initial commit of ebook 20908HEADmain

85 files changed, 5894 insertions, 0 deletions

diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/20908-8.txt b/20908-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..1409e6b
--- /dev/null
+++ b/20908-8.txt
@@ -0,0 +1,2896 @@
+The Project Gutenberg EBook of Aan de kust van Malabar, by Emile Deschamps
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Aan de kust van Malabar
+       De Aarde en haar Volken, 1909
+
+Author: Emile Deschamps
+
+Release Date: March 26, 2007 [EBook #20908]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK AAN DE KUST VAN MALABAR ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+Aan de kust van Malabar.
+
+Naar het Fransch van Emile Deschamps.
+
+
+
+    I.--Mahé.--Algemeene aanblik.--De stad.--De markt.--De
+    bevolking.--De visscherswijk.--Rijstvelden en voetpaden.--De
+    Aldeeën.--Prijsuitdeeling.--De Mopla's.--De Polea's, lager
+    dan de Paria's.--Enkele bijzonderheden over de kasten.--
+
+
+De kust van Malabar strekt zich in het Zuid-westen van het schiereiland
+Voor-Indië uit over een lengte van ongeveer 540 kilometer tegenover de
+Arabische Zee. Boven de kuststrook verheffen zich de West Ghats met
+hun prachtige teakbosschen, en in de laagte vertoont het land veel
+meren en plassen, die van de zee zijn gescheiden door duinen en door
+vruchtbare vlakten. De havensteden, als Cochin, liggen niet aan zee,
+maar aan de lagunen. Op de kust van Malabar begonnen de veroveringen
+van de Portugeezen; daar stichtten de Franschen Mahé; daar vestigden
+de Engelschen zich voor goed te Tellicherry in 1863.
+
+Als men bij het verlaten van laatstgenoemde stad de houten brug op
+palen betreedt, die over de rivier is geslagen en naar de fransche
+bezitting Mahé leidt, heeft men een prachtig uitzicht. Rechts heeft men
+de riviermonding met de reeks rotsen en de lijn van het witte schuim
+der branding; aan den eenen kant de woning van den administrateur,
+half begraven onder het hooge groen, waarboven palmen wuiven;
+tegenover dat huis een zandige landtong, omzoomd met kokospalmen,
+waarvan de kruinen zich buigen naar het blauwe water der zee; links
+de blauwgrijze rivier, in glanzige kalmte, stroomend tusschen twee
+hagen van groen, dat de warme tint heeft van het tropische gebladerte;
+op den achtergrond in de verte de afgeronde bergtoppen van de Ghats;
+op den voorgrond tuinen en aanplantingen, en heel boven de fijne,
+elegante kruinen der kokospalmen, silhouetten van dakbungalows dicht
+aan het water, wegschuilend in diepe schaduw. Op het water varen
+eenige prauwen, slank en lang, voortgepagaaid door een inboorling,
+die aan een der uiteinden staat. Op het punt, waar de woning van
+den resident verrijst, teekent zich de vlaggestok van de fransche
+driekleur scherp tegen het azuur der lucht af.
+
+Daar passeeren enkele inboorlingen, bronskleurig, met zwarte,
+schitterende oogen, gehuld in hun wit ruim overkleed; sommigen met
+buizen aan, anderen met bloote schouders, allen met een reuzenhoed
+van palmbladeren op het hoofd, dat daaronder bijna onzichtbaar is. De
+vrouwen zijn wonderlijk gekapt, met een kegel van haar op zij van
+het hoofd of aan den achterkant. Zij dragen eenzelfde rokje of pagne
+als de mannen, met een stuk vuil linnen over de borst, die ten halve
+bedekt of geheel naakt is. Daar loopen kleine kinderen als aapjes,
+met een lapje, niet grooter dan een hand, om de decentie te redden
+of ook wel zonder zulk een kleedingstuk; een soldaat met breeden,
+rooden gordel en een tulband van dezelfde kleur, met bloote voeten
+en een wijde broek van zware, blauwe stof en eindelijk een Europeaan
+met grooten helmhoed, wit van het hoofd tot de voeten en gebruind
+door de lucht en het klimaat.
+
+Op het oogenblik van mijn aankomst was het overal kalm en rustig;
+ik kreeg het gevoel, dat ik mij bevond in een slapende of verlaten
+stad. De inboorlingen, die ik tegenkwam, liepen met ernstig gezicht
+zachtjes voort, in groepjes en zwijgend, en van boven viel in de diepe
+schaduw onder de hooge boomen een zware en heete lucht op ons neer. Men
+is ten hoogste verbaasd, als men na eenige straten, of wat daarvoor
+moet doorgaan, te hebben doorloopen, te hooren, dat dit nu Mahé is
+en te vernemen, dat er niet minder dan 4000 inwoners leven. Slechts
+enkele hutten vertoonen zich, en enkele honderden inboorlingen vormen
+de menigte op de markt, ziedaar alles. Dat komt, doordien de hutten
+en huisjes, die vrij ver uiteenstaan, verloren zijn in het hooge
+groen der tuinen en verdwijnen achter de hooge bermen van de wegen.
+
+Die geweldige bermen, die de wegen insluiten tot een hoogte van
+twee meters en meer, worden in den regentijd overdekt met een echt
+tapijt van kleine, teêre grassen, met mos en varenkruid, met kleine
+begonia'tjes en andere planten, en de grond gaat geheel wegschuilen
+onder de bekoorlijke bekleeding, die in wezen blijft gedurende een deel
+van het droge seizoen. Ook de kleinste paden worden aldus omlijst. Men
+moet op de teenen gaan staan, om in de tuinen te kijken. Op bepaalde
+afstanden is in den berm een trapje aangebracht, steil en smal, met
+nauwelijks ruimte voor het plaatsen van den voet. Daar is een ingang
+van een inboorlingenwoning. Of wel de stam van een kokospalm is maar
+eenvoudig over het mostapijt gelegd en van insnijdingen voorzien,
+om als trap te dienen, en de inboorlingen gaan er parmantig op en af
+als over de traptreden van een paleis.
+
+Aan de andere zij van dien natuurlijken muur heeft iedere hut haar
+tuin, haar paramba, die het geheele terrein omvat met de stroohut,
+door een groot dak van gevlochten palmtakken bedekt, goed gebouwd
+en met leem bestreken en van een zekere welvaart getuigend, en de
+aanplanting van mangoboomen, kokospalmen, arecaboomen, vanilleplanten,
+bananen, mimosa's, peperboomen, alle ordeloos door elkaar staande
+en hun gebladerte ondereen mengend, dat in de hoogte zich tot een
+indrukwekkenden koepel vereenigt.
+
+De pyramidale klokketoren van de katholieke kerk geeft aan Mahé eenige
+gelijkenis op een fransch dorp. Bij de kerk begint de Marktstraat en
+op het plein stond vroeger een kleine steenen zuil op een vierkant
+voetstuk, met een borstbeeld van de Republiek, omsloten door een
+ijzeren hekje, waar op feestdagen de fransche kolonie hulde kwam
+brengen aan het verre vaderland. Thans is de kleine zuil overgebracht
+naar de rivier bij de woning van den administrateur.
+
+Tegenover de kerk verrijst naast een mooien bloementuin de school met
+een breede veranda onder witte kolommen, die een groot dak dragen
+van gevlochten kokosbladeren. Aan het plein staan eenige bungalows
+met strooien daken, dan kleine winkeltjes en eenige tuinen, waarboven
+hooge palmen wuiven.
+
+De lange straat, die tegenover de zuil begint, leidt naar de markt. Aan
+den eenen kant ziet men de bungalows of woningen van kleurlingen,
+allen van eenzelfde type, verdwijnend onder hun groote daken van
+palmbladeren en op lage palen rustend. Aan den anderen een lange
+donkere laan, leidend naar de varges, zooals de rijstvelden worden
+genoemd. Hier is het postkantoor, het Zustershuis met een groote
+koetspoort, en daarna een reeks kleine winkeltjes, laag en smal, tegen
+elkander aan gebouwd, waar van alles wordt verkocht, gezouten visch,
+betelbladeren, katoentjes, glaswerk, kruidenierswaren, aardewerk,
+producten uit Europa, naast vruchten uit het land zelf en inlandsche
+geneesmiddelen. Koopers en verkoopers, wandelaars, Mohammedanen, Tiven,
+Naïrs, Hindoes uit Koromandel, mannen en vrouwen, verlevendigen den
+stoffigen weg.
+
+Daar staan verkoopers van ledige kokosnoten, de eenige brandstof,
+naast met zorg ingezamelden en gedroogden buffelmest, daar het hout
+schaarsch is en te duur; ze dragen de notenbasten in groote netten
+aan het eind van een bamboestok; kooplui van groene kokosnoten,
+op dezelfde manier gedragen; colporteurs met manufacturen, die als
+overal in Indië Muzelmannen zijn; een barbier in functie onder het
+strooien afdak van zijn winkel; koopvrouwen met stukjes palmsuiker;
+nieuwsgierigen met den langen parasol van een kokosblad in de hand of
+de banale parapluie van vijf-en-twintig stuivers open in de schaduw,
+zooals de mohammedaansche vrouwen gewoon zijn; jonge Malabarschen,
+die er frisch en welgedaan uitzien, met enorme oorhangers; oude,
+gerimpelde vrouwen, wier oorlellen verlengd zijn door de rekking van
+de zware looden oorversierselen; Tamoelen met ringen of kleine gouden
+sieraden in den neus gestoken, en een hoop kleine zwarte kinderen,
+als aapjes met dikke buikjes vóór de uitstallingen, naakt als wormen
+of met een zeer klein zilveren hartje aan den gordel hangend aan een
+dunnen plantenvezel, bij wijze van vijgeblaadje. De zeevisch ligt ten
+toon gesteld in manden en verspreidt een leelijken stank; verder ziet
+men ossenkarren, terwijl groote buffels met horizontale horens lange,
+met palmbladeren gedekte wagens trekken; politiesoldaten met rooden
+gordel en rooden fez loopen langzaam rond; gebronsde Europeanen,
+bijna zwarte kleurlingen met hoeden en vesten, maar zonder hemd, en
+overal raven, op de daken gezeten, die in groepjes op roof uittrekken
+en van den grond den afval oppikken, of een vrouw volgen, die haar
+portie gezouten of versche visch van de markt heeft gehaald, klaar,
+om als het oogenblik gunstig is, zich op de mand te storten.
+
+Uit het roode stof van den weg stijgt een onmogelijk te beschrijven
+geur op, samengesteld uit rook, roet, bloemen, muskus en visch, een
+exotisch geurtje, dat meer verrassend is dan wel hinderlijk. De markt
+loopt door langs den weg tot even vóór de grens; aan den anderen kant
+begint het engelsche gebied.
+
+Achter de eerste rij winkels strekt zich langs het vlakke strand
+de visscherswijk uit. Het zand is er wit en fijn; de grond ligt vol
+manden, netten en vischgereedschap; tusschen de hutten van stroo zijn
+de lange, smalle prauwen op het strand getrokken, en de overhellende
+kokospalmen schijnen zich te rekken, om hun bladerbouquetten te
+verfrisschen boven het verkwikkende water.
+
+Een lange, donkere laan loopt tusschen eenige woningen, die verborgen
+liggen tusschen bloemen en klimplanten, hagen van hooge boomen en
+muren, behangen met vochtig groen, waaruit sterke geuren opstijgen, en
+komt uit met een breede straat op de promenade van Mahé. Daar heeft men
+tegen het ondergaan der zon te midden van den prachtigen plantengroei
+in de koelte van den vallenden avond een heerlijke gelegenheid, zich
+te verkwikken. Op de banken zitten Portugeezen te praten; langs den
+weg wandelen kalm eenige Mohammedanen; een Malajala vrouw verhaast
+haar schreden; ze heeft een bundel hout op het hoofd en verdwijnt
+in de tuinen, loopend langs de smalle paden, die de overstroomde
+rijstvelden van elkander scheiden. Verderop komt een zuster uit een
+donkere gang, waar ze in de eene of andere armoedige hut troost en
+lafenis heeft gebracht.
+
+Aan het eind staat een groote, ronde, steenen bank, van waar de
+voetpaden uitgaan, die rechts en links naar de paramba's of erven
+leiden. Van die plek heeft men het gezicht op de rijstvelden, enkel
+afgebroken door een paar bouqetten van kokospalmen, door kleine tuinen,
+die oasen gelijken, en heel in de verte een lijn van witte heuvels,
+verdwijnend in een lichten, blauwen nevel. Hier en daar graast een
+kudde buffels in een weide, en als de wandelaars voorbijgaan, ziet
+men ze den kop wantrouwig opheffen en vijandig hun zwarten snuit
+vooruitsteken. Ook wentelen ze zich wel in het slijk der rijstvelden,
+een natte modder, die hun aangenaam schijnt aan te doen. Maar men moet
+oppassen met die beesten, want ze houden niet van Europeanen, en het
+is, of er in hen iets schuilt van den tegenzin van den overwonnene
+voor den overwinnaar, van den Hindoe voor den Engelschman.
+
+Nu en dan treft men op de rustige, stille paden een winkel, gehouden
+door een Mopla of Moplay, zooals de Engelschen, of Maplet, zooals de
+Franschen hen noemen, dat is een mohammedaansche Malabaar met tulband,
+het mes in den gordel als al zijn geloofsgenooten, wachtend op de
+klanten, en het lijkt vreemd, dat er in deze begroeide eenzaamheid
+nog behoefte is aan koophandel. Maar wat zijn deze winkels dan
+ook eenvoudig! Wat specerijen, eenige trossen bananen, die aan het
+stroodak hangen, een beetje rijst, rijpe kokosnoten, ghee, dat is de
+boter van het land in een grooten aarden pot, dat is alles.
+
+Laat ons terugkeeren naar het Kerkplein of dat der Republiek,
+een weinig buiten, tegenover de Marktstraat. Daar komen drie wegen
+samen, een van Tellicherry, een, daar rechthoekig op staande naar de
+tuinen, en een derde langs het plein in steile helling naar beneden
+gaande. Slaat men dien laatsten in, dan komt men aan de kleine
+kade bij de rivier voorbij huisjes en hutten, een weg, die naar den
+engelschen post voert en het raadhuis, waar op feestdagen de driekleur
+uithangt. Aan den ingang van dat gebouw staan altijd twee of drie
+soldaten op wacht, of liever ze hurken neer op de steenen banken,
+en staan op, als wij voorbijgaan, met een hand aan de fez, de andere
+hangend langs den naad van een te wijde broek, waaruit dorre, zwarte
+beenen te voorschijn komen.
+
+Na een paar grootere hutten te zijn voorbijgegaan met driehoekig
+dak, die wel op magazijnen gelijken, verschijnt het Residentiehuis
+van Frankrijk, zetel van den gouverneur der kleine kolonie, die
+hier wordt vertegenwoordigd door een administrateur. Gelegen op een
+vooruitspringend gedeelte der kade met zijn witte muren, groene luiken,
+hooge palmen en zijn heerlijken tuin vol exotische bloemen, gelijkt
+het hotel van den bestuurder op een bekoorlijk kasteeltje. Daarachter
+ziet men de ruïne van een oud fort, dat langzaam wordt opgegeten door
+den plantengroei en het vocht.
+
+Aan den anderen kant begint het engelsche grondgebied met het strand en
+de kokospalmen van Codotty. Er is daar een visscherskolonie met kleine
+hutjes en lange, smalle prauwen, die op het zand zijn getrokken. Een
+vesting, die er in 1793 verrees en die bij de overgave der stad werd
+gesloopt, heeft niet de minste sporen meer achtergelaten.
+
+En dat is het gansche Mahé. Een bouquetje van groen, een fransch
+tuintje binnen in een engelsche kolonie aan de kust van dat Voor-Indië,
+dat nu britsch is en dat een fransche bezitting had kunnen, had moeten
+zijn. Midden op de brug eindigt ons terrein; daar is men op britschen
+grond. Wanneer we er weer overgaan en rechts een weg inslaan langs
+de rivier, komen we na een half uur aan de Aldeeën, een dépendance
+van Mahé, die nog weer fransch is.
+
+Dat verspreid liggen van de engelsche en fransche bezittingen is
+onbegrijpelijk, en de juiste grenzen zijn zelfs nu nog niet precies
+vastgesteld! De Engelschen zijn nooit tot de afbakening der grens
+overgegaan, waardoor ze tegenover de onverschilligheid van onze
+opeenvolgende bestuurders elken dag een weinig terrein hebben kunnen
+winnen, totdat ons gebied met de helft was verminderd. In 1816 strekte
+het zich volgens een manuscript uit dien tijd uit tot Tehombay, twee
+mijlen zuidelijk, met de geheele kuststrook langs de zee; volgens het
+engelsche plan, dat de regeering van Madras inleverde, ging het in die
+richting 1055 meter ver en besloeg een breedte van 1573 meter, terwijl
+er thans nauwelijks 7 of 800 meters toe worden gerekend, geloof ik. Wij
+hadden in dien tijd ook nog veel andere terreinen, bij voorbeeld Mount
+Delly boven Cannanore, Peringwetour in het Oosten e. a. .... Maar
+al die punten zijn niet meer in ons bezit, en op andere, die we nog
+hebben, gevoelen we ons niet tehuis. Het is echter hier niet de plaats,
+om over de administratieve onverschilligheid uit te weiden.
+
+Ongeveer op een halven kilometer afstands beginnen onze Aldeeën,
+namelijk Chalakara rechts, Chambara links, Pallour tegenover en verder
+het laatste stukje fransch grondgebied, Pandakei. De afstand van het
+uiterste eind dezer bezitting tot Mahé bedraagt zes kilometer langs
+een weg, die niet overal best is, die niet altijd door bekoorlijke
+tuinen voert als die van Mahé, maar waar het uitzicht op de omringende
+velden zeer schoon is. Bij het binnenkomen in Pallour aan de bocht,
+waar men den weg van de Aldeeën weer betreedt, doet zich weer de mooie,
+rijke plantengroei voor en gaat men door een laan van eerbiedwaardige,
+mooie boomen met geweldige stammen.
+
+Er is te Pallour een schooltje, dat door de Alliance Française is
+gesticht, maar sinds kort is verplaatst, en het doet eigenaardig aan,
+als ge u in deze zoo exotische omgeving door kleine Malayalams met een
+doek om de lendenen en een bundeltje haar op de kruin van het hoofd,
+hoort toespreken en aanhouden onderweg met een "bouzour moussiou",
+waarbij een aardig rijtje witte tandjes te zien komt.
+
+Wonderlijke mengeling van beschaafden en primitieven is het hier; van
+naakte, gebronsde menschen, die onze taal gebrekkig, maar daarom niet
+onaardig spreken; van ellendige hutten met een donkere opening naast
+de groote kerkdeur; van vrouwen met ontbloot bovenlijf naast dames,
+naar europeesche mode gekleed; van parijsche hoeden en knotten haar
+boven op het hoofd.
+
+Er waren op het oogenblik, dat ik mij te Mahé bevond, 1661 kiezers
+ingeschreven op de kiezerslijsten, onder wie slechts enkele Europeanen,
+het besturend element, en twee of drie vertegenwoordigers van fransche
+huizen. In 1820 telde men er volgens een aanteekening uit dien tijd
+35 Europeanen, 129 "menschen met hoeden", waarschijnlijk portugeesche
+kleurlingen, en 2616 "Indiërs". Het is merkwaardig, op te merken,
+dat er in genoemd jaar niemand trouwde onder de Europeanen en slechts
+een enkel paar onder de "menschen met hoeden", wat wel heel weinig
+was. Die bevolking was verdeeld over 336 huizen, waaronder de hutten
+blijkbaar waren meegerekend, en er waren toen 33 winkels, 52 cantines,
+122 open terreinen en 3 velden nelly of rijst. De kolonie is niet veel
+in belangrijkheid vooruitgegaan. Ze is vrijwel op het oude standpunt
+gebleven, klein en nederig.
+
+Mahé bezit enkele scholen, een voor jongens onder een directeur,
+die gediplomeerd is en uit Pondichéry is gekomen, en een voor
+meisjes onder de zusters; dan was er te Pallour het schooltje van de
+Alliance Française, dat naar Mahé is overgebracht, naar ik meen. In
+het geheel vier scholen met 830 leerlingen en 22 onderwijzers, zonder
+de mohammedaansche school mede te rekenen, die de Alliance heeft in
+het leven geroepen.
+
+Ik had het geluk, een uitdeeling van prijzen bij te wonen in het
+lokaal, waar jonge Portugeezen en Malayali iets van onze taal komen
+leeren. In de zaal met witgekalkte muren werd voor het auditorium,
+waaronder de lichte toiletten van enkele familiën uit de beide koloniën
+opvielen, op de gewone manier die plechtigheid gehouden; de toespraak
+van meneer den president van de Commissie voor het openbaar onderwijs,
+zeer correct in een onberispelijke jas; het komediestukje, dat met
+groote moeite is van buiten geleerd door groote bruine of zwarte
+meisjes, slecht op haar gemak in de gelegenheidskleeren en voorgedragen
+op de manier van papegaaien, die zeggen: "Hebt u ontbeten?" Verder
+het gezamenlijk gezang van de leerlingen van beide seksen; het
+koor van "Brennus, hoofd der Galliërs" met accordeonbegeleiding,
+dat de onderwijzer aan de "grooten" heeft geleerd; de uitdeeling
+van de getuigschriften van gevolgd onderwijs; de overstrooming met
+zwartjes en de ontevredenheid van enkele leden van den gemeenteraad,
+die niet gesticht zijn over hun plaats of boos, omdat er geen stoel
+gereserveerd is voor "Mevrouw."
+
+Dat alles maakt in die exotische omgeving een zonderling effect;
+die trossen van gekleurde aangezichten, die met open monden van
+nieuwsgierigheid toekijken, die naakte, bronzen schouders; die toefjes
+zwarte haren boven op de kale hoofden; die europeesche toiletten, die
+zoo leelijk staan op de zeer mooie lichamen; die gouden en zilveren
+sieraden ter verfraaiing van jonge meisjes en die aangebracht op
+plaatsen, waar wij ze niet gewend zijn, in den neus, boven in de ooren
+of aan de voeten; die zwarte jassen, de hoeden en dan de guirlanden
+van kokosbladen, het is alles wonderlijk tusschen de geuren van
+tropische bloemen en, ik weet niet, welken gemuskeerden aardgeur,
+die overal vandaan komt en uit den grond schijnt op te stijgen.
+
+Te Pallour was er ter eere van de prijsuitdeeling een landelijk
+feest. Wij waren uitgenoodigd door den rechter van de kolonie, een
+nog zeer jongen man, die met den griffier de gansche rechterlijke
+macht vormde, en begaven ons erheen in een karretje, met een buffel
+bespannen. De ontvangst was luisterrijk door het orkest, dat uit een
+fluit en een trom bestond.
+
+In een paar kleine ruimten op palen en onder dak, waar de grond
+rijkelijk met cycasbladeren was bestrooid, stond aan den eenen kant
+een troepje zwartjes met oogen, schitterend van nieuwsgierigheid, arme
+kleinen, waarvan maar een klein gedeelte den vuilen schouderlap en het
+rokje voor schoone kleeren heeft kunnen vervangen; aan de andere zijde
+stonden de kleine meisjes, die trotsch het haarkegeltje op de kruin
+netjes hebben opgebonden en er kranig uitzien, vroolijk en opgewekt. Er
+waren banken voor de gasten en een paar stoelen voor "meneer den
+rechter," die voorzitter was, voor "meneer den burgemeester," twee
+of drie leden der plaatselijke raden en mij. Achter stond in de open
+lucht het orkest, dat brandde van ijver en door den strengen blik
+van den president met moeite in bedwang werd gehouden.
+
+Zij openen de zitting. Daarna zegt de president zijn rede, die door
+het kleine zwarte goed ernstig en kalm wordt aangehoord, als jonge,
+welopgevoede burgers, die er niets van begrijpen. Vervolgens moeten
+eerst de jongens, dan de meisjes antwoorden, en het is een waar
+genoegen, bij deze banale plechtigheid de jeugdige wilden Fransch
+te hooren spreken, ze te hooren lezen van een groot stuk papier,
+waar een vetvlek van vingers op is te zien naast het groote schrift
+van den meester. Hij is daar, de onderwijzer, in correcte zwarte jas,
+een intelligente jonge Portugees, ook zijn jonge vrouw, een Katholieke
+van Quilon, met de warme tint van de vrouwen van Malabar, de haren
+vol vreemde sieraden, met neergeslagen oogen, in een houding van
+achterafgezette godin en in een kleedje van veelkleurige tulle. Beiden
+zeer waardig en al den lof verdienend, dien de president hun niet
+onthoudt.
+
+De prijsuitdeeling had plaats; er werden boekjes gegeven met half
+engelsche en half malayalamsche titels, fransche boeken en pakjes,
+die het meest begeerd werden, en die waren: eerste prijs, twee
+roepijen; tweede prijs, één roepij; eerste accessit, acht anna's,
+(75 centimes.) De handen rekken zich naar de kleine, witte papiertjes,
+die allen begeerig bekijken, terwijl ze in hun haast, om ze te halen,
+de kroon van groen papier vergeten, die ze op het hoofd moeten dragen
+en dan weer mee terugnemen voor den volgenden prijswinner. Enkelen
+houden de kroon op en denken er niet meer aan, gauw naar hun plaats
+gaande, om het pakje te kunnen openen, dat hun in de vingers brandt,
+waarna ze heengaan, bekranst met lauweren, waarboven het toefje zwarte
+haren uitsteekt.
+
+Dan treedt een aardig klein ding, een meisje, de glorie van de klasse
+naar voren, met kleine oogjes, die intelligent schitteren, en zingt
+een oud volksliedje. De fluit en de trom, waar een man zijn groote,
+vereelte hand op heeft gelegd, om den klank te temperen, begeleiden
+zacht het Hindoemeisje, dat de allures aanneemt van een jeugdige
+bayadère. Het is alles naïef en bekoorlijk.
+
+De plechtigheid is afgeloopen. Ieder gaat zijns weegs, bladerend in het
+boekje met de verbazing van aapjes, die naar een a-b boek kijken. Maar
+dat alles blijkt toch niet zonder invloed; een beetje eerbied voor de
+vlag wordt meegenomen tusschen de bladen van de boekjes, en een gevoel
+van liefde ontwaakt voor het volk, dat zich voor hen interesseert.
+
+Een van de volksstammen, en een der belangrijkste, van de kust
+van Malabar, de Maplets of Mopla's, zijn de afstammelingen van
+de eerste arabische kolonizeerders, die Indië veroverden. Als alle
+andere mohammedaansche secten worden ze aan de kust samengevat onder
+den naam Boutimaré. Ze hebben een hoofd of tanguel, die te Ponany
+resideert, in het Zuiden van Calicut en die de eerste kaste vormt. Na
+hem volgen de koya's, dat zijn in zekeren zin de priesters, wonend in
+bepaalde districten, waar ze de rechtsspraak uitoefenen. Zij wonen
+de plechtigheden niet bij, waar eer aan de kadi's wordt bewezen, en
+het voorschrift, dat den vrouwen verbiedt, tot mannen te spreken,
+geldt niet voor hen. De tanguel, alsook de zoon van zijn zuster,
+die naar malabarsch gebruik als troonopvolger wordt beschouwd, zijn,
+naar het heet, in het bezit van een manuscript in het Arabisch,
+dat zeer kostbaar is en het origineel moet zijn, waaruit Ferichta de
+geschiedenis van deze kolonie heeft gehaald.
+
+Die Mopla's beschouwen zich als van hoogere afkomst dan de Mohammedanen
+uit het Noorden van Indië, die daarentegen juist het tegenovergestelde
+denken. Ze zijn in het land gekomen kort na de uitbreiding van het
+Islamisme en hebben zich er al spoedig van al den handel meester
+gemaakt. Later hebben ze zich sterk vermengd met de verschillende
+bewoners van andere stammen en van hen veel gebruiken en gewoonten
+overgenomen, ook de taal is niet zuiver gebleven, zoodat ze van
+hun afkomst niets hebben behouden dan het eigenaardige type en hun
+mohammedaanschen godsdienst, ofschoon sterk veranderd. Ze noemen zich
+afstammelingen van Ali en Fatima, dochter van Mohammed.
+
+Aan de kust van Malabar hebben de Mopla's allen handel in handen. Voor
+dat vak geboren, jagen ze de winst na en zijn hard van karakter. In
+het algemeen zijn het knappe menschen, meer of minder donker van tint,
+soms zeer licht van kleur. Ze dragen in enkele gevallen het gewone
+malabarsche costuum, maar meestal het korte buisje van wit katoen
+en een mutsje van dezelfde kleur met een doek eromheen gebonden,
+bij wijze van tulband. Die doek, waaraan hun sleutels hangen,
+speelt een zekere rol in hun leven, als het stuk vuil linnen van de
+Singhaleezen. Ze houden hem in de hand, over den schouder geslagen,
+om den hals of op het hoofd; hij doet dienst als zakdoek, als handdoek,
+of dient tot tijdverdrijf als de rozenkrans van de Turken.
+
+Ik heb hooren zeggen, dat ze een afzonderlijke taal zouden hebben, die
+ze nooit spreken, en een schrift, dat van het malayalamsche verschilt;
+maar zoo iets is, hoe eenvoudig het moge schijnen, niet gemakkelijk
+te onderzoeken. Ze hebben hun moskeeën, die zeer eenvoudig zijn en
+meestal slechts uit niet veel meer bestaan dan een strooien dak bij een
+vijver of plas, waar ze komen bidden en hun wasschingen verrichten. Hun
+invloed in het land is groot, zelfs in gevallen, waarin de strenge
+kastenregels gelden. Zoo zal een Tive bij een bezoek vertrekken, als
+een Mopla binnen komt, of hij zal wachten, tot deze is vertrokken,
+als, wanneer hij komt, de ander er reeds is. Ze hebben hun stamtaal
+vergeten, want weinigen onder hen kennen nog eenige arabische woorden;
+maar toch kennen de meesten enkele verzen uit den Koran. Stoutmoedig
+tot het vermetele, hebben de Mopla's herhaaldelijk last gegeven aan
+de engelsche overheden door hun brutaal optreden, hun strijdlust en
+hun samengaan in kleine groepen opstandelingen, die moord en brand
+stichtten en dan zich in een moskee verscholen, waar ze zich vaak
+tot den laatsten man lieten doodschieten.
+
+Dan zijn er de Tiven, oudtijds Sjenon geheeten, de talrijkste groep
+aan de kust van Malabar. Het zijn de dragers van de reuzenhoeden van
+palmbladeren, waaronder ze er zoo vreemd uitzien; ze bereiden hun
+toddy uit het sap van de kokosnoot tot een sterken gegisten drank. In
+het Fransch worden ze in Mahé "soureurs" genoemd. Hun manier, om in
+de kokospalmen te klimmen, met gebonden handen en voeten in een paar
+seconden evenals de inboorlingen van Ceylon, is zeer karakteristiek. De
+behandeling der boomen is dezelfde als in geheel Indië; de man slaat
+de bloemen, nog in hun scheeden besloten, van den boom, geeft er een
+snede in met een scherp stuk hout; met een mes snijdt hij dan telkens
+een klein stukje van de bloemscheede af en wrijft de oppervlakte in
+met kalk, als het sap bestemd is voor de vervaardiging van suiker,
+en met een blad, als er kalloe, dat is de gegiste drank, van moet
+worden gemaakt.
+
+De Tiven zijn maar een kaste, en een zeer lage kaste, van de Soedra's,
+die hier Souderen worden genoemd. Men kan hen in twee categorieën
+verdeelen, de stedelingen en het landvolk; de eerste klimmen niet in de
+kokospalmen, maar voeren zoowat van alles uit buiten de werkzaamheden,
+opgedragen aan bepaalde kasten. Het zijn arme lieden, die soms werken,
+maar naar elke gelegenheid hunkeren, om niets te doen, over het geheel
+een rustig volkje.
+
+Evenals geheel Indië heeft ook de kust van Malabar haar paria's,
+die er Polea's heeten. Die mogen niet in Mahé komen en in geen enkele
+andere stad. Ze bewonen in den omtrek ellendige hutten in een buurt,
+die voor hen afzonderlijk wordt gehouden. Hun type verschilt eenigszins
+van dat der overige Malayali; ze zijn donkerder, maar niet leelijk. Ze
+moeten zich op grooteren afstand van de overige kasten houden dan de
+echte paria's, die er ook niet ontbreken. Als een Tive hen ontmoet
+of zich in hun tegenwoordigheid bevindt, moet hij zich onmiddellijk
+gaan baden. Er waren weinig, toen ik hen ging zien in hun kamp op een
+kwartier afstands van Mahé; ze waren bijna allen vertrokken met verlof
+van hun heer naar Wynaad, waar ze op plantages moesten werken. Maar ik
+heb hen dikwijls gezien te Pandakel, met een hakmes in de hand, staande
+onder een grooten boom bij een kleinen tempel bij de gemeentelijke
+bungalow, terwijl ze bij de brug wachtten, tot die vrij was, om er
+op hun beurt over te gaan, en van het pad ter zijde tredend, als er
+iemand van een andere kaste voorbij ging. Hun vrouwen zijn niet minder
+behaagziek dan andere vrouwen en sieren zich graag met kostbaarheden.
+
+De paria's zijn in Indië de slaven van de andere kasten. Ze vormen de
+armste kaste, en daar ze niet meer verdienen dan de enkele korrels
+rijst, hun door hun meesters toegestaan, hebben ze weinig kans,
+zich uit hun ellendigen toestand op te heffen. Maar ze staan ten
+minste op zichzelf. De polea's van de kust van Malabar doen dat niet,
+want ze maken deel uit van het stuk grond, waar ze wonen. De eigenaar
+koopt hen met den grond, en ze hebben het recht niet, zich aan die
+lijfeigenschap te onttrekken. Dit is de eenige streek in Indië, waar
+de echte slavernij tot op onze dagen in stand is gebleven, trouwens
+een vreedzame slavernij, daar de menschen goed worden behandeld en
+goed voedsel krijgen, alsook de weinige kleeding, die ze behoeven. In
+vroeger tijden was het gebruikelijk onder de eigenaren, die paria's aan
+elkander te verkoopen. Voor eenige roepijen en wat rijst veranderde
+een mensch van meester; maar tegenwoordig is die handel, als hij nog
+eens plaats vindt, ver van gebruikelijk.
+
+Er bestaat geen enkele vrije polea; ze worden allen als slaven
+geboren. Het is waar, dat ze hun vrijheid zouden kunnen krijgen door
+de vlucht; maar niemand is ooit op dat denkbeeld gekomen. Ze hebben
+geen voorstelling van een ander bestaan, en het is zoo goed als zeker,
+dat een dergelijke vraag nooit onder hen besproken wordt, noch in
+hun gedachten opkomt. Toen ik met hen sprak bij hun ellendige hutje
+met de leemen wanden, vroeg ik hen: "Maar kunt ge niet gaan werken
+ergens anders, te Calicut of te Tellicherry?"--"Ja," antwoordden ze,
+"als onze heer het goed vindt."
+
+Bij een der woningen vond ik een hoop schelpen van zeedieren, het
+overblijfsel van veel maaltijden, als er gebrek was aan rijst. "Wij
+zijn arm," herhaalden ze graag tot mij, maar niet om te bedelen;
+vragen deden ze niet. Ze houden zich kalm, en hun lot is thans
+niet ongelukkig; maar wat moet het geweest zijn, toen een Naïr, die
+hen onderweg ontmoette, het recht had, ze als kwaadaardige dieren
+te dooden!
+
+Tiven en Macqueezen, de visschers, over wie ik reeds heb gesproken,
+vormen de malabarsche onderkasten van de laatste der vier groote
+afdeelingen, waarin de bevolking van Indië is verdeeld, en die
+zijn: de Brahmanen of priesters, die den eeredienst leiden, het
+dogma verklaren en de eenigen zijn, aan wie de kennis van Brahma is
+geopenbaard, omdat ze volgens de legende uit het hoofd van den god
+zijn gesproten. De Ksjatria's of krijgslieden, tot wie de Radja's
+behooren, voortgekomen uit de schouders van Brahma en die ik heb hooren
+verdeelen in afstammelingen van de zon en afstammelingen van de maan,
+de eersten reiner en in staat, om in een grooter aantal landen koning
+te wezen. Dan de Vayssia's, die zich met landbouw bezig houden, met
+veeteelt en handel en eindelijk de Soedra's of landbouwers, arbeiders
+van allerlei aard, waarvan de eerste onderafdeeling die der Naïrs is,
+nader te vermelden om hun eigenaardige gebruiken.
+
+Men weet, dat die kasten met hun onderverdeeling tot in het oneindige,
+want er zijn ongeveer negentig soorten van Brahmanen bekend en veel
+honderden andere, als zooveel verschillende volken zijn, van elkaar
+gescheiden door niet te overkomen slagboomen; dat ieder handwerk
+een eigen kaste vormt, of liever, dat ieder kaste en onderkaste zich
+enkel met een enkel bedrijf inlaat, dat ze reeds van den aanvang af
+beoefende en dat onder geen enkel voorwendsel iemand eraan zou denken,
+iets anders ter hand te nemen of zich op te werken uit den toestand,
+waarin zijn geboorte hem heeft geplaatst.
+
+Sommige kasten, het grootste aantal, zijn eigen aan het geheele
+schiereiland, dikwijls onder verschillende namen naar de taal, die
+ze spreken; andere behooren bij een bepaalde streek en worden alleen
+daar aangetroffen. De kust van Malabar is een der gebieden, die over
+een kleine oppervlakte de meeste kasten herbergen van die, welke in
+het land voorkomen. Wij zullen ze nu en dan ontmoeten, de Vanyens,
+die olie bereiden en verkoopen; de Maléens, die de trom bespelen en
+hun haren laten groeien, terwijl ze ook jongleurs zijn; de Tyens,
+die Tiven door de Europeanen worden genoemd, die toddy bereiden,
+de huizen dekken met palmbladeren en enkele andere werkzaamheden
+verrichten; de Tsjaliens, die weven; de Sjetty, die platte koekjes
+bakken ten gebruike bij de curry, waarmee de rijst wordt gekruid en
+die het lekkerste eten is voor den inboorling; de Maréens, die de
+trommels fabriceeren, en de Ceyons, die aardewerk maken. Door deze
+eenvoudige optelling van slechts enkele der kasten uit het land kan
+men wel bemerken, hoe talrijk zij zijn.
+
+De verwarrende overvloed van gebruiken en gewoonten, die wetten in het
+leven roepen, waartegen zelden wordt gezondigd, is bij deze veelheid
+van onderscheidingen buitengewoon. Laat ons als voorbeeld enkele
+regelen over de opvolging nemen in het bezit. Er zijn aan de kust van
+Malabar twee wijzen van erfopvolging naar de kasten. Bij de Brahmanen,
+de Vayssia's en tien andere zijn de kinderen de erfgenamen. Bij de
+Ksjatria's, de Soedra's tot aan de kaste der Palichans, de vroegere
+palankijndragers van den vorst, erven de zusterskinderen. Bij de
+Tyens en de Igeaven zijn beide manieren in gebruik; maar van de rivier
+Kotté af in het Zuiden zijn het de kinderen, die erven, terwijl aan
+den anderen kant van den stroom erven de neven en de zoons naar de
+bepalingen, die op het oogenblik van het huwelijk zijn gemaakt.
+
+Het meest gevolgde gebruik is dat, hetwelk aan de kinderen van
+de zuster de erfenis verzekert van den broeder. Maar er zijn
+uitzonderingen; zoo heerscht onder de barbiers van de twee laagste
+kasten onder de bovengenoemde de gewoonte, dat de kinderen direct
+van de ouders erven.
+
+In de families, waar de kinderen erven, zijn giften, aan de
+zusterskinderen geschonken, alleen van kracht, als de rechtstreeksche
+erfgenaam erin heeft toegestemd. De erfgenaam is dus niet gehouden,
+de schulden te betalen, aangegaan zonder zijn toestemming; is hij nog
+onmondig, dan is het consent der moeder noodig. Het gebruik wil ook,
+dat een goed, roerend of onroerend, aan iemand geschonken door zijn
+vader, rechtens toebehoort aan den zoon van dien man; de zusterszoon
+heeft er in het geheel geen recht op.
+
+Naar dit eenvoudig overzicht kan men oordeelen over de moeilijkheid,
+die deze stammen soms moeten vinden in het bepalen van wat hun in
+den doolhof van regels en voorschriften te doen staat, want alles
+verschilt weer naar de districten, de rassen, de kasten en in eenzelfde
+district naar de onderscheiden plaatsen. Het is niet mogelijk voor
+een Europeaan, er zich in thuis te vinden.
+
+
+
+
+
+    II.--Godsdienstige en andere feesten.--Dansen, liefdegaven en
+    vasten.--Het hanenoffer.--Dat van de schapen.--De 14de Juli te
+    Mahé.--Kleeding, haartooi.--De ringen in de oorlellen.--De
+    versierselen van goud, zilver of lood.--Verschillende
+    gebruiken.--Enkele van de reinigende stoffen.
+
+
+De kust van Malabar is een van die gebieden in Indië, die de
+eigenaardigste zeden en gebruiken hebben en ook een der minst
+bekende en bezochte. Men kan zich niet voorstellen, hoeveel er in de
+bergachtige districten, waaraan ze grenst, nog te ontdekken valt uit
+het oogpunt der wetenschap.
+
+In de feesten kan men de meest belangwekkende zijden van het
+leven der inboorlingen herkennen, omdat daarbij, hier nog meer
+dan elders, de bijzonderheden wortelen in den godsdienst. Er
+worden veel feesten gevierd; de geboorten, de sterfgevallen, de
+volwassen leeftijd der jonge meisjes, de verloving, de oogst geven
+aanleiding tot verschillende plechtigheden, dikwijls met bepaalde
+tusschenpoozen herhaald. Enkele daarvan zijn alleen hier in gebruik;
+andere worden gevierd over het geheele schiereiland van het Noorden
+tot het Zuiden door de Mohammedanen en de onderscheiden kasten van
+inboorlingen. Zonder te gewagen van de feesten, eigen aan Indië in
+zijn geheel, gelden er bij de Malayali zes hoofdfeesten in het jaar,
+die door alle kasten worden in acht genomen.
+
+Het eerste is dat van het Nieuwe Jaar, dat den eersten van hun maand
+Medon (11, 12 of 13 April) begint. Het duurt twee dagen; maar de kaste
+van de Macqueezen begint de viering tien dagen vroeger, van acht tot
+tien uur des avonds in de kleine pagode te Mahé.
+
+Op den vooravond van dien eersten dag van het jaar worden er,
+òf binnen de hut òf onder de varanda neergezet een kandelaar met
+aangestoken kaarsen, rijst, rijpe kokosnoten, komkommers, een kruik
+vol water, gouden en zilveren sieraden, een stuk gevouwen wit linnen,
+een goudstuk met de beeltenis van den een of anderen god, bloemen,
+een godsdienstig boek, en bij het aanbreken van den dag moet ieder
+inwoner van de hut die voorwerpen hebben bekeken onder het prevelen
+van gelegenheidsgebeden en eer hij of zij nog tot iemand heeft
+gesproken. Als die kleine bedevaart is volbracht, gaat men baden,
+om zich te reinigen en begeeft zich dan naar de pagode, waarna de
+armen gaan bedelen en de anderen hun bloedverwanten en vrienden op
+het feest noodigen.
+
+Het Bahoefeest, dat dan volgt, valt op den avond vóór volle maan van
+de maand Karkadon, omstreeks 14 Juli. Op dien dag schiep volgens de
+Sastrom, het samenstel van alle godsdienstige en maatschappelijke
+voorschriften op de kust van Malabar, God den man en de vrouw,
+van wie hij lichaam en geest genadiglijk in het Paradijs wilde
+ontvangen. Toen de beide eerste menschen dezelfde gunst vroegen voor
+hun afstammelingen, antwoordde hun de Schepper, dat al degenen, die
+op den Bahoedag vurig voor hen zouden bidden en ook ter herinnering
+van de dooden, het Paradijs zouden winnen. Daarom beschouwen de
+Malabaren het Bahoefeest, dat beteekent "feest der dooden", als een
+van hun hoofdfeesten; slechts zeer weinigen zouden eraan denken het
+niet te vieren. In een expresselijk daarvoor bestemden pot koken ze
+de rijst voor het feest, en na de schimmen der gestorvenen te hebben
+aangeroepen, geven ze de rijst aan de raven. Evenals het vorige feest
+moet ook dit aan aalmoezen worden gewijd.
+
+Dan is er het Onomfeest, verjaardag van de geboorte van Maa-Velly,
+den eersten vorst, die door den Schepper was afgezonden, om de wereld
+te regeeren. Het valt in de maand Tsjingon, (13 tot 16 Augustus). Het
+wordt vooruit wiskundig vastgesteld. Tien dagen lang zet men in de
+meeste huizen op den drempel bloemen neer en linten van verschillende
+kleuren schikt men er. Dan baadt men zich ter reiniging, gaat bidden
+in de pagode, trekt nieuwe kleederen aan, en zij, die het kunnen doen,
+deelen aalmoezen uit.
+
+Hier moet worden opgemerkt, dat aalmoezen geven en ze ontvangen
+een voorrecht is van de kaste der Brahmanen. Bedelen heeft dus
+voor hen volstrekt niets vernederends, en dat is gemakkelijk waar
+te nemen, zoowel aan de vrijmoedige manier, waarop ze vragen, als
+aan de onverschilligheid, die ze aan den dag leggen, nadat ze iets
+hebben ontvangen en zelfs nadat ze niets hebben gekregen. Het zijn
+trouwens niet enkel arme Brahmanen, die giften in ontvangst nemen;
+de vijf goede gaven, dat zijn koeien, kleeren, grond, graan en goud,
+worden met evenveel genoegen aangenomen door de rijken; ze vragen
+er wel om, als het noodig is. Dansers verschijnen op het Onomfeest,
+door van hut tot hut te gaan dansen ter herinnering aan het bevel,
+gegeven door Maa-Velly, zich aan die kunst te wijden. Dit deel van
+de plechtigheden wordt zelfs aanbevolen in de Sastrom.
+
+Het Naravatryfeest valt in de maand Kanny, de zesde van het jaar,
+van den 15 tot den 17den September. Het duurt negen dagen en
+wordt vastgesteld als het vorige door berekeningen van hindoesche
+wiskunde. Het is het feest van de maagd Sarasswady, godin der
+wetenschap en ook van de welsprekendheid, de muziek en de kunst,
+de vrouw van Brahma. Van den eersten dag af worden alle boeken van
+de Sastrom in de huizen op een afzonderlijke plaats neergezet, waar
+ook alle soorten van wapenen worden bijeengebracht en alle werktuigen
+van landbouwer en handwerksman. Zoo gebeurt eveneens in de pagoden,
+en niemand mag die plek naderen, buiten dengene, die er de wacht
+moeten houden. Aan den persoon, die het grondigst onderlegd is in de
+kennis van de godsdienstige gebruiken, wordt die zorg toevertrouwd. Men
+moet gedurende die negen dagen zich voorbeeldig gedragen, zich wijs en
+godsdienstig toonen, omzichtig in zijn woorden en eerlijk in zijn zaken
+zijn, wat wel eenigszins doet vermoeden, dat het tegenovergestelde
+dikwijls voorkomt in gewone tijden. Er zijn ook personen die in de
+feestdagen vasten. De radja's of vorsten laten het aanbreken van de
+negen dagen begroeten met geweerschoten. Alle kasten, waar men aan
+muziek doet, grijpen naar hun instrumenten. Eindelijk worden weer
+aalmoezen aanbevolen..... vooral door de Brahmanen, die ze ontvangen.
+
+Het vijfde feest is dat van Pattamoedeon in de maand Toelaon, de
+zevende van het jaar (15 tot 17 October). Het duurt twee dagen,
+de tiende en elfde dag van de maand zijn ervoor bestemd. Het is
+ingesteld ter eere van prins Arjoenein, die, om de gave te erlangen
+van onkwetsbaarheid in het gevecht, zich had onderworpen aan een
+langdurige overpeinzing in het bosch. De Schepper nam, om hem op
+de proef te stellen, de gedaante aan van een jager, die de bosschen
+afzocht en juist een wild zwijn met zijn pijlen had neergelegd. Deze
+man kwam zich onder de bescherming van Arjoenein stellen, die, nadat
+hij zich van het dier had meester gemaakt, weigerde, het terug te
+geven. Er brak een twist uit, die eindigde met een eigenaardig gevecht
+van twee dagen, waarna de Schepper, getroffen door de zielskracht en
+de rechtvaardigheid van den boetvaardige, hem het voorrecht verleende,
+onkwetsbaar te wezen. Oudtijds vermaakte men zich met de jacht; maar
+tegenwoordig, nu het bezit van wapenen aan de autoriteiten moet worden
+opgegeven, wordt er weinig meer gejaagd.
+
+Het zesde en laatste feest is het Oetsjal. Het valt op den 30sten
+van de maand Magueron, (11 tot 13 Januari) en duurt ook twee dagen,
+den eersten dag der genoemde maand en den eersten van de volgende,
+Koembon. De beide dagen worden door de Malabaren Tsangrandi genoemd,
+dat wil zeggen het eind der maand en het begin der volgende. Ze
+beweren, dat dan de zon haar loop naar het Noorden hervat, en naar
+de Sastrom zullen diegenen, die in deze periode sterven, gered
+worden. Het feest wordt gevierd met een bezoek aan de pagoden,
+met een reinigingsbad, met het geven van aalmoezen, als bij alle
+andere feesten. Werklieden en geletterden moeten bij zich tehuis
+hun gebruiksvoorwerpen welriekend maken, de eersten hun gereedschap
+en hun werktuigen, de laatsten hun boeken, en niemand mag zich aan
+eenigen arbeid overgeven. Ook de landbouwers staken den veldarbeid.
+
+Buiten die door de godsdienstige boeken voorgeschreven feesten moet
+men nog verscheiden door het gebruik verplichte bezoeken brengen aan
+enkele tempels, bij voorbeeld aan dien van het district Arcalet,
+op een dagreis afstands van Mahé, waar Tiven en Naïrs, mannen en
+vrouwen, eenmaal per jaar naar een oud tempeltje moeten gaan en er
+een gift offeren van minstens een fanon, ongeveer een kwart franc,
+en naar de drie pagoden van Poutlett te Mahé, gewijd de eene aan
+de Maagd Bagavady, de andere aan Goelien-Devon, haar bewaker, en de
+derde aan Koetichatin-Devon, een andere beschermende godheid. Onder
+alle kasten te Malabar heeft men pagoden, aan die drie goden gewijd,
+zoowel als aan vele andere, maar die van Poutlett worden door de
+Tiven hoog vereerd, en elk jaar, op den 22sten Koembon (2 Maart)
+vieren ze er hun driedaagsch feest; ze komen van zeer ver, om
+hun offeranden te brengen. Ze beweren op dit stuk, dat als iemand
+voorbij die tempels gaat na middernacht, wanneer de plechtigheid is
+afgeloopen, dat dan de god niet verzuimt, met steenen te gooien. Er
+zijn er op die manier menschen verjaagd, zonder dat ze konden zien,
+waar de projectielen vandaan kwamen, wat, op den tijd van het etmaal
+gelet, niets onwaarschijnlijks heeft en wat aantoont, hoe groot de
+waakzaamheid is der dienaren in de buurt van den god en hoe goed ze
+zorgen voor de geheimzinnige gebruiken en.... voor hun kas.
+
+Ziehier, waarin die plechtigheid bestaat of liever die plechtigheden,
+want er zijn twee, één overdag, de andere 's nachts, beide al even
+weerzinwekkend. Bij dag heeft het hanenoffer plaats. Het gebeurt
+vóór het altaar van den god Koetinchatin, die, naar men mij gezegd
+heeft, de duivel is en tevens een beschermgod. De toeloop is groot,
+en velen brengen één of meer hanen mee. Op die wijze stellen de
+geloovigen hun kippen en gevogelte onder de bescherming van den god,
+die ze moet verdedigen tegen de aanvallen der vijanden, vooral raven,
+die de kuikentjes stelen. Er worden den god één of verscheiden hanen
+beloofd tegen het feest.
+
+De Peroe-Bannan, de danser, die den god-duivel voorstelt, treedt al
+dansend buiten de pagode, schreeuwt en gesticuleert, en gaat op het
+een paar treden hooge altaar staan, tegenover het gebouw. Hij is geel,
+zwart, rood en groen geverfd en draagt een mantel met roode strepen. De
+eerst aangekomenen stellen hem de vogels ter hand, den eenen na den
+anderen, en na enkele gillen als van een bezetene, vat hij een der
+vogels bij de pooten aan met de eene en bij den kop met de andere
+hand, slaat dan de oogen ten hemel en bijt in den hals van het dier,
+waarvan hij het bloed drinkt. Daarna ontrukken de geloovigen elkander
+de brokken van het slachtoffer. Er wordt den danser een andere haan
+toegereikt, de lucht weerklinkt weer van rauwe kreten, en de daad wordt
+herhaald; de Bannan drinkt of schijnt te drinken het bloed van het
+tweede offer, dat weer verdeeld wordt. Dat afschuwelijke schouwspel
+duurt drie of vier uren; al dien tijd slurpt de man zonder ophouden
+en zonder vermoeienis, zonder weerzin schijnbaar, het warme bloed,
+en de toeschouwers betwisten elkander de doode dieren. Honderden
+hanen worden zoo om hals gebracht.
+
+Daarna begint de muziek; de Bannan zet een ronden hoed op met vreemde
+zilveren versierselen en pauwenveeren, schreeuwt, tiert draait en
+wendt zich, gooit de booze geesten met steenen, die wel eens terecht
+komen op het hoofd der Mopla's en wapent zich met een doosje vol
+steenen, waarmee hij al springend en gillend naar buiten stort,
+voorafgegaan door de muziek en gevolgd door de menigte, die hij op
+een afstand houdt door de bedreiging met de steenen. Na een loopje
+naar de rijstvelden komt men bij de pagode terug.
+
+Gedurende de geheele plechtigheid hebben de geloovigen offeranden
+gebracht aan den god, die ze zelf aan den bewaker der pagoden ter
+hand stelt, volgens de verzekering van een Tive, die mij de zaak
+uitlegde. De beiden verdeelen den buit, en de geloovigen gaan uiteen.
+
+In den nacht heeft het schapenoffer plaats, dat geschiedt vóór den
+tempel van de maagd Bagavady, aan den voet van het altaar, op de
+binnenplaats geplaatst. Alle Tiven van Mahé zijn tegenwoordig. De
+Bannan, in dezelfde kleeding van overdag, steekt de schapen dood
+met een mes van eigenaardigen vorm, versierd met kleine afhangende
+versierselen, zoodat het instrument leven maakt, als het gezwaaid
+wordt onder het oorverdoovend tromgeroffel. Het bloed wordt in een
+groot vat opgevangen, en als alle slachtoffers dood zijn, worden er
+bloemen bijgevoegd, rijstpoeder, santal en kurkuma, ingrediënten,
+die bij de plechtigheid behooren; vervolgens gaat hij op een bankje
+zitten tegenover de menigte en met geopende handen laat hij al het
+bloed uit het vat loopen, terwijl hij het links en rechts en vóór zich
+uit werpt. Door de vrees voor stolling van het bloed moet de bewerking
+snel geschieden. Eindelijk laat hij het ledige vat om zich heen rollen
+en werpt het weg, waarna een helper het opneemt. Hij heeft dan nog
+slechts een paar woorden tot de menigte te zeggen van af het altaar,
+om de menschen op te wekken, veel offeranden aan de godheid te brengen,
+en de plechtigheid is afgeloopen. De plek is, als men denken kan,
+ruim verlicht met een aantal lampions en er wordt bij geschoten als
+bij alle feestelijkheden in dit land.
+
+Het is moeilijk, thuis te raken in de verwarring van deze ingewikkelde
+theogonie, die millioenen goden erkent, van Brahma en zijn vrouw
+Sarasswady af, de godin der welsprekendheid en der schoone kunsten,
+tot de kleine huisgoden, die afwisselen naar de streek, tot de dieren
+en de voorwerpen, die in godheden zijn veranderd en met evenveel vuur
+worden aangebeden als Brahma zelf, de heer der wereld. Wij bepalen
+ons tot wat het toeval der reis ons aanwees van de zeden en gebruiken
+en ceremoniën.
+
+De plechtigheden bij de meeste der malabarsche feesten komen met
+elkander overeen: bezoeken en giften aan de pagode, reiniging
+door een bad, aalmoezen, gegeven en ontvangen, en eindelijk het
+vasten. De vastentijden zijn voor hen, die trouw de godsdienstige
+voorschriften volgen, talrijk in het Brahmaïsme; als ze angstvallig
+in acht worden genomen, brengen ze de dagen, waarop de geloovigen
+zich mogen voeden, wel tot de helft terug. Men zou een heel hoofdstuk
+kunnen vullen met de optelling der dagen en omstandigheden, waarbij
+een vrome Indiër zich van alle voedsel moet onthouden. De nieuwe en
+de volle maan, bepaalde dagen van de maan van een bepaalde maand,
+de dagen van de nachteveningen, het zonnestilstandspunt enz., de
+talrijke heiligendagen, de verjaardagen van den dood der ouders,
+ongunstige dagen enz., het zijn alles redenen van vasten. Men stelt
+zich schadeloos bij de veroorloofde maaltijden en wie het kunnen,
+maken daar ter wille van de tegenstelling dan ook groote festijnen van.
+
+Op de kust van Malabar erkennen de strenge volgers van de Vedam,
+het wetboek, dat de Sastrom aanvult, drie voorname vastendagen in het
+jaar: de Astany-Rohiny, dag van de geboorte van Sry-Kristnine in de
+maand Tsjingon (13 tot 16 Augustus); er wordt gewaakt en er worden
+gebeden gelezen; pruimen, zelfs betel kauwen is verboden. De tweede,
+Goeroevayoer Egadechy is de gedenkdag van den dag, waarop Vishnoe een
+vrucht van zijn gouden speld liet vallen en dus een dag zonder eten
+bleef. Voor een god was dat allermoeilijkst, en Vishnoe beloofde daarom
+het paradijs aan diegenen, die ter herinnering aan de onhandigheid
+dien dag der maand Virchigon (14 tot 16 November) zouden vasten. De
+derde heet Tiroevatira in de maand Danon (13 tot 15 December); hij
+wordt voorgeschreven ter herdenking van Sry-Paramaitsjoerein, derde
+in de drieëenheid. Het is de niet zeer duidelijke geschiedenis van
+een jager in het bosch, die op een boom was geklommen, om het wild
+te bespieden. Daar de bladeren hem hinderden in het zien, begon hij
+ze af te plukken, en het gebeurde, dat ze vielen op het beeld van een
+godheid Tsjivalingon, wier beeld onbekend is gebleven. Maar dat feit
+beviel Brahma zoo goed, dat hij den boozen jager rechtstreeks naar
+het paradijs zond en dat beloofde aan allen, die den verjaardag van
+de gebeurtenis met vasten zouden vieren. Het is een der trouwst in
+acht genomen vastendagen bij de Malayali.
+
+Ik besluit deze optelling van de inlandsche feesten met ons nationaal
+feest. Ik heb te Mahé een 14 Juli bijgewoond, en ik kan getuigen dat
+het geen alledaagsch schouwspel is, in de prachtige omlijsting van den
+weelderigen plantengroei de spelen te volgen van de mooie inlanders
+met hun zwarte huid; maar er is iets kouds in de uitingen, die niet
+begrepen, niet gevoeld worden, die uit gewoonte voortkomen, eerder
+dan uit innerlijken drang, die een artikel zijn van het jaarlijksch
+programma eerder dan vaderlandsliefde en die geen warmte ontleenen,
+noch aan de verhitte aangezichten, noch aan den gloed van de atmosfeer.
+
+Den dag te voren heeft er uitdeeling van rijst plaats in het
+regeeringsgebouw, waar al vroeg vrouwen en kinderen zich verdringen
+met den zak van kokosvezels in de hand; ze zijn in lompen gehuld
+of ook wel behoorlijk in wit katoen gekleed, arme drommels, die
+van de administratieve goedgeefschheid voedsel ontvangen voor één
+of twee dagen. Het gebeurt langzaam, ongehaast, want ieder weet,
+dat er is voor iedereen. Op den avond een-en-twintig kanonschoten,
+die van de kerk afkomstig zijn, want de kleine mortieren behooren
+aan de kerkelijke gemeente, en die afgevuurd worden aan de rivier,
+in tegenwoordigheid van veel kleine jongens. Op den morgen van den
+14den weer een salvo om half zeven. Men is hier aan de stem van het
+kruit gewend, die alle feesten aankondigt, de katholieke zoowel als
+de heidensche, de groote plechtigheden, de groote aanleidingen tot
+blijdschap zoowel als tot smart, een huwelijk, de canonisaties van
+heiligen in Rome even goed als de cholera.
+
+Om half negen ontvangt mijnheer de Administrateur het bestuur
+der kolonie. In de groote zaal van het regeeringsgebouw zitten
+allen onbewegelijk en vormen een veelkleurig borduursel op zwarten
+grond. Men kan daar op de aangezichten een heele kleurengamma vinden,
+van de lichte café au lait tot donkere chocolade en het zwartste bruin;
+witte tulbanden naast roode, paarse, vergulde of verzilverde; hoeden
+van allerlei vorm en allerlei leeftijd en allerlei conserveering;
+menschen in witte overkleederen of gekleurde gewaden, met broeken,
+vesten en rokken, geschoeid met de kothurnen van het land, met
+europeesche schoenen of op bloote voeten. Op de borst van een jongen
+Indiër straalt een decoratietrofee, waaronder de academische palmen
+en de medaille voor landbouwverdiensten.
+
+Ik vroeg: "Wie is de zoo gedecoreerde aanbidder van Brahma daarginds?"
+
+"Dat," antwoordt mijn buurman met zijn indische pagne, "dat is de
+secretaris van de regeering, men zou kunnen zeggen, de gouverneur
+van Mahé."
+
+Ik keek verbaasd.
+
+"Ja, hij maakt de verkiezingen en de verkiezingen hebben hem gemaakt."
+
+"O, maar hij lijkt mij wel jong, om reeds voor langdurige diensten aan
+de regeering zooveel eervolle onderscheidingen te hebben verdiend. Komt
+hij uit Pondichéry?"
+
+"Neen, hij komt van Tellicherry; hij is de vroegere beambte, die uit een
+duitsch handelshuis is weggezonden om.... minder mooie handelingen."
+
+"Dat lijkt mij inderdaad een buitengewone aanspraak op iets bijzonders,
+maar niet op den post dien hij bekleedt. En het paarse lint en de
+medaille voor landbouwverdienste, heeft hij die aan verdiensten van
+denzelfden aard te danken?"
+
+Mijn zegsman ziet mij van ter zijde aan, want ofschoon ik ernstig ben,
+schijnen mijn woorden voor hem in te houden, dat ik spot met iemand
+of iets. "Ik weet het niet," antwoordt hij droogjes.
+
+Werkelijk loopt mijnheer de secretaris heen en weer en voelt zich
+blijkbaar te huis. Ik verbaas mij niet langer; ik heb zooveel gehoord
+en zelfs gezien, dat ik het vermogen heb verloren, mij te verwonderen,
+vooral in onze koloniën.
+
+Ieder zwijgt en zit stil; tegenover ons zit de burgemeester met zijn
+lint over een buis, dat hij over zijn witten schouderdoek draagt,
+met bottines aan en een tulband op het hoofd, zeer waardig, zeer
+zachtmoedig, zelfs onderworpen van gelaatsuitdrukking.
+
+Rechts en links de leden van den gemeentelijken raad en de secretaris
+van den Raad in rok, maar met zeer donkere gelaatskleur. Dan de
+politiecommissaris, met een officieel costuum, dat groen lijkt,
+versierd met galon, en de directeuren van al de kleine diensten,
+de schatkist, de post, de domeinen enz. en de leden der plaatselijke
+raden. De uitnemende pater Veaux was met mij meegegaan.
+
+De Administrateur hield zijn toespraakje, goed gevoeld, eenvoudig,
+en met de zwarte oogen rollend door het wit, dat nog witter lijkt dan
+anders. Bedienden met witte schouderdoeken, rooden gordel en rooden
+tulband presenteeren glazen champagne en gebakjes, en ieder drinkt en
+eet kalm, terwijl de leider op het welzijn van de Republiek drinkt,
+zonder den geringsten weerklank te vinden of te wekken in die duistere
+gemoederen, die den grooten dag en de vergadering met angst tegemoet
+hebben gezien.
+
+Daar het tweede deel van het programma voor den morgen een ontvangst
+aan het gemeentehuis inhoudt, gaat ieder opstaan en wendt zich naar
+de deur. De drie trommels en de twee fluiten, die zooeven de gasten
+ontvingen aan den ingang met helsch rumoer, gaan voorop; de beide boden
+van het bestuur met een symbolischen staf, omslingerd met linten van de
+fransche kleuren in de hand, blijven in de buurt van den burgemeester
+en den Administrateur; de anderen volgen in losse groepen, en bij de
+tuinpoort scharen zich de zes soldaten met bloote voeten en rooden
+tulband aan weerszijden van de processie, drie aan elken kant. De
+smalle weg in de schaduw van de hooge kokos- en mangoboomen is met
+wat palmtakken versierd; de ingang van het stadhuis is bevlagd en
+aan den oever der rivier worden de spelen in gereedheid gebracht.
+
+Wij stonden stil op twintig meter afstands ongeveer van een huisje van
+één verdieping, wit aangestreken, waar beneden het politiebureau was
+en boven het gemeentebestuur zetelde. Het orkest hield stand op eenige
+schreden afstands, en de heer burgemeester bood met uitgestoken hand
+een welkom aan al zijn gasten op den drempel van het gemeentehuis. Op
+eerbiedigen afstand stond de "menigte", een twintigtal Tiven en drie
+of vier Mopla's, nieuwsgierig te kijken naar die ongewone ontplooiing
+van zwarte jassen, naar den hoed van den Administrateur, het lint
+van den burgemeester en den onbewogen ernst van al die "hoogen" in
+de vervulling van hun nationalen plicht. Wij gingen naar boven langs
+een smal houten trapje, naar het kleine zaaltje met een veranda,
+en ieder nam plaats tegen den muur.
+
+De zaal was versierd; daarvoor heeft de burgemeester een crediet van
+8.50 francs ontvangen, heel precies. Er waren palmtakken aangebracht,
+cycasbladeren en ander groen; er liepen slingers van vlaggedoek naar
+de zoldering; kleine papieren vlagjes waren tegen de wanden bevestigd,
+en wijd ontplooid hing er de driekleur. Een ontroerende stilte kondigt
+het verwachte oogenblik aan. De heer burgemeester haalt uit zijn zak
+een groot papier en opstaande, leest hij een mooie toespraak over de
+onveranderlijke toewijding van de kolonie aan Frankrijk sedert twee
+eeuwen, over de vrijheid, de goede instellingen, de welvaart van het
+land, de erkentelijkheid jegens den gouverneur, den Administrateur,
+de Republiek. Hij eindigt met een "Leve!" op alle machten, door geen
+enkele stem na de zijne overgenomen. Die vivats zijn de herhalingen
+van het opschrift op een groot doek, dat een geheele zijde van de zaal
+beslaat, in zwarte, met rood omzoomde letters geteekend, dat luidt:
+"Leve de Republiek!" "leve de gouverneur!", "leve de administrateur!",
+"leve de kolonie te Mahé!" en nog andere vivats.
+
+Plotseling barst een koor los, dat begonnen is met een geluid als
+dat van een twist en al gauw op de Marseillaise is gaan gelijken met
+begeleiding van een accordeon. Het komt uit een aangrenzend vertrek,
+waarvan de opengelaten deur fraai is versierd. Daar houdt zich de
+heer burgemeester op en moedigt de zangers met blikken en bewegingen
+aan. En twee coupletten worden gezongen met bepaald ongebruikelijke
+volledigheid. Maar dan weer "Aux armes...." en velen blijven achter
+of kunnen die muzikale hoogten niet bereiken, en zoo goed en zoo
+kwaad als het gaat, door velerlei veranderingen van den toon komt
+men aan het eind, terwijl de accompagnateur eenige arabesken in de
+lucht teekent bij wijze van finale.
+
+Nieuwe stilte, terwijl allen elkander aanzien; de oogen wenden zich
+naar den Administrateur, die is opgestaan en den burgemeester zal
+beantwoorden. Maar na enkele gelegenheidswoorden gaat die heer over
+de vrijheid praten, en in een warme improvisatie schildert hij aan
+de door het algemeen stemrecht gekozenen wat de vrijheid is, niet
+het recht voor ieder, om te doen wat hij verkiest, maar den plicht
+te betrachten, geen vooroordeelen tegen zijn naaste te koesteren; hij
+schetst haar in haar openhartigen, eerlijken vorm, gewaarborgd door de
+wetten, die allen hebben na te leven en te eerbiedigen, en waar allen
+zich op moeten beroepen op den grooten dag van de openbare debatten,
+zonder zich te bedienen van geheimzinnige en slinksche gedragingen
+of zijn toevlucht te nemen tot laffe beschuldigingen.
+
+Dienzelfden dag had het hoofd der kolonie weer een anoniemen brief
+ontvangen, waarin van iedereen kwaad werd gezegd in een ontmoedigende
+overeenkomst, en hij had zich voorgenomen, de gelegenheid niet te
+laten voorbijgaan, om den duisterling van een briefschrijver te
+tuchtigen, die daar ergens moest zitten aan de wanden der zaal
+achter een der zwarte tronies of der bruine of gele maskers,
+die verschrikken zouden door de toespeling, te direct, om niet te
+worden begrepen, daar de zaak te zeer in de zeden lag, om iemand
+te verbazen. Doch toen het oogenblik der verrassing voorbij was,
+hervatten allen hun ernst als van standbeelden, tot er kleine glaasjes
+werden gepresenteerd. De burgemeester stak het zijne uit, en enkele
+personen kwamen aanstooten. Dat was het eind; bij het uitgaan opnieuw
+handen schudden met den persoon, die de driekleurige sjerp droeg,
+en de stoet vormde zich weer aan de deur en kwam aan de rivier onder
+het geroffel van trommen en fluitenmuziek.
+
+Drie kleine eenden zwommen rustig rond en lieten zich met den stroom
+mee drijven, tot na de aarzeling van een kwartier de spelen begonnen,
+doordat een knaap het waagde, zich in het water te begeven, om ze te
+vangen, daarna een tweede, dan een derde. Maar de toeschouwers moeten
+een schuilplaats zoeken; van de zee komen zwarte wolken nader, die
+boven ons hoofd schijnen te zullen losbarsten. De Pater en ik werden
+door de bui overvallen op den schaduwrijken weg, die totaal donker
+was geworden, en waar het water langs gudste, dat als een hoos op de
+stad neerdaalde.
+
+In den namiddag vermaakten enkele kinderen zich met een horizontalen
+mast, die vóór het regeeringsgebouw lag en uitstak over de rivier;
+met het steken naar een ton met water, wat velen een bad bezorgde,
+met een soort van loterij, waar prijzen van enkele centimes waren
+te trekken en met allerlei dergelijke spelletjes. Des avonds zou
+er vuurwerk worden afgestoken, maar men was op het goede denkbeeld
+gekomen, daarvoor in de plaats twee of drie zakken rijst meer uit te
+deelen den vorigen dag, toen de gewone voor de armen bestemde gaven
+werden uitgereikt. De één-en-twintig kanonschoten en eenige illuminatie
+langs de muren van het gouvernementsgebouw besloten de vermakelijkheden
+van dien gedenkdag, die zoo levendig en druk en in oprechte vreugde
+wordt gevierd in Frankrijk, en die hier in dit afgelegen hoekje van
+het vaderland, verloren in de oneindigheid van Engelsch Indië, zoo
+triest en saai was. De kleine groep Europeanen van de kolonie neemt
+soms aan de plaatselijke feesten deel. Zoo heeft men hen wel eens mee
+zien opgaan naar de pagode van Poutlett, gezeten op olifanten, die men
+niet dikwijls te Mahé ziet. Maar hoe zeldzaam zijn die dagen, waarop er
+wat afwisseling opdaagt in het stille, eentonige leven van iederen dag!
+
+Mannen en vrouwen aan de kust van Malabar dragen een dubbelen
+lendendoek, een, die meer of minder schoon is boven en een altijd
+vuilen eronder. De mannen trekken daarbij bovendien, daar de toeni,
+zooals het kleedingstuk wordt genoemd, vaak doorschijnend is, een
+smal stuk katoen, dat aan den gordel van voren bevestigd is en daar
+ook van achteren wordt vastgemaakt, aan. Dat is de langoeti of de
+konon der inboorlingen. Een ander stuk fijne, witte stof, de moendu,
+bedekt de borst der vrouwen, als ze die verbergen, maar heel kiesch
+zijn ze niet op dat punt aan de kust van Malabar. Onderweg, op reis,
+het grootste deel van den tijd hangt die lap over één schouder of
+is totaal afwezig; enkele malen bedekken ze zich in de straten der
+stad of bij het voorbijgaan van een Europeaan; maar veelal loopen ze
+volkomen onverschillig voort of wel ze draaien zich om. Ik was verbaasd
+die onverschilligheid waar te nemen te Calicut, een voor deze streek
+betrekkelijk groote stad en bovendien een engelsche plaats. Men ziet
+er mooie, jonge meisjes van veertien of vijftien jaar, die aan de
+deur der woning werken, naar de markt gaan of daarvan terugkeeren
+en geen de minste bewustheid schijnen te hebben van haar naaktheid;
+maar over het algemeen kleeden zich de jonge vrouwen nog het meest;
+bij de oude is het uitzondering.
+
+De Mohammedanen en de Naïrs dragen geen langoeti; de eersten dragen
+op het hoofd een wit mutsje met of zonder tulband; die laatste is
+bijna altijd rood. De lendendoek is ook tehuis vrij vaak gekleurd
+of heeft boven en onder een gekleurden rand, waarin ook het rood
+overheerscht. Ook hebben ze dikwijls een buis aan. Hun vrouwen bedekken
+zich het hoofd, niet het gelaat, met een doek en zijn meestal in een
+wit jakje gekleed.
+
+Het kapsel is zeer eenvoudig; een kegeltje achter op het hoofd of ter
+zijde, of ze laten de haren samengeknoopt op den rug hangen. Bij de
+mannen is naar gelang van de kaste het hoofd geheel geschoren, met
+uitzondering van een langen lok, die op de kruin is ineengedraaid,
+of wel het hoofd is slechts gedeeltelijk kaal in een kring, met den
+langen lok, vallend naar één kant of geknoopt op de kruin. Enkele
+kasten scheren zich het hoofd niet, bij voorbeeld de Maleeërs of
+trommelspelers. Alle haar wordt afgeschoren van het lichaam bij de
+Tiven, terwijl de Muzelmannen het hoofd scheren, maar niet het gelaat,
+behalve de jongleurs, die een geschoren gezicht vertoonen.
+
+Als overal elders leggen de vrouwen de meeste behaagzucht aan den dag
+in het dragen van sieraden. Die zijn niet overvloedig in deze arme
+streek, en er is niet veel verscheidenheid; ook zijn ze niet altijd
+echt, maar hetzij voor de kinderen, die door de ouders soms als kleine
+heiligenbeeldjes worden opgesierd, hetzij voor de jonge meisjes,
+er worden altijd wel eenige roepijen uitgegeven voor versiering. Ze
+dragen zilveren ringen om de enkels, of maar eenvoudig kralen of
+kleine koperen voorwerpjes om den hals, kunstelooze dingetjes,
+maar die versiering zijn in haar oogen. Zoo hebben de Polea's, die
+al niet armer kunnen zijn dan het geval is, want ze hebben heelemaal
+geen bezit en missen de vrijheid, in de ooren kleine koperen ringen;
+hun vrouwen dragen ook koperen sieraden om den hals of glazen kralen,
+aan een kokosvezel geregen, en hun kinderen eveneens. Intusschen is
+de thali, een sieraad voor de getrouwden, altijd van goud, zelfs bij
+de armsten en wordt met een touwtje om den hals gedragen. In de ooren
+hangt de groote takka, die alleen aan deze kust wordt gedragen. De
+hanger is niet zoo zwaar, als men zou denken naar de afmetingen
+te oordeelen, doordat de gouden plaat over een vorm van was is
+gespannen. De ringen van lood of de stukjes van hetzelfde metaal,
+die ze vervangen bij de armen en die alle morgen gewreven worden, om
+ze doen glimmen, zijn veel zwaarder. Ze worden reeds in de kindsheid
+gedragen, en de ringen worden talrijker, als het meisje grooter
+wordt, zoodat de opening al wijder wordt en eindelijk de takka kan
+doorlaten, als die kan worden gekocht. De kleine looden ringen en
+de gouden, gestoken in de uitgerekte lel van het oor, komen minder
+dikwijls voor. Als de hangers eruit zijn genomen, is de aanblik van
+het verlengde oor verschrikkelijk leelijk; het hangt bijna tot op de
+schouders, en dat ze het zelven ook zoo vinden, blijkt wel hieruit,
+dat men de vrouwen zelden zonder de hangers ziet. Ook boven in het
+oor zijn soms sieraden gestoken, kleine langwerpige aan weerszijden,
+of vastgehecht op de manier van een hemdsknoop in een knoopsgat.
+
+Om den hals is het voornaamste sieraad dat de vrouwen dragen, een
+arabisch muntstuk of een pond sterling, dat altijd op dezelfde wijze
+is gevat.
+
+Aan de voeten, het minst edele deel van het lichaam, worden slechts
+zilveren sieraden gedragen, voornamelijk groote holle ringen, die
+vaak gevuld zijn met hagel, om door het oor de aandacht van het oog te
+trekken. Aan den gordel, gedragen onder den rok, dus onzichtbaar, zou
+men soms een zwaren zilveren ketting vinden, waarvan de aanwezigheid
+zich openbaart door het geklingel van de holle schakels tegen elkander,
+alle ook weer met hagel gevuld. Als men er nu nog de zilveren ringen
+bij voegt, de armbanden aan polsen en om den bovenarm, zal men een
+volledige lijst bezitten van de luxe uit het land. Men ziet dikwijls
+ook aan de bovenarmen bij de Mopla's een klein zilveren doosje,
+dat door een touwtje wordt vastgehouden; dat is geen voorwerp
+van behaagzucht, maar het is een porte-bonheur, een geluksdoosje,
+want het bevat een vers uit den Koran of eenvoudig maar een paar
+woorden, op een stukje papier geschreven. Of wel men ziet een zwart
+band van drie draden aan de polsen van de Tiven. Dat is bestemd, om
+het booze oog te bezweren, waaraan het geloof in Indië al evenzeer
+verbreid is als in vele beschaafde landen van Europa. Alle mannen,
+behalve de Mopla's, hebben in de ooren kleine hangers van zilver,
+koper of goud van eenvoudig model. Dat is geen zaak van versiering,
+maar eenvoudig van gebruik, een uitvloeisel van een algemeene gewoonte.
+
+In tegenstelling met de gewoonten aan de tegenoverliggende kust
+eerbiedigen de malayali-vrouwen haar neuzen, hangen er geen voorwerp
+in en bevinden zich er goed bij. Maar daarentegen maken de uitgetande
+gouden banden en de spelden van hetzelfde metaal, die ze vaak op het
+hoofd dragen, in het kapsel of op het voorhoofd en die door kleine
+kettinkjes verbonden zijn, een zeer aardig effect.
+
+Zelfs de rijke lieden maken hier niet zooveel misbruik van sieraden
+als in de overige deelen van Indië; men ziet minder gouden halsketenen
+of parelsnoeren, minder gouden of zilveren gordels en dergelijke.
+
+In tegenstelling met de inboorlingen der andere districten,
+waar de mannen op het voorhoofd onderscheidingsteekenen voor hun
+secte vertoonen en verschillende andere teekeningen als tatouages,
+beschilderen de Malayali zich het lichaam niet en dragen geenszins
+de naamam. Dat teeken is het embleem van de aanhangers van Vishnoe
+en wordt gevormd door drie strepen op het voorhoofd, de eerste een
+loodlijn van af den neuswortel, de beide andere aan elken kant, schuine
+lijnen, die er een stompen hoek mee vormen. De eerste is rood, de
+beide andere zijn wit of wel men ziet een enkele roode verticale lijn.
+
+De lingam is het teeken der adepten van Siva, een reliek in een
+klein zilveren busje, gedragen om den hals of aan den arm; ook zijn
+er aanhangers van Siva, die zich ten bewijze van groote vroomheid
+het heele lichaam insmeren met asch en koemest. Hoogstens zullen de
+Malayali soms bij plechtige gelegenheden, als vele andere Indiërs, een
+klein, wit of rood puntje aanbrengen aan den neuswortel, een teeken,
+dat ze slechts tijdelijk dragen en niet houden. Ook de vrouwen smeren
+het lichaam niet met curcuma in, als elders geschiedt ter verhooging
+van de schoonheid, en daar hebben ze gelijk in.
+
+Zooals bekend is, speelt de asch van koemest in Indië een belangrijke
+rol in het leven. Het is een reinigingsmiddel bij uitnemendheid,
+zooals ook de urine van het dier; die asch wordt hier koery genoemd
+en er zijn twee soorten van, bassemon en tsjandanon, wat sandal
+beteekent. Het eerste is een mengsel van asch van mest met asch van
+sandelhout. De derde persoonlijkheid van de hindoesche Drieëenheid,
+Paramaitsjoerein van Malabar, is altijd ingewreven met bassemon;
+allen dus, die na zich gebaad te hebben, zich voorhoofd, maag en
+armen met dit poeder insmeren, zijn van hun redding en zaligheid
+verzekerd. De andere soort is gewijd aan Vishnoe en is niet minder
+belangrijk. Er wordt tot geen enkele plechtigheid overgegaan, dan nadat
+de beide koery's eerst zijn aangebracht, De Vedam is zeer uitvoerig,
+zoowel over het gebruik van die beide poeders, als over de toekomstige
+zegeningen, die de geloovigen uit het gebruik zullen trekken.
+
+
+
+
+
+    III. Ceremoniën bij het volwassen worden, het huwelijk en bij
+    het begraven.--De Pandel.--De fauna van Malabar, visschen,
+    krokodillen, jakhalzen, otters, enz.--De flora, arecapalmen,
+    kokospalmen, jacquinia's enz.--Klimaat.--De oogst en de dieven.
+
+
+De plechtigheden buiten de praktijk van het leven van elken dag bepalen
+zich tot de groote evenementen van het bestaan, de zwangerschap, de
+geboorte, het maagd worden der jonge meisjes, het huwelijk, den dood,
+en lijken alle een weinig op elkander, daar deze arme menschen geen
+pracht kunnen ten toon spreiden, zooals de beter bedeelde bevolkingen
+der andere streken zich kunnen veroorloven. Er zijn blijkbaar
+verschillen naar de kasten, en de kleinste bijzonderheden worden
+angstvallig in acht genomen en mogen onder geen enkel voorwendsel
+verwaarloosd worden.
+
+Vóór het maagd worden van het meisje heeft een belangrijke
+plechtigheid plaats, namelijk de toekenning van het symbolische
+sieraad, dat thali heet. Het meisje wordt bij een brandende lamp
+in nieuwe kleeren gestoken en behangen met alle mogelijke sieraden,
+die men heeft kunnen bijeenbrengen. Als er dan iemand is, die haar
+later wil huwen, zendt die haar een bloedverwante, die de thali brengt
+en die het versiersel zelf het meisje om den hals hangt. Dat is dan
+een soort van verloving. Is de plechtigheid afgeloopen, dan wordt de
+thali opgeborgen tot op den dag van het huwelijk.
+
+Vóór het feest gaan onder de Tiven de moeder of enkele bloedverwanten
+de uitnoodigingen doen, en de pandel wordt gereed gemaakt. Dat is een
+lichte veranda, opgeslagen aan den ingang van het huis of op het erf,
+bestaande uit een dakje van stof, katoen meestal, of van bladeren, met
+gekleurde zijde versierd, soms ook met bloemen en altijd met groen,
+en gedragen door elf of twaalf houten pilaren, die afwisselend zijn
+behangen met roode of witte banden. Onder de pandel hebben de meeste
+feestelijkheden plaats. De oprichting gebeurt met staatsie, en het
+plaatsen van den middenpaal brengt het godsdienstig gebruik mee
+van de poedja of het offer aan de goden van water, wierook, rijst,
+bloemen, sandalpoeder, suiker, betel en andere zaken, plechtigheid,
+die geschiedt onder de tonen van de onvermijdelijke trommel.
+
+Wat het jonge-meisjesfeest aangaat, op het vastgestelde uur komen de
+genoodigden. De mannen zijn uitgesloten van het feest, met uitzondering
+van de broeders en den vader van de hoofdpersoon. De laatste blijft
+in een hoek zitten; ze is onrein en niemand komt dicht bij haar of
+spreekt met haar. Als allen bijeen zijn, gaat men naar het bad in den
+naburigen vijver. Na de afwasschingen en het insmeren met de bladeren
+van een boompje met roode bloemen, dat in de meeste tuinen te vinden
+is, of met het sap ervan, dat van te voren in een kokosnootschaal is
+toebereid, wordt het jonge meisje gekleed in een nieuwen lendendoek,
+met sieraden behangen en van armbanden en thali voorzien, waarna
+men naar de hut terugkeert. Daar wordt de rijst voorgediend in
+banaanbladeren, die in een kring op den grond liggen vóór iederen
+genoodigde, en na het eten, na de uitreiking van de onvermijdelijke
+betelpruim, gaat ieder naar zijn huis.
+
+Laat ons overgaan tot de plechtigheid van het huwelijk, de
+belangrijkste. Iedereen trouwt in Indië, want de tradities van ras,
+kaste en familie over te dragen op een zoon, is de eerste plicht. Er
+zijn dus zoo goed als geen oude vrijers en vrijsters.
+
+Bij de Brahmanen van Malabar, een vrij rijke kaste, is het huwelijk
+een ceremonie, die tallooze verplichtingen meebrengt, maar ongeveer
+als voorgeschreven in geheel Indië. De kinderen, die trouwen, worden
+niet geraadpleegd als in de andere kasten; de gunstige maand, dag
+en uur worden vastgesteld, de echtgenoot brengt een zekere som gelds
+aan de ouders van het jonge meisje; het orakel wordt ondervraagd. De
+verloving en het huwelijk worden afzonderlijk gevierd, en dan spelen
+beurtelings een meer of minder belangrijke rol de pandel, de huisgoden,
+de offeranden, de giften, de planeten, de reiniging, het bad, de
+aanroeping der voorouders, de gewijde kruiden, de beschermgoden uit
+de acht hoeken der wereld, de processie, de gebeden, de gaven aan de
+goden en aan de aanwezigen, en het ter hand stellen van de thali; en
+dat alles met een zoo groote massa voorschriften, dat ze te vermelden
+een boekdeel zou vullen.
+
+In de andere kasten is men minder veeleischend, daar dat alles zeer
+duur is, maar het gaat met evenveel omslag.
+
+Laat mij hier een en ander meedeelen over het huwelijk, zooals
+het wordt gevierd in de kasten, die speciaal zijn voor de kust van
+Malabar. Bij de Tiven wordt eerst een verzoek gedaan door de beide
+partijen aan den tandean of het hoofd der kaste, die zijn toestemming
+geeft op een strook ola, dat is een reep van een palmblad. Hij krijgt
+daarvoor een pakje betelbladeren, wat tabak, eenige arecanoten en
+tweemaal twee malabarsche fanons, wat te zamen zoowat zeven stuivers
+holl. is in geld. Dan worden de uitnoodigingen gedaan van elken kant,
+door een man en een vrouw, bloedverwanten van de verloofden. Als de dag
+is gekomen, begeeft de bruidegom zich met zijn ouders en zijn vrienden,
+een trommel voorop, naar zijn toekomstige vrouw. Hij brengt de geldsom
+mee, die de prijs is voor het meisje, want trouwen is hier zich een
+vrouw koopen, en tevens 150 tot 200 betelbladen, tien of vijftien
+arecanoten en stukken tabak, welke ingrediënten in de eerstvolgende
+vier-en-twintig uren door de gasten zullen worden genoten.
+
+Als de koopprijs geteld en goed bevonden is door den vader en de
+moeder, wordt er rauwe rijst gebracht in een stuk van een banaanblad;
+men steekt een lamp, waarin kokosolie brandt, aan, een stukje gedraaid
+katoen in een of ander vat met olie gestoken, en alles wordt neergezet
+midden in de kamer, waar de aanwezigen zich ophouden.
+
+Er wordt rijst geworpen op de hoofden van de aanstaande echtgenooten
+en daarna wordt alles opgeruimd. Dan wordt er gegeten en braaf wordt
+er geschranst, want maaltijden behooren evenals ten onzent bij alle
+feesten; eerst rijst met boter, bananen en paplom, een soort van
+koekjes, die bij de rijst worden gegeten, daarna kary en opnieuw
+rijst. Elke gast moet voor het maal minstens twee fanons betalen.
+
+Den volgenden morgen gaat de echtgenoot bij zijn vrouw eten, die bij
+haar ouders is gebleven. Men slijt den dag met vrienden, praat wat,
+pruimt veel, en de eerstvolgende nacht wordt daar doorgebracht. Dan
+keeren den volgenden dag de jonggehuwden in hun eigen huis terug;
+er worden nog uitnoodigingen gedaan, en alles is afgeloopen.
+
+Jongens trouwen al van hun zestiende jaar af, en meisjes wel reeds
+op tienjarigen leeftijd, dikwijls zelfs eer de maagdelijkheid is
+ingetreden.
+
+Bij de Naïrs begeeft de bruidegom zich, vergezeld van bloedverwanten
+en vrienden, des avonds naar het huis van het meisje, dat hij gaarne
+wil huwen.
+
+Onder de veranda zijn matten gelegd, om iedereen te ontvangen;
+de jonge man wascht zich de voeten in een bak met water, door
+een dienstvrouw voor dat doel gebracht, en ieder neemt plaats, de
+vrienden en bloedverwanten ter zijde. Dan vertoont zich de oom van
+het jonge meisje en hem wordt dan het aanzoek gedaan door een oom
+van den jongeling. Is het aanzoek aangenomen, dan haalt de laatste
+uit een pakje een stuk katoen, waar hij een lap van afknipt, die hij
+ter hand stelt aan diegene, wier hand is gevraagd. Er wordt een lamp
+gebracht en een maat rauwe rijst, die vóór de deur wordt neergezet,
+waarna de aanwezigen bij beurten de rijstkorrels op den jongen man en
+het meisje strooien, dat intusschen is aangekomen. De plechtigheid is
+geëindigd. De jongeling treedt het huis binnen met zijn vrouw, gaat
+zitten en praat een oogenblik. Dat gesprek is de bezegeling van de
+vereeniging. Des avonds neemt men gezamenlijk aan een maaltijd deel. De
+aangestoken lamp is de meest onmisbare getuige van de ceremonie. De
+Brahmanen worden vooraf geraadpleegd en geven hun toestemming tegen
+een overeengekomen geschenk.
+
+Den volgenden morgen zendt de vader van het jonge meisje haar naar
+haar nieuwe domicilie in gezelschap van een dienstbode en een wasch
+vrouw. Als men aan het huis van den echtgenoot is aangekomen, wordt
+de waschvrouw teruggezonden met een geschenk, en de dienstbode, die
+vaak een slavin is, blijft. Bij rijke menschen komen er nog eenige
+bijzonderheden bij deze essentiëele formaliteiten.
+
+De belangrijkheid van de lamp, die men aantreft bij alle plechtigheden,
+is een gevolg van het feit, dat de Malayali allen in meerdere of
+mindere mate vuuraanbidders zijn. Ze moeten de zon aanbidden bij haar
+opkomst, en de kleine aangestoken lamp, die soms in den nacht flakkert
+aan de deur der hutten, dient als symbool van een eeredienst, die bij
+hun plechtige feesten behoort. De spaarzaamheid doet het gebruik van
+het nachtelijke branden van het lampje in onbruik komen.
+
+Bij de Mopla's is het de vrouw, die den man koopt; ze brengt hem
+geen bruidschat aan, maar den prijs van den koop, waarover de niet
+al te bescheiden man naar welgevallen beschikt. De plechtigheid heeft
+plaats des nachts in het huis der verloofde. Het contract, dat de te
+betalen som vaststelt, is vooraf in de tegenwoordigheid van getuigen
+opgemaakt. De som kan 50 roepijen (85 francs) bedragen, maar ook tot
+verscheiden duizenden roepijen stijgen. Als de avond is gekomen en de
+priester of kadi, de notabelen, bloedverwanten en vrienden tegenwoordig
+zijn, reikt de vader of de oom van den bruidegom het contract aan den
+kadi, die het leest en de voltrekking van het huwelijk uitspreekt. De
+oom ontvangt de som in een zakje en voor ontvangst teekent hij op een
+reep kokosblad. Dan beginnen muziek en gezang, die duren tot tegen
+den morgen. Bij het aanbreken van den dag trekken de gehuwde man en
+zijn vrienden zich terug. Op den dag of nog denzelfden morgen komt
+de vader van de getrouwde vrouw den man uitnoodigen, naar zijn vrouw
+terug te keeren, en de gasten worden weggezonden.
+
+De vrouw woont altijd bij haar ouders, behalve in het geval dat haar
+familie, die te arm is, den man niets heeft kunnen geven. Dan alleen
+gaat ze bij hem wonen en onderwerpt zich eraan, te zorgen voor zijn
+huishouding. De getrouwde Mopla is dus enkel in zijn woning den tijd,
+dien hij voor zijn zaken noodig heeft; hij woont inderdaad bij de
+ouders van zijn vrouw, voor wier onderhoud hij zorgt. Natuurlijk
+krijgt de vrouw haar kleederen en sieraden van haar man, en soms
+krijgt ze er ook eigendomsrechten op.
+
+Echtscheiding kan plaats hebben. De kadi spreekt die uit. Als de
+man haar aanvraagt, moet hij de som teruggeven, die hij ontving op
+den dag des huwelijks. Zijn er kinderen, dan moet de man ze met zich
+meenemen of voor hun onderhoud door de moeder betalen.
+
+De Mopla's vieren ook een feest, als de jonge meisjes volwassen zijn
+geworden, maar terwijl die plechtigheid bij de Malayali in het openbaar
+wordt gevierd, is ze meer intiem bij de Mopla's.
+
+Laat ons nu overgaan tot de gebruiken bij sterfgevallen. Voordat
+ik vertel van de gewoonten aan deze kust, die vooral bewoond wordt
+door arme volksstammen, waarbij de rijke kasten, die hun dooden
+verbranden, weinig talrijk zijn vertegenwoordigd, zou ik eraan willen
+herinneren, dat de gewoonte van de weduwen, om op den brandstapel met
+den overleden man den dood te zoeken, nog altijd in Indië bestaat,
+ondanks de pogingen der Engelschen, die al sedert 1829 beproefd hebben
+haar uit te roeien. Het wordt nog even druk gedaan als vóór honderd
+jaar, en zelfs nog vaker. Ik heb er geen statistiek van gezien; maar
+het is bekend, dat in plaats van te verminderen, dit wreede gebruik
+verder verspreid wordt. In het Noorden van Indië, vooral in Bengalen,
+dat door den heiligen stroom wordt besproeid, zijn de vrouwen van
+Brahmanen en radjahs, die op den brandstapel van haar overleden man den
+vuurdood ondergaan, nog zeer talrijk. Die ongelukkigen worden voor de
+dweepzieke geloovigen van het land een soort van heiligen, godinnen,
+die het aantal doen toenemen van de honderdtallen hindoesche godheden.
+
+In het Zuiden is die gewoonte, waartegen zich de mohammedaansche
+vorsten altijd hebben verzet daar, waar ze regeerden, zeldzamer
+geworden; maar het verbranden van de weduwen gebeurt toch altijd nog
+te vaak, dan dat men kan zeggen, dat het is afgeschaft. Vooral de
+vrouwen, die hun echtgenooten verliezen, zonder dat ze kinderen van
+hem hebben, onderwerpen zich aan dat lot, waartoe de Brahmanen haar
+aansporen en dat door de dweepzucht van haar omgeving wordt gewenscht,
+meer dan dat het eigen overtuiging is.
+
+In de kasten, die hun dooden begraven, heeft men vrouwen gezien,
+die zich levend lieten begraven; maar dat komt minder voor, daar de
+niet belangelooze ijver van de Brahmanen zich daar veel minder sterk
+laat gelden dan in de hoogere kasten.
+
+De plechtigheden met hun duizenderlei kleine, verstandige en
+onverstandige bijzonderheden, die plaats hebben bij den dood van
+Brahmanen en die soms logisch en soms bepaald absurd zijn, vormen een
+onontwarbaar net van vormelijkheden. Gelukkig voor hun familie wordt
+de noodzakelijkheid, ze alle in acht te nemen, afhankelijk gesteld van
+het fortuin van den overledene. Hoevelen ook zouden in staat zijn,
+de tien giften te offeren, die den goden, en vooral den Brahmanen,
+die ze in ontvangst nemen, aangenaam zijn, te weten, koeien, goud,
+grond, boter, katoen, suiker, sesamolie, zout, zilver en koren? De
+reinigingsceremoniën duren het langst en moeten het nauwkeurigst in
+acht worden genomen, maar ze zijn niet het zindelijkst, want koeienmest
+en de urine der dieren spelen er een hoofdrol in. De hoogste reiniging
+van het lijk bestaat daarin, dat men met vloeibare boter de openingen
+van het lichaam van den overledene overgiet. Het lijk wordt dan door
+vier Brahmanen gedragen; dezen blijven op de plek der verbranding,
+tot alles is afgeloopen, terwijl alle overige aanwezigen de plaats
+moeten verlaten op het oogenblik, dat de brandstapel wordt aangestoken.
+
+Een Brahmaan mag niet sterven op zijn gewone legerstede, maar moet op
+den grond den geest geven; als hij op het punt van sterven is, moet
+hij op de aarde worden gelegd op een plek, die te voren gereinigd is
+met urine van een rund, op een nieuw stuk katoen, en hij gaat naar
+de andere wereld onder het vasthouden van den staart van een koe,
+die ervoor is aangebracht, om den stervende den weg te wijzen op zijn
+laatste reis en hem zonder brandwonden den stroom van vuur door te
+voeren in het verblijf van Yama, den koning der onderwereld.
+
+Na de begrafenis is het huis van den Brahmaan onrein geworden. Het
+wordt gezuiverd door de besproeiing met mest, in melk opgelost,
+na welke bewerking men de dingen weer mag aanraken; maar opdat
+de menschen er weer mogen eten en hun gewone leven hervatten,
+moeten er nog heel wat gebeden worden opgezonden. Den tienden dag
+weer besproeiing en uitdeeling van gekookte rijst aan de raven,
+ten behoeve van den doode. Men mag ten teeken van rouw zich in een
+geheel jaar niet laten scheren; maar gewoonlijk wordt de barbier al
+gehaald na den veertigsten dag na de begrafenis. Zooals bekend is,
+verbiedt de wet in alle malabarsche kasten, dat men zichzelven scheert.
+
+De verbranding der lijken heeft alleen in de hoogste kasten plaats;
+de Tiven worden begraven, niet, naar mij verzekerd wordt, omdat
+dat zoo is voorgeschreven, maar omdat het nu eenmaal gewoonte is,
+waarschijnlijk daar begraven minder kosten meebrengt en het verbranden
+daarentegen zeer duur is. Bij de Soederen wordt het lijk der oude
+menschen verbrand, en jonge menschen en kinderen worden begraven,
+zonder dat aan dien regel altijd wordt vastgehouden. Vroeger was de
+toestemming van den radjah noodig voor de verbranding van een lijk,
+behalve in de families, die er de vergunning voor hadden gekregen.
+
+Het hout, dat ervoor gebruikt wordt, moet opzettelijk gekapt worden
+van een mangoboom of een jacquinia, gekocht eer hij bestemd werd voor
+industrieel of huiselijk gebruik. De stervende zelf wijst de plek aan,
+waar hij wenscht te worden verbrand en die zijn eigen tuin mag wezen
+of eenige plaats in de buurt.
+
+Zoodra de dood is ingetreden, wordt het lijk gewikkeld in een laken,
+dat gedompeld is in met curcuma geel gekleurd water of waarin saffraan
+is opgelost en dan gebracht naar de verbrandingsplaats. Daar legt
+men een laag van het uitverkoren hout neer en legt er het lijk op,
+en daar boven bouwt men den brandstapel met kokosvezels, takken
+en struikgewas, dat met petroleum in brand wordt gestoken. De
+bloedverwanten en vrienden staan erbij; maar zoodra de brandstapel
+ontstoken is, trekt iedereen zich terug zonder plechtigheid. In den
+nacht wordt de verbranding voltrokken, tegen drie uur in den morgen
+en ze is gewoonlijk om zeven uur afgeloopen.
+
+Den tienden dag na den dood en na de verbranding of begrafenis heeft
+er een andere plechtigheid plaats, de Pinom, waaraan verwanten en
+vrienden deelnemen, een ceremonie, die overeenkomst heeft met de
+uitdeeling van rijst aan de raven en bestaande in een uitdeeling van
+dezelfde rijst aan de visschen, een variant, die te verklaren is bij
+een zeevarend volk.
+
+De bloedverwanten laten rijst koken, waaronder ze bloemen mengen,
+verder curcuma, betel en òf aarde van het kerkhof òf asch van den
+brandstapel. Dan leggen ze dat alles in een schotel, een koperen schaal
+met een doek erover, die een stuk is van het lijkkleed, daar afgenomen
+op het oogenblik van de begrafenis of de verbranding, en die alles
+bedekt. Bovenop plaatst men een soort van lont, een opgerolde lap van
+de eene of andere stof, die met petroleum is gedrenkt. De oudste zoon
+of, als die er niet is, een neef of broeder of naaste verwant neemt
+die schaal op het hoofd en, vergezeld door de verwanten en vrienden,
+voorafgegaan door de trom en de fluit, treedt hij naar buiten, waar
+voetzoekers worden geworpen. Men begeeft zich naar de rivier. De
+processie is pas aan den oever aangekomen, of de zoon ontsteekt de
+lont en stapt in het water, tot zoover, dat het water hem tot de kin
+reikt. Op dat oogenblik werpt hij alles voor de visschen. Allen gaan
+heen en samen versterken ze zich in het huis van den overledene....
+
+De rivier van Mahé, die geelachtig water vervoert over een groot deel
+van haar loop, ontspringt in de Ghats en vormt, als alle rivieren aan
+de kust van Malabar, veel kronkelingen eer ze zich in zee stort. Zij
+kan bij hoogen waterstand 40 tot 45 kilometer lang zijn en vertoont
+zich soms als een watervlakte van 120 meter breedte. Bij de monding
+wordt tweemaal per jaar, als de moessons wisselen, het strand, dat
+zandig is, verplaatst, zoodat de rotsen, waar eerst de golven overheen
+sloegen, bloot komen en een uitgestrekte vlakte omsluiten. Die
+veranderingen staan in verband met de vereenigde werking van de
+moessons en de zeestroomingen op het rivierwater. Bij laag water zou
+een gewoon europeesch vaartuig er niet kunnen binnenloopen.
+
+Er is veel visch. Die geeft zelfs aanleiding tot een eigenaardig
+verschijnsel. Elk jaar tegen September of October, als het weinig
+heeft geregend, vervoert de rivier een eindeloos aantal doode visschen,
+groote en kleine, die van boven komen en zich nu en dan zoozeer aan de
+monding ophoopen, dat er heele lagen worden gevormd en er ondiepten
+ontstaan. In jaren, als de regelmatige hoeveelheid regen valt of als
+het overvloedig regent, doet het verschijnsel zich niet voor. Houdt de
+regen eenige dagen op, dan verschijnt het weer. Er heeft dan blijkbaar
+een vergiftiging plaats, die zich uitbreidt over de andere leden van
+de vischfauna. Maar wat is de oorzaak?
+
+De grootste bewoners van de rivieren aan de kust van Malabar zijn
+de krokodillen, waarvan het er wemelt. Dicht bij de houten brug te
+Mahé ziet men ze op de zandige en donkere oevers liggen aan den voet
+der struiken, die met hun voeten in het water staan; ze liggen er
+zich te zonnen, onbewegelijk en bedriegelijk gelijkend op den grond;
+zoodra eenig gevaar zich voordoet, komt de heele massa in beweging en
+stort zich in het water, waaronder alle dieren onmiddellijk verdwenen
+zijn. Voor de voorbijgangers op de voetpaden aan den stroom zijn ze
+niet erg gevaarlijk; maar het gebeurt dat nieuwsgierige buffels, die
+met hun snuit de struiken doorwoelen, waarbij het reptiel zich ophoudt,
+gepakt worden door de reuzenkaken en in de rivier worden gesleept. Toch
+is het een zeldzaamheid, en niet ver van den mond der rivier ziet
+men vaak kudden zwarte runderen in volkomen gerustheid grazen niet
+ver van de plekken, waar de krokodillen zich graag ophouden.
+
+Onder de dieren, die deel uitmaken van de fauna der vlakten in de
+nabijheid der kustdorpen, treft men den jakhals aan, een stoutmoedigen
+roover, die in de tuinen sluipt en van alles eet, vooral groote, roode
+krabben, waarvan de rijstvelden vol zijn; dan den vos, die grooter en
+nog brutaler is, en een soort van wilde kat van wel een meter lang,
+die in de nabijheid der rivier leeft, zich ook met krabben voedt en
+niet gevaarlijk is. Die laatste, die ik niet heb gezien, moet reeds
+aan de nabijheid van den mensch gewend zijn en is niet zoo groot als
+de inboorlingen haar wel beschrijven.
+
+De echte wilde dieren, ten minste de groote, ontbreken aan de kust
+van Malabar. Maar in die vlakke streek, laag, met maar enkele heuvels
+zonder bosschen, en zoodra als men komt aan den voet van de eerste
+uitloopers van het gebergte de Ghats, waar het woud begint, zijn
+tijgers en panthers algemeen. Eenige jaren geleden bracht echter
+een tijger onder de bewoners van een dorp, een twaalftal mijlen van
+Mahé verwijderd, een grooten schrik teweeg. Toen de heele bevolking
+gemobiliseerd werd, verdween hij, en men was er met den schrik
+afgekomen en ten koste van enkele stuks vee. Zoo is de panther ook
+gezien tot bij het fort Saint-Georges.
+
+De otter komt veelvuldig voor in de vischrijke rivieren aan de kust,
+waar het dier altijd een gedekte tafel gereed vindt en waar het
+voortdurend de kostelijkste maaltijden kan houden. De vischotter is
+wel een der vraatzuchtigste dieren, die er bestaan. De inboorlingen
+eten het vleesch niet; alleen de Polea's zijn er niet afkeerig
+van. Overdag houdt de otter zich schuil op onbewoonde plaatsen, in
+kuilen en gaten, tusschen de rotsen, de aardhoopen en de struiken,
+en des nachts gaat hij erop uit. Al zwemmend jaagt het dier in de
+rivieren. Bij hoog water, als het water tot op de oevers reikt,
+gaat de otter te land, waar hij in de kleinere waterloopen genoeg
+voedsel kan vinden, en als het water weer zakt, volgt hij de beweging
+en bereikt zijn element weer.
+
+In Juli en Augustus kan men des nachts op de oevers en zelfs
+vrij ver van de rivier de dieren vinden langs de kanalen of in de
+rijstvelden, waar ze spelen en springen en in grooten getale elkander
+in vroolijkheid achtervolgen. Wee den jager, die op dat oogenblik zijn
+slag wil slaan en die de gewoonten van dit wild niet kent! Want als
+zijn schot het dier niet terstond doodt, zoodat het geen doodschreeuw
+kan geven, is hij een kind des doods, even zeker, als wanneer hij
+een tijger had gemist in het vlakke veld. Bij het hooren van den
+kreet komen de andere dieren aan en zoeken den vijand, ontdekken
+hem en werpen zich op hem met de grootste woede in een vereenigden
+aanval met hun tienen, als er tien zijn, met hun honderden, als er
+honderd zijn, en verscheuren den jager. Zoo ten minste vertellen de
+inlandsche jagers.
+
+Zoowel het vleesch van den krokodil als dat van den otter is
+een onthaal voor de Polea's, de concurrenten van de raven en de
+jakhalzen. Maar het gerecht, dat het meest hun verhemelte streelt,
+is een frituur van kariahs, termieten, witte mieren, die een lastige
+vijand zijn in de huizen. Als in het begin van den moesson, na de
+eerste regens die larven en poppen uit hun verstijving doen ontwaken,
+de warmte de eitjes doet uitkomen en bij milliarden de insecten
+in het leven roept; als de kariahs hun verschijning maken in hun
+gevleugelden vorm, dien ze slechts vertoonen in den tijd der paring,
+vieren de Polea's, de paria's en de raven feest. Er is mij gezegd,
+dat te Pondichéry de inboorlingen ook de witte mieren opeten, in boter
+gebakken; maar ik twijfel eraan, of het vette, glibberige insect ooit
+onze kolonisten heeft aangelokt.
+
+De schildpadden, die overvloedig in de rijstvelden voorkomen, de
+vleermuizen, twee soorten van salamanders, een zwarte met groote,
+gele vlekken en een andere zeer dikke met grijze huid, waarop door
+honden zeer behendig jacht wordt gemaakt, zijn ook lievelingsgerechten
+en men kan er heerlijke kerry's van bereiden. De beet van de laatste
+soort, die niet gevaarlijk is en alleen zwarte builen en een soort van
+zweer veroorzaakt, kan enkel genezen naar het zeggen der inboorlingen
+door het eten van gebakken ratten, een aanwinst voor de culinaire
+hulpmiddelen van het land.
+
+Ter vergoeding biedt die laatste salamander zichzelf als remedie aan,
+ten eerste voor een vrij veel voorkomende ziekte van het tandvleesch,
+veroorzaakt door een parasiet, en ten tweede om het lang uitgerekte
+oorlelletje te genezen, als het soms verscheurd is door het dragen
+van de zware oorhangers. In het eerste geval wordt het dier gebakken
+gegeten, zoodat het wel lijkt, dat de inboorlingen van dit land er
+een liefhebberij in hebben, geneesmiddelen te nemen, die tegelijk de
+maag vullen. In het tweede geval wordt het vleesch versch en wel op de
+gescheurde deelen gelegd, en trots andere ingrediënten, die eveneens
+voor deze bewerking worden gebruikt, wordt aan het salamandervleesch
+toch de aaneenhechting toegeschreven. Men bemerkt, dat de Malayali
+niet ver ten achter zijn bij het oude Europa ten opzichte van deze
+speciale chirurgie. Een afzonderlijke kaste, de Korors, die niet
+zeer talrijk moet wezen, daar ongelukken van dezen aard betrekkelijk
+zeldzaam zijn, onderneemt de kunstbewerking.
+
+Die kaste der Korors komt uit het bergland. De menschen maken matten,
+laten apen dansen en eten ravenvleesch. Een andere kaste, die
+denzelfden naam draagt, komt uit Coïmbatore; ze spreken het Tamoel
+en maken graag voor hun vrouwen bonte vogels buit, als papegaaien
+en ijsvogels.
+
+De raaf gaat, om met hem deze dierenserie te besluiten, voor het
+listigste dier van de schepping door, en hij wordt de paria onder
+de vogels genoemd, zooals de ezel het is onder de zoogdieren. Er
+zijn legio in Indië en soms, als ze des morgens in grooten getale
+bijeen zijn, wordt hun geschreeuw zoo vervelend en scherp, dat het
+onverdragelijk is. Ze worden niet beschermd door een plaatselijk
+bijgeloof, zooals het geval is met den arend van Malabar, met slangen,
+apen en enkele visschen, en dat is eigenlijk een onrechtvaardigheid,
+want ze bewijzen groote diensten aan de openbare gezondheid door
+den reinigingsdienst, dien ze in de steden op zich nemen. Men kan ze
+bijna niet verjagen, en ze zijn van een wel eens amusante brutaliteit,
+wanneer men hen bij voorbeeld stapje voor stapje de keukenmeid ziet
+volgen, als ze van de markt komt, om wat uit haar mand te stelen.
+
+De raaf wordt door de Hindoes veracht, hoe nuttig hij ook is en
+hoewel hij hier wordt beschouwd als de schakel tusschen de levenden
+en de dooden, zooals men bij de gebruiken in zake sterfgevallen heeft
+kunnen zien. Daarentegen zijn andere dieren, die inderdaad kwaadaardig
+zijn, zooals de slangen, hier het voorwerp van een eeredienst en
+zij zijn dat niet alleen, maar ook aan andere dieren valt die eer te
+beurt. Maar aan de kust van Malabar hebben de menschen niet veel op
+met dien dierendienst en vooral uit het binnenland komen Brahmanen,
+die heilige ossen rondleiden, hier herinneren aan de vereering,
+die men aan die beesten schuldig is. Die wandelingen zijn wezenlijk
+niet meer dan een der duizend middelen, door de Brahmanen aangewend,
+om aan geld te komen. Als de rondreis is gedaan, laten ze de heilige
+ossen in het veld los, waar ieder er eerbied voor moet hebben, en
+keeren rustig met den buit naar huis terug.
+
+Die soort van onverschilligheid van de kasten aan de kust van
+Malabar, vooral voor den os, een der begunstigde goden van de
+aanhangers van Siva, geeft een goed denkbeeld van hun innerlijke
+godsdienstigheid. Buiten de vaste gebruiken, de feesten,
+pelgrimstochten, plichten in de pagoden, waaraan men zich sinds
+eeuwen trouw houdt, en die door allen worden gevolgd met mechanische
+regelmatigheid, denken de menschen hier weinig aan hun goden. Toch
+treft men hier en daar kleine pagoden aan, gewijd aan den dienst der
+dieren, voornamelijk aan de slangen, en ieder van die heiligdommen
+heeft zijn eigen jaarlijksch feest, waar bij voorbeeld de slangen zich
+te goed doen aan de eieren en kannen met melk, die de geloovigen hun
+geven. De bewaker van de pagode trekt voor dien plechtigen dag een
+grooten mantel van kokosbladeren aan, die hem geheel omhult en waarop,
+evenals op zijn lichaam, slangen ruw zijn geteekend.
+
+Om op de slangen in de vrije natuur terug te komen, de engelsche
+statistiek heeft uitgemaakt, dat jaarlijks ongeveer 25000 personen in
+Indië door slangen worden gebeten en gedood, en het ware cijfer moet
+stellig vier maal grooter wezen, want vooral in de kleine dorpen,
+waar men het met de statistiek niet zoo nauw neemt, komen die
+ongelukken voor.
+
+De olifant ontmoet men zoowat overal aan de kust van Malabar, waar
+hij vooral gebruikt wordt voor het vervoer van hout. De regeering
+onderhoudt olifanten voor de groote werken, en moet nog enkele keeren
+van particulieren de nuttige dieren leenen. Vooral de hooge en rijke
+kasten hebben olifanten, de Naïrs meer bepaald. Daar een olifant
+voor tien roepijen per dag wordt verhuurd of voor een roepij per uit
+het bosch aangevoerden boom, vertegenwoordigt zoo'n dier een niet
+onbelangrijk kapitaal voor zijn eigenaar.
+
+Laat ons nu eens kijken naar de plantenwereld, de handelsflora en de
+industriëele. De kust van Malabar is ten gevolge van het gebrek aan
+havens ter verscheping, een weinig buiten de handelsbeweging in het
+overige Indië geraakt. Er zijn slechts drie havens, die men aantreft
+op ongeveer 500 kilometer afstands van elkander, Cochin, Calicut en
+Tellicherry, ver van elkander dus en slecht in orde. Dus zijn ook
+de industrie en de culturen beperkt tot de plaatselijke behoeften,
+en het aantal der uitgevoerde producten is zeer gering.
+
+Toch had Mahé eenige beteekenis in het begin der 18de eeuw. Het was
+toen de stapelplaats voor de aan de kust voortgebrachte peper, voor
+het cardamon, de santal, het sapanhout; ook was het de voornaamste
+haven van de producten van den kokospalm en zelfs van de eetbare
+vogelnestjes en de vinnen van haaien. Maar toen de Engelschen de stad
+veroverden in 1779, vernielden ze alles, de openbare en de bijzondere
+gebouwen en de entrepôts. De handel met Frankrijk schijnt nooit veel
+te hebben beteekend. Getallen, die van 1821 dagteekenen, geven als
+totaal van den invoer voor een waarde van 14340 francs en van den
+invoer een van 58788 francs alleen met de stad Bordeaux; het laatste
+cijfer vertegenwoordigt enkel de waarde van de peper. In 1899 werd
+voor 8591 francs aan voortbrengselen uitgevoerd en voor 21564 francs
+ingevoerd, dus voor den geheelen handel is er een vermindering met
+de helft van de getallen in het begin der vorige eeuw.
+
+In het bergland wordt de koffie gekweekt, die er door de overvloedige
+regens tweemaal bloeit, eerst in Maart en dan weer in April, en
+cardamon, dat een boschrijke omgeving noodig heeft. Zoowat overal
+groeit de peperboom, een der rijkste culturen. Op goede onderstammen
+geënt, zooals op den mangoboom en den jacquinia, brengt een peperboom
+van tien meter hoogte per jaar voor 15 tot 20 roepijen op, dat is 12
+tot 17 gulden holl.
+
+In alle tuinen treft men den kokospalm aan; men zou haast kunnen
+zeggen, dat die boomen de tuinen maken. Die palm is de boom bij
+uitnemendheid van dit land; hij geeft te eten en te drinken, brengt
+weefsel op voor de vervaardiging van touw, olie om te branden en
+om in de spijzen te gebruiken, het vleesch der noten, dat gedroogd
+uitgevoerd wordt onder den naam van copra, en hij verstrekt materiaal
+voor de bedekking der hutten. Alle deelen van den boom zijn bij uitstek
+nuttig; men heeft daar het noodige en het overtollige, van hoeden af
+tot een gegisten drank, dien de Malayali zeer op prijs stellen. De
+bladeren voorzien ook in de behoefte aan boeken en schriften van de
+leerlingen op school. Zelfs maakt men er toortsen van. Wanneer men
+des nachts een licht ziet, dat afwisselend helder en duister brandt,
+dat zich in geregelde beweging van beneden naar boven beweegt, is men
+eerst verbaasd. Het is een inboorling, die een armvol kokosbladeren
+zwaait van boven naar beneden of horizontaal, om ze aan het vlammen
+te krijgen. Dat is de landslantaarn, de tsjoeta. Als het donker is,
+en de maan den weg niet verlicht, is de stad Mahé stikdonker als een
+graf en even stil. Men ziet wel hier en daar lantaarns met petroleum,
+maar die schijnen wel aangebracht, om enkel den glimwormen concurrentie
+aan te doen; ze verlichten niets anders dan den top van hun paal. Het
+zou zelfs beter wezen dat ze er niet waren en dat het gemeentebestuur,
+door ze weg te laten, een aanzienlijke besparing vond op het budget.
+
+Ik zag vaak op het marktplein van Mahé in de smalle zijstraatjes,
+die er als open tunnels uitzagen, de kleine Malayali met hun vuile
+lendendoeken en hun groote, verbaasde oogen op mij gevestigd,
+hun boeken en schriften onder den arm dragen in den vorm van
+kokosbladeren, elk afzonderlijk of aaneengehecht, terwijl ze op weg
+waren naar de school. Er wordt namelijk nog aan de kust van Malabar
+op die bladeren geschreven met een stalen punt, die de zonderlinge
+letters van de taal vormt, welke dan later met wat inkt voor den dag
+worden gebracht. Verscheiden van de jongste kinderen hadden enkel het
+alphabet, of liever slechts een deel daarvan, want de plaatselijke
+taal heeft niet minder dan 483 verschillende teekens voor de klinkers,
+de voegwoorden, de uitgangen enz. En dan te weten, dat er 130 van
+die talen in Indië zijn.
+
+De kokospalm levert ook nog het brandhout. Hout is schaarsch en
+duur aan de kust, en voor de keuken maakt men gebruik van ledige
+schelpen, die heel goed branden en per honderd worden verkocht
+in groote netten, die op straat worden aangeboden. De Macqueezen,
+lieden, die de oude bijgeloofsgebruiken van Indië slecht in acht
+nemen, hebben de stoutmoedigheid, koeienmest te branden, dien ze
+eerst hebben gedroogd. Maar de Tiven zouden er een gewetensbezwaar
+in vinden, zich voor een zoo profaan gebruik te bedienen van de bij
+uitstek reinigende stof.
+
+Een goede kokospalm in volle opbrengst geeft een honderdtal noten,
+die voor vijf of zes centimes worden verkocht; dus brengt een enkele
+boom zoowat vijf francs op per jaar. De mangoboom is voordeeliger. Men
+kent die vrucht; de vrucht met goudgeel vruchtvleesch heeft een
+groote, platte pit en smaakt pittig en frisch. Ze kosten van één
+tot twintig centimes naar de hoedanigheid; als de boom van de goede
+soort is en dus gewoonlijk twee- tot driehonderd vruchten oplevert,
+kan hij van 25 tot 40 roepijen inbrengen, dus 42 tot 68 francs. Maar
+goede mangoboomen zijn zeldzaam.
+
+De jacquinia, die de verbazend groote vruchten oplevert van 7
+tot 8 kilogram, maar welke vrucht 25 kilo kan wegen, met zacht,
+geel vruchtvleesch, waarin veel pitten liggen, en die kwalijk riekt,
+brengt ten hoogste 16 tot 20 francs op, want hij geeft tot 50 vruchten,
+die voor 3 tot 4 anna's per stuk worden verkocht, dat is 30 tot 40
+centimes. De arecapalm, die zoo geliefd is in het Uiterste Oosten,
+is niet voordeelig. De opbrengst is 30 of 40 centimes per jaar, maar
+men moet er rekening mee houden, dat vier of zes noten slechts één
+centime kosten, een goedkoopheid, die noodzakelijk is, want ieder
+heeft de noot noodig bij het betelkauwen, dat ieder doet, mannen,
+vrouwen en kinderen.
+
+Eindelijk worden de katoenstruiken nog verbouwd, enkel voor de
+behoeften van het land zelf, ofschoon ze zeer goed gedijen. Dan de
+muskaat en de kruidnagelen, de sesam om de olie, de tamarinde, die
+veel gebruikt wordt voor inmaken en de tabak, die gepruimd wordt. Ook
+doet men aan de cultuur van een soort van hennep, die als opium wordt
+gerookt in kleine pijpjes, en van de bananen, waarvan er evenals van
+de mangoboomen veel variëteiten bestaan. De vanilleplant wil zeer
+goed voort en geeft goede resultaten, maar men doet niet veel aan
+het kweeken.
+
+De industrie is zeer beperkt. Ze bepaalt zich tot de gewone
+katoentjes, die ter plaatse worden verkocht en geweven worden op
+kleine weefgetouwen, die in de hutten hier en daar worden gebruikt;
+tot de oliebereiding, die ook op de plaats wordt aangewend; tot de
+vervaardiging van matten, van rijstbrandewijn, aardewerk, voorwerpen
+van koper, bij de inboorlingen in gebruik, en tot het drogen van visch,
+waarvan een kleine hoeveelheid naar Colombo wordt uitgevoerd. Het land
+brengt niet genoeg rijst voort voor de bevolking, en dat hoofdvoedsel
+wordt nog uit Bengalen ingevoerd.
+
+Het hout van den mango is het voorwerp van een vrij belangrijken
+handel, want het is uitstekend timmerhout. De Arabieren komen eens per
+jaar het hier inslaan, namelijk tegen November. Ze komen uit Arabië
+in hun groote schepen, die met twintig of vijf-en-twintig man bemand
+zijn, en blijven tot in April. Ze doen aan vrachtvaart tot aan de
+Perzische Golf en nemen galanteriewaren mee, die ze te Bombay inslaan,
+evenals dadels en andere vruchten.
+
+Het klimaat is niet slecht, het behoort zelfs tot de beste in
+Voor-Indië. In het vochtige seizoen heerscht er een soort van
+influenza, maar die is niet kwaadaardig. Aan de kust komt weinig
+of geen koorts voor, maar zoo is het niet in het bergland, waar de
+malaria in het warme jaargetijde nog al gevaarlijk is. De moesson,
+die einde Mei begint of in het begin van de maand Juni, is het
+frissche en minst droge seizoen, maar meer vochtig dan koel. Het
+regent in stroomen in opeenvolgende buien, soms afgewisseld met een
+vluchtigen zonnestraal. Dit jaargetijde wordt met ongeduld verwacht
+door de bezitters van rijstvelden en door de dieven, want terwijl het
+de planten doet groeien en de oppervlakte weer met groen bekleedt,
+doet die moesson ook de dieven te voorschijn komen. Men zou zeggen,
+dat ze met de rijst uit den grond komen, dat ze een product van
+het plantenrijk zijn, net als de bloemen; maar het zijn vreesachtige
+dieven, die alleen hun werk durven ondernemen met de zekerheid dat men
+hen niet kan zien, daar ze den stok, de vuurwapens en de gevangenis
+vreezen. Er worden in dezen tijd dan ook zelden dieven betrapt,
+en die ongestraftheid vergemakkelijkt hun nachtelijke industrie.
+
+En bovendien, bestaat er niet in Indië een kaste van dieven? Ze vormen
+een kaste op zichzelf, even goed als de barbiers en de wevers, en er
+zijn zelfs verscheiden kasten, wier levensonderhoud door diefstal wordt
+gevonden. Zij zijn zeer behendig en een van hun voornaamste methoden
+is, dat ze den buitenmuur van de hutten doorboren, waar ze willen
+binnendringen, een werk, dat zoo stil wordt gedaan en zoo netjes en
+voorzichtig, dat het waarlijk jammer is, hen die behendigheid niet
+aan een betere zaak te zien besteden. Om te vermijden, dat ze worden
+gepakt in geval van ontdekking, smeren ze zich het lichaam in met olie;
+dan wordt het bijna onmogelijk, hen te grijpen, zoo glad voelen ze aan.
+
+Ik vergat nog te zeggen, maar het laat zich wel begrijpen, waarom die
+dieven alleen in den natten moesson werken. Het is dat dan regen valt,
+vooral in den nacht, en zoo hevig, zoo kletterend, dat er een helsch
+lawaai ontstaat, waardoor het werk begunstigd wordt aan deuren en
+vensters en aan de wanden.
+
+Die moesson eindigt tegen December, wanneer het droge jaargetijde
+aanvangt met warmte, die het hevigst wordt in Maart en April. De
+grond is dan de prooi van droogte; het plantenkleed, dat hem bedekte
+in den regentijd, verdwijnt onder de brandende stralen van de zon.
+
+
+
+
+
+    IV.--Uitstapjes langs de kust.--Aanzien van het
+    land.--De rijst.--In een mohammedaansch dorp.--De
+    Mopla's.--Cannanore.--Ontspanning voor het engelsche
+    garnizoen.--Reis in een bootje.--De kokospalm en de
+    kokosnoten.--Aankomst te Elatur.--Terugkeer naar Pondichéry.
+
+
+Van Mahé is over een lengte van zeven kilometer de weg
+schilderachtig. Nu eens is hij ingesloten tusschen ware wanden van
+groen, dan weer gaat hij over zandige stranden langs hagen en reeksen
+van kokospalmen. Of wel het zijn onder water staande streken, waar
+de boomen op stelten schijnen te staan of liever op voetstukken,
+die vierkant zijn en door diepe geulen van elkaar zijn gescheiden,
+open terreinen, hutten, schuren, waar de basten van kokosnoten
+liggen te drogen, en lage heuvels, waar een armelijke vegetatie op de
+weelderigste tuinen volgt. Van tijd tot tijd staan groote ficusboomen
+met eerwaardige stammen, omringd door hun hooge luchtwortels, langs
+den weg als getuigen uit een andere eeuw. Ik kwam nog juist bijtijds,
+om in de Club te ontbijten, waar ik vriendelijk werd ontvangen, nadat
+een mooie Hindoe met prachtigen witten tulband zich had overtuigd, dat
+ik in het vreemdelingenboek ingeschreven en dat ik gepresenteerd was.
+
+Ik vertrok zonder verwijl in den namiddag, mij niet ophoudend om de
+stad te bezoeken, die niets bijzonders kan vertoonen dan een ouden
+muur dichtbij de zee, door de Portugeezen opgericht. Het groote,
+groene plein vóór de Club was brandend heet; er was geen wind, en
+de straten waren zoo goed als verlaten. Wij verlieten de stad langs
+een weg aan zee, ingesloten door een soort van snijding, die wel een
+overblijfsel leek van oude vestingwerken, en daarna daalden we in de
+tuinen af, die elkander opvolgden en waarin hutten verborgen lagen
+onder het frissche groen.
+
+We gingen door Kodowellé. In de rijstvelden bewogen witte figuren
+met langzame bewegingen. Ze waren bukkend bezig, waarschijnlijk aan
+het verplanten der kleine plantjes, en het scheen alsof ze de aarde
+aanbaden, die hen voedt. Weer groote ficussen, wier stammen door
+wortels zijn omgeven, dan onbebouwde terreinen, die steenachtig zijn en
+waar men zich bij verbaast, dat ze zoo dicht op de prachtigste landen
+volgen. Te Manneada waren we aan de monding van de rivier Kuda-Kadawe,
+die wij overtrokken over een mooie ijzeren brug. Er lagen prauwen
+op het zand, en in de buurt der manden vol visch die er stonden,
+zoowel als in de heele omgeving, rook het naar een visschersdorp,
+die goede reuk van algen, terwijl men aan de vischnetten, overal
+langs de hutten gespannen, het visschersdorp kon herkennen. Rechts
+zagen we op den top van een kaal heuveltje de ruïnen van een kasteel,
+de oude residentie van een radjah.
+
+Weer een rivier en een dorp, de Koendji en het dorp Dharmadhom. Boven
+het lage en zandige strand zag men de toppen der hooge kokospalmen,
+die op het zuivere blauw des hemels hun fijn gebladerte afteekenden. Er
+lag een lange slang van groen aan weerszijden van het grijze effen
+water van den stroom. Men ontmoet slechts Mopla's in dit dorp, dat
+als alle bestaat uit twee rijen winkeltjes, waar men vruchten, droge
+visch, arecanoten, betel en alles, wat men onderweg kan noodig hebben,
+verkoopt, evenals lendendoeken van allerlei kleur, glaswerk en het
+aardewerk van de streek. Daarachter liggen enkele hutten en de tuinen
+of landen. Op den gewitten muur van een huisje kan men op een groote,
+cylindervormige, ijzeren bus het woord "letters" (brieven) lezen. Het
+is de brievenbus, en de hut is het postkantoor. Maar men moet er den
+postdirecteur niet zoeken. Voor zijn vier francs per maand kan hij geen
+uren op het kantoor zitten, en dat wordt ook niet van hem geëischt.
+
+Hier passeert de wagen, die den dienst onderhoudt tusschen Cannanore
+en Calicut, verscheiden keeren per dag. De weg loopt recht uit, en de
+horizon getuigt in het minst niet van de veel bewonderde natuur van
+Indië. Het is alles zand aan den rechterkant in de buurt van de zee,
+die hier niet te zien is, en links ligt een reeks lage, kale heuvels,
+met enkele kokospalmen boven een dorren plantengroei. Wij hadden nog
+eenmaal een oase van tuinen, waar groote jacquinia's schaduw gaven.
+
+Een groot aantal vrouwen ging ons voorbij in groepjes, kuisch in
+haar betrekkelijke naaktheid, die snel den afgegleden doek over haar
+borst trokken, of er haar armen voor hielden als een schild bij mijn
+voorbijgaan. Ze kwamen van het werk op het veld terug, praatten onder
+het loopen; anderen waren er nog bezig. De rijst groeit veertig dagen,
+dan wordt ze bij kleine handen vol uitgerukt, en de wortels worden
+zorgvuldig gewasschen met kleine herhaalde onderdompelingen, waarna
+de voorraad wordt opgestapeld.
+
+Den volgenden dag zal men weer aan het planten gaan in hoopjes
+van enkele voeten oppervlakte, door de plantjes één voor één in de
+slijkerige aarde te drukken onder de waterlaag. Dat is het voornaamste
+werk van de vrouwen, dat bukken in het rijstveld en het verplanten,
+waarbij ze met de beenen in het water staan. De kleeding wordt
+opgeschort en babbelend en zingend zijn ze bezig. Hier is men aan
+den oogst of die heeft reeds plaats gehad, en de omgewoelde aarde,
+die onder water staat, van het rijstveld ruikt naar een moeras; daar
+wachten hooge stapels op hun beurt; iets verder is het werk al gedaan
+en de nieuwe rijst biedt den aanblik aan van een mooi groen tapijt,
+waardoorheen men hier en daar den waterspiegel kan waarnemen.
+
+Men onderscheidt aan de kust van Malabar twee-en-dertig soorten van
+rijst, die ieder een eigen naam hebben, en zeven ervan bezitten een
+kleinen en fijnen korrel. Te Mahé brengen de rijstvelden twee oogsten
+voort per jaar, in Januari en in September; maar te Mangalore evenals
+ten zuiden van Mané op een twintigtal mijlen afstands, kan men drie
+keeren per jaar oogsten, in Januari, April en September.
+
+Des avonds waren we te Hekadod, een muzelmansch dorp, een weinig
+belangrijker dan de andere, die we al waren gepasseerd. Wij hielden
+stil aan den politiepost. Een ambtenaar met rooden tulband,
+donkerblauwe broek en tunica, met een gordel en bloote voeten,
+Nr. 826 volgens het nommer, dat hij op zijn borst droeg op de plaats
+van de medaille, gaf ons inlichtingen; maar hij was in slecht humeur
+en daar hij mij midden op den weg liet staan, noodigde ik mijzelven
+in den politiepost. Ik had groote behoefte aan dat donkere hoekje,
+want den geheelen dag was de zon achter een koepel van witte wolken
+verstikkend heet geweest. De adigari, of het hoofd van het dorp,
+een Naïr, die het nog al verdelend vond, dat men hem dérangeerde
+op een halve mijl afstands, kwam in niet al te beste stemming aan,
+maar met hem kon ik mij toch eindelijk onderhouden.
+
+Het was nacht, toen ik, verlicht door het schijnsel van een walmend
+lantarentje en gevolgd door een menigte, die achter mij aan drong,
+eindelijk een onderkomen kon vinden. Het was een leegstaand huis van
+mohammedaanschen stijl met kamers, die zoo laag waren, dat men er in
+stikte en lage houten divans, die aan honderden geslachten van ratten
+en vleermuizen tot speelplaatsen schenen te hebben gediend. Massieve
+deuren met of zonder hengels, zonder sloten, maar die er nieuw uitzien,
+zijn even talrijk als de kasten. Een hoop steenen, sinds het bouwen van
+het huis vergeten in een hoek, verbeeldt de keuken. Maar er ontstaan
+groote moeilijkheden om het noodige voor een maaltijd bijeen te
+krijgen, want ik heb het gebrek, of mogelijk is het een verdienste voor
+een reiziger, die alles wil zien, dat ik niets meeneem dan linnengoed
+en een couvert. De Mopla is evenmin als de mier bereid tot leenen,
+en wat de kaste der Naïrs betreft, zij laat de Europeanen niet aan
+de voorwerpen van huiselijk gebruik raken.
+
+De adigari bepaalt er zich toe, mij aan te kijken. Ik heb rondom mij
+staan al wat er maar aan menschen geborgen kan worden in het huisje,
+waar ik ben en waar ik een schuilplaats vind op een der houten
+divans. Mijn minste bewegingen werden met de oogen gevolgd; als er
+een kist werd geopend, bogen twintig hoofden naar het mijne. Dat was
+afschuwelijk! Eindelijk bevrijdde ik mij van al die lastige kijkers,
+door hen buiten de deur te dringen; maar het was midden in den nacht,
+eer ik erin slaagde wat rijst te eten uit gebroken schotels, die mijn
+bediende eindelijk had gevonden bij een oude vrouw van zijn kaste,
+daar de Mopla's hem allen de deur voor den neus hadden dicht gedaan.
+
+De Mopla's aan deze kust, die van hun voorouders een godsdienst
+hebben overgenomen, maar dien hebben doorspekt met allerlei geloof en
+bijgeloof, zijn de plaag van het land. Ze heeten gierig, zelfzuchtig,
+hard en wreed. Ze hebben hun rastrots en hun dweepzucht. Ze nemen alles
+en geven niets.... dan kinderen aan de Tiven, die ze onderdrukken en
+aan de Macqueezen, die ze tot hun slaven maken. Ze hebben den geheelen
+handel in handen, en men ziet ze overal; ze bezitten alle winkels
+en ze vormen geheele dorpen door hun talrijke gezinnen. Jagen doen
+ze op roepijen en vrouwen. Ze zijn los van zeden en leven tehuis in
+weerzinwekkende onzindelijkheid, ondanks hun belachelijke wasschingen,
+die dan ook in vuile en stinkende poelen plaats hebben.
+
+Hun vrouwen zijn, met uitzondering van den sluier, dien ze op het
+hoofd dragen, bijna evenzoo gekleed als de andere inboorlingen. Ze
+hebben altijd bovendien een parasol bij zich, om zich te verbergen en
+bezigen het instrument zoowel tegen de zon als tegen den dauw, den
+maneschijn en den regen. Als ze zich naar het werk begeven, dragen
+ze een grooten parasolhoed, waarin ze des avonds allerlei dingen
+mee naar huis brengen, levensmiddelen en dergelijke. Oorspronkelijk
+was dat groote hoofddeksel een sieraad, maar langzamerhand is het
+onmisbaar geworden.
+
+Den volgenden morgen bij het aanbreken van den dag zag ik gelukkig
+niemand, en ik kon heengaan zonder de aandacht te trekken. Wij gingen
+door een reeks heuvels van een dor en kaal aanzien, die, naar men mij
+vertelde, vroeger met jungle waren bedekt. Een ervan, de chimmeniyen,
+is nog altijd berucht om de rooverbenden, die er huisden, de reizigers
+aanhielden, diefstal en moord pleegden, en tot voor een jaar of tien
+was die plek een gevreesd oord. Het waren Mopla's, en een van hen,
+die zeer bekend en rijk was geworden, werd gevangen genomen. De
+geheele heuvel werd tien jaar geleden gekocht door een inboorling,
+die er landbouw is gaan uitoefenen. Men ziet er nu overal den grond
+bebouwen, en kleine buffels trekken er den ploeg.
+
+Oponthoud in het dorp Chalen, bewoond door rijstpellers. In alle
+hutten, die aan één zijde open zijn, ziet men den zwaren, houten
+stamper aan het werk, die een oorverdoovende muziek maakt. Die stamper
+is een groot stuk vierkant hout met een kegelvormigen hamer eraan. Hij
+wordt met den voet aan het eene uiteinde in beweging gebracht door
+den inboorling, die hem steunt aan een bamboe, bevestigd aan het
+dak van het huis. Hij valt neer in een hollen bamboekoker, die
+een mortier vormt, waar de rijst warm in wordt geworpen en heen en
+weer gestampt. Daarnaast wordt de rijst droog gewarmd in een grooten
+aarden ketel. Die gekookte en gepelde rijst is gemaakt tot een soort
+van harde koek, die zoo verkocht wordt. Men gebruikt die vooral op
+reis als proviand, gemakkelijk koud te gebruiken met palmsuiker en
+geschaafde kokosnoot.
+
+Ik hield een poosje stil in een hut, waar niemand mij scheen op te
+merken; men keek even naar mij, de vrouwen dekten zich het hoofd,
+en men ging met het werk voort, terwijl ik twee rijpe kokosnoten liet
+halen, om het sap te drinken, den geliefden drank van den reiziger,
+omdat hij zoo verkoelend en gezond is. Met een paar hamerslagen
+maakt men een gat in den bast en men kan maar gaan drinken. Welk
+een wondervrucht!
+
+We vervolgden onzen weg. De weg over de heuvels of door de vlakte
+volgde steeds de zee, waar het strand zandig was, bedekt met
+schitterend wit fijn zand, waarboven de kokospalmen uitstaken. Naarmate
+men Cannanore nadert, verandert langzamerhand het landschap,
+voorbijgangers vervangen de grazende buffels; er verschijnen meer
+winkels en ze zijn goed voorzien, de tuinen liggen weer aan den weg,
+de huisjes verschuilen zich in het groen en plotseling komen we,
+na een kleine helling te hebben bestegen, uit op een groot plein,
+een groene vlakte. We waren te Cannanore.
+
+Die vlakte was een manoeuvreveld, en inderdaad zagen we aan den
+anderen kant van een rij hutten een andere rij lange "barracks",
+de kazerne van de Cipayers, rozenkrans van alle gelijke kamers,
+waar aan de deuren de zwarte soldaten op dat oogenblik bezig waren,
+hun wapens schoon te maken. Wij begaven ons aan de overzij naar het
+dak-bungalow, de plaats van onderdak voor vreemdelingen. Daar kan
+de reiziger een schuilplaats vinden tegen een geringe vergoeding,
+aan den bewaker te betalen, die tevens de concessionaris is. Deze
+heer verscheen terstond en stelde zich te mijner beschikking, bood
+mij een kok aan, een vrouw, die water kon aandragen, en was zeer
+vriendelijk. Hij was een Hindoe in europeesch buis en witten tulband
+op het hoofd, die volmaakt Engelsch sprak.
+
+Het vreemdelingenhotel te Cannanore is gebouwd naar hetzelfde
+model als alle andere europeesche bouwwerken in dit land, met een
+groot vierkant pyramidevormig dak, veranda's, ruime kamers, die
+zeer eenvoudig  gemeubeld zijn, stores, rieten leunstoelen naast
+een bananenaanplanting, waar een hutje de keuken voorstelt. Ervoor
+breiden zich grasvelden uit en bloemperken, en achter het huis vindt
+men sesam-aanplantingen.
+
+Cannanore is niet anders dan een groot dorp van een twaalf duizend
+inwoners, die groepsgewijze in kleine huisjes wonen.
+
+Als men de bungalow verlaat, om zich naar het fort te begeven,
+komt men, na door eenige tuinen te zijn gegaan en door mooie lanen
+te hebben gewandeld, aan een hoop leemen hutten, waar armoede troef
+is. Dan volgen lange, schaduwrijke lanen, waar men nu en dan op den
+achtergrond van engelsch aangelegde tuinen de huizen der officieren,
+met op de pilaren aan den ingang de namen van de huurders en de
+aanwijzing hunner compagnie. Overal bloemen en vreemde planten, manden
+vol klimplanten en bonte heggen, waar heerlijke geuren uit opstijgen.
+
+Door breede prachtlanen met reusachtige broodboomen, waar lange
+luchtwortels van neerhangen, komt men in een uur aan de oude barakken
+van het fort op een wijde esplanade bij het strand, van waar men
+de forten kan zien en een vuurtoren met de britsche vlag. Op het
+oogenblik, toen ik voorbijging, waren enkele engelsche soldaten,
+die half gekleed waren en languit op den grond lagen, bezig, met een
+spiegeltje de zonnestralen in de oogen der voorbijgangers te werpen,
+een werk, dat hen zeer scheen te boeien. Het strand was een zandige
+vlakte, begrensd door kokospalmen en visschershutten, waar op dat
+oogenblik de visschersschuiten lagen te rusten onder een looden zon.
+
+Het deel van het dorp, waar ik mij bevond bij het terugkeeren van
+de forten, waarvan het gescheiden is door een ruime weide, was
+nog al druk. Ik zag veel kleurlingen, die lastig waren door hun
+nieuwsgierigheid.
+
+Er was een Hindoetempel, die er nog al armoedig uitzag, waarbij een
+plek behoorde, die voor de wasschingen diende, een klein bassin met een
+opening als van een put, beneden aan een reeks van trappen, die zich
+bevonden achter een breeden ingang in een spits toeloopenden muur,
+waarin openingen waren gelaten in driehoekvorm voor de illuminatie
+op feestdagen. Met een ander tempeltje in de buurt, dat merkwaardig
+was om zijn eenvoud, is dit zoowat het eenige bouwwerk van eenige
+beteekenis in Cannanore.
+
+Er zijn daar een heele verzameling van radjahs of ten minste de
+afstammelingen van veel radjahs, die hebben geregeerd, mohammedaansche
+radjahs, hindoesche radjahs; dan is er Bibi, een koningin in partibus,
+aan wie de Engelschen goedig hebben toegestaan, den titel van koningin
+te blijven dragen, waardoor niemand eenige schade lijdt. Die schaduwen
+van de oude indische potentaten leven tegenwoordig met de herinnering
+aan hun vroegere grootheid. Hun antieke paleizen zijn eenvoudige
+bungalows geworden; hun hofhouding bepaalt zich tot enkele bedienden,
+die ze niet betalen; de rijke ameublementen zijn veranderd in goedkoope
+engelsche waren; de sieraden en vroegere juweelen komen thans uit den
+bazar; hun invloed bepaalt zich tot eenige goedmoedige uitspraken
+tusschen twistende eigenaars, en hun luisterrijke uittochten zijn
+geworden tot wandelingen te voet tusschen twee rijen winkels in
+vuile, modderige straten. Ze wonen buiten de stad in eenvoudige
+woningen en leven van het jaargeld, dat de engelsche regeering hun
+toestaat. Vroeger was het garnizoen van Cannanore zeer belangrijk, en
+de drukte en beteekenis van de stad ondervond daar den terugslag van;
+maar thans gaan de zaken veel minder goed en het geld is schaarscher
+geworden, nu de barakken ledig zijn en zooveel huizen onbewoond
+blijven. De stad heeft veel van een doode stad.
+
+Ik bleef eenige dagen in het dakbungalow, waar tegen mijn twee francs
+per dag, den officiëelen prijs, ik het recht kreeg, op de leunstoelen
+uit te rusten, al waren het maar rieten stoelen zonder armleuningen,
+en waar ik het genoegen mocht hebben, 's nachts legers van ratten
+over mijn bed te zien wandelen. Het was zonder leedwezen, dat ik
+Cannanore vaarwel zei....
+
+De weg van Cannanore naar Angerakandi, waarheen wij trokken, om niet
+denzelfden weg terug te gaan, is niet bijzonder prettig. Er is weinig
+drukte, en de weg is steenachtig over de geheele lengte en daarbij
+slecht onderhouden. Lantana's staan aan beide zijden; aan den horizon
+ziet men lage heuvels zonder plantengroei; hier en daar ontmoet men
+buffels en een paar koelies. Geen schaduw en een looden zon over de
+geheele twintig kilometer, die de beide dorpen scheiden, geen wonder,
+dat ik de plaats bij aankomst prachtig vond. Ik zag er jungle, hooge
+aanplantingen, rijstvelden en een rivier, die kalm tusschen groene
+oevers vloeide. Aan den eenen kant van de brug was het dorp der Tiven,
+aan den anderen dat der Mopla's. Welk een vroolijkheid en zachte rust
+kwamen hier over lichaam en geest in de koele schaduw der lanen met
+hooge boomen en op de met bloemen omzoomde voetpaden van de tuinen!
+
+Ik bracht er twee dagen door en scheepte mij op een morgen in
+de vroegte in op een bootje, dat den avond te voren voor mij was
+ontboden van een naburig station. De zon was nauwelijks opgegaan,
+toen ik al lag uitgestrekt op het bed van droge palmbladeren, dat men
+voor mij onder in de boot had gereed gemaakt, toen mijn twee roeiers,
+één aan den vóór- en één aan den achterkant met den langen bamboestok
+in de hand de prauw over het water deden schieten.
+
+Twee uren lang gleden we onder de koele schaduw langs de rustige
+oevers, waar kokos- en pandanuspalmen en struikgewas uit het
+water schenen te komen. Buiten een licht geklater van het water
+en het schuiven van de bamboestokken langs de randen der boot was
+alles volkomen stil. Er stegen uit den warmen plantenovervloed en
+de vochtige lucht allerlei zoete geuren op, die verdoovend op den
+geest werkten. Van tijd tot tijd waarschuwde mijn Malayalam, die aan
+den voorsteven werkte en de opdracht had, den horizon in het oog te
+houden, mij, dat er otters te zien waren. Men bespeurt dan hun zwarte
+koppen op de glanzige oppervlakte van het kalme water. Dan stuwt de
+roeier de boot langzaam naar de dieren toe, die vluchten en snel in
+hun schuwheid onderduiken, terwijl het water hier en daar hoog opspuit.
+
+De zon stijgt hooger en stooft de atmosfeer. Behalve bij den heuvel
+Mavillaï, dien we vóór ons zien, wordt de achtergrond verborgen
+door een hoog gordijn van groen, dat van de oevers opstijgt. Enkele
+kokospalmen hebben een merkwaardigen vorm aangenomen en rekken zich
+over de oppervlakte van het water, alsof ze daaruit koelte wilden
+opzuigen. Op den oever, die hier en daar zwart ziet van de schelpen van
+zoetwaterdieren, ontwaren wij soms een bruine gedaante, die één schijnt
+met de omgeving en die zich bij onze nadering terugtrekt met een enkele
+snelle beweging, waardoor we den persoon niet kunnen onderscheiden,
+zoo het een mensch is. Maar weldra blijken het krokodillen te wezen,
+en ik verlies verscheiden kogels aan hun ondoordringbare huid.
+
+Bij een hut, bekend aan mijn mannen, hielden we stil, en het deed
+mij genoegen, eens aan den wal te gaan, om mijn stijf geworden
+beenen wat te vertreden. Er was daar een winkeltje, waar ik alleen
+versche kokosnoten kon krijgen, om het nat te drinken. Ik doe als
+mijn roeiers en ontbijt met bananen en koekjes van arengsuiker, die
+ik had meegenomen. Daarna gingen we weer op reis. Het was twaalf uur
+gepasseerd, en de zon in het zenith zond vuurstralen op ons af. Bij
+die gedwongen onbewegelijkheid beneden in de boot, werd ik door de
+warmte onweerstaanbaar slaperig en ik zag tusschen mijn half gesloten
+oogleden niets anders dan de bruine, naakte beenen van de mannen, die
+spookachtig bewogen. Ze duwen, duwen onophoudelijk met den bamboestok,
+een betelpruim achter de kiezen, stil en zwijgend als de goden in
+hun tempels.
+
+We voeren de rivier, de Koendji, binnen, en tegen vijf uur in den avond
+kwamen we eindelijk aan Tellicherry of liever in de nabijheid bij
+het dorp Dharmadhon, waar we stilhielden. Ik betaalde mijn roeiers,
+moest daarna een goed uur wachten om koelies te krijgen, en kwam te
+Mahé om tien uur in den avond in een inktzwarte nachtelijke duisternis.
+
+Als men buiten Mahé komt en de streek van de tuinen voorbij is, wordt
+de weg eentonig; het zijn niet anders dan duizenden kokospalmen,
+die men ziet op een groote, zandige oppervlakte met hier en daar
+een hutje. Maar het aanzien verandert; te Chambala zijn we weer in
+tuinen, in aanplantingen van arecapalmen met donkergroen gebladerte,
+van peperstruiken, die bij de stammen van hooge boomen opklimmen
+en deze van boven tot onderen zoo smaakvol bekleeden, dat men aan
+de versiering voor een feest denkt. Aan den rand van den weg, onder
+geheel open afdaken, zijn Malabaren bezig rijst te stampen en houden
+met hun werk op, om ons een onderworpen blik toe te werpen. In de
+schaduw, die het dak op hen doet dalen, ziet men hen als schimmen,
+wier voorkomen in overeenstemming is met de omgeving en die verdwijnen
+tegen den achtergrond, terwijl ze den stamper doen neerkomen, die
+geregeld klinkt onder de stilte van het werk. De jonge vrouwen met
+ontbloot bovenlijf keeren zich even om met een bevallige beweging van
+verraste kuischheid, maar zonder van den ketel te wijken, waarbij ze
+geknield bezig zijn.
+
+Ginds rijzen reusachtige ficusboomen op met verwrongen stammen in de
+omhelzing van duizend wortels, die eromheen slingeren en ook de takken
+omklemmen, terug vallend van de takken als een bundel lange en fijne
+haren. Onze paarden raakten de wortels aan bij het onderdoor rijden
+in de dichte schaduw. Bij tusschenpoozen lagen smalle rijstvelden
+tusschen hooge hagen van een weelderigen plantengroei en vormden dan
+een scherpe tegenstelling met de droogte van het ernaast gelegen land,
+een vlakken, onbebouwden grond, waar onvruchtbaarheid heerschte te
+midden van goed onderhouden gronden.
+
+De aarde is hier okergeel. Onderweg kwamen we Tiven tegen, met
+den grooten parasolhoed hoog op het hoofd, terwijl ze aan beide
+uiteinden van een langen bamboe groenten of vruchten uit de streek
+droegen. Verderop zagen we buffelkarren voorbijgaan, langzaam zich
+voortbewegend met den regelmatigen tred der dieren, die afgepast is
+naar de warmte, die alles moeilijker maakt. Hun oogen kijken naar
+den grond, maar krijgen in den naar beneden gebogen kop dadelijk iets
+wantrouwigs, als ze de vreemden zien. Ze trekken ladingen van trossen
+bananen met gouden schil, die daar op elkander gestapeld liggen voor
+de stad Mahé of Tellicherry; ook liepen vrouwen met manden kokosnoten
+op het hoofd; ze keken natuurlijk om, want het zijn immers vrouwen, en
+men bespeurt dat het haar hindert, half ongekleed door den vreemdeling
+te worden gezien. In de slooten grazen de buffels vreedzaam achter
+hagen van lantana's.
+
+Maar wat is dat? Een man, een inboorling met een grooten tulband op
+het hoofd, schijnt midden op den weg op ons te wachten en loopt dan
+hard onze bendi, het wagentje, met twee kleine paardjes bespannen,
+achterna en roept onder het harde loopen ons iets toe, waarbij hij
+wat schijnt aan te bieden. Een woord van den koetsier ten antwoord,
+en hij zet zijn loop voort, stil en zwijgend; het is eenvoudig een
+schipper, die zijn boot aanbiedt en zoo een klant hoopt te snappen.
+
+De rijstvelden volgen elkander op, in blokken als van een dambord
+verdeeld, van elkander gescheiden door kleine dijkjes van aarde,
+die zoo smal mogelijk zijn gehouden. De oogst is afgeloopen, en
+groepen vrouwen snijden de stoppels. In andere velden zijn ze bezig,
+de aardkluiten, die al hard en droog zijn geworden in de zon, stuk
+te stooten met een houten werktuig met langen steel, dat ze met
+handigheid gebruiken.
+
+We gingen voorbij een oliemolen. Het was een groote, holle boomstam,
+waarin een andere stam ronddraait aan een lang stuk hout. Het zijn
+meestal vrouwen en jonge meisjes, die het toestel in beweging brengen,
+een bezigheid, waarmee ze haar loopbaan van lastdieren aanvangen. De
+man brengt de copra aan, de gebruinde en gestampte kokosnoot, zamelt
+de olie in en maakt met een vlam de pers van den molen warm, maar
+hij vermoeit zich niet. Buiten zijn twee mannen bezig, de in tweeën
+gesneden noten op rijen te leggen en het nog versche vruchtvleesch
+schittert in de felle zon met een witheid van parelmoer tusschen de
+zwarte kringen van de basten. Als het genoeg gedroogd zal zijn en
+bruin zal zijn geworden, is het de copra.
+
+Dan vegen op den weg de vrouwen de droge bladeren van de broodboomen
+op; dat is een brandstof, evenals de ledige notenbasten, want droog
+hout is er weinig in het land te krijgen. Talrijk zijn de rijen jonge
+meisjes op haar Zondagsch gekleed, die zich naar het feest der pagoden
+begeven, in den omtrek gevierd. Gedrapeerd in een fijne stof, die zeer
+wit is, en die soms de fraaie vormen laat zien bij een slecht berekende
+beweging, gaan ze voorbij, zonder nieuwsgierig te kijken, met lichten
+bevalligen tred. Enkelen lijken zwarte godinnen achter een witte wolk.
+
+We kwamen te Badagara, een klein malabarsch stadje, waar als hier
+overal, datgene wat de natuur aanbrengt, prachtig en rijk is, terwijl
+al, wat uit de handen van den mensch komt, nederig en armoedig is
+van aanzien. Aan den eenen kant weelderige tuinen, door de toppen van
+de schoonste palmen overhuifd, en waar de heerlijke bekoring van het
+tropenlandschap van uitgaat, en aan den anderen hutten van bladeren
+of leemen verblijven van het grofste maaksel. Hier pracht en weelde;
+daar de grootste ellende.
+
+Er loopt een kanaal door de stad, een slijkerig water, aan welks
+oever men de booten heeft getrokken in rijen op het zwarte, zandige
+strand. Die prauwen, die lang en spits zijn, zijn over vier vijfden van
+hun lengte bedekt met een dak van palmbladeren in koepelvorm, zoodat
+alleen de punten te zien zijn. Een luidruchtige menigte, een heele
+schare van menschen, kwam op de reizigers af en bood hun van allerlei
+aan onder heftige bewegingen, die veel op dreigementen geleken. Als
+een zeldzame prooi kwam ik met mijn wapenen en bagage aan, door allen
+begeerd, om te worden verscheurd. Waar is de geduldige looper, die onze
+bendi onderweg heeft opgepikt en die de gunst heeft verdiend door het
+onafgebroken gedraaf en door den weerstand, dien hij van zijn longen
+heeft gevergd? Wie kan iets of iemand onderscheiden in dien warboel
+van zwarte lichamen, van witte kleederen, van lichte hoofddeksels,
+van roode tulbanden, van blauwe lendendoeken en geschoren hoofden,
+waarop de toefjes haren zijn als bewogen bladeren in een stormwind,
+en waarvan de gezichten alle den stempel dragen van de begeerte naar
+een klein winstje, terwijl ze toch al alle op elkander gelijken?
+
+Eindelijk komt er wat orde, want er is een keuze gedaan, en een
+politieman is komen opdagen en bevrijdt mij van de opdringerige
+menigte. Nog wat heen en weer geloop, en al die menschen zijn tot hun
+gewone bezigheden teruggekeerd. Nu kan men zien en rondkijken. Over
+het kanaal ligt een steenen brug, zoo hoog en steil, dat men er op
+handen en voeten op moet klauteren, om aan den overkant te komen. De
+brug is als een boog over het donkere water; daarnaast zijn vele lage
+winkeltjes, sommige zijn met pannen gedekt en hebben een veranda,
+andere hebben een strooien dak, van rijststroo namelijk. Ze liggen
+vol met de voortbrengselen van het land, vruchten en groenten, die
+er uitlokkend uitzien, met droge visschen, welker onaangename geur
+zich verbindt met de stoffige uitwasemingen van de plek, met onbekende
+zaken, plaatselijk gereedschap, zakken, manden en lappen. Daarvoor een
+drukte als in een bijenkorf, een onophoudelijk geloop, waarin het rood
+der tulbanden domineert. Men ruikt een flauwen roet- en muskusgeur,
+als de wind geen reukjes van gedroogde of bedorven visschen u toezendt.
+
+En van den diepblauwen hemel, uit de diepten van een apotheose van
+schitterende klaarheid, valt als een stroom van vuurstralen neer, die
+bestemd schijnen alles te braden, wat leven heeft op dit hoekje gronds.
+
+Ik ben er later langs gegaan in den nacht; het was laat; de gesloten
+winkels verlichtten den weg niet langer; alles was in een diepe
+duisternis gehuld, waarin alleen de daaraan gewende oogen van de
+inboorlingen zich konden terechtvinden, en op den tast van handen
+en voeten kon ik eerst na een half uur den afstand afleggen, die ons
+scheidde van de aanlegplaats aan het kanaal.
+
+Ik ben er ook gepasseerd, toen ik van Calicut kwam met het rijtuig
+van de post, en ik zie nog de beide rivieren, die men op dezen weg
+moet oversteken, de Kora-poya en de Kota-poya, die laatste op 13
+kilometer afstands van Mahé. Ik zie weer de overzetpont, die ons te
+Moerat opnam, den reiziger en zijn voertuig met de paardjes, terwijl
+de pont met een stok werd voortgeduwd onder het gezang van de roeiers,
+dichtbij een brugje in aanbouw en bij een andere grootere brug van
+de toen aangelegde lijn tusschen Calicut en Cannanore, die niet ver
+van Mahé langs gaat, waar men een station moest maken.
+
+Laat ons naar Badagara terugkeeren. Nu zijn we onder dak, onder
+een palmendak, het smalle en lange dakje der prauw. Aan voor- en
+achterkant is het vol koffers en kisten, mijn slecht vastgebonden
+colli's, die de al te geringe ruimte innemen, die er overblijft buiten
+de plaats, bestemd voor een neergehurkt mensch. Het was er donker,
+want de opening aan den achterkant is op het laatst nog afgesloten,
+zoodat men er stikt.
+
+Rechts en links wordt er geroep gehoord en een geluid van beweging
+en drukte, waaraan het oor niet is gewend. Uit het kanaal stijgen
+moerasdampen. Wat gebeurt er? Wij vertrekken niet. Ik zie een langen
+bamboestok heen en weer bewegen vóór de cylindrische opening van
+mijn gevangenis. Ik voel een schommeling van den eenen kant naar den
+anderen, die met onze lading niet zonder gevaar is en mij ongerust
+maakt. Een bad in die zwarte brij, die zoo akelig ruikt, heeft iets
+afschrikwekkends. Maar dan is alles stil, en men hoort niets dan de
+geluiden van buiten. Mijn reisgezel achter mij, een Portugees uit Mahé,
+die met mij mee is gegaan, heeft zijn schoenen uitgetrokken evenals
+zijn jas; hij legt het geweer op een goed plekje bij de hand, neemt
+een snuifje, gaat op zijn Turksch zitten en blijft stil afwachten,
+geduldig en onderworpen, als was hij een aanhanger van Mohammed. Hij
+heeft gelijk; dat is het eenige wat wij kunnen doen, en ik volg zijn
+voorbeeld, het snuifje alleen door de sigaret vervangend.
+
+Maar daar komt verandering. Aan den ingang van de donkere ruimte, die
+nu wel wat lijkt op de donkere kamer voor photografie, vertoonen zich
+staande droge, zwarte beenen van een der roeiers, die iets beweegt,
+dat wij niet kunnen zien. Er worden schokken gevoeld, een geluid van
+iets, dat schuift tegen de prauwen, waaruit wij ons losmaken, en nu kan
+ik zien, dat de mannen zich hebben gebukt, en dat de eene een pagaai
+en de ander een langen bamboestok, den tsjalon, in de hand heeft. Met
+den stok worden wij geboomd over den slijkerigen bodem van het kanaal.
+
+Eindelijk zijn we dan onderweg, en het wordt stil buiten; vóór ons zien
+we slechts de toppen der kokospalmen, die onmerkbaar bewegen. Evenals
+overal aan de rivieren zijn er, die zich over het water buigen en wier
+pluimen van bladeren dicht boven de oppervlakte van het water wuiven.
+
+Tusschen den rand der prauw en den koepel van het gebladerte is er
+een ruimte, die precies ter hoogte van onze oogen komt. Het is een
+toeval, maar het had niet mooier kunnen treffen. Men ziet er de tuinen
+en onbebouwde gronden voorbijschuiven, de hutten aan den oever in hun
+aanplantingen, de kalkovens, waar de vele schelpen worden gebrand, die
+de rivieroevers bedekken. Groote booten passeeren, platte schuiten,
+vol van die schelpen, verdeeld over kleine kegelvormige mandjes en
+volkomen uitgebleekt door de zon, hoewel de schelpen oorspronkelijk
+zwart zijn. Op sommige plaatsen zou men meenen, dat het land druk
+bevolkt is; men ziet er tusschen de boomen boeren aan den veldarbeid;
+badende vrouwen in een kleine baai, die afgezet is om het gevaar van
+krokodillen, en waschvrouwen, die beurtelings met de beide armen het
+waschgoed slaan op een platten steen. De randen van den oever zijn
+rood en scherp afgesneden, soms met een dicht struikgewas begroeid
+en dan weer laag en onbegroeid.
+
+Aan beide uiteinden van de prauw staan de mannen, en al naar de diepte
+van het kanaal pagaaien ze of duwen met den langen bamboestok. Men komt
+maar langzaam vooruit bij zulk een primitieve manier van voortbeweging;
+maar wat is het heerlijk, zoo te glijden over het stille water in het
+grootsche kader van die van mildheid overvloeiende natuur! Onder onze
+lichte bladbedekking komt een zachte koelte binnen, die niet warm
+en niet koel is, maar alleraangenaamst ondanks de zonnehitte. Een
+enkele maal wordt de stilte afgebroken door het geroep van vogels,
+weerkaatst door de echo, of de pagaai slaat het water wat forscher,
+of de bamboe schuift langs den bootrand. Maar de oogen worden vermoeid
+door de weerkaatsing van al het licht, en langzaam sluiten ze zich,
+terwijl de poorten van het droomland opengaan....
+
+We gingen aan land bij een zeer drukke landingsplaats. Er bewoog zich
+een dichte menigte van Mopla's en Tiven, die schreeuwden en vloekten
+en gesticuleerden in het opwarrelende zure en vochtige stof. Ik kon
+nauwelijks een hoop zakken aan den oever onderscheiden en een lange
+rij met buffels bespannen karren, die er op lading stonden te wachten,
+terwijl mijn bagage werd uitgeladen. Het lawaai was oorverdoovend, en
+ik zocht een schuilplaats achter en tusschen twee hoopen zakken. In de
+verte ontwaarde ik achter de karren een straat met lichten van winkels
+en een drukte als van een mierenhoop, die er zich bewoog. Naast mij
+liet de Portugees zijn bagage op een wagentje laden. Inlanders waren
+bezig met het pakken van koffers in een prauw voor reizigers, die de
+reis, welke wij gemaakt hadden, in omgekeerde richting ondernamen,
+want veelal reist men des nachts, om de hitte te ontgaan.
+
+Eindelijk was alles gereed; de mannen waren betaald; ik klom in het
+kleine wagentje bij mijn bagage. Wij reden naar Calicut, dat nog zes
+mijlen verwijderd was. De maan was opgegaan, en haar bleeke stralen
+verlichtten onduidelijk silhouetten van tuinen en woningen; rechts
+en links hadden we boomen. Bosch wisselde af met bewoonde streken;
+duisternis volgde op licht van drukke winkels, waar de menschen
+elkaar verdrongen ondanks het late uur. Dan werd de weg weer stil,
+en we hoorden enkel het geknars van ossenkarren, die langzaam naderden.
+
+Zestien uren nadat we Mahé hadden verlaten, hield mijn wagentje stil
+voor het hotel Calicut. Den volgenden morgen voerde de trein mij naar
+Pondichéry, en de laatste indruk, dien ik bewaarde van deze vreedzame
+kust, is het prachtige scherm van groen geweest, dat er schijnt te
+zijn neergezet, om haar te verbergen voor de nabuurschap.
+
+
+
+
+
+End of Project Gutenberg's Aan de kust van Malabar, by Emile Deschamps
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK AAN DE KUST VAN MALABAR ***
+
+***** This file should be named 20908-8.txt or 20908-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/2/0/9/0/20908/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/20908-8.zip b/20908-8.zip
new file mode 100644
index 0000000..a0884ef
--- /dev/null
+++ b/20908-8.zip
diff --git a/20908-h.zip b/20908-h.zip
new file mode 100644
index 0000000..08b7628
--- /dev/null
+++ b/20908-h.zip
diff --git a/20908-h/20908-h.htm b/20908-h/20908-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..d4c4286
--- /dev/null
+++ b/20908-h/20908-h.htm
@@ -0,0 +1,2982 @@
+
+<!DOCTYPE html
+PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
+
+<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source, using XSLT. If you find any mistakes, please edit the XML source. -->
+<html lang="nl-1900">
+<head>
+<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=ISO-8859-1">
+
+<title>Aan de kust van Malabar</title>
+<link rel="schema.DC" href="http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/">
+<meta name="author" content="Emile Deschamps">
+<meta name="DC.Creator" content="Emile Deschamps">
+<meta name="DC.Title" content="Aan de kust van Malabar">
+<meta name="DC.Date" content="#####">
+<meta name="DC.Language" content="nl-1900"><style type="text/css">
+/* Including standard CSS stylesheet */
+
+
+
+body
+{
+font: 100%/1.2em "Times New Roman", Times, serif;
+margin: 1.58em 16%;
+text-align: left;
+}
+
+.titlePage
+{
+border: #DDDDDD 2px solid;
+margin: 3em 0% 7em 0%;
+padding: 5em 10% 6em 10%;
+}
+
+h1.docTitle
+{
+font-size:1.6em;
+line-height:2em;
+}
+
+h2.byline
+{
+font-size:1.1em;
+font-weight:normal;
+line-height:1.44em;
+}
+
+span.docAuthor
+{
+font-size:1.2em;
+font-weight:bold;
+}
+
+h2.docImprint
+{
+font-size:1.2em;
+font-weight:normal;
+}
+
+.transcribernote
+{
+background-color:#DDE;
+border:black 1px dotted;
+color:#000;
+font-family:sans-serif;
+font-size:80%;
+margin:2em 5%;
+padding:1em;
+}
+
+.div0
+{
+padding-top: 5.6em;
+}
+
+.div1
+{
+padding-top: 4.8em;
+}
+
+.index
+{
+font-size: 80%;
+}
+
+.div2
+{
+padding-top: 3.6em;
+}
+
+.div3, .div4, .div5
+{
+padding-top: 2.4em;
+}
+
+.footnotes .body,
+.footnotes .div1
+{
+padding: 0;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6
+{
+clear: both;
+font-style: normal;
+text-transform: none;
+}
+
+h3
+{
+font-size:1.2em;
+line-height:1.2em;
+}
+
+h3.label
+{
+font-size:1em;
+line-height:1.2em;
+margin-bottom:0;
+}
+
+h4
+{
+font-size:1em;
+line-height:1.2em;
+}
+
+h4.lghead
+{
+margin-left:10%;
+margin-right:10%;
+}
+
+.alignleft
+{
+text-align:left;
+}
+
+.alignright
+{
+text-align:right;
+}
+
+.alignblock
+{
+text-align:justify;
+}
+
+p.tb, hr.tb
+{
+margin-top: 1.6em;
+margin-bottom: 1.6em;
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+text-align: center;
+}
+
+p.poetry
+{
+margin:0 10% 1.58em;
+}
+
+p.line
+{
+margin:0 10%;
+}
+
+p.argument, p.note, p.tocArgument
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+text-indent:0;
+}
+
+p.argument, p.tocArgument
+{
+margin:1.58em 10%;
+}
+
+p.tocChapter
+{
+margin:1.58em 0%;
+}
+
+p.tocSection
+{
+margin:0.7em 5%;
+}
+
+
+div.epigraph
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+width: 60%;
+margin-left: auto;
+}
+
+.epigraph .bibl
+{
+text-align: right;
+}
+
+.epigraph .poem
+{
+margin-left: 0;
+}
+
+.epigraph .line
+{
+margin-left: 0;
+text-indent: 0;
+}
+
+.trailer
+{
+clear: both;
+padding-top: 2.4em;
+padding-bottom: 1.6em;
+}
+
+.floatLeft
+{
+float:left;
+margin:10px 10px 10px 0;
+}
+
+.floatRight
+{
+float:right;
+margin:10px 0 10px 10px;
+}
+
+p.figureHead
+{
+font-size:100%;
+text-align:center;
+}
+
+.figure p
+{
+font-size:80%;
+margin-top:0;
+text-align:center;
+}
+
+p.smallprint,li.smallprint
+{
+color:#666666;
+font-size:80%;
+}
+
+span.parnum
+{
+font-weight: bold;
+}
+
+.leftnote
+{
+font-size:0.8em;
+height:0;
+left:1%;
+line-height:1.2em;
+position:absolute;
+text-indent:0;
+width:14%;
+}
+
+.pagenum
+{
+display:inline;
+font-size:70%;
+font-style:normal;
+margin:0;
+padding:0;
+position:absolute;
+right:1%;
+text-align:right;
+}
+
+a.noteref
+{
+font-size: 80%;
+text-decoration: none;
+vertical-align: 0.25em;
+}
+
+div.footnotes
+{
+margin-top: 1em;
+padding: 0;
+}
+
+hr.fnsep
+{
+margin-left: 0;
+margin-right: 0;
+text-align: left;
+width: 25%;
+}
+
+p.footnote
+{
+font-size: 80%;
+margin-bottom: 0.5em;
+margin-top: 0.5em;
+}
+
+p.footnote .label
+{
+float: left;
+text-align:left;
+width:2em;
+}
+
+.footnotes td, .footnotes th, .footnotes .tablecaption
+{
+font-size: 80%;
+}
+
+
+.poem
+{
+margin-left:5%;
+position:relative;
+text-align:left;
+width:90%;
+}
+
+.poem h4
+{
+font-weight:normal;
+margin-left:5em;
+text-decoration:underline;
+}
+
+.poem .linenum
+{
+color:#777;
+font-size:90%;
+left:-2.5em;
+margin:0;
+position:absolute;
+text-align:center;
+text-indent:0;
+top:auto;
+width:1.75em;
+}
+
+.versenum
+{
+font-weight:bold;
+}
+
+.footnotes .line
+{
+font-size:80%;
+margin:0 5%;
+}
+
+.poem .i0
+{
+display:block;
+margin-left:2em;
+}
+
+.poem .i1
+{
+display:block;
+margin-left:3em;
+}
+
+.poem .i2
+{
+display:block;
+margin-left:4em;
+}
+
+.poem .i3
+{
+display:block;
+margin-left:5em;
+}
+
+.poem .i4
+{
+display:block;
+margin-left:6em;
+}
+
+.poem .i5
+{
+display:block;
+margin-left:7em;
+}
+
+.poem .i6
+{
+display:block;
+margin-left:8em;
+}
+
+.poem .i7
+{
+display:block;
+margin-left:9em;
+}
+
+.poem .i8
+{
+display:block;
+margin-left:10em;
+}
+
+.poem .i9
+{
+display:block;
+margin-left:11em;
+}
+
+span.corr
+{
+border-bottom:1px dotted red;
+}
+
+span.abbr
+{
+border-bottom:1px dotted gray;
+}
+
+span.measure
+{
+border-bottom:1px dotted green;
+}
+
+.letterspaced
+{
+letter-spacing:0.2em;
+}
+
+.smallcaps
+{
+font-variant:small-caps;
+}
+
+hr
+{
+clear:both;
+height:1px;
+margin-left:auto;
+margin-right:auto;
+margin-top:1em;
+text-align:center;
+width:45%;
+}
+
+h2.docImprint,h1.docTitle,h2.byline,h2.docTitle,.aligncenter,div.figure
+{
+text-align:center;
+}
+
+h1,h2
+{
+font-size:1.44em;
+line-height:1.5em;
+}
+
+h1.label,h2.label
+{
+font-size:1.2em;
+line-height:1.2em;
+margin-bottom:0;
+}
+
+h5,h6
+{
+font-size:1em;
+font-style:italic;
+line-height:1em;
+}
+
+p,p.initial
+{
+text-indent:0;
+}
+
+.poem .stanza
+{
+padding: .5em 0% .5em 0%;
+}
+
+p.quote,div.blockquote,div.argument
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+margin:1.58em 5%;
+}
+
+.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden
+{
+text-decoration:none;
+}
+
+
+
+
+/* Including supplement CSS stylesheet "style/arctic.css.xml
+" */
+
+
+
+body
+{
+background: #FFFFFF;
+font-family: "Times New Roman", Times, serif;
+}
+
+body, a.hidden
+{
+color: black;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6
+{
+color: #001FA4;
+font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif;
+}
+
+p.byline
+{
+font-style: italic;
+margin-bottom: 2em;
+}
+
+.figureHead, .noteref, span.leftnote, p.legend, .versenum
+{
+color: #001FA4;
+}
+
+.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a
+{
+color: #AAAAAA;
+}
+
+a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+color: red;
+}
+
+
+</style></head>
+<body>
+
+
+<pre>
+
+The Project Gutenberg EBook of Aan de kust van Malabar, by Emile Deschamps
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Aan de kust van Malabar
+       De Aarde en haar Volken, 1909
+
+Author: Emile Deschamps
+
+Release Date: March 26, 2007 [EBook #20908]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK AAN DE KUST VAN MALABAR ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+
+
+
+
+</pre>
+
+
+<div class="body"><a id="d0e83"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e83">73</a>]</span><div class="div1">
+<h2>Aan de kust van Malabar.</h2>
+<p class="byline">Naar het Fransch van <span class="smallcaps">Emile Deschamps</span>.
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1909-073.jpg" alt="Mopla&#8217;s, die tabak verkoopen." width="720" height="397"><p class="figureHead">Mopla&#8217;s, die tabak verkoopen.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<div class="div2">
+<div class="argument">
+<p>I.&#8212;Mah&eacute;.&#8212;Algemeene aanblik.&#8212;De stad.&#8212;De markt.&#8212;De bevolking.&#8212;De visscherswijk.&#8212;Rijstvelden en voetpaden.&#8212;De Aldee&euml;n.&#8212;Prijsuitdeeling.&#8212;De
+Mopla&#8217;s.&#8212;De Polea&#8217;s, lager dan de Paria&#8217;s.&#8212;Enkele bijzonderheden over de kasten.&#8212;
+</p>
+</div>
+<p style="&#xA; background: url(images/id1909-073.gif) no-repeat top left;&#xA; &#xA; padding-top: 60px;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 95px;&#xA; height: 90px;&#xA; background: url(images/id1909-073.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; background-position: 0px -60px;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>e kust van Malabar strekt zich in het Zuid-westen van het schiereiland Voor-Indi&euml; uit over een lengte van ongeveer 540 kilometer
+tegenover de Arabische Zee. Boven de kuststrook verheffen zich de West Ghats met hun prachtige teakbosschen, en in de laagte
+vertoont het land veel meren en plassen, die van de zee zijn gescheiden door duinen en door vruchtbare vlakten. De havensteden,
+als Cochin, liggen niet aan zee, maar aan de lagunen. Op de kust van Malabar begonnen de veroveringen van de Portugeezen;
+daar stichtten de Franschen Mah&eacute;; daar vestigden de Engelschen zich voor goed te Tellicherry in 1863.
+
+</p>
+<p>Als men bij het verlaten van laatstgenoemde stad de houten brug op palen betreedt, die over de rivier is geslagen en naar
+de fransche bezitting Mah&eacute; leidt, heeft men een prachtig uitzicht. Rechts heeft men de riviermonding met de reeks rotsen en
+de lijn van het witte schuim der branding; aan den eenen kant de woning van den administrateur, half begraven onder het hooge
+groen, waarboven palmen wuiven; tegenover dat huis een zandige landtong, omzoomd met kokospalmen, waarvan de kruinen zich
+buigen naar het blauwe water der zee; links de blauwgrijze rivier, in glanzige kalmte, stroomend tusschen twee hagen van groen,
+dat de warme tint heeft van het tropische gebladerte; op den achtergrond in de verte de afgeronde bergtoppen van de Ghats;
+op den voorgrond tuinen en aanplantingen, en heel boven de fijne, elegante kruinen der kokospalmen, silhouetten van dakbungalows
+dicht aan het water, wegschuilend in diepe schaduw. Op het water varen eenige prauwen, slank en lang, voortgepagaaid door
+een inboorling, die aan een der uiteinden staat. Op het punt, waar de woning van den resident verrijst, teekent zich de vlaggestok
+van de fransche driekleur scherp tegen het azuur der lucht af.
+
+</p>
+<p>Daar passeeren enkele inboorlingen, bronskleurig, met zwarte, schitterende oogen, gehuld in hun wit ruim overkleed; sommigen
+met buizen aan, anderen met bloote schouders, allen met een reuzenhoed van palmbladeren op het hoofd, dat daaronder bijna
+onzichtbaar is. De vrouwen zijn wonderlijk gekapt, met een kegel van haar op zij van het hoofd of aan den achterkant. Zij
+dragen eenzelfde rokje of pagne als de mannen, met een stuk vuil linnen over de borst, die ten halve bedekt of geheel naakt
+is. Daar loopen kleine kinderen als aapjes, met een lapje, niet <a id="d0e107"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e107">74</a>]</span>grooter dan een hand, om de decentie te redden of ook wel zonder zulk een kleedingstuk; een soldaat met breeden, rooden gordel
+en een tulband van dezelfde kleur, met bloote voeten en een wijde broek van zware, blauwe stof en eindelijk een Europeaan
+met grooten helmhoed, wit van het hoofd tot de voeten en gebruind door de lucht en het klimaat.
+
+</p>
+<p>Op het oogenblik van mijn aankomst was het overal kalm en rustig; ik kreeg het gevoel, dat ik mij bevond in een slapende of
+verlaten stad. De inboorlingen, die ik tegenkwam, liepen met ernstig gezicht zachtjes voort, in groepjes en zwijgend, en van
+boven viel in de diepe schaduw onder de hooge boomen een zware en heete lucht op ons neer. Men is ten hoogste verbaasd, als
+men na eenige straten, of wat daarvoor moet doorgaan, te hebben doorloopen, te hooren, dat dit nu Mah&eacute; is en te vernemen,
+dat er niet minder dan 4000 inwoners leven. Slechts enkele hutten vertoonen zich, en enkele honderden inboorlingen vormen
+de menigte op de markt, ziedaar alles. Dat komt, doordien de hutten en huisjes, die vrij ver uiteenstaan, verloren zijn in
+het hooge groen der tuinen en verdwijnen achter de hooge bermen van de wegen.
+
+</p>
+<p>Die geweldige bermen, die de wegen insluiten tot een hoogte van twee meters en meer, worden in den regentijd overdekt met
+een echt tapijt van kleine, te&ecirc;re grassen, met mos en varenkruid, met kleine begonia&#8217;tjes en andere planten, en de grond gaat
+geheel wegschuilen onder de bekoorlijke bekleeding, die in wezen blijft gedurende een deel van het droge seizoen. Ook de kleinste
+paden worden aldus omlijst. Men moet op de teenen gaan staan, om in de tuinen te kijken. Op bepaalde afstanden is in den berm
+een trapje aangebracht, steil en smal, met nauwelijks ruimte voor het plaatsen van den voet. Daar is een ingang van een inboorlingenwoning.
+Of wel de stam van een kokospalm is maar eenvoudig over het mostapijt gelegd en van insnijdingen voorzien, om als trap te
+dienen, en de inboorlingen gaan er parmantig op en af als over de traptreden van een paleis.
+
+</p>
+<p>Aan de andere zij van dien natuurlijken muur heeft iedere hut haar tuin, haar paramba, die het geheele terrein omvat met de
+stroohut, door een groot dak van gevlochten palmtakken bedekt, goed gebouwd en met leem bestreken en van een zekere welvaart
+getuigend, en de aanplanting van <span id="d0e115" class="corr" title="Bron: mangaboomen">mangoboomen</span>, kokospalmen, arecaboomen, vanilleplanten, bananen, mimosa&#8217;s, peperboomen, alle ordeloos door elkaar staande en hun gebladerte
+ondereen mengend, dat in de hoogte zich tot een indrukwekkenden koepel vereenigt.
+
+</p>
+<p>De pyramidale klokketoren van de katholieke kerk geeft aan Mah&eacute; eenige gelijkenis op een fransch dorp. Bij de kerk begint
+de Marktstraat en op het plein stond vroeger een kleine steenen zuil op een vierkant voetstuk, met een borstbeeld van de Republiek,
+omsloten door een ijzeren hekje, waar op feestdagen de fransche kolonie hulde kwam brengen aan het verre vaderland. Thans
+is de kleine zuil overgebracht naar de rivier bij de woning van den administrateur.
+
+</p>
+<p>Tegenover de kerk verrijst naast een mooien bloementuin de school met een breede veranda onder witte kolommen, die een groot
+dak dragen van gevlochten kokosbladeren. Aan het plein staan eenige bungalows met strooien daken, dan kleine winkeltjes en
+eenige tuinen, waarboven hooge palmen wuiven.
+
+</p>
+<p>De lange straat, die tegenover de zuil begint, leidt naar de markt. Aan den eenen kant ziet men de bungalows of woningen van
+kleurlingen, allen van eenzelfde type, verdwijnend onder hun groote daken van palmbladeren en op lage palen rustend. Aan den
+anderen een lange donkere laan, leidend naar de varges, zooals de rijstvelden worden genoemd. Hier is het postkantoor, het
+Zustershuis met een groote koetspoort, en daarna een reeks kleine winkeltjes, laag en smal, tegen elkander aan gebouwd, waar
+van alles wordt verkocht, gezouten visch, betelbladeren, katoentjes, glaswerk, kruidenierswaren, aardewerk, producten uit
+Europa, naast vruchten uit het land zelf en inlandsche geneesmiddelen. Koopers en verkoopers, wandelaars, Mohammedanen, Tiven,
+Na&iuml;rs, Hindoes uit Koromandel, mannen en vrouwen, verlevendigen den stoffigen weg.
+
+</p>
+<p>Daar staan verkoopers van ledige kokosnoten, de eenige brandstof, naast met zorg ingezamelden en gedroogden buffelmest, daar
+het hout schaarsch is en te duur; ze dragen de notenbasten in groote netten aan het eind van een bamboestok; kooplui van groene
+kokosnoten, op dezelfde manier gedragen; colporteurs met manufacturen, die als overal in Indi&euml; Muzelmannen zijn; een barbier
+in functie onder het strooien afdak van zijn winkel; koopvrouwen met stukjes palmsuiker; nieuwsgierigen met den langen parasol
+van een kokosblad in de hand of de banale parapluie van vijf-en-twintig stuivers open in de schaduw, zooals de mohammedaansche
+vrouwen gewoon zijn; jonge Malabarschen, die er frisch en welgedaan uitzien, met enorme oorhangers; oude, gerimpelde vrouwen,
+wier oorlellen verlengd zijn door de rekking van de zware looden oorversierselen; Tamoelen met ringen of kleine gouden sieraden
+in den neus gestoken, en een hoop kleine zwarte kinderen, als aapjes met dikke buikjes v&oacute;&oacute;r de uitstallingen, naakt als wormen
+of met een zeer klein zilveren hartje aan den gordel hangend aan een dunnen plantenvezel, bij wijze van vijgeblaadje. De zeevisch
+ligt ten toon gesteld in manden en verspreidt een leelijken stank; verder ziet men ossenkarren, terwijl groote buffels met
+horizontale horens lange, met palmbladeren gedekte wagens trekken; politiesoldaten met rooden gordel en rooden fez loopen
+langzaam rond; gebronsde Europeanen, bijna zwarte kleurlingen met hoeden en vesten, maar zonder hemd, en overal raven, op
+de daken gezeten, die in groepjes op roof uittrekken en van den grond den afval oppikken, of een vrouw volgen, die haar portie
+gezouten of versche visch van de markt heeft gehaald, klaar, om als het oogenblik gunstig is, zich op de mand te storten.
+
+</p>
+<p>Uit het roode stof van den weg stijgt een onmogelijk te beschrijven geur op, samengesteld uit rook, roet, bloemen, muskus
+en visch, een exotisch geurtje, dat meer verrassend is dan wel hinderlijk. De markt loopt door langs den weg tot even v&oacute;&oacute;r
+de grens; aan den anderen kant begint het engelsche gebied.
+<a id="d0e128"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e128">75</a>]</span></p>
+<p>Achter de eerste rij winkels strekt zich langs het vlakke strand de visscherswijk uit. Het zand is er wit en fijn; de grond
+ligt vol manden, netten en vischgereedschap; tusschen de hutten van stroo zijn de lange, smalle prauwen op het strand getrokken,
+en de overhellende kokospalmen schijnen zich te rekken, om hun bladerbouquetten te verfrisschen boven het verkwikkende water.
+
+</p>
+<p>Een lange, donkere laan loopt tusschen eenige woningen, die verborgen liggen tusschen bloemen en klimplanten, hagen van hooge
+boomen en muren, behangen met vochtig groen, waaruit sterke geuren opstijgen, en komt uit met een breede straat op de promenade
+van Mah&eacute;. Daar heeft men tegen het ondergaan der zon te midden van den prachtigen plantengroei in de koelte van den vallenden
+avond een heerlijke gelegenheid, zich te verkwikken. Op de banken zitten Portugeezen te praten; langs den weg wandelen kalm
+eenige Mohammedanen; een Malajala vrouw verhaast haar schreden; ze heeft een bundel hout op het hoofd en verdwijnt in de tuinen,
+loopend langs de smalle paden, die de overstroomde rijstvelden van elkander scheiden. Verderop komt een zuster uit een donkere
+gang, waar ze in de eene of andere armoedige hut troost en lafenis heeft gebracht.
+
+</p>
+<p>Aan het eind staat een groote, ronde, steenen bank, van waar de voetpaden uitgaan, die rechts en links naar de paramba&#8217;s of
+erven leiden. Van die plek heeft men het gezicht op de rijstvelden, enkel afgebroken door een paar bouqetten van kokospalmen,
+door kleine tuinen, die oasen gelijken, en heel in de verte een lijn van witte heuvels, verdwijnend in een lichten, blauwen
+nevel. Hier en daar graast een kudde buffels in een weide, en als de wandelaars voorbijgaan, ziet men ze den kop wantrouwig
+opheffen en vijandig hun zwarten snuit vooruitsteken. Ook wentelen ze zich wel in het slijk der rijstvelden, een natte modder,
+die hun aangenaam schijnt aan te doen. Maar men moet oppassen met die beesten, want ze houden niet van Europeanen, en het
+is, of er in hen iets schuilt van den tegenzin van den overwonnene voor den overwinnaar, van den Hindoe voor den Engelschman.
+
+</p>
+<p>Nu en dan treft men op de rustige, stille paden een winkel, gehouden door een Mopla of Moplay, zooals de Engelschen, of Maplet,
+zooals de Franschen hen noemen, dat is een mohammedaansche Malabaar met tulband, het mes in den gordel als al zijn geloofsgenooten,
+wachtend op de klanten, en het lijkt vreemd, dat er in deze begroeide eenzaamheid nog behoefte is aan koophandel. Maar wat
+zijn deze winkels dan ook eenvoudig! Wat specerijen, eenige trossen bananen, die aan het stroodak hangen, een beetje rijst,
+rijpe kokosnoten, ghee, dat is de boter van het land in een grooten aarden pot, dat is alles.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1909-075.gif" alt="Kaartje van de kust van Malabar." width="539" height="720"><p class="figureHead">Kaartje van de kust van Malabar.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Laat ons terugkeeren naar het Kerkplein of dat der Republiek, een weinig buiten, tegenover de Marktstraat. Daar komen drie
+wegen samen, een van Tellicherry, een, daar rechthoekig op staande naar de tuinen, en een derde langs het plein in steile
+helling naar beneden gaande. Slaat men dien laatsten in, dan komt men aan de kleine kade bij de rivier voorbij huisjes en
+hutten, een weg, die naar den engelschen post voert en het raadhuis, waar op feestdagen de driekleur uithangt. Aan den ingang
+van dat gebouw staan altijd twee of drie soldaten op wacht, of liever ze hurken neer op de steenen banken, en staan op, als
+wij voorbijgaan, met een hand aan de fez, de andere hangend langs den naad van een te wijde broek, waaruit dorre, zwarte beenen
+te voorschijn komen.
+
+</p>
+<p>Na een paar grootere hutten te zijn voorbijgegaan met driehoekig dak, die wel op magazijnen gelijken, verschijnt het Residentiehuis
+van Frankrijk, zetel van den gouverneur der kleine kolonie, die hier wordt vertegenwoordigd door een administrateur. Gelegen
+op een vooruitspringend gedeelte der kade met zijn witte muren, groene luiken, hooge palmen en zijn heerlijken tuin vol exotische
+bloemen, gelijkt het hotel van den bestuurder op een bekoorlijk kasteeltje. Daarachter ziet men de ru&iuml;ne van een oud fort,
+dat langzaam wordt opgegeten door den plantengroei en het vocht.
+
+</p>
+<p>Aan den anderen kant begint het engelsche grondgebied met het strand en de kokospalmen van Codotty. Er is daar een visscherskolonie
+met kleine hutjes en lange, smalle prauwen, die op het zand zijn getrokken. Een vesting, die er in 1793 verrees en die bij
+de overgave der stad werd gesloopt, heeft niet de minste sporen meer achtergelaten.
+
+</p>
+<p>En dat is het gansche Mah&eacute;. Een bouquetje van groen, een fransch tuintje binnen in een engelsche kolonie aan de kust van dat
+Voor-Indi&euml;, dat nu britsch is en dat een fransche bezitting had kunnen, had moeten zijn. Midden op de brug eindigt ons terrein;
+daar is men op britschen grond. Wanneer we <a id="d0e150"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e150">76</a>]</span>er weer overgaan en rechts een weg inslaan langs de rivier, komen we na een half uur aan de Aldee&euml;n, een d&eacute;pendance van Mah&eacute;,
+die nog weer fransch is.
+
+</p>
+<p>Dat verspreid liggen van de engelsche en fransche bezittingen is onbegrijpelijk, en de juiste grenzen zijn zelfs nu nog niet
+precies vastgesteld! De Engelschen zijn nooit tot de afbakening der grens overgegaan, waardoor ze tegenover de onverschilligheid
+van onze opeenvolgende bestuurders elken dag een weinig terrein hebben kunnen winnen, totdat ons gebied met de helft was verminderd.
+In 1816 strekte het zich volgens een manuscript uit dien tijd uit tot Tehombay, twee mijlen zuidelijk, met de geheele kuststrook
+langs de zee; volgens het engelsche plan, dat de regeering van Madras inleverde, ging het in die richting 1055 meter ver en
+besloeg een breedte van 1573 meter, terwijl er thans nauwelijks 7 of 800 meters toe worden gerekend, geloof ik. Wij hadden
+in dien tijd ook nog veel andere terreinen, bij voorbeeld Mount Delly boven Cannanore, Peringwetour in het Oosten e. a. ....
+Maar al die punten zijn niet meer in ons bezit, en op andere, die we nog hebben, gevoelen we ons niet tehuis. Het is echter
+hier niet de plaats, om over de administratieve onverschilligheid uit te weiden.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatRight" style="width: 482px"><img border="0" src="images/p1909-076-1.jpg" alt="De katholieke kerk te Mah&eacute;." width="482" height="314"><p class="figureHead">De katholieke kerk te Mah&eacute;.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Ongeveer op een halven kilometer afstands beginnen onze Aldee&euml;n, namelijk Chalakara rechts, Chambara links, Pallour tegenover
+en verder het laatste stukje fransch grondgebied, Pandakei. De afstand van het uiterste eind dezer bezitting tot Mah&eacute; bedraagt
+zes kilometer langs een weg, die niet overal best is, die niet altijd door bekoorlijke tuinen voert als die van Mah&eacute;, maar
+waar het uitzicht op de omringende velden zeer schoon is. Bij het binnenkomen in Pallour aan de bocht, waar men den weg van
+de Aldee&euml;n weer betreedt, doet zich weer de mooie, rijke plantengroei voor en gaat men door een laan van eerbiedwaardige,
+mooie boomen met geweldige stammen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatLeft" style="width: 492px"><img border="0" src="images/p1909-076-2.jpg" alt="Typische straat in een Malabarsch stadje." width="492" height="314"><p class="figureHead">Typische straat in een Malabarsch stadje.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Er is te Pallour een schooltje, dat door de Alliance Fran&ccedil;aise is gesticht, maar sinds kort is verplaatst, en het doet eigenaardig
+aan, als ge u in deze zoo exotische omgeving door kleine Malayalams met een doek om de lendenen en een bundeltje haar op de
+kruin van het hoofd, hoort toespreken en aanhouden onderweg met een &#8220;bouzour moussiou&#8221;, waarbij een aardig rijtje witte tandjes
+te zien komt.
+
+</p>
+<p>Wonderlijke mengeling van beschaafden en primitieven is het hier; van naakte, gebronsde menschen, die onze taal gebrekkig,
+maar daarom niet onaardig spreken; van ellendige hutten met een donkere opening naast de groote kerkdeur; van vrouwen met
+ontbloot bovenlijf naast dames, naar europeesche mode gekleed; van parijsche hoeden en knotten haar boven op het hoofd.
+
+</p>
+<p>Er waren op het oogenblik, dat ik mij te Mah&eacute; bevond, 1661 kiezers ingeschreven op de kiezerslijsten, onder wie slechts enkele
+Europeanen, het besturend element, en twee of drie vertegenwoordigers van fransche huizen. In 1820 telde men er volgens een
+aanteekening uit dien tijd 35 Europeanen, 129 &#8220;menschen met hoeden&#8221;, waarschijnlijk portugeesche kleurlingen, en 2616 &#8220;Indi&euml;rs&#8221;.
+Het is merkwaardig, op te merken, dat er in genoemd jaar niemand trouwde onder de Europeanen en slechts een enkel paar onder
+de &#8220;menschen met hoeden&#8221;, wat wel heel weinig was. Die bevolking was verdeeld over 336 huizen, waaronder de hutten blijkbaar
+waren meegerekend, en er waren toen 33 winkels, 52 cantines, 122 open terreinen en 3 velden nelly of rijst. De kolonie is
+niet veel in belangrijkheid vooruitgegaan. Ze is vrijwel op het oude standpunt gebleven, klein en nederig.
+
+</p>
+<p>Mah&eacute; bezit enkele scholen, een voor jongens onder een directeur, die gediplomeerd is en uit Pondich&eacute;ry is gekomen, en een
+voor meisjes onder de zusters; dan was er te Pallour het schooltje van de Alliance Fran&ccedil;aise, dat naar Mah&eacute; is overgebracht,
+naar ik meen. In het geheel vier scholen met 830 leerlingen en 22 onderwijzers, zonder de mohammedaansche school mede te rekenen,
+die de Alliance heeft in het leven geroepen.
+
+</p>
+<p>Ik had het geluk, een uitdeeling van prijzen bij te wonen in het lokaal, waar jonge Portugeezen en Malayali iets van onze
+taal komen leeren. In de zaal met witgekalkte muren werd voor het auditorium, <a id="d0e176"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e176">77</a>]</span>waaronder de lichte toiletten van enkele famili&euml;n uit de beide koloni&euml;n opvielen, op de gewone manier die plechtigheid gehouden;
+de toespraak van meneer den president van de Commissie voor het openbaar onderwijs, zeer correct in een onberispelijke jas;
+het komediestukje, dat met groote moeite is van buiten geleerd door groote bruine of zwarte meisjes, slecht op haar gemak
+in de gelegenheidskleeren en voorgedragen op de manier van papegaaien, die zeggen: &#8220;Hebt u ontbeten?&#8221; Verder het gezamenlijk
+gezang van de leerlingen van beide seksen; het koor van &#8220;Brennus, hoofd der Galli&euml;rs&#8221; met accordeonbegeleiding, dat de onderwijzer
+aan de &#8220;grooten&#8221; heeft geleerd; de uitdeeling van de getuigschriften van gevolgd onderwijs; de overstrooming met zwartjes
+en de ontevredenheid van enkele leden van den gemeenteraad, die niet gesticht zijn over hun plaats of boos, omdat er geen
+stoel gereserveerd is voor &#8220;Mevrouw.&#8221;
+
+</p>
+<p>Dat alles maakt in die exotische omgeving een zonderling effect; die trossen van gekleurde aangezichten, die met open monden
+van nieuwsgierigheid toekijken, die naakte, bronzen schouders; die toefjes zwarte haren boven op de kale hoofden; die europeesche
+toiletten, die zoo leelijk staan op de zeer mooie lichamen; die gouden en zilveren sieraden ter verfraaiing van jonge meisjes
+en die aangebracht op plaatsen, waar wij ze niet gewend zijn, in den neus, boven in de ooren of aan de voeten; die zwarte
+jassen, de hoeden en dan de guirlanden van kokosbladen, het is alles wonderlijk tusschen de geuren van tropische bloemen en,
+ik weet niet, welken gemuskeerden aardgeur, die overal vandaan komt en uit den grond schijnt op te stijgen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1909-077.jpg" alt="Hutten onder palmen te Mah&eacute;." width="496" height="720"><p class="figureHead">Hutten onder palmen te Mah&eacute;.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Te Pallour was er ter eere van de prijsuitdeeling een landelijk feest. Wij waren uitgenoodigd door den rechter van de kolonie,
+een nog zeer jongen man, die met den griffier de gansche rechterlijke macht vormde, en begaven ons erheen in een karretje,
+met een buffel bespannen. De ontvangst was luisterrijk door het orkest, dat uit een fluit en een trom bestond.
+
+</p>
+<p>In een paar kleine ruimten op palen en onder dak, waar de grond rijkelijk met cycasbladeren was bestrooid, stond aan den eenen
+kant een troepje zwartjes met oogen, schitterend van nieuwsgierigheid, arme kleinen, waarvan maar een klein gedeelte den vuilen
+schouderlap en het rokje voor schoone kleeren heeft kunnen vervangen; aan de andere zijde stonden de kleine meisjes, die trotsch
+het haarkegeltje op de kruin netjes hebben opgebonden en er kranig uitzien, vroolijk en opgewekt. Er waren banken voor de
+gasten en een paar stoelen voor &#8220;meneer den rechter,&#8221; die voorzitter was, voor &#8220;meneer den burgemeester,&#8221; twee of drie leden
+der plaatselijke raden en mij. Achter stond in de open lucht het orkest, dat brandde van ijver en door den strengen blik van
+den president met moeite in bedwang werd gehouden.
+
+</p>
+<p>Zij openen de zitting. Daarna zegt de president zijn rede, die door het kleine zwarte goed ernstig en kalm wordt aangehoord,
+als jonge, welopgevoede burgers, die er niets van begrijpen. Vervolgens moeten eerst de jongens, dan de meisjes antwoorden,
+en het is een waar genoegen, bij deze banale plechtigheid de jeugdige wilden Fransch te hooren spreken, ze te hooren lezen
+van een groot stuk papier, waar een vetvlek van vingers op is te zien naast het <a id="d0e191"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e191">78</a>]</span>groote schrift van den meester. Hij is daar, de onderwijzer, in correcte zwarte jas, een intelligente jonge Portugees, ook
+zijn jonge vrouw, een Katholieke van Quilon, met de warme tint van de vrouwen van Malabar, de haren vol vreemde sieraden,
+met neergeslagen oogen, in een houding van achterafgezette godin en in een kleedje van veelkleurige tulle. Beiden zeer waardig
+en al den lof verdienend, dien de president hun niet onthoudt.
+
+</p>
+<p>De prijsuitdeeling had plaats; er werden boekjes gegeven met half engelsche en half malayalamsche titels, fransche boeken
+en pakjes, die het meest begeerd werden, en die waren: eerste prijs, twee roepijen; tweede prijs, &eacute;&eacute;n roepij; eerste accessit,
+acht anna&#8217;s, (75 centimes.) De handen rekken zich naar de kleine, witte papiertjes, die allen begeerig bekijken, terwijl ze
+in hun haast, om ze te halen, de kroon van groen papier vergeten, die ze op het hoofd moeten dragen en dan weer mee terugnemen
+voor den volgenden prijswinner. Enkelen houden de kroon op en denken er niet meer aan, gauw naar hun plaats gaande, om het
+pakje te kunnen openen, dat hun in de vingers brandt, waarna ze heengaan, bekranst met lauweren, waarboven het toefje zwarte
+haren uitsteekt.
+
+</p>
+<p>Dan treedt een aardig klein ding, een meisje, de glorie van de klasse naar voren, met kleine oogjes, die intelligent schitteren,
+en zingt een oud volksliedje. De fluit en de trom, waar een man zijn groote, vereelte hand op heeft gelegd, om den klank te
+temperen, begeleiden zacht het Hindoemeisje, dat de allures aanneemt van een jeugdige bayad&egrave;re. Het is alles na&iuml;ef en bekoorlijk.
+
+</p>
+<p>De plechtigheid is afgeloopen. Ieder gaat zijns weegs, bladerend in het boekje met de verbazing van aapjes, die naar een a-b
+boek kijken. Maar dat alles blijkt toch niet zonder invloed; een beetje eerbied voor de vlag wordt meegenomen tusschen de
+bladen van de boekjes, en een gevoel van liefde ontwaakt voor het volk, dat zich voor hen interesseert.
+
+</p>
+<p>Een van de volksstammen, en een der belangrijkste, van de kust van Malabar, de Maplets of Mopla&#8217;s, zijn de afstammelingen
+van de eerste arabische kolonizeerders, die Indi&euml; veroverden. Als alle andere mohammedaansche secten worden ze aan de kust
+samengevat onder den naam Boutimar&eacute;. Ze hebben een hoofd of tanguel, die te Ponany resideert, in het Zuiden van Calicut en
+die de eerste kaste vormt. Na hem volgen de koya&#8217;s, dat zijn in zekeren zin de priesters, wonend in bepaalde districten, waar
+ze de rechtsspraak uitoefenen. Zij wonen de plechtigheden niet bij, waar eer aan de kadi&#8217;s wordt bewezen, en het voorschrift,
+dat den vrouwen verbiedt, tot mannen te spreken, geldt niet voor hen. De tanguel, alsook de zoon van zijn zuster, die naar
+malabarsch gebruik als troonopvolger wordt beschouwd, zijn, naar het heet, in het bezit van een manuscript in het Arabisch,
+dat zeer kostbaar is en het origineel moet zijn, waaruit Ferichta de geschiedenis van deze kolonie heeft gehaald.
+
+</p>
+<p>Die Mopla&#8217;s beschouwen zich als van hoogere afkomst dan de Mohammedanen uit het Noorden van Indi&euml;, die daarentegen juist het
+tegenovergestelde denken. Ze zijn in het land gekomen kort na de uitbreiding van het Islamisme en hebben zich er al spoedig
+van al den handel meester gemaakt. Later hebben ze zich sterk vermengd met de verschillende bewoners van andere stammen en
+van hen veel gebruiken en gewoonten overgenomen, ook de taal is niet zuiver gebleven, zoodat ze van hun afkomst niets hebben
+behouden dan het eigenaardige type en hun mohammedaanschen godsdienst, ofschoon sterk veranderd. Ze noemen zich afstammelingen
+van Ali en Fatima, dochter van Mohammed.
+
+</p>
+<p>Aan de kust van Malabar hebben de Mopla&#8217;s allen handel in handen. Voor dat vak geboren, jagen ze de winst na en zijn hard
+van karakter. In het algemeen zijn het knappe menschen, meer of minder donker van tint, soms zeer licht van kleur. Ze dragen
+in enkele gevallen het gewone malabarsche costuum, maar meestal het korte buisje van wit katoen en een mutsje van dezelfde
+kleur met een doek eromheen gebonden, bij wijze van tulband. Die doek, waaraan hun sleutels hangen, speelt een zekere rol
+in hun leven, als het stuk vuil linnen van de Singhaleezen. Ze houden hem in de hand, over den schouder geslagen, om den hals
+of op het hoofd; hij doet dienst als zakdoek, als handdoek, of dient tot tijdverdrijf als de rozenkrans van de Turken.
+
+</p>
+<p>Ik heb hooren zeggen, dat ze een afzonderlijke taal zouden hebben, die ze nooit spreken, en een schrift, dat van het malayalamsche
+verschilt; maar zoo iets is, hoe eenvoudig het moge schijnen, niet gemakkelijk te onderzoeken. Ze hebben hun moskee&euml;n, die
+zeer eenvoudig zijn en meestal slechts uit niet veel meer bestaan dan een strooien dak bij een vijver of plas, waar ze komen
+bidden en hun wasschingen verrichten. Hun invloed in het land is groot, zelfs in gevallen, waarin de strenge kastenregels
+gelden. Zoo zal een Tive bij een bezoek vertrekken, als een Mopla binnen komt, of hij zal wachten, tot deze is vertrokken,
+als, wanneer hij komt, de ander er reeds is. Ze hebben hun stamtaal vergeten, want weinigen onder hen kennen nog eenige arabische
+woorden; maar toch kennen de meesten enkele verzen uit den Koran. Stoutmoedig tot het vermetele, hebben de Mopla&#8217;s herhaaldelijk
+last gegeven aan de engelsche overheden door hun brutaal optreden, hun strijdlust en hun samengaan in kleine groepen opstandelingen,
+die moord en brand stichtten en dan zich in een moskee verscholen, waar ze zich vaak tot den laatsten man lieten doodschieten.
+
+</p>
+<p>Dan zijn er de Tiven, oudtijds Sjenon geheeten, de talrijkste groep aan de kust van Malabar. Het zijn de dragers van de reuzenhoeden
+van palmbladeren, waaronder ze er zoo vreemd uitzien; ze bereiden hun toddy uit het sap van de kokosnoot tot een sterken gegisten
+drank. In het Fransch worden ze in Mah&eacute; &#8220;soureurs&#8221; genoemd. Hun manier, om in de kokospalmen te klimmen, met gebonden handen
+en voeten in een paar seconden evenals de inboorlingen van Ceylon, is zeer karakteristiek. De behandeling der boomen is dezelfde
+als in geheel Indi&euml;; de man slaat de bloemen, nog in hun scheeden besloten, van den boom, geeft er een snede in met een scherp
+stuk hout; met een mes snijdt hij dan telkens een klein stukje van de bloemscheede af en wrijft de oppervlakte in met kalk,
+als het sap bestemd is voor de <a id="d0e209"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e209">79</a>]</span>vervaardiging van suiker, en met een blad, als er kalloe, dat is de gegiste drank, van moet worden gemaakt.
+
+</p>
+<p>De Tiven zijn maar een kaste, en een zeer lage kaste, van de Soedra&#8217;s, die hier Souderen worden genoemd. Men kan hen in twee
+categorie&euml;n verdeelen, de stedelingen en het landvolk; de eerste klimmen niet in de kokospalmen, maar voeren zoowat van alles
+uit buiten de werkzaamheden, opgedragen aan bepaalde kasten. Het zijn arme lieden, die soms werken, maar naar elke gelegenheid
+hunkeren, om niets te doen, over het geheel een rustig volkje.
+
+</p>
+<p>Evenals geheel Indi&euml; heeft ook de kust van Malabar haar paria&#8217;s, die er Polea&#8217;s heeten. Die mogen niet in Mah&eacute; komen en in
+geen enkele andere stad. Ze bewonen in den omtrek ellendige hutten in een buurt, die voor hen afzonderlijk wordt gehouden.
+Hun type verschilt eenigszins van dat der overige Malayali; ze zijn donkerder, maar niet leelijk. Ze moeten zich op grooteren
+afstand van de overige kasten houden dan de echte paria&#8217;s, die er ook niet ontbreken. Als een Tive hen ontmoet of zich in
+hun tegenwoordigheid bevindt, moet hij zich onmiddellijk gaan baden. Er waren weinig, toen ik hen ging zien in hun kamp op
+een kwartier afstands van Mah&eacute;; ze waren bijna allen vertrokken met verlof van hun heer naar Wynaad, waar ze op plantages
+moesten werken. Maar ik heb hen dikwijls gezien te Pandakel, met een hakmes in de hand, staande onder een grooten boom bij
+een kleinen tempel bij de gemeentelijke bungalow, terwijl ze bij de brug wachtten, tot die vrij was, om er op hun beurt over
+te gaan, en van het pad ter zijde tredend, als er iemand van een andere kaste voorbij ging. Hun vrouwen zijn niet minder behaagziek
+dan andere vrouwen en sieren zich graag met kostbaarheden.
+
+</p>
+<p>De paria&#8217;s zijn in Indi&euml; de slaven van de andere kasten. Ze vormen de armste kaste, en daar ze niet meer verdienen dan de
+enkele korrels rijst, hun door hun meesters toegestaan, hebben ze weinig kans, zich uit hun ellendigen toestand op te heffen.
+Maar ze staan ten minste op zichzelf. De polea&#8217;s van de kust van Malabar doen dat niet, want ze maken deel uit van het stuk
+grond, waar ze wonen. De eigenaar koopt hen met den grond, en ze hebben het recht niet, zich aan die lijfeigenschap te onttrekken.
+Dit is de eenige streek in Indi&euml;, waar de echte slavernij tot op onze dagen in stand is gebleven, trouwens een vreedzame slavernij,
+daar de menschen goed worden behandeld en goed voedsel krijgen, alsook de weinige kleeding, die ze behoeven. In vroeger tijden
+was het gebruikelijk onder de eigenaren, die paria&#8217;s aan elkander te verkoopen. Voor eenige roepijen en wat rijst veranderde
+een mensch van meester; maar tegenwoordig is die handel, als hij nog eens plaats vindt, ver van gebruikelijk.
+
+</p>
+<p>Er bestaat geen enkele vrije polea; ze worden allen als slaven geboren. Het is waar, dat ze hun vrijheid zouden kunnen krijgen
+door de vlucht; maar niemand is ooit op dat denkbeeld gekomen. Ze hebben geen voorstelling van een ander bestaan, en het is
+zoo goed als zeker, dat een dergelijke vraag nooit onder hen besproken wordt, noch in hun gedachten opkomt. Toen ik met hen
+sprak bij hun ellendige hutje met de leemen wanden, vroeg ik hen: &#8220;Maar kunt ge niet gaan werken ergens anders, te Calicut
+of te Tellicherry?&#8221;&#8212;&#8220;Ja,&#8221; antwoordden ze, &#8220;als onze heer het goed vindt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Bij een der woningen vond ik een hoop schelpen van zeedieren, het overblijfsel van veel maaltijden, als er gebrek was aan
+rijst. &#8220;Wij zijn arm,&#8221; herhaalden ze graag tot mij, maar niet om te bedelen; vragen deden ze niet. Ze houden zich kalm, en
+hun lot is thans niet ongelukkig; maar wat moet het geweest zijn, toen een Na&iuml;r, die hen onderweg ontmoette, het recht had,
+ze als kwaadaardige dieren te dooden!
+
+</p>
+<p>Tiven en Macqueezen, de visschers, over wie ik reeds heb gesproken, vormen de malabarsche onderkasten van de laatste der vier
+groote afdeelingen, waarin de bevolking van Indi&euml; is verdeeld, en die zijn: de Brahmanen of priesters, die den eeredienst
+leiden, het dogma verklaren en de eenigen zijn, aan wie de kennis van Brahma is geopenbaard, omdat ze volgens de legende uit
+het hoofd van den god zijn gesproten. De Ksjatria&#8217;s of krijgslieden, tot wie de Radja&#8217;s behooren, voortgekomen uit de schouders
+van Brahma en die ik heb hooren verdeelen in afstammelingen van de zon en afstammelingen van de maan, de eersten reiner en
+in staat, om in een grooter aantal landen koning te wezen. Dan de Vayssia&#8217;s, die zich met landbouw bezig houden, met veeteelt
+en handel en eindelijk de Soedra&#8217;s of landbouwers, arbeiders van allerlei aard, waarvan de eerste onderafdeeling die der Na&iuml;rs
+is, nader te vermelden om hun eigenaardige gebruiken.
+
+</p>
+<p>Men weet, dat die kasten met hun onderverdeeling tot in het oneindige, want er zijn ongeveer negentig soorten van Brahmanen
+bekend en veel honderden andere, als zooveel verschillende volken zijn, van elkaar gescheiden door niet te overkomen slagboomen;
+dat ieder handwerk een eigen kaste vormt, of liever, dat ieder kaste en onderkaste zich enkel met een enkel bedrijf inlaat,
+dat ze reeds van den aanvang af beoefende en dat onder geen enkel voorwendsel iemand eraan zou denken, iets anders ter hand
+te nemen of zich op te werken uit den toestand, waarin zijn geboorte hem heeft geplaatst.
+
+</p>
+<p>Sommige kasten, het grootste aantal, zijn eigen aan het geheele schiereiland, dikwijls onder verschillende namen naar de taal,
+die ze spreken; andere behooren bij een bepaalde streek en worden alleen daar aangetroffen. De kust van Malabar is een der
+gebieden, die over een kleine oppervlakte de meeste kasten herbergen van die, welke in het land voorkomen. Wij zullen ze nu
+en dan ontmoeten, de Vanyens, die olie bereiden en verkoopen; de Mal&eacute;ens, die de trom bespelen en hun haren laten groeien,
+terwijl ze ook jongleurs zijn; de Tyens, die Tiven door de Europeanen worden genoemd, die toddy bereiden, de huizen dekken
+met palmbladeren en enkele andere werkzaamheden verrichten; de Tsjaliens, die weven; de Sjetty, die platte koekjes bakken
+ten gebruike bij de curry, waarmee de rijst wordt gekruid en die het lekkerste eten is voor den inboorling; de Mar&eacute;ens, die
+de trommels fabriceeren, en de Ceyons, die aardewerk <a id="d0e227"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e227">80</a>]</span>maken. Door deze eenvoudige optelling van slechts enkele der kasten uit het land kan men wel bemerken, hoe talrijk zij zijn.
+
+</p>
+<p>De verwarrende overvloed van gebruiken en gewoonten, die wetten in het leven roepen, waartegen zelden wordt gezondigd, is
+bij deze veelheid van onderscheidingen buitengewoon. Laat ons als voorbeeld enkele regelen over de opvolging nemen in het
+bezit. Er zijn aan de kust van Malabar twee wijzen van erfopvolging naar de kasten. Bij de Brahmanen, de Vayssia&#8217;s en tien
+andere zijn de kinderen de erfgenamen. Bij de Ksjatria&#8217;s, de Soedra&#8217;s tot aan de kaste der Palichans, de vroegere palankijndragers
+van den vorst, erven de zusterskinderen. Bij de Tyens en de Igeaven zijn beide manieren in gebruik; maar van de rivier Kott&eacute;
+af in het Zuiden zijn het de kinderen, die erven, terwijl aan den anderen kant van den stroom erven de neven en de zoons naar
+de bepalingen, die op het oogenblik van het huwelijk zijn gemaakt.
+
+</p>
+<p>Het meest gevolgde gebruik is dat, hetwelk aan de kinderen van de zuster de erfenis verzekert van den broeder. Maar er zijn
+uitzonderingen; zoo heerscht onder de barbiers van de twee laagste kasten onder de bovengenoemde de gewoonte, dat de kinderen
+direct van de ouders erven.
+
+</p>
+<p>In de families, waar de kinderen erven, zijn giften, aan de zusterskinderen geschonken, alleen van kracht, als de rechtstreeksche
+erfgenaam erin heeft toegestemd. De erfgenaam is dus niet gehouden, de schulden te betalen, aangegaan zonder zijn toestemming;
+is hij nog onmondig, dan is het consent der moeder noodig. Het gebruik wil ook, dat een goed, roerend of onroerend, aan iemand
+geschonken door zijn vader, rechtens toebehoort aan den zoon van dien man; de zusterszoon heeft er in het geheel geen recht
+op.
+
+</p>
+<p>Naar dit eenvoudig overzicht kan men oordeelen over de moeilijkheid, die deze stammen soms moeten vinden in het bepalen van
+wat hun in den doolhof van regels en voorschriften te doen staat, want alles verschilt weer naar de districten, de rassen,
+de kasten en in eenzelfde district naar de onderscheiden plaatsen. Het is niet mogelijk voor een Europeaan, er zich in thuis
+te vinden.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1909-080.jpg" alt="Kooplui in kokosnotenschalen" width="656" height="456"><p class="figureHead">Kooplui in kokosnotenschalen</p>
+</div><p>
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div class="div2">
+<div class="argument">
+<p>II.&#8212;Godsdienstige en andere feesten.&#8212;Dansen, liefdegaven en vasten.&#8212;Het hanenoffer.&#8212;Dat van de schapen.&#8212;De 14de Juli te Mah&eacute;.&#8212;Kleeding,
+haartooi.&#8212;De ringen in de oorlellen.&#8212;De versierselen van goud, zilver of lood.&#8212;Verschillende gebruiken.<span id="d0e246" class="corr" title="Bron: ">&#8212;</span>Enkele van de reinigende stoffen.
+</p>
+</div>
+<p>De kust van Malabar is een van die gebieden in Indi&euml;, die de eigenaardigste zeden en gebruiken hebben en ook een der minst
+bekende en bezochte. Men kan zich niet voorstellen, hoeveel er in de bergachtige districten, waaraan ze grenst, nog te ontdekken
+valt uit het oogpunt der wetenschap.
+
+</p>
+<p>In de feesten kan men de meest belangwekkende zijden van het leven der inboorlingen herkennen, omdat daarbij, hier nog meer
+dan elders, de bijzonderheden wortelen in den godsdienst. Er worden veel feesten gevierd; de geboorten, de sterfgevallen,
+de volwassen leeftijd der jonge meisjes, de verloving, de oogst geven aanleiding tot verschillende plechtigheden, dikwijls
+met bepaalde tusschenpoozen herhaald. Enkele daarvan zijn alleen hier in gebruik; andere worden gevierd over het geheele schiereiland
+van het Noorden tot het Zuiden door de Mohammedanen en de onderscheiden kasten van inboorlingen. Zonder te gewagen van de
+feesten, eigen aan Indi&euml; in zijn geheel, gelden er bij de Malayali zes hoofdfeesten in het jaar, die door alle kasten worden
+in acht genomen.
+
+</p>
+<p>Het eerste is dat van het Nieuwe Jaar, dat den eersten van hun maand Medon (11, 12 of 13 April) begint. Het duurt twee dagen;
+maar de kaste van de Macqueezen begint de viering tien dagen vroeger, van acht tot tien uur des avonds in de kleine pagode
+te Mah&eacute;.
+
+</p>
+<p>Op den vooravond van dien eersten dag van het jaar worden er, &ograve;f binnen de hut &ograve;f onder de varanda neergezet een kandelaar
+met aangestoken kaarsen, rijst, rijpe kokosnoten, komkommers, een kruik vol water, gouden en zilveren sieraden, een stuk gevouwen
+wit linnen, een goudstuk met de beeltenis van den een of anderen god, bloemen, een godsdienstig boek, en bij het aanbreken
+van den dag moet ieder inwoner van de hut die voorwerpen hebben bekeken onder het prevelen van gelegenheidsgebeden en eer
+hij of zij nog tot iemand heeft gesproken. Als die kleine bedevaart is volbracht, gaat men baden, om zich te reinigen en begeeft
+zich dan naar de pagode, waarna de armen gaan bedelen en de anderen hun bloedverwanten en vrienden op het feest noodigen.
+
+<a id="d0e257"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e257">81</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1909-081-1.jpg" alt="De vrouwen dragen een kegeltje van haar op het hoofd." width="720" height="452"><p class="figureHead">De vrouwen dragen een kegeltje van haar op het hoofd.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Het Bahoefeest, dat dan volgt, valt op den avond v&oacute;&oacute;r volle maan van de maand Karkadon, omstreeks 14 Juli. Op dien dag schiep
+volgens de Sastrom, het samenstel van alle godsdienstige en maatschappelijke voorschriften op de kust van Malabar, God den
+man en de vrouw, van wie hij lichaam en geest genadiglijk in het Paradijs wilde ontvangen. Toen de beide eerste menschen dezelfde
+gunst vroegen voor hun afstammelingen, antwoordde hun de Schepper, dat al degenen, die op den Bahoedag vurig voor hen zouden
+bidden en ook ter herinnering van de dooden, het Paradijs zouden winnen. Daarom beschouwen de Malabaren het Bahoefeest, dat
+beteekent &#8220;feest der dooden&#8221;, als een van hun hoofdfeesten; slechts zeer weinigen zouden eraan denken het niet te vieren.
+In een expresselijk daarvoor bestemden pot koken ze de rijst voor het feest, en na de schimmen der gestorvenen te hebben aangeroepen,
+geven ze de rijst aan de raven. Evenals het vorige feest moet ook dit aan aalmoezen worden gewijd.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatLeft" style="width: 313px"><img border="0" src="images/p1909-081-2.jpg" alt="De parasolhoed." width="313" height="396"><p class="figureHead">De parasolhoed.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Dan is er het Onomfeest, verjaardag van de geboorte van Maa-Velly, den eersten vorst, die door den Schepper was afgezonden,
+om de wereld te regeeren. Het valt in de maand Tsjingon, (13 tot 16 Augustus). Het wordt vooruit wiskundig vastgesteld. Tien
+dagen lang zet men in de meeste huizen op den drempel bloemen neer en linten van verschillende kleuren schikt men er. Dan
+baadt men zich ter reiniging, gaat bidden in de pagode, trekt nieuwe kleederen aan, en zij, die het kunnen doen, deelen aalmoezen
+uit.
+
+</p>
+<p>Hier moet worden opgemerkt, dat aalmoezen geven en ze ontvangen een voorrecht is van de kaste der Brahmanen. Bedelen heeft
+dus voor hen volstrekt niets vernederends, en dat is gemakkelijk waar te nemen, zoowel aan de vrijmoedige manier, waarop ze
+vragen, als aan de onverschilligheid, die ze aan den dag leggen, nadat ze iets hebben ontvangen en zelfs nadat ze niets hebben
+gekregen. Het zijn trouwens niet enkel arme Brahmanen, die giften in ontvangst nemen; de vijf goede gaven, dat zijn koeien,
+kleeren, grond, graan en goud, worden met evenveel genoegen aangenomen door de rijken; ze vragen er wel om, als het noodig
+is. Dansers verschijnen op het Onomfeest, door van hut tot hut te gaan dansen ter herinnering aan het bevel, gegeven door
+Maa-Velly, zich aan die kunst te wijden. Dit deel van de plechtigheden wordt zelfs aanbevolen in de Sastrom.
+
+</p>
+<p>Het Naravatryfeest valt in de maand Kanny, de zesde van het jaar, van den 15 tot den 17<sup>den</sup> September. Het duurt negen dagen en wordt vastgesteld als het vorige door berekeningen van hindoesche wiskunde. Het is het
+feest van de maagd Sarasswady, <a id="d0e279"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e279">82</a>]</span>godin der wetenschap en ook van de welsprekendheid, de muziek en de kunst, de vrouw van Brahma. Van den eersten dag af worden
+alle boeken van de Sastrom in de huizen op een afzonderlijke plaats neergezet, waar ook alle soorten van wapenen worden bijeengebracht
+en alle werktuigen van landbouwer en handwerksman. Zoo gebeurt eveneens in de pagoden, en niemand mag die plek naderen, buiten
+dengene, die er de wacht moeten houden. Aan den persoon, die het grondigst onderlegd is in de kennis van de godsdienstige
+gebruiken, wordt die zorg toevertrouwd. Men moet gedurende die negen dagen zich voorbeeldig gedragen, zich wijs en godsdienstig
+toonen, omzichtig in zijn woorden en eerlijk in zijn zaken zijn, wat wel eenigszins doet vermoeden, dat het tegenovergestelde
+dikwijls voorkomt in gewone tijden. Er zijn ook personen die in de feestdagen vasten. De radja&#8217;s of vorsten laten het aanbreken
+van de negen dagen begroeten met geweerschoten. Alle kasten, waar men aan muziek doet, grijpen naar hun instrumenten. Eindelijk
+worden weer aalmoezen aanbevolen..... vooral door de Brahmanen, die ze ontvangen.
+
+</p>
+<p>Het vijfde feest is dat van Pattamoedeon in de maand Toelaon, de zevende van het jaar (15 tot 17 October). Het duurt twee
+dagen, de tiende en elfde dag van de maand zijn ervoor bestemd. Het is ingesteld ter eere van prins Arjoenein, die, om de
+gave te erlangen van onkwetsbaarheid in het gevecht, zich had onderworpen aan een langdurige overpeinzing in het bosch. De
+Schepper nam, om hem op de proef te stellen, de gedaante aan van een jager, die de bosschen afzocht en juist een wild zwijn
+met zijn pijlen had neergelegd. Deze man kwam zich onder de bescherming van Arjoenein stellen, die, nadat hij zich van het
+dier had meester gemaakt, weigerde, het terug te geven. Er brak een twist uit, die eindigde met een eigenaardig gevecht van
+twee dagen, waarna de Schepper, getroffen door de zielskracht en de rechtvaardigheid van den boetvaardige, hem het voorrecht
+verleende, onkwetsbaar te wezen. Oudtijds vermaakte men zich met de jacht; maar tegenwoordig, nu het bezit van wapenen aan
+de autoriteiten moet worden opgegeven, wordt er weinig meer gejaagd.
+
+</p>
+<p>Het zesde en laatste feest is het Oetsjal. Het valt op den 30<sup>sten</sup> van de maand Magueron, (11 tot 13 Januari) en duurt ook twee dagen, den eersten dag der genoemde maand en den eersten van
+de volgende, Koembon. De beide dagen worden door de Malabaren Tsangrandi genoemd, dat wil zeggen het eind der maand en het
+begin der volgende. Ze beweren, dat dan de zon haar loop naar het Noorden hervat, en naar de Sastrom zullen diegenen, die
+in deze periode sterven, gered worden. Het feest wordt gevierd met een bezoek aan de pagoden, met een reinigingsbad, met het
+geven van aalmoezen, als bij alle andere feesten. Werklieden en geletterden moeten bij zich tehuis hun gebruiksvoorwerpen
+welriekend maken, de eersten hun gereedschap en hun werktuigen, de laatsten hun boeken, en niemand mag zich aan eenigen arbeid
+overgeven. Ook de landbouwers staken den veldarbeid.
+
+</p>
+<p>Buiten die door de godsdienstige boeken voorgeschreven feesten moet men nog verscheiden door het gebruik verplichte bezoeken
+brengen aan enkele tempels, bij voorbeeld aan dien van het district Arcalet, op een dagreis afstands van Mah&eacute;, waar Tiven
+en Na&iuml;rs, mannen en vrouwen, eenmaal per jaar naar een oud tempeltje moeten gaan en er een gift offeren van minstens een fanon,
+ongeveer een kwart franc, en naar de drie pagoden van Poutlett te Mah&eacute;, gewijd de eene aan de Maagd Bagavady, de andere aan
+Goelien-Devon, haar bewaker, en de derde aan Koetichatin-Devon, een andere beschermende godheid. Onder alle kasten te Malabar
+heeft men pagoden, aan die drie goden gewijd, zoowel als aan vele andere, maar die van Poutlett worden door de Tiven hoog
+vereerd, en elk jaar, op den 22<sup>sten</sup> Koembon (2 Maart) vieren ze er hun driedaagsch feest; ze komen van zeer ver, om hun offeranden te brengen. Ze beweren op
+dit stuk, dat als iemand voorbij die tempels gaat na middernacht, wanneer de plechtigheid is afgeloopen, dat dan de god niet
+verzuimt, met steenen te gooien. Er zijn er op die manier menschen verjaagd, zonder dat ze konden zien, waar de projectielen
+vandaan kwamen, wat, op den tijd van het etmaal gelet, niets onwaarschijnlijks heeft en wat aantoont, hoe groot de waakzaamheid
+is der dienaren in de buurt van den god en hoe goed ze zorgen voor de geheimzinnige gebruiken en.... voor hun kas.
+
+</p>
+<p>Ziehier, waarin die plechtigheid bestaat of liever die plechtigheden, want er zijn twee, &eacute;&eacute;n overdag, de andere &#8217;s nachts,
+beide al even weerzinwekkend. Bij dag heeft het hanenoffer plaats. Het gebeurt v&oacute;&oacute;r het altaar van den god Koetinchatin, die,
+naar men mij gezegd heeft, de duivel is en tevens een beschermgod. De toeloop is groot, en velen brengen &eacute;&eacute;n of meer hanen
+mee. Op die wijze stellen de geloovigen hun kippen en gevogelte onder de bescherming van den god, die ze moet verdedigen tegen
+de aanvallen der vijanden, vooral raven, die de kuikentjes stelen. Er worden den god &eacute;&eacute;n of verscheiden hanen beloofd tegen
+het feest.
+
+</p>
+<p>De Peroe-Bannan, de danser, die den god-duivel voorstelt, treedt al dansend buiten de pagode, schreeuwt en gesticuleert, en
+gaat op het een paar treden hooge altaar staan, tegenover het gebouw. Hij is geel, zwart, rood en groen geverfd en draagt
+een mantel met roode strepen. De eerst aangekomenen stellen hem de vogels ter hand, den eenen na den anderen, en na enkele
+gillen als van een bezetene, vat hij een der vogels bij de pooten aan met de eene en bij den kop met de andere hand, slaat
+dan de oogen ten hemel en bijt in den hals van het dier, waarvan hij het bloed drinkt. Daarna ontrukken de geloovigen elkander
+de brokken van het slachtoffer. Er wordt den danser een andere haan toegereikt, de lucht weerklinkt weer van rauwe kreten,
+en de daad wordt herhaald; de Bannan drinkt of schijnt te drinken het bloed van het tweede offer, dat weer verdeeld wordt.
+Dat afschuwelijke schouwspel duurt drie of vier uren; al dien tijd slurpt de man zonder ophouden en zonder vermoeienis, zonder
+weerzin schijnbaar, het warme bloed, en de toeschouwers betwisten elkander de doode dieren. Honderden hanen worden zoo om
+hals gebracht.
+
+</p>
+<p>Daarna begint de muziek; de Bannan zet een ronden hoed op met vreemde zilveren versierselen en pauwenveeren, schreeuwt, tiert
+draait en wendt zich, gooit de booze geesten met steenen, die wel eens terecht <a id="d0e299"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e299">83</a>]</span>komen op het hoofd der Mopla&#8217;s en wapent zich met een doosje vol steenen, waarmee hij al springend en gillend naar buiten
+stort, voorafgegaan door de muziek en gevolgd door de menigte, die hij op een afstand houdt door de bedreiging met de steenen.
+Na een loopje naar de rijstvelden komt men bij de pagode terug.
+
+</p>
+<p>Gedurende de geheele plechtigheid hebben de geloovigen offeranden gebracht aan den god, die ze zelf aan den bewaker der pagoden
+ter hand stelt, volgens de verzekering van een Tive, die mij de zaak uitlegde. De beiden verdeelen den buit, en de geloovigen
+gaan uiteen.
+
+</p>
+<p>In den nacht heeft het schapenoffer plaats, dat geschiedt v&oacute;&oacute;r den tempel van de maagd Bagavady, aan den voet van het altaar,
+op de binnenplaats geplaatst. Alle Tiven van Mah&eacute; zijn tegenwoordig. De Bannan, in dezelfde kleeding van overdag, steekt de
+schapen dood met een mes van eigenaardigen vorm, versierd met kleine afhangende versierselen, zoodat het instrument leven
+maakt, als het gezwaaid wordt onder het oorverdoovend tromgeroffel. Het bloed wordt in een groot vat opgevangen, en als alle
+slachtoffers dood zijn, worden er bloemen bijgevoegd, rijstpoeder, santal en kurkuma, ingredi&euml;nten, die bij de plechtigheid
+behooren; vervolgens gaat hij op een bankje zitten tegenover de menigte en met geopende handen laat hij al het bloed uit het
+vat loopen, terwijl hij het links en rechts en v&oacute;&oacute;r zich uit werpt. Door de vrees voor stolling van het bloed moet de bewerking
+snel geschieden. Eindelijk laat hij het ledige vat om zich heen rollen en werpt het weg, waarna een helper het opneemt. Hij
+heeft dan nog slechts een paar woorden tot de menigte te zeggen van af het altaar, om de menschen op te wekken, veel offeranden
+aan de godheid te brengen, en de plechtigheid is afgeloopen. De plek is, als men denken kan, ruim verlicht met een aantal
+lampions en er wordt bij geschoten als bij alle feestelijkheden in dit land.
+
+</p>
+<p>Het is moeilijk, thuis te raken in de verwarring van deze ingewikkelde theogonie, die millioenen goden erkent, van Brahma
+en zijn vrouw Sarasswady af, de godin der welsprekendheid en der schoone kunsten, tot de kleine huisgoden, die afwisselen
+naar de streek, tot de dieren en de voorwerpen, die in godheden zijn veranderd en met evenveel vuur worden aangebeden als
+Brahma zelf, de heer der wereld. Wij bepalen ons tot wat het toeval der reis ons aanwees van de zeden en gebruiken en ceremoni&euml;n.
+
+</p>
+<p>De plechtigheden bij de meeste der malabarsche feesten komen met elkander overeen: bezoeken en giften aan de pagode, reiniging
+door een bad, aalmoezen, gegeven en ontvangen, en eindelijk het vasten. De vastentijden zijn voor hen, die trouw de godsdienstige
+voorschriften volgen, talrijk in het Brahma&iuml;sme; als ze angstvallig in acht worden genomen, brengen ze de dagen, waarop de
+geloovigen zich mogen voeden, wel tot de helft terug. Men zou een heel hoofdstuk kunnen vullen met de optelling der dagen
+en omstandigheden, waarbij een vrome Indi&euml;r zich van alle voedsel moet onthouden. De nieuwe en de volle maan, bepaalde dagen
+van de maan van een bepaalde maand, de dagen van de nachteveningen, het zonnestilstandspunt enz., de talrijke heiligendagen,
+de verjaardagen van den dood der ouders, ongunstige dagen enz., het zijn alles redenen van vasten. Men stelt zich schadeloos
+bij de veroorloofde maaltijden en wie het kunnen, maken daar ter wille van de tegenstelling dan ook groote festijnen van.
+
+</p>
+<p>Op de kust van Malabar erkennen de strenge volgers van de Vedam, het wetboek, dat de Sastrom aanvult, drie voorname vastendagen
+in het jaar: de Astany-Rohiny, dag van de geboorte van Sry-Kristnine in de maand Tsjingon (13 tot 16 Augustus); er wordt gewaakt
+en er worden gebeden gelezen; pruimen, zelfs betel kauwen is verboden. De tweede, Goeroevayoer Egadechy is de gedenkdag van
+den dag, waarop Vishnoe een vrucht van zijn gouden speld liet vallen en dus een dag zonder eten bleef. Voor een god was dat
+allermoeilijkst, en Vishnoe beloofde daarom het paradijs aan diegenen, die ter herinnering aan de onhandigheid dien dag der
+maand Virchigon (14 tot 16 November) zouden vasten. De derde heet Tiroevatira in de maand Danon (13 tot 15 December); hij
+wordt voorgeschreven ter herdenking van Sry-Paramaitsjoerein, derde in de drie&euml;enheid. Het is de niet zeer duidelijke geschiedenis
+van een jager in het bosch, die op een boom was geklommen, om het wild te bespieden. Daar de bladeren hem hinderden in het
+zien, begon hij ze af te plukken, en het gebeurde, dat ze vielen op het beeld van een godheid Tsjivalingon, wier beeld onbekend
+is gebleven. Maar dat feit beviel Brahma zoo goed, dat hij den boozen jager rechtstreeks naar het paradijs zond en dat beloofde
+aan allen, die den verjaardag van de gebeurtenis met vasten zouden vieren. Het is een der trouwst in acht genomen vastendagen
+bij de Malayali.
+
+</p>
+<p>Ik besluit deze optelling van de inlandsche feesten met ons nationaal feest. Ik heb te Mah&eacute; een 14 Juli bijgewoond, en ik
+kan getuigen dat het geen alledaagsch schouwspel is, in de prachtige omlijsting van den weelderigen plantengroei de spelen
+te volgen van de mooie inlanders met hun zwarte huid; maar er is iets kouds in de uitingen, die niet begrepen, niet gevoeld
+worden, die uit gewoonte voortkomen, eerder dan uit innerlijken drang, die een artikel zijn van het jaarlijksch programma
+eerder dan vaderlandsliefde en die geen warmte ontleenen, noch aan de verhitte aangezichten, noch aan den gloed van de atmosfeer.
+
+</p>
+<p>Den dag te voren heeft er uitdeeling van rijst plaats in het regeeringsgebouw, waar al vroeg vrouwen en kinderen zich verdringen
+met den zak van kokosvezels in de hand; ze zijn in lompen gehuld of ook wel behoorlijk in wit katoen gekleed, arme drommels,
+die van de administratieve goedgeefschheid voedsel ontvangen voor &eacute;&eacute;n of twee dagen. Het gebeurt langzaam, ongehaast, want
+ieder weet, dat er is voor iedereen. Op den avond een-en-twintig kanonschoten, die van de kerk afkomstig zijn, want de kleine
+mortieren behooren aan de kerkelijke gemeente, en die afgevuurd worden aan de rivier, in tegenwoordigheid van veel kleine
+jongens. Op den morgen van den 14<sup>den</sup> weer een salvo om half zeven. Men is hier aan de stem van het kruit gewend, die alle feesten aankondigt, de katholieke zoowel
+als de heidensche, de groote plechtigheden, de groote aanleidingen tot blijdschap zoowel als tot smart, een huwelijk, de <a id="d0e318"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e318">84</a>]</span>canonisaties van heiligen in Rome even goed als de cholera.
+
+</p>
+<p>Om half negen ontvangt mijnheer de Administrateur het bestuur der kolonie. In de groote zaal van het regeeringsgebouw zitten
+allen onbewegelijk en vormen een veelkleurig borduursel op zwarten grond. Men kan daar op de aangezichten een heele kleurengamma
+vinden, van de lichte caf&eacute; au lait tot donkere chocolade en het zwartste bruin; witte tulbanden naast roode, paarse, vergulde
+of verzilverde; hoeden van allerlei vorm en allerlei leeftijd en allerlei conserveering; menschen in witte overkleederen of
+gekleurde gewaden, met broeken, vesten en rokken, geschoeid met de kothurnen van het land, met europeesche schoenen of op
+bloote voeten. Op de borst van een jongen Indi&euml;r straalt een decoratietrofee, waaronder de academische palmen en de medaille
+voor landbouwverdiensten.
+
+</p>
+<p>Ik vroeg: &#8220;Wie is de zoo gedecoreerde aanbidder van Brahma daarginds?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat,&#8221; antwoordt mijn buurman met zijn indische pagne, &#8220;dat is de secretaris van de regeering, men zou kunnen zeggen, de gouverneur
+van Mah&eacute;.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik keek verbaasd.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ja, hij maakt de verkiezingen en de verkiezingen hebben hem gemaakt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;O, maar hij lijkt mij wel jong, om reeds voor langdurige diensten aan de regeering zooveel eervolle onderscheidingen te hebben
+verdiend. Komt hij uit Pondich&eacute;ry?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen, hij komt van <span id="d0e334" class="corr" title="Bron: Tellichery">Tellicherry</span>; hij is de vroegere beambte, die uit een duitsch handelshuis is weggezonden om.... minder mooie handelingen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat lijkt mij inderdaad een buitengewone aanspraak op iets bijzonders, maar niet op den post dien hij bekleedt. En het paarse
+lint en de medaille voor landbouwverdienste, heeft hij die aan verdiensten van denzelfden aard te danken?&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1909-084.jpg" alt="Primitief orkest van eenige Polea&#8217;s." width="494" height="720"><p class="figureHead">Primitief orkest van eenige Polea&#8217;s.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Mijn zegsman ziet mij van ter zijde aan, want ofschoon ik ernstig ben, schijnen mijn woorden voor hem in te houden, dat ik
+spot met iemand of iets. &#8220;Ik weet het niet,&#8221; antwoordt hij droogjes.
+
+</p>
+<p>Werkelijk loopt mijnheer de secretaris heen en weer en voelt zich blijkbaar te huis. Ik verbaas mij niet langer; ik heb zooveel
+gehoord en zelfs gezien, dat ik het vermogen heb verloren, mij te verwonderen, vooral in onze koloni&euml;n.
+
+</p>
+<p>Ieder zwijgt en zit stil; tegenover ons zit de burgemeester met zijn lint over een buis, dat hij over zijn witten schouderdoek
+draagt, met bottines aan en een tulband op het hoofd, zeer waardig, zeer zachtmoedig, zelfs onderworpen van gelaatsuitdrukking.
+
+</p>
+<p>Rechts en links de leden van den gemeentelijken raad en de secretaris van den Raad in rok, maar met zeer donkere gelaatskleur.
+Dan de politiecommissaris, met een officieel costuum, dat groen lijkt, versierd met galon, en de directeuren van al de kleine
+diensten, de schatkist, de post, de domeinen enz. en de leden der plaatselijke raden. De uitnemende pater Veaux was met mij
+meegegaan.
+
+</p>
+<p>De Administrateur hield zijn toespraakje, goed gevoeld, eenvoudig, en met de zwarte oogen rollend door het wit, dat nog witter
+lijkt dan anders. Bedienden met witte schouderdoeken, rooden gordel en rooden tulband presenteeren glazen champagne en gebakjes,
+en ieder drinkt en eet kalm, terwijl de leider op het welzijn van de Republiek drinkt, zonder den geringsten weerklank te
+vinden of te wekken in die duistere gemoederen, die den grooten dag en de vergadering met angst tegemoet hebben gezien.
+
+</p>
+<p>Daar het tweede deel van het programma voor den morgen een ontvangst aan het gemeentehuis inhoudt, gaat ieder opstaan en wendt
+zich naar de deur. De drie trommels en de twee fluiten, die zooeven de gasten ontvingen aan den ingang met helsch rumoer,
+gaan voorop; de beide boden van het bestuur met een symbolischen staf, omslingerd met linten van de fransche kleuren in de
+hand, blijven in de buurt van <a id="d0e356"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e356">85</a>]</span>den burgemeester en den Administrateur; de anderen volgen in losse groepen, en bij de tuinpoort scharen zich de zes soldaten
+met bloote voeten en rooden tulband aan weerszijden van de processie, drie aan elken kant. De smalle weg in de schaduw van
+de hooge kokos- en <span id="d0e358" class="corr" title="Bron: mangaboomen">mangoboomen</span> is met wat palmtakken versierd; de ingang van het stadhuis is bevlagd en aan den oever der rivier worden de spelen in gereedheid
+gebracht.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1909-085.jpg" alt="De vrouwen behangen zich graag met juweelen." width="575" height="720"><p class="figureHead">De vrouwen behangen zich graag met juweelen.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Wij stonden stil op twintig meter afstands ongeveer van een huisje van &eacute;&eacute;n verdieping, wit aangestreken, waar beneden het
+politiebureau was en boven het gemeentebestuur zetelde. Het orkest hield stand op eenige schreden afstands, en de heer burgemeester
+bood met uitgestoken hand een welkom aan al zijn gasten op den drempel van het gemeentehuis. Op eerbiedigen afstand stond
+de &#8220;menigte&#8221;, een twintigtal Tiven en drie of vier Mopla&#8217;s, nieuwsgierig te kijken naar die ongewone ontplooiing van zwarte
+jassen, naar den hoed van den Administrateur, het lint van den burgemeester en den onbewogen ernst van al die &#8220;hoogen&#8221; in
+de vervulling van hun nationalen plicht. Wij gingen naar boven langs een smal houten trapje, naar het kleine zaaltje met een
+veranda, en ieder nam plaats tegen den muur.
+
+</p>
+<p>De zaal was versierd; daarvoor heeft de burgemeester een crediet van 8.50 francs ontvangen, heel precies. Er waren palmtakken
+aangebracht, cycasbladeren en ander groen; er liepen slingers van vlaggedoek naar de zoldering; kleine papieren vlagjes waren
+tegen de wanden bevestigd, en wijd ontplooid hing er de driekleur. Een ontroerende stilte kondigt het verwachte oogenblik
+aan. De heer burgemeester haalt uit zijn zak een groot papier en opstaande, leest hij een mooie toespraak over de onveranderlijke
+toewijding van de kolonie aan Frankrijk sedert twee eeuwen, over de vrijheid, de goede instellingen, de welvaart van het land,
+de erkentelijkheid jegens den gouverneur, den Administrateur, de Republiek. Hij eindigt met een &#8220;Leve!&#8221; op alle machten, door
+geen enkele stem na de zijne overgenomen. Die vivats zijn de herhalingen van het opschrift op een groot doek, dat een geheele
+zijde van de zaal beslaat, in zwarte, met rood omzoomde letters <a id="d0e370"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e370">86</a>]</span>geteekend, dat luidt: &#8220;Leve de Republiek!&#8221; &#8220;leve de gouverneur!&#8221;, &#8220;leve de administrateur!&#8221;, &#8220;leve de kolonie te Mah&eacute;!&#8221; en
+nog andere vivats.
+
+</p>
+<p>Plotseling barst een koor los, dat begonnen is met een geluid als dat van een twist en al gauw op de Marseillaise is gaan
+gelijken met begeleiding van een accordeon. Het komt uit een aangrenzend vertrek, waarvan de opengelaten deur fraai is versierd.
+Daar houdt zich de heer burgemeester op en moedigt de zangers met blikken en bewegingen aan. En twee coupletten worden gezongen
+met bepaald ongebruikelijke volledigheid. Maar dan weer &#8220;Aux armes....&#8221; en velen blijven achter of kunnen die muzikale hoogten
+niet bereiken, en zoo goed en zoo kwaad als het gaat, door velerlei veranderingen van den toon komt men aan het eind, terwijl
+de accompagnateur eenige arabesken in de lucht teekent bij wijze van finale.
+
+</p>
+<p>Nieuwe stilte, terwijl allen elkander aanzien; de oogen wenden zich naar den Administrateur, die is opgestaan en den burgemeester
+zal beantwoorden. Maar na enkele gelegenheidswoorden gaat die heer over de vrijheid praten, en in een warme improvisatie schildert
+hij aan de door het algemeen stemrecht gekozenen wat de vrijheid is, niet het recht voor ieder, om te doen wat hij verkiest,
+maar den plicht te betrachten, geen vooroordeelen tegen zijn naaste te koesteren; hij schetst haar in haar openhartigen, eerlijken
+vorm, gewaarborgd door de wetten, die allen hebben na te leven en te eerbiedigen, en waar allen zich op moeten beroepen op
+den grooten dag van de openbare debatten, zonder zich te bedienen van geheimzinnige en slinksche gedragingen of zijn toevlucht
+te nemen tot laffe beschuldigingen.
+
+</p>
+<p>Dienzelfden dag had het hoofd der kolonie weer een anoniemen brief ontvangen, waarin van iedereen kwaad werd gezegd in een
+ontmoedigende overeenkomst, en hij had zich voorgenomen, de gelegenheid niet te laten voorbijgaan, om den duisterling van
+een briefschrijver te tuchtigen, die daar ergens moest zitten aan de wanden der zaal achter een der zwarte tronies of der
+bruine of gele maskers, die verschrikken zouden door de toespeling, te direct, om niet te worden begrepen, daar de zaak te
+zeer in de zeden lag, om iemand te verbazen. Doch toen het oogenblik der verrassing voorbij was, hervatten allen hun ernst
+als van standbeelden, tot er kleine glaasjes werden gepresenteerd. De burgemeester stak het zijne uit, en enkele personen
+kwamen aanstooten. Dat was het eind; bij het uitgaan opnieuw handen schudden met den persoon, die de driekleurige sjerp droeg,
+en de stoet vormde zich weer aan de deur en kwam aan de rivier onder het geroffel van trommen en fluitenmuziek.
+
+</p>
+<p>Drie kleine eenden zwommen rustig rond en lieten zich met den stroom mee drijven, tot na de aarzeling van een kwartier de
+spelen begonnen, doordat een knaap het waagde, zich in het water te begeven, om ze te vangen, daarna een tweede, dan een derde.
+Maar de toeschouwers moeten een schuilplaats zoeken; van de zee komen zwarte wolken nader, die boven ons hoofd schijnen te
+zullen losbarsten. De Pater en ik werden door de bui overvallen op den schaduwrijken weg, die totaal donker was geworden,
+en waar het water langs gudste, dat als een hoos op de stad neerdaalde.
+
+</p>
+<p>In den namiddag vermaakten enkele kinderen zich met een horizontalen mast, die v&oacute;&oacute;r het regeeringsgebouw lag en uitstak over
+de rivier; met het steken naar een ton met water, wat velen een bad bezorgde, met een soort van loterij, waar prijzen van
+enkele centimes waren te trekken en met allerlei dergelijke spelletjes. Des avonds zou er vuurwerk worden afgestoken, maar
+men was op het goede denkbeeld gekomen, daarvoor in de plaats twee of drie zakken rijst meer uit te deelen den vorigen dag,
+toen de gewone voor de armen bestemde gaven werden uitgereikt. De &eacute;&eacute;n-en-twintig kanonschoten en eenige illuminatie langs
+de muren van het gouvernementsgebouw besloten de vermakelijkheden van dien gedenkdag, die zoo levendig en druk en in oprechte
+vreugde wordt gevierd in Frankrijk, en die hier in dit afgelegen hoekje van het vaderland, verloren in de oneindigheid van
+Engelsch Indi&euml;, zoo triest en saai was. De kleine groep Europeanen van de kolonie neemt soms aan de plaatselijke feesten deel.
+Zoo heeft men hen wel eens mee zien opgaan naar de pagode van Poutlett, gezeten op olifanten, die men niet dikwijls te Mah&eacute;
+ziet. Maar hoe zeldzaam zijn die dagen, waarop er wat afwisseling opdaagt in het stille, eentonige leven van iederen dag!
+
+</p>
+<p>Mannen en vrouwen aan de kust van Malabar dragen een dubbelen lendendoek, een, die meer of minder schoon is boven en een altijd
+vuilen eronder. De mannen trekken daarbij bovendien, daar de toeni, zooals het kleedingstuk wordt genoemd, vaak doorschijnend
+is, een smal stuk katoen, dat aan den gordel van voren bevestigd is en daar ook van achteren wordt vastgemaakt, aan. Dat is
+de langoeti of de konon der inboorlingen. Een ander stuk fijne, witte stof, de moendu, bedekt de borst der vrouwen, als ze
+die verbergen, maar heel kiesch zijn ze niet op dat punt aan de kust van Malabar. Onderweg, op reis, het grootste deel van
+den tijd hangt die lap over &eacute;&eacute;n schouder of is totaal afwezig; enkele malen bedekken ze zich in de straten der stad of bij
+het voorbijgaan van een Europeaan; maar veelal loopen ze volkomen onverschillig voort of wel ze draaien zich om. Ik was verbaasd
+die onverschilligheid waar te nemen te Calicut, een voor deze streek betrekkelijk groote stad en bovendien een engelsche plaats.
+Men ziet er mooie, jonge meisjes van veertien of vijftien jaar, die aan de deur der woning werken, naar de markt gaan of daarvan
+terugkeeren en geen de minste bewustheid schijnen te hebben van haar naaktheid; maar over het algemeen kleeden zich de jonge
+vrouwen nog het meest; bij de oude is het uitzondering.
+
+</p>
+<p>De Mohammedanen en de Na&iuml;rs dragen geen langoeti; de eersten dragen op het hoofd een wit mutsje met of zonder tulband; die
+laatste is bijna altijd rood. De lendendoek is ook tehuis vrij vaak gekleurd of heeft boven en onder een gekleurden rand,
+waarin ook het rood overheerscht. Ook hebben ze dikwijls een buis aan. Hun vrouwen bedekken zich het hoofd, niet het gelaat,
+met een doek en zijn meestal in een wit jakje gekleed.
+
+</p>
+<p>Het kapsel is zeer eenvoudig; een kegeltje achter op het hoofd of ter zijde, of ze laten de haren samengeknoopt op den rug
+hangen. Bij de mannen is naar <a id="d0e388"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e388">87</a>]</span>gelang van de kaste het hoofd geheel geschoren, met uitzondering van een langen lok, die op de kruin is ineengedraaid, of
+wel het hoofd is slechts gedeeltelijk kaal in een kring, met den langen lok, vallend naar &eacute;&eacute;n kant of geknoopt op de kruin.
+Enkele kasten scheren zich het hoofd niet, bij voorbeeld de Malee&euml;rs of trommelspelers. Alle haar wordt afgeschoren van het
+lichaam bij de Tiven, terwijl de Muzelmannen het hoofd scheren, maar niet het gelaat, behalve de jongleurs, die een geschoren
+gezicht vertoonen.
+
+</p>
+<p>Als overal elders leggen de vrouwen de meeste behaagzucht aan den dag in het dragen van sieraden. Die zijn niet overvloedig
+in deze arme streek, en er is niet veel verscheidenheid; ook zijn ze niet altijd echt, maar hetzij voor de kinderen, die door
+de ouders soms als kleine heiligenbeeldjes worden opgesierd, hetzij voor de jonge meisjes, er worden altijd wel eenige roepijen
+uitgegeven voor versiering. Ze dragen zilveren ringen om de enkels, of maar eenvoudig kralen of kleine koperen voorwerpjes
+om den hals, kunstelooze dingetjes, maar die versiering zijn in haar oogen. Zoo hebben de Polea&#8217;s, die al niet armer kunnen
+zijn dan het geval is, want ze hebben heelemaal geen bezit en missen de vrijheid, in de ooren kleine koperen ringen; hun vrouwen
+dragen ook koperen sieraden om den hals of glazen kralen, aan een kokosvezel geregen, en hun kinderen eveneens. Intusschen
+is de thali, een sieraad voor de getrouwden, altijd van goud, zelfs bij de armsten en wordt met een touwtje om den hals gedragen.
+In de ooren hangt de groote takka, die alleen aan deze kust wordt gedragen. De hanger is niet zoo zwaar, als men zou denken
+naar de afmetingen te oordeelen, doordat de gouden plaat over een vorm van was is gespannen. De ringen van lood of de stukjes
+van hetzelfde metaal, die ze vervangen bij de armen en die alle morgen gewreven worden, om ze doen glimmen, zijn veel zwaarder.
+Ze worden reeds in de kindsheid gedragen, en de ringen worden talrijker, als het meisje grooter wordt, zoodat de opening al
+wijder wordt en eindelijk de takka kan doorlaten, als die kan worden gekocht. De kleine looden ringen en de gouden, gestoken
+in de uitgerekte lel van het oor, komen minder dikwijls voor. Als de hangers eruit zijn genomen, is de aanblik van het verlengde
+oor verschrikkelijk leelijk; het hangt bijna tot op de schouders, en dat ze het zelven ook zoo vinden, blijkt wel hieruit,
+dat men de vrouwen zelden zonder de hangers ziet. Ook boven in het oor zijn soms sieraden gestoken, kleine langwerpige aan
+weerszijden, of vastgehecht op de manier van een hemdsknoop in een knoopsgat.
+
+</p>
+<p>Om den hals is het voornaamste sieraad dat de vrouwen dragen, een arabisch muntstuk of een pond sterling, dat altijd op dezelfde
+wijze is gevat.
+
+</p>
+<p>Aan de voeten, het minst edele deel van het lichaam, worden slechts zilveren sieraden gedragen, voornamelijk groote holle
+ringen, die vaak gevuld zijn met hagel, om door het oor de aandacht van het oog te trekken. Aan den gordel, gedragen onder
+den rok, dus onzichtbaar, zou men soms een zwaren zilveren ketting vinden, waarvan de aanwezigheid zich openbaart door het
+geklingel van de holle schakels tegen elkander, alle ook weer met hagel gevuld. Als men er nu nog de zilveren ringen bij voegt,
+de armbanden aan polsen en om den bovenarm, zal men een volledige lijst bezitten van de luxe uit het land. Men ziet dikwijls
+ook aan de bovenarmen bij de Mopla&#8217;s een klein zilveren doosje, dat door een touwtje wordt vastgehouden; dat is geen voorwerp
+van behaagzucht, maar het is een porte-bonheur, een geluksdoosje, want het bevat een vers uit den Koran of eenvoudig maar
+een paar woorden, op een stukje papier geschreven. Of wel men ziet een zwart band van drie draden aan de polsen van de Tiven.
+Dat is bestemd, om het booze oog te bezweren, waaraan het geloof in Indi&euml; al evenzeer verbreid is als in vele beschaafde landen
+van Europa. Alle mannen, behalve de Mopla&#8217;s, hebben in de ooren kleine hangers van zilver, koper of goud van eenvoudig model.
+Dat is geen zaak van versiering, maar eenvoudig van gebruik, een uitvloeisel van een algemeene gewoonte.
+
+</p>
+<p>In tegenstelling met de gewoonten aan de tegenoverliggende kust eerbiedigen de malayali-vrouwen haar neuzen, hangen er geen
+voorwerp in en bevinden zich er goed bij. Maar daarentegen maken de uitgetande gouden banden en de spelden van hetzelfde metaal,
+die ze vaak op het hoofd dragen, in het kapsel of op het voorhoofd en die door kleine kettinkjes verbonden zijn, een zeer
+aardig effect.
+
+</p>
+<p>Zelfs de rijke lieden maken hier niet zooveel misbruik van sieraden als in de overige deelen van Indi&euml;; men ziet minder gouden
+halsketenen of parelsnoeren, minder gouden of zilveren gordels en dergelijke.
+
+</p>
+<p>In tegenstelling met de inboorlingen der andere districten, waar de mannen op het voorhoofd onderscheidingsteekenen voor hun
+secte vertoonen en verschillende andere teekeningen als tatouages, beschilderen de Malayali zich het lichaam niet en dragen
+geenszins de naamam. Dat teeken is het embleem van de aanhangers van Vishnoe en wordt gevormd door drie strepen op het voorhoofd,
+de eerste een loodlijn van af den neuswortel, de beide andere aan elken kant, schuine lijnen, die er een stompen hoek mee
+vormen. De eerste is rood, de beide andere zijn wit of wel men ziet een enkele roode verticale lijn.
+
+</p>
+<p>De lingam is het teeken der adepten van Siva, een reliek in een klein zilveren busje, gedragen om den hals of aan den arm;
+ook zijn er aanhangers van Siva, die zich ten bewijze van groote vroomheid het heele lichaam insmeren met asch en koemest.
+Hoogstens zullen de Malayali soms bij plechtige gelegenheden, als vele andere Indi&euml;rs, een klein, wit of rood puntje aanbrengen
+aan den neuswortel, een teeken, dat ze slechts tijdelijk dragen en niet houden. Ook de vrouwen smeren het lichaam niet met
+curcuma in, als elders geschiedt ter verhooging van de schoonheid, en daar hebben ze gelijk in.
+
+</p>
+<p>Zooals bekend is, speelt de asch van koemest in Indi&euml; een belangrijke rol in het leven. Het is een reinigingsmiddel bij uitnemendheid,
+zooals ook de urine van het dier; die asch wordt hier koery genoemd en er zijn twee soorten van, bassemon en tsjandanon, wat
+sandal beteekent. Het eerste is een mengsel van asch van mest met asch van sandelhout. De derde persoonlijkheid van de hindoesche
+Drie&euml;enheid, Paramaitsjoerein van Malabar, is altijd ingewreven met bassemon; allen dus, die na zich gebaad te hebben, <a id="d0e406"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e406">88</a>]</span>zich voorhoofd, maag en armen met dit poeder insmeren, zijn van hun redding en zaligheid verzekerd. De andere soort is gewijd
+aan Vishnoe en is niet minder belangrijk. Er wordt tot geen enkele plechtigheid overgegaan, dan nadat de beide koery&#8217;s eerst
+zijn aangebracht, De Vedam is zeer uitvoerig, zoowel over het gebruik van die beide poeders, als over de toekomstige zegeningen,
+die de geloovigen uit het gebruik zullen trekken.
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div class="div2">
+<div class="argument">
+<p>III. Ceremoni&euml;n bij het volwassen worden, het huwelijk en bij het begraven.&#8212;De Pandel.&#8212;De fauna van Malabar, visschen, krokodillen,
+jakhalzen, otters, enz.&#8212;De flora, arecapalmen, kokospalmen, jacquinia&#8217;s enz.&#8212;Klimaat.&#8212;De oogst en de dieven.
+</p>
+</div>
+<p>De plechtigheden buiten de praktijk van het leven van elken dag bepalen zich tot de groote evenementen van het bestaan, de
+zwangerschap, de geboorte, het maagd worden der jonge meisjes, het huwelijk, den dood, en lijken alle een weinig op elkander,
+daar deze arme menschen geen pracht kunnen ten toon spreiden, zooals de beter bedeelde bevolkingen der andere streken zich
+kunnen veroorloven. Er zijn blijkbaar verschillen naar de kasten, en de kleinste bijzonderheden worden angstvallig in acht
+genomen en mogen onder geen enkel voorwendsel verwaarloosd worden.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1909-088.jpg" alt="Versiering der moskee bij het Moharramfeest." width="705" height="516"><p class="figureHead">Versiering der moskee bij het Moharramfeest.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>V&oacute;&oacute;r het maagd worden van het meisje heeft een belangrijke plechtigheid plaats, namelijk de toekenning van het symbolische
+sieraad, dat thali heet. Het meisje wordt bij een brandende lamp in nieuwe kleeren gestoken en behangen met alle mogelijke
+sieraden, die men heeft kunnen bijeenbrengen. Als er dan iemand is, die haar later wil huwen, zendt die haar een bloedverwante,
+die de thali brengt en die het versiersel zelf het meisje om den hals hangt. Dat is dan een soort van verloving. Is de plechtigheid
+afgeloopen, dan wordt de thali opgeborgen tot op den dag van het huwelijk.
+
+</p>
+<p>V&oacute;&oacute;r het feest gaan onder de Tiven de moeder of enkele bloedverwanten de uitnoodigingen doen, en de pandel wordt gereed gemaakt.
+Dat is een lichte veranda, opgeslagen aan den ingang van het huis of op het erf, bestaande uit een dakje van stof, katoen
+meestal, of van bladeren, met gekleurde zijde versierd, soms ook met bloemen en altijd met groen, en gedragen door elf of
+twaalf houten pilaren, die afwisselend zijn behangen met roode of witte banden. Onder de pandel hebben de meeste feestelijkheden
+plaats. De oprichting gebeurt met staatsie, en het plaatsen van den middenpaal brengt het godsdienstig gebruik mee van de
+poedja of het offer aan de goden van water, wierook, rijst, bloemen, sandalpoeder, suiker, betel en andere zaken, plechtigheid,
+die geschiedt onder de tonen van de onvermijdelijke trommel.
+
+</p>
+<p>Wat het jonge-meisjesfeest aangaat, op het vastgestelde uur komen de genoodigden. De mannen zijn uitgesloten van het feest,
+met uitzondering van de broeders en den vader van de hoofdpersoon. De laatste blijft in een hoek zitten; ze is onrein en niemand
+komt dicht bij haar of spreekt met haar. Als allen bijeen zijn, gaat men naar het bad in den naburigen vijver. Na de afwasschingen
+en het insmeren met de bladeren van een boompje met roode bloemen, dat in de meeste tuinen te vinden is, of met het sap ervan,
+dat van te voren in een kokosnootschaal is toebereid, wordt het jonge meisje gekleed in een nieuwen lendendoek, met sieraden
+behangen en van armbanden en thali voorzien, waarna men naar de hut terugkeert. Daar wordt de rijst voorgediend in banaanbladeren,
+die in een kring op den grond liggen v&oacute;&oacute;r iederen genoodigde, en na het eten, na de uitreiking van de onvermijdelijke betelpruim,
+gaat ieder naar zijn huis.
+
+<a id="d0e425"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e425">89</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1909-089.jpg" alt="Molen voor de bereiding van kokosolie." width="720" height="458"><p class="figureHead">Molen voor de bereiding van kokosolie.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Laat ons overgaan tot de plechtigheid van het huwelijk, de belangrijkste. Iedereen trouwt in Indi&euml;, want de tradities van
+ras, kaste en familie over te dragen op een zoon, is de eerste plicht. Er zijn dus zoo goed als geen oude vrijers en vrijsters.
+
+</p>
+<p>Bij de Brahmanen van Malabar, een vrij rijke kaste, is het huwelijk een ceremonie, die tallooze verplichtingen meebrengt,
+maar ongeveer als voorgeschreven in geheel Indi&euml;. De kinderen, die trouwen, worden niet geraadpleegd als in de andere kasten;
+de gunstige maand, dag en uur worden vastgesteld, de echtgenoot brengt een zekere som gelds aan de ouders van het jonge meisje;
+het orakel wordt ondervraagd. De verloving en het huwelijk worden afzonderlijk gevierd, en dan spelen beurtelings een meer
+of minder belangrijke rol de pandel, de huisgoden, de offeranden, de giften, de planeten, de reiniging, het bad, de aanroeping
+der voorouders, de gewijde kruiden, de beschermgoden uit de acht hoeken der wereld, de processie, de gebeden, de gaven aan
+de goden en aan de aanwezigen, en het ter hand stellen van de thali; en dat alles met een zoo groote massa voorschriften,
+dat ze te vermelden een boekdeel zou vullen.
+
+</p>
+<p>In de andere kasten is men minder veeleischend, daar dat alles zeer duur is, maar het gaat met evenveel omslag.
+
+</p>
+<p>Laat mij hier een en ander meedeelen over het huwelijk, zooals het wordt gevierd in de kasten, die speciaal zijn voor de kust
+van Malabar. Bij de Tiven wordt eerst een verzoek gedaan door de beide partijen aan den tandean of het hoofd der kaste, die
+zijn toestemming geeft op een strook ola, dat is een reep van een palmblad. Hij krijgt daarvoor een pakje betelbladeren, wat
+tabak, eenige arecanoten en tweemaal twee malabarsche fanons, wat te zamen zoowat zeven stuivers holl. is in geld. Dan worden
+de uitnoodigingen gedaan van elken kant, door een man en een vrouw, bloedverwanten van de verloofden. Als de dag is gekomen,
+begeeft de bruidegom zich met zijn ouders en zijn vrienden, een trommel voorop, naar zijn toekomstige vrouw. Hij brengt de
+geldsom mee, die de prijs is voor het meisje, want trouwen is hier zich een vrouw koopen, en tevens 150 tot 200 betelbladen,
+tien of vijftien arecanoten en stukken tabak, welke ingredi&euml;nten in de eerstvolgende vier-en-twintig uren door de gasten zullen
+worden genoten.
+
+</p>
+<p>Als de koopprijs geteld en goed bevonden is door den vader en de moeder, wordt er rauwe rijst gebracht in een stuk van een
+banaanblad; men steekt een lamp, waarin kokosolie brandt, aan, een stukje gedraaid katoen in een of ander vat met olie gestoken,
+en alles wordt neergezet midden in de kamer, waar de aanwezigen zich ophouden.
+
+</p>
+<p>Er wordt rijst geworpen op de hoofden van de aanstaande echtgenooten en daarna wordt alles opgeruimd. Dan wordt er gegeten
+en braaf wordt er geschranst, want maaltijden behooren evenals ten onzent bij alle feesten; eerst rijst met boter, bananen
+en paplom, een soort van koekjes, die bij de rijst worden gegeten, daarna kary en opnieuw rijst. Elke gast moet voor het maal
+minstens twee fanons betalen.
+
+</p>
+<p>Den volgenden morgen gaat de echtgenoot bij zijn vrouw eten, die bij haar ouders is gebleven. Men slijt den dag met vrienden,
+praat wat, pruimt veel, en de eerstvolgende nacht wordt daar doorgebracht. Dan keeren den volgenden dag de jonggehuwden in
+hun eigen huis terug; er worden nog uitnoodigingen gedaan, en alles is afgeloopen.
+<a id="d0e445"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e445">90</a>]</span></p>
+<p>Jongens trouwen al van hun zestiende jaar af, en meisjes wel reeds op tienjarigen leeftijd, dikwijls zelfs eer de maagdelijkheid
+is ingetreden.
+
+</p>
+<p>Bij de Na&iuml;rs begeeft de bruidegom zich, vergezeld van bloedverwanten en vrienden, des avonds naar het huis van het meisje,
+dat hij gaarne wil huwen.
+
+</p>
+<p>Onder de veranda zijn matten gelegd, om iedereen te ontvangen; de jonge man wascht zich de voeten in een bak met water, door
+een dienstvrouw voor dat doel gebracht, en ieder neemt plaats, de vrienden en bloedverwanten ter zijde. Dan vertoont zich
+de oom van het jonge meisje en hem wordt dan het aanzoek gedaan door een oom van den jongeling. Is het aanzoek aangenomen,
+dan haalt de laatste uit een pakje een stuk katoen, waar hij een lap van afknipt, die hij ter hand stelt aan diegene, wier
+hand is gevraagd. Er wordt een lamp gebracht en een maat rauwe rijst, die v&oacute;&oacute;r de deur wordt neergezet, waarna de aanwezigen
+bij beurten de rijstkorrels op den jongen man en het meisje strooien, dat intusschen is aangekomen. De plechtigheid is ge&euml;indigd.
+De jongeling treedt het huis binnen met zijn vrouw, gaat zitten en praat een oogenblik. Dat gesprek is de bezegeling van de
+vereeniging. Des avonds neemt men gezamenlijk aan een maaltijd deel. De aangestoken lamp is de meest onmisbare getuige van
+de ceremonie. De Brahmanen worden vooraf geraadpleegd en geven hun toestemming tegen een overeengekomen geschenk.
+
+</p>
+<p>Den volgenden morgen zendt de vader van het jonge meisje haar naar haar nieuwe domicilie in gezelschap van een dienstbode
+en een wasch vrouw. Als men aan het huis van den echtgenoot is aangekomen, wordt de waschvrouw teruggezonden met een geschenk,
+en de dienstbode, die vaak een slavin is, blijft. Bij rijke menschen komen er nog eenige bijzonderheden bij deze essenti&euml;ele
+formaliteiten.
+
+</p>
+<p>De belangrijkheid van de lamp, die men aantreft bij alle plechtigheden, is een gevolg van het feit, dat de Malayali allen
+in meerdere of mindere mate vuuraanbidders zijn. Ze moeten de zon aanbidden bij haar opkomst, en de kleine aangestoken lamp,
+die soms in den nacht flakkert aan de deur der hutten, dient als symbool van een eeredienst, die bij hun plechtige feesten
+behoort. De spaarzaamheid doet het gebruik van het nachtelijke branden van het lampje in onbruik komen.
+
+</p>
+<p>Bij de Mopla&#8217;s is het de vrouw, die den man koopt; ze brengt hem geen bruidschat aan, maar den prijs van den koop, waarover
+de niet al te bescheiden man naar welgevallen beschikt. De plechtigheid heeft plaats des nachts in het huis der verloofde.
+Het contract, dat de te betalen som vaststelt, is vooraf in de tegenwoordigheid van getuigen opgemaakt. De som kan 50 roepijen
+(85 francs) bedragen, maar ook tot verscheiden duizenden roepijen stijgen. Als de avond is gekomen en de priester of kadi,
+de notabelen, bloedverwanten en vrienden tegenwoordig zijn, reikt de vader of de oom van den bruidegom het contract aan den
+kadi, die het leest en de voltrekking van het huwelijk uitspreekt. De oom ontvangt de som in een zakje en voor ontvangst teekent
+hij op een reep kokosblad. Dan beginnen muziek en gezang, die duren tot tegen den morgen. Bij het aanbreken van den dag trekken
+de gehuwde man en zijn vrienden zich terug. Op den dag of nog denzelfden morgen komt de vader van de getrouwde vrouw den man
+uitnoodigen, naar zijn vrouw terug te keeren, en de gasten worden weggezonden.
+
+</p>
+<p>De vrouw woont altijd bij haar ouders, behalve in het geval dat haar familie, die te arm is, den man niets heeft kunnen geven.
+Dan alleen gaat ze bij hem wonen en onderwerpt zich eraan, te zorgen voor zijn huishouding. De getrouwde Mopla is dus enkel
+in zijn woning den tijd, dien hij voor zijn zaken noodig heeft; hij woont inderdaad bij de ouders van zijn vrouw, voor wier
+onderhoud hij zorgt. Natuurlijk krijgt de vrouw haar kleederen en sieraden van haar man, en soms krijgt ze er ook eigendomsrechten
+op.
+
+</p>
+<p>Echtscheiding kan plaats hebben. De kadi spreekt die uit. Als de man haar aanvraagt, moet hij de som teruggeven, die hij ontving
+op den dag des huwelijks. Zijn er kinderen, dan moet de man ze met zich meenemen of voor hun onderhoud door de moeder betalen.
+
+</p>
+<p>De Mopla&#8217;s vieren ook een feest, als de jonge meisjes volwassen zijn geworden, maar terwijl die plechtigheid bij de Malayali
+in het openbaar wordt gevierd, is ze meer intiem bij de Mopla&#8217;s.
+
+</p>
+<p>Laat ons nu overgaan tot de gebruiken bij sterfgevallen. Voordat ik vertel van de gewoonten aan deze kust, die vooral bewoond
+wordt door arme volksstammen, waarbij de rijke kasten, die hun dooden verbranden, weinig talrijk zijn vertegenwoordigd, zou
+ik eraan willen herinneren, dat de gewoonte van de weduwen, om op den brandstapel met den overleden man den dood te zoeken,
+nog altijd in Indi&euml; bestaat, ondanks de pogingen der Engelschen, die al sedert 1829 beproefd hebben haar uit te roeien. Het
+wordt nog even druk gedaan als v&oacute;&oacute;r honderd jaar, en zelfs nog vaker. Ik heb er geen statistiek van gezien; maar het is bekend,
+dat in plaats van te verminderen, dit wreede gebruik verder verspreid wordt. In het Noorden van Indi&euml;, vooral in Bengalen,
+dat door den heiligen stroom wordt besproeid, zijn de vrouwen van Brahmanen en radjahs, die op den brandstapel van haar overleden
+man den vuurdood ondergaan, nog zeer talrijk. Die ongelukkigen worden voor de dweepzieke geloovigen van het land een soort
+van heiligen, godinnen, die het aantal doen toenemen van de honderdtallen hindoesche godheden.
+
+</p>
+<p>In het Zuiden is die gewoonte, waartegen zich de mohammedaansche vorsten altijd hebben verzet daar, waar ze regeerden, zeldzamer
+geworden; maar het verbranden van de weduwen gebeurt toch altijd nog te vaak, dan dat men kan zeggen, dat het is afgeschaft.
+Vooral de vrouwen, die hun echtgenooten verliezen, zonder dat ze kinderen van hem hebben, onderwerpen zich aan dat lot, waartoe
+de Brahmanen haar aansporen en dat door de dweepzucht van haar omgeving wordt gewenscht, meer dan dat het eigen overtuiging
+is.
+
+</p>
+<p>In de kasten, die hun dooden begraven, heeft men vrouwen gezien, die zich levend lieten begraven; maar dat komt minder voor,
+daar de niet belangelooze ijver van de Brahmanen zich daar veel minder sterk laat gelden dan in de hoogere kasten.
+
+</p>
+<p>De plechtigheden met hun duizenderlei kleine, verstandige en onverstandige bijzonderheden, die <a id="d0e472"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e472">91</a>]</span>plaats hebben bij den dood van Brahmanen en die soms logisch en soms bepaald absurd zijn, vormen een onontwarbaar net van
+vormelijkheden. Gelukkig voor hun familie wordt de noodzakelijkheid, ze alle in acht te nemen, afhankelijk gesteld van het
+fortuin van den overledene. Hoevelen ook zouden in staat zijn, de tien giften te offeren, die den goden, en vooral den Brahmanen,
+die ze in ontvangst nemen, aangenaam zijn, te weten, koeien, goud, grond, boter, katoen, suiker, sesamolie, zout, zilver en
+koren? De reinigingsceremoni&euml;n duren het langst en moeten het nauwkeurigst in acht worden genomen, maar ze zijn niet het zindelijkst,
+want koeienmest en de urine der dieren spelen er een hoofdrol in. De hoogste reiniging van het lijk bestaat daarin, dat men
+met vloeibare boter de openingen van het lichaam van den overledene overgiet. Het lijk wordt dan door vier Brahmanen gedragen;
+dezen blijven op de plek der verbranding, tot alles is afgeloopen, terwijl alle overige aanwezigen de plaats moeten verlaten
+op het oogenblik, dat de brandstapel wordt aangestoken.
+
+</p>
+<p>Een Brahmaan mag niet sterven op zijn gewone legerstede, maar moet op den grond den geest geven; als hij op het punt van sterven
+is, moet hij op de aarde worden gelegd op een plek, die te voren gereinigd is met urine van een rund, op een nieuw stuk katoen,
+en hij gaat naar de andere wereld onder het vasthouden van den staart van een koe, die ervoor is aangebracht, om den stervende
+den weg te wijzen op zijn laatste reis en hem zonder brandwonden den stroom van vuur door te voeren in het verblijf van Yama,
+den koning der onderwereld.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatRight" style="width: 455px"><img border="0" src="images/p1909-091.jpg" alt="Woning van een Europeaan bij Tellicherry." width="455" height="285"><p class="figureHead">Woning van een Europeaan bij <span id="d0e480" class="corr" title="Bron: Tellicherri">Tellicherry</span>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Na de begrafenis is het huis van den Brahmaan onrein geworden. Het wordt gezuiverd door de besproeiing met mest, in melk opgelost,
+na welke bewerking men de dingen weer mag aanraken; maar opdat de menschen er weer mogen eten en hun gewone leven hervatten,
+moeten er nog heel wat gebeden worden opgezonden. Den tienden dag weer besproeiing en uitdeeling van gekookte rijst aan de
+raven, ten behoeve van den doode. Men mag ten teeken van rouw zich in een geheel jaar niet laten scheren; maar gewoonlijk
+wordt de barbier al gehaald na den veertigsten dag na de begrafenis. Zooals bekend is, verbiedt de wet in alle malabarsche
+kasten, dat men zichzelven scheert.
+
+</p>
+<p>De verbranding der lijken heeft alleen in de hoogste kasten plaats; de Tiven worden begraven, niet, naar mij verzekerd wordt,
+omdat dat zoo is voorgeschreven, maar omdat het nu eenmaal gewoonte is, waarschijnlijk daar begraven minder kosten meebrengt
+en het verbranden daarentegen zeer duur is. Bij de Soederen wordt het lijk der oude menschen verbrand, en jonge menschen en
+kinderen worden begraven, zonder dat aan dien regel altijd wordt vastgehouden. Vroeger was de toestemming van den radjah noodig
+voor de verbranding van een lijk, behalve in de families, die er de vergunning voor hadden gekregen.
+
+</p>
+<p>Het hout, dat ervoor gebruikt wordt, moet opzettelijk gekapt worden van een <span id="d0e490" class="corr" title="Bron: mangaboom">mangoboom</span> of een jacquinia, gekocht eer hij bestemd werd voor industrieel of huiselijk gebruik. De stervende zelf wijst de plek aan,
+waar hij wenscht te worden verbrand en die zijn eigen tuin mag wezen of eenige plaats in de buurt.
+
+</p>
+<p>Zoodra de dood is ingetreden, wordt het lijk gewikkeld in een laken, dat gedompeld is in met curcuma geel gekleurd water of
+waarin saffraan is opgelost en dan gebracht naar de verbrandingsplaats. Daar legt men een laag van het uitverkoren hout neer
+en legt er het lijk op, en daar boven bouwt men den brandstapel met kokosvezels, takken en struikgewas, dat met petroleum
+in brand wordt gestoken. De bloedverwanten en vrienden staan erbij; maar zoodra de brandstapel ontstoken is, trekt iedereen
+zich terug zonder plechtigheid. In den nacht wordt de verbranding voltrokken, tegen drie uur in den morgen en ze is gewoonlijk
+om zeven uur afgeloopen.
+
+</p>
+<p>Den tienden dag na den dood en na de verbranding of begrafenis heeft er een andere plechtigheid plaats, de Pinom, waaraan
+verwanten en vrienden deelnemen, een ceremonie, die overeenkomst heeft met de uitdeeling van rijst aan de raven en bestaande
+in een uitdeeling van dezelfde rijst aan de visschen, een variant, die te verklaren is bij een zeevarend volk.
+
+</p>
+<p>De bloedverwanten laten rijst koken, waaronder ze bloemen mengen, verder curcuma, betel en &ograve;f aarde van het kerkhof &ograve;f asch
+van den brandstapel. Dan leggen ze dat alles in een schotel, een koperen schaal met een doek erover, die een stuk is van het
+lijkkleed, daar afgenomen op het oogenblik van de begrafenis of de verbranding, en die alles bedekt. Bovenop plaatst men een
+soort van lont, een opgerolde lap van de eene of andere stof, die met petroleum is gedrenkt. De oudste zoon of, als die er
+niet is, een neef of broeder of naaste verwant neemt die schaal op het hoofd en, vergezeld door de verwanten en vrienden,
+voorafgegaan door de trom en de fluit, treedt hij naar buiten, waar voetzoekers worden geworpen. Men begeeft zich naar de
+rivier. De processie is pas aan den oever aangekomen, of de zoon ontsteekt de lont en stapt in het water, tot zoover, dat
+het water hem tot de kin reikt. Op dat oogenblik werpt hij alles voor de visschen. Allen gaan heen en samen versterken ze
+zich in het huis van den overledene....
+
+</p>
+<p>De rivier van Mah&eacute;, die geelachtig water vervoert over een groot deel van haar loop, ontspringt in de Ghats en vormt, als
+alle rivieren aan de kust van Malabar, veel kronkelingen eer ze zich in zee stort. Zij kan bij hoogen waterstand 40 tot 45
+kilometer <a id="d0e501"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e501">92</a>]</span>lang zijn en vertoont zich soms als een watervlakte van 120 meter breedte. Bij de monding wordt tweemaal per jaar, als de
+moessons wisselen, het strand, dat zandig is, verplaatst, zoodat de rotsen, waar eerst de golven overheen sloegen, bloot komen
+en een uitgestrekte vlakte omsluiten. Die veranderingen staan in verband met de vereenigde werking van de moessons en de zeestroomingen
+op het rivierwater. Bij laag water zou een gewoon europeesch vaartuig er niet kunnen binnenloopen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1909-092.jpg" alt="Kokospalmen." width="656" height="427"><p class="figureHead">Kokospalmen.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Er is veel visch. Die geeft zelfs aanleiding tot een eigenaardig verschijnsel. Elk jaar tegen September of October, als het
+weinig heeft geregend, vervoert de rivier een eindeloos aantal doode visschen, groote en kleine, die van boven komen en zich
+nu en dan zoozeer aan de monding ophoopen, dat er heele lagen worden gevormd en er ondiepten ontstaan. In jaren, als de regelmatige
+hoeveelheid regen valt of als het overvloedig regent, doet het verschijnsel zich niet voor. Houdt de regen eenige dagen op,
+dan verschijnt het weer. Er heeft dan blijkbaar een vergiftiging plaats, die zich uitbreidt over de andere leden van de vischfauna.
+Maar wat is de oorzaak?
+
+</p>
+<p>De grootste bewoners van de rivieren aan de kust van Malabar zijn de krokodillen, waarvan het er wemelt. Dicht bij de houten
+brug te Mah&eacute; ziet men ze op de zandige en donkere oevers liggen aan den voet der struiken, die met hun voeten in het water
+staan; ze liggen er zich te zonnen, onbewegelijk en bedriegelijk gelijkend op den grond; zoodra eenig gevaar zich voordoet,
+komt de heele massa in beweging en stort zich in het water, waaronder alle dieren onmiddellijk verdwenen zijn. Voor de voorbijgangers
+op de voetpaden aan den stroom zijn ze niet erg gevaarlijk; maar het gebeurt dat nieuwsgierige buffels, die met hun snuit
+de struiken doorwoelen, waarbij het reptiel zich ophoudt, gepakt worden door de reuzenkaken en in de rivier worden gesleept.
+Toch is het een zeldzaamheid, en niet ver van den mond der rivier ziet men vaak kudden zwarte runderen in volkomen gerustheid
+grazen niet ver van de plekken, waar de krokodillen zich graag ophouden.
+
+</p>
+<p>Onder de dieren, die deel uitmaken van de fauna der vlakten in de nabijheid der kustdorpen, treft men den jakhals aan, een
+stoutmoedigen roover, die in de tuinen sluipt en van alles eet, vooral groote, roode krabben, waarvan de rijstvelden vol zijn;
+dan den vos, die grooter en nog brutaler is, en een soort van wilde kat van wel een meter lang, die in de nabijheid der rivier
+leeft, zich ook met krabben voedt en niet gevaarlijk is. Die laatste, die ik niet heb gezien, moet reeds aan de nabijheid
+van den mensch gewend zijn en is niet zoo groot als de inboorlingen haar wel beschrijven.
+
+</p>
+<p>De echte wilde dieren, ten minste de groote, ontbreken aan de kust van Malabar. Maar in die vlakke streek, laag, met maar
+enkele heuvels zonder bosschen, en zoodra als men komt aan den voet van de eerste uitloopers van het gebergte de Ghats, waar
+het woud begint, zijn tijgers en panthers algemeen. Eenige jaren geleden bracht echter een tijger onder de bewoners van een
+dorp, een twaalftal mijlen van Mah&eacute; verwijderd, een grooten schrik teweeg. Toen de heele bevolking gemobiliseerd werd, verdween
+hij, en men was er met den schrik afgekomen en ten koste van enkele stuks vee. Zoo is de panther ook gezien tot bij het fort
+Saint-Georges.
+
+</p>
+<p>De otter komt veelvuldig voor in de vischrijke rivieren aan de kust, waar het dier altijd een gedekte tafel gereed vindt en
+waar het voortdurend de kostelijkste maaltijden kan houden. De vischotter is wel een der vraatzuchtigste dieren, die er bestaan.
+De inboorlingen eten het vleesch niet; alleen de Polea&#8217;s zijn er niet afkeerig van. Overdag houdt de otter zich schuil op
+onbewoonde plaatsen, in kuilen en gaten, tusschen de rotsen, de aardhoopen en de struiken, en des nachts gaat hij erop uit.
+Al zwemmend jaagt het dier in de rivieren. Bij hoog water, als het water tot op de oevers reikt, gaat de otter te land, waar
+hij in de kleinere waterloopen genoeg voedsel kan vinden, en als het water weer zakt, <a id="d0e518"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e518">93</a>]</span>volgt hij de beweging en bereikt zijn element weer.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1909-093-1.jpg" alt="De rijke kasten houden er olifanten op na." width="684" height="370"><p class="figureHead">De rijke kasten houden er olifanten op na.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>In Juli en Augustus kan men des nachts op de oevers en zelfs vrij ver van de rivier de dieren vinden langs de kanalen of in
+de rijstvelden, waar ze spelen en springen en in grooten getale elkander in vroolijkheid achtervolgen. Wee den jager, die
+op dat oogenblik zijn slag wil slaan en die de gewoonten van dit wild niet kent! Want als zijn schot het dier niet terstond
+doodt, zoodat het geen doodschreeuw kan geven, is hij een kind des doods, even zeker, als wanneer hij een tijger had gemist
+in het vlakke veld. Bij het hooren van den kreet komen de andere dieren aan en zoeken den vijand, ontdekken hem en werpen
+zich op hem met de grootste woede in een vereenigden aanval met hun tienen, als er tien zijn, met hun honderden, als er honderd
+zijn, en verscheuren den jager. Zoo ten minste vertellen de inlandsche jagers.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1909-093-2.jpg" alt="Winkel van kokosvezeltouw." width="720" height="535"><p class="figureHead">Winkel van kokosvezeltouw.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Zoowel het vleesch van den krokodil als dat van <a id="d0e534"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e534">94</a>]</span>den otter is een onthaal voor de Polea&#8217;s, de concurrenten van de raven en de jakhalzen. Maar het gerecht, dat het meest hun
+verhemelte streelt, is een frituur van kariahs, termieten, witte mieren, die een lastige vijand zijn in de huizen. Als in
+het begin van den moesson, na de eerste regens die larven en poppen uit hun verstijving doen ontwaken, de warmte de eitjes
+doet uitkomen en bij milliarden de insecten in het leven roept; als de kariahs hun verschijning maken in hun gevleugelden
+vorm, dien ze slechts vertoonen in den tijd der paring, vieren de Polea&#8217;s, de paria&#8217;s en de raven feest. Er is mij gezegd,
+dat te Pondich&eacute;ry de inboorlingen ook de witte mieren opeten, in boter gebakken; maar ik twijfel eraan, of het vette, glibberige
+insect ooit onze kolonisten heeft aangelokt.
+
+</p>
+<p>De schildpadden, die overvloedig in de rijstvelden voorkomen, de vleermuizen, twee soorten van salamanders, een zwarte met
+groote, gele vlekken en een andere zeer dikke met grijze huid, waarop door honden zeer behendig jacht wordt gemaakt, zijn
+ook lievelingsgerechten en men kan er heerlijke kerry&#8217;s van bereiden. De beet van de laatste soort, die niet gevaarlijk is
+en alleen zwarte builen en een soort van zweer veroorzaakt, kan enkel genezen naar het zeggen der inboorlingen door het eten
+van gebakken ratten, een aanwinst voor de culinaire hulpmiddelen van het land.
+
+</p>
+<p>Ter vergoeding biedt die laatste salamander zichzelf als remedie aan, ten eerste voor een vrij veel voorkomende ziekte van
+het tandvleesch, veroorzaakt door een parasiet, en ten tweede om het lang uitgerekte oorlelletje te genezen, als het soms
+verscheurd is door het dragen van de zware oorhangers. In het eerste geval wordt het dier gebakken gegeten, zoodat het wel
+lijkt, dat de inboorlingen van dit land er een liefhebberij in hebben, geneesmiddelen te nemen, die tegelijk de maag vullen.
+In het tweede geval wordt het vleesch versch en wel op de gescheurde deelen gelegd, en trots andere ingredi&euml;nten, die eveneens
+voor deze bewerking worden gebruikt, wordt aan het salamandervleesch toch de aaneenhechting toegeschreven. Men bemerkt, dat
+de Malayali niet ver ten achter zijn bij het oude Europa ten opzichte van deze speciale chirurgie. Een afzonderlijke kaste,
+de Korors, die niet zeer talrijk moet wezen, daar ongelukken van dezen aard betrekkelijk zeldzaam zijn, onderneemt de kunstbewerking.
+
+</p>
+<p>Die kaste der Korors komt uit het bergland. De menschen maken matten, laten apen dansen en eten ravenvleesch. Een andere kaste,
+die denzelfden naam draagt, komt uit Co&iuml;mbatore; ze spreken het Tamoel en maken graag voor hun vrouwen bonte vogels buit,
+als papegaaien en ijsvogels.
+
+</p>
+<p>De raaf gaat, om met hem deze dierenserie te besluiten, voor het listigste dier van de schepping door, en hij wordt de paria
+onder de vogels genoemd, zooals de ezel het is onder de zoogdieren. Er zijn legio in Indi&euml; en soms, als ze des morgens in
+grooten getale bijeen zijn, wordt hun geschreeuw zoo vervelend en scherp, dat het onverdragelijk is. Ze worden niet beschermd
+door een plaatselijk bijgeloof, zooals het geval is met den arend van Malabar, met slangen, apen en enkele visschen, en dat
+is eigenlijk een onrechtvaardigheid, want ze bewijzen groote diensten aan de openbare gezondheid door den reinigingsdienst,
+dien ze in de steden op zich nemen. Men kan ze bijna niet verjagen, en ze zijn van een wel eens amusante brutaliteit, wanneer
+men hen bij voorbeeld stapje voor stapje de keukenmeid ziet volgen, als ze van de markt komt, om wat uit haar mand te stelen.
+
+</p>
+<p>De raaf wordt door de Hindoes veracht, hoe nuttig hij ook is en hoewel hij hier wordt beschouwd als de schakel tusschen de
+levenden en de dooden, zooals men bij de gebruiken in zake sterfgevallen heeft kunnen zien. Daarentegen zijn andere dieren,
+die inderdaad kwaadaardig zijn, zooals de slangen, hier het voorwerp van een eeredienst en zij zijn dat niet alleen, maar
+ook aan andere dieren valt die eer te beurt. Maar aan de kust van Malabar hebben de menschen niet veel op met dien dierendienst
+en vooral uit het binnenland komen Brahmanen, die heilige ossen rondleiden, hier herinneren aan de vereering, die men aan
+die beesten schuldig is. Die wandelingen zijn wezenlijk niet meer dan een der duizend middelen, door de Brahmanen aangewend,
+om aan geld te komen. Als de rondreis is gedaan, laten ze de heilige ossen in het veld los, waar ieder er eerbied voor moet
+hebben, en keeren rustig met den buit naar huis terug.
+
+</p>
+<p>Die soort van onverschilligheid van de kasten aan de kust van Malabar, vooral voor den os, een der begunstigde goden van de
+aanhangers van Siva, geeft een goed denkbeeld van hun innerlijke godsdienstigheid. Buiten de vaste gebruiken, de feesten,
+pelgrimstochten, plichten in de pagoden, waaraan men zich sinds eeuwen trouw houdt, en die door allen worden gevolgd met mechanische
+regelmatigheid, denken de menschen hier weinig aan hun goden. Toch treft men hier en daar kleine pagoden aan, gewijd aan den
+dienst der dieren, voornamelijk aan de slangen, en ieder van die heiligdommen heeft zijn eigen jaarlijksch feest, waar bij
+voorbeeld de slangen zich te goed doen aan de eieren en kannen met melk, die de geloovigen hun geven. De bewaker van de pagode
+trekt voor dien plechtigen dag een grooten mantel van kokosbladeren aan, die hem geheel omhult en waarop, evenals op zijn
+lichaam, slangen ruw zijn geteekend.
+
+</p>
+<p>Om op de slangen in de vrije natuur terug te komen, de engelsche statistiek heeft uitgemaakt, dat jaarlijks ongeveer 25000
+personen in Indi&euml; door slangen worden gebeten en gedood, en het ware cijfer moet stellig vier maal grooter wezen, want vooral
+in de kleine dorpen, waar men het met de statistiek niet zoo nauw neemt, komen die ongelukken voor.
+
+</p>
+<p>De olifant ontmoet men zoowat overal aan de kust van Malabar, waar hij vooral gebruikt wordt voor het vervoer van hout. De
+regeering onderhoudt olifanten voor de groote werken, en moet nog enkele keeren van particulieren de nuttige dieren leenen.
+Vooral de hooge en rijke kasten hebben olifanten, de Na&iuml;rs meer bepaald. Daar een olifant voor tien roepijen per dag wordt
+verhuurd of voor een roepij per uit het bosch aangevoerden boom, vertegenwoordigt zoo&#8217;n dier een niet onbelangrijk kapitaal
+voor zijn eigenaar.
+
+</p>
+<p>Laat ons nu eens kijken naar de plantenwereld, de handelsflora en de industri&euml;ele. De kust van Malabar is ten gevolge van
+het gebrek aan havens ter verscheping, een weinig buiten de handelsbeweging in het overige Indi&euml; geraakt. Er zijn slechts
+drie havens, <a id="d0e554"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e554">95</a>]</span>die men aantreft op ongeveer 500 kilometer afstands van elkander, Cochin, Calicut en Tellicherry, ver van elkander dus en
+slecht in orde. Dus zijn ook de industrie en de culturen beperkt tot de plaatselijke behoeften, en het aantal der uitgevoerde
+producten is zeer gering.
+
+</p>
+<p>Toch had Mah&eacute; eenige beteekenis in het begin der 18<sup>de</sup> eeuw. Het was toen de stapelplaats voor de aan de kust voortgebrachte peper, voor het cardamon, de santal, het sapanhout;
+ook was het de voornaamste haven van de producten van den kokospalm en zelfs van de eetbare vogelnestjes en de vinnen van
+haaien. Maar toen de Engelschen de stad veroverden in 1779, vernielden ze alles, de openbare en de bijzondere gebouwen en
+de entrep&ocirc;ts. De handel met Frankrijk schijnt nooit veel te hebben beteekend. Getallen, die van 1821 dagteekenen, geven als
+totaal van den invoer voor een waarde van 14340 francs en van den invoer een van 58788 francs alleen met de stad Bordeaux;
+het laatste cijfer vertegenwoordigt enkel de waarde van de peper. In 1899 werd voor 8591 francs aan voortbrengselen uitgevoerd
+en voor 21564 francs ingevoerd, dus voor den geheelen handel is er een vermindering met de helft van de getallen in het begin
+der vorige eeuw.
+
+</p>
+<p>In het bergland wordt de koffie gekweekt, die er door de overvloedige regens tweemaal bloeit, eerst in Maart en dan weer in
+April, en cardamon, dat een boschrijke omgeving noodig heeft. Zoowat overal groeit de peperboom, een der rijkste culturen.
+Op goede onderstammen ge&euml;nt, zooals op den <span id="d0e563" class="corr" title="Bron: mangaboom">mangoboom</span> en den <span id="d0e566" class="corr" title="Bron: jacqninia">jacquinia</span>, brengt een peperboom van tien meter hoogte per jaar voor 15 tot 20 roepijen op, dat is 12 tot 17 gulden holl.
+
+</p>
+<p>In alle tuinen treft men den kokospalm aan; men zou haast kunnen zeggen, dat die boomen de tuinen maken. Die palm is de boom
+bij uitnemendheid van dit land; hij geeft te eten en te drinken, brengt weefsel op voor de vervaardiging van touw, olie om
+te branden en om in de spijzen te gebruiken, het vleesch der noten, dat gedroogd uitgevoerd wordt onder den naam van copra,
+en hij verstrekt materiaal voor de bedekking der hutten. Alle deelen van den boom zijn bij uitstek nuttig; men heeft daar
+het noodige en het overtollige, van hoeden af tot een gegisten drank, dien de Malayali zeer op prijs stellen. De bladeren
+voorzien ook in de behoefte aan boeken en schriften van de leerlingen op school. Zelfs maakt men er toortsen van. Wanneer
+men des nachts een licht ziet, dat afwisselend helder en duister brandt, dat zich in geregelde beweging van beneden naar boven
+beweegt, is men eerst verbaasd. Het is een inboorling, die een armvol kokosbladeren zwaait van boven naar beneden of horizontaal,
+om ze aan het vlammen te krijgen. Dat is de landslantaarn, de tsjoeta. Als het donker is, en de maan den weg niet verlicht,
+is de stad Mah&eacute; stikdonker als een graf en even stil. Men ziet wel hier en daar lantaarns met petroleum, maar die schijnen
+wel aangebracht, om enkel den glimwormen concurrentie aan te doen; ze verlichten niets anders dan den top van hun paal. Het
+zou zelfs beter wezen dat ze er niet waren en dat het <span id="d0e571" class="corr" title="Bron: gemeentestuur">gemeentebestuur</span>, door ze weg te laten, een aanzienlijke besparing vond op het budget.
+
+</p>
+<p>Ik zag vaak op het marktplein van Mah&eacute; in de smalle zijstraatjes, die er als open tunnels uitzagen, de kleine Malayali met
+hun vuile lendendoeken en hun groote, verbaasde oogen op mij gevestigd, hun boeken en schriften onder den arm dragen in den
+vorm van kokosbladeren, elk afzonderlijk of aaneengehecht, terwijl ze op weg waren naar de school. Er wordt namelijk nog aan
+de kust van Malabar op die bladeren geschreven met een stalen punt, die de zonderlinge letters van de taal vormt, welke dan
+later met wat inkt voor den dag worden gebracht. Verscheiden van de jongste kinderen hadden enkel het alphabet, of liever
+slechts een deel daarvan, want de plaatselijke taal heeft niet minder dan 483 verschillende teekens voor de klinkers, de voegwoorden,
+de uitgangen enz. En dan te weten, dat er 130 van die talen in Indi&euml; zijn.
+
+</p>
+<p>De kokospalm levert ook nog het brandhout. Hout is schaarsch en duur aan de kust, en voor de keuken maakt men gebruik van
+ledige schelpen, die heel goed branden en per honderd worden verkocht in groote netten, die op straat worden aangeboden. De
+Macqueezen, lieden, die de oude bijgeloofsgebruiken van Indi&euml; slecht in acht nemen, hebben de stoutmoedigheid, koeienmest
+te branden, dien ze eerst hebben gedroogd. Maar de Tiven zouden er een gewetensbezwaar in vinden, zich voor een zoo profaan
+gebruik te bedienen van de bij uitstek reinigende stof.
+
+</p>
+<p>Een goede kokospalm in volle opbrengst geeft een honderdtal noten, die voor vijf of zes centimes worden verkocht; dus brengt
+een enkele boom zoowat vijf francs op per jaar. De <span id="d0e580" class="corr" title="Bron: mangaboom">mangoboom</span> is voordeeliger. Men kent die vrucht; de vrucht met goudgeel vruchtvleesch heeft een groote, platte pit en smaakt pittig
+en frisch. Ze kosten van &eacute;&eacute;n tot twintig centimes naar de hoedanigheid; als de boom van de goede soort is en dus gewoonlijk
+twee- tot driehonderd vruchten oplevert, kan hij van 25 tot 40 roepijen inbrengen, dus 42 tot 68 francs. Maar goede <span id="d0e583" class="corr" title="Bron: mangaboomen">mangoboomen</span> zijn zeldzaam.
+
+</p>
+<p>De jacquinia, die de verbazend groote vruchten oplevert van 7 tot 8 kilogram, maar welke vrucht 25 kilo kan wegen, met zacht,
+geel vruchtvleesch, waarin veel pitten liggen, en die kwalijk riekt, brengt ten hoogste 16 tot 20 francs op, want hij geeft
+tot 50 vruchten, die voor 3 tot 4 anna&#8217;s per stuk worden verkocht, dat is 30 tot 40 centimes. De arecapalm, die zoo geliefd
+is in het Uiterste Oosten, is niet voordeelig. De opbrengst is 30 of 40 centimes per jaar, maar men moet er rekening mee houden,
+dat vier of zes noten slechts &eacute;&eacute;n centime kosten, een goedkoopheid, die noodzakelijk is, want ieder heeft de noot noodig bij
+het betelkauwen, dat ieder doet, mannen, vrouwen en kinderen.
+
+</p>
+<p>Eindelijk worden de katoenstruiken nog verbouwd, enkel voor de behoeften van het land zelf, ofschoon ze zeer goed gedijen.
+Dan de muskaat en de kruidnagelen, de sesam om de olie, de tamarinde, die veel gebruikt wordt voor inmaken en de tabak, die
+gepruimd wordt. Ook doet men aan de cultuur van een soort van hennep, die als opium wordt gerookt in kleine pijpjes, en van
+de bananen, waarvan er evenals van de <span id="d0e590" class="corr" title="Bron: mangaboomen">mangoboomen</span> veel vari&euml;teiten bestaan. De vanilleplant <a id="d0e593"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e593">96</a>]</span>wil zeer goed voort en geeft goede resultaten, maar men doet niet veel aan het kweeken.
+
+</p>
+<p>De industrie is zeer beperkt. Ze bepaalt zich tot de gewone katoentjes, die ter plaatse worden verkocht en geweven worden
+op kleine weefgetouwen, die in de hutten hier en daar worden gebruikt; tot de oliebereiding, die ook op de plaats wordt aangewend;
+tot de vervaardiging van matten, van rijstbrandewijn, aardewerk, voorwerpen van koper, bij de inboorlingen in gebruik, en
+tot het drogen van visch, waarvan een kleine hoeveelheid naar Colombo wordt uitgevoerd. Het land brengt niet genoeg rijst
+voort voor de bevolking, en dat hoofdvoedsel wordt nog uit Bengalen ingevoerd.
+
+</p>
+<p>Het hout van den <span id="d0e599" class="corr" title="Bron: manga">mango</span> is het voorwerp van een vrij belangrijken handel, want het is uitstekend timmerhout. De Arabieren komen eens per jaar het
+hier inslaan, namelijk tegen November. Ze komen uit Arabi&euml; in hun groote schepen, die met twintig of vijf-en-twintig man bemand
+zijn, en blijven tot in April. Ze doen aan vrachtvaart tot aan de Perzische Golf en nemen galanteriewaren mee, die ze te Bombay
+inslaan, evenals dadels en andere vruchten.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1909-096.jpg" alt="Mooie weg tusschen Mah&eacute; en Tellicherry." width="699" height="499"><p class="figureHead">Mooie weg tusschen Mah&eacute; en <span id="d0e606" class="corr" title="Bron: Tellicherri">Tellicherry</span>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Het klimaat is niet slecht, het behoort zelfs tot de beste in Voor-Indi&euml;. In het vochtige seizoen heerscht er een soort van
+influenza, maar die is niet kwaadaardig. Aan de kust komt weinig of geen koorts voor, maar zoo is het niet in het bergland,
+waar de malaria in het warme jaargetijde nog al gevaarlijk is. De moesson, die einde Mei begint of in het begin van de maand
+Juni, is het frissche en minst droge seizoen, maar meer vochtig dan koel. Het regent in stroomen in opeenvolgende buien, soms
+afgewisseld met een vluchtigen zonnestraal. Dit jaargetijde wordt met ongeduld verwacht door de bezitters van rijstvelden
+en door de dieven, want terwijl het de planten doet groeien en de oppervlakte weer met groen bekleedt, doet die moesson ook
+de dieven te voorschijn komen. Men zou zeggen, dat ze met de rijst uit den grond komen, dat ze een product van het plantenrijk
+zijn, net als de bloemen; maar het zijn vreesachtige dieven, die alleen hun werk durven ondernemen met de zekerheid dat men
+hen niet kan zien, daar ze den stok, de vuurwapens en de gevangenis vreezen. Er worden in dezen tijd dan ook zelden dieven
+betrapt, en die ongestraftheid vergemakkelijkt hun nachtelijke industrie.
+
+</p>
+<p>En bovendien, bestaat er niet in Indi&euml; een kaste van dieven? Ze vormen een kaste op zichzelf, even goed als de barbiers en
+de wevers, en er zijn zelfs verscheiden kasten, wier levensonderhoud door diefstal wordt gevonden. Zij zijn zeer behendig
+en een van hun voornaamste methoden is, dat ze den buitenmuur van de hutten doorboren, waar ze willen binnendringen, een werk,
+dat zoo stil wordt gedaan en zoo netjes en voorzichtig, dat het waarlijk jammer is, hen die behendigheid niet aan een betere
+zaak te zien besteden. Om te vermijden, dat ze worden gepakt in geval van ontdekking, smeren ze zich het lichaam in met olie;
+dan wordt het bijna onmogelijk, hen te grijpen, zoo glad voelen ze aan.
+
+</p>
+<p>Ik vergat nog te zeggen, maar het laat zich wel begrijpen, waarom die dieven alleen in den natten moesson werken. Het is dat
+dan regen valt, vooral in den nacht, en zoo hevig, zoo kletterend, dat er een helsch lawaai ontstaat, waardoor het werk begunstigd
+wordt aan deuren en vensters en aan de wanden.
+
+</p>
+<p>Die moesson eindigt tegen December, wanneer het droge jaargetijde aanvangt met warmte, die het hevigst wordt in Maart en April.
+De grond is dan de prooi van droogte; het plantenkleed, dat hem bedekte in den regentijd, verdwijnt onder de brandende stralen
+van de zon.
+
+<a id="d0e618"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e618">97</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1909-097.jpg" alt="Sterrewichelaars." width="720" height="374"><p class="figureHead">Sterrewichelaars.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+</div>
+<div class="div2">
+<div class="argument">
+<p>IV.&#8212;Uitstapjes langs de kust.&#8212;Aanzien van het land.&#8212;De rijst.&#8212;In een mohammedaansch dorp.&#8212;De Mopla&#8217;s.&#8212;Cannanore.&#8212;Ontspanning
+voor het engelsche garnizoen.&#8212;Reis in een bootje.&#8212;De kokospalm en de kokosnoten.&#8212;Aankomst te Elatur.&#8212;Terugkeer naar Pondich&eacute;ry.
+</p>
+</div>
+<p>Van Mah&eacute; is over een lengte van zeven kilometer de weg schilderachtig. Nu eens is hij <span id="d0e630" class="corr" title="Bron: ingeloten">ingesloten</span> tusschen ware wanden van groen, dan weer gaat hij over zandige stranden langs hagen en reeksen van kokospalmen. Of wel het
+zijn onder water staande streken, waar de boomen op stelten schijnen te staan of liever op voetstukken, die vierkant zijn
+en door diepe geulen van elkaar zijn gescheiden, open terreinen, hutten, schuren, waar de basten van kokosnoten liggen te
+drogen, en lage heuvels, waar een armelijke vegetatie op de weelderigste tuinen volgt. Van tijd tot tijd staan groote ficusboomen
+met eerwaardige stammen, omringd door hun hooge luchtwortels, langs den weg als getuigen uit een andere eeuw. Ik kwam nog
+juist bijtijds, om in de Club te ontbijten, waar ik vriendelijk werd ontvangen, nadat een mooie Hindoe met prachtigen witten
+tulband zich had overtuigd, dat ik in het vreemdelingenboek ingeschreven en dat ik gepresenteerd was.
+
+</p>
+<p>Ik vertrok zonder verwijl in den namiddag, mij niet ophoudend om de stad te bezoeken, die niets bijzonders kan vertoonen dan
+een ouden muur dichtbij de zee, door de Portugeezen opgericht. Het groote, groene plein v&oacute;&oacute;r de Club was brandend heet; er
+was geen wind, en de straten waren zoo goed als verlaten. Wij verlieten de stad langs een weg aan zee, ingesloten door een
+soort van snijding, die wel een overblijfsel leek van oude vestingwerken, en daarna daalden we in de tuinen af, die elkander
+opvolgden en waarin hutten verborgen lagen onder het frissche groen.
+
+</p>
+<p>We gingen door Kodowell&eacute;. In de rijstvelden bewogen witte figuren met langzame bewegingen. Ze waren bukkend bezig, waarschijnlijk
+aan het verplanten der kleine plantjes, en het scheen alsof ze de aarde aanbaden, die hen voedt. Weer groote ficussen, wier
+stammen door wortels zijn omgeven, dan onbebouwde terreinen, die steenachtig zijn en waar men zich bij verbaast, dat ze zoo
+dicht op de prachtigste landen volgen. Te Manneada waren we aan de monding van de rivier Kuda-Kadawe, die wij overtrokken
+over een mooie ijzeren brug. Er lagen prauwen op het zand, en in de buurt der manden vol visch die er stonden, zoowel als
+in de heele omgeving, rook het naar een visschersdorp, die goede reuk van algen, terwijl men aan de vischnetten, overal langs
+de hutten gespannen, het visschersdorp kon herkennen. Rechts zagen we op den top van een kaal heuveltje de ru&iuml;nen van een
+kasteel, de oude residentie van een radjah.
+
+</p>
+<p>Weer een rivier en een dorp, de Koendji en het dorp Dharmadhom. Boven het lage en zandige strand zag men de toppen der hooge
+kokospalmen, die op het zuivere blauw des hemels hun fijn gebladerte afteekenden. Er lag een lange slang van groen aan weerszijden
+van het grijze effen water van den stroom. Men ontmoet slechts Mopla&#8217;s in dit dorp, dat als alle bestaat uit twee rijen winkeltjes,
+waar men vruchten, droge visch, arecanoten, betel en alles, wat men onderweg kan noodig hebben, verkoopt, evenals lendendoeken
+van allerlei kleur, glaswerk en het aardewerk van de streek. Daarachter liggen enkele hutten en de tuinen of landen. Op den
+gewitten muur van een huisje kan men op een groote, cylindervormige, ijzeren bus het woord &#8220;letters&#8221; (brieven) lezen. Het
+is de brievenbus, en de hut is het postkantoor. Maar men moet er den postdirecteur niet zoeken. Voor zijn vier francs per
+maand kan hij geen uren op het kantoor zitten, en dat wordt ook niet van hem ge&euml;ischt.
+
+</p>
+<p>Hier passeert de wagen, die den dienst onderhoudt tusschen Cannanore en Calicut, verscheiden keeren per dag. De weg loopt
+recht uit, en de horizon getuigt <a id="d0e641"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e641">98</a>]</span>in het minst niet van de veel bewonderde natuur van Indi&euml;. Het is alles zand aan den rechterkant in de buurt van de zee, die
+hier niet te zien is, en links ligt een reeks lage, kale heuvels, met enkele kokospalmen boven een dorren plantengroei. Wij
+hadden nog eenmaal een oase van tuinen, waar groote jacquinia&#8217;s schaduw gaven.
+
+</p>
+<p>Een groot aantal vrouwen ging ons voorbij in groepjes, kuisch in haar betrekkelijke naaktheid, die snel den afgegleden doek
+over haar borst trokken, of er haar armen voor hielden als een schild bij mijn voorbijgaan. Ze kwamen van het werk op het
+veld terug, praatten onder het loopen; anderen waren er nog bezig. De rijst groeit veertig dagen, dan wordt ze bij kleine
+handen vol uitgerukt, en de wortels worden zorgvuldig gewasschen met kleine herhaalde onderdompelingen, waarna de voorraad
+wordt opgestapeld.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag zal men weer aan het planten gaan in hoopjes van enkele voeten oppervlakte, door de plantjes &eacute;&eacute;n voor &eacute;&eacute;n
+in de slijkerige aarde te drukken onder de waterlaag. Dat is het voornaamste werk van de vrouwen, dat bukken in het rijstveld
+en het verplanten, waarbij ze met de beenen in het water staan. De kleeding wordt opgeschort en babbelend en zingend zijn
+ze bezig. Hier is men aan den oogst of die heeft reeds plaats gehad, en de omgewoelde aarde, die onder water staat, van het
+rijstveld ruikt naar een moeras; daar wachten hooge stapels op hun beurt; iets verder is het werk al gedaan en de nieuwe rijst
+biedt den aanblik aan van een mooi groen tapijt, waardoorheen men hier en daar den waterspiegel kan waarnemen.
+
+</p>
+<p>Men onderscheidt aan de kust van Malabar twee-en-dertig soorten van rijst, die ieder een eigen naam hebben, en zeven ervan
+bezitten een kleinen en fijnen korrel. Te Mah&eacute; brengen de rijstvelden twee oogsten voort per jaar, in Januari en in September;
+maar te Mangalore evenals ten zuiden van Man&eacute; op een twintigtal mijlen afstands, kan men drie keeren per jaar oogsten, in
+Januari, April en September.
+
+</p>
+<p>Des avonds waren we te Hekadod, een muzelmansch dorp, een weinig belangrijker dan de andere, die we al waren gepasseerd. Wij
+hielden stil aan den politiepost. Een ambtenaar met rooden tulband, donkerblauwe broek en tunica, met een gordel en bloote
+voeten, Nr. 826 volgens het nommer, dat hij op zijn borst droeg op de plaats van de medaille, gaf ons inlichtingen; maar hij
+was in slecht humeur en daar hij mij midden op den weg liet staan, noodigde ik mijzelven in den politiepost. Ik had groote
+behoefte aan dat donkere hoekje, want den geheelen dag was de zon achter een koepel van witte wolken verstikkend heet geweest.
+De adigari, of het hoofd van het dorp, een Na&iuml;r, die het nog al verdelend vond, dat men hem d&eacute;rangeerde op een halve mijl
+afstands, kwam in niet al te beste stemming aan, maar met hem kon ik mij toch eindelijk onderhouden.
+
+</p>
+<p>Het was nacht, toen ik, verlicht door het schijnsel van een walmend lantarentje en gevolgd door een menigte, die achter mij
+aan drong, eindelijk een onderkomen kon vinden. Het was een leegstaand huis van mohammedaanschen stijl met kamers, die zoo
+laag waren, dat men er in stikte en lage houten divans, die aan honderden geslachten van ratten en vleermuizen tot speelplaatsen
+schenen te hebben gediend. Massieve deuren met of zonder hengels, zonder sloten, maar die er nieuw uitzien, zijn even talrijk
+als de kasten. Een hoop steenen, sinds het bouwen van het huis vergeten in een hoek, verbeeldt de keuken. Maar er ontstaan
+groote moeilijkheden om het noodige voor een maaltijd bijeen te krijgen, want ik heb het gebrek, of mogelijk is het een verdienste
+voor een reiziger, die alles wil zien, dat ik niets meeneem dan linnengoed en een couvert. De Mopla is evenmin als de mier
+bereid tot leenen, en wat de kaste der Na&iuml;rs betreft, zij laat de Europeanen niet aan de voorwerpen van huiselijk gebruik
+raken.
+
+</p>
+<p>De adigari bepaalt er zich toe, mij aan te kijken. Ik heb rondom mij staan al wat er maar aan menschen geborgen kan worden
+in het huisje, waar ik ben en waar ik een schuilplaats vind op een der houten divans. Mijn minste bewegingen werden met de
+oogen gevolgd; als er een kist werd geopend, bogen twintig hoofden naar het mijne. Dat was afschuwelijk! Eindelijk bevrijdde
+ik mij van al die lastige kijkers, door hen buiten de deur te dringen; maar het was midden in den nacht, eer ik erin slaagde
+wat rijst te eten uit gebroken schotels, die mijn bediende eindelijk had gevonden bij een oude vrouw van zijn kaste, daar
+de Mopla&#8217;s hem allen de deur voor den neus hadden dicht gedaan.
+
+</p>
+<p>De Mopla&#8217;s aan deze kust, die van hun voorouders een godsdienst hebben overgenomen, maar dien hebben doorspekt met allerlei
+geloof en bijgeloof, zijn de plaag van het land. Ze heeten gierig, zelfzuchtig, hard en wreed. Ze hebben hun rastrots en hun
+dweepzucht. Ze nemen alles en geven niets.... dan kinderen aan de Tiven, die ze onderdrukken en aan de Macqueezen, die ze
+tot hun slaven maken. Ze hebben den geheelen handel in handen, en men ziet ze overal; ze bezitten alle winkels en ze vormen
+geheele dorpen door hun talrijke gezinnen. Jagen doen ze op roepijen en vrouwen. Ze zijn los van zeden en leven tehuis in
+weerzinwekkende onzindelijkheid, ondanks hun belachelijke wasschingen, die dan ook in vuile en stinkende poelen plaats hebben.
+
+</p>
+<p>Hun vrouwen zijn, met uitzondering van den sluier, dien ze op het hoofd dragen, bijna evenzoo gekleed als de andere inboorlingen.
+Ze hebben altijd bovendien een parasol bij zich, om zich te verbergen en bezigen het instrument zoowel tegen de zon als tegen
+den dauw, den maneschijn en den regen. Als ze zich naar het werk begeven, dragen ze een grooten parasolhoed, waarin ze des
+avonds allerlei dingen mee naar huis brengen, levensmiddelen en dergelijke. Oorspronkelijk was dat groote hoofddeksel een
+sieraad, maar langzamerhand is het onmisbaar geworden.
+
+</p>
+<p>Den volgenden morgen bij het aanbreken van den dag zag ik gelukkig niemand, en ik kon heengaan zonder de aandacht te trekken.
+Wij gingen door een reeks heuvels van een dor en kaal aanzien, die, naar men mij vertelde, vroeger met jungle waren bedekt.
+Een ervan, de chimmeniyen, is nog altijd berucht om de rooverbenden, die er huisden, de reizigers aanhielden, diefstal en
+moord pleegden, en tot voor een jaar of tien was die plek een gevreesd oord. <a id="d0e661"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e661">99</a>]</span>Het waren Mopla&#8217;s, en een van hen, die zeer bekend en rijk was geworden, werd gevangen genomen. De geheele heuvel werd tien
+jaar geleden gekocht door een inboorling, die er landbouw is gaan uitoefenen. Men ziet er nu overal den grond bebouwen, en
+kleine buffels trekken er den ploeg.
+
+</p>
+<p>Oponthoud in het dorp Chalen, bewoond door rijstpellers. In alle hutten, die aan &eacute;&eacute;n zijde open zijn, ziet men den zwaren,
+houten stamper aan het werk, die een oorverdoovende muziek maakt. Die stamper is een groot stuk vierkant hout met een kegelvormigen
+hamer eraan. Hij wordt met den voet aan het eene uiteinde in beweging gebracht door den inboorling, die hem steunt aan een
+bamboe, bevestigd aan het dak van het huis. Hij valt neer in een hollen bamboekoker, die een mortier vormt, waar de rijst
+warm in wordt geworpen en heen en weer gestampt. Daarnaast wordt de rijst droog gewarmd in een grooten aarden ketel. Die gekookte
+en gepelde rijst is gemaakt tot een soort van harde koek, die zoo verkocht wordt. Men gebruikt die vooral op reis als proviand,
+gemakkelijk koud te gebruiken met palmsuiker en geschaafde kokosnoot.
+
+</p>
+<p>Ik hield een poosje stil in een hut, waar niemand mij scheen op te merken; men keek even naar mij, de vrouwen dekten zich
+het hoofd, en men ging met het werk voort, terwijl ik twee rijpe kokosnoten liet halen, om het sap te drinken, den geliefden
+drank van den reiziger, omdat hij zoo verkoelend en gezond is. Met een paar hamerslagen maakt men een gat in den bast en men
+kan maar gaan drinken. Welk een wondervrucht!
+
+</p>
+<p>We vervolgden onzen weg. De weg over de heuvels of door de vlakte volgde steeds de zee, waar het strand zandig was, bedekt
+met schitterend wit fijn zand, waarboven de kokospalmen uitstaken. Naarmate men Cannanore nadert, verandert langzamerhand
+het landschap, voorbijgangers vervangen de grazende buffels; er verschijnen meer winkels en ze zijn goed voorzien, de tuinen
+liggen weer aan den weg, de huisjes verschuilen zich in het groen en plotseling komen we, na een kleine helling te hebben
+bestegen, uit op een groot plein, een groene vlakte. We waren te Cannanore.
+
+</p>
+<p>Die vlakte was een manoeuvreveld, en inderdaad zagen we aan den anderen kant van een rij hutten een andere rij lange &#8220;barracks&#8221;,
+de kazerne van de Cipayers, rozenkrans van alle gelijke kamers, waar aan de deuren de zwarte soldaten op dat oogenblik bezig
+waren, hun wapens schoon te maken. Wij begaven ons aan de overzij naar het dak-bungalow, de plaats van onderdak voor vreemdelingen.
+Daar kan de reiziger een schuilplaats vinden tegen een geringe vergoeding, aan den bewaker te betalen, die tevens de concessionaris
+is. Deze heer verscheen terstond en stelde zich te mijner beschikking, bood mij een kok aan, een vrouw, die water kon aandragen,
+en was zeer vriendelijk. Hij was een Hindoe in europeesch buis en witten tulband op het hoofd, die volmaakt Engelsch sprak.
+
+</p>
+<p>Het vreemdelingenhotel te Cannanore is gebouwd naar hetzelfde model als alle andere europeesche bouwwerken in dit land, met
+een groot vierkant pyramidevormig dak, veranda&#8217;s, ruime kamers, die zeer eenvoudig gemeubeld zijn, stores, rieten leunstoelen
+naast een bananenaanplanting, waar een hutje de keuken voorstelt. Ervoor breiden zich grasvelden uit en bloemperken, en achter
+het huis vindt men sesam-aanplantingen.
+
+</p>
+<p>Cannanore is niet anders dan een groot dorp van een twaalf duizend inwoners, die groepsgewijze in kleine huisjes wonen.
+
+</p>
+<p>Als men de bungalow verlaat, om zich naar het fort te begeven, komt men, na door eenige tuinen te zijn gegaan en door mooie
+lanen te hebben gewandeld, aan een hoop leemen hutten, waar armoede troef is. Dan volgen lange, schaduwrijke lanen, waar men
+nu en dan op den achtergrond van engelsch aangelegde tuinen de huizen der officieren, met op de pilaren aan den ingang de
+namen van de huurders en de aanwijzing hunner compagnie. Overal bloemen en vreemde planten, manden vol klimplanten en bonte
+heggen, waar heerlijke geuren uit opstijgen.
+
+</p>
+<p>Door breede prachtlanen met reusachtige broodboomen, waar lange luchtwortels van neerhangen, komt men in een uur aan de oude
+barakken van het fort op een wijde esplanade bij het strand, van waar men de forten kan zien en een vuurtoren met de britsche
+vlag. Op het oogenblik, toen ik voorbijging, waren enkele engelsche soldaten, die half gekleed waren en languit op den grond
+lagen, bezig, met een spiegeltje de zonnestralen in de oogen der voorbijgangers te werpen, een werk, dat hen zeer scheen te
+boeien. Het strand was een zandige vlakte, begrensd door kokospalmen en visschershutten, waar op dat oogenblik de visschersschuiten
+lagen te rusten onder een looden zon.
+
+</p>
+<p>Het deel van het dorp, waar ik mij bevond bij het terugkeeren van de forten, waarvan het gescheiden is door een ruime weide,
+was nog al druk. Ik zag veel kleurlingen, die lastig waren door hun nieuwsgierigheid.
+
+</p>
+<p>Er was een Hindoetempel, die er nog al armoedig uitzag, waarbij een plek behoorde, die voor de wasschingen diende, een klein
+bassin met een opening als van een put, beneden aan een reeks van trappen, die zich bevonden achter een breeden ingang in
+een spits toeloopenden muur, waarin openingen waren gelaten in driehoekvorm voor de illuminatie op feestdagen. Met een ander
+tempeltje in de buurt, dat merkwaardig was om zijn eenvoud, is dit zoowat het eenige bouwwerk van eenige beteekenis in Cannanore.
+
+</p>
+<p>Er zijn daar een heele verzameling van radjahs of ten minste de afstammelingen van veel radjahs, die hebben geregeerd, mohammedaansche
+radjahs, hindoesche radjahs; dan is er Bibi, een koningin in partibus, aan wie de Engelschen goedig hebben toegestaan, den
+titel van koningin te blijven dragen, waardoor niemand eenige schade lijdt. Die schaduwen van de oude indische potentaten
+leven tegenwoordig met de herinnering aan hun vroegere grootheid. Hun antieke paleizen zijn eenvoudige bungalows geworden;
+hun hofhouding bepaalt zich tot enkele bedienden, die ze niet betalen; de rijke ameublementen zijn veranderd in goedkoope
+engelsche waren; de sieraden en vroegere juweelen komen thans uit den bazar; hun invloed bepaalt zich tot eenige goedmoedige
+uitspraken tusschen twistende eigenaars, en hun luisterrijke uittochten zijn geworden tot wandelingen te voet tusschen <a id="d0e685"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e685">100</a>]</span>twee rijen winkels in vuile, modderige straten. Ze wonen buiten de stad in eenvoudige woningen en leven van het jaargeld,
+dat de engelsche regeering hun toestaat. Vroeger was het garnizoen van Cannanore zeer belangrijk, en de drukte en beteekenis
+van de stad ondervond daar den terugslag van; maar thans gaan de zaken veel minder goed en het geld is schaarscher geworden,
+nu de barakken ledig zijn en zooveel huizen onbewoond blijven. De stad heeft veel van een doode stad.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1909-100-1.jpg" alt="Malabarsche kar met koelies." width="579" height="397"><p class="figureHead">Malabarsche kar met koelies.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Ik bleef eenige dagen in het dakbungalow, waar tegen mijn twee francs per dag, den offici&euml;elen prijs, ik het recht kreeg,
+op de leunstoelen uit te rusten, al waren het maar rieten stoelen zonder armleuningen, en waar ik het genoegen mocht hebben,
+&#8217;s nachts legers van ratten over mijn bed te zien wandelen. Het was zonder leedwezen, dat ik Cannanore vaarwel zei....
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1909-100-2.jpg" alt="Dorp in de buurt van Calicut." width="696" height="483"><p class="figureHead">Dorp in de buurt van Calicut.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De weg van Cannanore naar Angerakandi, waarheen wij trokken, om niet denzelfden weg terug te gaan, is niet bijzonder prettig.
+Er is weinig drukte, en de weg is steenachtig over de geheele lengte en daarbij slecht onderhouden. Lantana&#8217;s staan aan beide
+zijden; aan den horizon ziet men lage heuvels zonder plantengroei; hier en daar ontmoet men buffels en een paar koelies. Geen
+schaduw en een looden zon over de geheele twintig kilometer, die de beide dorpen scheiden, geen wonder, dat ik de plaats bij
+aankomst prachtig vond. Ik zag er jungle, hooge aanplantingen, rijstvelden en een rivier, die kalm tusschen groene oevers
+vloeide. Aan den eenen kant van de brug was het dorp der Tiven, aan den anderen dat der Mopla&#8217;s. Welk een vroolijkheid en
+zachte rust kwamen hier over lichaam en geest in de koele schaduw der lanen met hooge boomen en op de met bloemen omzoomde
+voetpaden van de tuinen!
+
+</p>
+<p>Ik bracht er twee dagen door en scheepte mij op een morgen in de vroegte in op een bootje, dat den avond te voren voor mij
+was ontboden van een naburig station. De zon was nauwelijks opgegaan, toen ik al lag uitgestrekt op het bed van droge palmbladeren,
+dat men voor mij onder in de boot had gereed gemaakt, toen mijn twee roeiers, &eacute;&eacute;n aan den v&oacute;&oacute;r- en <span id="d0e703" class="corr" title="Bron: een">&eacute;&eacute;n</span> aan den achterkant met den langen bamboestok in de hand de prauw over het water deden schieten.
+
+<a id="d0e706"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e706">101</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p1909-101.jpg" alt="Jonge Hindoe-dansers." width="477" height="720"><p class="figureHead">Jonge Hindoe-dansers.</p>
+</div><p>
+
+<a id="d0e712"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e712">102</a>]</span></p>
+<p>Twee uren lang gleden we onder de koele schaduw langs de rustige oevers, waar kokos- en pandanuspalmen en struikgewas uit
+het water schenen te komen. Buiten een licht geklater van het water en het schuiven van de bamboestokken langs de randen der
+boot was alles volkomen stil. Er stegen uit den warmen plantenovervloed en de vochtige lucht allerlei zoete geuren op, die
+verdoovend op den geest werkten. Van tijd tot tijd waarschuwde mijn Malayalam, die aan den voorsteven werkte en de opdracht
+had, den horizon in het oog te houden, mij, dat er otters te zien waren. Men bespeurt dan hun zwarte koppen op de glanzige
+oppervlakte van het kalme water. Dan stuwt de roeier de boot langzaam naar de dieren toe, die vluchten en snel in hun schuwheid
+onderduiken, terwijl het water hier en daar hoog opspuit.
+
+</p>
+<p>De zon stijgt hooger en stooft de atmosfeer. Behalve bij den heuvel Mavilla&iuml;, dien we v&oacute;&oacute;r ons zien, wordt de achtergrond
+verborgen door een hoog gordijn van groen, dat van de oevers opstijgt. Enkele kokospalmen hebben een merkwaardigen vorm aangenomen
+en rekken zich over de oppervlakte van het water, alsof ze daaruit koelte wilden opzuigen. Op den oever, die hier en daar
+zwart ziet van de schelpen van zoetwaterdieren, ontwaren wij soms een bruine gedaante, die &eacute;&eacute;n schijnt met de omgeving en
+die zich bij onze nadering terugtrekt met een enkele snelle beweging, waardoor we den persoon niet kunnen onderscheiden, zoo
+het een mensch is. Maar weldra blijken het krokodillen te wezen, en ik verlies verscheiden kogels aan hun ondoordringbare
+huid.
+
+</p>
+<p>Bij een hut, bekend aan mijn mannen, hielden we stil, en het deed mij genoegen, eens aan den wal te gaan, om mijn stijf geworden
+beenen wat te vertreden. Er was daar een winkeltje, waar ik alleen versche kokosnoten kon krijgen, om het nat te drinken.
+Ik doe als mijn roeiers en ontbijt met bananen en koekjes van arengsuiker, die ik had meegenomen. Daarna gingen we weer op
+reis. Het was twaalf uur gepasseerd, en de zon in het zenith zond vuurstralen op ons af. Bij die gedwongen onbewegelijkheid
+beneden in de boot, werd ik door de warmte onweerstaanbaar slaperig en ik zag tusschen mijn half gesloten oogleden niets anders
+dan de bruine, naakte beenen van de mannen, die spookachtig bewogen. Ze duwen, duwen onophoudelijk met den bamboestok, een
+betelpruim achter de kiezen, stil en zwijgend als de goden in hun tempels.
+
+</p>
+<p>We voeren de rivier, de Koendji, binnen, en tegen vijf uur in den avond kwamen we eindelijk aan Tellicherry of liever in de
+nabijheid bij het dorp Dharmadhon, waar we stilhielden. Ik betaalde mijn roeiers, moest daarna een goed uur wachten om koelies
+te krijgen, en kwam te Mah&eacute; om tien uur in den avond in een inktzwarte nachtelijke duisternis.
+
+</p>
+<p>Als men buiten Mah&eacute; komt en de streek van de tuinen voorbij is, wordt de weg eentonig; het zijn niet anders dan duizenden
+kokospalmen, die men ziet op een groote, zandige oppervlakte met hier en daar een hutje. Maar het aanzien verandert; te Chambala
+zijn we weer in tuinen, in aanplantingen van arecapalmen met donkergroen gebladerte, van peperstruiken, die bij de stammen
+van hooge boomen opklimmen en deze van boven tot onderen zoo smaakvol bekleeden, dat men aan de versiering voor een feest
+denkt. Aan den rand van den weg, onder geheel open afdaken, zijn Malabaren bezig rijst te stampen en houden met hun werk op,
+om ons een onderworpen blik toe te werpen. In de schaduw, die het dak op hen doet dalen, ziet men hen als schimmen, wier voorkomen
+in overeenstemming is met de omgeving en die verdwijnen tegen den achtergrond, terwijl ze den stamper doen neerkomen, die
+geregeld klinkt onder de stilte van het werk. De jonge vrouwen met ontbloot bovenlijf keeren zich even om met een bevallige
+beweging van verraste kuischheid, maar zonder van den ketel te wijken, waarbij ze geknield bezig zijn.
+
+</p>
+<p>Ginds rijzen reusachtige ficusboomen op met verwrongen stammen in de omhelzing van duizend wortels, die eromheen slingeren
+en ook de takken omklemmen, terug vallend van de takken als een bundel lange en fijne haren. Onze paarden raakten de wortels
+aan bij het onderdoor rijden in de dichte schaduw. Bij tusschenpoozen lagen smalle rijstvelden tusschen hooge hagen van een
+weelderigen plantengroei en vormden dan een scherpe tegenstelling met de droogte van het ernaast gelegen land, een vlakken,
+onbebouwden grond, waar onvruchtbaarheid heerschte te midden van goed onderhouden gronden.
+
+</p>
+<p>De aarde is hier okergeel. Onderweg kwamen we Tiven tegen, met den grooten parasolhoed hoog op het hoofd, terwijl ze aan beide
+uiteinden van een langen bamboe groenten of vruchten uit de streek droegen. Verderop zagen we buffelkarren voorbijgaan, langzaam
+zich voortbewegend met den regelmatigen tred der dieren, die afgepast is naar de warmte, die alles moeilijker maakt. Hun oogen
+kijken naar den grond, maar krijgen in den naar beneden gebogen kop dadelijk iets wantrouwigs, als ze de vreemden zien. Ze
+trekken ladingen van trossen bananen met gouden schil, die daar op elkander gestapeld liggen voor de stad Mah&eacute; of Tellicherry;
+ook liepen vrouwen met manden kokosnoten op het hoofd; ze keken natuurlijk om, want het zijn immers vrouwen, en men bespeurt
+dat het haar hindert, half ongekleed door den vreemdeling te worden gezien. In de slooten grazen de buffels vreedzaam achter
+hagen van lantana&#8217;s.
+
+</p>
+<p>Maar wat is dat? Een man, een inboorling met een grooten tulband op het hoofd, schijnt midden op den weg op ons te wachten
+en loopt dan hard onze bendi, het wagentje, met twee kleine paardjes bespannen, achterna en roept onder het harde loopen ons
+iets toe, waarbij hij wat schijnt aan te bieden. Een woord van den koetsier ten antwoord, en hij zet zijn loop voort, stil
+en zwijgend; het is eenvoudig een schipper, die zijn boot aanbiedt en zoo een klant hoopt te snappen.
+
+</p>
+<p>De rijstvelden volgen elkander op, in blokken als van een dambord verdeeld, van elkander gescheiden door kleine dijkjes van
+aarde, die zoo smal mogelijk zijn gehouden. De oogst is afgeloopen, en groepen vrouwen snijden de stoppels. In andere velden
+zijn ze bezig, de aardkluiten, die al hard en droog zijn geworden in de zon, stuk te stooten met een houten werktuig met langen
+steel, dat ze met handigheid gebruiken.
+<a id="d0e731"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e731">103</a>]</span></p>
+<p>We gingen voorbij een oliemolen. Het was een groote, holle boomstam, waarin een andere stam ronddraait aan een lang stuk hout.
+Het zijn meestal vrouwen en jonge meisjes, die het toestel in beweging brengen, een bezigheid, waarmee ze haar loopbaan van
+lastdieren aanvangen. De man brengt de copra aan, de gebruinde en gestampte kokosnoot, zamelt de olie in en maakt met een
+vlam de pers van den molen warm, maar hij vermoeit zich niet. Buiten zijn twee mannen bezig, de in twee&euml;n gesneden noten op
+rijen te leggen en het nog versche vruchtvleesch schittert in de felle zon met een witheid van parelmoer tusschen de zwarte
+kringen van de basten. Als het genoeg gedroogd zal zijn en bruin zal zijn geworden, is het de copra.
+
+</p>
+<p>Dan vegen op den weg de vrouwen de droge bladeren van de broodboomen op; dat is een brandstof, evenals de ledige notenbasten,
+want droog hout is er weinig in het land te krijgen. Talrijk zijn de rijen jonge meisjes op haar Zondagsch gekleed, die zich
+naar het feest der pagoden begeven, in den omtrek gevierd. Gedrapeerd in een fijne stof, die zeer wit is, en die soms de fraaie
+vormen laat zien bij een slecht berekende beweging, gaan ze voorbij, zonder nieuwsgierig te kijken, met lichten bevalligen
+tred. Enkelen lijken zwarte godinnen achter een witte wolk.
+
+</p>
+<p>We kwamen te Badagara, een klein malabarsch stadje, waar als hier overal, datgene wat de natuur aanbrengt, prachtig en rijk
+is, terwijl al, wat uit de handen van den mensch komt, nederig en armoedig is van aanzien. Aan den eenen kant weelderige tuinen,
+door de toppen van de schoonste palmen overhuifd, en waar de heerlijke bekoring van het tropenlandschap van uitgaat, en aan
+den anderen hutten van bladeren of leemen verblijven van het grofste maaksel. Hier pracht en weelde; daar de grootste ellende.
+
+</p>
+<p>Er loopt een kanaal door de stad, een slijkerig water, aan welks oever men de booten heeft getrokken in rijen op het zwarte,
+zandige strand. Die prauwen, die lang en spits zijn, zijn over vier vijfden van hun lengte bedekt met een dak van palmbladeren
+in koepelvorm, zoodat alleen de punten te zien zijn. Een luidruchtige menigte, een heele schare van menschen, kwam op de reizigers
+af en bood hun van allerlei aan onder heftige bewegingen, die veel op dreigementen geleken. Als een zeldzame prooi kwam ik
+met mijn wapenen en bagage aan, door allen begeerd, om te worden verscheurd. Waar is de geduldige looper, die onze bendi onderweg
+heeft opgepikt en die de gunst heeft verdiend door het onafgebroken gedraaf en door den weerstand, dien hij van zijn longen
+heeft gevergd? Wie kan iets of iemand onderscheiden in dien warboel van zwarte lichamen, van witte kleederen, van lichte hoofddeksels,
+van roode tulbanden, van blauwe lendendoeken en geschoren hoofden, waarop de toefjes haren zijn als bewogen bladeren in een
+stormwind, en waarvan de gezichten alle den stempel dragen van de begeerte naar een klein winstje, terwijl ze toch al alle
+op elkander gelijken?
+
+</p>
+<p>Eindelijk komt er wat orde, want er is een keuze gedaan, en een politieman is komen opdagen en bevrijdt mij van de opdringerige
+menigte. Nog wat heen en weer geloop, en al die menschen zijn tot hun gewone bezigheden teruggekeerd. Nu kan men zien en rondkijken.
+Over het kanaal ligt een steenen brug, zoo hoog en steil, dat men er op handen en voeten op moet klauteren, om aan den overkant
+te komen. De brug is als een boog over het donkere water; daarnaast zijn vele lage winkeltjes, sommige zijn met pannen gedekt
+en hebben een veranda, andere hebben een strooien dak, van rijststroo namelijk. Ze liggen vol met de <span id="d0e742" class="corr" title="Bron: voortbrengoelen">voortbrengselen</span> van het land, vruchten en groenten, die er uitlokkend uitzien, met droge visschen, welker onaangename geur zich verbindt
+met de stoffige uitwasemingen van de plek, met onbekende zaken, plaatselijk gereedschap, zakken, manden en lappen. Daarvoor
+een drukte als in een bijenkorf, een onophoudelijk geloop, waarin het rood der tulbanden domineert. Men ruikt een flauwen
+roet- en muskusgeur, als de wind geen reukjes van gedroogde of bedorven visschen u toezendt.
+
+</p>
+<p>En van den diepblauwen hemel, uit de diepten van een apotheose van schitterende klaarheid, valt als een stroom van vuurstralen
+neer, die bestemd schijnen alles te braden, wat leven heeft op dit hoekje gronds.
+
+</p>
+<p>Ik ben er later langs gegaan in den nacht; het was laat; de gesloten winkels verlichtten den weg niet langer; alles was in
+een diepe duisternis gehuld, waarin alleen de daaraan gewende oogen van de inboorlingen zich konden terechtvinden, en op den
+tast van handen en voeten kon ik eerst na een half uur den afstand afleggen, die ons scheidde van de aanlegplaats aan het
+kanaal.
+
+</p>
+<p>Ik ben er ook gepasseerd, toen ik van Calicut kwam met het rijtuig van de post, en ik zie nog de beide rivieren, die men op
+dezen weg moet oversteken, de Kora-poya en de Kota-poya, die laatste op 13 kilometer afstands van Mah&eacute;. Ik zie weer de overzetpont,
+die ons te Moerat opnam, den reiziger en zijn voertuig met de paardjes, terwijl de pont met een stok werd voortgeduwd onder
+het gezang van de roeiers, dichtbij een brugje in aanbouw en bij een andere grootere brug van de toen aangelegde lijn tusschen
+Calicut en Cannanore, die niet ver van Mah&eacute; langs gaat, waar men een station moest maken.
+
+</p>
+<p>Laat ons naar Badagara terugkeeren. Nu zijn we onder dak, onder een palmendak, het smalle en lange dakje der prauw. Aan voor-
+en achterkant is het vol koffers en kisten, mijn slecht vastgebonden colli&#8217;s, die de al te geringe ruimte innemen, die er
+overblijft buiten de plaats, bestemd voor een neergehurkt mensch. Het was er donker, want de opening aan den achterkant is
+op het laatst nog afgesloten, zoodat men er stikt.
+
+</p>
+<p>Rechts en links wordt er geroep gehoord en een geluid van beweging en drukte, waaraan het oor niet is gewend. Uit het kanaal
+stijgen moerasdampen. Wat gebeurt er? Wij vertrekken niet. Ik zie een langen bamboestok heen en weer bewegen v&oacute;&oacute;r de cylindrische
+opening van mijn gevangenis. Ik voel een schommeling van den eenen kant naar den anderen, die met onze lading niet zonder
+gevaar is en mij ongerust maakt. Een bad in die zwarte brij, die zoo akelig ruikt, heeft iets afschrikwekkends. Maar dan is
+alles stil, en men hoort niets dan de geluiden van <a id="d0e755"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e755">104</a>]</span>buiten. Mijn reisgezel achter mij, een Portugees uit Mah&eacute;, die met mij mee is gegaan, heeft zijn schoenen uitgetrokken evenals
+zijn jas; hij legt het geweer op een goed plekje bij de hand, neemt een snuifje, gaat op zijn Turksch zitten en blijft stil
+afwachten, geduldig en onderworpen, als was hij een aanhanger van Mohammed. Hij heeft gelijk; dat is het eenige wat wij kunnen
+doen, en ik volg zijn voorbeeld, het snuifje alleen door de sigaret vervangend.
+
+</p>
+<p>Maar daar komt verandering. Aan den ingang van de donkere ruimte, die nu wel wat lijkt op de donkere kamer voor photografie,
+vertoonen zich staande droge, zwarte beenen van een der roeiers, die iets beweegt, dat wij niet kunnen zien. Er worden schokken
+gevoeld, een geluid van iets, dat schuift tegen de prauwen, waaruit wij ons losmaken, en nu kan ik zien, dat de mannen zich
+hebben gebukt, en dat de eene een pagaai en de ander een langen bamboestok, den tsjalon, in de hand heeft. Met den stok worden
+wij geboomd over den slijkerigen bodem van het kanaal.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatLeft" style="width: 313px"><img border="0" src="images/p1909-104.jpg" alt="Een buffelspan." width="313" height="452"><p class="figureHead">Een buffelspan.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Eindelijk zijn we dan onderweg, en het wordt stil buiten; v&oacute;&oacute;r ons zien we slechts de toppen der kokospalmen, die onmerkbaar
+bewegen. Evenals overal aan de rivieren zijn er, die zich over het water buigen en wier pluimen van bladeren dicht boven de
+oppervlakte van het water wuiven.
+
+</p>
+<p>Tusschen den rand der prauw en den koepel van het gebladerte is er een ruimte, die precies ter hoogte van onze oogen komt.
+Het is een toeval, maar het had niet mooier kunnen treffen. Men ziet er de tuinen en onbebouwde gronden voorbijschuiven, de
+hutten aan den oever in hun aanplantingen, de kalkovens, waar de vele schelpen worden gebrand, die de rivieroevers bedekken.
+Groote booten passeeren, platte schuiten, vol van die schelpen, verdeeld over kleine kegelvormige mandjes en volkomen uitgebleekt
+door de zon, hoewel de schelpen oorspronkelijk zwart zijn. Op sommige plaatsen zou men meenen, dat het land druk bevolkt is;
+men ziet er tusschen de boomen boeren aan den veldarbeid; badende vrouwen in een kleine baai, die afgezet is om het gevaar
+van krokodillen, en waschvrouwen, die beurtelings met de beide armen het waschgoed slaan op een platten steen. De randen van
+den oever zijn rood en scherp afgesneden, soms met een dicht struikgewas begroeid en dan weer laag en onbegroeid.
+
+</p>
+<p>Aan beide uiteinden van de prauw staan de mannen, en al naar de diepte van het kanaal pagaaien ze of duwen met den langen
+bamboestok. Men komt maar langzaam vooruit bij zulk een primitieve manier van voortbeweging; maar wat is het heerlijk, zoo
+te glijden over het stille water in het grootsche kader van die van mildheid overvloeiende natuur! Onder onze lichte bladbedekking
+komt een zachte koelte binnen, die niet warm en niet koel is, maar alleraangenaamst ondanks de zonnehitte. Een enkele maal
+wordt de stilte afgebroken door het geroep van vogels, weerkaatst door de echo, of de pagaai slaat het water wat forscher,
+of de bamboe schuift langs den bootrand. Maar de oogen worden vermoeid door de weerkaatsing van al het licht, en langzaam
+sluiten ze zich, terwijl de poorten van het droomland opengaan....
+
+</p>
+<p>We gingen aan land bij een zeer drukke landingsplaats. Er bewoog zich een dichte menigte van Mopla&#8217;s en Tiven, die schreeuwden
+en vloekten en gesticuleerden in het opwarrelende zure en vochtige stof. Ik kon nauwelijks een hoop zakken aan den oever onderscheiden
+en een lange rij met buffels bespannen karren, die er op lading stonden te wachten, terwijl mijn bagage werd uitgeladen. Het
+lawaai was oorverdoovend, en ik zocht een schuilplaats achter en tusschen twee hoopen zakken. In de verte ontwaarde ik achter
+de karren een straat met lichten van winkels en een drukte als van een mierenhoop, die er zich bewoog. Naast mij liet de Portugees
+zijn bagage op een wagentje laden. Inlanders waren bezig met het pakken van koffers in een prauw voor reizigers, die de reis,
+welke wij gemaakt hadden, in omgekeerde richting ondernamen, want veelal reist men des nachts, om de hitte te ontgaan.
+
+</p>
+<p>Eindelijk was alles gereed; de mannen waren betaald; ik klom in het kleine wagentje bij mijn bagage. Wij reden naar Calicut,
+dat nog zes mijlen verwijderd was. De maan was opgegaan, en haar bleeke stralen verlichtten onduidelijk silhouetten van tuinen
+en woningen; rechts en links hadden we boomen. Bosch wisselde af met bewoonde streken; duisternis volgde op licht van drukke
+winkels, waar de menschen elkaar verdrongen ondanks het late uur. Dan werd de weg weer stil, en we hoorden enkel het geknars
+van ossenkarren, die langzaam naderden.
+
+</p>
+<p>Zestien uren nadat we Mah&eacute; hadden verlaten, hield mijn wagentje stil voor het hotel Calicut. Den volgenden morgen voerde de
+trein mij naar Pondich&eacute;ry, en de laatste indruk, dien ik bewaarde van deze vreedzame kust, is het prachtige scherm van groen
+geweest, dat er schijnt te zijn neergezet, om haar te verbergen voor de nabuurschap.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/o1909-104.gif" alt="Ornament" width="302" height="19"></div><p>
+
+
+</p>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div class="back">
+<div class="transcribernote">
+<h2>Colofon</h2>
+<h3>Beschikbaarheid</h3>
+<p>Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen overal, met vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het
+kopi&euml;ren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de Project Gutenberg Licentie bij dit eBoek of on-line op <a href="http://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.
+
+</p>
+<p>Dit eBoek is geproduceerd door Jeroen Hellingman en het on-line gedistribueerd correctie team op <a href="http://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.
+
+</p>
+<p lang="en">This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give
+it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at <a href="http://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.
+
+</p>
+<p lang="en">This eBook is produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed Proofreading Team at <a href="http://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.
+
+</p>
+<h3>Codering</h3>
+<p>Dit bestand is in een verouderde spelling. Er is geen poging gedaan de tekst te moderniseren. Afgebroken woorden aan het einde
+van de regel zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel zijn gecorrigeerd. Dergelijke correcties zijn
+gemarkeerd met het corr-element.
+
+</p>
+<p>Hoewel in het origineel laag liggende aanhalingstekens openen gebruikt, zijn deze in dit bestand gecodeerd met &#8220;. Geneste
+dubbele aanhalingstekens zijn stilzwijgend veranderd in enkele aanhalingstekens.
+
+</p>
+<h3>Documentgeschiedenis</h3>
+<ul>
+<li>23-MAR-2007 begonnen.
+
+</li>
+</ul>
+<h3>Verbeteringen</h3>
+<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p>
+<table width="75%">
+<tr>
+<th>Plaats</th>
+<th>Bron</th>
+<th>Verbetering</th>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e115">Bladzijde 74</a></td>
+<td width="40%">mangaboomen</td>
+<td width="40%">mangoboomen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e246">Bladzijde 80</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8212;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e334">Bladzijde 84</a></td>
+<td width="40%">Tellichery</td>
+<td width="40%">Tellicherry</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e358">Bladzijde 85</a></td>
+<td width="40%">mangaboomen</td>
+<td width="40%">mangoboomen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e480">Bladzijde 91</a></td>
+<td width="40%">Tellicherri</td>
+<td width="40%">Tellicherry</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e490">Bladzijde 91</a></td>
+<td width="40%">mangaboom</td>
+<td width="40%">mangoboom</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e563">Bladzijde 95</a></td>
+<td width="40%">mangaboom</td>
+<td width="40%">mangoboom</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e566">Bladzijde 95</a></td>
+<td width="40%">jacqninia</td>
+<td width="40%">jacquinia</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e571">Bladzijde 95</a></td>
+<td width="40%">gemeentestuur</td>
+<td width="40%">gemeentebestuur</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e580">Bladzijde 95</a></td>
+<td width="40%">mangaboom</td>
+<td width="40%">mangoboom</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e583">Bladzijde 95</a></td>
+<td width="40%">mangaboomen</td>
+<td width="40%">mangoboomen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e590">Bladzijde 95</a></td>
+<td width="40%">mangaboomen</td>
+<td width="40%">mangoboomen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e599">Bladzijde 96</a></td>
+<td width="40%">manga</td>
+<td width="40%">mango</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e606">Bladzijde 96</a></td>
+<td width="40%">Tellicherri</td>
+<td width="40%">Tellicherry</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e630">Bladzijde 97</a></td>
+<td width="40%">ingeloten</td>
+<td width="40%">ingesloten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e703">Bladzijde 100</a></td>
+<td width="40%">een</td>
+<td width="40%">&eacute;&eacute;n</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e742">Bladzijde 103</a></td>
+<td width="40%">voortbrengoelen</td>
+<td width="40%">voortbrengselen</td>
+</tr>
+</table>
+</div>
+</div>
+
+
+
+
+
+
+
+<pre>
+
+
+
+
+
+End of Project Gutenberg's Aan de kust van Malabar, by Emile Deschamps
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK AAN DE KUST VAN MALABAR ***
+
+***** This file should be named 20908-h.htm or 20908-h.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/2/0/9/0/20908/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+
+</pre>
+
+</body>
+</html>
diff --git a/20908-h/images/id1909-073.gif b/20908-h/images/id1909-073.gif
new file mode 100644
index 0000000..248ab31
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/id1909-073.gif
diff --git a/20908-h/images/o1909-104.gif b/20908-h/images/o1909-104.gif
new file mode 100644
index 0000000..561c314
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/o1909-104.gif
diff --git a/20908-h/images/p1909-073.jpg b/20908-h/images/p1909-073.jpg
new file mode 100644
index 0000000..213bde3
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-073.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-075.gif b/20908-h/images/p1909-075.gif
new file mode 100644
index 0000000..a517ec2
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-075.gif
diff --git a/20908-h/images/p1909-076-1.jpg b/20908-h/images/p1909-076-1.jpg
new file mode 100644
index 0000000..05cdd4a
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-076-1.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-076-2.jpg b/20908-h/images/p1909-076-2.jpg
new file mode 100644
index 0000000..bce24a6
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-076-2.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-077.jpg b/20908-h/images/p1909-077.jpg
new file mode 100644
index 0000000..300acfb
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-077.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-080.jpg b/20908-h/images/p1909-080.jpg
new file mode 100644
index 0000000..538ee5d
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-080.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-081-1.jpg b/20908-h/images/p1909-081-1.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c89b8b6
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-081-1.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-081-2.jpg b/20908-h/images/p1909-081-2.jpg
new file mode 100644
index 0000000..0e1d10c
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-081-2.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-084.jpg b/20908-h/images/p1909-084.jpg
new file mode 100644
index 0000000..4f8da10
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-084.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-085.jpg b/20908-h/images/p1909-085.jpg
new file mode 100644
index 0000000..36e0d09
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-085.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-088.jpg b/20908-h/images/p1909-088.jpg
new file mode 100644
index 0000000..91beca5
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-088.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-089.jpg b/20908-h/images/p1909-089.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7bd3284
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-089.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-091.jpg b/20908-h/images/p1909-091.jpg
new file mode 100644
index 0000000..1121384
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-091.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-092.jpg b/20908-h/images/p1909-092.jpg
new file mode 100644
index 0000000..fbb29fc
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-092.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-093-1.jpg b/20908-h/images/p1909-093-1.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ffdf166
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-093-1.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-093-2.jpg b/20908-h/images/p1909-093-2.jpg
new file mode 100644
index 0000000..2aef2ad
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-093-2.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-096.jpg b/20908-h/images/p1909-096.jpg
new file mode 100644
index 0000000..14a01af
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-096.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-097.jpg b/20908-h/images/p1909-097.jpg
new file mode 100644
index 0000000..cb1e537
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-097.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-100-1.jpg b/20908-h/images/p1909-100-1.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b1bfeea
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-100-1.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-100-2.jpg b/20908-h/images/p1909-100-2.jpg
new file mode 100644
index 0000000..71a0488
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-100-2.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-101.jpg b/20908-h/images/p1909-101.jpg
new file mode 100644
index 0000000..6fad5dd
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-101.jpg
diff --git a/20908-h/images/p1909-104.jpg b/20908-h/images/p1909-104.jpg
new file mode 100644
index 0000000..09ca6ee
--- /dev/null
+++ b/20908-h/images/p1909-104.jpg
diff --git a/20908-page-images/p001.png b/20908-page-images/p001.png
new file mode 100644
index 0000000..125e510
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p001.png
diff --git a/20908-page-images/p002.png b/20908-page-images/p002.png
new file mode 100644
index 0000000..20e94ea
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p002.png
diff --git a/20908-page-images/p003.png b/20908-page-images/p003.png
new file mode 100644
index 0000000..5f498a9
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p003.png
diff --git a/20908-page-images/p004.png b/20908-page-images/p004.png
new file mode 100644
index 0000000..d31f83a
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p004.png
diff --git a/20908-page-images/p005.png b/20908-page-images/p005.png
new file mode 100644
index 0000000..04f826c
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p005.png
diff --git a/20908-page-images/p006.png b/20908-page-images/p006.png
new file mode 100644
index 0000000..c97e182
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p006.png
diff --git a/20908-page-images/p007.png b/20908-page-images/p007.png
new file mode 100644
index 0000000..7b9442a
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p007.png
diff --git a/20908-page-images/p008.png b/20908-page-images/p008.png
new file mode 100644
index 0000000..26a385d
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p008.png
diff --git a/20908-page-images/p009.png b/20908-page-images/p009.png
new file mode 100644
index 0000000..3c0dc61
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p009.png
diff --git a/20908-page-images/p010.png b/20908-page-images/p010.png
new file mode 100644
index 0000000..3b467c3
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p010.png
diff --git a/20908-page-images/p011.png b/20908-page-images/p011.png
new file mode 100644
index 0000000..d147fd2
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p011.png
diff --git a/20908-page-images/p012.png b/20908-page-images/p012.png
new file mode 100644
index 0000000..de79949
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p012.png
diff --git a/20908-page-images/p013.png b/20908-page-images/p013.png
new file mode 100644
index 0000000..c693630
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p013.png
diff --git a/20908-page-images/p014.png b/20908-page-images/p014.png
new file mode 100644
index 0000000..e3b3ade
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p014.png
diff --git a/20908-page-images/p015.png b/20908-page-images/p015.png
new file mode 100644
index 0000000..ce89822
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p015.png
diff --git a/20908-page-images/p016.png b/20908-page-images/p016.png
new file mode 100644
index 0000000..075a49f
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p016.png
diff --git a/20908-page-images/p017.png b/20908-page-images/p017.png
new file mode 100644
index 0000000..8b636c7
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p017.png
diff --git a/20908-page-images/p018.png b/20908-page-images/p018.png
new file mode 100644
index 0000000..dd2db39
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p018.png
diff --git a/20908-page-images/p019.png b/20908-page-images/p019.png
new file mode 100644
index 0000000..efb74cf
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p019.png
diff --git a/20908-page-images/p020.png b/20908-page-images/p020.png
new file mode 100644
index 0000000..356e6cc
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p020.png
diff --git a/20908-page-images/p021.png b/20908-page-images/p021.png
new file mode 100644
index 0000000..891c351
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p021.png
diff --git a/20908-page-images/p022.png b/20908-page-images/p022.png
new file mode 100644
index 0000000..fea337b
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p022.png
diff --git a/20908-page-images/p023.png b/20908-page-images/p023.png
new file mode 100644
index 0000000..1cb7fa6
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p023.png
diff --git a/20908-page-images/p024.png b/20908-page-images/p024.png
new file mode 100644
index 0000000..f28cb21
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p024.png
diff --git a/20908-page-images/p025.png b/20908-page-images/p025.png
new file mode 100644
index 0000000..d249a88
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p025.png
diff --git a/20908-page-images/p026.png b/20908-page-images/p026.png
new file mode 100644
index 0000000..291378f
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p026.png
diff --git a/20908-page-images/p027.png b/20908-page-images/p027.png
new file mode 100644
index 0000000..b9d1ee7
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p027.png
diff --git a/20908-page-images/p028.png b/20908-page-images/p028.png
new file mode 100644
index 0000000..24d72ac
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p028.png
diff --git a/20908-page-images/p029.png b/20908-page-images/p029.png
new file mode 100644
index 0000000..d82cc59
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p029.png
diff --git a/20908-page-images/p030.png b/20908-page-images/p030.png
new file mode 100644
index 0000000..3f6d16e
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p030.png
diff --git a/20908-page-images/p031.png b/20908-page-images/p031.png
new file mode 100644
index 0000000..bce9e5b
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p031.png
diff --git a/20908-page-images/p032.png b/20908-page-images/p032.png
new file mode 100644
index 0000000..3424963
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p032.png
diff --git a/20908-page-images/p033.png b/20908-page-images/p033.png
new file mode 100644
index 0000000..6fa76fa
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p033.png
diff --git a/20908-page-images/p034.png b/20908-page-images/p034.png
new file mode 100644
index 0000000..8f621a3
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p034.png
diff --git a/20908-page-images/p035.png b/20908-page-images/p035.png
new file mode 100644
index 0000000..2043bb4
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p035.png
diff --git a/20908-page-images/p036.png b/20908-page-images/p036.png
new file mode 100644
index 0000000..7a410ea
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p036.png
diff --git a/20908-page-images/p037.png b/20908-page-images/p037.png
new file mode 100644
index 0000000..66791de
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p037.png
diff --git a/20908-page-images/p038.png b/20908-page-images/p038.png
new file mode 100644
index 0000000..a3d263c
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p038.png
diff --git a/20908-page-images/p039.png b/20908-page-images/p039.png
new file mode 100644
index 0000000..9df3ff5
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p039.png
diff --git a/20908-page-images/p040.png b/20908-page-images/p040.png
new file mode 100644
index 0000000..45726ab
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p040.png
diff --git a/20908-page-images/p041.png b/20908-page-images/p041.png
new file mode 100644
index 0000000..51983c0
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p041.png
diff --git a/20908-page-images/p042.png b/20908-page-images/p042.png
new file mode 100644
index 0000000..8233002
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p042.png
diff --git a/20908-page-images/p043.png b/20908-page-images/p043.png
new file mode 100644
index 0000000..b2f6269
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p043.png
diff --git a/20908-page-images/p044.png b/20908-page-images/p044.png
new file mode 100644
index 0000000..5c27f86
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p044.png
diff --git a/20908-page-images/p045.png b/20908-page-images/p045.png
new file mode 100644
index 0000000..0c770d6
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p045.png
diff --git a/20908-page-images/p046.png b/20908-page-images/p046.png
new file mode 100644
index 0000000..8a27817
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p046.png
diff --git a/20908-page-images/p047.png b/20908-page-images/p047.png
new file mode 100644
index 0000000..5c42e09
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p047.png
diff --git a/20908-page-images/p048.png b/20908-page-images/p048.png
new file mode 100644
index 0000000..8567462
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p048.png
diff --git a/20908-page-images/p049.png b/20908-page-images/p049.png
new file mode 100644
index 0000000..95b5957
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p049.png
diff --git a/20908-page-images/p050.png b/20908-page-images/p050.png
new file mode 100644
index 0000000..e2dcea4
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p050.png
diff --git a/20908-page-images/p051.png b/20908-page-images/p051.png
new file mode 100644
index 0000000..1041ee3
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p051.png
diff --git a/20908-page-images/p052.png b/20908-page-images/p052.png
new file mode 100644
index 0000000..d6f95d1
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p052.png
diff --git a/20908-page-images/p053.png b/20908-page-images/p053.png
new file mode 100644
index 0000000..cd94e13
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p053.png
diff --git a/20908-page-images/p054.png b/20908-page-images/p054.png
new file mode 100644
index 0000000..67fa252
--- /dev/null
+++ b/20908-page-images/p054.png
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..28049f7
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #20908 (https://www.gutenberg.org/ebooks/20908)