initial commit of ebook 21194HEAD main

author: Roger Frank <rfrank@pglaf.org> 2025-10-15 01:37:32 -0700
committer: Roger Frank <rfrank@pglaf.org> 2025-10-15 01:37:32 -0700
commit: 2a19dfe38c4f175ab803006ba81892249a3af04c (patch)
tree: 6d033993407d697ca91773185b6cbc3fd1c006bd /21194-h
1 files changed, 1666 insertions, 0 deletions
diff --git a/21194-h/21194-h.html b/21194-h/21194-h.html
new file mode 100644
index 0000000..a6ad295
--- /dev/null
+++ b/21194-h/21194-h.html
@@ -0,0 +1,1666 @@
+<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
+<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd">
+<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" lang="eo" xml:lang="eo"><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" /><meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /><link rel="schema.DC" href="http://purl.org/dc/elements/1.1/" /><meta name="DC.Creator" content="Nathaniel Hawthorne" /><meta name="DC.Title" content="Tri Noveloj" /><meta name="DC.Date" content="April 20, 2007" /><meta name="DC.Language" content="Esperanto" /><meta name="DC.Publisher" content="Project Gutenberg" /><meta name="DC.Identifier" content="http://www.gutenberg.org/etext/21194" /><meta name="DC.Rights" content="This text is in the public domain." /><title>The Project Gutenberg EBook of Tri Noveloj by Nathaniel Hawthorne</title><style type="text/css">/* 
+The Gnutenberg Press - default CSS2 stylesheet
+
+Any generated element will have a class "tei" and a class "tei-elem"
+where elem is the element name in TEI. 
+The order of statements is important !!! 
+*/
+
+.tei                            { margin: 0; padding: 0; 
+                                  font-size: 100%; font-weight: normal; font-style: normal }
+
+.block                          { display: block; }
+.inline                         { display: inline; }
+.floatleft                      { float: left;  margin: 1em 2em 1em 0; }
+.floatright                     { float: right; margin: 1em 0 1em 2em; }
+.shaded                         { margin-top: 1em; margin-bottom: 1em; 
+                                  padding: 1em; background-color: #eee; }
+.boxed                          { margin-top: 1em; margin-bottom: 1em; 
+                                  padding: 1em; border: 1px solid black; }
+
+body.tei		        { margin: 4ex 10%; text-align: justify }
+div.tei              	        { margin: 2em 0em }
+p.tei              	        { margin: 0em 0em 1em 0em; text-indent: 0em; }
+blockquote.tei	     	        { margin: 2em 4em }
+
+div.tei-lg                      { margin: 1em 0em; }
+div.tei-l		        { margin: 0em; text-align: left; }
+div.tei-tb                      { text-align: center; }
+div.tei-epigraph     	        { margin: 0em 0em 1em 10em; }
+div.tei-dateline	        { margin: 1ex 0em; text-align: right }
+div.tei-salute                  { margin: 1ex 0em; }
+div.tei-signed                  { margin: 1ex 0em; text-align: right }
+div.tei-byline                  { margin: 1ex 0em; }
+
+                                /* calculate from size of body = 80% */
+div.tei-marginnote		{ margin: 0em 0em 0em -12%; width: 11%; float: left; }
+
+div.tei-sp                      { margin: 1em 0em 1em  2em }
+div.tei-speaker	                { margin: 0em 0em 1em -2em;
+                        	  font-weight: bold; text-indent: 0em }
+div.tei-stage                   { margin: 1em 0em; font-weight: normal; font-style: italic }
+span.tei-stage	     	        { font-weight: normal; font-style: italic }
+
+div.tei-eg             	        { padding: 1em; 
+                     	          color: black; background-color: #eee }
+
+hr.doublepage	     	        { margin: 4em 0em; height: 5px; }
+hr.page            	        { margin: 4em 0em; height: 2px; }
+
+ul.tei-index                    { list-style-type: none }
+
+dl.tei                          { margin: 1em 0em }
+
+dt.tei-notelabel                { font-weight: normal; text-align: right; 
+                     	          float: left; width: 3em }
+dd.tei-notetext                 { margin: 0em 0em 1ex 4em }
+
+span.tei-pb                     { position: absolute; left: 1%; width: 8%;
+                                  font-style: normal; }
+
+span.code          	        { font-family: monospace; font-size: 110%; }
+
+ul.tei-castlist 		{ margin: 0em; list-style-type: none }
+li.tei-castitem		        { margin: 0em; }
+table.tei-castgroup     	{ margin: 0em; }
+ul.tei-castgroup		{ margin: 0em; list-style-type: none; 
+				  padding-right: 2em; border-right: solid black 2px; }
+caption.tei-castgroup-head	{ caption-side: right; width: 50%; text-align: left; 
+				  vertical-align: middle; padding-left: 2em; }
+*.tei-roledesc  		{ font-style: italic }
+*.tei-set			{ font-style: italic }
+
+table.rules                     { border-collapse: collapse; }
+table.rules caption,
+table.rules th,
+table.rules td                  { border: 1px solid black; }
+
+table.tei                       { border-collapse: collapse; }
+table.tei-list                  { width: 100% }
+
+th.tei-head-table	        { padding: 0.5ex 1em }
+
+th.tei-cell		        { padding: 0em 1em }
+td.tei-cell		        { padding: 0em 1em }
+
+td.tei-item		        { padding: 0; font-weight: normal; 
+                                  vertical-align: top; text-align: left; }
+th.tei-label,
+td.tei-label                    { width: 3em; padding: 0; font-weight: normal; 
+                                  vertical-align: top; text-align: right; }
+
+th.tei-label-gloss,
+td.tei-label-gloss              { text-align: left }
+
+td.tei-item-gloss,
+th.tei-headItem-gloss           { padding-left: 4em; }       
+
+img.tei-formula                 { vertical-align: middle; }
+
+</style></head><body class="tei">
+
+
+
+  
+
+
+<div class="tei tei-text" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+<div class="tei tei-front" style="margin-bottom: 6.00em; margin-top: 2.00em">
+<div class="tei tei-div" style="margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+<div id="pgheader" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 4.00em; margin-top: 4.00em"><div class="tei tei-div" style="margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em"><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 2.00em">The Project Gutenberg EBook of Tri Noveloj by Nathaniel Hawthorne</p></div><div class="tei tei-div" style="margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em"><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost
+          and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it,
+          give it away or re-use it under the terms of the Project
+          Gutenberg License <a href="#pglicense" class="tei tei-ref">included with this
+          eBook</a> or online at <a href="http://www.gutenberg.org/license" class="tei tei-xref">http://www.gutenberg.org/license</a></p></div><pre class="pre tei tei-div" style="margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em">Title: Tri Noveloj
+
+Author: Nathaniel Hawthorne
+
+Release Date: April 20, 2007 [Ebook #21194]
+
+Language: Esperanto
+
+Character set encoding: UTF-8
+
+
+***START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK TRI NOVELOJ***
+</pre></div>
+</div>
+
+<hr class="doublepage" /><div class="tei tei-div" style="margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+  <div class="block tei tei-docTitle"><div class="block tei tei-titlePart" style="text-align: left; margin-bottom: 3.46em"><span style="font-size: 173%">Tri Noveloj</span></div></div><div class="block tei tei-byline" style="text-align: left; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em"><span style="font-size: 173%">by </span><span class="inline tei tei-docAuthor" style="text-align: left"><span style="font-size: 173%">Nathaniel Hawthorne</span></span></div><div class="tei tei-div" style="text-align: left; margin-bottom: 5.76em; margin-top: 5.76em"><span class="tei tei-docEdition" style="text-align: left"><span class="tei tei-edition" style="text-align: left"><span style="font-size: 144%">Edition 1</span></span></span><span style="font-size: 144%">, (</span><span class="tei tei-docDate" style="text-align: left"><span class="tei tei-date" style="text-align: left"><span style="font-size: 144%">April 20, 2007</span></span></span><span style="font-size: 144%">)</span></div>
+</div>
+
+<hr class="page" /><div class="tei tei-div" style="margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+<p class="tei tei-p" style="text-align: center; margin-bottom: 1.00em">Unua Eldono: Oktobro 1998</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="text-align: center; margin-bottom: 1.00em">Originaj Anglalingvaj Titoloj:</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="text-align: center; margin-bottom: 1.00em">"DR. HEIDEGGER'S EXPERIMENT"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="text-align: center; margin-bottom: 1.00em">"THE MINISTER'S BLACK VEIL"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="text-align: center; margin-bottom: 1.00em">"YOUNG GOODMAN BROWN"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="text-align: center; margin-bottom: 1.00em">Copyright 1998<br />
+Edwin P. Grobe<br />
+for the English-to-Esperanto translations</p>
+</div>
+
+<hr class="doublepage" /><div class="tei tei-div" style="margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+<h1 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em"><span style="font-size: 173%">Table of Contents</span></h1>
+<ul class="tei tei-index tei-index-toc"><li><a href="#toc1">LA EKSPERIMENTO DE D-RO HEJDEGERO</a></li><li><a href="#toc3">LA NIGRA VUALO DE LA PASTORO</a></li><li><a href="#toc5">JUNA BONULO BRAŬNO</a></li></ul>
+</div>
+
+</div>
+
+<div class="tei tei-body" style="margin-bottom: 6.00em; margin-top: 6.00em">
+<hr class="doublepage" /><div class="tei tei-div" style="margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+<a name="toc1" id="toc1"></a><a name="pdf2" id="pdf2"></a>
+<span class="tei tei-pb" id="page001">[pg 001]</span><a name="Pg001" id="Pg001" class="tei tei-anchor"></a>
+<h1 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em"><span style="font-size: 173%">LA EKSPERIMENTO DE D-RO HEJDEGERO</span></h1>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Foje tiu ege aparta viro, maljuna D-ro Hejdegero, invitis kvar respektindajn
+geamikojn kunveni ĉe li en lia studkabineto. Tri el ili estis blankbarbaj ĝentlemanoj:
+S-ro Medborno, Kolonelo Kiligruo, kaj S-ro Gaskojno. La kvara estis velkinta ĝentlemanino
+nomiĝanta Vidvino Vajkerlio. Ĉiuj estis malgajaj maljunaj estuloj spertintaj
+diversajn malbonŝancojn kaj kies plej granda malbonŝanco estis devi baldaŭ entombiĝi.
+S-ro Medborno, en antaŭa, pli vigla aĝo, estis sukcesa komercisto, tamen ĉion perdis
+rezulte de malbonsenca spekulado kaj nun vivis ne multe pli bone ol almozulo. Kolonelo
+Kiligruo malŝparis siajn plej bonajn jarojn kaj siajn sanon kaj monon sin provizante
+per pekaj plezuroj naskigintaj idaron da doloroj, ekzemple, podagro, kaj diversaj
+ceteraj turmentoj korpaj kaj animaj. S-ro Gaskojno estis ruinigita politikisto kaj fifamulo;
+almenaŭ tia li estis ĝis kiam forpasinta tempo kvazaŭ lin entombigis foran
+distancon disde la konscio de la aktuala generacio, lin igante senfama anstataŭ fifama.
+Rilate al Vidvino Vajkerlio, la tradicio raportas ke ŝi estis ege bela virino en sia
+juneco. Dum longa lastatempo tamen ŝi vivis en profunda izolado pro kelkaj skandalaj
+rakontoj antaŭjuĝigintaj kontraŭ ŝi la altrangularon de la urbo. Menciinda fakto estas
+tio ke ĉiu el tiuj estimataj maljunuloj--S-ro Medborno, Kolonelo Kiligruo kaj S-ro
+Gaskojno--estis antaŭe amkandidatoj de Vidvino Vajkerlio kiuj pretis tranĉi ŝianome
+la gorĝon unu de la alia. Kaj antaŭ ol daŭre rakonti mi nur tion atentigu ke kelkfoje
+oni juĝis D-ron Hejdegeron kaj liajn kvar gastojn iom preterbonsencaj: kondiĉo ofte
+okazanta ĉe maljunuloj kiam ilin maltrankviligas nunaj ĝenoj aŭ malĝojaj memoraĵoj.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Miaj karaj longtempaj geamikoj," diris D-ro Hejdegero, indikante pergeste
+ke ili sidiĝu. 'Mi bezonas vian helpon por unu el tiuj eksperimentetoj per kiuj mi
+distriĝas ĉi-tie en mia kabineto."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Se ĉiuj tiurilataj raportoj veras, la kabineto de D-ro Hejdegero estis ege
+stranga ejo. Ĝi estis malhela malnovmoda ĉambro ornamita per araneaĵoj kaj aspergita
+de antikva polvo. Ĉirkaŭ la muroj staris pluraj kverkaj libroŝrankoj kies malsupraj
+bretoj plenigis je vicoj da gigantaj foliantoj kaj nigraliteraj kvartoj dum la supran plenigis
+etaj pergamenkovrilaj dozavoj. Sur la centra libroŝranko staris bronza busto pri
+Hipokrato kiun, laŭ kelkaj aŭtoritatuloj, D-ro Hejdegero kutimis konsulti dum ĉiuj
+malfacilaj medicinaj kazoj. En la plej malhela angulo de la ĉambro staris alta, mallarĝa,
+kverka vestoŝranko kies pordo duonapertis kaj en kiu sendube kaŝiĝis skeleto.
+Inter du el la libroŝrankoj pendis spegulego, elmontrante altan kaj polvan surfacon ene
+de malbriliĝinta ora kadro. Inter multaj mirindaj rakontoj raportitaj pri tiu spegulo
+nombriĝis tiu hipotezanta ke interne de ĝia kadrospaco loĝas la spiritoj de ĉiuj mortintaj
+klientoj de la doktoro kaj ke kiam li enrigardas ĝin tiuj lastaj reciproke fiksrigardas
+el ĝi lian vizaĝon. La kontraŭan flankon de la ĉambro ornamis tutkorpa portreto
+pri juna virino vestita en la paliĝinta grandiozeco de silko, sateno kaj brokaĵo
+kaj kies vizaĝo estis tiel paliĝinta kiel ŝia robo. Antaŭ ĉirkaŭ duonjarcento D-ro Hejdegero
+estis edziĝonta kun la juna fraŭlino kiu tamen, ekspertinte ioman malsaniĝeton,<span class="tei tei-pb" id="page002">[pg 002]</span><a name="Pg002" id="Pg002" class="tei tei-anchor"></a>
+glutis medikamenton preskribitan far la amanto kaj mortis en la nupta nokto. Restas
+mencii la plej interesan kuriozaĵon de la kabineto: pezegan folivolumon, binditan en
+nigra ledo, kun enormaj arĝentaj agrafoj. Neniaj literoj aperis sur la dorso kaj neniu
+certis pri la titolo de la libro. Tamen ĉiuj supozis ĝin esti libro pri magio. Foje, kiam
+ĉambristino levis la libron por forbrosi la polvon, la skeleto ekklakis en la ŝranko,
+piedo de la bildigita fraŭlino eliris la portreton kaj surpaŝis la plankon, kaj pluraj
+vizaĝaĉoj ekmontriĝis elrigardante la spegulon. Samtempe la latuna kapo de Hipokrato
+kuntiris la brovojn kaj diris: "Sindetenu!"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tia estis la kabineto de D-ro Hejdegero. En la somera posttagmezo de nia
+rakonto, ronda ebonnigra tableto staris en la mezo de la ĉambro, surportante belforman
+kaj belartan vazon de tajlita vitro. La sunlumo trairis la fenestron, inter la
+pezaj festonoj de du paliĝintaj damaskaj kurtenoj, kaj transfalis senpere tiun vazon.
+Rezulte, milda pompo reflektiĝis de ĝi sur la cindrokolorajn vizaĝojn de la kvin maljunaj
+ĉirkaŭsidantoj. Staris sur la tablo ankaŭ kvar ĉampanglasoj.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Miaj karaj longatempaj geamikoj," ripetis D-ro Hejdegero, "ĉu mi rajtas
+peti vian helpon por efektivigi ege interesan eksperimenton?"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Nu, D-ro Hejdegero estis ege stranga maljuna sinjoro kies orginaleco jam
+estiĝis nukleo de mil fantaziaj rakontoj. Pluraj el tiuj fabeloj, mi hontiĝu tion konfesante,
+fontas eble el mia propra verdiremo kaj se iuj ajn teksteroj de la nuna
+rakonto konsternas la kredpovon de la leganto, mi bonvole konsentu fi-nomiĝi "mensogfabrikanto".</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiam la kvar gastoj de la doktoro lin aŭdis priparoli sian proponitan eksperimenton,
+ili atendis nenion pli mirindan ol musomortigon en aerpompilo aŭ araneaĵkontrolon
+per mikroskopo aŭ similan sensencaĵon per kiu li konstante kaj kutime
+ĝenetis siajn geamikojn. Sed sen atendi respondon D-ro Hejdegero lampaŝe transiris
+la ĉambron kaj revenis portante la saman pezegan, en nigra ledo binditan folion kiu
+laŭ ĝenerala onidirado estis magilibro. Dekroĉinte la arĝentajn agrafojn, li malfermis
+la volumon kaj de inter ties nigraliteraj paĝoj eltiris rozon, aŭ ion kiu antaŭe estis
+rozo, kvankam la verdaj folioj kaj karmezinaj petaloj nun bruniĝis kaj la antikva floro
+ŝajnis preta pulvoriĝi en la doktoraj manoj.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Tiu-ĉi rozo," diris D-ro Hejdegero, suspirante, "tiu sama velkinta kaj dispeciĝinta
+planto, floris antaŭ kvindek kvin jaroj. Ĝin donacis al mi Silvino Vardo, kies
+portreto pendas jene. Kaj mi intencis ĝin porti surbruste okaze de nia geedziĝo. Dum
+kvindek kvin jaroj mi konservis ĝin trezore inter la folioj de malnova libro. Nu
+ĉu eblas viaopinie ke tiu duonjarcenta rozo iam refloru?"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Sensencaĵo!" diris Vidvino Vajkerlio, kun malbonhumora kapŝancelo. "Pli
+bone estus demandi ĉu povas iam reflori la faltiĝinta vizaĝo de maljunulino?"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Spektadu!" respondis D-ro Hejdegero.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Li malkovris la vazon kaj ĵetis la rozon en la tie enhavatan akvon. Unue, la
+floro ripozis malpeze sur la surfaco de la likvaĵo, ŝajnante ensorbi nenian humidecon.
+Baldaŭ tamen komencis videbli malkutima ŝanĝiĝo. La premrompitaj kaj sekigitaj
+petaloj ekmoviĝetis, alprenis pli helan karmezinkoloreton, kvazaŭ la floro reanimiĝis<span class="tei tei-pb" id="page003">[pg 003]</span><a name="Pg003" id="Pg003" class="tei tei-anchor"></a>
+el mortŝajna dormado. La maldika tigo kaj foliarbranĉetoj verdiĝis. Jen estis la duonjarcenta
+rozo, aspektante tiel freŝe kiel tiam kiam Silvino Vardo unue ĝin donacis al
+sia amanto. Ĝi estis evidente en la komenca etapo de plenfloriĝo ĉar kelkaj el ĝiaj
+delikataj ruĝaj folioj krispiĝis ĉirkaŭ ties malseka flornodo, ene de kiu briletis du-tri
+roseroj.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Tio estas certe belega trompaĵo," diris la amikoj de la doktoro, sed iom
+senatente ĉar ili jam spektis pli grandajn miraklojn okaze de magiistaj prezentadoj.
+"Ni petu, kiel ĝi efektiviĝis?"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Ĉu neniam vi aŭdis pri Juneco-Fonto?" demandis D-ro Hejdegero. "Tiu
+kiun serĉis Ponco De Leono, la Hispana aventuristo, antaŭ du-tri jarcentoj?"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Sed ĉu iam Ponco De Leono ĝin malkovris?" demandis Vidvino Vajkerlio.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Ne," respondis D-ro Hejdegero, "ĉar neniam li ĝin serĉis en la ĝusta loko.
+La fama Juneco-Fonto, se mi ne eraras, situas en la suda parto de la Florida duoninsulo,
+ne malproksime disde Lago-Makako. Superombras ĝian fontejon pluraj gigantaj
+magnolioj kiuj, kvankam jarcentaraĝaj, aspektas tiel freŝe kiel violoj pro la kvalitoj de
+tiu mirinda akvo. Konato mia, prikonsciante mian scivolemon pri tiaj aferoj, sendis al
+mi tion kion vi vidas en la vazo."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kolonelo Kiligruo tusetis, kredante nenian vorton de la raporto de la doktoro.
+"Kaj kiun efikon tiu likvaĵo povas estigi en la homa korpo?"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Vi juĝu proprapersone, estimata Kolonelo," respondis D-ro Hejdegero. "Kaj
+vi ĉiuj, respektataj geamikoj miaj, bonvolu vin provizi per tiom da tiu admirinda
+likvaĵo kiel vi bezonos por reflorigi en vi la junecon. Miaflanke, maljuniĝinte tiel
+malfacile, mi sentas nepre nenian urĝon rejuniĝi. Kun via permeso tial mi kontentiĝos
+spektante deflanke la progreson de la eksperimento."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Dum li parolis D-ro Hejdegero plenigis la kvar ĉampanglasojn je Juneco-Fonto-akvo.
+Laŭaspekte, ĝi estis impregnita je eferveska gaso ĉar etaj globetoj
+supreniris konstante el la glasofundoj kaj eksplodetis ĉesurface en arĝenta ŝprucaĵo.
+Pro tio ke la likvoro difuzis plaĉan parfumon, la maljunuloj supozis ĝin enhavi
+afablajn kaj komfortajn kvalitojn. Kaj kvankam ili tre pridubis ties rejunigpovon, ili
+emis tuj ĝin trinki. D-ro Hejdegero petis tamen ke ili prokrastu kelkajn momentojn
+sian partoprenon en la eksperimento.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Antaŭ ol trinki, respektindaj geamikoj miaj," li diris, "dece estus ke,
+bazante viajn elektojn sur viaj jam longaj vivospertoj, vi estigu kelkajn ĝeneralajn
+regulojn por vin gvidi dum vi trapasos duan fojon la danĝerojn de la juneco. Konsideru
+kiel peke kaj honte estus, kun viaj apartaj avantaĝoj, ne fariĝi modeloj pri virto kaj
+saĝeco por ĉiuj junuloj de nia epoko!"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La kvar respektindaj geamikoj de la doktoro respondis nur per mallaŭta kaj
+tremanta ridado. Primokinda estis la ideo ke, prikonsciante kiel proksime rimorso
+postsekvas la paŝojn de eraro, ili povus iam ajn denove devojiĝi.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Tial, trinku!" diris la doktoro, riverencante. "Mi ĝojas esti tiel bone elektinta
+la studobjektojn de mia eksperimento."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Per ŝanceliĝemaj manoj ili levis la glasojn kontraŭlipen. La magian likvoron,<span class="tei tei-pb" id="page004">[pg 004]</span><a name="Pg004" id="Pg004" class="tei tei-anchor"></a>
+se verfakte ĝi posedis tiajn virtojn kiajn D-ro Hejdegero atribuis al ĝi, oni ne povintus
+disdoni al kvar homoj pli veeme ĝin bezonantaj. Ili aspektis kvazaŭ ili neniam antaŭe
+prikonsciis kio estas juneco aŭ plezuro, naskigite male far senileca Naturo kaj estante
+ekde ĉiam la grizaj, kadukaj, sensukaj, mizeraj estaĵoj nun sidantaj velkaŝultre ĉirkaŭ
+la tablo de la doktoro, sen sufiĉe da vivo en siaj animoj aŭ korpoj por iam ajn
+revigliĝi, eĉ responde al la ŝanco denove rejuniĝi. Ili eltrinkis la akvon kaj remetis
+surtablen siajn glasojn.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Efektive okazis preskaŭ tuja pliboniĝo en la aspekto de la kvaropo, ne malsame
+kiel tio kion estigintus glaso da malavara vino, kune kun subita brilo de ĝoja
+sunlumo heliganta samtempe iliajn vizaĝojn. Saniga sufuzo aperis sur iliaj vangoj, anstataŭante
+la cindran palon ilin dotintan per tiel kadavra aspekto. Ili rigardis unu la
+alian, supozante ke magia potenco verfakte komencis glatigi la profundajn kaj malĝojajn
+enskribojn kiujn Patro Tempo jam de tiom longe gravuris sur iliajn brovojn.
+Vidvino Vajkerlio rearanĝis sian ĉapon, sin sentante denove preskaŭ virino.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Havigu al ni pli da tiu mirinda akvo!" ili kriis avide. "Ni estas pli junaj sed
+ni ankoraŭ tro maljunas. Rapide! Havigu al ni pli!"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Paciencon, paciencon!" diris D-ro Hejdegero, kiu sidis kontrolante la eksperimenton
+kun filozofia objektiveco. "Vi pasigis longan tempon maljuniĝante. Certe vi
+konsentu pasigi almenaŭ duonhoron rejuniĝante. Tamen la akvo estas je via dispono."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Denove li plenigis iliajn glasojn je la junecolikvoro, el kiu sufiĉa kvanto restis
+ankoraŭ en la vazo por revenigi duonon el la maljunuloj de la urbo al la aĝo de siaj
+genepoj. Dum la globetoj ankoraŭ briletis surrande, la kvar gastoj de la doktoro ekkaptis
+siajn glasojn de sur la tablo kaj englutis seninterrompe la enhavaĵon. Ĉu temis
+pri iluzio? Eĉ dum la likvaĵo malsuprenfluis laŭ iliaj gorĝoj ĝi ŝajnis jam esti efektiviginta
+tutsistemajn ŝanĝojn. Iliaj okuloj klariĝis kaj heliĝis. Iliaj arĝentaj hararoj
+komencis rekoloriĝi. Ili ĉirkaŭsidis la tablon, tri mezaĝaj viroj kaj virino apenaŭ trapasinta
+sian plenforman ĉeftempon.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Mia kara vidvino, vi estas ĉarma!" ekkriis Kolonelo Kiligruo, kies okuloj
+fiksrigardis ŝian vizaĝon dum la tieaj aĝombroj forfuĝis same kiel malhelo el karmezina
+tagiĝo.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La bela vidvino konsciis, pro jam longa sperto, ke la komplimentoj de Kolonelo
+Kiligruo ne ĉiam baziĝas sur sobra vero. Tial ŝi stariĝis eksalte kaj alkuris la
+spegulon, ankoraŭ timante renkonti en ĝi la malbelan vizaĝon de maljunulino. Intertempe
+la tri sinjoroj kondutis en maniero pruvanta ke Juneco-Fonto posedis ebriigajn
+kvalitojn; escepte, kompreneble, se ilia spirita gajeco estis nur malpeza kapturniĝo
+kaŭzita de la subita forigo de multjara aĝpremo. La menso de S-ro Gaskojno preferis
+laŭŝajne pritrakti politikajn temojn: ĉu pasint-, nun- aŭ estonttempajn, ne facilis ekscii,
+ĉar jam dum kvindek jaroj la samaj ideoj kaj frazoj laŭmodis. Foje li klake elparolis
+plengorĝajn frazojn pri patriotismo, nacia gloro kaj civitanaj rajtoj. Alifoje li
+murmuris danĝeraĵojn, en ruza kaj priduba flustrado, tiel singarde ke eĉ lia propra
+konscienco apenaŭ sukcesis kapti la sekreton. Ceterfoje li parolis kun zorge mezuritaj
+emfazoj kaj en profunde cedema tono, iom kvazaŭ imperiestra orelparo aŭskultus liajn<span class="tei tei-pb" id="page005">[pg 005]</span><a name="Pg005" id="Pg005" class="tei tei-anchor"></a>
+bonekvilibritajn frazerojn. Intertempe Kolonelo Kiligruo ĉantaĉis ĝojan botelkanton,
+sonigante sian glason samritme kun la refreno, dum lia rigardo vagadis en la direkto
+al la plenfigura persono de Vidvino Vajkerlio. Aliflanke de la tablo S-ro Medborno
+okupiĝis pri matematika kalkulado strange intermiksita kun propono provizi Indonezion
+per glacio, jungante balenaron al polusaj glacimontoj.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Rilate al Vidvino Vajkerlio, ŝi staris ĉe la spegulo, riverencante kaj falsridetante
+antaŭ sia imago, ĝin salutante kiel amikinon kiun ŝi amis pli kare ol la tutan
+mondon. Ŝi alproksimigis la vizaĝon ŝovpoze apud la vitron, dezirante ekscii ĉu jam
+de longe memorata falto aŭ korvopiedaĵo verfakte malaperis. Ŝi kontrolis ĉu la
+neĝaĵo tiel nepre forfandiĝis el sia hararo ke ŝi ekrajtos flankenĵeti la antikvan
+ĉapon. Finfine, forturniĝante viglamove, ŝi alvenis iom dancpaŝe la tablon.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Mia kara multaĝa doktoro," ŝi ekkriis, "bonvolu min provizi per plua glaso!"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Certege, mia kara sinjorino, certege!" respondis la afabla doktoro. "Vidu, mi
+jam replenigis la glasojn."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Jen efektive staris la kvar glasoj, ĝisrande plenaj je tiu mirinda akvo, kies
+delikata ŝprucaĵo, dum ĝi foreferveskis de sur la surfaco, aspektis kiel la tremanta
+briletado de diamantoj. La suno preskaŭ finsubiĝis pro kio la ĉambro pli malheliĝis ol
+iam. Sed milda lunaspekta grandiozo brilegis el la vazo kaj alfiksiĝis egalpotence sur
+la kvar gastojn kaj la respektindan figuron de la doktoro. Sur altapogila, komplekse
+ĉizita, kverkoligna fotelo tiulasta sidis kun griza digno kiu taŭgintus al tiu sama Patro
+Tempo kies potencon neniu krom la nuna ĉeestantaro iam kontraŭstaris. Eĉ dum ili
+trinkegis la trian glasplenon da Juneco-Fonto-akvo, preskaŭ mirigis ilin la aspekto de
+lia mistera vizaĝo.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tamen en la sekvinta momento ĝojiga ekfluego da juna vivo trafluis kuglohaste
+iliajn vejnojn. Nun ili enestis la feliĉan ĉeftempon de juneco. Aĝo, kun sia mizera
+sinsekvo da zorgoj, malfeliĉoj kaj malsanoj, memoriĝis nur kiel ĝenega sonĝo el kiu
+ili ĝoje vekiĝis. La freŝa glaceo de la animo, tiel frue perdite, kaj sen kiu la alternaj
+scenoj de la mondo estintus nur galerio da paliĝintaj pentraĵoj, denove ĵetis sian
+sorĉon sur iliajn ĉiujn eblecojn.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Ni estas junaj! Junaj ni estas!" ili kriadis ĝojege.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Juneco, same kiel maljuneco, forvisis la forte distingajn trajtojn de mezaĝo
+kaj samaspektigis ilin ĉiujn. Ili estiĝis aro da gajaj junuloj, preskaŭ frenezigitaj per la
+ĝojega petolemo de siaj malmultaj jaroj. La plej rimarkinda rezulto de ilia gajeco estis
+ekemo primoki la feblecon kaj kadukecon de kiuj ili estis tiel lastatempe viktimoj. Ili
+ridis laŭte pri siaj pasintmodaj vestaĵoj: la larĝbaskaj jakoj kaj klaphavaj veŝtoj de la
+junaj viroj kaj la antikvaj ĉapo kaj robo de la floriĝanta junulino. Unu el ili trairis la
+plankon lampaŝe kiel podagra avo. Alia metis paron da okulvitroj rajdpoze sur la
+nazon kaj ŝajnigis studegi la nigraliterajn paĝojn de la magilibro. Tria sidiĝis sur
+fotelon kaj penadis imiti la respektindan dignon de D-ro Hejdegero. Tiam ĉiuj ekkriis
+ĝojege kaj ĉirkaŭsaltadis en la ĉambro. Vidvino Vajkerlio--se oni rajtas nomi vidvino
+tiel freŝaspektan fraŭlinon--alvenis saltetpaŝe la seĝon de la kuracisto, elmontrante
+kaprican ĝojon sur sia rozkolora vizaĝo.</p>
+
+<span class="tei tei-pb" id="page006">[pg 006]</span><a name="Pg006" id="Pg006" class="tei tei-anchor"></a>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Doktoro, kara maljuna animulo," ŝi ekkriis, "stariĝu kaj dancu kun mi!"
+Tiam la kvar novjunuloj ekridis eĉ pli laŭte, pensante kiel stranga figuro fariĝos la
+kompatinda maljuna kuracisto, kundanconte.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Bonvolu min pardoni," respondis la kuracisto mallaŭte. "Mi estas maljuna kaj
+reŭmata kaj jam finiĝis antaŭ multaj jaroj mia dancpova epoko. Sed iu ajn el tiuj
+gajaj junaj sinjoroj feliĉiĝos ekrajtonte danci kun tiel bela partnerino."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Dancu kun mi, Klarino!" ekkriis Kolonelo Kiligruo.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Ne, ne, estu mi ŝia partnero!" respondis laŭtvoĉe S-ro Gaskojno.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Ŝi promesis edziniĝi kun mi antaŭ kvindek jaroj!" kontraŭkriegis S-ro
+Medborno.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉiuj kuniĝis ĉirkaŭ ŝi. Unu kapteprenis avide ŝiajn du manojn. Alia ĉirkaŭbrakis
+unumane ŝian talion. La tria plonĝigis manon en la glaceajn buklojn amasiĝintajn
+sub la vidvina ĉapo. Ruĝiĝante, anhelante, luktante, riproĉetante, ridante, dum ŝia
+varma spirado ventumis laŭvice ĉiun vizaĝon ilian, ŝi strebis sin liberigi, tamen restis
+en ilia triobla ĉirkaŭbrako. Neniam vidiĝis pli vigla bildo pri junula rivaleco, kun
+sorĉa beleco kiel venkopremio. Tiomalgraŭe, pro stranga vidtrompado, kaŭzita per la
+malhelo de la ĉambro kaj la malnovtempaj vestaĵoj kiujn ili daŭre surportis, raportiĝas
+ke en la spegulo reflektiĝis la figuroj de tri maljunaj, grizharaj, velkintaj avoj
+konkurantaj ridindege por la magra malbeleco de ŝrumpinta avino.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tamen ili estis junaj. Tion pruvis iliaj avidaj pasioj. Ardigite ĝis freneziĝo per
+la koketado de la knabino-vidvino kiu nek cedis nek malcedis siajn favorojn, la tri
+rivaloj komencis interŝanĝi minacajn rigardojn. Sen liberigi la belan premiulinon, ili
+atakis feroce la kolon unu de la alia. Dum ili batalis tien kaj reen, la tablo renversiĝis
+kaj la vazo rompiĝis en mil pecetojn. La trezorvalora Juneco-Akvo fluis en brila
+likvaĵrubando trans la plankon, malsekigante la flugiletojn de papilio maljuniĝinta en
+la malpliiĝo de somero kaj surteriĝinta tie por morti. La insekto papiliumis malpeze tra
+la ĉambro kaj sin komfortigetis sur la neĝkoloran kapon de D-ro Hejdegero.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Bonvolu, bonvolu, sinjoroj! Mi petu, S-rino Vajkerlio!" emfaze diris la
+kuracisto. "Mi devas kontraŭprotesti tiun tumulton."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ili staris senmove kaj tremetis, ŝajnante sperti la senton ke Griza Tempo ilin
+revokas el ilia sunbrila juneco por ilin rekonduki profundege en la malvarman kaj
+malhelan valon de multaĝo. Ili rigardis D-ron Hejdegeron kiu sidis en sia tajlita
+fotelo, tenante en la mano la duonjarcentan rozon kiun li savis de inter la eroj de la
+rompiĝinta vazo. Responde al lia mangesto, la kvar tumultintoj residiĝis, kaj ege bonvole
+ĉar, malgraŭ ilia juneco, iliaj ĵusaj violentaj penadoj ilin ege lacigis.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"La rozo de mia kompatinda Silvino!" ekkriis D-ro Hejdegero, tenante la
+floron sub la lumo de la sunsubiĝaj nuboj. "Ŝajnas ke ĝi velkas denove."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj tiel okazis. Eĉ dum la kunvenintoj ĝin spektadis la rozo daŭre ŝrumpis,
+ĝis fariĝi tiel seka kaj rompebla kiel tiam kiam la kuracisto unue ĝin ĵetis en la
+vazon. Ĝin skuante, li forfaligis la kelkajn akvoglobetojn alkroĉiĝintajn al ties petaloj.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Mi amas ĝin tiel kare en tia kondiĉo kiel en ties rosa freŝeco," li komentis,
+premante la velkintan rozon kontraŭ siajn velkintajn lipojn. Dum li parolis, la papilio<span class="tei tei-pb" id="page007">[pg 007]</span><a name="Pg007" id="Pg007" class="tei tei-anchor"></a>
+falis tremetante de sur la neĝkolora kapo de la kuracisto ĝis la planko.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Liaj gastoj tremetis denove. Stranga malvarmo--ĉu korpa, ĉu spirita, ili malcertis--invadis
+ilin ĉiujn, iom post iom, kvazaŭ rampante. Ili sin rigardis unu la alian
+kaj fantaziis ke ĉiu efemera momento forbalaas unu el iliaj junecaj ĉarmoj, postlasante
+profundiĝantan falton tie kie antaŭe estis nenia. Ĉu temis pri iluzio? Ĉu la
+ŝanĝoj de ilia tuta vivtempo kunpremiĝis en tiel mallongan tempospacon kaj ĉu ili nun
+sidis, denove kvar multaĝuloj, kun sia maljuna amiko, D-ro Hejdegero?</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Ĉu ni tiel baldaŭe denove maljuniĝis?" ili ekkriis morne.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj efektive, tiaĵo okazis. La Juneco-Akvo disponis virton eĉ pli efemeran ol
+tiun de vino. Foreferveskis la deliro kiun ĝi antaŭe estigis. Jes ja, denove ili maljunis!
+Kun tremetanta impulso elmontranta ŝian virinecon, la maljunulino kunigis antaŭvizaĝe
+siajn senkarnajn manojn, dezirante ke la ĉerkokovrilo fermiĝu super ĝi se maleblas ke
+ĝi ne plu restu bela.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Jes, geamikoj! Denove vi maljunas," diris D-ro Hejdegero. "Kaj jen! la
+Juneco-Akvo elĉerpiĝas surgrunde. Tamen mi ne bedaŭras ĝian forpason. Se la fonto
+ŝprucegus antaŭ mia dompordo mem, mi ne kliniĝus por lavi miajn lipojn en ĝi. Ne,
+eĉ se ties deliro daŭrus ne momentojn, sed jarojn. Tia estas la leciono kiun vi lernigis
+al mi!"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sed la kvar geamikoj de la kuracisto nepre ne lernigis tian lecionon al si. Ili
+tuj elektis ekpilgrimadi al Florido kaj trinkadi tie--matene, tagmeze kaj nokte--Juneco-Fonto-akvon.</p>
+</div>
+
+<hr class="doublepage" /><div class="tei tei-div" style="margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+<a name="toc3" id="toc3"></a><a name="pdf4" id="pdf4"></a>
+<h1 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em"><span style="font-size: 173%">LA NIGRA VUALO DE LA PASTORO</span></h1>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La sakristiano staris sur la antaŭpordo de Milfordo-kunvendomo, vigle provtiretante
+la sonorilŝnuron. La multaĝuloj de la vilaĝo alvenis kliniĝpoze laŭ la strato.
+Brilvizaĝaj geknaboj kapriolis ĝoje apud siaj gepatroj aŭ imitis pli seriozan paŝritmon,
+prikonsciante la dignon de siaj dimanĉaj vestaĵoj. Netiĝintaj fraŭloj direktis laŭflankajn
+rigardojn al la belaj fraŭlinoj, ekopiniante ke la dimanĉa sunlumo ilin beligas
+eĉ pli altagrade ol en dumsemajnaj labortagoj. Kiam la homamaso plejparte jam atingis
+la antaŭpordon, la sakristiano komencis sonigi la sonorilon, fiksrigardante la pordon de
+Lia Pastora Moŝto Hupero. La unua ekvido pri la persono de la kleriko estus la signalo
+ke la sonorilo ĉesu funkcii.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Sed kion bona Pastoro Hupero portas survizaĝe?" ekkriis mirege la sakristiano.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉiuj aŭdintoj tuj returniĝis kaj ekvidis la personon de S-ro Hupero, alvenantan
+malrapidpaŝe kaj mediteme en la direkto al la kunvendomo. Komunakorde
+ĉiuj ektremis, pli mirigite ol se fremda kleriko alvenus anoncante sian celon senpolvigi
+la kusenojn de la predikejo de S-ro Hupero.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Ĉu vi certas ke estas nia pastoro?" demandis al la sakristiano Bonulo Grejo.</p>
+
+<span class="tei tei-pb" id="page008">[pg 008]</span><a name="Pg008" id="Pg008" class="tei tei-anchor"></a>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Sed certege estas bona S-ro Hupero," respondis la sakristiano. "Li estis
+interŝanĝonta predikejojn kun Pastoro Ŝuto de Vestburgo. Tamen hieraŭ Pastoro Ŝuto
+sendis mesaĝon al li pardonpetantan pri lia devo fari funebran predikon."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Eble ŝajnas malgranda la kaŭzo de tiom da mirego. S-ro Hupero, ĝentlemana
+viro de ĉirkaŭ tridek jaroj, kvankam ankoraŭ fraŭlo, estis vestita kun deca klerika
+bonordo, kvazaŭ zorgema edzino amelintus lian kolumon kaj forbrosintus la semajnan
+polvon de sur lia dimanĉa kompleto. Lia aspekto elmontris ununuran mirindaĵon.
+Volvite ĉirkaŭ lia frunto kaj pendante antaŭ lia vizaĝo tiel malsupre ke lia spirado ĝin
+tremigis, nigra vualo kaŝis la trajtojn de S-ro Hupero. Vidite de pli proksime, ĝi
+ŝajnis konsisti el du krepfaldaĵoj entute kovrantaj lian vizaĝon krom la buŝo kaj la
+mentono sed verŝajne ne interrompantaj lian vidkampon, nur malheligantaj sendube
+ĉiujn vivajn kaj senvivajn estaĵojn. Surportante antaŭvizaĝe tiun mornan ombrilon,
+bona S-ro Hupero daŭre antaŭenpromenis, malrapid- kaj trankvilpaŝe, iom kliniĝante,
+rigardante la teron, same kiel okazas ĉe abstraktatemaj pensantoj, tamen afable
+kapsalutante tiujn preĝejanojn siajn ankoraŭ atendantajn sur la antaŭkunvendoma
+ŝtuparo. Tiel forte miregis tiuj lastaj tamen ke apenaŭ ili agnoskis la saluton.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Mi ne sukcesas kredi ke la vizaĝo de bona S-ro Hupero kaŝiĝas malantaŭ tiu
+krepopeco," diris la sakristiano.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Ne plaĉas al mi la afero," murmuris maljunulino dum ŝi eniris lampaŝe la
+kunvendomon. "Li sin aliigis, nur kaŝinte la vizaĝon, en hororaĵon."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Nia pastoro freneziĝis!" ekkriis Bonulo Grejo, lin postsekvante trans la
+sojlon.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Onidirado pri ia neklarigebla fenomeno jam antaŭiris S-ron Huperon en la
+kunvendomon kaj estigis grandan moviĝadon inter la preĝejanoj. Nur malmultaj sukcesis
+daŭre antaŭenrigardi dum la pleĵmulto preferis turni la kapon pordodirekten.
+Multaj ekstariĝis kaj returniĝis duoncirkle. Pluraj knabetoj surgrimpis la seĝojn, tiam
+regrimpis malsupren kun horora bruego. Estiĝis ĝenerala maltrankvilo, susurado de
+virinroboj kaj subseĝa movado de virpiedoj, multe malakordante kun tiu silenta bonordo
+devanta akompani la eniron de la pastoro. Sed S-ro Hupero ŝajnis ne rimarki la
+perturbiĝon de siaj samreligianoj. Li eniris kun preskaŭ sensona paŝo, klinetis la kapon
+al la ambaŭflankaj sidbenkoj, riverencis preterpasante sian plej aĝan preĝejanon,
+grizharan praavon sidantan sur meztraireja fotelo. Strange estis rimarki kiel malrapide
+tiu respektinda viro konsciis pri malkutimaĵo en la aspekto de sia pastoro. Li ŝajnis ne
+partopreni plenkonscie la ĝeneralan miregon ĝis kiam S-ro Hupero laŭgrimpis la
+ŝtuparon kaj sin elmontris en la predikejo vizaĝ--al--vizaĝe, krom pri la nigra vualo,
+kun sia preĝejanaro. Tiun misteran emblemon li neniam fortiris. Ĝi ŝanceliĝis kun lia
+konstantritma spirado dum li laŭtlegis la psalmon. Ĝi pendigis sian malhelon inter li
+kaj la sankta paĝo dum li deklamis la elektitajn Bibliajn eltiraĵojn. Dum li preĝis la
+vualo kuŝis peze sur lia suprenlevita vizaĝo. Ĉu li celis tiun kaŝi antaŭ la timiga
+Estaĵo kiun li alparolis?</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiel forta estis la efekto estigita de tiu simpla krepopeco ke pli ol unu malsolidnerva
+virino devis eliri la kunvenejon. Eblas tamen ke la palvizaĝaj kultanoj estis<span class="tei tei-pb" id="page009">[pg 009]</span><a name="Pg009" id="Pg009" class="tei tei-anchor"></a>
+preskaŭ tiel timiga vidaĵo al la pastoro kiel la nigra vualo al ili.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">S-ro Hupero konatiĝis kiel bona, sed ne energia, predikisto. Li entreprenis
+survojigi siajn preĝejanojn Ĉiel-direkten pere de mildaj konvinkaj influoj anstataŭ ilin
+alpeli tien pere de Sankta-Vortaj tondraĵoj. La prediko kiun li nun deklamis distingiĝis
+pro la samaj stilaj kaj manieraj trajtoj kiel la kutimaj ekzemploj de lia predikeja
+oratorado. Tamen estis io, ĉu en la sentemeco de la diskurso mem, ĉu en la imago de
+la aŭskultantoj, kiu faris ĝin la plej potenca parolado kiun ili iam aŭdis eliri la
+pastorajn lipojn. Tinkturetis ĝin, iom pli malhele ol kutime, la milda malĝojo de la
+temperamento de S-ro Hupero. La temo pritraktis sekretan pekadon kaj tiujn malfeliĉajn
+misterojn kiujn ni kaŝas al niaj plej proksimaj kaj plej karaj kunvivantoj kaj
+kiujn plaĉas al ni kaŝi al nia propra konscio, eĉ forgesante ke la Ĉioscianto scipovas
+ilin malkovri. Li kvazaŭ spirprovizis siajn vortojn per subtila potenco. Ĉiu aŭskultanto,
+la plej senkulpa knabino, la plej malmolkora viro, opiniis ke la predikanto alvenis ilin
+ŝtelpaŝe, malantaŭ sia terura vualo, kaj malkovris ilian hamstritan provizon da korpa
+aŭ mensa pekado. Multaj etendis surbruste siajn interfalditajn manojn. La dirado de
+S-ro Hupero ampleksis nenion teruran. Almenaŭ, enestis ĝin nenia perforto. Tamen,
+reage al ĉiu vibrosono de lia malĝoja voĉo, la aŭskultantoj ektremetis. Ilian miron
+akompanis senpeta patoso. Tiel forte la aŭskultantoj sentis malkutiman econ ekaktiviĝi
+en sia pastoro ke ili sopiris al ventospireto povonta flankenblovi la vualon, preskaŭ
+kredante ke ĉi-malantaŭe malkovriĝos nekonata vizaĝo, kvankam formo, gesto kaj
+voĉo apartenas al S-ro Hupero.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Je la fino de la Di-servo la preĝejanoj eliris haste kaj kun maldeca senordo,
+avide dezirante transsciigi sian ĝis tiam briditan miron, sentante malpeziĝi siajn
+spiritojn en la tuja momento post kiam ili ne plu vidis la nigran vualon. Iuj kuniĝis en
+malgrandaj cirkloj, sin premante unu kontraŭ la alian, samtempe ke kunkapiĝe iliaj
+buŝoj vigle flustradis. Aliaj hejmeniris solapersone, envolvite en silenta meditado.
+Ceteraj parolis laŭte, profanante la Sabatan tagon per pompa ridado. Kelkaj ŝancelis
+siajn saĝemajn kapojn, sugestante apartan scipovon penetri la misteron. Unu-du el ili
+asertis ke nepre ne temas pri mistero sed pri la okuloj de S-ro Hupero, bezonantaj
+ŝirmilon pro malbona vidkapablo okazigita per la uzado de noktomeza lampo. Post iom
+da tempo elvenis ankaŭ bona S-ro Hupero, malantaŭ sia preĝejanaro. Turnante sian
+vualitan vizaĝon de unu grupo al alia, li elmontris taŭgan respekton al la grizharuloj,
+salutis la mezaĝulojn kun bonkora digno kiel amiko kaj spirita gvidanto, agnoskis la
+junulojn kun miksaĵo da aŭtoritato kaj amo, kuŝigis la manojn sur la kapojn de la
+infanoj por ilin beni. Tiel li kutimis agi ĉiam en la Sabata tago. Strangaj kaj konsternitaj
+rigardoj rekompencis lian ĝentilecon. Neniu, kontraŭe al pasintokaze, deziris sin
+honorigi kunpromenante ĉeflanke de la pastoro. Maljuna bienulo Saŭndero, sendube
+pro hazarda memorpaneo, forgesis inviti S-ron Huperon al sia tablo kie antaŭe la
+estimata kleriko kutimis beni la manĝon preskaŭ ĉiun dimanĉon ekde sia postenigo ĉe
+la preĝejo. Li revenis tial al la pastordomo kie, malfermante la pordon, li turnis la
+kapon en la direkto al la preĝejanoj, kiuj ĉiuj lin fiksrigardis. Malĝoja rideto briletis
+malklare de malantaŭ la vualo, flagretis ĉirkaŭ lia buŝo, glimetis dum li malaperis.</p>
+
+<span class="tei tei-pb" id="page010">[pg 010]</span><a name="Pg010" id="Pg010" class="tei tei-anchor"></a>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Kiel strange," diris virino, "ke simpla nigra vualo, samspeca kiel virina
+ĉapelvualo, povus sur la vizaĝo de S-ro Hupero fariĝi tia teruraĵo!"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Io certe malbonfartas en la menso de S-ro Hupero," asertis ŝia edzo, la
+vilaĝa kuracisto. Sed la plej stranga trajto de la afero estas la efekto kiun estigas tiu
+kaprico eĉ ĉe seriozmensulo kiel mi. La nigra vualo, kvankam ĝi kovras nur la
+pastoran vizaĝon, trudas sian influon al lia tuta persono kaj fantomaspektigas lin de
+kapo al piedo. Ĉu vi ne spertas la saman senton?"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Verfakte, jes!" respondis la virino. "Kaj mi ja ne konsentus soliĝi kun li
+interŝanĝe de la tuta mondo. Mi scivolas ĉu li ne timas soliĝi kun si mem?"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Viroj foje tielas," diris ŝia edzo.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La posttagmeza Di-servo okazis en similaj cirkonstancoj. Je ties fino sonorilo
+anoncis la funebran ceremonion de juna virino. La parencoj kaj amikoj jam kuniĝis en
+la domo kaj la malpli intimaj konatoj staris disloke antaŭ la pordo, priparolante la
+bonajn kvalitojn de la mortinto, kiam interrompis ilian paroladon la apero de S-ro
+Hupero, daŭre kovrata de sia nigra vualo, kiu tamen estis nun konvena emblemo. La
+kleriko enpaŝis la ĉambron kie elmontriĝis la kadavro kaj antaŭenkliniĝis super la
+ĉerko, dironte lastan adiaŭon al sia forpasinta preĝejano. Dum li kliniĝis, la vualo
+pendis vertikallinie ekde lia frunto, rezulte de kio, se ŝiaj palpebroj ne jam ĝisĉiameterne
+fermiĝis, eble la morta fraŭlino povintus vidi lian vizaĝon. Ĉu S-ro Hupero
+antaŭtimis ŝian rigardon kaj pro tio ekretenis hastamane la nigran vualon? Preĝejanino
+spektinta la intervjuon inter mortinto kaj vivanto ne hezitis aserti ke, en la momento
+kiam la klerikaj trajtoj malkovriĝis, la kadavro iom tremetis, susurigante la
+mortotukon kaj muslinan ĉapon, kvankam la vizaĝo konservis la trankvilon de la
+morto. Superŝtica maljunulino estis la sola persono vidinta tiun fenomenon. Post la
+ĉerkovizito S-ro Hupero enpaŝis la ĉambron de la lamentantoj, kaj de tie aliris la
+ŝtuparsupron por tie eldiri la funebran preĝon. Tenervorta kaj korafekcia preĝo ĝi
+estis, plena je malĝojo, tamen tiel saturite de ĉielaj esperoj ke muziko de paradiza
+harpo, tanĝita far fingroj de mortintoj, ŝajnis aŭdiĝeti inter la plej malfeliĉaj
+eldirtonoj de la pastoro. La aŭskultantaro tremis, kvankam ili komprenis lin nur
+malklare kiam li preĝis ke ili kaj li mem kaj la tuta homaro estu pretaj, same kiel li
+certis ke la mortinta junulino jam pretis, por tiu timiga horo iun tagon forkaptonta la
+vualon de antaŭ iliaj vizaĝoj. La ĉerkoportantoj eliris pezpaŝe kaj la lamentantoj
+postsekvis, malĝojigante la tutan straton, mezvoje inter la antaŭenirinta mortinto kaj
+S-ro Hupero, postveninta kun lia nigra vualo.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Kial vi malantaŭenrigardas?" diris promenanto al sia kunpromenanto.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Mi fantaziis," ŝi respondis, "ke la pastoro kaj la animo de la fraŭlino kuniras
+man-en-mane."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Ankaŭ mi, kaj en la sama momento," diris la alia.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiun nokton la plej belaspekta homparo de vilaĝo Milfordo estis geedziĝonta.
+Kvankam taksite kiel melankoliulo, S-ro Hupero estigis por tiaj okazoj serenan feliĉon
+ofte instigantan simpatian rideton ĉe la kunfestantoj kiuj malaprobintus pli viglan
+ĝojegon liaflankan. Nenia kvalito de lia karaktero pli alte amigis lin ol tiu. La gastaro<span class="tei tei-pb" id="page011">[pg 011]</span><a name="Pg011" id="Pg011" class="tei tei-anchor"></a>
+atendis malpacience lian alvenon, esperante ke nun jam disipiĝis la stranga miro
+amasigita ĉirkaŭ li dum la tago. Ne rezultis tiaĵo tamen. Kiam S-ro Hupero alvenis la
+unua vidaĵo kiun ilia rigardo surfalis estis la sama, horora, nigra vualo jam antaŭe
+des pli malĝojiginta la funebran ceremonion kaj nun aŭguranta por la geedziĝo nur
+malbonfarton. Tia estis ĝia tuja efekto sur la gastojn ke ŝajnis malheligi la lumon de
+la kandeloj nubo elruliĝinta krepuskamaniere de malantaŭ la nigra krepo. La geedziĝparo
+ekstariĝis antaŭ la pastoro. Sed la malvarmaj fingroj de la novedzino tremetis en
+la tremanta mano de la novedzo. Pro ŝia mortaspekta palo la gastoj ĉirkaŭflustre
+hipotezis ke eliris sian tombon por edziniĝi la fraŭlino entombigita antaŭ kelkaj horoj.
+Se iam alia geedziĝrito tiel mornis, estis devige tiu fama ceremonio kies festosonorilo
+ŝanĝiĝis en mortoanoncilon. Post finevoluigi la ceremonion, S-ro Hupero lipenlevis
+glason da vino kaj voĉe deziris feliĉon al la novgeedzoj kun sinsekvo da milde amuzaj
+eldiraĵoj devontaj heligi la mienojn de la gastoj, kvazaŭ per gajeta fajreja lumeto. En
+tiu momento, ekvidinte sian figuron en la spegulo, la pastoro sentis en sia spirito la
+saman hororon per kiu la nigra vualo jam superverŝis ĉiujn aliajn gastojn. Lia korpo
+tremetaĉis, liaj lipoj blankiĝis, li terendisverŝis la ankoraŭ ne gustumitan vinon kaj
+forkuris en la malhelon. Ankaŭ Tero surportis propran Nigran Vualon.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La sekvintan tagon la tuta vilaĝo Milfordo priparolis preskaŭ nenion krom la
+nigra vualo de Pastoro Hupero. Tio, kaj la mistero kaŝata malantaŭ ĝi, disponigis diskutadtemon
+al konatoj renkontiĝantaj sur la strato kaj al dommastrinoj interklaĉantaj
+tra siaj malfermitaj fenestroj. Ĝi estis la unua novaĵo kiun la drinkejestro anoncis al
+siaj klientoj. La geknaboj pribabiladis ĝin survoje al la lernejo. Iu imitema impertinentuleto
+kovris la vizaĝon per malnova nigra naztuko kaj tiel timigis siajn kunludantojn
+ke li timigis ankaŭ sin ĝis preskaŭa freneziĝo fontinta el lia ŝercemeco.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mirinde estis ke el ĉiuj klaĉemuloj kaj malrespektemuloj de la paroĥo neniu
+kuraĝis starigi al S-ro Hupero la simplan demandon, kial li tiel agas? Antaŭe, kiam
+ajn estiĝis inter la preĝejanoj la plej eta okazo starigi tiajn demandojn, neniam konsilantoj
+mankis kaj neniam li malkonsentis konduti laŭ iliaj juĝoj. Se iam li eraretis,
+tio okazis pro tiel doloriga grado da malmemfido ke eĉ la plej mildavorta malaprobo
+lin igis konsideri la koncernan sengravaĵon kiel krimon. Tamen, kvankam bone
+konante tiun komplezan debilecon, nenia aparta paroĥano elektis pritrakti la nigran
+vualon kiel temon por amika protestado. Estis sento de timego, nek malkaŝe agnoskita
+nek zorge kaŝita, kiu instigis ĉiun respondecigi ĉiun alian ĝis tiam kiam finfine
+necesis sendi al S-ro Hupero preĝejan delegacion devigitan pridiskuti la misteron kun
+li antaŭ ol ĝi ekskandaliĝu. Neniam ambasadularo tiel malbone plenumis siajn devojn.
+La pastoro ilin akceptis kun amika ĝentileco, sed silentiĝis post kiam ili sidiĝis, lasante
+entute al siaj vizitantoj la ŝarĝon anonci sian gravan celon. La temo, ni rajtas supozi,
+sufiĉe evidentis. Jen estis la nigra vualo ĉirkaŭiranta la frunton de S-ro Hupero kaj
+kaŝanta ĉiun vizaĝtrajton super lia trankvila buŝo sur kiu fojfoje ili sukcesis percepti
+la brileton de malĝoja rideto. Tamen la krepopeco, laŭ ilia imago, ŝajnis antaŭpendi
+lian koron, simbolo pri timiga sekreto inter li kaj ili. Se la vualo flankenĵetiĝus, eble
+ili ĝin priparolus libere, sed ne antaŭ tio. Tial ili sidis dum longa tempo, sen paroli,<span class="tei tei-pb" id="page012">[pg 012]</span><a name="Pg012" id="Pg012" class="tei tei-anchor"></a>
+konfuzite, kaj forturniĝante maltrankvile el la perceptokampo de S-ro Hupero, kies
+okuloj ŝajnis, laŭ ilia supozo, fiksiĝi sur ili kun nevidebla rigardo. Finfine la deputitoj
+revenis embarasite ĉe siaj elektintoj, juĝante la aferon tro grava por ke ĝin pritraktu
+reprezentantaro malpli altranga ol ĉiupreĝeja konsilio, aŭ eĉ eble, laŭbezone, ĝenerala
+sinodo.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Estis en la vilaĝo tamen unu persono kiun ne trafis la miro trudita al ĉiuj aliaj
+far la nigra vualo. Kiam la deputitoj revenis sen klarigo aŭ eĉ sen esti kuraĝinta peti
+klarigon, ŝi, kun la trankvila energio de sia karaktero, decidiĝis forpeli la strangan
+nubon ŝajnantan amasiĝi ĉirkaŭ S-ro Hupero en ĉiu momento pli malhele ol antaŭe.
+Kiel lia promesita edzino ŝi rajtis ekscii kion kaŝas la nigra vualo. Okaze de la unua
+vizito de la pastoro tial ŝi malfermis la temon kun senpera simpleco kiu plifaciligis la
+taskon kaj por li kaj por ŝi. Post kiam li sidiĝis, ŝi fiksis sian rigardon konstante sur
+la vualon sed neniel perceptis en ĝi la timigan malĝojon tiom miregigintan la preĝejanaron.
+Ĝi estis ordinara duobla krepfaldaĵo pendanta ekde lia frunto ĝis la buŝo kaj
+iom moviĝanta laŭ lia spiradritmo.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Ne," ŝi diris plenvoĉe kaj ridetante, "enestas tiun krepopecon nenio terura,
+krom tio ke ĝi kaŝas vizaĝon kiun ĉiam plaĉas al mi rigardi. Venu, bonsinjoro, permesu
+ke la suno ekbrilu de malantaŭ la nubo. Unue, formetu vian nigran vualon.
+Tiam diru al mi kial vi ĝin surmetis."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La rideto de S-ro Hupero briletis malklare.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Alvenos la horo," li diris, "kiam ĉiuj ni forĵetos niajn vualojn. Bonvolu ne
+malaprobu, tre kara amikino, ke ĝis tiam mi daŭre surportu tiun-ĉi krepopecon."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Ankaŭ viaj vortoj konsistigas misteron" respondis la juna fraŭlino. "Almenaŭ
+formetu la vualon de antaŭ ili."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Elizabeto, tion mi faros," li diris, "ĝis la limo rajtigita de mia ĵuro. Eksciu,
+tial, ke ĉi-tiu vualo estas signo kaj simbolo, kaj estas mia devo ĝin surporti ĉiam, kaj
+en helo kaj en malhelo, kaj en soleco kaj antaŭ la rigardo de homamasoj, kaj kun
+fremduloj kaj kun konataj geamikoj. Nenia vivanta okulo vidos ĝin fortiriĝi. Necesas
+ke tiu-ĉi morna ŝirmilo apartigu min disde la mondo. Eĉ vi, Elizabeto, neniam rajtos
+eniri malantaŭ ĝi."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Kiu malfeliĉiga aflikto surfalis vin," ŝi petis serioze, "por ke vi tial ĝis ĉiam
+malheligu viajn okulojn?"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Se ĝi estas simbolo pri lamentado," respondis S-ro Hupero, "mi havas, sendube
+same kiel la plejmulto el homoj, malĝojojn sufiĉe malhelajn por rajtigi ke nigra
+vualo reprezentu ilin."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Sed kio okazos se la mondo ne konsentos kredi ke viaj malĝojoj devenas el
+senkulpa fonto?" insistis Elizabeto. "Kvankam vi estas amata kaj respektata, povus
+estiĝi oniflustraĵoj proponantaj ke vi kaŝas vian vizaĝon pro konscio pri sekreta
+pekado. Honore al via sankta posteno, forigu tian skandalaĵon!"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Siaj vangoj ruĝiĝis dum ŝi aludis la naturon de la onidiraĵoj jam ĉirkaŭirantaj
+en la vilaĝo. Sed la mildeco de S-ro Hupero ne lin forlasis. Li eĉ ridetis denoveĝi<span class="tei tei-pb" id="page013">[pg 013]</span><a name="Pg013" id="Pg013" class="tei tei-anchor"></a>
+estis tiu sama malfeliĉa rideto havanta ĉiam la aspekton de malklara lumbrileto elvenanta
+la malantaŭvualan malhelon.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Se mi kaŝas la vizaĝon pro malĝojo, estas sufiĉa kaŭzo," li respondis
+simplamaniere. "Kaj se mi ĝin kaŝas pro sekreta peko, kiu homo ne povus agi same?"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj per tiu milda sed nesuperebla obstino li rezistis al ĉiuj petegoj ŝiaj.
+Longan tempon Elizabeto sidis senparole. Dum kelkaj momentoj ŝi ŝajnis perdiĝi en
+meditado, konsiderante verŝajne kiujn novajn rimedojn necesas utiligi por eltiri sian
+fianĉon el tiel malhela fantazio kiu, se ĝi ne havis alian signifon, estis eble simptomo
+pri mensa malsano. Kvankam ŝi disponis pri pli stabila karaktero ol li, larmoj malsuprenruliĝis
+laŭ ŝiaj vangoj. Sed subite, preskaŭ tujege, nova sento anstataŭis ŝian
+malĝojon. Dum ŝiaj okuloj fiksrigardis senpercepte la nigran vualon, eke, kiel krepusko
+pleniginta sen antaŭanonco la aeron, ĝiaj teruroj ĉirkaŭfalis ŝin. Ŝi stariĝis kaj
+sin postenigis, tremante, antaŭ li.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Kaj tial ĉu finfine vi sentas tion?" li diris funebre.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ŝi respondis nenion sed kovris la okulojn permane kaj forturniĝis por eliri la
+ĉambron. Li antaŭenhastis kaj mankaptis ŝian brakon.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Pacienciĝu pri mi, Elizabeto!" li ekkriis arde. "Ne forlasu min, kvankam
+laŭnecese ĉi-tiu vualo nin apartigu tie-ĉi surtere. Estu mia kaj de nun antaŭen estos
+nenia vualo sur mia vizaĝo, nenia malhelo inter niaj animoj! Ĝi estas nur dumviva, ne
+dumeterneca vualo! Ho! vi neniel scias kiel soleca mi estas, kaj kiel timema, estante
+sola malantaŭ mia nigra vualo. Ne forlasu min por ĉiam en ĉi-tiu mizera malhelo!"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Levu nur unu fojon la vualon kaj enrigardu mian vizaĝon," diris ŝi.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Neniam! Tio ne povas okazi!" respondis S-ro Hupero.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Tial adiaŭ!" diris Elizabeto.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ŝi eligis sian brakon de sub lia alpreno kaj malrapide foriris, paŭzante ĉe la
+pordo por estigi ununuran, longan, tremantan rigardon ŝajnantan preskaŭ penetri la
+misteron de la nigra vualo. Sed, malgraŭ sia malĝojo, S-ro Hupero ridetis, pensante
+ke, eĉ se la hororoj tiel ombre reflektataj de la vualo ne povis ne kontraŭstarigi en
+profunda malhelo du el la plej karemaj geamantoj, apartigis lin disde nepra feliĉo nur
+materiala emblemo.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ekde tiu momento neniu entreprenis forigi la nigran vualon de S-ro Hupero
+nek ekscii, per senpera peto, la sekreton laŭsupoze kaŝatan de ĝi. Homoj pretendantaj
+superi popolajn antaŭjuĝojn ĝin konsideris kiel nur unu el tiuj malkomunaj emoj ofte
+miksiĝintaj inter la seriozaj agoj de viroj alie bonsencaj kaj ilin tinkturetintaj ĉiujn per
+sia aparta speco de frenezio. La popolamaso tamen juĝis S-ron Huperon preterripara
+ĝenanto. Li ne sukcesis promenadi laŭstrate kun iu ajn mensa trankvilo tiom li konsciis
+ke afablaj kaj timidaj homoj flankenturniĝos por lin eviti dum alihumoraj homoj sin
+devigos sin ĵeti obstaklocele sur lian vojon. La malafableco de tiuj lastaj necesigis ke
+li rezignu pri sia kutima krepuskohora piedirado al la tombejo, ĉar kiam li sin apogis
+penseme sur la enirpordegon, ĉiam de malantaŭ la tomboŝtonoj vizaĝoj spione
+rigardetis lian nigran vualon. Ĉirkaŭiris onidiraĵa fablaĵo laŭ kiu alpelis lin tien la
+fiksrigardoj de la mortintoj. Malĝojigis lin ĝisfunde de lia bonvola koro observi kiel la<span class="tei tei-pb" id="page014">[pg 014]</span><a name="Pg014" id="Pg014" class="tei tei-anchor"></a>
+infanoj forfuĝis antaŭ lia alveno, interrompante siajn plej gajajn ludojn eĉ kiam lia
+melankolia figuro ekvidiĝis ankoraŭ fordistance. Ilia instinkta timego sentigis al li pli
+forte ol iu ajn alia kialo tion ke prelernatura hororo interteksiĝis kun la fadenoj de la
+nigra krepo. Verdire, laŭ ĝenerala publika raportado, lia propra antipatio pri la vualo
+estis tiel granda ke li neniam volonte pasis antaŭ spegulo nek kliniĝis por trinki el
+trankvilsurfaca fonto por ke en ties paca sino li ne sin ektimigu. Tia konduto kredindigis
+la flustradiraĵojn laŭ kiuj la konscienco de S-ro Hupero lin torturas pro iu
+granda krimo tro horora por ke li entute kaŝu ĝin aŭ ĝin aludu alie ol malklare. Tial,
+de malantaŭ la nigra vualo, nubo ruliĝis en la helan sunbrilon, dubasencaĵo pri peko
+aŭ malĝojo kiu ĉirkaŭvolvis la kompatindan pastoron kaj malhelpis ke amo aŭ kompato
+iam lin atingu. Oni diris ke fantomo kaj demono kunagis kun li tie. Kun internaj tremegoj
+kaj eksteraj teruroj li piediradis seninterrompe en ĝia ombro, palpserĉante malhele
+en sia animo aŭ spektante ekster si tra tiu perilo kiu malĝojigis la tutan mondon.
+Eĉ la senleĝa vento, laŭ onikredado, respektis lian timigan sekreton kaj neniam
+flankenblovetis la vualon. Tamen bonhomo S-ro Hupero daŭre ridetis malfeliĉe al la
+palaj vizaĝoj de la mondeca homamaso dum li preterpasis.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Inter ĉiuj siaj malbonaj influoj, la nigra vualo estigis tiun solan bonan rezulton:
+ĝi faris el ties portanto ege efika pastoro. Pere de sia mistera emblemo--ĉar
+ne estis alia ŝajna kaŭzo--li fariĝis ege potenca viro super animoj angorantaj pro
+peko. Liaj konvertitoj ĉiam lin estimis kun aparta timego sia, afirmante, kvankam nur
+figure, ke, antaŭ ol li kondukis ilin al ĉiela lumo ili eniris ĉe li malantaŭ la nigra
+vualo. Efektive, ĝia malhelo scipovigis lin kompati ĉiujn senlumajn tendencojn.
+Morantaj pekintoj alvokis laŭtvoĉe S-ron Huperon kaj malkonsentis finspiradi ĝis kiam
+li alvenis, malgraŭ tio ke kiam li antaŭenkliniĝis por flustri konsolaĵojn, ili
+ektremegis pro la vualita vizaĝo tiel intime alproksimiĝinta ilian. Tiaj estis la teruroj
+de la nigra vualo eĉ kiam la morto nudigis lian vizaĝon. Havante nur la malutilan
+celon rigardi lian figuron, ĉar estis malpermisite ekvidi lian vizaĝon, fremduloj
+vojaĝis longajn distancojn por partopreni en la Di-servoj de la preĝejo. Sed multaj ne
+sukcesis forlasi la kunvendomon sen antaŭe ektremegi! Foje, dum la estrado de
+Guberniestro Belĉero, la instancoj invitis S-ron Huperon deklami la elektopredikon.
+Kovrite de sia nigra vualo, li staris antaŭ la ĉefadministristo, la konsilio, kaj la
+reprezentantoj kaj estigis tiel profundan efekton ke poste la leĝproponojn de tiu jaro
+karakterizis la tuta malĝojo kaj la plena pieco de nia plej frua prapatra rego.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiumaniere S-ro Hupero pasigis longan vivon; senriproĉa pri siaj eksteraj
+agoj, tamen envolvita en mornaj suspektoj; afabla kaj amema, tamen ne amata kaj
+iom timata; homo staranta aparte disde aliaj homoj, evitata kiam tiuj estas bonsanaj
+kaj feliĉaj, sed ĉiam alvokata por tiujn helpi en horoj de morta angoro. Dum la jaroj
+daŭre forpasis, fatigante siajn neĝojn sur lian zibelkoloran vualon, li akiris kromnomon
+inter ĉiuj Nov-Angliaj preĝejoj kiuj komunakorde lin nomumis Patro Hupero.
+Preskaŭ ĉiuj komencepokaj preĝejanoj liaj, estante jam mezaĝaj kiam li alvenis, nun
+delonge forpasis, forbalaite okaze de funebraj ceremonioj siaj. Unuan preĝejanaron li
+havis en la preĝejo, duan pli homabundan en la preĝeja tombejo. Kaj nun, laborinte<span class="tei tei-pb" id="page015">[pg 015]</span><a name="Pg015" id="Pg015" class="tei tei-anchor"></a>
+tiel malfruhore en la vesperon de sia vivo, kaj plenuminte sian laboron tiel altkvalite,
+bona Patro Hupero nun ekrajtis mallaciĝi.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Pluraj homoj videblis en la ombrita kandellumo de la mortoĉambro de la maljuna
+kleriko. Samsangajn parencojn li ne havis. Tamen ĉeestis la eventon la dece
+serioza, kvankam senemocia, kuracisto, dezirante nur mildigi la lastajn dolorojn de la
+paciento kiun li ne scipovis savi. Ankaŭ spektadis la scenon la diakonoj kaj ceteraj
+eminente piaj anoj de la preĝejo. Aldone videblis Lia Pastora Sinjora Moŝto Klarko, de
+Okcident-Vilaĝo, juna kaj fervora religiulo haste alrajdinte tien por preĝi apud la lito
+de la moranta predikisto. Partoprenis en la afero ankaŭ la flegistino, nenia komerce
+dungita servanto pri morto, sed virino kies trankvila kareco jam de longe daŭris en
+sekreteco, en soleco, meze de la malvarmo de multaĝo, kaj ne pereus eĉ en la
+mortohoro. Kiu ajn alia? Elizabeto! Kaj tie kuŝis sur la mortokuseno la jararblanka
+kapo de bona Patro Hupero, kun la nigra vualo ankoraŭ volvita ĉirkaŭ lia frunto kaj
+etendiĝanta malsupren sur lia vizaĝo, kie ĝin movetis ĉiu laŭvice pli malfacila anhelo
+de lia febla spirado. Dum lia tuta vivo tiu krepopeco pendis inter li kaj la mondo. Ĝi
+lin apartigis disde feliĉiga frateco kaj virina amo kaj lin retenis en tiu plej malĝoja el
+ĉiuj malliberejoj, lia propra koro. Kaj ankoraŭ ĝi kuŝis sur lia vizaĝo, kvazaŭ por
+pliprofundigi la malhelon de lia senluma ĉambro kaj lin ombradi kontraŭ la sunbrilo de
+eterneco.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ekde iom de tempo lia menso konfuziĝis, ŝvebante dubeme inter pasinteco kaj
+nuntempo kaj, intervale, antaŭenpaŝetante, kvazaŭ anticipe, en la malklarecon de la
+venonta mondo. Okazis febraj krizoj lin ĵetantaj de flanko al flanko kaj eroziantaj la
+malmulton da forto restanta al li. Sed en siaj plej konvulsiaj baraktoj, kaj en la plej
+fantaziaj kapricoj de sia intelekto, kiam nenia alia pensado konservis sian sobran
+influon, li daŭre kaj ege priatentis la nigran vualon por ke ĝi ne flankenglitu. Eĉ se
+lia mistifikita animo povintus forgesi, apud lia kuseno sidis fidela virino kiu konsentintus
+rekovri, kun forturnita rigardo, tiun multaĝan vizaĝon lastan fojon viditan de ŝi
+en la beleco de plenvireco. Finfine la mortofrapita maljunulo kuŝis trankvile en la
+torporo de mensa kaj korpa ellaciĝo, kun neperceptebla pulsobatado kaj spirado kiu
+ade malfortiĝis escepte kiam longa, profunda kaj malkonstanta enspiro ŝajnis antaŭanonci
+la forflugon de lia spirito.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La pastoro de Okcident-Vilaĝo alproksimiĝis la litrandon.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Estimata Patro Hupero," li diris, "alvenas la momento de via ekliberiĝo. Ĉu
+vi pretas por la formeto de la vualo kiu apartigas tempon disde eterneco?"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Patro Hupero respondis unue nur per febla kapmoviĝo. Tiam, eble timante ke
+oni malcertu pri lia voldiraĵo, li penadis paroli.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Jes ja," li diris en malfortaj akcentoj, "mia laca animo atendas pacience ke
+tiu vualo estu forlevita."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Kaj ĉu decas," reparolis Pastoro Klarko, "ke viro tiel preĝema, tiel senkulpe
+ekzempla, sanktaga kaj sanktapensa laŭ la juĝkapablo de ordinaraj homoj, ĉu decas ke
+preĝeja patro postlasu sur sia memoro ombron ŝajnantan nigrigi tiel puran vivon? Mi
+petegas, kara estimata frato mia, ne permesu okazi tion. Bonvolu lasi vian triumfan<span class="tei tei-pb" id="page016">[pg 016]</span><a name="Pg016" id="Pg016" class="tei tei-anchor"></a>
+aspekton ĝojigi nin dum vi iras al via rekompenco. Antaŭ ol suprenleviĝu la
+eterneco-vualo, lasu min flankenĵeti de sur via vizaĝo tiun nigran surteran vualon!"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj tiel parolinte, Pastoro Sinjoro Klarko antaŭenkliniĝis por malkaŝi la misteron
+de tiom da jaroj. Tamen, aplikante subitan energion mirigantan ĉiujn spektantojn,
+Patro Hupero eligis la manojn fulmrapide de sub la littukoj kaj premis ilin forte sur la
+nigran vualon, pretega lukti se la pastoro de Okcidenta-Vilaĝo bonvolus kontraŭstari
+moranton.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Neniam!" ekkriis la vualita kleriko. "Surtere, neniam!"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Malhela maljunulo," responde ekkriis la timigita pastoro, "ŝarĝite per kiu
+horora peko via animo nun supreniras al sia finjuĝo?"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La spirado de Patro Hupero ekpulsegis. Ĝi klakadegis en lia gorĝo. Per titana
+klopodo tamen, antaŭenŝovante la manojn grandageste, li kaptoprenis la vivon, retenis
+ĝin ĝis povi paroli. Li eĉ eksidiĝis rektaspine sur la lito kaj tie restis en la ĉirkaŭantaj
+brakoj de la morto, dum la nigra vualo malsuprenpendis, terura en tiu lasta momento,
+meze de la kunigitaj hororoj de lia kompleta vivotempo. Tamen la febla, malĝoja
+rideto, jam antaŭe tiel ofte vidite tie, ŝajnis nun ekbrileti el sia malklareco kaj lanti
+sur la lipoj de Patro Hupero.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Kial vi tremas nur antaŭ mi?" li ekkriis, turnante la vualitan vizaĝon laŭ la
+cirklo da palvizaĝaj spektantoj. "Tremu ankaŭ unu antaŭ la alia! Ĉu viroj evitis min
+kaj virinoj min malkompatis kaj infanoj kriegis kaj forfuĝis nur pro mia nigra vualo?
+Kio, se ne la mistero kiun ĝi malklare simbolas, tiel hororigis tiun krepopecon? Kiam
+la amiko malkovros sian plej internan koron al sia amiko; la amanto al sia plej kara
+amantino; kiam la homaro ne vane forkaŭros antaŭ la rigardo de sia Kreinto,
+abomeninde hamstriante la sekreton de sia peko; tiam taksu min monstro pro la
+simbolo sub kiu mi vivis kaj mortas. Mi ĉirkaŭrigardas kaj jen! sur ĉiu vizaĝo estas
+Nigra Vualo!"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Dum liaj aŭskultantoj forkaŭris unu disde la alia pro reciproka timego, Patro
+Hupero falis malantaŭen sur sian kusenon, vualita kadavro sur kies lipoj lantis febla
+rideto. Ili kuŝigis lin, ankoraŭ vualitan, en lian ĉerkon kaj lin alportis, vualitan
+kadavron, al la tombejo. Jam de multaj jaroj herbo kreskas kaj velkas sur tiu tombo.
+Musko superkreskas la tomboŝtonon, la vizaĝo de S-ro Hupero jam de longa tempo
+estas polvo. Sed daŭre hororigas la pensado ke ĝi polviĝis sub la Nigra Vualo.</p>
+</div>
+
+<hr class="doublepage" /><div class="tei tei-div" style="margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+<a name="toc5" id="toc5"></a><a name="pdf6" id="pdf6"></a>
+<h1 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em"><span style="font-size: 173%">JUNA BONULO BRAŬNO</span></h1>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Juna Bonulo Braŭno eldomiĝis en la straton de vilaĝo Salemo ĉirkaŭ la krepuska
+horo. Tamen li paŭzis, post transiri la sojlon, kaj turnis la kapon malantaŭen
+por interŝanĝi ĝisrevidan kison kun sia juna edzino. Kaj Fidulino, kiel tiulasta taŭge
+nomiĝis, eligis sian belan kapon en la straton, lasante la venton ludi en la rozkoloraj
+rubandoj de ŝia ĉapo dum ŝi alvokis Bonulon Braŭnon.</p>
+
+<span class="tei tei-pb" id="page017">[pg 017]</span><a name="Pg017" id="Pg017" class="tei tei-anchor"></a>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Karega karulo," ŝi flustris, mallaŭte kaj iom malĝoje, kiam ŝiaj lipoj alproksimiĝis
+lian orelon, "mi petegas ke vi prokrastu vian vojaĝon ĝis la leviĝo de la
+suno kaj dormu hodiaŭnokte en via propra lito. Virinon solan tiel ĝenas sonĝoj kaj
+pensadoj ke foje ŝi timas eĉ sin. Bonvolu lanti kun mi ĉi-nokte, kara edzo, el ĉiuj
+noktoj de la jaro."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Mia amo kaj mia fido," respondis juna Bonulo Braŭno, "el ĉiuj noktoj de la
+jaro ĉi-tiun nokton mi devas lanti for de vi. Mian vojaĝon, kiel vi ĝin nomas, foriran
+kaj revenan, mi devas plenumi inter la nuna horo kaj la sunleviĝo. Ho, mia dolĉa,
+bela edzino de nur tri monatoj, ĉu vi povas jam dubi pri mi?"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Tial Dio benu vin!" diris Fidulino kun la rozkoloraj rubandoj. "Kaj vi trovu
+ĉion en bonfarta stato kiam vi revenos!"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Tiel estu!" ekkriis Bonulo Braŭno. "Recitu viajn preĝojn, kara Fidulino, kaj
+enlitiĝu je la krepusko. Tiel nenia ĝeno vin atingos."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tial ili disapartiĝis kaj la junulo sekvis sian vojon ĝis kiam, preta ĉirkaŭiri la
+angulon de la kunvendomo, li rigardis malantaŭen kaj vidis la kapon de Fidulino, lin
+daŭre postspektanta kun malĝoja mieno, malgraŭ la rozkoloraj rubandoj.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Kompatinda Fidulineto," li pensis, ĉar lia koro suferis. "Kia mizerulo mi
+estas, postlasante ŝin por entrepreni tian taskon! Aldone, ŝi parolas pri sonĝoj. Ŝajnis
+al mi, dum ŝi parolis, ke ĝeno elmontriĝis en ŝia vizaĝo, kvazaŭ sonĝo jam avertis
+ŝin pri kiuspeca laboro mi devas plenumi ĉi-nokte. Sed ne, ne. Mortigus ŝin ekpensi
+pri tio. Nu, ŝi estas benita surtera anĝelino kaj post tiu-ĉi ununura nokto mi alkroĉiĝos
+al ŝiaj jupoj kaj ŝin postsekvos ĝis Paradizo."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Farinte tiun bonegan promeson pri la estonteco, Bonulo Braŭno kredis rajti pli
+rapide aliri sian nunan malican celon. Li laŭiris mornan vojeton malheligatan de la
+plej malĝojigaj arboj de la arbaro kiuj apenaŭ apartiĝis por lasi eniri la mallarĝan
+vojeton kaj tiam tuj poste refermiĝis. Ĉio estis kiel eble plej soleca. Kaj ĉiam enestas
+tian solecon tiu strangeco: ke la vojaĝanto malcertas kiu povas kaŭri en kaŝejo malantaŭ
+la sennombraj trunkoj aŭ inter la dikaj superpendantaj branĉoj. Tial eblas ke,
+estigante solecajn paŝojn, la vojaĝanto povas tamen trapasi nevidatan homamason.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Eble diabla Indiano staras en posteno malantaŭ ĉiu arbo," diris al si Bonulo
+Braŭno. Kaj li rigardetis timeme malantaŭen, aldondirante: "Kion mi faru se la diablo
+mem starus ĉe mia kubuto?"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Dum lia kapo malantaŭen turniĝis li preterpasis vojokurbiĝon. Kiam li rigardis
+denove antaŭen li ekvidis virfiguron, surportantan seriozan kaj decan vestaĵaron,
+sidantan ĉebaze de maljuna arbo. La viro stariĝis en la momento de la alveno de
+Bonulo Braŭno kaj antaŭenpromenis apud li.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Vi malfruas, Bonulo Braŭno," li diris. "La horloĝo de malnova Sud-Preĝejo
+jam sonoradis dum mi trairis Bostonon kaj tio okazis antaŭ dek kvin plenaj minutoj."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Fidulino iom retenis min," respondis la juna viro kun voĉo kiu tremetis pro la
+subita, kvankam ne entute neatendita, apero de lia kuniranto.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Krepusko nun regis profunde la arbaron kaj plej profunde tiun parton tra kiu
+vojaĝis la du homoj. Laŭ ĉiuj videblaj indicoj la dua vojaĝanto estis eble kvindekjara,<span class="tei tei-pb" id="page018">[pg 018]</span><a name="Pg018" id="Pg018" class="tei tei-anchor"></a>
+apartenis ŝajne al la sama socia rango kiel Bonulo Braŭno, eĉ multe similis lin,
+kvankam eble pli pri mieno ol pri vizaĝa strukturo. Malgraŭ tio, observanto povintus
+supozi ilin patro kaj filo. Tamen, kvankam la pli aĝa vestiĝis tiel simple kiel la pli
+juna, kaj kondutis tiel simple, li havis nepriskribeblan aspekton de mondokonanto ne
+devanta embarasiĝi ĉe la manĝtablo de la provincestro aŭ la kortego de Reĝo Vilhelmo,
+se liaj aferoj lin tien alvenigus. La sola elstaraĵo de lia persono rajtanta
+nomiĝi mirinda estis promenadbastono aspektanta kiel granda nigra serpento tiel
+strange fabrikita ke ĝi ŝajnis preskaŭ tordiĝi kaj moviĝeti kiel serpento vivanta. Kompreneble,
+tiaĵo povintus esti okula trompaĵo estigita helpe de la malcerta lumo.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Venu, Bonulo Braŭno," kriis lia kunvojaĝanto. "Tio estas ege malhasta iradritmo
+por la komenca etapo de nia ekskurso. Alprenu mian bastonon se vi tiel baldaŭe
+laciĝas."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Amiko," diris la alia, anstataŭante sian malrapidan promenritmon per nepra
+halto, "plenuminte mian pakton per nia ĉi-tiea renkontiĝo, mi nun celas reveni al mia
+devenpunkto. Mi spertas skrupulojn pri la koncerna afero."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Ĉu vi tiel diras?" respondis la serpentbastonulo, ridetante apartaflanke. "Ni
+iom antaŭenpromenu tamen, kunrezonante dum la irado. Kaj se mi ne sukcesos vin
+konvinki, vi rajtos hejmenreveni. Ni ne ankoraŭ penetris multan distancon en la
+arbaron."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Tro multan! Tro multan!" proklamis la bonulo, senkonscie ekpromenante.
+"Mia patro neniam eniris la arbaron por plenumi tian taskon nek lia patro antaŭ li. Ni
+estis kaj restas raso de honestaj homoj kaj bonaj Kristanoj ekde la tagoj de la martiroj.
+Kaj ĉu mi estu la unua el Familio-Braŭno iam laŭirinta ĉi-tiun vojon kun...?"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Kun tia kompanio, ĉu vi volas diri?" diris la pli aĝa, interpretante la paŭzon
+de la pli juna. "Bone dirite, Bonulo Braŭno! Mi konis vian familion tiel bone kiel iun
+ajn el la Puritanoj, kaj tio ne estas malmulte por diri. Mi helpis vian avon, la konstablon,
+kiam li vipbate antaŭenpelis la Kvakerinon tiel hastapaŝe tra la stratoj de
+Salemo. Kaj estis mi kiu havigis al via patro peĉpin-tuberon, ekbruligitan ĉe mia
+propra fajrejo, por incendii Indianan vilaĝon okaze de Reĝo-Filipo-Milito. Ambaŭ
+estis bonaj amikoj miaj kaj multajn plaĉajn promenadojn ni kunfaris laŭlonge de ĉi-tiu
+vojeto kaj hejmenrevenis post noktomezo. Plaĉus al mi amikiĝi kun vi por honori ilin."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Se tio okazis konforme al via raportaĵo," respondis Bonulo Braŭno, "mi
+miras ke ili neniam priparolis tiujn aferojn. Aŭ tute kontraŭe, mi malmiras pri tio,
+konsciante ke la plej minimuma tiutema onidiraĵo ilin forpelintus el Nov-Anglio. Ni
+estas preĝema gento kaj, aldone, bonfarema, kaj toleras nenian tiuspecan fiecon."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Ĉu fieco, ĉu ne," diris la vojaĝanto kun la tordita promenbastono, "mi bone
+konatas tie-ĉi en Nov-Anglio. La diakonoj de multaj preĝejoj trinkis kun mi la komunian
+vinon. La altranguloj de diversaj urboj min nomumis sia estro. La plejmulto el la
+anoj de Granda kaj Ĝenerala Tribunaloj apogas solide miajn celojn. La provincestro
+kaj mi, ankaŭ--sed tiuj estas registaraj sekretoj."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Ĉu tiaĵo povas esti?" kriegis Bonulo Braŭno, fiksrigardante kun miro sian
+senĝenan kunulon. "Malgraŭ tio, mi ĝuas nenian rilaton kun la provincestro nek kun<span class="tei tei-pb" id="page019">[pg 019]</span><a name="Pg019" id="Pg019" class="tei tei-anchor"></a>
+la konsilio. Tiuj havas proprajn kondutmanierojn kiuj neniel estas reguloj por simpla
+kultivisto kiel mi. Sed se mi daŭre promenus kun vi, kiel mi povus toleri la rigardon
+de tiu bona maljunulo, nia pastoro, de vilaĝo Salemo? Ho, lia voĉo tremegigus min
+kaj prediktage kaj prelegtage."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĝis tiam la pli aĝa vojaganto aŭskultis kun deca seriozo sed nun eksplodridegis,
+senbride, tordiĝante tiel perforte ke lia serpentaspekta bastono ŝajnis tordiĝi
+kompate.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Ho, ho, ho!" li kriegis foje kaj refoje. Tiam, sin ekreginte: "Nu, Bonulo
+Braŭno, daŭrigu, daŭrigu. Tamen bonvolu ne mortigi min pro ridado."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Nu, por tuj finfermi la aferon," diris Bonulo Braŭno, iomege urtikite, "ni
+konsideru mian edzinon, Fidulinon. Tio rompus ŝian karan koreton kaj antaŭ kaŭzi tion
+mi preferus rompi la mian."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Nu, se tio estu la kazo," respondis la alia, "jes ja, eksekvu ĉiarimede
+propran irvojon, Bonulo Braŭno. Eĉ interŝanĝe kontraŭ dudek maljunulinoj kiel tiu
+lampaŝanta antaŭ ni, mi ne konsentus ke Fidulino spertu iun ajn ĝenon."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Dum li parolis, perbastone li indikis sur la vojeto inan figuron kiun Bonulo
+Braŭno rekonis kiel ege pian kaj modelan sinjorinon lernigintan al li dum lia knabeco
+lian katekismon kaj restantan ankoraŭ lia morala kaj spirita konsilanto kune kun la
+pastoro kaj Diakono Gukino.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Vere mirindege estas ke Gudino Klojso iradas tiel foren en la sovaĝejon
+dumnokte," li diris. "Sed kun via permeso, amiko, mi sekvu ĉirkaŭirantan flankvojeton
+tra la arbaro ĝis preteriri tiun Kristanan virinon. Ne konante vin, ŝi povus eble
+demandi al mi kun kiu mi vojaĝas kaj kien mi iras."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Tiel estu," konsentis lia kunvojaĝanto. "Vi ĉirkaŭiru traarbare dum mi restu
+survojete."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Respondkondute, la junulo flankenturniĝis sen ĉesi rigardi tamen sian kunulon
+kiu antaŭeniris mallaŭtpaŝe laŭ la vojeto ĝis ekesti nur bastonlongan distancon for de
+la maljunulino. Ŝi, intertempe, laŭiris sian vojon kiel eble plej bone kun malkutima
+rapideco por tiel altaĝa virino, murmurante malklarajn vortojn--preĝon, eble--dum
+la irado. La vojaĝanto etendis sian bastonon kaj tuŝis ŝian velkintan kolon per la
+serpentaspekta ekstremaĵo de la promenhelpilo.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"La diablo!" ekkriegis la pia maljunulino.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Tial Gudino Klojso rekonas sian malnovan amikon, ĉu?" observis la vojaĝanto,
+ŝin alfrontante kaj sin apogante sur sian tordiĝantan bastonon.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Ho, laŭ la suma vero! Ĉu povas esta via Moŝto?" kriis la bonvirino. "Jes ja,
+verfakte estas vi, kaj la preciza imago de mia antaŭa amiko, Bonulo Braŭno, avo de
+la stulta hodiaŭa samnomulo. Sed ĉu via Moŝto bonvolas tion kredi? Mia balailbastono
+strange malaperis, ŝtelprenite, laŭ mia suspekto, far tiu penduminda sorĉistino,
+Gudino Korjo. Kaj, aldone, la afero okazis kiam mi jam estis sanktoleita per apisuko,
+kvinfoliaĵo kaj akonito."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Intermiksitaj kun bonega tritiko kaj graso de novnaskiĝinta bebo," diris la
+estaĵo havanta la formon de avo Bonulo Braŭno.</p>
+
+<span class="tei tei-pb" id="page020">[pg 020]</span><a name="Pg020" id="Pg020" class="tei tei-anchor"></a>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Ho, via Moŝto konas la recepton," kriis la maljunulino, gakante laŭte. "Tial,
+kiel mi diris, estante preta por la kunveno kaj havante nenian ĉevalon por rajdi, mi
+decidiĝis piediri ĉar, laŭraporte, hodiaŭnokte ni akceptos en la komunumon bonan
+junulon. Sed nun via Moŝto bonvolu disponigi min pri via brako kaj ni ambaŭ alvenos
+tien fulmrapide."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Tiaĵo ne povas okazi," respondis ŝia amiko. "Mi ne rajtas disponi vin pri
+mia brako. Sed jen alprenu mian bastonon, se vi deziras."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiel parolinte, li malsuprenĵetis ĝin antaŭ ŝiaj piedoj kie, povas esti, ĝi ekanimiĝis,
+estante unu el la bastonoj kiujn ties posedanto antaŭe pruntedonis al la
+Egiptaj magoj. Pri tiu fakto tamen Bonulo Braŭno neniel konsciis. Post kiam li tuj
+ĉielenrigardis pro mirego kaj tiam denove terenrigardis, li vidis nek Gudinon Klojson
+nek la serpentobastonon, anstataŭe tiun ununuran kunvojaĝanton kiu lin atendis tre
+trankvile, kvazaŭ okazintus nenio.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Tiu maljunulino lernigis al mi mian katekismon," diris la junulo kaj lia
+simpla eldiraĵo entenis mondon da signifo.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ili daŭre antaŭeniris dum la pli aĝa vojaĝanto urĝis sian kuniranton paŝadi
+hastaritme kaj persiste sekvi la vojon, diskursante tiel taŭge ke liaj argumentoj ŝajnis
+ekfonti el la sino de la aŭskultanto anstataŭ el la buŝo de la diskursanto. Dum ili
+promenis, li plukis acerbranĉon, celante ĝin utiligi kiel apogbastonon, kaj komencis
+ĝin senigi je ties subbranĉoj kiuj estis malsekaj pro vespera roso. En la momento mem
+kiam liaj fingroj ilin tuŝis, ili velkis strange kaj sekiĝis kvazaŭ post semajndaŭra sunbrilado.
+Tial la paro antaŭeniris je bona libera paŝritmo kiam subite, en morna vojokavaĵo,
+Bonulo Braŭno sidiĝis sur arbostumpon kaj malkonsentis daŭre progresi.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Amiko," li diris obstine, "mi jam decidiĝis. Pluan paŝon mi ne iros nome de
+tiu tasko. Ĉu gravu al mi ke mizera maljunulino elektu iri ĉe la diablo kiam mi
+antaŭe supozis ke ŝi preferos ĉieleniri? Ĉu tio rajtigas min forlasi mian karan
+Fidulinon kaj postsekvi la maljunulinon?"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Vi juĝos la aferon pli klare poste," diris trankvile lia konato. "Sidu tie-ĉi
+kaj vin iom mallacigu dum kelkaj momentoj. Kiam vi ekvolos denove promenadi, jen
+mia bastono por faciligi vian iradon."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sen pluaj vortoj li transĵetis al sia kuniranto la aceran bastonon kaj tuj malaperis
+kvazaŭ fantomiĝinte en la pliprofundiĝanta malhelo. La juna viro sidis kelkajn
+momentojn apud la vojo, sin multe aplaŭdante, antaŭpensante pri la nuna eblo renkonti
+la pastoron purkonscience okaze de sia matena promenado kaj ne devi timi la rigardon
+de estimata maljuna Diakono Gukino. Kaj pri la trankvila dormado kiun li nun spertus
+en tiu sama nokto kiun ĵus antaŭe li celintis pasigi tial malvirte, sed kiun li nun
+pasigus tiel pure kaj dolĉe en la brakoj de Fidulino! Inter tiuj plaĉaj kaj laŭdindaj
+meditadoj Bonulo Braŭno aŭdis la hufbatojn de ĉevaloj venantaj laŭ la vojo kaj juĝis
+ke dece estos sin kaŝi en la arbarorando, prikonsciante la kulpan celon lin tien alvenigintan,
+kvankam li nun tiel feliĉe forturniĝis de ĝi.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Daŭre antaŭenvenis la hufpaŝoj kaj la voĉoj de la rajdantoj, du seriozaj maljunaj
+voĉoj interparolantaj sobre dum la alproksimiĝo. Tiuj intermiksitaj sonoj ŝajnis<span class="tei tei-pb" id="page021">[pg 021]</span><a name="Pg021" id="Pg021" class="tei tei-anchor"></a>
+laŭpaŝi la vojon nur kelkajn jardojn for de la kaŝejo de la juna viro. Tamen, sendube
+pro la profundo de la malhelo en tiu aparta loko, videblis nek la rajdantoj nek la
+rajdbestoj. Kvankam iliaj korpoj tanĝis la etajn laŭvojajn branĉojn, laŭvide ili ne
+interrompis, eĉ, momenteton, la malklaran lumradion fontantan el la brila ĉielstrio
+kiun laŭnecese ili trapasis. Bonulo Braŭno laŭvice kaŭris kaj staris piedpinte, apartigante
+la branĉojn kaj eligante la kapon tiel foren kiel li kuraĝis sen ekvidi eĉ
+ununuran ombron. Des pli ĝenis lin la okazantaĵo ĉar li bonvolintus ĵuri esti rekoninta,
+se tiaĵo eblas, la voĉojn de la pastoro kaj Diakono Gukino, trotetantaj mallaŭte
+antaŭen, kiel ili kutimis fari kiam ili aliris ordinacion aŭ eklezian konsilion. Dum ili
+ankoraŭ enestis la aŭdkampon de la junulo, unu el la rajdantoj haltis por pluki vergon.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"El la du, via pastora Moŝto," diris la voĉo, "mi preferus malĉeesti ordinacian
+bankedon ol la ĉi-noktan kunvenon. Oni diris al mi ke kelkaj komunumanoj niaj
+alvenos de Falmaŭto kaj de eĉ pli fora distanco, kaj ceteraj de Konektikuto kaj Rod-Insulo,
+kaj aldone kelkaj el la Indianaj ŝamanoj kiuj, laŭ sia maniero, scipovas estigi
+preskaŭ tiom da diablaĵoj kiel la plej talentaj el ni. Cetere, aniĝos al nia komunumo
+bona junulino."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Bonege, Diakono Gukino!" respondis la seriozaj maljunaj tonoj de la pastoro.
+"Ekspronu, alie ni malfruos. Nenio povos okazi, vi scias, ĝis kiam mi atingos la kunvenejon."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La hufoj denove sonadis kaj la voĉoj, parolante tiel strange en la malplena
+aero, ade trapasis la arbaron, kie neniam ekzistis preĝejo nek iam preĝis eĉ ununura
+Kristano. Kien tial tiuj sanktaj viroj povus alvojaĝadi tiel profunde en la pagana
+sovaĝejo? Juna Bonulo Braŭno alkroĉiĝis al arbo por sin apogi, preta grundensinki,
+malforta, surŝarĝite je la peza malsano de sia koro. Li rigardis la ĉielon, dubante ĉu
+vera Paradizo povas ekzisti super li. Tamen jen estis la blua volbo kaj la steloj pribriliĝantaj
+en ĝi.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Helpe de Ĉielo supre kaj Fidulino malsupre, mi ade kontraŭstaru la diablon!"
+kriis Bonulo Braŭno.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Dum li daŭre rigardis supren en la profundan firmamentan arkon kaj levis la
+manojn por preĝi, nubo, kvankam moviĝetis nenia vento, transhastis la zeniton kaj
+kaŝis la pliheliĝantajn stelojn. La blua ĉielo ankoraŭ videblis krom rekte superkape,
+kie tiu nigra nubamaso hastis balailritme norden. Supre en la aero, kvazaŭ el la profundaĵoj
+de la nubo, alvenis konfuzita kaj dubinda voĉarsonado. Foje la aŭskultanto
+imagis povi distingi la parolmanierojn de samvilaĝanoj siaj, de viroj kaj virinoj, kaj
+piaj kaj malpiaj, multajn el kiuj li jam renkontis ĉe la komunitablo dum ceterajn li
+antaŭe vidis deboĉadi ĉe la drinkejo. En la sekvinta momento, tiel malprecizaj estis la
+sonoj ke li scivolemis ĉu esti aŭdinta nur la murmuron de la malnova arbaro, flustranta
+senvente. Tiam alvenis pli forta ŝveliĝo de tiuj konataj tonoj jam aŭdataj ĉiutage
+ĉe vilaĝo Salemo sed neniam antaŭe fontantaj el nokta nubo. Estis unu voĉo,
+voĉo de junulino, kiu lamentadis, tamen kun malcerta malĝojo, kaj petadis komplezon
+kies plenumo tamen eble ŝin dolorigus. Kaj la tuta nevidebla homamaso, kaj sanktuloj
+kaj pekintoj, ŝajnis ŝin kuraĝigi daŭre antaŭeniri.</p>
+
+<span class="tei tei-pb" id="page022">[pg 022]</span><a name="Pg022" id="Pg022" class="tei tei-anchor"></a>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Fidulino! kriis Bonulo Braŭno, kun voĉo de angoro kaj senespero. Kaj la
+eĥooj de la arbaro lin primokis, kriante "Fidulino! Fidulino!", kvazaŭ mistifikitaj
+mizeruloj ŝin serĉus tra la tuta sovaĝejo.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La kriego de malĝojo, kolerego kaj teruro daŭre trapenetris la nokton kiam la
+malfeliĉa edzo retenis la spiradon por atendi respondon. Aŭdiĝis ŝirkrio, tuj superbruite
+per pli laŭta voĉarmurmurado kiu fadis en foran ridadon, dum la nigra nubo
+forbalaiĝis, postlasante super Bonulo Braŭno klaran silentan ĉielon. Sed io falis papiliumante
+tra la aero kaj kroĉiĝis al arbobranĉo. La junulo mankaptis ĝin kaj ekvidis
+rozkoloran rubandon.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Mia Fidulino foriris!" li ekkriis, post momento da stuporiĝo. "Surestas la
+teron nenia bono. Peko estas nura vorto. Venu, diablo. Al vi la mondo estas transdonita."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj frenezigite pro senespero, rezulte de kio li ridadis longe kaj laŭte, Bonulo
+Braŭno alprenis sian bastonon kaj ree survojiĝis, antaŭenirante tiel rapidritme ke li
+ŝajnis flugi anstataŭ marŝi aŭ kuri laŭ la arbara vojeto. Pli kaj pli la irejo malmildiĝis
+kaj morniĝis kaj malklare videbliĝis ĝis finfine entute malaperi, postlasante la
+junulon en la mezo de la malhela sovaĝejo, ade antaŭenhastantan kun tiu instinkto kiu
+kondukas mortalajn homojn al malico. La tuta arbaro plenplenis je timigaj sonoj--grincado
+de arboj, hurlado de sovaĝaj bestoj, kriegoj de Indianoj. Dume la vento foje
+sonoradis kiel fora preĝeja sonorilo, foje rondmuĝis ĉirkaŭ la vojaĝanto kvazaŭ lin
+primokus la tuta Naturo. Sed li mem estis la ĉefa hororaĵo de la sceno kaj nepre ne
+kaŭris antaŭ ties ceteraj hororaĵoj.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Ho! ho! ho!" muĝis Bonulo Braŭno kiam lin primokis la vento. "Ni aŭdu kiu
+el ni ridos la plej laŭte. Ne entreprenu min timigi per viaj diablaĵoj. Venu sorĉistino,
+venu sorĉisto, venu Indiana ŝamano, venu Satano mem, ĉar jen alvenas Bonulo
+Braŭno. Pli bone estu ke vi timu lin ol ke li timu vin."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Verdire, tra la tuta hantita arbaro vidiĝis nenio pli timiga ol la figuro de
+Bonulo Braŭno. Adade li flughastis inter la nigraj pinarboj, svingante sian bastonon
+kun deliraj gestoj, foje sin instigante elverŝi aĉajn blasfemaĵojn, alifoje ekkriante tiel
+ridege ke la tuta arbara sonprovizo komencis eĥadi lian ridadon kiel ĉirkaŭanta
+demonaro. La diablo aperanta en propra formo estas malpli aĉaspekta ol tiam kiam li
+furiozas en homa brusto. Tial antaŭenkuregis laŭvoje la diabla disĉiplo ĝis ekvidi
+antaŭ si, tremetantan interarbe, ruĝan lumon, same kiel kiam faligitaj trunkoj kaj
+branĉoj de maldensejo brulegas kaj suprenĵetas kontraŭĉielen, je noktomeza horo,
+brilegan fajron. Li paŭzis, dum ripozintervalo de la spirita tempesto ĝis tiam lin
+antaŭenpelinta, kaj aŭdis la ŝveladon de verŝajna himno, ruliĝanta solene ekde fora
+distanco kvazaŭ sub la pezo de multaj voĉoj. Li rekonis la melodion. Ĝi estis konata
+melodio de la ĥoro de la vilaĝa kunvendomo. La verso finsonoradis peze, sin plilongigante
+per refreno, tamen ne de homaj voĉoj, anstataŭe de ĉiuj sonoj de la senlumigita
+sovaĝejo kunsonantaj en aĉega harmonio. Bonulo Braŭno ekkriis sed la kriado
+malsonis en liaj oreloj pro sia unisono kun la kriaro de la sovaĝejo.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Dum la silento-intervalo li ŝteliris antaŭen ĝis kiam la lumo brilegis plenforte<span class="tei tei-pb" id="page023">[pg 023]</span><a name="Pg023" id="Pg023" class="tei tei-anchor"></a>
+sur liajn okulojn. Ĉe ekstremaĵo de malplenejo, cirkaŭlimigita de la malhela arbarmuro,
+elstaris rokego havanta krudan naturan similecon al altaro aŭ predikejo. Ĝin
+ĉirkaŭis kvar brilegaj pinarboj kies supraĵoj bruladis dum iliaj trunkoj restis sendifekte,
+same kiel kandeloj okaze de vespera kunveno. La foliaramaso superkreskinta
+la supron de la roko entute brulegis, flamegante alte en la nokto kaj lumigante maltrankvile
+la tutan kampon. Ĉiu pendanta branĉeto kaj folia festono brulis. Dum la ruĝa
+lumo leviĝis kaj falis, multhoma kunvenintaro alterne aperis el la ombro, tiam malaperis
+en ĝin, tiam renaskiĝis, por tiel diri, el la malhelo, tuj ekpopolante la centron
+de la soleca arbaro.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Seriozmiena kaj malhelvestaĵa kompanio," citis Bonulo Braŭno.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiaj ili estis, verdire. Inter translokiĝante flagramove tien kaj reen, inter
+brilo kaj malbrilo, ensceniĝis kelkaj vizaĝoj vidotaj la sekvontan tagon ĉe la provinca
+konsilikunveno kaj ceteraj kiuj, el la plej sanktaj predikejoj de la lando, dimanĉon post
+dimanĉo, rigardis piapoze ĉieldirekten kaj benigne spektadis la plenegajn sidbenkojn.
+Kelkaj asertas ke la edzino de la provincestro ĉeestis. Almenaŭ ĉeestis altrangulinoj
+konataj de ŝi, kaj edzinoj de estimataj edzoj, kaj amasego da vidvinoj, kaj belaj
+junulinoj timantaj ke iliaj patrinoj ilin ekvidu. Aŭ blindumis Bonulon Braŭnon la
+subitaj eklumoj superflagrantaj la malhelan kampon aŭ li rekonis du dekojn el la
+vilaĝ-Salemaj preĝejanoj famaj pro ilia aparta sankteco. Estimata maljuna Diakono
+Gukino jam alvenis kaj atendis ĉekalkane de tiu respektinda sanktulo, sia adorata
+pastoro. Tamen, apud tiuj seriozaj bonreputaciaj piuloj, tiuj preĝejaj presbiteroj, tiuj
+ĉastvivaj sinjorinoj kaj rosvangaj
+fraŭlinoj, malpie asociiĝis diboĉemaj viroj kaj
+depraviciaj virinoj, gemizeruloj adeptiĝintaj al malboncela kaj malpura misfarado kaj
+eĉ suspektataj kiel krimuloj. Strange estis konscii ke la bonaj ne apartiĝis disde la
+malbonaj, ke la sanktajn ne timigis la pekintoj. Ankaŭ disiĝintaj inter siaj palvizaĝaj
+malamikoj estis la Indianaj ŝamanoj, aŭ "paŭvaŭoj", kiuj jam ofte timigis sian indiĝenlandan
+arbaron per pli da teruraj sorĉkantoj ol iuj ajn konataj en Brita sorĉarto.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Tamen kie estas Fidulino?" pensis Bonulo Braŭno kaj, dum espero eniris lian
+koron, li tremis.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Cetera himnoverso ekaŭdiĝis, malrapida kaj malĝoja sonaro, tia kia plaĉas al
+la piuloj, tamen kunligite al teksto esprimanta ĉion kion nia karaktero kapablas koncepti
+pri pekado kaj malhele sugestante eĉ pli. Malkompreneblaj al nuraj homoj estas
+la diablaj artoj. Verso post verso kantiĝis. Tamen inter la versoj elŝvelis sovaĝeja refreno
+sonanta kiel la plej profunda tono de granda orgeno. Kaj post la fina noto de tiu
+terura himno ekaŭdiĝis sonarego pensiganta ke la hurlanta vento, la hastantaj riveretoj,
+la muĝantaj bestoj kaj ĉiu cetera voĉo de la kakofonia sovaĝejo intermiksiĝis kaj
+akordiĝis kun la voĉo de la kulpa homaro honoranta la princon de ĉio. La kvar brulantaj
+pinarboj suprenĵetis pli altan flamon kaj malklare siluetigis aĉegajn formojn kaj
+vizaĝojn sur la fumkronoj ŝvebantaj super la malpia kunvenintaro. En la sama momento
+la surroka fajro lanĉiĝis ruĝe supren, formante brilan arkon super sia bazo kie
+figuro nun aperis. Estu dirite respektege ke la figuro multe aspektis, kaj vestaĵe kaj
+kondute, kiel iu serioza religiulo de la Nov-Angliaj preĝejoj.</p>
+
+<span class="tei tei-pb" id="page024">[pg 024]</span><a name="Pg024" id="Pg024" class="tei tei-anchor"></a>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Elkonduku la konvertitojn!" ekkriis voĉo kiu eĥadis tra la kampo kaj forruliĝis
+en la arbaron.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Aŭdinte tiun alvokon, Bonulo Braŭno antaŭenpaŝis el la arbarombro kaj alproksimiĝis
+la kultanaron kun kiu li sentis abomenan fratecon pro la simpation kiu
+spertis pri ili ĉiu malicaĵo de lia koro. Preskaŭ li povintus ĵuri ke invitis lin antaŭenveni
+la formo de lia mortinta patro mem, rigardante malsupren ekde fumkrono, dum
+virino havanta malklarajn trajtojn de senespero etendis ĵetgeste la brakon por lin
+averti ne antaŭenveni. Ĉu estis lia patrino? Sed nepre mankis al li la povo retiriĝi
+ununuran paŝon aŭ rezisti, eĉ pensade, kiam la pastoro kaj bona maljuna diakono
+Gukino mankaptis liajn brakojn kaj lin kondukis al la flambrila rokaltaro. Tien alvenis
+ankaŭ la magra formo de vualita virino, kondukita inter Gudino Klojso, tiu pia instruistino
+pri la katekismo, kaj Martino Karjero, kiu antaŭe ricevis la promeson de la
+diablo ke ŝi fariĝu Reĝino de Infero. Nebridita virinaĉo estis ŝi. Kaj jen staris la
+prozelitoj sub la fajra baldakeno.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Bonvenon, miaj infanoj!" diris la malhela figuro, "al la komunio de via raso.
+Vi finrekonis, jam tiel junaĝe, vian naturon kaj vian destinon. Karaj infanoj miaj,
+rigardu malantaŭ vi!"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ili turniĝis kaj, kvazaŭ vidate flagrante en tavolo da flamoj, ekmontriĝis la
+diablokultanoj, portante survizaĝe malhele brilantajn bonvenridetojn.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Jen," daŭrigis la zibelkolora formo, "ĉiuj tiuj respektataj de vi ekde via
+junaĝo. Vi juĝis ilin pli sanktaj ol vi mem kaj kaŭris antaŭ propra pekado, ĝin komparante
+kun iliaj vivoj de bonfarado kaj preĝemaj ĉieldirektaj aspiradoj. Tamen jen ili
+staras ĉiuj partoprenante en mia adoranta asembleo. Ĉi-nokte vi ekrajtos ekscii iliajn
+sekretajn farojn: kiel grizbarbaj presbiteroj de la preĝejo flustris diboĉajn vortojn al la
+junaj servistinoj de siaj domoj; kiel multaj virinoj, sopirante surporti vidvinajn
+lamentovestaĵojn, havigis trinkaĵon al siaj edzoj je la enlitiĝhoro, tiumaniere ebligante
+tiujn sperti siajn lastajn dormadojn sur iliaj senoj; kiel senbarbaj junuloj hastis heredi
+la riĉecon de siaj patroj; kaj kiel belaj fraŭlinoj--ne ruĝiĝu, karulinoj miaj--elfosis
+etajn tombojn en la ĝardeno kaj invitis min, kiel ununuran gaston, ĉeesti la enterigon
+de la bebo. Pere de la kompato kiun viaj homaj koroj sentas pri pekado, vi spurtrovos
+ĉiujn ejojn--ĉu preĝejajn, dormĉambrajn, stratajn, kampajn aŭ arbarajn--kie krimo
+okazis kaj vi ekĝojos prikonsciante ke la tuta tero estas ununura pekomakulo, ununura
+sangejo. Eĉ pli ol tio. Okazos al vi penetri, en ĉiu sino, la profundan misteron de
+pekado, la fonton de ĉiuj malicaj artoj, kaj kiu senelĉerpiĝe provizas homojn per pli
+da malbonaj instigoj ol kapablas okazigi en konkreta farado la kunigita homara povaro,
+la tuta nepra potenco mia. Kaj nun, miaj infanoj, rigardu vin unu la alian."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiam ili plenumis la peton, laŭ la fajrbrilo de la inferdevenaj torĉoj la
+mizerulo ekvidis sian Fidulinon, kaj la edzino sian edzon, tremantajn ambaŭ antaŭ tiu
+malsankta altaro.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Jen, ĉi-tie vi staras, miaj infanoj," diris la figuro en profundaj kaj solenaj
+tonoj, preskaŭ malĝojaj pro ilia senespera aĉeco, kvazaŭ lia iama anĝela naturo povus
+daŭre prilamenti nian mizeran rason. Dependante unu de la koro de la alia, vi jam<span class="tei tei-pb" id="page025">[pg 025]</span><a name="Pg025" id="Pg025" class="tei tei-anchor"></a>
+ankoraŭ esperis ke virto estas pli ol nura revo. Nun vi estas sentrompigitaj. Malico
+estas la naturo de la homaro. Necesas ke malico estu via sola feliĉo. Bonvenon
+denove, miaj infanoj, al la komunio de via raso."</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Bonvenon!" ripetis la diabloadorantoj en unu kriego de senespero kaj triumfo.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj jen ili staris, la sola paro, laŭŝajne, ankoraŭ hezitanta sur la rando de
+malbonfarado en ĉi-tiu malhela mondo. Natura baseno kuŝis en la roko. Ĉu ĝi enhavis
+akvon ruĝigitan per la nebularda luno? Ĉu temis pri sango? Ĉu pri likvaĵa flamo?
+Ĉi-ene la formo de la malico mergis la manon kaj sin pretigis kuŝigi la baptosignon
+sur iliajn fruntojn por ke ili partoprenu en la mistero de la pekado, pli konsciante pri
+la sekreta pekado de aliaj, kaj fara kaj pensa, ol ili povus nun prikonscii propran
+pekadon. La edzo direktis solan rigardon al sia palvizaĝa edzino kaj Fidulino al li.
+Kiujn malpurajn mizerulojn la sekvonta rigardo elmontrus unu al la alia dum ili tremaĉas
+samtempe pri tio kion ili vidas kaj tio kion ili vidigas?</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">"Fidulino! Fidulino!" ekkriis la edzo. "Suprenrigardu, ĉieldirekten, kaj kontraŭstaru
+la maliculon!"</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉu Fidulino obeis li ne sciis. Apenaŭ finparolinte, li konsciis troviĝi meze de
+trankvila nokto kaj soleco, aŭskultante ventomuĝadon forkvietiĝi pezmove tra la
+arbaro. Li ŝanceliĝis kontraŭ la rokon, sentis ties malvarmon kaj malsekon. Dume,
+pendanta arbobranĉeto, antaŭe entute flamanta, aspergis lian vangon per ege
+malvarma roso.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La sekvintan matenon juna Bonulo Braŭno eniris malrapide la straton de vilaĝo
+Salemo, ĉirkaŭrigardante fikse kiel mistifikito. La bona maljuna pastoro, piedpromenante
+laŭlonge de la tombejo por naskigi matenmanĝan apetiton kaj primediti sian
+predikon, aljuĝis benon al Bonulo Braŭno, preterpasante. La junulo fortiriĝis disde la
+respektata sanktulo kvazaŭ dezirante eviti anatemon. Maljuna Diakono Gukino preĝis
+ĉehejme kaj la sanktaj vortoj de lia preĝo aŭdiĝis tra la malfermata fenestro. "Al kiu
+Dio la sorĉisto povas preĝi?" diris Bonulo Braŭno. Gudino Klojso, tiu bonega altaĝa
+Kristanino, staris en la fruhora sunlumo de sia fenestrolataĵo, katekizante knabineton
+alportintan al ŝi pindon da novmatena lakto. Bonulo Braŭno forkaptis la infanon
+kvazaŭ el la alpreno de la diablo mem. Ĉirkaŭirante la stratangulon apud la kunvendomo,
+li ekvidis la kapon de Fidulino kun ties rozkoloraj rubandoj, kiu elspektadis
+anksie, kaj kiu tiel ĝojiĝis ekvidinte lin ke ŝi kuris saltpaŝe laŭ la strato kaj preskaŭ
+kisis la edzon antaŭ la tuta vilaĝo. Tamen Bonulo Braŭno enrigardis severe kaj malfeliĉe
+ŝian vizaĝon kaj preterpasis sensalute.</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉu Bonulo Braŭno ekdormis en la arbaro kaj nur prisonĝis sovaĝan sorĉistinkunvenon?</p>
+
+<p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiel estu, se vi deziras. Tamen estis sonĝo, ho, ve!, enhavanta malican aŭguron
+por Bonulo Braŭno. Severa, malĝoja, malhelmiene meditema, malfidema, eĉ
+senespera viro li fariĝis ekde la nokto de tiu timiga sonĝo. En dimanĉo, kiam la preĝejanaro
+kantis sanktan psalmon, li ne povis aŭskulti ĉar konkuranta himno pri pekado
+atingis en laŭta hasto liajn orelojn, superbruante la karan melodion. Kiam la pastoro
+parolis el la predikejo kun forto kaj arda elokvenco, kun lia mano sur la malfermita<span class="tei tei-pb" id="page026">[pg 026]</span><a name="Pg026" id="Pg026" class="tei tei-anchor"></a>
+Biblio, pri la sanktaj veroj de nia religio, kaj pri sanktulecaj vivoj kaj triumfaj mortoj
+kaj pri estonta feliĉego aŭ nedirebla mizero, tiam Bonulo Braŭno paliĝis, timante ke
+la tegmento falu tondrobrue sur la grizan blasfemanton kaj la aŭskultantojn. Ofte,
+vekiĝinte subite je noktomezo, li fortiriĝis disde la sino de Fidulino. Matene kaj
+vespere, kiam la familio surgenuiĝis por preĝi, li kuntiris la brovojn grimacamiene kaj
+rigardis severe sian edzinon kaj forturniĝis. Kaj kiam li finvivis post longa tempo kaj
+transportiĝis al sia tombo kiel aĝogriza kadavro, akompanate de Fidulino, nun
+maljunulino, kaj gefiloj kaj genepoj, en bona procesio, kaj ne malmultaj najbaroj,
+nenian esperplenan verson oni ĉizis sur lian tomboŝtonon ĉar lia mortohoro estis
+Malĝojo.</p>
+</div>
+</div>
+
+<hr class="doublepage" /><div class="tei tei-back" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 6.00em">
+<div class="tei tei-div" style="margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+<div id="pgfooter" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 4.00em; margin-top: 4.00em"><pre class="pre tei tei-div" style="margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em">***END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK TRI NOVELOJ***
+</pre><hr class="doublepage" /><div class="tei tei-div" style="margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em"><a name="rightpageheader7" id="rightpageheader7"></a><a name="pgtoc8" id="pgtoc8"></a><a name="pdf9" id="pdf9"></a><h1 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em"><span style="font-size: 173%">Credits</span></h1><table summary="This is a list." class="tei tei-list" style="margin-bottom: 1.00em; margin-top: 1.00em"><tbody><tr><th class="tei tei-label tei-label-gloss">April 20, 2007  </th></tr><tr><td class="tei tei-item"><table summary="This is a list." class="tei tei-list" style="margin-bottom: 1.00em; margin-top: 1.00em"><tbody><tr class="tei tei-labelitem"><th class="tei tei-label"></th><td class="tei tei-item">Project Gutenberg Edition</td></tr><tr class="tei tei-labelitem"><th class="tei tei-label"></th><td class="tei tei-item"><span class="tei tei-respStmt">
+  <span class="tei tei-name">Robert L Read<br /></span>
+  <span class="tei tei-name">Joshua Hutchinson<br /></span>
+  <span class="tei tei-name">Online Distributed Proofreading Team</span>
+  </span></td></tr></tbody></table></td></tr></tbody></table></div><hr class="doublepage" /><div class="tei tei-div" style="margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em"><a name="rightpageheader10" id="rightpageheader10"></a><a name="pgtoc11" id="pgtoc11"></a><a name="pdf12" id="pdf12"></a><h1 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em"><span style="font-size: 173%">A Word from Project Gutenberg</span></h1><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">This file should be named 
+          21194-h.html or 
+          21194-h.zip.</p><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">This and all associated files of various formats will be found
+          in: 
+
+            <a href="http://www.gutenberg.org/dirs/2/1/1/9/21194/" class="block tei tei-xref" style="margin-bottom: 1.80em; margin-left: 3.60em; margin-top: 1.80em; margin-right: 3.60em"><span style="font-size: 90%">http://www.gutenberg.org</span><span style="font-size: 90%">/dirs/2/1/1/9/21194/</span></a></p><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Updated editions will replace the previous one — the old
+          editions will be renamed.</p><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Creating the works from public domain print editions means that
+          no one owns a United States copyright in these works, so the
+          Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United
+          States without permission and without paying copyright royalties.
+          Special rules, set forth in the General Terms of Use part of this
+          license, apply to copying and distributing Project Gutenberg™ electronic works
+          to protect the Project Gutenberg™ concept and trademark. Project Gutenberg is a registered
+          trademark, and may not be used if you charge for the eBooks,
+          unless you receive specific permission. If you do not charge
+          anything for copies of this eBook, complying with the rules is
+          very easy. You may use this eBook for nearly any purpose such as
+          creation of derivative works, reports, performances and research.
+          They may be modified and printed and given away — you may do
+          practically <em class="tei tei-emph"><span style="font-style: italic">anything</span></em> with public domain eBooks.
+          Redistribution is subject to the trademark license, especially
+          commercial redistribution.</p></div><hr class="page" /><div id="pglicense" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em"><a name="rightpageheader13" id="rightpageheader13"></a><a name="pgtoc14" id="pgtoc14"></a><a name="pdf15" id="pdf15"></a><h1 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em"><span style="font-size: 173%">The Full Project Gutenberg License</span></h1><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><em class="tei tei-emph"><span style="font-style: italic">Please read this before you distribute or use this
+          work.</span></em></p><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">To protect the Project Gutenberg™ mission of promoting the free
+          distribution of electronic works, by using or distributing
+          this work (or any other work associated in any way with the
+          phrase <span class="tei tei-q">Project Gutenberg</span>), you agree to comply with all the terms
+          of the Full Project Gutenberg™ License (<a href="#pglicense" class="tei tei-ref">available with this file</a> or online
+          at <a href="http://www.gutenberg.org/license" class="tei tei-xref">http://www.gutenberg.org/license</a>).</p><div id="pglicense1" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h2 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.88em; margin-top: 2.88em"><span style="font-size: 144%">Section 1.</span></h2><h2 class="tei tei-head" style="text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"><span style="font-size: 120%">General Terms of Use &amp; Redistributing Project Gutenberg™
+            electronic works</span></h2><div id="pglicense1A" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h3 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"><span style="font-size: 120%">1.A.</span></h3><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">By reading or using any part of this Project Gutenberg™ electronic
+              work, you indicate that you have read, understand, agree to
+              and accept all the terms of this license and intellectual
+              property (trademark/copyright) agreement. If you do not agree
+              to abide by all the terms of this agreement, you must cease
+              using and return or destroy all copies of Project Gutenberg™ electronic
+              works in your possession. If you paid a fee for obtaining a
+              copy of or access to a Project Gutenberg™ electronic work and you do not
+              agree to be bound by the terms of this agreement, you may
+              obtain a refund from the person or entity to whom you paid the
+              fee as set forth in paragraph <a href="#pglicense1E8" class="tei tei-ref">1.E.8.</a></p></div><div id="pglicense1B" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h3 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"><span style="font-size: 120%">1.B.</span></h3><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class="tei tei-q">Project Gutenberg</span> is a registered trademark. It may only be used on or
+              associated in any way with an electronic work by people who agree to be
+              bound by the terms of this agreement. There are a few things that you
+              can do with most Project Gutenberg™ electronic works even without complying with the
+              full terms of this agreement. See paragraph <a href="#pglicense1C" class="tei tei-ref">1.C</a> below. There are a lot of things you can
+              do with Project Gutenberg™ electronic works if you follow the terms of this
+              agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg™ electronic
+              works. See paragraph <a href="#pglicense1E" class="tei tei-ref">1.E</a> below.</p></div><div id="pglicense1C" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h3 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"><span style="font-size: 120%">1.C.</span></h3><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">The Project Gutenberg Literary Archive Foundation (<span class="tei tei-q">the Foundation</span> or PGLAF), owns a compilation
+              copyright in the collection of Project Gutenberg™ electronic works. Nearly all the
+              individual works in the collection are in the public domain in the
+              United States. If an individual work is in the public domain in the
+              United States and you are located in the United States, we do not claim
+              a right to prevent you from copying, distributing, performing,
+              displaying or creating derivative works based on the work as long as all
+              references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope that you will support
+              the Project Gutenberg™ mission of promoting free access to electronic works by
+              freely sharing Project Gutenberg™ works in compliance with the terms of this
+              agreement for keeping the Project Gutenberg™ name associated with the work. You can
+              easily comply with the terms of this agreement by keeping this work in
+              the same format with its attached full Project Gutenberg™ License when you share it
+              without charge with others.</p></div><div id="pglicense1D" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h3 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"><span style="font-size: 120%">1.D.</span></h3><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">The copyright laws of the place where you are located also govern
+              what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in
+              a constant state of change. If you are outside the United States, check
+              the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+              before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+              creating derivative works based on this work or any other Project Gutenberg™ work.
+              The Foundation makes no representations concerning the copyright status
+              of any work in any country outside the United States.</p></div><div id="pglicense1E" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h3 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"><span style="font-size: 120%">1.E.</span></h3><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Unless you have removed all references to Project Gutenberg:</p><div id="pglicense1E1" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h4 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">1.E.1.</h4><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">The following sentence, with active links to, or other immediate
+                access to, the full Project Gutenberg™ License must appear prominently whenever any
+                copy of a Project Gutenberg™ work (any work on which the phrase <span class="tei tei-q">Project Gutenberg</span>
+                appears, or with which the phrase <span class="tei tei-q">Project Gutenberg</span> is associated) is
+                accessed, displayed, performed, viewed, copied or distributed:
+
+                    </p><div class="block tei tei-q" style="margin-bottom: 1.80em; margin-left: 3.60em; margin-top: 1.80em; margin-right: 3.60em"><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 0.90em"><span style="font-size: 90%">This eBook is for the use of
+                    anyone anywhere at no cost and with almost no
+                    restrictions whatsoever. You may copy it, give it
+                    away or re-use it under the terms of the Project
+                    Gutenberg License included with this eBook or
+                    online at </span><a href="http://www.gutenberg.org" class="tei tei-xref"><span style="font-size: 90%">http://www.gutenberg.org</span></a></p></div></div><div id="pglicense1E2" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h4 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">1.E.2.</h4><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">If an individual Project Gutenberg™ electronic work is derived from the public
+                domain (does not contain a notice indicating that it is posted with
+                permission of the copyright holder), the work can be copied and
+                distributed to anyone in the United States without paying any fees or
+                charges. If you are redistributing or providing access to a work with
+                the phrase <span class="tei tei-q">Project Gutenberg</span> associated with or appearing on the work, you
+                must comply either with the requirements of paragraphs <a href="#pglicense1E1" class="tei tei-ref">1.E.1</a> through 1.E.7 or obtain permission for
+                the use of the work and the Project Gutenberg™ trademark as set forth in paragraphs
+                <a href="#pglicense1E8" class="tei tei-ref">1.E.8</a> or 1.E.9.</p></div><div id="pglicense1E3" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h4 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">1.E.3.</h4><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">If an individual Project Gutenberg™ electronic work is posted with the permission
+                of the copyright holder, your use and distribution must comply with both
+                paragraphs <a href="#pglicense1E1" class="tei tei-ref">1.E.1</a> through 1.E.7 and any
+                additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms will
+                be linked to the Project Gutenberg™ License for all works posted with the permission
+                of the copyright holder found at the beginning of this work.</p></div><div id="pglicense1E4" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h4 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">1.E.4.</h4><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg™ License terms from
+                this work, or any files containing a part of this work or any other work
+                associated with Project Gutenberg™.</p></div><div id="pglicense1E5" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h4 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">1.E.5.</h4><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+                electronic work, or any part of this electronic work, without
+                prominently displaying the sentence set forth in paragraph <a href="#pglicense1E1" class="tei tei-ref">1.E.1</a> with active links or immediate access
+                to the full terms of the Project Gutenberg™ License.</p></div><div id="pglicense1E6" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h4 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">1.E.6.</h4><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">You may convert to and distribute this work in any binary,
+                compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including
+                any word processing or hypertext form. However, if you provide access
+                to or distribute copies of a Project Gutenberg™ work in a format other than
+                <span class="tei tei-q">Plain Vanilla ASCII</span> or other format used in the official
+                version posted on the official Project Gutenberg™ web site (http://www.gutenberg.org), you must, at
+                no additional cost, fee or expense to the user, provide a copy, a
+                means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+                request, of the work in its original <span class="tei tei-q">Plain Vanilla ASCII</span> or
+                other form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg™ License
+                as specified in paragraph <a href="#pglicense1E1" class="tei tei-ref">1.E.1.</a></p></div><div id="pglicense1E7" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h4 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">1.E.7.</h4><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, performing,
+                copying or distributing any Project Gutenberg™ works unless you comply with
+                paragraph <a href="#pglicense1E8" class="tei tei-ref">1.E.8</a> or 1.E.9.</p></div><div id="pglicense1E8" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h4 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">1.E.8.</h4><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">You may charge a reasonable fee for copies of or providing access to
+                or distributing Project Gutenberg™ electronic works provided that</p><table summary="This is a list." class="tei tei-list" style="margin-bottom: 1.00em; margin-top: 1.00em"><tbody><tr class="tei tei-labelitem"><th class="tei tei-label">•  </th><td class="tei tei-item"><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+                  the use of Project Gutenberg™ works calculated using the method you already use to
+                  calculate your applicable taxes. The fee is owed to the owner of the
+                  Project Gutenberg™ trademark, but he has agreed to donate royalties under this
+                  paragraph to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid within 60 days
+                  following each date on which you prepare (or are legally required to
+                  prepare) your periodic tax returns. Royalty payments should be clearly
+                  marked as such and sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in <a href="#pglicense4" class="tei tei-ref">Section 4, <span class="tei tei-q">Information about donations to the
+                  Project Gutenberg Literary Archive Foundation.</span></a></p></td></tr><tr class="tei tei-labelitem"><th class="tei tei-label"></th><td class="tei tei-item"><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+                  you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he does
+                  not agree to the terms of the full Project Gutenberg™ License. You must require such
+                  a user to return or destroy all copies of the works possessed in a
+                  physical medium and discontinue all use of and all access to other
+                  copies of Project Gutenberg™ works.</p></td></tr><tr class="tei tei-labelitem"><th class="tei tei-label"></th><td class="tei tei-item"><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">You provide, in accordance with paragraph <a href="#pglicense1F3" class="tei tei-ref">1.F.3</a>, a full refund of any money paid for a
+                  work or a replacement copy, if a defect in the electronic work is
+                  discovered and reported to you within 90 days of receipt of the
+                  work.</p></td></tr><tr class="tei tei-labelitem"><th class="tei tei-label"></th><td class="tei tei-item"><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">You comply with all other terms of this agreement for free
+                  distribution of Project Gutenberg™ works.</p></td></tr></tbody></table></div><div id="pglicense1E9" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h4 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">1.E.9.</h4><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg™ electronic work or
+                group of works on different terms than are set forth in this agreement,
+                you must obtain permission in writing from both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+                Hart, the owner of the Project Gutenberg™ trademark. Contact the Foundation as set
+                forth in <a href="#pglicense3" class="tei tei-ref">Section 3</a> below.</p></div></div><div id="pglicense1F" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h3 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"><span style="font-size: 120%">1.F.</span></h3><div id="pglicense1F1" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h4 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">1.F.1.</h4><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable effort to identify,
+                do copyright research on, transcribe and proofread public domain works
+                in creating the Project Gutenberg™ collection. Despite these efforts, Project Gutenberg™
+                electronic works, and the medium on which they may be stored, may
+                contain <span class="tei tei-q">Defects,</span> such as, but not limited to, incomplete,
+                inaccurate or corrupt data, transcription errors, a copyright or other
+                intellectual property infringement, a defective or damaged disk or other
+                medium, a computer virus, or computer codes that damage or cannot be
+                read by your equipment.</p></div><div id="pglicense1F2" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h4 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">1.F.2.</h4><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES — Except for the <span class="tei tei-q">Right of
+                Replacement or Refund</span> described in <a href="#pglicense1F3" class="tei tei-ref">paragraph
+                1.F.3</a>, the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project Gutenberg™ trademark, and any
+                other party distributing a Project Gutenberg™ electronic work under this agreement,
+                disclaim all liability to you for damages, costs and expenses, including
+                legal fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+                LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+                PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE TRADEMARK
+                OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE LIABLE TO
+                YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR INCIDENTAL
+                DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE.</p></div><div id="pglicense1F3" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h4 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">1.F.3.</h4><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND — If you discover a defect in
+                this electronic work within 90 days of receiving it, you can receive a
+                refund of the money (if any) you paid for it by sending a written
+                explanation to the person you received the work from. If you received
+                the work on a physical medium, you must return the medium with your
+                written explanation. The person or entity that provided you with the
+                defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+                refund. If you received the work electronically, the person or entity
+                providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+                receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy
+                is also defective, you may demand a refund in writing without further
+                opportunities to fix the problem.</p></div><div id="pglicense1F4" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h4 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">1.F.4.</h4><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Except for the limited right of replacement or refund set forth in
+                <a href="#pglicense1F3" class="tei tei-ref">paragraph 1.F.3</a>, this work is provided
+                to you 'AS-IS,' WITH NO OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR
+                IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR
+                FITNESS FOR ANY PURPOSE.</p></div><div id="pglicense1F5" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h4 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">1.F.5.</h4><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Some states do not allow disclaimers of certain implied warranties or
+                the exclusion or limitation of certain types of damages. If any
+                disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the law of
+                the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+                interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+                the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any
+                provision of this agreement shall not void the remaining provisions.</p></div><div id="pglicense1F6" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h4 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">1.F.6.</h4><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">INDEMNITY — You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+                trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+                providing copies of Project Gutenberg™ electronic works in accordance with this
+                agreement, and any volunteers associated with the production, promotion
+                and distribution of Project Gutenberg™ electronic works, harmless from all
+                liability, costs and expenses, including legal fees, that arise directly
+                or indirectly from any of the following which you do or cause to occur:
+                (a) distribution of this or any Project Gutenberg™ work, (b) alteration,
+                modification, or additions or deletions to any Project Gutenberg™ work, and (c) any
+                Defect you cause.</p></div></div></div><div id="pglicense2" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h2 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.88em; margin-top: 2.88em"><span style="font-size: 144%">Section  2.</span></h2><h2 class="tei tei-head" style="text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"><span style="font-size: 120%">Information about the Mission of Project Gutenberg™</span></h2><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Project Gutenberg™ is synonymous with the free distribution of electronic works
+            in formats readable by the widest variety of computers including
+            obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists because of the
+            efforts of hundreds of volunteers and donations from people in all walks
+            of life.</p><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+            assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg™'s goals and
+            ensuring that the Project Gutenberg™ collection will remain freely available for
+            generations to come. In 2001, the Project Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a
+            secure and permanent future for Project Gutenberg™ and future generations. To learn
+            more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see
+            Sections <a href="#pglicense3" class="tei tei-ref">3</a> and <a href="#pglicense4" class="tei tei-ref">4</a> and the Foundation web page at <a href="http://www.pglaf.org" class="tei tei-xref">http://www.pglaf.org</a>.</p></div><div id="pglicense3" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h2 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.88em; margin-top: 2.88em"><span style="font-size: 144%">Section 3.</span></h2><h2 class="tei tei-head" style="text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"><span style="font-size: 120%">Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation</span></h2><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit 501(c)(3) educational corporation
+            organized under the laws of the state of Mississippi and granted tax
+            exempt status by the Internal Revenue Service. The Foundation's EIN or
+            federal tax identification number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter
+            is posted at <a href="http://www.gutenberg.org/fundraising/pglaf" class="tei tei-xref">http://www.gutenberg.org/fundraising/pglaf</a>. Contributions
+            to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by U.S.
+            federal laws and your state's laws.</p><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr.
+            S. Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are
+            scattered throughout numerous locations. Its business office is
+            located at 809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801)
+            596-1887, email business@pglaf.org. Email contact links and up to date
+            contact information can be found at the Foundation's web site and
+            official page at <a href="http://www.pglaf.org" class="tei tei-xref">http://www.pglaf.org</a></p><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">For additional contact information:
+
+              </p><div class="block tei tei-address" style="margin-bottom: 1.80em; margin-left: 3.60em; margin-top: 1.80em; margin-right: 3.60em"><span class="tei tei-addrLine"><span style="font-size: 90%">Dr. Gregory B. Newby</span></span><br /><span class="tei tei-addrLine"><span style="font-size: 90%">Chief Executive and Director</span></span><br /><span class="tei tei-addrLine"><span style="font-size: 90%">gbnewby@pglaf.org</span></span><br /></div></div><div id="pglicense4" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h2 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.88em; margin-top: 2.88em"><span style="font-size: 144%">Section 4.</span></h2><h2 class="tei tei-head" style="text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"><span style="font-size: 120%">Information about Donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation</span></h2><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Project Gutenberg™ depends upon and cannot survive without wide spread public
+            support and donations to carry out its mission of increasing the number
+            of public domain and licensed works that can be freely distributed in
+            machine readable form accessible by the widest array of equipment
+            including outdated equipment. Many small donations ($1 to $5,000) are
+            particularly important to maintaining tax exempt status with the
+            IRS.</p><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+            charities and charitable donations in all 50 states of the United
+            States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+            considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+            with these requirements. We do not solicit donations in locations where
+            we have not received written confirmation of compliance. To SEND
+            DONATIONS or determine the status of compliance for any particular state
+            visit <a href="http://www.gutenberg.org/fundraising/donate" class="tei tei-xref">http://www.gutenberg.org/fundraising/donate</a></p><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+            have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+            against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+            approach us with offers to donate.</p><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+            any statements concerning tax treatment of donations received from
+            outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.</p><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation methods and
+            addresses. Donations are accepted in a number of other ways including
+            checks, online payments and credit card donations. To donate, please
+            visit: <a href="http://www.gutenberg.org/fundraising/donate" class="tei tei-xref">http://www.gutenberg.org/fundraising/donate</a></p></div><div id="pglicense5" class="tei tei-div" style="margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"><h2 class="tei tei-head" style="text-align: left; margin-bottom: 2.88em; margin-top: 2.88em"><span style="font-size: 144%">Section 5.</span></h2><h2 class="tei tei-head" style="text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"><span style="font-size: 120%">General Information About Project Gutenberg™ electronic
+            works.</span></h2><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class="tei tei-name">Professor Michael S. Hart</span> is the
+            originator of the Project Gutenberg™ concept of a library of electronic works that
+            could be freely shared with anyone. For thirty years, he produced and
+            distributed Project Gutenberg™ eBooks with only a loose network of volunteer
+            support.</p><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Project Gutenberg™ eBooks are often created from several printed editions, all of
+            which are confirmed as Public Domain in the U.S. unless a copyright
+            notice is included. Thus, we do not necessarily keep eBooks in
+            compliance with any particular paper edition.</p><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Each eBook is in a subdirectory of the same number as the eBook's
+            eBook number, often in several formats including plain vanilla ASCII,
+            compressed (zipped), HTML and others.</p><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Corrected <em class="tei tei-emph"><span style="font-style: italic">editions</span></em> of our eBooks replace the old file
+            and take over the old filename and etext number. The replaced older file
+            is renamed. <em class="tei tei-emph"><span style="font-style: italic">Versions</span></em> based on separate sources are treated
+            as new eBooks receiving new filenames and etext numbers.</p><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Most people start at our Web site which has the main PG search
+            facility: 
+            
+              <a href="http://www.gutenberg.org" class="block tei tei-xref" style="margin-bottom: 1.80em; margin-left: 3.60em; margin-top: 1.80em; margin-right: 3.60em"><span style="font-size: 90%">http://www.gutenberg.org</span></a></p><p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">This Web site includes information about Project Gutenberg™, including how to
+            make donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and
+            how to subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.</p></div></div></div>
+</div>
+
+</div>
+
+    </div>
+</body></html>
author	Roger Frank <rfrank@pglaf.org>	2025-10-15 01:37:32 -0700
committer	Roger Frank <rfrank@pglaf.org>	2025-10-15 01:37:32 -0700
commit	2a19dfe38c4f175ab803006ba81892249a3af04c (patch)
tree	6d033993407d697ca91773185b6cbc3fd1c006bd /21194-h