den armen Kaffer. Zij ook zou alles hebben willen aanwenden om hem te redden en was
daarin geheel eenstemmig met Cyprianus. Maar hoe dat aan te leggen? En vooral hoe moest John Watkins tot hun gevoelen overgehaald
worden, hij de onhandelbare aanklager in die zaak? Hoe hem gunstig te stemmen voor een ongelukkige, dien hij zelf zoo met
onbillijke beschuldigingen overladen had?

</p>
<p>Er moet bij gevoegd worden, dat de Engelschman nog geen enkele bekentenis uit Makatit had kunnen verkrijgen, hoewel hij hem
levensbehoud en genade <span class="pageno">
[115]
</span>in het uitzicht stelde, wanneer hij bekende. Hij was dus genoodzaakt de hoop op te geven de <i>Zuidster</i> ooit terug te vinden en was daardoor dan ook in een verschrikkelijk booze luim. Intusschen wilde zijne dochter nog eene laatste
poging bij hem wagen.

</p>
<p>Daags na de veroordeeling had master Watkins een weinig minder last dan gewoonlijk van het pootje en had hij van die verademing
gebruik gemaakt om zijne papieren in orde te brengen. Gezeten voor een schrijftafel van zwart ebbenhout, die met gele versierselen
ingelegd was,&#8212;een antiek stuk uit den oud Hollandschen tijd, dat daar in Grikwaland na tal van wederwaardigheden was komen
aanlanden,&#8212;bezag hij een voor een zijne verschillende eigendomsbewijzen, zijne contracten en zijne correspondenti&euml;n.

</p>
<p>Alice zat achter hem over haar borduurraam gebogen en hield zich bezig met haar werk, zonder veel op haren struisvogel Dada
te letten. Dit dier kwam en ging door de zaal met zijnen gewonen ernst, keek nu eens door het venster en sloeg dan weer eens
den blik op de bewegingen van master Watkins en van zijne dochter.

</p>
<p>Plotseling uitte de Engelschman een kreet, die zijne dochter deed schrikken.

</p>
<p>&#8220;Dat dier is onverdragelijk,&#8221; zei hij. &#8220;Daar heeft het waarachtig een mijner dokumenten gepakt.... Dada!.... hier!.... Geef
dat dadelijk terug!&#8221;

</p>
<p>Maar die woorden waren nauwelijks uitgesproken of daar volgde een stroom verwenschingen op.

</p>
<p>&#8220;O, dat vreeselijke dier heeft het ingeslikt!.... Een zeer belangrijk document!.... Het origineel van het besluit, waarbij
mij de ontginning der Kopjes-mijn is toegewezen....! Maar dat kan zoo niet!.... Ik zal dat stuk terug hebben&#8212;al moest ik het
dier verworgen!&#8221;

</p>
<p>John Watkins was rood van kwaadheid en geheel en al buiten zich zelven. Hij sprong plotseling op en liep den struisvogel achterna,
die een paar malen rond het vertrek liep en toen het raam uitwipte, dat met den grond gelijkvloers was.

</p>
<p>&#8220;Vader,&#8221; zei Alice, die de nieuwe misdaad van haren gunsteling betreurde, &#8220;vader, wees bedaard! Luister naar mij!.... Gij
zult u eene ziekte berokkenen!&#8221;

</p>
<p>Maar de woede van John Watkins was ten top gestegen. Die vlucht van den vogel gaf er den doorslag aan.

</p>
<p>&#8220;Neen!&#8221; riep hij met bevende stem, &#8220;dat is me te sterk!.... Daar moet een einde aan komen!.... Ik kan zoo niet mijn meest
belangrijk eigendomsbewijs prijs geven. Een flinke kogel in zijn kop zal dat verwenschte dier dien streek wel betaald zetten.
Ik zal mijn perkament terug hebben! Dat beloof ik je!&#8221;

</p>
<p>Alice volgde hem met betraande oogen.

</p>
<p>&#8220;Ik smeek u vader,&#8221; zei ze, &#8220;spaar dat arme dier. Is dat papier wel zoo belangrijk? Kan men er geen duplikaat van bekomen?....
Zoudt gij mij het verdriet willen aandoen mijn arme Dada voor zoo&#8217;n gering vergrijp voor mijne oogen te willen dooden?&#8221;

</p>
<p>Maar John Watkins wilde naar niets hooren, hij keek overal naar zijn slachtoffer om. Hij bespeurde den vogel eindelijk op
het oogenblik, toen hij zich in de nabijheid van de hut van Cyprianus trachtte te verschuilen. De Engelschman bracht dadelijk
zijn geweer in die richting; maar alsof Dada dat noodlottige plan jegens haar gesmeed, raadde, nauwelijks zag zij die beweging
of zij kroop achter het huis.

</p>
<p>&#8220;Wacht, Wacht maar! Ik zal je toch vinden, verwenscht beest!&#8221; riep John Watkins, terwijl hij zich naar de hut begaf.

</p>
<p>Alice, al meer en meer beangst, volgde hem om een laatste poging bij hem aan te wenden. Beiden kwamen zoo voor het huis van
den ingenieur en gingen er achter kijken. Maar geen struisvogel meer! Dada was onzichtbaar. Het was toch onmogelijk dat zij
den heuvel afgerend was, dan had men haar moeten zien. Zij had dus eene toevlucht in de hut moeten zoeken langs een der deuren,
die van achteren toegang verleenden. Zoo dacht althans John Watkins. Hij schreed dan ook dadelijk naar de voordeur en klopte
aan. Het was Cyprianus zelf, die hem open deed.

</p>
<p>&#8220;Mijnheer Watkins!.... Juffrouw Watkins!.... Verrukt om u in mijne nederige stulp te zien!&#8221; zei hij beteuterd.

</p>
<p>De Engelschman was buiten adem en vol woede. Met horten en stooten deelde hij den ingenieur mede, wat er gebeurd was.

</p>
<p>&#8220;Welnu, wij zullen den schuldige <span class="pageno">
[116]
</span>zoeken!&#8221; zei Cyprianus, John Watkins en Alice uitnoodigende zijne woning binnen te treden.

</p>
<p>&#8220;Ik verzeker u, dat hare rekening gauw opgemaakt zal zijn!&#8221; antwoordde John Watkins, terwijl hij zijn geweer als een strijdbijl
zwaaide.

</p>
<p>In hetzelfde oogenblik openbaarde aan Cyprianus een smeekende blik van het jonge meisje al den afschuw, dien zij voor dat
wreede plan koesterde. Zijn voornemen was dan ook spoedig opgevat. Het was eenvoudig genoeg, hij besloot den struisvogel niet
te vinden.

</p>
<p>&#8220;Li,&#8221; riep hij den Chinees, die pas binnengetreden was, in het Fransch toe. &#8220;Ik vermeen, dat de struisvogel in uw kamer is.
Zoek hem en tracht hem behendig te doen ontsnappen, terwijl ik mijnheer Watkins langs den anderen kant rondleid.&#8221;

</p>
<p>Ongelukkig moest dit plan falen; want de struisvogel had juist eene toevlucht gezocht in het eerste vertrek, waar de nasporingen
begonnen. Dada had daar, zeer ineengedrongen om zich onzichtbaar te maken, het hoofd onder een stoel verborgen, maar was overigens
zoo duidelijk te zien als de zon op vollen middag.

</p>
<p>&#8220;O, schurk! jou rekening is gemaakt!&#8221; riep master Watkins, terwijl hij zijn geweer aan den schouder bracht. Toch, hoe verwoed
hij ook was, deinsde hij terug voor die daad van geweld: een geweerschot te lossen in een huis, dat toch het zijne niet was.
Alice had het hoofd omgekeerd, om van den gruwel niets te zien. Toen bracht hare smart een schitterend denkbeeld in het brein
van den ingenieur te weeg.

</p>
<p>&#8220;Mijnheer Watkins,&#8221; zei hij eensklaps, &#8220;het is u slechts te doen om uw document terug te hebben, niet waar? Welnu, het is
volstrekt noodeloos Dada daarvoor te dooden. Het is voldoende haar den krop te openen, dien het perkament nog niet voorbij
kan zijn. Wilt gij mij toestaan de bewerking uit te voeren? Ik heb het in Museum te Parijs een cursus in de dierkunde bijgewoond
en ik geloof dat ik die heelkundige bewerking tot een goed einde zal brengen.&#8221;

</p>
<p>Hetzij dat een vooruitzicht van zulk een proef op het levende dier den wraakzuchtigen Engelschman streelde, hetzij dat zijne
woede begon te verminderen, hetzij eindelijk dat hij zijns ondanks getroffen was door het verdriet zijner dochter, hij liet
zich vermurven en stemde in dien middenweg toe.

</p>
<p>&#8220;Maar ik wil mijn document niet kwijt zijn,&#8221; zeide hij. &#8220;Bevindt het zich niet in den krop, welnu, dan moet het maar in de
maag of in de andere ingewanden gezocht worden! Ik moet het terug hebben, het koste wat het wil!&#8221;

</p>
<p>De bewerking was niet zoo gemakkelijk, als men wel gemeend had, toen men de onderworpen houding van de arme Dada zag; want
een struisvogel, al is het er ook een van slechts kleine gestalte, bezit een verbazende spierkracht. Nauwelijks zou de huid
van den vogel door het mes van den nieuwbakken heelkundige aangetast zijn, of, daarvan was Cyprianus zeker, Dada zou weerstand
bieden, in woede ontsteken, en zich met razernij verdedigen. Li en Bardik werden dan ook geroepen om als assistenten dienst
te doen.

</p>
<p>Men kwam overeen dat de struisvogel vooraf gebonden zou worden. Daartoe had Li steeds touw genoeg bij de hand. Weldra waren
de pooten, de vlerken en de bek van de ongelukkige Dada stevig omwoeld en was zij in de onmogelijkheid gesteld om weerstand
te bieden. Maar Cyprianus liet het daar niet bij. Om de gevoeligheid van miss Watkins te ontzien, wilde hij haren struisvogel
ieder lijden sparen. Hij omwikkelde het hoofd van den vogel dus ook met een doek, dien hij vooraf met cloroform gedrenkt had.
Daarna eerst ging hij over tot de bewerking, hoewel hij er niet geheel zonder ongerustheid over was. Alice had doodsbleek
een toevlucht in het daarnaast gelegen vertrek gezocht.

</p>
<p>Cyprianus begon met den hals van het dier met de hand te betasten, om de ligging van den krop goed te bepalen. Dat was niet
moeielijk; want die krop vormde bij het bovengedeelte van de kliermaag een aanmerkelijke dikte, die hard was en door de vingers
zeer duidelijk te midden der weekere deelen, die hem omsloten, waargenomen kon worden. In de huid van den hals, die wijd en
week was als de huid van een kalkoen en met een grijs dons bedekt, dat gemakkelijk verwijderd kon worden, <span class="pageno">
[117]
</span>werd toen met een pennemes eene insnijding gemaakt. Er had daarbij slechts weinig verbloeding plaats, die nog gemakkelijk
met eene natte spons verwijderd kon worden. Cyprianus verkende nu aandachtig de ligging van twee of drie belangrijke aderen,
die hij zorgvuldig met behulp van haakjes van ijzerdraad, die hij door Bardik liet vasthouden, ter zijde schoof. Daarna zette
hij het mes in een wit paarlmoerachtig weefsel, dat eene uitgestrekte holte boven de sleutelbeenderen afsloot, en had weldra
den krop van den struisvogel blootgelegd.

</p>
<p>Als men zich den krop van een hoen voorstelt, die honderdmaal in omvang, in dikte en in gewicht toegenomen is, dan zal men
een vrij juist denkbeeld hebben van het bekken, wat thans zichtbaar was.

</p>
<p>Dada&#8217;s krop vertoonde zich als een bruine zak, die door de vreemde lichamen, welke het vraatzuchtige dier op dien dag en ook
al vroeger ingeslikt had, zeer uitgerekt was. Het gezicht van dat vleeschachtige orgaan, dat zich krachtig en gezond voordeed,
was alleen voldoende, om te doen begrijpen, dat er geen gevaar bestond door er eene insnijding in te maken. Cyprianus nam
dan ook zonder aarzelen het jachtmes, dat Li hem aanreikte na het eerst goed aangescherpt te hebben, en maakte een diepe snede
in die massa. Het was daarna zeer gemakkelijk de hand door die spleet tot onder in den krop te brengen. Al dadelijk werd het
zoozeer verlangde document te voorschijn gebracht. Het was als in een bal samengerold, zeer gekreukeld, maar overigens ongedeerd.

</p>
<p>&#8220;Er zit nog wat anders in,&#8221; zei Cyprianus, die de hand andermaal in de holte gebracht had en ditmaal een ivoren bal te voorschijn
bracht. &#8220;De maasbal van miss Watkins!&#8221; riep hij uit. &#8220;Men bedenke, dat het vijf maanden geleden is, dat die vermist is. Bepaald
heeft die de beneden-opening van den krop niet voorbij kunnen komen!&#8221;

</p>
<p>Na dien maasbal aan Bardik overgereikt te hebben, vervolgde hij zijne nasporingen in dien vreemdsoortigen zak, zooals een
oudheidkundige in een pas opgedolven Romeinsch kamp zoude gedaan hebben.

</p>
<p>&#8220;Een koperen blaker!&#8221; riep hij verrast uit, terwijl hij een van die nederige huishoudelijke voorwerpen te voorschijn bracht,
dat er gedeukt, platgedrukt uitzag en vol kopergroen, maar toch nog volkomen herkenbaar was.

</p>
<p>Het lachen van Bardik en Li daarover was zoo aanstekelijk, dat Alice zelf, die intusschen het vertrek weer binnengetreden
was, moest meedoen.

</p>
<p>&#8220;Muntstukken!.... Een sleutel!.... Een hoornen kam!....&#8221; vervolgde Cyprianus, terwijl hij voortging den inventaris van den
inhoud van dien krop op te maken.

</p>
<p>Hij verbleekte plotseling. Zijne vingers beroerden thans een voorwerp van niet alledaagschen vorm!.... Neen, hij kon zich
niet vergissen omtrent den aard van hetgeen hij daar in dien zak betastte.... En toch.... aan zoo&#8217;n toeval kon hij niet gelooven!

</p>
<p>Hij trok eindelijk zijne hand uit de holte terug en vertoonde het voorwerp, hetwelk hij gegrepen had....

</p>
<p>Maar welke kreet ontsnapte aan den mond van John Watkins!

</p>
<p>&#8220;De <i>Zuidster</i>!&#8221; gilde hij.

</p>
<p>Ja, de beroemde diamant was gaaf en wel teruggevonden. Hij had niets van zijn glans verloren en hij schitterde onder het daglicht,
dat door het venster binnenviel, als eene ster van de eerste grootte!

</p>
<p>Maar zonderling en opmerkenswaardig was het feit, dat alle getuigen van dat tooneel dadelijk opviel. De diamant was van kleur
veranderd. De <i>Zuidster</i> was van zwart, zooals zij vroeger was, rooskleurig geworden, van dat bevallige ros&eacute;achtige, hetwelk, als het mogelijk ware,
hare helderheid en pracht nog vermeerderde.

</p>
<p>&#8220;Denkt ge niet dat dit hare waarde vermindert?&#8221; vroeg John Watkins, zoodra hij weer spreken kon, met levendige stem. De verrassing
en de vreugde hadden hem waarachtig den adem benomen.

</p>
<p>&#8220;Volstrekt niet!&#8221; antwoordde Cyprianus. &#8220;Het is integendeel eene merkwaardigheid te meer, die dezen steen tot de zoo zeldzamen
groep van de &#8220;cameleon-diamanten&#8221; doet behooren!.... Drommels!.... het schijnt dat het niet koud in den krop van Dada is;
want die verandering van tint bij de gekleurde diamanten geschiedt gewoonlijk niet dan tengevolge van eene <span class="pageno">
[118]
</span>plotselinge en aanmerkelijke temperatuursafwisseling. Zoo is tenminste het oordeel der geleerden.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Oh!.... Goddank!.... dat ik u teruggevonden heb, mijne schoone!&#8221; herhaalde master Watkins, terwijl hij den diamant met angstvalligheid
in zijne handen besloot, alsof hij zich verzekeren wilde, dat hij niet droomde. &#8220;God, wat hebt ge mij zorg en verdriet berokkend
door uw uitstapje, o, ondankbare ster! Maar ik zal oppassen, dat gij mij niet weer ontsnapt!&#8221;

</p>
<p>Hij bracht den steen daarbij ter hoogte zijner oogen, streelde hem met den blik en zou waarlijk haast het voorbeeld van Dada
gevolgd hebben door hem op te slikken, zoo bang was hij hem andermaal kwijt te raken!

</p>
<p>Onderwijl liet Cyprianus zich door Bardik een naald, voorzien van een dikken, stevigen draad, aanreiken, waarmede hij den
krop van den struisvogel zorgvuldig dichtnaaide. Daarna sloot hij de wondvlakken aan den hals met hechtpleister en ontdeed
het dier van zijne banden, die het tot machteloosheid doemden.

</p>
<p>Dada scheen zeer afgemat en terneergeslagen; zij boog het hoofd en legde geen neiging aan den dag om weg te loopen.

</p>
<p>&#8220;Zal zij er van opkomen, mijnheer Cyprianus?&#8221; vroeg Alice, die meer begaan was met het lijden van hare gunstelinge dan dat
zij ingenomen was met het terugvinden van den diamant.

</p>
<p>&#8220;Of zij er van zal opkomen, miss Watkins?&#8221; antwoordde Cyprianus. &#8220;Zoudt gij dan kunnen denken, dat ik de bewerking ondernomen
had, wanneer ik daarvan niet zeker was?.... Geloof mij, over drie dagen zal er van die snede niets meer te bespeuren zijn,
en over drie uren zal Dada weer neiging aan den dag leggen, dien zonderlingen zak, dien ik daar geledigd heb, andermaal te
vullen!&#8221;

</p>
<p>Door die woorden gerustgesteld, schonk Alice den jeugdigen ingenieur een dankbaren blik, die hem voor al zijne moeiten ruimschoots
beloonde.

</p>
<p>Eindelijk was John Watkins er in geslaagd tot de overtuiging te geraken, dat hij zijn gezond verstand had, en dat hij weer
in het bezit was van zijn bewonderenswaardige ster. Hij verliet het venster en zich tot Cyprianus wendende:

</p>
<p>&#8220;Mijnheer M&eacute;r&eacute;,&#8221; sprak hij op statigen toon, &#8220;gij hebt mij daar een grooten dienst bewezen en ik weet niet hoe ik dien ooit
zal kunnen vergelden.&#8221;

</p>
<p>Vergelden!.... O! John Watkins had daartoe een zeer eenvoudig middel! Zou het hem zoo moeilijk vallen zijn belofte te houden,
namelijk den jongen man de hand zijner dochter te schenken? Hij had die hand toch beloofd aan hem, die de <i>Zuidster</i> zou terugbrengen. En waarlijk, was het niet alsof Cyprianus den diamant van uit het binnenste der Transvaal had aangebracht?

</p>
<p>Ziedaar wat de verliefde in zich zelven prevelde; maar hij was te fier om die gedachte met luider stem voor te dragen. Hij
meende daarenboven zeker te zijn, dat die gedachte van zelf in het brein van den Engelschman zou opwellen.

</p>
<p>Maar John Watkins repte daarvan geen woord. Hij wenkte zijne dochter om hem te volgen en verdween in zijne woning.

</p>
<p>Het is bijna onnoodig te vertellen, dat weinige oogenblikken later Makatit zijne vrijheid herkreeg. Maar het had toch weinig
gescheeld of de arme drommel had de slokkerigheid van Dada met zijn leven betaald. Hij moest zich zelf bekennen, dat hij den
dans ter nauwernood ontsprongen was.



</p>
<p class="div1"><a id="d0e4005"></a></p>
<h1 class="label">Drie en twintigste hoofdstuk.</h1>
<h1>Eene verschijning.</h1>
<p>De gelukkige John Watkins, die thans de rijkste inwoner van Grikwaland was, kon niet anders, na vroeger een maaltijd aangericht
te hebben om de geboorte van de <i>Zuidster</i> te herdenken, dan een tweede te geven om hare wedergeboorte te vieren. Maar dezen keer zouden de voorzorgsmaatregelen voldoende
getroffen worden, om te voorkomen, dat zij niet ten tweeden male verdween, terwijl thans Dada niet uitgenoodigd werd.

</p>
<p>Het feestmaal was dan ook in den namiddag van den volgenden dag reeds in vollen gang.

</p>
<p>John Watkins had reeds vroeg in den morgen zijne gewone genoodigden <span class="pageno">
[119]
</span>om zich verzameld en had bij de slagers van het distrikt vleeschstukken besteld, die voldoende zouden geweest zijn om eene
geheele kompagnie infanterie te voeden; hij had zijne keukens met levensmiddelen, zoowel versche als verduurzaamde, en met
zooveel wijnen en vreemde likeuren gevuld als de leveranciers in den omtrek slechts hadden kunnen bijbrengen.

</p>
<p>Tegen vier uur was de tafel in de groote zaal gedekt, stonden de flesschen behoorlijk gerangschikt op het buffet en staken
de stukken ossen- en schapenvleesch aan het spit en waren flink aan het braden.

</p>
<p>De genoodigden verschenen te zes uur, natuurlijk in hunne schoonste kleederen gedost. Tegen zeven uur had de toonladder van
de spraakzaamheid der gasten reeds zulk een hoogte bereikt, dat een trompetter met moeite dat geschreeuw met zijn instrument
zou hebben kunnen overstemmen. Matthijs Pretorius, die sedert hij de akelige grappen van Hannibal Pantalucci niet meer te
verduren had, veel geruster van inborst was geworden, zat daar aan met Thomas Staal, die van gezondheid en kracht straalde,
met den makelaar Nathan, met andere pachters, mijnwerkers en kommissarissen van politie.

</p>
<p>Cyprianus, zich gedragende volgens een bevel van Alice, had niet kunnen weigeren dat feest bij te wonen, daar het jonge meisje
ook genoodzaakt was tegenwoordig te zijn. Maar beiden waren wel droevig gestemd, want&#8212;het viel niet te ontkennen&#8212;de bezitter
van ruim vijftig millioenen kon er niet aan denken de hand zijner dochter te geven aan een eenvoudigen ingenieur, &#8220;die niet
eens diamanten kon vervaardigen&#8221;. Ja, de zelfzuchtige behandelde zoo reeds den jeugdigen geleerde, waaraan hij in werkelijkheid
zijn nieuw vermogen te danken had.

</p>
<p>Het diner had zijn voortgang te midden van de zeker niet gematigde geestdrift van de gasten.

</p>
<p>V&oacute;&oacute;r den gelukkigen Engelschman&#8212;en volstrekt niet achter hem, zooals vroeger&#8212;lag de <i>Zuidster</i> op een klein kussen van blauw fluweel, beschut door een traliewerk van metaaldraden en door eene glazen stolp, en schitterde
met vollen glans bij het licht der waskaarsen.

</p>
<p>Er heerschte toen eene drukkende hitte.

</p>
<p>Miss Watkins zat als in zich zelve gekeerd aan dien disch en scheen niets te hooren. Zij had den blik op Cyprianus gericht,
die even mistroostig was als zij. De tranen stonden haar in de oogen.

</p>
<p>Drie slagen, die luidruchtig op de deur klonken, braken plotseling de gesprekken en het gerinkinkel der glazen af.

</p>
<p>&#8220;Binnen!&#8221; riep John Watkins met schorre stem. &#8220;Wie gij ook zijn moogt, gij komt ter rechter tijd, wanneer gij dorst hebt!&#8221;

</p>
<p>De deur ging open. De lange en magere gestalte van Jakobus Vandergaart verscheen op de drempel.

</p>
<p>De gasten keken elkander verwonderd aan over die onverwachte verschijning. Iedereen kende zoo goed de oorzaken van de vijandschap
tusschen John Watkins en Jakobus Vandergaart, dat een dof gemompel vernomen werd. Iedereen verwachtte iets ernstigs.

</p>
<p>Een diepe stilte was daarna ingetreden. Aller oogen waren op den ouden diamantslijper met zijne witte haren gevestigd. Deze
stond recht overeind, met gekruiste armen en met den hoed op het hoofd, in zijn lange Zondagsjas gehuld. Hij scheen het spook
der wraak te zijn. John Watkins voelde eene onbestemde vrees opkomen. Hij rilde en verbleekte onder het vermiljoenrood, dat
het alcoholmisbruik onuitwischbaar op zijne hoekige jukbeenderen geverfd had. Toch poogde hij zich tegen dat onverklaarbare
gevoel te verzetten.

</p>
<p>&#8220;He, he!&#8221; zei hij, terwijl hij het eerst het woord tot Jakobus richtte, &#8220;het is langen tijd geleden, buurman Vandergaart,
dat gij mij het genoegen geschonken hebt u hier ten mijnent te vertoonen! Welk goed gesternte voert u herwaarts?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Het gesternte der gerechtigheid, buurman Watkins!&#8221; antwoordde de grijsaard koel. &#8220;Ik kom u mededeelen dat het recht eindelijk
gaat zegepralen en, na zeven jaren lang verscholen te zijn geweest, te voorschijn gaat treden. Ik kom u aankondigen, dat het
uur der vergelding geslagen heeft, dat ik in het bezit van mijn eigendom zal geraken, en dat de Kopjes-mijn, die steeds mijn
naam gedragen heeft, voortaan mij wettig toebehoort, zooals zij mij volgens <span class="pageno">
[120]
</span>de billijkheidswetten steeds toebehoord heeft! Heden zijt gij het, dien de wet het bezitrecht ontneemt en veroordeelt om mij
terug te geven, wat mij ontnomen is!&#8221;

</p>
<p>Al had John Watkins zich ook, bij de plotselinge verschijning van Jakobus Vandergaart en door het nevelachtige gevaar, dat
zij scheen aan te kondigen, aanvankelijk verstijfd gevoeld, zoo bracht zijn bloedrijk gestel en ontembaar karakter hem er
toe om een direct en afgebakend gevaar stout onder de oogen te zien. Hij wierp zich dan ook tegen de leuning van zijn stoel
en lachte op de meest smadelijke wijze.

</p>
<p>&#8220;De oude vent is gek!&#8221; zeide hij, zich tot zijne gasten wendende. &#8220;Ik heb altijd gedacht dat er een streep door liep; het
schijnt in den laatsten tijd erger te worden!&#8221;

</p>
<p>Iedereen lachte om die grofheid. Jakobus Vandergaart bleef kalm en knipoogde zelfs niet.

</p>
<p>&#8220;Wie het laatst lacht, lacht het best!&#8221; zei hij ernstig, terwijl hij een papier uit den zak haalde. &#8220;John Watkins, gij weet
dat een eindvonnis, dat in app&egrave;l bevestigd werd en dat zelfs de Koningin niet meer zou kunnen vernietigen, u in dit district
de terreinen toegewezen heeft, die westwaarts van den vijf-en-twintigsten lengtegraad ten oosten van den meridiaan liggen?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Volmaakt juist, waardige wauwelaar!&#8221; riep John Watkins uit. &#8220;En daarom zoudt ge beter doen met naar bed te gaan, wanneer
ge ziek zijt, dan eerlijke lieden te komen storen, die bezig zijn met dineeren en niemand iets verschuldigd zijn.&#8221;

</p>
<p>Jakobus Vandergaart had zijn papier ontvouwd.

</p>
<p>&#8220;Hier,&#8221; zeide hij, &#8220;is eene verklaring van het Kadastrale Comit&eacute;, welke door den Gouverneur gewaarmerkt en eergisteren te
Victoria geregistreerd is. Dat stuk constateert eene feitelijke vergissing, welke tot heden in al de terreinopnamen van <a id="d0e4068"></a><span class="corr" title="Bron: Grikwalend">Grikwaland</span> geslopen is. Die vergissing, welke tien jaren geleden door de landmeters begaan is, die met de opmeting van het district
belast waren, en die geen rekening gehouden hebben met de magnetische afwijking van de kompasnaald met het ware noorden, die
vergissing vernietigt alle opnemingen, die deze dwaling tot grondslag hebben. Ten gevolge van de verbetering, die plaats gehad
heeft, bevindt zich thans de vijf-en-twintigste graad oosterlengte van Greenwich drie mijlen meer westelijk. Die verbetering
herstelt mij dus in het bezit van de Kopjes-mijn, die u toegewezen was, want volgens het advies van al de rechtsgeleerden
en van den chief-justice in persoon, kan de letter en de geest van het geslagen vonnis niets van deszelfs kracht verliezen.
Ziedaar, John Watkins, wat ik u kom vertellen.&#8221;

</p>
<p>Het zij dat de Engelschman hem niet dan onvolkomen begrepen had, hetzij hij voorbedachtelijk weigerde te begrijpen, wie zal
dat uitmaken? Hij beantwoordde den ouden diamantslijper nogmaals met een hoonend gelach. Maar die lach klonk valsch en vond
geen steun bij de gasten. Deze hielden allen verwonderd den blik op Jakobus Vandergaart gevestigd en schenen getroffen door
diens ernst, door de vrijmoedigheid zijner verklaring en door de onwrikbare zekerheid, die uit zijne woorden, uit zijne geheele
houding straalde.

</p>
<p>De makelaar Nathan maakte zich tot tolk van het algemeen gevoelen, toen hij sprak:

</p>
<p>&#8220;Wat mijnheer Vandergaart daar zegt, bevat volgens mij niets, dat voor dwaas kan uitgekreten worden. Die vergissing met dien
lengtegraad kan zeer goed geschied zijn. Mij dunkt dat nadere inlichtingen moeten afgewacht worden, alvorens ons gevoelen
uit te spreken.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Inlichtingen afwachten?&#8221; riep John Watkins uit, terwijl hij met de vuist krachtig op de tafel sloeg. &#8220;Ik heb met uwe inlichtingen
niets te maken!.... Ik lach om uwe inlichtingen!.... Ben ik hier op mijn eigendom, ja of neen?.... Is mij de Kopjes-mijn bij
een eindvonnis, welks kracht die oude kaaiman zelf erkent, toegewezen, ja of neen?.... Welnu, wat kan mij de rest schelen?....
Wanneer men het mij nog omtrent het rustige bezit van mijn eigendom lastig maakt, dan zal ik doen wat ik reeds gedaan heb:
ik zal mij tot de gerechtshoven wenden en wij zullen zien wie gelijk heeft!&#8221;

</p>
<p>&#8220;De competentie van de gerechtshoven is ten einde,&#8221; antwoordde Jakobus Vandergaart met opzettelijke kalmte. &#8220;Alles bepaalt
zich thans tot <span class="pageno">
[121]
</span>de daadzaak, tot de vraag: ligt de Kopjes-mijn rechts of links van den vijf-en-twintigsten lengtegraad? En daar het nu offici&euml;el
uitgemaakt is, dat een vergissing heeft plaats gehad, zoo is de onvermijdelijke gevolgtrekking daarvan, dat die mijn tot mijn
bezit wederkeert.&#8221;

</p>
<p>Terwijl hij dat zeide, toonde Jacobus Vandergaart het offici&euml;ele dokument, dat van de vereischte handteekeningen en zegels
voorzien was.

</p>
<p>John Watkins was niet op zijn gemak. Hij bewoog en draaide op zijn stoel. Hij trachtte te spotten; maar dat ging hem slecht
af. Zijn blik viel in dat oogenblik op de <i>Zuidster</i>. Dat gezicht scheen hem het zelfvertrouwen, dat hem begon te verlaten, te hergeven.

</p>
<p>&#8220;Als alles nu eens zoo was,&#8221; riep hij uit, &#8220;als ik waarlijk tegen alle recht en billijkheid in, dit eigendom, dat mij wettiglijk
toegewezen is en dat ik sedert zeven jaren bezeten heb, moest afstaan, wat zou mij dat alles goed en wel beschouwd kunnen
schelen? Bezit ik niet meer dan genoeg om mij te troosten, al was het maar alleen met dat juweel, dat ik in mijn vestzak kan
meenemen en mij tegen alle ongeval kan behoeden?<a id="d0e4092"></a><span class="corr" title="Bron: ">&#8221;</span>

</p>
<p>&#8220;Dat&#8217;s ook een dwaling, John Watkins,&#8221; hernam Jacobus Vandergaart op kort afgemeten toon. &#8220;De <i>Zuidster</i> is mijn eigendom evenals alle voortbrengselen, die uit de Kopjes-mijn gewonnen zijn en bij u teruggevonden worden, evenals
het meubilair van dit huis, evenals de wijn in die flesschen, evenals dat gebraden vleesch op dien schotel. Alles, alles behoort
mij; omdat alles voortspruit uit het onrecht, dat mij aangedaan is!.... En vlei u niet,&#8221; vervolgde hij, &#8220;mijne maatregelen
zijn goed genomen.&#8221;

</p>
<p>Jacobus Vandergaart sloeg in zijn magere handen. Dadelijk verschenen eenige konstabels op den drempel van de deur. Zij werden
gevolgd door een officier van den Sherif, die binnentrad en met de hand op een stoel klopte, terwijl hij uitriep:

</p>
<p>&#8220;In naam der wet leg ik voorloopig beslag op al de voorwerpen, meubelen en waarden van welken aard ook, die zich hier in dit
huis bevinden!&#8221;

</p>
<p>Iedereen was opgestaan, behalve John Watkins. De Engelschman lag vernietigd in zijn leuningstoel uitgestrekt en scheen door
den bliksem getroffen. Alice sloeg hare armen om zijn hals en zocht hem met lieftallige toesprekingen op te beuren.

</p>
<p>Jakobus Vandergaart verloor hem evenwel niet uit het oog. Hij beschouwde hem meer met mededoogen dan wel met haat; maar waakte
daarbij over de <i>Zuidster</i>, die te midden van die ramp even luisterrijk glinsterde.

</p>
<p>&#8220;Verloren!.... Geru&iuml;neerd!....&#8221;

</p>
<p>Die woorden ontsnapten slechts aan de trillende lippen van John Watkins. In dat oogenblik stond Cyprianus evenwel op en sprak
op ernstigen toon:

</p>
<p>&#8220;Mijnheer Watkins, daar uwe welvaart met een onherstelbaren ondergang bedreigd wordt, zult gij mij vergunnen daarin slechts
de mogelijkheid te zien, mejuffrouw uwe dochter in stand meer nabij te komen!.... Ik heb de eer u de hand van miss Alice Watkins
te vragen.&#8221;




</p>
<p class="div1"><a id="d0e4117"></a></p>
<h1 class="label">Vier en twintigste hoofdstuk.</h1>
<h1>Een vallende ster.</h1>
<p>Dit aanzoek van den jeugdigen ingenieur veroorzaakte werkelijk eene buitengewone verrassing. Hoe gretig de gevoeligheid van
hunne half wilde natuur ook was, zoo konden toch al de gasten van John Watkins niet nalaten het luidruchtig toe te juichen.
Zoo veel belangeloosheid moest hen treffen.

</p>
<p>Alice zat daar met neergeslagen oogen en met kloppend hart, misschien als de eenige, die niet verwonderd scheen over des jonkmans
stap, in alle stilte naast haren vader.

</p>
<p>De ongelukkige Engelschman was nog ter neergebogen onder den vreeselijken slag, die hem getroffen had. Op die woorden verhief
hij het hoofd. En inderdaad, hij kende Cyprianus genoegzaam om te weten, wanneer hij hem de hand zijner dochter schonk, dat
hij de toekomst en het geluk van Alice verzekerde; hij wilde evenwel nog niet, zelfs niet met een teeken aanduiden, dat hij
tegen dat huwelijk geene tegenwerping meer te maken had.

</p>
<p>Cyprianus, thans verlegen over den stap, waartoe zijne liefde hem verleid had, voelde er ook de vreemdheid van en begon zich
reeds te verwijten, dat <span class="pageno">
[122]
</span>hij zich zelven niet meester gebleven was.

</p>
<p>Te midden van de algemeene en zoo licht te begrijpen verlegenheid, deed Jakobus Vandergaart een pas voorwaarts naar den Engelschman.

</p>
<p>&#8220;John Watkins,&#8221; zei hij, &#8220;ik houd er niet van om van mijne overwinning misbruik te maken; ook behoor ik niet tot dezulken,
die een gevelden vijand onder den voet halen! Wanneer ik op mijn recht sta, dan doe ik dat, omdat ieder mannenhart zulks betaamt
en moet doen. Maar ik weet bij ondervinding, wat mijn advokaat steeds herhaalde, namelijk, dat het stiptste recht soms de
onbillijkheid zeer nabij is. Ik zou niet willen dat onschuldigen den last van feilen moeten dragen, die zij niet begingen!.... Daarenboven, ik ben alleen op de wereld en het graf reeds nabij. Waartoe zou mij
zooveel rijkdom dienen, wanneer ik niemand had om hem mede te deelen?.... John Watkins, wanneer gij uwe toestemming tot de
vereeniging van die twee kinderen geeft, dan verzoek ik hen die <i>Zuidster</i>, die mij tot niets dienstig zoude zijn, als huwelijksgift aan te nemen.... Ik verbind mij daarenboven om hen tot mijne erfgenamen
te benoemen en herstel dus binnen de grenzen der mogelijkheid de onwillekeurige nadeelen, die ik uwe bekoorlijke dochter berokken!&#8221;

</p>
<p>Er ontstond bij die woorden onder de toeschouwers, wat men in de verslagen van Kamerzittingen zoude noemen: &#8220;eene levendige
beweging van belangstelling en van sympathie.&#8221; Aller blikken vestigden zich op John Watkins. Zijne oogen waren plotseling
vochtig geworden; hij bedekte ze daarom met zijne bevende handen.

</p>
<p>&#8220;Jakobus Vandergaart!....<a id="d0e4146"></a><span class="corr" title="Bron: ">&#8221;</span> riep hij eindelijk uit, de stormachtige gevoelens, die hem bewogen, niet meer kunnende onderdrukken. &#8220;Ja!.... gij zijt een
braaf man en gij neemt, door het geluk van die twee kinderen te bewerken, een edele wraak over al het kwaad en al het leed,
dat ik u berokkend heb!&#8221;

</p>
<p>Noch Alice, noch Cyprianus waren in staat te antwoorden. Daartoe weigerde hunne stem den dienst, maar hunne blikken spraken
voor hen. De grijsaard reikte zijnen tegenstander de hand, die John Watkins met vuur greep. De oogen van alle omstanders waren
vochtig, zelfs die van den ouden konstabel met grijze haren, die er toch zoo droog uitzag als eene scheepsbeschuit door de
Engelsche admiraliteit geleverd. Wat John Watkins aangaat, die was geheel veranderd. Zijn gelaat vertoonde thans welwillendheid
en zijne trekken zooveel zachtheid als zij vroeger hardheid en boosheid te kennen gaven. Het ernstige gelaat van Jakobus Vandergaart
had zijne gewone plooi, die van eene onverstoorbare zachtzinnigheid, hernomen.

</p>
<p>&#8220;Laat ons alles vergeten,&#8221; riep hij uit, &#8220;en laten wij met den wijn, waarop beslag gelegd is, op het welzijn en op het geluk
van deze kinderen drinken&#8212;wanneer, wel te verstaan, mijnheer de officier van den Sherif zulks veroorloven zal.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Een officier van den Sherif heeft soms tot plicht om zich tegen den verkoop van dranken te moeten verzetten, waarop beslag
gelegd is,&#8221; antwoordde de magistraat met een glimlach, &#8220;maar nimmer zal hij zich tegen hunne verorbering aankanten!&#8221;

</p>
<p>Op die woorden, die van welwillendheid getuigden, gingen de flesschen rond en heerschte weldra weder de meest gulle hartelijkheid
in de eetzaal.

</p>
<p>Jakobus Vandergaart had plaats naast John Watkins genomen en beraamde thans plannen voor de toekomst met hem.

</p>
<p>&#8220;Wij zullen hier alles verkoopen,&#8221; zei hij, &#8220;en wij zullen de kinderen naar Europa volgen! Wij zullen ons buiten in hunne
nabijheid vestigen en dan zullen ons nog fraaie dagen beschoren zijn.&#8221;

</p>
<p>Alice en Cyprianus, die naast elkaar gezeten waren, hadden een fluisterend gesprek in het Fransch begonnen, dat niet minder
belangwekkend was, wanneer men ten minste mocht afgaan op de levendigheid van gebaren der beide partijen.

</p>
<p>De warmte was al meer en meer toegenomen. Eene zwaarwichtige en drukkende hitte verdroogde de lippen bij den rand der glazen
en vervormde al de gasten in electrische werktuigen, die gereed waren vonken van zich af te geven. Het was tevergeefs dat
vensters en deuren opengezet werden. Niet de minste zucht van frissche lucht deed de vlam der waskaarsen heen of weer bewegen.

</p>
<p>Een ieder gevoelde dat slechts eene oplossing bij zoo&#8217;n luchtdruk mogelijk <span class="pageno">
[123]
</span>was, namelijk door een van die onweders, welke, vergezeld van donder, bliksem en stortregens, in Afrika op eene samenzwering
van al de elementen der natuur gelijken. Men verwachtte dat onweder, men hoopte er op.

</p>
<p>Plotseling verlichtte een bliksemstraal alle gezichten met een groenachtigen weerschijn, terwijl tegelijkertijd het geratel
van den donder, die over de vlakte rolde, aankondigde dat het concert ging beginnen. Op dit oogenblik overviel eene plotselinge
windvlaag de zaal en doofde alle lichten uit. Daarop openden zich zonder overgang alle sluizen des hemels en begon de zondvloed.

</p>
<p>&#8220;Hebt gij dadelijk na dien donderslag een klein droog geluid niet gehoord, alsof er iets brak?&#8221; vroeg Thomas Staal, terwijl
men zich beijverde de ramen en deuren te sluiten en de waskaarsen aan te steken. &#8220;Men zou gezegd hebben dat een glazen bol
uit elkaar sprong.&#8221;

</p>
<p>Alice&#8217;s blikken richtten zich onwillekeurig naar de <i>Zuidster</i>....

</p>
<p>De diamant was weg. Toch waren &egrave;n de kooi van ijzerdraad &egrave;n de glazen stolp, die hem overdekt hadden onbeschadigd en niet
van hun plaats geweest. Het was klaarblijkelijk onmogelijk dat iemand er aan geraakt had. Het was alsof er tooverij gebeurd
was. Cyprianus, die zich snel voorovergebogen had, bespeurde een soort grijs poeder, dat op het kussen van blauw fluweel lag,
op de plaats straks door den diamant ingenomen. Hij kon een kreet van verrassing niet onderdrukken en beduidde met een korten
volzin, wat er voorgevallen was.

</p>
<p>&#8220;De <i>Zuidster</i> is uit elkaar gesprongen!&#8221; zei hij.

</p>
<p>Iedereen in Grikwaland weet, dat dit eene bijzondere ziekte of beter een gebrek is, aan de diamanten van het land eigen. Men
spreekt er niet over, omdat het hunne waarde zeer vermindert, maar het feit bestaat, dat, tengevolge van eene tot nog toe
onverklaarbare moleculaire werking, die meest kostbare steenen uit elkander springen als waren het eenvoudige voetzoekers.
In dat geval blijft er niets anders van over dan een weinig stof, dat hoogstens bij industrie&euml;le bewerkingen gebezigd kan
worden. De jeugdige ingenieur had veel meer het brein vervuld met het beschouwen van den wetenschappelijken kant van het ongeluk,
dan wel dat hij acht gaf op het overgroot verlies dat hem dit berokkende.

</p>
<p>&#8220;Wat zonderling is,&#8221; zei hij te midden van de algemeene verbazing, &#8220;dat is, niet dat de steen uit elkander gesprongen is,
maar dat hij tot heden daarmede gewacht heeft; dat is merkwaardig. Gewoonlijk gebeurt dat met die diamanten veel vroeger,
meestal binnen de tien dagen nadat zij geslepen zijn. Is dat niet zoo, mijnheer Vandergaart?&#8221;

</p>
<p>&#8220;Volmaakt juist,&#8221; antwoordde de oude diamantslijper met een zucht, &#8220;en dit is de eerste maal in mijn leven, dat een diamant
uit elkander springt, nadat hij drie maanden geslepen is. Kom.... het was door hooger macht besloten, dat de <i>Zuidster</i> niemand zou toebehooren. En als ik bedenk, dat een dun laagje vet dat ongeluk voorkomen zou hebben, dan....&#8221;

</p>
<p>&#8220;Waarlijk,&#8221; riep Cyprianus uit met de voldoening van iemand, die eindelijk een moeilijk raadsel opgelost ziet. &#8220;In dat geval
wordt alles verklaard. De breekbare ster heeft voorzeker aan den krop van Dada de beschermende laag vet ontleend en die heeft
haar tot heden bewaard. Waarlijk, zij had beter gedaan met vier maanden vroeger uit elkander te springen, dat zou ons het
reisje door de Transvaal uitgespaard hebben!&#8221;

</p>
<p>Men lette thans op John Watkins, die zich ongeduldig in zijn leuningstoel heen en weer bewoog.

</p>
<p>&#8220;Hoe kunt gij zoo&#8217;n ramp zoo licht opnemen?&#8221; zei hij eindelijk, terwijl hij rood van verontwaardiging was. &#8220;Gij zit daar allen
over die vijftig millioenen, die in rook verdwenen zijn, te wauwelen, alsof het eene eenvoudige cigarette gold.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Dat bewijst u, dat wij wijsgeeren zijn,&#8221; antwoordde Cyprianus. &#8220;Waarachtig, het is nu wel tijd om de wijsbegeerte te beoefenen,
nu wij niet anders kunnen.&#8221;

</p>
<p>&#8220;Wijsgeer zooveel ge wilt!&#8221; pruttelde de Engelschman, &#8220;maar vijftig millioenen zijn vijftig millioenen en die vindt men niet
onder den hoef van een paard!.... Kijk, Jacobus, gij hebt mij heden waarlijk een grooten dienst bewezen, zonder het evenwel
te weten. Ik geloof, dat ook ik uit elkander zou gesprongen zijn als een kastanje in de heete asch, wanneer de <i>Zuidster</i> <span class="pageno">
[124]
</span>mijn eigendom ware gebleven!&#8221;....

</p>
<p>&#8220;Om het even,&#8221; viel Cyprianus hem in de rede, terwijl hij daarbij met een liefdevollen blik het frissche gelaat van miss Watkins,
die naast hem zat, aankeek, &#8220;ik heb heden avond een zoo kostbaren diamant veroverd, dat het verlies van elken andere mij geheel
onverschillig laat en mij niet kan deren!&#8221;

</p>
<p>Zoo eindigde plotseling, als eene verwisseling van dekoratief op een tooneel, het veel bewogen maar korte bestaan van den
grootsten geslepen diamant, die ooit op de wereld aanwezig was. Een zoodanig einde bracht, zooals men wel begrijpen kan, niet
weinig het zijne er toe bij, om de bijgeloovige meeningen, die op zijne rekening in omloop waren, te bevestigen en te bestendigen.
Meer dan ooit waren &egrave;n de Kaffers, &egrave;n de mijnwerkers van meening, dat zulke groote diamanten slechts ongeluk aanbrengen.

</p>
<p>Jakobus Vandergaart, die hem geslepen had, en Cyprianus, die het plan gevormd had om hem aan het museum van de Mijnschool
aan te bieden, ondervonden meer spijt over dat onverwachte verdwijnen van den steen, als zij wel wilden bekennen. Maar in
weerwil daarvan bleef de wereld toch hare baan ongestoord vervolgen en niemand kan verklaren, dat zij bij het verdwijnen van
de <i>Zuidster</i> veel verloren heeft.

</p>
<p>Alle die gebeurtenissen, die opeenvolging van pijnlijke aandoeningen, het verlies van zijn vermogen, gevolgd door het verlies
van de <i>Zuidster</i>, misten hunne uitwerking op John Watkins niet. Zijne gezondheid was zeer ondermijnd. Hij werd bedlegerig, kwijnde gedurende
eenige dagen en ging als eene kaars uit. Noch de zorgen vol toewijding zijner dochter, noch die van Cyprianus, noch de mannelijke
vermaningen van Jakobus Vandergaart konden baten. De oude Engelschman voelde zich getroffen in zijn hoogmoed, in zijne eigenaars-voorliefde,
in zijne zelfzucht, in alle zijne gewoonten. Neen, hij gevoelde dat hij verloren was. Op een avond trok hij Alice en Cyprianus
tot zich, legde hunne handen in elkander en blies zonder een woord te spreken, den laatsten adem uit. Hij had zijne geliefde
<i>Zuidster</i> geen veertien dagen overleefd.

</p>
<p>Weinige weken later werd het huwelijk van Cyprianus M&eacute;r&eacute; met Alice Watkins op de meest eenvoudige wijze voltrokken. Alice
was thans de echtgenoote van Cyprianus!.... Wat kon zij, wat kon hij meer verlangen?

</p>
<p>Maar al was het vermogen van John Watkins verdwenen, toch was de ingenieur rijker dan zijne jonge vrouw kon vooronderstellen,
rijker dan hij zelf wist. Tengevolge van de vondst van de <i>Zuidster</i> was zijn claim toch buitengewoon in waarde gestegen. Gedurende zijne reis naar de Transvaal had Thomas Staal de ontginning
voortgezet en daarbij veel geluk gehad. De aanbiedingen stroomden Cyprianus dan ook toe om zijn gedeelte te verkoopen. Hij
verkocht dat dan ook v&oacute;&oacute;r zijn vertrek naar Europa voor vijftigduizend gulden.

</p>
<p>Nu draalden Alice en Cyprianus niet meer om Grikwaland te verlaten, teneinde naar Frankrijk terug te keeren. Zij volvoerden
dat plan evenwel niet dan nadat zij de toekomst van Li, van Bardik en van Makatit verzekerd hadden. Jacobus Vandergaart bracht
daartoe het zijne bij.

</p>
<p>De oude diamantslijper had toch de Kopjes-mijn verkocht aan eene vennootschap, die door den ex-makelaar Nathan bestuurd werd.
Toen die likwidatie afgeloopen was, vertrok hij naar Frankrijk, om bij zijne aangenomen kinderen te leven.

</p>
<p>Deze vonden het geluk in hun wederzijdsch bezit. Cyprianus verwierf evenwel, dank zij zijne werkkracht, zijne algemeen erkende
verdiensten en de waardeering, die hij van wege de geleerde wereld ondervond, een onafhankelijk vermogen.

</p>
<p>Thomas Staal keerde naar Lancashire terug met een kapitaaltje van ongeveer twee en een halve ton. Hij is daar getrouwd, neemt
als een gentleman trouw aan de vossenjacht deel en drinkt alle avonden zijn flesch Portwijn leeg.

</p>
<p>Dit laatste mag niet als het fraaiste van zijn geschiedenis beschouwd worden.

</p>
<p>De Vandergaart-Kopjes-mijn is nog niet uitgeput. Zij levert nog steeds ongeveer het vijfde gedeelte van de diamanten, die
van de Kaapstad uitgevoerd worden; maar niemand heeft meer het goede of kwade gesternte gehad,&#8212;zooals men wil,&#8212;om andermaal
eene <i>Zuidster</i> te vinden.


</p>
<p><span class="smallcaps">Einde.</span>






</p><span class="pageno">
[125]
</span><p class="div1"></p>
<h1>Inhoudsopgave</h1>
<ul>
<li><a href="#d0e85">Dolle kerels, die Franschen!</a></li>
<li><a href="#d0e256">In de diamantvelden.</a></li>
<li><a href="#d0e401">Een weinig wetenschap van harte onderwezen.</a></li>
<li><a href="#d0e511">De van der Gaart-Kopjes-Mijn.</a></li>
<li><a href="#d0e688">Eerste ontginnings-arbeid.</a></li>
<li><a href="#d0e855">Kampzeden.</a></li>
<li><a href="#d0e1085">De aardstorting.</a></li>
<li><a href="#d0e1231">De groote proef.</a></li>
<li><a href="#d0e1326">Eene verrassing.</a></li>
<li><a href="#d0e1514">John Watkins peinst.</a></li>
<li><a href="#d0e1773">De Zuidster.</a></li>
<li><a href="#d0e2008">Toebereidselen tot vertrek.</a></li>
<li><a href="#d0e2187">Dwars door de Transvaal.</a></li>
<li><a href="#d0e2430">Ten noorden van de Limpopo-Rivier.</a></li>
<li><a href="#d0e2594">Een komplot.</a></li>
<li><a href="#d0e2792">Verraad.</a></li>
<li><a href="#d0e3011">Een Afrikaansche wedren.</a></li>
<li><a href="#d0e3129">De pratende struisvogel.</a></li>
<li><a href="#d0e3298">De wondergrot.</a></li>
<li><a href="#d0e3467">De terugkeer.</a></li>
<li><a href="#d0e3652">Venetiaansche gerechtigheid.</a></li>
<li><a href="#d0e3843">Een nieuwe soort mijn.</a></li>
<li><a href="#d0e4005">Eene verschijning.</a></li>
<li><a href="#d0e4117">Een vallende ster.</a></li>
</ul>
<p class="div1"></p>
<p>In deze editie van <span class="smallcaps">Jules Verne&#8217;s Wonderreizen</span> zijn de volgende deelen verschenen:

</p>
<ul>
<li><span class="smallcaps">De Reis om de Wereld in 80 Dagen.</span></li>
<li><span class="smallcaps">De Reis naar de Maan in 28 Dagen.</span></li>
<li><span class="smallcaps">De Kinderen van Kapitein Grant.</span> Zuid-Amerika.
</li>
<li><span class="smallcaps">De Kinderen van Kapitein Grant.</span> Australi&euml;.
</li>
<li><span class="smallcaps">De Kinderen van Kapitein Grant.</span> Stille Zuidzee.
</li>
<li><span class="smallcaps">20.000 Mijlen onder Zee.</span> Oostelijk Halfrond.
</li>
<li><span class="smallcaps">20.000 Mijlen onder Zee.</span> Westelijk Halfrond.
</li>
<li><span class="smallcaps">Vijf Weken in een Luchtballon.</span> Ontdekkingsreis in de Binnenlanden van Afrika.
</li>
<li><span class="smallcaps">Het Geheimzinnige Eiland.</span> De Luchtschipbreukelingen
</li>
<li><span class="smallcaps">Het Geheimzinnige Eiland.</span> De Verlatene.
</li>
<li><span class="smallcaps">Naar het Middelpunt der Aarde.</span></li>
<li><span class="smallcaps">Michael Strogoff, de Koerier van den Czaar.</span></li>
<li><span class="smallcaps">Het Zwarte Goud.</span></li>
<li><span class="smallcaps">Avonturen van Drie Russen en drie Engelschen.</span>
<br>Gevolgd door &#8220;De Blokkadebrekers.&#8221;
</li>
<li><span class="smallcaps">Een Kapitein van 15 Jaar.</span> De Walvischjagers.
</li>
<li><span class="smallcaps">Een Kapitein van 15 Jaar.</span> In Slavernij.
</li>
<li><span class="smallcaps">De Schipbreuk van de Chancellor.</span></li>
<li><span class="smallcaps">Wonderlijke Avonturen van een Chinees.</span></li>
<li><span class="smallcaps">Eldorado en het Monsterkanon van Staalstad.</span>
<br>Gevolgd door &#8220;Meester Zacharias&#8221;.
</li>
<li><span class="smallcaps">Het Stoomhuis.</span> De IJzeren Reus.
</li>
<li><span class="smallcaps">Het Stoomhuis.</span> De Waanzinnige der Nerbudda.
</li>
<li><span class="smallcaps">De Wonderstraal.</span></li>
<li><span class="smallcaps">De Zuidster.</span> Het Land der Diamanten.
</li>
<li><span class="smallcaps">Robur de Veroveraar.</span></li>
</ul><p>

</p>
<p>Prijs per deel 75 Cent.
</p>
<hr class="tb"><p>

</p>
<p>Een boek, op welks bezit elke Nederlandsche huisvrouw, die gaarne nu en dan eens een

</p>
<p><span class="smallcaps">Bizondere schotel</span>

</p>
<p>op haar tafel wil zien verschijnen, ongetwijfeld <span class="smallcaps">hoogen</span> prijs zal stellen, is

</p>
<p><span class="smallcaps">Wereldrecepten</span>

</p>
<p>voor de Hollandsche Keuken

</p>
<p>verzameld door

</p>
<p><span class="smallcaps">Martine Wittop Koning</span>


</p>
<p>N.B. Recepten voor <i>allerlei</i> lekkere schotels en kostjes, die <i>evengoed hier</i> bereid kunnen worden als in het land van herkomst, opgegeven door Nederlandsche vrouwen <i>uit alle landen van de wereld</i>.

</p>
<p>Prijs &#402; 3.25 ingenaaid, &#402; 4.25 gebonden.

</p>
<p>330 Bladzijden.

</p>
<p>Uitgevers-Maatschappy &#8220;Elsevier&#8221;, Amsterdam.

</p>
<hr class="tb"><p>

</p>
<p><span class="smallcaps">Rookt</span>,

</p>
<p>de echte Egyptische <span class="smallcaps">sigaretten</span>

</p>
<p>van

</p>
<p><span class="smallcaps">Theodoro Vafiadis &amp; Co.</span>

</p>
<p><span class="smallcaps">Ca&iuml;ro</span>

</p>
<p>Let op den juisten voornaam en op het Egyptische zegel

</p>
<p></p>
<ul>
<li>Fine</li>
<li>Albion</li>
<li>Superfine</li>
<li>Bachis</li>
<li>La France</li>
<li>Khedivial</li>
<li>Prince of Wales</li>
</ul><p>


</p>
<p class="div1"></p>
<h1>Verbeteringen</h1>
<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p>
<table width="75%">
<tr>
<th>Plaats</th>
<th>Bron</th>
<th>Verbetering</th>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e166">Plaats</a></td>
<td width="40%">herna</td>
<td width="40%">hernam</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e169">Plaats</a></td>
<td width="40%">glimlachenden</td>
<td width="40%">glimlachend</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e190">Plaats</a></td>
<td width="40%">Cryprianus</td>
<td width="40%">Cyprianus</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e223">Plaats</a></td>
<td width="40%">Watlkins</td>
<td width="40%">Watkins</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e234">Plaats</a></td>
<td width="40%">scheeepsjongen</td>
<td width="40%">scheepsjongen</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e241">Plaats</a></td>
<td width="40%">Gyprianus</td>
<td width="40%">Cyprianus</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e265">Plaats</a></td>
<td width="40%">diamenten</td>
<td width="40%">diamanten</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e374">Plaats</a></td>
<td width="40%">officieele</td>
<td width="40%">offici&euml;ele</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e429">Plaats</a></td>
<td width="40%">diamamt</td>
<td width="40%">diamant</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e466">Plaats</a></td>
<td width="40%"></td>
<td width="40%">.</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e471">Plaats</a></td>
<td width="40%">geestesontwikkelijng</td>
<td width="40%">geestesontwikkeling</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e506">Plaats</a></td>
<td width="40%">ge&euml;indid</td>
<td width="40%">ge&euml;indigd</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e609">Plaats</a></td>
<td width="40%">toe </td>
<td width="40%"></td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e675">Plaats</a></td>
<td width="40%">&#8221;</td>
<td width="40%"></td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e712">Plaats</a></td>
<td width="40%">markprijs</td>
<td width="40%">marktprijs</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e723">Plaats</a></td>
<td width="40%">zelfst</td>
<td width="40%">zelfs</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e730">Plaats</a></td>
<td width="40%">Wathins</td>
<td width="40%">Watkins</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e735">Plaats</a></td>
<td width="40%">Crypianus</td>
<td width="40%">Cyprianus</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e748">Plaats</a></td>
<td width="40%">Vandergaat</td>
<td width="40%">Vandergaart</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e781">Plaats</a></td>
<td width="40%"></td>
<td width="40%">.</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e844">Plaats</a></td>
<td width="40%">vijf en-twintigsten</td>
<td width="40%">vijf-en-twintigsten</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e933">Plaats</a></td>
<td width="40%">Men</td>
<td width="40%">Met</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e1073">Plaats</a></td>
<td width="40%">slechts</td>
<td width="40%">slecht</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e1160">Plaats</a></td>
<td width="40%">duilijker</td>
<td width="40%">duidelijker</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e1312">Plaats</a></td>
<td width="40%"></td>
<td width="40%">,</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e1317">Plaats</a></td>
<td width="40%"></td>
<td width="40%">,</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e1487">Plaats</a></td>
<td width="40%">Pantallucci</td>
<td width="40%">Pantalucci</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e1674">Plaats</a></td>
<td width="40%">Pantaluci</td>
<td width="40%">Pantalucci</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e1683">Plaats</a></td>
<td width="40%">polijseen</td>
<td width="40%">polijsten</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e1844">Plaats</a></td>
<td width="40%">&#8221;</td>
<td width="40%"></td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e2136">Plaats</a></td>
<td width="40%"></td>
<td width="40%">,</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e2143">Plaats</a></td>
<td width="40%"></td>
<td width="40%">,</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e2154">Plaats</a></td>
<td width="40%"></td>
<td width="40%">,</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e2164">Plaats</a></td>
<td width="40%"></td>
<td width="40%">&#8220;</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e2202">Plaats</a></td>
<td width="40%">integaalrekeningen</td>
<td width="40%">integraalrekeningen</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e2222">Plaats</a></td>
<td width="40%"></td>
<td width="40%">&#8220;</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e2243">Plaats</a></td>
<td width="40%">Martin-Henri</td>
<td width="40%">Martini-Henri</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e2363">Plaats</a></td>
<td width="40%"></td>
<td width="40%">.</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e2629">Plaats</a></td>
<td width="40%">Beself</td>
<td width="40%">Beseft</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e2723">Plaats</a></td>
<td width="40%">..</td>
<td width="40%">...</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e2742">Plaats</a></td>
<td width="40%">der</td>
<td width="40%">ter</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e2775">Plaats</a></td>
<td width="40%">voor dat</td>
<td width="40%">voordat</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e2811">Plaats</a></td>
<td width="40%">hadden</td>
<td width="40%">had</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e2814">Plaats</a></td>
<td width="40%">Tonaia</td>
<td width="40%">Tona&iuml;a</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e2839">Plaats</a></td>
<td width="40%">instinkt</td>
<td width="40%">instinct</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e2944">Plaats</a></td>
<td width="40%">Betsjuanen</td>
<td width="40%">Betjuanen</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e2963">Plaats</a></td>
<td width="40%">onomgelijk</td>
<td width="40%">onmogelijk</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e2990">Plaats</a></td>
<td width="40%">vij</td>
<td width="40%">vijf</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3052">Plaats</a></td>
<td width="40%">Pantallucci</td>
<td width="40%">Pantalucci</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3095">Plaats</a></td>
<td width="40%"></td>
<td width="40%">.</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3100">Plaats</a></td>
<td width="40%">.</td>
<td width="40%">,</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3156">Plaats</a></td>
<td width="40%"></td>
<td width="40%">&#8221;</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3204">Plaats</a></td>
<td width="40%">antipathi&euml;n</td>
<td width="40%">antipathie&euml;n</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3212">Plaats</a></td>
<td width="40%"></td>
<td width="40%">&#8220;</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3225">Plaats</a></td>
<td width="40%">.</td>
<td width="40%"></td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3251">Plaats</a></td>
<td width="40%">Basuto&#8217;s</td>
<td width="40%">Bassuto&#8217;s</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3254">Plaats</a></td>
<td width="40%">twee</td>
<td width="40%">twee-</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3261">Plaats</a></td>
<td width="40%"></td>
<td width="40%">.</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3295">Plaats</a></td>
<td width="40%">provisi&euml;n</td>
<td width="40%">provisie&euml;n</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3373">Plaats</a></td>
<td width="40%">fluisteremde</td>
<td width="40%">fluisterende</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3390">Plaats</a></td>
<td width="40%">saffir</td>
<td width="40%">safier</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3407">Plaats</a></td>
<td width="40%">&#8217;</td>
<td width="40%">&#8221;</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3509">Plaats</a></td>
<td width="40%">&#8217;</td>
<td width="40%">&#8221;</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3566">Plaats</a></td>
<td width="40%"></td>
<td width="40%">,</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3569">Plaats</a></td>
<td width="40%">&#8221;</td>
<td width="40%"></td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3592">Plaats</a></td>
<td width="40%">kristalformatien</td>
<td width="40%">kristalformati&euml;n</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3619">Plaats</a></td>
<td width="40%">orientatie</td>
<td width="40%">ori&euml;ntatie</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3725">Plaats</a></td>
<td width="40%">oogenblijk</td>
<td width="40%">oogenblik</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3740">Plaats</a></td>
<td width="40%"></td>
<td width="40%">.</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e3743">Plaats</a></td>
<td width="40%"></td>
<td width="40%">.</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e4068">Plaats</a></td>
<td width="40%">Grikwalend</td>
<td width="40%">Grikwaland</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e4092">Plaats</a></td>
<td width="40%"></td>
<td width="40%">&#8221;</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%"><a href="#d0e4146">Plaats</a></td>
<td width="40%"></td>
<td width="40%">&#8221;</td>
</tr>
</table>







<pre>





End of Project Gutenberg's De Zuidster, het land der diamanten, by Jules Verne

*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE ZUIDSTER, HET LAND DER ***

***** This file should be named 17580-h.htm or 17580-h.zip *****
This and all associated files of various formats will be found in:
        http://www.gutenberg.org/1/7/5/8/17580/

Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
Proofreading Team at http://www.pgdp.net/


Updated editions will replace the previous one--the old editions
will be renamed.

Creating the works from public domain print editions means that no
one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
(and you!) can copy and distribute it in the United States without
permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
such as creation of derivative works, reports, performances and
research.  They may be modified and printed and given away--you may do
practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
subject to the trademark license, especially commercial
redistribution.



*** START: FULL LICENSE ***

THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK

To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
distribution of electronic works, by using or distributing this work
(or any other work associated in any way with the phrase "Project
Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
Gutenberg-tm License (available with this file or online at
http://gutenberg.org/license).


Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
electronic works

1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
and accept all the terms of this license and intellectual property
(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.

1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
used on or associated in any way with an electronic work by people who
agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
even without complying with the full terms of this agreement.  See
paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
works.  See paragraph 1.E below.

1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
collection are in the public domain in the United States.  If an
individual work is in the public domain in the United States and you are
located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
keeping this work in the same format with its attached full Project
Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.

1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
a constant state of change.  If you are outside the United States, check
the laws of your country in addition to the terms of this agreement
before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
creating derivative works based on this work or any other Project
Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
the copyright status of any work in any country outside the United
States.

1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:

1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
copied or distributed:

This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
with this eBook or online at www.gutenberg.org

1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
and distributed to anyone in the United States without paying any fees
or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
1.E.9.

1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
with the permission of the copyright holder, your use and distribution
must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
permission of the copyright holder found at the beginning of this work.

1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
License terms from this work, or any files containing a part of this
work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.

1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
electronic work, or any part of this electronic work, without
prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
active links or immediate access to the full terms of the Project
Gutenberg-tm License.

1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
License as specified in paragraph 1.E.1.

1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.

1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
that

- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
     must be paid within 60 days following each date on which you
     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
     address specified in Section 4, "Information about donations to
     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."

- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
     License.  You must require such a user to return or
     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
     and discontinue all use of and all access to other copies of
     Project Gutenberg-tm works.

- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
     of receipt of the work.

- You comply with all other terms of this agreement for free
     distribution of Project Gutenberg-tm works.

1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
electronic work or group of works on different terms than are set
forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
Foundation as set forth in Section 3 below.

1.F.

1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
works, and the medium on which they may be stored, may contain
"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
your equipment.

1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
liability to you for damages, costs and expenses, including legal
fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
DAMAGE.

1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
written explanation to the person you received the work from.  If you
received the work on a physical medium, you must return the medium with
your written explanation.  The person or entity that provided you with
the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
refund.  If you received the work electronically, the person or entity
providing it to you may choose to give you a second opportunity to
receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
is also defective, you may demand a refund in writing without further
opportunities to fix the problem.

1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.

1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
provision of this agreement shall not void the remaining provisions.

1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
with this agreement, and any volunteers associated with the production,
promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
that arise directly or indirectly from any of the following which you do
or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.


Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm

Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
electronic works in formats readable by the widest variety of computers
including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
people in all walks of life.

Volunteers and financial support to provide volunteers with the
assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.


Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
Foundation

The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
permitted by U.S. federal laws and your state's laws.

The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
throughout numerous locations.  Its business office is located at
809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
information can be found at the Foundation's web site and official
page at http://pglaf.org

For additional contact information:
     Dr. Gregory B. Newby
     Chief Executive and Director
     gbnewby@pglaf.org


Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
Literary Archive Foundation

Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
spread public support and donations to carry out its mission of
increasing the number of public domain and licensed works that can be
freely distributed in machine readable form accessible by the widest
array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
status with the IRS.

The Foundation is committed to complying with the laws regulating
charities and charitable donations in all 50 states of the United
States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
with these requirements.  We do not solicit donations in locations
where we have not received written confirmation of compliance.  To
SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
particular state visit http://pglaf.org

While we cannot and do not solicit contributions from states where we
have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
against accepting unsolicited donations from donors in such states who
approach us with offers to donate.

International donations are gratefully accepted, but we cannot make
any statements concerning tax treatment of donations received from
outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.

Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
ways including checks, online payments and credit card donations.
To donate, please visit: http://pglaf.org/donate


Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
works.

Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
concept of a library of electronic works that could be freely shared
with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.


Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
keep eBooks in compliance with any particular paper edition.


Most people start at our Web site which has the main PG search facility:

     http://www.gutenberg.org

This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.


</pre>

</body>
</html>
generated by cgit v1.2.3 (git 2.25.1) at 2026-02-03 04:49:29 +0000