diff options
Diffstat (limited to '18536-8.txt')
| -rw-r--r-- | 18536-8.txt | 3051 |
1 files changed, 3051 insertions, 0 deletions
diff --git a/18536-8.txt b/18536-8.txt new file mode 100644 index 0000000..a4e60b6 --- /dev/null +++ b/18536-8.txt @@ -0,0 +1,3051 @@ +The Project Gutenberg EBook of Cahangahangang Buhay ni Santa Margarita de +Cortona, by Cleto R. Ignacio + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Cahangahangang Buhay ni Santa Margarita de Cortona + +Author: Cleto R. Ignacio + +Release Date: June 8, 2006 [EBook #18536] + +Language: Tagalog + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK CAHANGAHANGANG BUHAY NI *** + + + + +Produced by Tamiko I. Camacho, Pilar Somoza, and the Online +Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net. +Handog ng Proyektong Gutenberg ng Pilipinas para sa +pagpapahalaga ng panitikang Pilipino. +(http://www.gutenberg.ph) + + + + + +[Transcriber's note: Tilde g in old Tagalog which is no longer used is +marked as ~g.] + +[Paalala ng nagsalin: May kilay ang mga salitang "ng, mga," at iba pa +upang ipakita ang dating estilo sa pag-sulat ng Tagalog na sa ngayon +ay hindi na ginagamit.] + + + +CAHANGA-HANGANG BUHAY ni Santa Margarita de Cortona NA TAGA TOSCANA SA +NAYONG DIOCESIS + + +=Cahangahangang +Buhay= + +Ni Santa Margarita de Cortona na taga Toscana sa nayon ng Diocesis at +limang Virgenes, at apat na puong Soldados na pauang mga mártires at +ibang nadamay. + +_Hinango sa Año Cristiano at sa Librong_ + +_HISTORIA SAGRADA_ + +Na tinula n~g isang mauilihin na si + +=Cleto R. Ignacio= + +_Concepcion, Malabon, Rizal._ + +SIPI SA TUNAY NA LIBRO + +1916 + +LIMBAGAN AT MGA AKLATAN +ni +_P. Sayo Balo ni Soriano_ + +Rosario 225, Plaza del Conde 1008, Binundok at Azcárraga 552, Tundo + +Maynila. K. P. + + + + +=SAMO SA BABASA= + + +Icaw na may nasang mag-aliw sa buhay +cung pinipilantic niyong calungcutan, +munting abala mo,i, guguling igamlay +sa handog cong cayang hamac na aliuan. + +Sa iyong pagbasa,i, cundi macalasap +nang minimithi mong lasang sadyang sarap, +pasubalian mong isundo ang hanap +upang ding palaring pita mo,i, matuclas. + +Bagaman at mura cung sa biglang tin~gin +hilaw at mapacla cung pag-uauariin, +n~guni,t, cung totoong pacananamnamin +ang tamis nang lasa,i, malalan~gap mo rin. + +Dito sa mapalad na cay Margarita +na naguing hantun~gan samâ niyong una, +n~guni,t, n~g lumaon siya nama,i, isa +na naguing uliran sa gauang maganda. + +At ang limang Vírgen na man~ga Mártires +at apat na puong soldadong nagtiis, +n~g madlang pahirap at m~ga pasakit +hangang sa ang tan~gang hinin~ga,i, napatid. + +Pagca,t, ang binyagan na cay Cristong lingcod +ikinatutuang buhay ay matapos, +huag ang maturang maualay sa Dios +tayo doo,i, dapat na umalinsunod. + +Huag mo rin sana namang pagsauaan +ang alay cong dahop na pinaglamayan, +may bahagya ca ring mapapakinabang +di lamang ibayong tubo sa puhunan. + +Cung may tulang di mo mahulo n~g lining +guipit ó masucal cung sa lalacarin, +ang iyang pagbasa,i, pagcasiyasatin +ang tunay na landas ay matutuclas din. + + * * * * * + + + + +=Puno nang Salita= + +_Capitulo 1.°_ + + + Taóng isang libo at dalauang daan +saca limang pu pa yaong calabisan, +si Margarita n~ga ay siyang pag-silang +sa bayang Labiano, niyong catauhan. + + Sa Nayong Diocesis sa Chiusi ang tauag +sa Toscana yaong unang pagcatanyag, +ang Amá at Iná,i, mabuting tumupad +nang pagca-cristianong canilang tinangap. + + At may puring tauo na magpapaupa +yaong guinagauang hanap-buhay nila, +silang nagtuturo sa cay Margarita +niyong bagay bagay na gauang maganda. + + Na ayon sa man~ga cabanalang paua +at natututo pa lamang nang bahagya, +yaong Anác nila nang pag-sasalita +iminumulat na ay cagalin~gan n~ga. + + Tanang malumanay na pananalan~gin +niyong may calin~gang Ináng nag-aángkin, +sa cay Margaritang puso ay natanim +caylan may di na mangyaring limutin. + + At dinadasal niya nang cataiman +caacbay ang puspos na cadakilaan, +hagang huling taón niyang paglalabay +sa cahapishapis at hamac nabayan. + +N~guni at sa gayong casamaang palad +ang may pitong taón bilang nang maganap, +si Margarita ay naulilang cagyat +sa mapag-palayaw na Ináng masicap. + + Ang magandang gaua na naguing ca-acbay +sa caniyang puso ay bigláng naualay, +at ang pagcauili niyong pag-sasanay +sa dating ugaling man~ga cabanalan. + + Sa mauari niyong abang culang palad +yaong pagmamahal nang Ináng lumipas, +at ang casamaang hindi malalan~gap +palagay nang aling di carapat-dapat. + + Na naguing asauang cauli nang Amá +lihis na pasunod nang di na mabata, +laguing pinupucaw yaong ala-ala +niyong pagmamahal nang naualang Iná. + + Caya n~ga sa ibang bahay ay hinanap +yaong pagmamahal na ibig malasap, +cusang napadala sa maling hicayat +nang catuaan, tubo ay dusang masaclap. + + At hinarap niya yaong pamumuhay +n~g isang lagalag at masamang asal, +pagca palibhasa,i, nahihiyasan +ang caniyang isip n~g catalinuhan. + + Tan~gi sa caniyang cagandahang anyo +ipinabihag ang caniyang puso, +sa pagmamarikit n~g gumandang lalo +at n~g cauilihan n~g magsisisuyo. + + Nang m~ga lalaki na macamamalas +¡ay sa abang abá! n~g saliuang-palad, +na uari ay hindi napagtatalastas, +ang bun~ga n~g labis na m~ga pag-gayac. + + At ang ualang taglay bagang cahinhinan +na nacasisira niyong calinisan, +ang cay Tertulianong acala,i, sino man +di mangyaring maguing malinis na turan. + + Gaya n~g dalagang pinipilit manding +siya,i, cauilihan n~g matang titin~gin +hindi calulugdan ni Cristong malasin +ang nasang calugdang dito,t, panoorin. + + At sa Pan~ginoong nagcacadalaua +ay di mangyayaring maglingcod sa isa, +at si Cristo,i, ayaw nang hahatiin pa +yaong paglilingcod natin sa caniya. + + Sa bagay na ito,i, sinasabi naman +ni San Cipriano ang ganitong saysay, +¿nakikilala mo cayang cararatnan +n~g iyong dakila na capan~gahasan? + + Diyan sa pag-gayac na napacalabis +at iyang gaua mo na pagmamarikit, +nagcacasala ca sa Dios sa Lan~git +na sa iyo,i, siyang lumalang na tikis. + + Hindi mauauala ang caparusahan +sa iyo pagdating nang tadhanang araw, +huag mong sabihin sa akin ang icaw +ay mahinhi,t, di mo han~gad ang calugdan. + + Sucat na ang icaw ay ang macalimot +sa man~ga gagauin na ucol sa Dios, +at ang pagcauili sa iyong pag-handog +sa bagay na ualang casaysayang lugod. + + Dapat catacutan yaong cahatulan +sa man~ga babayeng tantong nag-cuculang, +nang sa pananamit nila,i, cahinhinan +at ualang matuid na mag-sasangalang. + + Cahi,t, uicain mo na ang calulua,i, +di sa damit lamang napagkikilala, +yaong calinisan, at si Margarita +ito rin marahil ang sinabi niya. + + Ang capan~gahasang yaon ang nagbulid +sa capahamacang di sucat maisip +hindi macasapat sa pagmamarikit +yaong ari nilang caunting nalabis. + + Di naman payagan n~g Amáng ubusin +sa pagmamapuri,t, ualang uastong aliw, +na masunod yaong camaliang hiling +ay sa cahalaya,i, napadalang tambing. + +Cahit sinisisi n~g caniyang Ama,t, +binibigyan niyong hatol na maganda. +nang caniyang ali,t, gahasa man bagá +manacanaca ring inaralan siya. + + Anopa,t, yaong caniyang cabataan +ay naguing isa nang masamang hantun~gan, +nang lahat nang canyang man~ga cababayan +naguing parang isang sucal nang lansan~gan. + + Ito na ang mula nang pagcaligalig +niyong pag-nanasa sa napacalabis, +na sa catauan niya,i, pag-mamarikit +ang turo nang Ina,i, nalimot na tikis. + + Si Eva ang tunay na cahalimbaua +na sa paglilibang na ualang bahala, +sa umang na silo,i, natuntong na cusa +nang lilong Demonio,t, lubos na nadaya. + + Ang man~ga dalaga,i, siyang caraniuan +sa pag-mamarikit na nasang calugdan, +nang capua tauo,i, ang cahihihatnan +dinadala tuloy sa capahamacan. + + Siyang pag-cahuli sa parayang pain +nang cay Margaritang cabata-ang angkin, +lugsong cabaita,i, hindi macapiguil +bagcus nag-hihigpit nang calaguim-laguim. + + Binidbid ang gayong caparan~galanan +nang lalaking tacsil na caugalian, +nahulog sa ban~gin niyong cahalayan +ang pag-mamarikit itong pakinabang. + + Sa isang binata bagang Caballero +malapit sa Ciudad nang Montepulciano, +nabihag nang gandang paraya nang Mundo +sa pitang mahalay ay cusang nabuyó. + + Itinalaga na yaong calooban +sa marumi,t, tacsil nilang pamumuhay, +hindi na naisip ang sila,i, pacasal +cundi ang lumaguing nagsama na lamang. + + ¡Oh saliuang-palad, na dalagang labis +na napabibihag sa pag-mamarikit, +icaw n~ga ang salot na ibinubulid +yaong calulua sa icalalait! + + Sa lahat nang bayan at man~ga Ciudad +icaw n~ga ang lasong masidhing camandag, +sa lubhang malabis na man~ga pag-gayac +ay hindi mabilang ang nan~gapahamac. + + Cusang uinaualang bahala na cahit +talastas mang sala ang pag-mamarikit, +ang capalaloa,i, pan~gahas at hilig +sa pag-mamasagua niyong pananamit. + + Sa cay Margarita,i, siyang nag-lupaypay +ang labis na lubhang caparan~galanan, +sa nasang tanghaling siya at calugdan +ang puring napala,i, caalipustaan. + + Yaong cagandahang ibig na tauaguing +Venus at Floripes Diana,t, Abigael, +ang muc-hang masaya,t, tindig na butihin +mamumutla,t, lungcot ang pagmamalasin. + + Ang mapanghalina na matáng mapun~gay +at linindi-linding aliw nang lansan~gan, +di mag-abot kisap ay mahuhumaymay, +ang dating maningning lalabo sa tanan. + + Mauaualang lahat ang lugod sa iyo +nang tanang casuyo,t, nang cababayan mo, +ang di magcamayaw na puri nang tauo +lilipad na para lamang alipato. + + Saca ang ulo mong pinamumutihan +nang perlas, topasio,t, diamanteng makinang, +na inaayos mong pinagpapagura,i, +bun~gong butas-butas ang cahahanganan. + + Capatid co,i, ano,t, natitiuasay ca +parang di mo tanto ang bububóng dusa, +ang uica mo yata,i, bucas macalaua +madaling magsisi cung naroroon na. + + Nagcacamali ca at di natin lining +ang icatatapos nang hinin~gang angkin, +mabuti cung hinay-hinay ang pagdating +nang camatayan mo, at hindi biglain. + +Ang cay Margaritang naguing pamumuhay +hapo na sa gapos niyong cahalayan, +at di napupuna sa caniyang paanán +ang ban~ging malalim na cabubuliran. + + Linalagyan din n~ga cung minsan n~g Dios +nang pait, ang man~ga mahalay na lugod, +pinaparam yaong pacumbabang handog +na capayapaang paconuaring dulot. + + Manaca-naca ring pinag-cacaramdam +ang nan~galalayong man~ga pamumuhay, +sa Dios, at sila,i, tinutugtog bilang +ang puso,t, ang maling gaua nila,i, lisan. + + Ipinauauari ang pagca-pahamac +nang nabubulagang na saliuang-palad, +n~guni,t, sa udyoc nang caibigang linsad +nag-uaualang kibo,t, uari di talastas. + + Ang sa puso niya ay itinutugtog +nang di naglilicat na aua n~g Dios, +parang nan~gun~gusap na madalas halos +cung minsa,i, ualin ding bahala sa loob. + + + + +_Capitulo 2.°_ + + + Gayon n~gang nangyari minsang isang araw +tinan~gisan niya yaong caugalian, +na isang babayeng Anác ang cabágay +na mapag-acsaya niyong cayamanan. + + Tinicang magban~gon sa pagca-gupiling +at lisan ang nin~gas na calaguim-laguim, +nang Infiernong apoy na nasa ilalim +nang paá niya,t, siya,i, laang sunuguin, + + ¿Ano ang nangyari sa cay Margarita +napucaw sa himbing nang pagtulog niya, +binigyan nang Dios nang cataca-taca +na balitang siyang nagpaala-ala? + + N~guni,t, para manding isang maliuanag +na aral, na ualang casaysayang lahat, +ang layaw sa Mundong icapapahamac +malumanay namang siya,i, nakimatiyag. + + Ipinauari nang masintahing Amá +minsang isang araw sa cay Margarita, +nang umalis yaong casintahan niya,t, +sa bahay ay siya,i, naiuang mag-isa. + + Ualang ano-ano,i, ang ásong maliit +na babayeng caniyang alila,i, nadin~gig +na tumatahol nang tila nananan~gis +n~g cahambal-hambal na di mapag-isip. + + N~guni,t, hindi naman naguguniguni +n~g saliuang-palad na may nangyayari, +na casacunaan sa caniyang casing +bunying Caballerong buhay ay naputi. + + Pinauaualan n~ga manding cabuluhan +ang sigaw n~g áso na calumbaylumbay, +hangang nacaraan ang dalauang aráw +áso,i, patuloy rin ang pananambitan. + + Saca ang damit ay kinacagat niya +niyong pan~ginoon na si Margarita, +tila nag-uiuica uari nang halica,t, +ang pan~ginoong cong casi mo,i, patáy na. + + Dito pinasucan nang paghihinala +ang cay Margaritang loob na mahina, +nag-ulol ang sindac na hindi cauasa +sa taghoy nang ásong hindi nagsasaua. + + Lumacad nang doon sa áso,i, sumunod +sa daang itinuturo,i, naglalagos, +bahagya pa lamang dumarating halos +sa may calalimang ban~gin ay nataos. + + Na may ilang tuyo na san~ga n~g cahoy +ang áso ay nagpatihulog na doon, +at pinasimulang hinucay nang tuloy +na calumbaylumbay, yaong paghagulhol. + + Hinaui n~g nan~gan~ginig na camay +ni Margarita ang ilang man~ga sucal +na bilang na nacatatakip sa hucay +nakita ang bangcay niyong casintahan. + + Na buloc na,t, hindi sucat na matiis +yaong sumisin~gaw na bahong malabis, +nang cay Margaritang abutin nang titig +sumicdo-sicdo na ang caniyang dibdib. + + Uinauari niya ang kinahinatnan +n~g gayong cakilakilabot na bagay, +na sinalubong n~g caniyang caauay +tinadtad n~g sugat hangang sa napatay. + + Nang si Margarita,i, pagsaulang loob +sa kinahinatnan n~g palad na capos, +na ang buhay niya ay dagling natapos +sa pagpapasasa n~g sa Mundong dulot. + + Anopa,t, yaong mabahong bangcay niya +caramihang uod yaong nakikita, +ang catauang hilig n~g nabubuhay pa +sa layaw sa lupa,i, itong naging hanga. + + Ni camunting dun~gis di ibig bahiran +ang catauan niya niyong nabubuhay, +ang caniyang labis na pagcapihican +n~gayon nama,i, siyang pinangdidirihan. + + Yaong sa puso niya,i, siyang bumabaca +at pagpipighating naalaala, +sa kinabuhusan n~g pag-ibig niya +at ang catumbayan niyong calulua. + + ¡Sa abang-aba co! ¿caya,i, napasaan +ang calulua nang sauing capalaran, +saan cundi doon sa Infiernong bayan +ang sagot n~g voces na umalin~gawn~gaw? + + Magpahangang sa caibutura,i, taos +nang pusò, at tantong ipinan~gilabot, +malamig na pauis ay agád sumipot +at sinidlan niyong di cauasang tacot. + + Sa cay Margaritang dinidilidili +ang gayong calunos-lunos na nangyari, +sa lugod at layaw ay lubhang nauili +n~gayo,i, lubos naman ang pagcaruahagui, + + Ualang hangang hirap doon sa Infierno +ang ganti sa munting ligaya sa Mundo, +sa sandaling tua,i, nacapalit nito +hirap casakitang hindi mamagcano. + + + + +_Capitulo 3.°_ + + + Cakilakilabot ang cay Margarita +na pakikihamoc sa sarili niya, +bago nasundua,i, nahirapan muna +sa nasang maganda niyang pagtitica. + + ¡Oh cahambalhambal na casasapitan +nang sinomang nan~gag papaliban-liban, +niyong pagbabalic loob at ang araw +na icatatapos niya,i, hindi alam! + + Ang dalisay niyang pag-aala-ala,i, +capakinaban~gan niyong calulua, +kinikilabutan sa sarili niya +ang caaua-aua na si Margarita. + + Nagugunam-gunam na nasa sapiling +ang cabubuliran na calaguimlaguim, +at may pan~ganib pang doo,i, mahulog din +cun ang hinin~ga niya,i, biglang makitil. + + Caya n~ga,t, ang luha niyang pumupulas +ay naguing turing nang parang isang dagat, +niyong pagninilay sa pagcapahamac +niyong pagcadaya nang Demoniong sucab. + + Sa lupa ay tambing siyang nanic-luhod +nagsisi,t, humin~gi nang aua sa Dios, +pinaglampasan nang mahayap na tunod +niyong pagsisising sa puso ay taos. + + Ualang iniisip cundi ang tan~gisan +lahat nang caniyang man~ga casalanan, +pag-pepenitenciang caunaunahan +ang cusang lumayo sa capan~ganiban. + + Caya n~ga,t, sa loob niya ay tinicang +sa Montepolciano,i, umalis pagdaca, +siya,i, naparoon at nagpatirapa +sa paá nang Amáng tinalicdan niya. + + Yaong catacsila,i, inahin~ging tauad +at nag-pipighating hindi hamac-hamac, +capagdaca nama,i, agád nang tinangap +niyong Amá, yaong alibughang Anác. + + Na tumatan~gis na,t, siya,i, nagsisisi +n~guni,t, ang matigas na loob na ali, +ay hindi pumayag at cusang tumangui +at inari niyang casiraang puri. + + Ang gayong paghibic at man~ga pagtaghoy +ni Margarita n~ga na ualang mag-ampon, +dakilang ligalig ang nangyaring yaon +sa buhay na naguing parang isang tapon. + + Dalauang puo,t, apat ang caniyang gulang +batá pa at ayos na nahihiyasan, +nang sinag na taglay niyang cagandahan +ang sa muc-ha niya ay napagmamasdan. + + Yaong pamumuhay niyang namamalas +na masama,t, parang daan ang catulad, +na nasasabugan nang man~ga bulaclac +nang caligayahang labis humicayat. + + Siyang tumutucsong muling manumbalic +sa dating casama,t, cagagauang lihis, +iniuurali na sa huling guhit +ay càauaan nang Dios sa lan~git. + + N~guni,t, yao,i, hibong isang camalian +pan~gaco nang Dios sa cahit sino man, +na nan~gagsisisi,t, nagtiticang tunay, +ay iguinagauad ang capatauaran. + + Sa pagtauag niya,i, ang nag-ualang kibò +paanong cacamtan ang ipinan~gaco, +pag naglibanliban icaw ay di taho +ang camatayan mo,i, cahirapang lalo. + + Caya n~ga sa gayong pagbubucas bucas +ay lubhang marami ang nan~gapahamac, +na ang ualang hangang dusa ay linan~gap +n~g man~ga pabayang nagpapacatamad. + + N~guni at ang abá na si Margarita +sa udyoc n~g tucso,i, nakikilaban na, +camahalmahalang Pastor ay muli pa +na tumauag pagca,t, hinihintay siya. + + Laging nacadipa ang camay sa ati,t, +yayacapin tayo cung siya,i, duluguin, +ang capayapaa,i, ating tatamuhin +at lubos na tayo ay patatauarin. + + Panibago namang tinauagan siya +n~g masintang tunay na pag-aanyaya, +inalalayan siya nang pakikibaca +sa dahas n~g tucsong mangahis ang tica. + + Ang pangagalin~ga,i, yaon n~ga marahil +niyong pagbabagong buhay na magaling, +ani Jesus iyang tacot mo,i, pauiin +Margarita,t, kita ay cacalin~gain. + + Ang magandang tica,i, cusang pinagtibay +at tinatan~gisan sa gabi at araw, +ang lahat n~g m~ga naguing casalanan +at ang halimbauang man~ga casamaan. + + Hinahan~gad niya na moling mabaui +ang lubhang malabis na pagcacamali, +n~g cahalayhalay na pamamalagi +sa layaw n~g Mundo n~g pagcalugami. + + Agád nang naglacbay doon sa Simbahan +siya sa Labiano, na nasosootan, +nang damit Celicio at natatalian +ang liig at tandang pagtiticang tunay. + + Saca ang dalisay na paghin~ging tauad +sa caniyang man~ga cababaya,i, hayag, +at pinagsisihan sa harap n~g lahat +na naguing dahilan n~g pagcapahamac. + + Hindi rin naglubag sa bagay na yaon +ang loob nang ali,t, Amá pa,i, caáyon, +pinabayaan na ang lulun~goylun~goy +na Anác na ualang sucat na mag-ampon. + + Nang makita yaong calagayan niya +nang caauaaua na si Margarita, +na tulad sa tapong uala nang halaga +caya n~ga,t, lumipat sa bayang Cortona. + + Doo,i, mahinahong siya ay tinangap +n~g ilang Señorang marunong mahabag, +casama ang isa niyang naguing Anác +sa naguing casuyong kinapos n~g palad. + + Ang unang guinaua na pinagpilitan +nang taos sa puso at cataimtiman, +ang dalisay na "confeción general" +sa lahat nang man~ga naguing casalanan. + + Siyang matibay na pasimula ito +niyong pagbabagong buhay na totoo, +siya,i, naparoon doon sa Convento +nang cagalang-galang na si S. Francisco. + + Na namamalisbis ang luha sa matá +niyong malalim na pag-sisi niya, +isinaysay sampu nang pighating dala +sa isa n~gang Pareng Relegioso bagá. + + At ikinumpisal niya nang malacas +tanang casalanang gauang hindi dapat, +at hinin~gi niyang boong pagsisicap +ang "Orden Tercera" siya,i, macatangap. + + Nang sa penitenteng damit Serafico +tandang pagtalicod sa layaw sa Mundo, +ang Confesor nama,i, napaayon dito,t, +pinanghinapang pang bagcus na totoo. + + Pinasimulan nang pag-pepenitencia +sa nasang macamta,i, binigyang pag-asa, +yaong hinihin~ging simula n~g gracia +at sa cabanala,i, nagsanay na siya. + + Linalayuan nang parang camatayan +sa loob, ang lahat nang macapupucaw, +ang kilos at anyo,i, hilig na mahalay +niyong maruruming pita nang catauan. + + Capahintulutan bilang n~g Señorang +pinaglilingcurang caniyang asaua, +mangyaring huag pahigpitin niya +ang pagpapasakit sa catauang bagá. + + Gayon man ay dahil sa laking pag-ibig +na ang catauan niya,i, bigyan pasakit +inaring di dapat ang nasoc sa isip +tuntun~gan ang lupang alalay na gamit. + + Sa idinadaos na pananalan~gin +sa lahat nang oras na macayang gauin, +at ang pagsasanay sa icagagaling +nang caisa-isang caluluang angkin. + + Pinatauad na n~ga at cusang linimot +n~g Amang lumic-hang mahabaguiug Dios, +ang cay Margaritang casalanang lubos +at bagcus guinanti n~g magandang loob. + + Madalas din namang siya,i, dinadalaw +at tan~gi siyang pinagcacalooban, +n~g sa lan~git bagang m~ga caaliuan +at ang caniyang loob ay pinatatapang. + + Na ipatuloy niya ang tun~go n~g lacad +na pinasimulan sa tuntuning landas, +niyong cabanalan na icatutuclas +n~g caligayahang ualang pagcucupas. + + + + +_Capitulo 4.°_ + + + M~ga Franciscano ay niyong masuboc +ang cay Margaritang catibayang loob, +na penitente n~gang bagong naglilingcod +sa mapagcandiling mahabaguing Dios. + + Sa matining niyang halimbauang bigay +doon sa adhicang man~ga cabanalan, +na sa boong Mundo ay pinasisilang +caya,t, nag-habitong ualang caliuagan. + + Nang Ordeng Tercera na cay S. Francisco +na ualang pan~gamba sa bagay na ito, +patuloy ang loob na di nagbabago +sa m~ga pahirap niyang tinutun~go. + + Ang lapastan~ganin ay di inacala +nang caniyang asal na buhat sa sama, +cung hindi lalo nang nag-ibayo pa n~ga +sa bagsic n~g gracia na nagbigay bisa. + + Inululan yaong pagpapacahirap +capacumbabaa,i, lubos na niyacap, +uinauari niyang di carapatdapat +tingnan ang caniyang calagayang hamac. + + Capagbinabati siya nang sinoman +at may anyong siya,i, tila minamahal, +pag-ibig sa Mundo ay hinahalinhan +nang ucol sa Dios na pagsintang tunay. + + Kinasusuclaman ang idinudulot +nang tungcol sa lupang nagbibigay lugod, +na sa catauhan niya,i, naghahandog, +ni munting ginhaua ay di iniimbot. + + Pinapagninin~gas ang tunay na nais, +matupoc sa apoy nang laking pag-ibig, +sa pananalan~gin at pagsusumakit +sa icararapat na Hari nang lan~git. + + Nang nananalan~gin siyang isang araw +na taglay ang lubos na cataimtiman, +sa harap nang isang mahal na larauan +ni Cristong sa Cruz ay napabayubay. + + Doon ay nag-tamó nang tuang malabis +at magandang palad dahil sa narin~gig, +sa labing camahal-mahala,i, sinambit +yaong pan~gun~gusap na lubhang matamis. + + Sabihin sa akin ¡ó cahabag-habag +na babaye,t,! ¿anong sanhi nang pag-iyac, +¿ano ang ibig mo baga aking Anác? +si Margarita ay tumugong banayad. + + Icaw lamang aking Pan~ginoong mahal +icaw ang tunay co na caligayahan, +cung na sa aking ca ay di magcuculang +aco, nang cahima,t, anong man~ga bagay. + + Ang sa Santang nasang manin~gas na loob +na mag-bigay aliw sa Poong cay Jesús, +ay siyang pagcaing ikinabubusog +na sa araw araw ay macamtang lubos. + + Saca noon namang maunaua niya +na sa paglilingcod sa man~ga Señora, +sa bahay na yaon ay di makikita +ang catahimican nais na talaga. + + At gayon ding hindi masunod ang nais +na mag-penitenciang adhica nang dibdib, +ay siya,i, humanap niyong munting silid +na matatahanan nilang matahimic. + +Casama ang bunso niyang minamahal +at ang guinagaua niyang hanap-buhay, +ay ang pananahi sa cubong tahanan +at pag-panaog na,i, tun~go sa Simbahan. + + Sa capua tauo,i, pagca-auang gaua +ó ang paghanap nang matatahi caya, +laguing gumiguising siyang maaga n~ga,t, +nagsisimbang uala camunti mang saua. + + Nakikinig niyong Misa,t, nagninilay +na taglay ang lubos na cataimtiman, +cung matanghali nang puso,i, masiyahan +sa pag-dedevocio,i, ooui nang bahay. + + Patuloy rin naman ang pag-dedevociong +casama sa gauang pananahing yaon, +ang caabalahan lamang niyang tungcol +ay ang pananahi na pangpauing gutom. + + Tumabas magtagpi,t, caraniua,i, itong +ipinagagaua nang sinomang tauo, +ang iniuupa nang cahima,t, sino +bilang limos nila lamang cung gaáno. + + Naguiguing panakip ang naibibigay +sa balang caniyang man~ga cailan~gan, +ang man~ga duc-ha pa ay natutulun~gan +nang caunti niyang paghahanap buhay. + + Ikinatutua na niya nang malabis +ang pagcain niyang tinapay at tubig, +at nang ilang pasas at di gumagamit +nang nin~gas nang apóy sa cubong maliit. + + Liban na n~ga lamang na cung naghahanda +sa panauhin niyang man~ga salanta, +itinuturing na totoong dakila +ang bagay na man~ga caaua-ang gaua. + + Capag-uala siyang pagcaing ibigay +ó damit, sa duc-hang nagcacailan~gan, +ay cahit anomang man~ga casangcapan +sa caniyang cubo ay hinahatian. + + Maguing pinga,t, cahit yaong vaso caya. +ó man~ga cuchara at maguing damit n~ga, +at isang panahong calamiga,i, sadya +hinubo ang saya sa catauang cusa. + + At doon sa duc-ha,i, cusang ibinigay +nang ang cahubaran lamang ay matacpan, +na halos uala na siyang damit naman +at maralita ring naghahanap-buhay. + + Kinikilala n~gang yaong man~ga duc-ha +ay tungcol cay Jesús yaong pagpapala, +ang pag-ganting ualang macahalimbaua +ay tulad sa isang dakilang biyaya. + + Duc-ha man siya,i, di ibig pagsabihan +n~g uica ni Jesús na ganitong saysay, +aco,i, nagugutom ay di mo binigyan +n~g pagcai,t, hubad aco,i, di dinamtan. + + Binabayaran n~g Dios n~g sagana +ang iniaálay sa camay n~g duc-ha, +ang cay Margaritang handog at calin~ga +pinatiticman na dito pa sa lupa. + + Yaong na sa lan~git na caligayahan +na tantong malaking capakinaban~gan +niyong calulua,t, naguiguing dahilan +n~g pagpapaualang halaga sa buhay. + + Magmula n~g siya ay magbalic loob +sa catauan niya,i, malabis ang poot, +pagca,t, siyang naguing caáuay na lubos +sa casalanan n~gang di sucat masayod. + + Saca ang masamang man~ga halimbawa +caya hindi pa rin ikinatutua, +yaong cahirapan na dinadalitang +pag-pepenitencia,t, pagaayuro n~ga. + + Ipinasiya pang yaong cagandaha,i, +cusang papan~giti,t, ang muc-ha,i, sugatan, +n~g catacot-tacot n~guni,t, hinadlan~gan +n~g Confesor niya na umaálalay. + + + + +_Capitulo 5.°_ + + + Sa pananaghili n~g Demoniong tacsil +na di ibig niyang ang tauo,i, gumaling, +inuman~gan din n~ga n~g parayang pain +tun~gong cabanala,i, upan ding itigil. + + Ang coronang tan~ging ualang pagcalanta +na gaua n~g aba na si Margarita, +Santang manahani na itinatalaga +sa sarili, yaong cagalin~gan niya. + + Inupatan na n~ga n~g lilong caáuay +niyong catha-catha na cabulaanan, +Margarita, anya ay iyong tigilan +iyang malabis mong m~ga cabanalan. + + At ang sa tahana,i, lagui mong pagligpit +tunay na di ayon sa taglay mong bait +at ang malabis mo na pagpapasakit +sa iyong cataua,i, tantong nalilinis. + + Gayong gaua,i, isang laking calupitan +para cang tikis nang nagpapacamatáy, +di ucol higpitan at ang cailan~gan +bigyan mo nang luag at capanahunan. + + Upang magcaroon nang camunting lacas +nang may ipag-tangol sa araw na dapat, +na cailan~ganing mamaya ó bucas +ay di mahahapo na caagád-agád. + + Lubhang masisira ang cabaitan mo +cung magpacahirap nang di mamagcano, +ang dapat mong gauin sa panahong ito +cataua,i, in~gata,t, lumauig sa Mundo. + + Yamang lubos namang pinatauad ca na +nang Dios, sa lahat nang gaua mong sala, +ay ano ang iyong alalahanin pang +cataua,i, higpitan at mag-penitencia. + + Sa umang na silo,i, di lubhang naghirap +na ipinapain niyong si Satanas, +at napagkilala na caagád-agád +ang gayong pagdaya at man~ga pag-upat. + + Napakikita pang conua ay Angel +nang caliuanagan, ang siyang cahambing, +ay si Margarita,i, naghiganting tambing +sa capan~gahasan niyong si Lusifer. + + Pinapag-ibayo nang higuit sa una +yaong dating gauang pag-pepenitencia, +capacumbaba,i, pinapag-ulol pa +ayon sa hatol nang Evangelio bagá. + + Isang araw siya,i, lalong sinigasig +nang tucsong marahas na sacdal nang lupit, +caya n~ga cay Jesús naghihinanakit +niyong hinanakit na caibig-ibig. + + Sa lubhang masintang Amáng mananacop +na sa nacadipang larauan sa Cruz, +n~guni,t, minarapat aliuin ang loob +nang mapagcalin~gang mahabaguing Dios. + + Na ang uinica sa caniya,i, ganito +na magpacatapang icaw ó Anác co, +cahima,t, marahas ang cabacang tucso +ay di mangyayaring manaig sa iyo. + + At aco,i, narito na iyon casama +sa lubhang mahigpit na pakikisama, +at magmasunurin sa payong maganda +sa umaácay sa iyong calulua. + + Huag matacot ca,t, ilagay sa akin +ang gracia ay iyong catibayang kimkim, +huag sa sarili ay umasang tambing +ang nasang tagumpay nang upang tamuhin. + + Sa cay Margaritang biyayang kinamtan +bilis nang pagtacbo niyong cabanalan, +sa landas lalo na,t, ang tucsong caauay +ay inuusig siya,i, bagcus tumatapang. + + Cusang lumalalim yaong man~ga ugat +nang capacumbabaan n~gang hindi hamac, +lalong nahihilig at minamasarap +ang pula at caalipustaang lahat. + + Sa hindi pagkibo niya,i, nagcatacá +sa lahat nang namamayan sa Cortona, +ibig niya,i, itapo,t, pagbatuhan siya +na ang ualang casing-sama ang capara. + + Na catulad niyong sa Infierno galing +dan~gan ang Confesor ang nacapipiguil, +siyang humahadlang na di dapat gauin +ang nasa niyang yaong ibig na asalin. + + Cundi pinupuing ang gayong adhica +na isang totoong pagpapacababa, +sa man~ga lansan~gan siya ay gagalang +may tali sa liig, at ilalathala. + + Ang nan~gacaraan niyang pagcasinsay +at ang nan~ga gaua niyang casalanan, +upang matalastas nang lahat sa bayan +ang malabis niyang man~ga catacsilan. + + Di cung magcagayo,i, huhulihin siya +cuculan~gin siya,t, doon isasama, +sa man~ga babayeng masamang talaga +na linalapatan nang man~ga parusa. + + Ang dakilang yaong capacumbabaan +ni Margarita, ay kinuhang uliran, +ang caniyang laguing pag-gugunamgunam +nang cay Jesucristong man~ga cahirapan. + + Sanhi n~ga sa ating na icagagaling +ay inalipusta,t, dinuahaguing tambing, +niyong man~ga Judio, n~guni,t, di pinansin +binatá at upang tayo ay sacupin. + + Lalong sa loob niya ay nacabubuhay +yaong sa sariling pagninilay-nilay, +sa Vírgeng Ináng man~ga casakitan +sa nagdusang Anác na mapagpalayaw. + + Na sinasacdalan nang boong pag-asa +sa anomang man~ga cailan~gan bagá, +isang araw nama,i, dinilidili niya +tanang cahirapang di suca,t, mabatá. + + At dahil sa atin ay laking pag-ibig +ni Jesús, ang madlang dusa ay tiniis, +moli pang kinamtan ang tuang malabis +sa pagdalaw niyong Amáng na sa lan~git. + + Noon hinatulang siya ay lumaan +sa cacabacahing man~ga cahirapan, +at lubhang marahas na caralitaan +ang daranasin mo hangang nabubuhay. + + Tulad sa pagtunaw n~g guintong malinis +na dinadalisay ang uring malabis, +hangang may camunting dumi inaalis +nang upang tumaas ang mithing kilatis. + + Dadalisayin n~ga n~gayon ang puso mo +nang pakikilaban sa dahas nang tucso, +catacuta,t, sákit ay laan sa iyo +gutom cauhaua,t, pagluhang totoo. + + Cahubara,t, pag-iisa,t, pagpapasan +nang Cruz, ang iyong mapagdaranasan, +upang macapasoc sa calualhatian +ani Margarita, aco,i, nalalaan. + + Naririto aco ó Pan~ginoong co +titiisi,t, alang-álang po sa iyo, +tunay cong pag-ibig ay cahit ang Mundo,i, +igauad sa aking hirap mang gaano. + + ¡Dios co! ay sino ang tatangui caya +sa aking babathing man~ga paralita, +na di pa anino nang hirap mong madla +at dahil sa akin ay inalipusta. + + Sa ganong pagdidilidiling mataman +nang ganitong hirap ay nanghihinapang, +at mapayapa niyang pinagtitiisan +ang pagcasiphayo,t, caalipustaan. + + At si Margarita minsan ay pinuspos +nang isang babaye nang mura,t, pag-ayop, +na nacapagbigay nang masamang ayos +na halimbaua sa matáng nanonood. + + Sa bagay na siya ay dapat lumaban +ikinatua nang caalimurahan, +at binigyan pa niya nang catuiran +ang guinauang yaong catampalasanan. + + Gayon ma,i, ang ganti niyang iguinauad +sa sumirang puri na lubhang pan~gahas, +ay pinadalhan pa nang lalong marapat +na alay na doon sa cubo nagbuhat. + + Capag nagdaramdam ang sarili niya +niyong sa babayeng guinauang pagmura, +na di catuiran ay caracaraca,i, +nagpipiguil itong mananahing Santa. + + Minsan man ay hindi nasoc sa sarili +yaong pan~gun~gusap na paghihiganti, +at hindi ninasang bumigcas nang sabi +na laban sa gayong man~ga pagca-api. + + Di nagpapakita nang tandang anoman +nang tungcol sa man~ga gauang cagalitan, +na sa pagbabata,i, maguing caculan~gan +at siyang totoong pinaglalabanan. + + Tunay na sinupil niyang di sa palá +yaong sa catauang hilig na masama, +na laguing pinag-cacahirapang lubhá +yaong capurihang di ibig masira. + + + + +_Capitulo 6.°_ + + + At cahima,t, gayong caayos ang asal +tunay na caniyang di pinararaan, +ang man~ga pagdulog sa lahat nang araw +na nagcucumpisal at nakikinabang. + + Tanang camalian lalong maliliit +ó ang caculan~gan ay isinusulit, +marahil ang tauong hindi nag-iibig +nang ganoong gaua,i, magtatacang labis. + + Dahil sa malimit na man~ga pag-tangap +niyong man~ga Santo Sacramentong uagas, +gayon cung magsabi yaong man~ga tamad +sa gauang magaling, matamlay gumanap. + + Sa pagcucumpisal na laguing pag-dulog +sa confesonario na aua ang handog, +sa tauong may man~ga taimtim na loob +sa nin~gas nang nasang calugdan n~g Dios. + + Sa pagkita niyong man~ga caculan~gan +agád hinahanap ang caliuanagan, +na di napupuna nang ibang ang layaw +sa Mundo, ang laguing na sa gunam-gunam. + + N~guni,t, sa matibay ang sampalataya +ang confecio,i, taga pamatnugot nila, +siyang bumubuhay niyong calulua +nang macasalanan na patáy sa gracia. + + Capakinaban~gan nila sa madalas +na pag-cucumpisal gracia,i, nag-dagdág, +at tinatalicdan yaong gauang linsad +at ang calooban ay napapanatag. + + Sanhi sa pagtangap nang capatauaran +sa man~ga nagaua niyang casalanan, +at sa calulua,i, nag-ninin~gas naman +apóy nang pag-ibig na lalong dalisay. + + Cung sa ating pusò naman ay mag-alab +ang buhay na sampalataya at uagas, +pananalig saca pag-ibig na tapat +ang calulua at gracia,i, matatangap. + + At doon dudulog sa mahal na dulang +nang pagcain niyong mahal na tinapay, +nang man~ga Angeles, na di matimban~gan +yaong caáliua,t, pag-papahinapang. + + Sa paglacad nila na pasan ang Cruz +sa mahal na piguing niyong mananacop, +nagbibigay lacas at sigla nang loob +nang sa Mundo,i, bilang nilang pagtalicod. + + Cusang paghahandog sa Dios na Amá +nang pagca-totoong man~ga lingcod sila, +at sa canin~gasa,i, lubos ang pag-asa +sa dibdib, nang nasà sa tuituina. + + Na sa balang oras ay laguing tangapin +si Jesús, sa Hostiang doo,i, nahabilin, +at manaca-nacang iniuurong din +ang pag-cocomunio,t, ala-ala dahil. + + Ang di n~ga carapat-dapat magpatuloy +sa caniyang pusò, yaong Pan~ginoon, +na ang camahalan ay ualang caucol +nang calac-ha,t, ualang capantay na dunong. + + Sa pakikibacang capacumbabaan +at yaong malaki niyang cagutuman, +sa pagcain nang camahal-mahalang +Maná, ang totoong ikinahahambal. + + Cung minsa,i, totoong mahigpit na lubha +ang loob, at sanhi nang ilinuluha, +nang di cacaunti at lubhang sagana +n~guni at inaliw nang Poong dakila. + + Na huag matacot ó Anác cong hirang +at huag lumayo sa laang cong dulang, +sinomang tutun~go ditó,i, nag-tataglay +nang dakila,t, ucol bagáng calinisan. + + Sa camahal-mahalan n~gang Sacramento +n~guni,t, ganap naman ang calinisan mo, +ay natatacot ca,t, ang dahila,i, ¿ano +sa ualang sakit ay anhin ang médico? + + Cundi sa talaga na may man~ga damdam +doon ang médico,i, kinacailan~gan, +sa piguing n~g man~ga Angeles na tunay +ang totoong lunas ay masusunduan. + + Nang magpipighati,t, magtatamong galác +ang man~ga mahina ay magsisilacas, +at magsisitapang ang man~ga douag +maestro at Amá sa han~gad na Anác. + + Sa man~ga oveja,i, maauaing Pastor +masintahing Hari sa lahat nang campon, +at sa man~ga duc-ha,i, tan~ging Pan~ginoon +at bucal nang cagalin~gan di sang-gayon. + + Nang upang mangyari na tangapin niya +ang sinoman sa di mamagcanong gracia, +na ibinubobó ni Jesús na Amá +niyong cagalin~gan niyang ualang hanga. + + At sa calulua na masusunduan +yaong cagalin~gang sa caniya,i, laan, +ucol sa pag-gayac siya,i, hinatulan +niyong pagtangap sa mahal na catauan. + + Sa dakilang sala,i, di lamang malinis, +cundi sa lalo mang salang maliliit, +biling cailan~gan lamang ang pagligpit +sa isang maáyos na pananahimic. + + Lumayo sa lahat nang capopootan +nang matá nang Amáng macapangyarihan, +dapat na taglayin ang pang-hihinapang +nang sa lan~git bagáng man~ga cahatulan. + + Caya n~ga at nagdudumaling dumulóg +si Margarita, sa pagtangap cay Jesus, +at siya,i, hindi na lumayó pang lubos +at nag-gunamgunam nang sa puso,i, taos. + + Ang di pagcarapat at caralitaan +sa caniya, ay siyang nagpasulong bilang +doon sa pagtacbó nang batis na tunay +nang pagca-dakila at niyong calac-han. + + Sa paghahanda ay nagsisicap siya +nang icagagaling niyong calulua, +at isang mahusay na tahanan bagá +nang ualang capantay na Hari at Amá. + + Pinuspos ang lingcod niyong Poong Dios +na si Margarita nang hindi masayod, +na catamisan, at darakilang lugod +nang camahal-mahalan n~gang Mananacop. + + Caylanma,i, sadyang loob na maganda,t, +nagbibigay nang biyayang mahalaga, +nakikipanayam sa cay Margarita +sa pananalan~gin niya sa tui na. + + Santang mananahing ito ay cung minsan +nag-hihinanakit niyong catamlayan, +nang loob, sa gauang capalamaraha,t, +masamang pag-ganti n~g macasalanan. + + Na hinuhulugan ang pusong parati, +n~g tanang caniyang m~ga penitente, +n~g isang manin~gas na nasang malaki,t, +calualhatian n~g Dios na casi. + + Sa di mabilang na pagcagaling-galing +n~g man~ga saliuang capalarang angkin, +parang tumatacbong bulag ang cahambing +sa capahamaca,t, ualang hangang lagim. + + Namamagitan n~ga ay si Margarita,t, +siyang humahandog na magtiis siya, +dahilan sa gauang catacsilan nila +ang hirap sa Mundo ay di alintana. + + Madalas sabihing aniya,i, Anác co +niyong Pan~ginoon nating Jesucristo, +aniya,i, di bagá napagmamasdan mo +ang lagay n~g lupang ito cung paano. + + Tingnan mo,t, ang gracia ay binabayaran +niya, n~g malaking catampalasanan, +ang m~ga pag-ibig, niyong catamlayan +man~ga pagsiphayo,t, caalipustaan. + + May man~ga asauang cusang humahandog +sa cahalayan n~gang cakilakilabot, +ang binata namang nagbibiling lubos +niyong calulua, sa camunting lugod. + + Ang hiyas na taglay niyang calinisan +n~g man~ga binata,t, n~g may asaua man, +napabibihag sa ualang casaysayang +pagmamarikit na laking casiraan. + + Na caugaliang batis niyong sama +niyong libolibong man~ga pagdaraya +at saca n~g m~ga casalanang paua +na sanhi n~g man~ga pagcapan~ganyaya. + + Cung may naliligtas ditong man~ga ilan +sa bahang mabilis n~g gayong casamán, +napaalipin sa caparan~galanan +sa hamac na pitang man~ga capurihan. + + At gayon din sa pag-dedevoción +at sa malimit man na pagtangap tuloy +niyong Sacramento ni Jesús na Poon +ay boong capacumbabaan ang ucol. + + ¿Paano ang lagay cayang inaasal +n~g ibang may hauac niyong catungculan, +na hucom, na nagbibili n~g catuiran +at inaapi ang ualang casalanan. + + O dahil sa suhol at pagsamong gaua +ó sanhi sa cayamanang di sapala, +n~g m~ga campon n~g sakim na adhica +na man~ga tauo n~gang hindi nahihiya. + + Na maghandog niyong inciensong bulaan +na puring cunua sa may catungculan, +gayon din ang man~ga naghahanap-buhay +na di ginagauang hustong catuiran. + + Saca yaong lahat nama,i, dinadaya +n~g upang macamtan ang anomang nasa +ang cabulaana,t, pagpapan~ganyaya +at man~ga paraang iba,t, ibang gaua. + + Ang di nahahabag na sinoman siya +sa man~ga bao co at man~ga ulila +na ualang mag-ampon at saca bagcus pa +na cusang ginahis nilang tinalaga. + + Tanang pag-aaring nan~gadayang lalo +sa canilang lalang na pagpapatubo +¿paanong ang lan~git caya,i, ibububo +ang gracia, sa man~ga tampalasang pusò? + + Na di pansin yaong man~ga casalanan +loob ay matigas cung sa cabandayan +yao,i, isang moog na nacahahadlang +n~g sa Dios bagáng man~ga caáuaán. + + Yaong man~ga yaman ó aring linupig +sa apong ulila pamangkin mang cahit, +maguing sa ibá ma,i, ibigay mong pilit +sa payapang landás nang di ca malihis. + + At huag mo sanang ilicmo sa nasa +na icaw sa hindi iyo,i, magpasasa, +cung malinlang mo man ang iyong capua +ang Dios ay hindi mo na madadaya. + + Masasarapang ca hangang guinugugol +yaong yamang hindi icáw ang nagtipon +subali,t, pagdating n~g tacdang panahon +icáw ang sa dalita naman ang tataghoy. + + Ang iguinagalang na pantas mong isip +na ang lalong lico ay pinatutuid, +darating ang araw na ipag-susulit +sa Hucom na di ca macapaglilic-lic. + + Diyata,t, sa gayo,i, natitiuasay ca,t, +ang huling darating ay di ala-ala, +ipinapalit mo sa munting ligaya +ang Lan~git na ualang catapusang saya. + + Cung gayon ang iyong acala icaw +sa iyong sarili ay madarayaan, +ang camatayan mo,i, mabuti na lamang +cung di magtumuli,t, hacbang ay dumalang. + + Sa cay Margarita,i, itong hinihiling +na iniluluhog nang boong dalan~gin, +nang macalilibo na liuanagan din +ang malabong isip, ito,i, siyang daing. + + ¡Yaong man~ga aba na saliuang-palad +ikinahahambal niyang dili hamac, +yaong casalanang napag-tatalastas +na di pinapansin niyong man~ga sucab. + + Ang hindi sa palang man~ga catacsilan +ay iguinaganting pinagbabayaran, +sa catauan niya,t, pinahihirapan +parang siyang tunay na may casalanan. + + Sa guitna nang gayon napagpapasakit +sa sarili niya nang calupit-lupit, +na pagpaparusang cusang tinitiis +sa catauan niya nang calait-lait. + + Tanang capaitan sa caniyang loob +at lalong masaclap na dusta,t, pag-ayop, +ay dinadakilang sa pusò ay taos +sa cay Jesucristo ay pag-sintang lubos. + + Nagsasacdal siya sa icaaáliw +niyong Isang Reyna na ualang cahambing, +ualang bahid dun~gis at saca sa Angel +nating taga tanod ay idinadaing. + + Ipinamamanhic sa magpacalin~ga +na Vírgen María na Iná nang aua, +sa tanang Angeles sa lan~git na madla +ay isinasamo nang boong pagluha. + + Madaling pagdin~gig ay napagkilala +sa lahat nang man~ga carain~gan niya, +loob niya cung minsan ay binuhay pa +sa pag-papanayam at pagdalaw bagá. + + Bucod dito,i, siya,i, pinagca-looban +nang Dios, nang graciang camahal-mahalan, +bagong Magdalena ang siyang cabagay +nang cay Margaritang biyayang kinamtan. + + Sa pag-gaua niya nang man~ga himala +sa matining niyang pagpapacababá, +ayon sa caniyang matibay na nasa +na pagpapaualang halaga sa lupa. + + Cailan~gang gauin sa harap n~g lahat +na maguing paraang macahihicayat, +camay sa may sakit ay naguiguing lunas +na capagnahipo,i, gumagaling agád. + + Gayon ma,i, di siya pinaghihirapan +n~g nan~gagnanasa capagnadain~gan, +tungcol sa alin mang gauang caauaa,t, +di han~gad gantihin n~g anomang bagay. + + Bagcus dumadalo na caracaraca +sa may cailan~gan na sinoman siya, +sa capua tauo,t, cagalin~gan niya +at capayapaa,i, linilisan muna. + + + + +_Capitulo 7.°_ + + + Dalauampu,t, tatlong taón ding guinanap +ang pagsasanay sa pagpapacahirap, +at pananalan~gi,t, pag-ibig na uagas +ni Margarita, sa tumubos sa lahat. + + At iba,t, iba pang man~ga cabanalan, +na icararapat sa Poong lumalang, +sarisaring gauang cagandahang asal +na siyang totoong tunay na uliran. + + Upang ipahayag yaong nalalapit +n~g araw na dito sa Mundo,i, pag-alis, +at n~g salubun~gin n~g nan~gapipiit +sa purgario,t, mahan~go sa sakit. + + Dahil sa hirap at pag-pepenitencia +at pananalan~gin sa tuituina +at man~ga pagluhog sa Dios na Amá +bilang bayad doon sa canilang dusa: + + Sa pagmamasakit na hindi cauasa +sa iguiguinhauang tunay niyong madla +niyong m~ga caluluang pinagpala +sa icacacauas ay handog na paua. + + Nang natitira pang casalanang bahid +ay binabayaran niya n~g pasakit +n~g minsa,i, tatlong buhay na napatid +na idinadalan~gin sa Dios sa Lan~git. + + Yao,i, di nag-iuan n~g mabuting tanda +na sila ay napacagaling na cusa, +ay naguing dapat ding siya,i, pakingan n~ga +ni Jesús, at tuloy ipinaunaua. + + Na ang calulua n~g tatlong namatay +uala sa Infierno,t, nagtitiis lamang, +n~g ban~gis n~g madlang man~ga cahirapan +ayon sa mabuting man~ga cahatulan. + + At dahil sa Hucom na lubhang matuid +saca sa pagdalaw n~g man~ga Angeles, +halos ualang sucat icaásang labis +sa icagagaling na canilang nais. + + N~guni, sa pan~gahas na man~ga acala, +niyong man~ga tauo na nan~gabibigla +ay na sa Infierno ang canilang haca +na hinahatulan agad yaong capua. + + Sa bagay talos nang man~ga cahirapan +n~g nan~gapipiit sa calumbaylumbay, +na sinasapit nang na sa bilanguan +na dusa, sa gaua nilang casalanan. + + Maipahayag na sa caniyang matapos +n~g lubhang dakilang mahabaguing Dios +ay totoo niya na ikinalugod +ang gayong balitang caniyang natalos. + + At saca muli pang idinaing nito +ang man~ga capalamarahan nang tauo, +dahil sa casamán nilang di gaano +ang hampas sa bayan ay ibinubunto. + + Para bagá bilang na napipilitan +yaong pagbulusoc n~g casacunaan, +at ayaw umulat nang nan~gamamayan +ang matá, sa samang dapat na ilagan. + + Niyong masabi na sa cay Margarita +ang tantong mapalad na pagpanaw niya, +sa Mundo, ay tunay na nanghihina na +sa higpit nang man~ga pag-pepenitencia. + + Yaong natutupoc mandin ang cauan~gis +sa alab n~g apoy n~g laking pag-ibig +may maliuanag man siyang nalilirip +niyong cagalin~gan niyang ninanais. + + Hindi dahil dito ay pinabayaan +ang man~ga pag-gaua niyong cabanalan, +yaong paghahanda at naaalaman +ang catacot-tacot na huling pagpanaw. + + Tinangap na hindi sucat na masayod +nang cataimtiman sa caniyang loob, +ang biático n~gang casantusang lubos +nitong bunying Santang catoto n~g Dios. + + At sa loob niyong labing-pitong araw +ay ualang kinain na cahit anoman, +at ang ikinabubusog niya lamang +ay ang sa Lan~git na man~ga caaliuan. + + Na umaápaw sa caniyang calulua +sa pagca-talastas na nalalapit na, +yaong cauacasan niyong buhay niya,t, +tutun~go cay Jesús niyang sinisinta. + + At magpasaualang hanga,i, matatamo +sa labi ay ualang bigcas cundi ito, +man~ga pakiusap na di mamagcano +sa camahal-mahalan niyang Esposo. + + Yaong maicli n~gang man~ga panalan~gin +na madagabdab na apóy ang cahambing, +sa caniyang pusò ay di nagmamaliw +ni camunting oras ay di nagtitiguil. + + Araw na ica dalauang pu,t, dalaua +nang Febrero,t, taóng isang libo,t, saca +dalauang daa,t, siyam na pu,t, pito pa +ay sa Santo Cristo,i, nacayacap siya. + + Na nacadaiti ang labi sa mahal +na sugat n~ga bagang na sa taguiliran, +inihahabilin sa ualang capantay +na Dios, ang calulua niyang papanaw. + + Noo,i, apat na pu,t, ualong taón siya +dalauang pu,t, apat na nag-penitencia, +may nag-sasabi na ang Anác niya +ay naguing banal din na Religioso pa. + + Doon din sa Orden na cay S. Francisco +na huli sa Iná na namatáy ito, +n~guni,t, nang oras na pumanaw sa Mundo +ang buhay nang Santa,i, nakitang totoo. + + Nang isang dakila na lingcod nang Dios +na ang calulua,i, umakyat na lubos, +sa bayang lualhating ualang pagcatapos +madlang calulua ang nacalilibot. + + Sa pag-tatagumpay ay nan~gagsasaya +at sa purgatorio,i, nacalabas sila, +n~guni,t, yaong bangcáy nang mahal na Santa +ay gumandang lalo cay sa n~g buhay pa. + + Humahalimuyac ang labis na ban~go +na naca-aáliw sa nacasasamyo, +caloob nang Dios ang dan~gal na ito +sa bangcay nang nagpacahirap sa Mundo. + + Na sinagaua nang man~ga penitencia +nang pula,t, paglait dusta at pagmura, +cusang sinagasa,t, di inalintana +ang lahat na yao,t, niualang halaga. + + Bahagya na lamang pumasoc sa Ciudad +ang balita niyong camatayang uagas, +n~g malualhati na Santang mapalad +gayong di mabilang ang nan~gacamalas. + + Sarisaring tauo ang nan~gagsidalaw +pagbibigay galang sa mahal na bangcay, +niyong maralitang mananahi,t, bilang +pagpapahalaga na dakilang tunay. + + Niyong cabanala,t, sa di gagaano +na pagcacatipon n~g maraming tauo, +binabantayan n~ga ang cabaong nito +sa pagsisicsican n~g nagsisidalo. + + Upang mahadlan~gan yaong pan~gan~gahas +nang nagnanacaw nang mithing Relikias, +at saca canilang sinootang agad +ang bangcay nang damit na pula ang bicas. + + Ipinag-procesión sa man~ga lansan~gan +sa Ciudad, sa lalong hayag n~gang daan, +at ilinagac sa loob nang Simbahan +ni S. Basilio sa bagong libin~gan. + + Ang man~ga casamang nan~gag-libing dito,t, +lahat nang Clerigo,t, man~ga Religioso, +gayon din ang lahat nang man~ga guinoo +doon sa Cortona, at dakilang tauo. + + Macaraan naman ang may ilang taón +ay itinago sa Simbahan din yaón, +sa isang maran~gal na capilla ucol +sa mahal na Santa,t, saca n~g manoynoy. + + Niyong Santo Papang si León Décimo +ang man~ga himalang dakilang totoo, +na pamamag-itan sa maraming tauo +sa Dios, nang Santang lubhang masaclolo. + + Lalo pa n~ga niyong caniyang mamasdan +na di nabubuloc ang mahal na bangcay +magpahanga n~gayon cahit nacaraan +ang bilang nang taóng higuit pitong daan. + + Umayon sa galang na handog sa caniya,t, +tinulutan naman ang taga Cortona, +na ipinagdiuang ang caniyang fiesta +doon sa Ciudad nang puspos na saya. + + Cay Papa Urbano Octavong utos din +na ilaganap cay S. Franciscong Orden, +sinulat nang taong isang libo,t, anim +na raa,t, dalauang pu,t, apat ang turing. + + Na catunayan n~gang na sa casulatan +sa man~ga beato,i, ipinakibilang, +saca sa man~ga malualhating banal +itong mananahi na Santang maran~gal. + + Ang Santo Papa Benidicto Tercero +ipinag-utos na ipagdiuang dito, +n~g Santa Iglesia nitong boong Mundo +sa kinabucasan nang pagpanaw nito. + + Iniin~gatan n~ga n~g puspos na galang +ang di nabubuloc na caniyang catauan +sa kinalalagyang mahal na Simbahan, +niyong man~ga Pareng Franciscanong tanan. + + Tauag nang Simbahan ay binago nila +na cay S. Basilio ang n~galan nang una, +n~gayo,i, inihayag ang Simbahan bagáng +sa babayeng bunying Santa Margarita. + + Ito n~ga ang siyang dinaanang buhay +nang babayeng hayag na macasalanan, +na iniuan yaong man~ga casamaan +at hinarap yaong man~ga cabanalan. + + Gaya nang palaguing caniyang uicain +na inuugali tuing dumaraing, +sa cay Jesucristong Pan~ginoon natin +nang pagpapakitang loob na magaling. + + Pan~ginoon aniya,t, Ama cong mahal +bakit ipinayag mo po caya naman, +sa isang gaya co na macasalanan +ang cahan~gahan~ga na cababalaghan. + + At iba pang bagay na calooban mo +naririn~gig naman ang sagot na ito, +niyong Pan~ginoong nating Jesucristo +cahalimbaua icaw nang lambat co. + + Na ipanghuhuli nang macasalanan +na nan~gahihilig sa man~ga casamán, +na lumilipana sa Mundong ibabaw +at nan~gag-uaualang bahala sa buhay. + + Huag cang manimdim at lubhang marami +ang macasalanan na nan~gag-sisisi, +nag-pepenitencia cung madilidili +ito,i, calooban cong biyayang malaki. + + Di dapat na ipag-caloob sa iyo +cundan~gan siya cong sinusunod dito, +yaong mataimtim na pag-sisisi mo +lahat namang ito ay naguing totoo. + + Na ibinibigcas sa bibig na mahal +ni Jesús na Poong sumacop sa tanan, +na nagcacaloob nang lahat nang bagay, +sa ating ovejang canyang kinapal. + + At ito n~gang lubhang marikit na lambat +na siyang sa atin ay humuling cagyat, +sa dalampasiga,i, hangang sa masadsad +nang isang magandang pag-sisising uagas. + + Sa dakilang pag-babalic loob natin +nang tayo,i, caniyang papaguing dapatin, +magtamong graciang ualang pagmamaliw +gaya nang caloob sa Santang butihin. + + Niyong Amáng Dios na ualang capantay +na lubos ang aua sa tanang kinapal, +at si Margarita ang ating tularan +tan~gisang ang ating sala,t, pag-sisihan. + + Ipagmaca-aua natin at iluhog +nang buong capacumbabaan cay Jesús, +sa pamamag-itan tayo ay sumunod +sa cay Margarita na magbalic loob. + + ¡Oh malualhating Santa Margarita +na sa penitenteng naguing huarang ca, +sa macasalana,i, ulirang talaga,t, +caáliuang lagui sa tuitui na. + + Liniuanagan n~g tunay niyang ilaw +ipinagpighati mo pa,t, tinan~gisan, +ang lahat n~g iyong man~ga casalanan +na naguing dapat cang pinagpakitaan. + + Ni Jesús na Amá at ipinahayag +di mamacailan na ipinatauad +ang man~ga sala mong lubhang mabibigat +n~g boong, capacumbabaang di hamac. + + At sa madalas mong pag-pepenitencia,i, +laguing dinadalaw na inaaliw ca, +n~g Esposong lubhang maauaing Amá +sa iyo,i, ipinagcatiualang sadya. + + Yaong matataas na lihim n~g Lan~git +at minarapat cang lambat na guinamit +humulili n~g calulua at naghatid +niyong pagsisisi at panunumbalic. + + Nangloob, na hilig sa pagcacasala +caya n~ga bunying malualhating Santa, +na tan~ging cay Jesús na iniibig ca,t, +calacasang lubos n~g man~ga sa sala. + + Tanang penitente icaw ang uliran +caya lumuluhod sa iyong paanan, +nagmamacaaua na ipamagitan +sa Dios, at upang gracia,i, aming camtan. + + Nang makilala co,t, tan~gisang palagui +ang casalanang co,t, nan~gagauang saui, +at macatindig din sa pagcalugami +sa daya n~g Mundo at pagcacamali. + + Madin~gig co yaong iyong napakingan +n~g lubos na igauad ang capatauaran, +sa lahat n~g aking gauang catacsila,t, +aco,i, magcaroon n~g capayapaan. + + Ang nagpipighati na calulua co +ipagmacaamo n~gayong iluhog mo, +sa iyong caibig-ibig na Esposo,t, +sugatang gaya n~g pagsugat sa iyo. + + Paglampasan niyong totoong palaso +at boong pag-ibig niyaring aking puso, +at huag manaig ang anomang anyo +cundi ang sa iyo,i, lubos na pagsuyo. + + At yayamang n~gayon ay napapahamac +yaring cahinaa,i, upang magcapalad +na mag-penitencia,t, sa iyo,i, tumulad +magsisi,t, ang Lan~git n~g aming matuclas. + + Di cung magcagayon ay macaaasa +caming maliligtas sa bilis n~g dusa, +cung cami,i, matuto na man~gagsigaya +sa guinaua niyong Santa Margarita. + + + + +=BUHAY NANG MARTIRES= + + + Ang lalong mabuti sanang uliranin +n~g m~ga dalaga ay ang limang Martir, +na minatamis pang buhay ay nakitil +main~gatan lamang yaong pagca Vírgen. + + Sasalaysaying co n~gayong isa isa +ang pinagdaanang man~ga buhay nila, +n~guni at ang aking sasaysaying una,i, +ang pag-mamartir ni Santa Dorotea. + + Bantog sa Ciudad yaong cagandahan +niyong Cesarea, at sa cabaitan, +cagandahang yaon ang naguing dahilan +n~g calunos-lunos niyang camatayan. + + Manang isang araw ay tinauag ito +nang Hucom na nagn~ganlang si Apricio, +at hinicayat siyang di mamagcano +na siya,i, sumamba sa man~ga Idolo. + + Pagca,t, ang uica niya,i, isang caululan +ang gauang pag-samba n~g man~ga binyagan, +doon n~ga sa isang tauong hamac lamang +na nag-caroon nang laking casalanan. + + Caya n~ga at ipinaco siya sa Cruz +na pinarusahan nang man~ga Judios, +cay Santa Dorotea n~gang isinagot +ay si Jesucristo ang totoong Dios. + + Sa Lupa at Lan~git siya,i, Haring tambing +na dapat igalang natin at sambahin, +cung caya ang dusa ay dahil sa atin +nang tayo,i, matubos sa pagca-alipin. + + Ang sa cay Apriciong guinaua pagdaca +tinauag si Crista,t, saca si Calista, +man~ga babayeng tumalicod sila +sa totoong Dios nang sampalataya. + + Na cay Doroteang capua capatid +at inihabiling himuking mapilit, +ang naturang Virgen at upang maákit +na siya,i, sumamba sa man~ga Dioses. + + Datapua,t, tunay na nasayang lamang +yaong capagalan nang dalauang hunghang, +sa pagca at sila,i, siya pang naácay +sa pag-sisisi at pagbabagong buhay. + +Caya,t, ang guinaua nang lubhang malupit +na Hucom ay pinahubaran nang damit, +si Santa Dorotea sa laking galit +at ipinag-utos nang labis at higpit. + + Na dictan ang caniyang boong catauan +niyong linapad na man~ga tanso,t, bacal, +na man~ga binaga,t, upang mahirapan +at cung matapos na ay saca pugutan. + + Yaong Martir namang si S. Teopilo +dating caáuay nang man~ga cristiano, +doon sa Hucoman ay palagui ito +sa dahilang siya,i, isang Abogado. + + Pagca,t, lubos niyang kinatutuaan +cung may isusumbong na pagbibintan~gan, +na cahima,t, sinong man~ga bininyagan +at inaari niya na isang aliuan. + + Caya,t, ang sinabi na narin~gig niya +sa Hucom, niyong si Santa Dorotea, +na di nauaualan cailan man bagá +nang man~ga sariuang bulac-lac at bunga. + + Sa halamanan nang caniyang Esposo +sa lualhating bayang Paraizo, +ang nasoc sa isip n~ga ni Teopilo +ay sa paglacad ay salubun~gin nito. + + Ang Vírgeng mapalad na si Dorotea +caya n~ga noong ilinalacad na, +sa pag-pupuguta,i, ihahatid siya +sinalubong naman na caracaraca. + + Inaglahi na niyang lubos na tinuyá +at pinag-bilinan pa niya conoua, +na padalhan siya nang ibinalita +na bun~ga,i, bulac-lac na man~ga sariua. + + Ang sabing birong uala sa loob niya +at pagpalibhasa lamang na talaga, +ang pagmamartir ni Santa Dorotea +na tinangap naman ay nang matapos na. + + Niyong oras din n~gang sinasaysay naman +ni Teopilo, sa ilang caibigan, +ang biling bulac-lac at bun~gang halaman +na ipinan~gacong siya,i, padadalhan. + + Ay nagtatauanan silang para-para +ualang ano ano,i, nacakita sila, +niyong isang batang lalaking maganda +sa cay Teopilo,i, lumapit pagdaca. + + Siya ay binigyan nang tatlong manzanas +na sa isang san~ga nabibiting lahat, +saca tatlo naman nang sariuang rosas +na cahan~ga-han~ga sa matáng mamalas. + + Tuloy na sinabi naman sa caniya +yaon n~ga ang bilin niyang ipadala, +sa minartir na si Santa Dorotea +at biglang nauala naman capagdaca. + + Nagtacá si Teopilong hindi hamac +yayamang caniyang napagtalastas +na sa man~ga araw na yao,i, di dapat +na mamun~ga yaong halamang manzanas. + + At ang man~ga rosa,i, di capanahunang +magsipamulac-lac ayon sa dahilan, +na noo,i, panahong laking calamigan +caya lubos siyang nagulumihanan. + + Pinagcalooban din siya nang Dios +nang bisa nang gracia na icatatalos, +na Dios n~gang tunay si Cristong sumacop +sa salang minana nitong Sansinucob. + + Ipinagsigauan na n~ga ni Teopilo +na siya,i, totoong tunay na cristiano, +humarap sa Hucom at sinabi dito +hangang sa minartir siyang naguing Santo. + + Caya at siya rin nama,i, nacasama +nang Martir na si Santa Dorotea, +at kinamtan ang lualhating gloria +na bayan nang madlang tua at guinhaua. + + + + +=STA. CATALINA MARTIR= + + + Si Santa Catalina Martir ay Anác +nang mahal na tauo sa nasabing Ciudad, +sa Alejandría ay siya,i, namulat +sa man~ga Idolo nang pagsambang ganap. + + N~guni at pinaturuan naman siya +na magaling nang caniyang Amá,t, Iná, +madaling natuto niyong iba,t, ibang +man~ga carunun~ga,t, lubhang na bihasa. + + Linoob nang Dios siyang liuanagan +nang gracia niyang camahal-mahalan +nakilala niya ang catotohanan +na si Jesucristo ay Dios na tunay. + + At ualang aral na matuid na puspos +cundi ang lahat nang man~ga sinusunod, +nang man~ga cristiano caya,t, tumalicod +sa Idolo,t, siya,i, nagbinyagang lubos. + + Nang macaraan nang man~ga ilang araw +sa pagtulog niya,i, napakita naman, +yaong Pan~ginoong Jesucristong mahal +at Vírgen Maríang cabanal-banalan. + + Casama ang madlang maraming Angeles +na sinootan siya ang napanaguinip, +nang isang singsing at n~ginalanang tikis +na Esposa niyong Pan~ginoong ibig. + + At nakita niya nang siya,i, maguising +sa isang daliri ang nasabing singsing, +magmula na noo,i, nag-alab na tambing +sa caniyang pusong pag-ibig na angkin. + + Sa Dios, at di na sa bibig naualay +ang Jesús na n~galang catamistamisan, +at uala n~ga cundi si Jesús na lamang +sa hinin~ga niyang pinagbubuntuhan. + + Caniyang pinag-nanasa ang malabis +na makita niya ang Dios sa lan~git, +at yaon ang siyang ikinasasabic +na muntima,i, hindi maualay sa isip. + + Mana,i, nagpatauag nang panahong ito +ang Emperador na si Maximiano, +na balang binyagang cahiman at sino +talicdan ang Dios nang man~ga cristiano. + +Sa dagling panaho,t, ang balang sumuay +ay magsihanda na,t, sila,i, mamamatáy, +sumunod sa utos niyong napakingan +si Catalina n~gang babayeng maran~gal. + + Caya,t, ang guinaua ay cusang humarap +sa Emperador at ang ipinahayag, +ay binyagan siya na cusang tatangap +niyong camatayan sa Ley ay atas. + + Ang Emperador ay cusang natiguilan +pagca,t, tila manding naálang-alang, +ang malabis niyang man~ga calupitan +doon sa dalagang puspos carunun~gan. + + Bakit kilala nang ang babayeng ito +ay tunay na Anác nang mahal na tauo, +ang taglay na gulang ay lalabing-ualong +taón nang humarap cay Maximiano. + + Sa Emperador na inacala naman +na madaling yaon ay mauupatan, +at dahilan doon sa caniyang taglay +na cabataan pa,i, marupoc ang lagay. + + Ipinasundó n~ga ni Maximiano +lalong marurunong niyang filósofo, +niyong tanang man~ga Idolatrang tauo +siyang laang magsisihicayat ito. + + Sa cay Catalina na babayeng Virgen +na sa Idolo ay ibig pasambahin, +limang pu pagdaca doon ang dumating +pinacamarunong nan~gusap na tambing. + + Guinamit ang lahat nang man~ga paraan +sa cay Catalina upang mahiboan, +sa Demonio pa silang tinulun~gan +n~guni,t, sila,i, ualang nagauang anoman. + + At kinasihan nang Espíritu Santo +ang abang babaye cung caya natuto, +nang man~ga panagot caya n~ga,t, nagtamo +siya, sa calaban niyong pananalo. + + Nagpilitang nan~gagsikilala tuloy +yaong filósofong limangpung marunong +sa cay Jesucristo na Dios na Poon +at nan~gagsisamba silang mahinahon. + + Minagaling nilang man~ga catuiran +at ang mariríkit na man~ga pan~garal, +n~g caharap nilang dalagang timtiman +na hindi nan~gambang naghain n~g buhay. + + Sa malaking galit niyong Emperador +ay pinasungaban yaong marurunong, +na filósofos at iniutos tuloy +na silang lahat ay sunuguin sa apoy. + + Caya't silang lahat nama'y para-parang +sinac-lolonan nang mahal na gracia, +sa gayong pasakit ay namatay sila +alang-alang sa cay Jesucristo bagá. + + Si Catalina,i, ipinahampas naman +at di pinacaing labing isang araw, +at di pinainom n~ga sa bilanguan +hinihimutoc niya sa madlang paraan. + + Hindi naman pinahalagahang lubos +ang tanang pan~gaco na idinudulot, +sa caniyang lahat na pakitang loob +cahit camunti man ay di nalamuyot. + + Emperatriz tuloy ay pinapugutan +na asaua niyong mabunying General, +na si Porfirio dahil sa pagdalaw +sa cay Catalinang na sa bilanguan. + + At silang lahat ay nanampalataya +sa Dios, at tuloy nan~gagbinyagan pa, +saca iniutos niyong palamarang +gulun~gan n~g bató ang dakilang Santa. + + Na may nacapacong maraming patalim +sa boong paliguid caya't nanalan~gin, +sa Dios, si Santa Catalinang Virgen +sa hirap na yaon na dadalitain. + + Caya n~ga nasira,t, sumabog pagdaca +ang gulong, at madlang sumampalataya, +sa cay Jesucristo n~guni at lalo pang +tumigas ang loob sa pagpaparusa. + + Nang tacsil na Emperador Maximiano +agád iniutos na putlan n~g ulo, +itong Vírgeng Mártir at nanaw sa Mundo +yaong calulua,t, Lan~git ay tinamo. + + Catauan n~g Santa,i, sa Dios inibig +na buhatin naman n~g man~ga Angeles, +sa taluctoc niyong bundoc inihatid +n~g Sinay, at doon nalibing na tikis. + + + + +=SANTA POTAMIANA= + + + Ang Vírgen at Martir at hirang na Santa +na alilang tan~gi na si Potamiana, +puspos cahinhina,t, dalagang maganda +na nacalulugod sa titig n~g matá. + + Na di nahicayat camunti man lamang +niyong pan~ginoon sa pitang mahalay, +ang di pagcagahis sa n~gayong paglaban +ang sa pagca Martir ay naguing dahilan. + + Pagca,t, ang ginaua niyong pan~ginoóng +malibog, sa bagay na hindi pag-ayon, +ay dumulog n~ga siya sa Gobernador +sa Alejandría ay ipinagsumbong. + + Ang di miminsang caniyang pagcahiya +doon sa mahalay niyang ninanasa, +at sinabi yaong caniyang alila +at caibigan niya pagcapalibhasa. + + Yaong Gobernador at ang cahilin~gan +si Potamiana,i, dapat pahirapan, +na patayi,t, siya,i, sumunod sa aral +ni Jesucristo,t, tunay na biniyagan. + + At ayaw sumamba sa man~ga Idolos +na siyang dito,i, ating dinidios, +n~guni,t, ibinulong n~g may asal hayop +sa Gobernador na tampalasang loob. + + Na si Potamiana ay huag aanhin +cun hindi madali lamang paouiin, +sa caniyang bahay at papan~gacuin +na ang calooban niya,i, siyang sundin. + + Sa Gobernador n~gang pinan~gatauanan +ang pagsunod sa caniyang caibigan, +at si Potamiana ay pinagbaualan +na tunay na siya ay pasusungaban. + + At ilalagay sa cumuculong lan~gis +hangang ang hinin~gang tangan ay mapatid, +cun ang pagsamba niya ay di maáalis +sa cay Jesucristo cacamtan ay sakit. + + Cung sa calooban ay tatangui siya +niyong pan~ginoo,i, pilit magdurasa, +sa balang mahigpit ay di nabalisa +alilang mabait at di man nan~gamba. + + Pagdaca,i, nan~gusap siya nang ganito +labis na aniyang natatalastas co, +anoman ang hirap na iparusa mo +sa akin ay pilit matatapos ito. + + Na di malalao,t, ualang sala naman +at cung mauala na yaring aking buhay, +at manaw na dito sa lupang ibabaw +tunay naman acong pag-cacalooban. + + Sa Lan~git, nang macapangyarihang Dios +niyong lualhating ualang pagcatapos, +at payapang buhay na ligaya,i, lubos +ualang gutom uhaw dalita at pagod. + + Cung matacot aco,t, sumunod sa iyo +nanamnaming co n~ga sa buhay na ito, +ang sandaling layaw niyaring catauang co +sa cabulaanang hain nitong Mundo. + + Mauiuili aco,t, maguiguinhauahan +sa buhay na ito ang aking catauan, +at malaking hirap naman ang cacamtan +doon sa Infierno magpacailan man. + + Icaw sa sarili n~gayo,i, pag-isipin +cun ano ang iyong nararapat gauin, +yamang ang puso co ay di magmamaliw +na sa isang Dios lamang ihahain. + + Sa Gobernador na maunauang tunay +na ang pagod niya,i, masasayang lamang, +at di magagahis ang dalagang hirang +anoman ang gauin na man~ga paraan. + + Caya n~ga, noon din ay ipinatauag +ang man~ga verdugo at ipinag-atas, +ang balang parusa ay ganapin agád +doon sa dalagang loob na matigas. + + Hindi man nasindac sa parusang yaon +si Potamiana,t, pagdaca,i, lumusong, +doon sa lan~gis na cumuculong hatol +na itinatadhana niyong Gobernador. + + Ang cahalimbaua ay lumusong lamang +sa isang masarap niyang paliguan, +dinálitang lubos yaong camatayan +tikis na sumugbang di kinilabutan. + + Huag na masira lamang ang caniya +na matibay bagang pagsampalataya, +at dalisay na pagca Vírgen sadya +huag madun~gisan buhay ma,i, mapaca. + + Caya,t, ang hinin~gang tan~ga,i, n~g mapatid +ay kinamtang lubos ang tua sa Lan~git, +cahirapan niya ay ginanting bihis +n~g Amang lumalang nitong sandaigdig. + + + + +=SANTA AGUEDA MARTIR= + + + Ang Virgen at Martir na Santa Agueda +doon sa Palermo ipinan~ganac siya. +Ciudad n~g cahariang Cecilia +yaong pagcatauo,i, doon nakilala. + + Namamahala n~ga n~g panahong ito,i, +casalucuyang Emperador Decio, +n~guni,t, si Agueda,i, magandang totoo +ay di nabubuyo sa layaw sa Mundo. + + Ang Amá at Ina,i, capua binyagan +at mahal na lahi ang pinangalingan +caya ang Anác ay pinaturuan +n~g Amá at Inang marunong magmahal. + + Niyong sarisaring carunun~gang angkin +bakit may talagang cabaitang kimkim +loob ay banayad at sadyang mahinhin +sa tanang dalaga ay isa nang ningning. + + Pagsapit sa ica dalauang pung taón +n~g caniyang búhay bagáng linalayon, +yaong cagandaha,t, loob na hinahon +maban~gong bulaclac ang siyang caucol. + + Caya n~ga,t, naacay sa gauang pagsinta +ang Gobernador doon sa Cecilia, +na si Quinciano ang pan~galan niya +at moli,t, moli n~gang sumasamo siya. + + Na tangapin yaong caniyang pag-ibig +n~guni,t, si Agueda,i, tumanguing malabis, +pagca,t, inialay ang pusò at dibdib +sa Dios na Hari nang lupa at lan~git. + + Ang pagca Vírgen niyang iniin~gatan +ay di dinun~gisan magpacaila man, +bakit si Quinciano,i, hindi binyagan +at di sumasamba sa Dios na tunay. + + Sa hindi pag-ayon sa iuing pag-ibig +niyong si Aguedang may pusong malinis, +si Quinciano n~ga,i, nagtaglay nang galit +maálab na lubhang apóy ang caparis. + + Inacala niyong Gobernador naman +butihing dalaga ay pag-higantihan, +nang dusang malabis at cadahilanan +ay yaong nasapit niyang cahihiyan. + + At agád-agád n~gang ipinatauag na +doon sa hucuman yaong si Agueda, +at pinagsabihang huag na sumamba +sa cay Jesucristo at sumpain niya. + + Dagling kilalanin at sambahin nito +ang man~ga Dioses na pauang idolo, +na sinasamba nang hindi cristiano,t, +iguinagalang doon sa Imperio. + + Nang sa cay Aguedang madin~gig ang utos +ay sa Gobernador pagdaca,i, sumagot, +ang loob mong iya,i, di co masusunod +pagca,t, aco,i, ualang ibang Dinidios. + + Cundi yaong tunay na si Jesucristo +sa akin ay siyang may aring totoo, +iyaring boong puso at calulua co +alay sa caniya caratnan ma,i, ano. + + Tunay acong hindi macahihiualay +sa caniya, anomang aking caratnan, +ay tumutol naman yaong tampalasang +Gobernador bagáng sadyang calupitan. + + At pinagbalaan yaong si Agueda +na palalapatan nang labis na dusa, +caya n~ga mapilit na sumunod siya +sa iniuutos na man~ga pag-samba. + + Sumagot na di man nagulumihanan +at ipinahayag nang Virgeng matapang, +na cahima,t, siya,i, alisan nang buhay +ang utos na yao,i, di magagampanan. + + Lubos ang caniyang pagsampalataya +sa cay Jesucristo, at pag-ibig niya, +matuluyang kitlin ang tan~gang hinin~ga +yaon ang Dios niyang kinikilala. + + Ipinatauag na niyong asal hayop +na si Quinciano, ang man~ga verdugos, +ni Santa Agueda ay ipinag-utos +na pagtatampaling lacas ay iubos. + + Cung matapos nama,i, canilang cayurin +niyong man~ga cucong hayap na patalim +ang boong catauan nama,i, sayaran din +nang lapád na tansó at bacal na tambing. + + Na pinapagbaga,t, saca pinaputlan +nang dalauang suso niyong tampalan, +ang tanang caharap ay kinilabutan +sapagca,t, lumabis yaong calupitan. + + Doon sa Vírgen ni Quinciano bagá +caya,t, ang lahat nang doo,i, nacakita, +sa gayong pahirap cay Santa Agueda +muc-ha,i, di nagbago,t, lalo pang sumaya. + + Ipinaculong na yaong bunying Martir +sa bilanguan n~ga na lalong madilim +at di malalao,t, pilit makikitil +ang buhay sa gayong hirap na inatim. + + Anopa at cusang lumiuanag naman +ang sadyang madilim bagang bilanguan, +at dumating doo,t, napakitang tunay +ang malualhating Apostol na hirang. + + Na si San Pedro,t, namasdan n~g lahat +na biglang gumaling ang lahat n~g sugat, +n~g cay Santa Aguedang catauang hayag +na tila uala ring dinamdam na hirap. + + Si Quinciano n~ga,i, bagcus pang nagalit +sa bagay na yaong caniyang nabatid, +at ipinag-utos n~g lalong mahigpit +caladcaring hubad na bigyang pasakit. + + Doon sa lupa n~gang sadyang sinabugan +n~g maraming bága,t, man~ga bubog naman, +ang utos na yao,i, agád ginampanan +n~g man~ga verdugos na pauang sucaban. + + N~guni at natacot yaong palamara +at lihim na ipinadala ang Santa, +doon sa bilangua,t, dahilan bagáng +malacas na lindol ang nacabalisa. + + Sa boong Ciudad at nan~gaglagpacan +yaong man~ga bató na ikinamatay, +ni Silvino saca ni Palcomio man +caibigan niya,t, casama sa bahay. + + Martir ay bahagya lamang humihin~ga +sa catacot-tacot na pagcaparusa, +n~g sa bilanguan ay naroroon na +nanalan~gin na n~ga ang mahal na Sánta. + + Pan~ginoong co aniyang Jesucristo +yayamang aco po ay iniibig mo, +at di itinulot na yaring loob co,i, +mauili sa man~ga paraya n~g Mundo. + + Ay marapatin po na tangapin mo na +n~gayon yaring aking abang calulua, +at mamatay naua aco sa pagsinta +sa iyo Dios co,t, macandiling Amá. + + Dinin~gig n~g Dios ang gayong dalan~gin +caya n~ga,t, ang tan~gang hinin~ga,i, nakitil +ni Santa Agueda,t, kinamtan noon din +yaong lualhating ualang hangang aliw. + + Anopa,t, natapos ang lahat n~g hirap +nahaliling tua nama,i, ualang capas, +yaong Virgeng Martir na lubhang mapalad +n~gayo,i, na sa lan~git na puspos ang galac. + + + + +=SANTA TEODORA MARTIR= + + + Niyong Emperador si Deocleciano +nag-utos sumamba sa man~ga Idolo, +ang man~ga binyagan na cahima,t, sino +ang balang sumuay papanaw sa Mundo. + + Caya n~ga,t, ang isang butihing dalagang +Anác tauong mahal sa Alejandría, +siya,i, nagn~gan~galang si Teodora +na sa Idolos ay aayaw sumamba. + + Dahilan sa gayong guinauang pagtangui +ay ipinaculong ang abang babaye, +doon sa bahay n~g man~ga ualang puri +na sa cahalaya,i, pauang nauiuili. + + N~guni,t, inin~gatan din naman n~g Dios +at isang soldado ang doo,i, pumasoc, +n~gala,i, si Didimo na binyagang lubos +ang siyang sa silid niya ay naglagos. + + Sa Santa at Martir cung caya tumun~go +siyang cailan~ga,t, ang uica,i, ganito, +huag cang matacot sa pagparito co +at aco,i, cristiano ring caparis mo. + + Caya sa silid mo kita ay linacbay +ang calinisan mo,i, nang di madun~gisan, +pagpasoc cong ito,i, ualang ibang pacay +cundi sa nais co na mapag-in~gatan. + + Iyang iyong puri caya tangapin mo +at siyang isuot ang damit na ito, +na cagayacan co sa pagcasundalo +at lumabas ca na,t, magtagong totoo. + + At aco ang siyang dito,i, matitira +na mahahalili,t, upang maligtas ca, +sa capahamaca,t, sa payong maganda +ay agad pumayag din si Teodora. + + Dagling isinuot na n~ga yaong damit +na pagca-soldadong cay Didimong gamit, +ang Santa,i, lumabas sa naturang silid +na cahima,t, sino,i, ualang nacamasid. + + Nang sa Emperador na mapag-alaman +yaong pagcauala sa culun~gang bahay, +nang man~ga babayeng búhay na mahalay +ni Santa Teodorang loob na timtiman. + + Pagca,t, hinalinhan siya ni Didimo +caya nacalabas na hindi naino, +siyang hinatulan na putlan nang ulo +yaong nagpahiram nang damit soldado. + + Mapagtalastas naman ni Teodora +na si Didimo ang kikitlang hinin~ga, +ay siya,i, tumacbong humabol pagdaca +hangang sa dumating sa lupang talaga. + + Na doon ang laang puputlan nang ulo +yaong humaliling bayaning sundalo, +aniya,i, ang dapat patayin ay aco +alang-alang naua sa cay Jesucristo. + + Yaong si Didimo ay sumagot naman +uica,i, di matuid ang hiling mong iyan, +sapagca,t, icaw ay aking hinalinhan +aco n~ga ang siyang dapat na mamatay. + + At yayamang iyong ipinagcaloob +sa akin, ay dapat buhay co,i, matapos, +n~guni,t, tumutol sa gayong palasahot +si Santa Teodora at ang isinagot. + + Ipinayag co n~gang aco,i, halinhan mo +nang upang maligtas lamang ang puri co, +sa capan~ganibang daya nitong Mundo +doon sa bigay mo na damit soldado. + + Hindi co ipinagcaloob sa bagay +na hahaliuhan mong icaw ang mamatay, +na magcamit niyong calualhatian +niyong pagca-martir na sa aki,i, laan. + + At hindi co han~gad mabuhay sa Mundo +Hucom na malupit n~g madin~gig ito, +pinaputlan yaong dalaua nang ulo +ang hirang na man~ga alagád ni Cristo. + + Siyang pagcatapos nang búhay na hiram +nang dalauang Martir sa lupang ibabaw, +at doon sa gloria,i, guinanti naman +nang di matatapos na caligayahan. + + + + +_Apat na pung sundalong Martir_ + + + Man~ga Mártires n~ga na pinan~gan~ganlang +de Sabaste yaong soldadong binyagan, +apat na pung husto yaong cabilan~gan +na hindi miminsan na pinahirapan. + + Sa pagca-bilango nang isang malupit +na Gobernador n~gang di nagdalang hapis, +n~gala,i, Agricoláo nang nagbigay sakit +sa banal na man~ga sundalong mabait. + + Doon sa Sabaste nangyari nang una +Ciudad nang cahariang Armenia, +ang man~ga soldado,i, nang pahubaran na +niyong tampalasa,t, ipinag-utos pa. + + Na magdamag niya na ipinababad +sa paliguan n~gang laang pangpahirap, +na punó nang tubig lamig ay di hamac +na pinahamuga,t, namumuong cagyat. + + Dahil sa taglamig noon ang panahon +caguinaua,i, halos ualang macaucol, +ang di macatagal utos ay umaho,t, +sa malahinin~gang tubig pumaroon. + + Yao,i, siyang tandang tumatalicod na +sa Dios na dati nilang sinasamba, +ito ang tadhana sa sino mang siya +na man~ga soldadong binigyang parusa. + + Niyong hating gabing sadyang calaliman +na yaong hinin~ga,i, papanaw na lamang, +nang man~ga bayaning Mártires na tunay +at para-para nang nagsisipan~gatal. + + Sa malaking guinaw, n~guni at namalas +na sa paligua,i, biglang lumiuanag, +nakita nang isang bantay na caharap +na hindi binyagan ang hiuagang ganap. + + Na ang maligayang doo,i, pagpanaog +nang mapag-candili na Poong si Jesús, +na galing sa lan~git at humintong lubos +sa tapat nang Martir na man~ga soldados. + + At ipinag-utos sa casamang tanan +na man~ga Angeles na pauang putun~gan +nang isang corona balang isa naman +nang man~ga Mártires na man~ga mamatay. + + Tan~gi yaong isang loob na mahina +na sa parusahan ay umahong cusa +at di na mahintay ang coronang handá +na sa gayong dusa ay ganting biyaya. + + Pusò ay nagtaca,t, nagulumihanan +at nagbalic loob sa Dios na tunay, +yaong di binyagang doo,i, nagbabantay +dahil sa himala niyang napagmasdan. + + Ginaua pagdaca ay siya,i, naghubad +at taos sa loob na ipinan~gusap, +na cristiano siya sa tanang caharap +at sa paliguan ay lumusong agád. + + Di lubhang nalaon naman ay namatay +caya maligayang caniyang kinamtan, +ang sa pagca martir na coronang hirang +sa sandaling hirap tua,i, ualang han~gan. + + Ang mahinang loob na di nacabata +n~g sandaling hirap alang-alang bagá, +sa cay Jesucristo at humanap siya +n~g guinhauang tubig na malahinin~ga. + + Nang macaraan na yaong ilang araw +siya nama,i, cusang nakitlan n~g buhay, +ay napacasama,t, dusang ualang hangan +doon sa Infierno ang kinahinatnan. + + Capagca-umaga ay ipinag-utos +ni Agriculáo n~ga sa man~ga verdugos, +na ang man~ga Martir na man~ga soldados +na sa paliguan hirap ay malubos. + + Na pauang balian namang para-para +niyong man~ga hita at tipunin sila, +sa siga,i, sunuguing lahat capagdaca +ito sa verdugos ang babala niya. + + Ang pinacabata,i, canilang bayaan +sa man~ga Mártires na pinarusahan, +na si Meliton n~ga ang siyang pan~galan +sapagca,t, canilang nakita pang buhay. + + N~gunit siya nama,i, tantong mahina na +at hindi na halos na macagalaw pa, +at namamanhid ang boong catauan niya +at papanaw na n~ga ang tan~gang hinin~ga. + + Iná,i, nabalisa niyong si Meliton +nang nasang manin~gas sa bagay na yaon, +na malubos ang pagca-martir niyong +Anác at masamang sunuguin sa apóy. + + Pagdaca ang bata,i, caniyang pinasan +at ang man~ga carro,i, caniyang sinundan, +na sa Mártires n~ga na kinalalagyan +na dadalhin doon sa pag-susunugan. + + Ipamamanhic niyang talaga doon +sa pinag-atasan niyong Gobernador, +na ipakihapis nila si Meliton +sa sigâ,t, masamang mamatay sa apóy. + + At ualang guinaua siya habang daan +cundi ang Anác niya ay pinan~garalan, +bunso co,i, tiisin yaong cainitan +n~g apóy, na parang pagtitiis naman. + + Nang guináw sa paliguan n~gang malamig +naghin~galo nama,t, buhay ay napatid, +niyong si Melitong matimtimang bait +sa lacad na yaon n~g man~ga Mártires. + + Mabait na Iná ay tantong nalugod +at yaong pag-asa ay puspos na puspos +at ang Anác niya ay kinamtan na lubos +yaong lualhating caloob n~g Dios. + + At na sa Lan~git nang caluluang hirang +caya agad-agad niyang ilinagay +sa talagang carro ang sa batang bangcay +n~g man~ga Santos Mártires na banal. + + Sumunod ding gaya nang dati ang Iná +hangang di napugnaw sa sigang nakita, +ito n~ga ang dinarasal cung fiesta +na man~ga Mártires de Sabaste bagá. + + Bilang ica sampu niyong Marzong buan +guinagaua yaong man~ga capurihan, +nang apat na pung Mártires na tunay +na man~ga, soldadong pauang man~ga banal. + + ¡Oh man~ga capatid dinguin yaring luhog +na pag-tibayin ang ating man~ga loob, +nang sampalataya sa totoong Dios +at sa Iglesiang taglay nang sumacop. + + Huag nang isipin na man~gagbago pa +sa Iglesiang dati nang sampalataya, +at yamang ang dati atin nang kilala +ang hindi mabilang na Santo at Santa. + + Ang man~ga Mártires ay gayon din naman +na nagsipaghain nang canilang buhay, +sa catacot-tacot nilang camatayan +sa cay Jesucristong Dios alang-alang. + + Cahimanauari tayo ay matulad +sa man~ga Mártires na Santos at Santas, +at sa ating puso naua ay malimbag +ang aral ni Cristo sa atin at atas. + + Hanapin ang lalong mabuting paraan +na icasusupil sa ating catauan, +huag manatili sumagap n~g layaw +n~g Mundong sa huli pauang cahirapan. + + Caya tayo,i, dapat maglingcod tuina +sa Dios na Poo,t, sa Virgen María, +upang tayo nama,i, macasama nila +doon sa payapa,t, ualang hangang saya. + + +=CATAPUSAN= + + + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Cahangahangang Buhay ni Santa +Margarita de Cortona, by Cleto R. Ignacio + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK CAHANGAHANGANG BUHAY NI *** + +***** This file should be named 18536-8.txt or 18536-8.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/1/8/5/3/18536/ + +Produced by Tamiko I. Camacho, Pilar Somoza, and the Online +Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net. +Handog ng Proyektong Gutenberg ng Pilipinas para sa +pagpapahalaga ng panitikang Pilipino. +(http://www.gutenberg.ph) + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + +*** END: FULL LICENSE *** + |