diff options
Diffstat (limited to '25539-h/25539-h.htm')
| -rw-r--r-- | 25539-h/25539-h.htm | 3879 |
1 files changed, 3879 insertions, 0 deletions
diff --git a/25539-h/25539-h.htm b/25539-h/25539-h.htm new file mode 100644 index 0000000..cc4f315 --- /dev/null +++ b/25539-h/25539-h.htm @@ -0,0 +1,3879 @@ +<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> +<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" + "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> + +<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" lang="eo" xml:lang="eo"> +<head> + <meta name="generator" content= + "HTML Tidy for Mac OS X (vers 31 October 2006 - Apple Inc. build 13), see www.w3.org" /> + <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" /> + <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> + <link rel="schema.DC" href="http://purl.org/dc/elements/1.1/" /> + <meta name="DC.Creator" content="Xavier de Maistre" /> + <meta name="DC.Title" content="Vojaĝo interne de mia ĉambro" /> + <meta name="DC.Date" content="May 12, 2008" /> + <meta name="DC.Language" content="Esperanto" /> + <meta name="DC.Publisher" content="Project Gutenberg" /> + <meta name="DC.Identifier" content= + "http://www.gutenberg.org/etext/25539" /> + <meta name="DC.Rights" content="This text is in the public domain." /> + + <title>The Project Gutenberg EBook of Vojaĝo interne de mia ĉambro by + Xavier de Maistre</title> + <style type="text/css"> +/*<![CDATA[*/ + /* + The Gnutenberg Press - default CSS2 stylesheet + + Any generated element will have a class "tei" and a class "tei-elem" + where elem is the element name in TEI. + The order of statements is important !!! + */ + + .tei { margin: 0; padding: 0; + font-size: 100%; font-weight: normal; font-style: normal } + + .block { display: block; } + .inline { display: inline; } + .floatleft { float: left; margin: 1em 2em 1em 0; } + .floatright { float: right; margin: 1em 0 1em 2em; } + .shaded { margin-top: 1em; margin-bottom: 1em; + padding: 1em; background-color: #eee; } + .boxed { margin-top: 1em; margin-bottom: 1em; + padding: 1em; border: 1px solid black; } + + body.tei { margin: 4ex 10%; text-align: justify } + div.tei { margin: 2em 0em } + p.tei { margin: 0em 0em 1em 0em; text-indent: 0em; } + blockquote.tei { margin: 2em 4em } + + div.tei-lg { margin: 1em 0em; } + div.tei-l { margin: 0em; text-align: left; } + div.tei-tb { text-align: center; } + div.tei-epigraph { margin: 0em 0em 1em 10em; } + div.tei-dateline { margin: 1ex 0em; text-align: right } + div.tei-salute { margin: 1ex 0em; } + div.tei-signed { margin: 1ex 0em; text-align: right } + div.tei-byline { margin: 1ex 0em; } + + /* calculate from size of body = 80% */ + div.tei-marginnote { margin: 0em 0em 0em -12%; width: 11%; float: left; } + + div.tei-sp { margin: 1em 0em 1em 2em } + div.tei-speaker { margin: 0em 0em 1em -2em; + font-weight: bold; text-indent: 0em } + div.tei-stage { margin: 1em 0em; font-weight: normal; font-style: italic } + span.tei-stage { font-weight: normal; font-style: italic } + + div.tei-eg { padding: 1em; + color: black; background-color: #eee } + + hr.doublepage { margin: 4em 0em; height: 5px; } + hr.page { margin: 4em 0em; height: 2px; } + + ul.tei-index { list-style-type: none } + + dl.tei { margin: 1em 0em } + + dt.tei-notelabel { font-weight: normal; text-align: right; + float: left; width: 3em } + dd.tei-notetext { margin: 0em 0em 1ex 4em } + + span.tei-pb { text-indent: 0; font-size: 75%; + font-family: sans-serif; + color: #777; + position: absolute; + left: 1%; width: 8%; + font-style: normal; } + + span.code { font-family: monospace; font-size: 110%; } + + ul.tei-castlist { margin: 0em; list-style-type: none } + li.tei-castitem { margin: 0em; } + table.tei-castgroup { margin: 0em; } + ul.tei-castgroup { margin: 0em; list-style-type: none; + padding-right: 2em; border-right: solid black 2px; } + caption.tei-castgroup-head { caption-side: right; width: 50%; text-align: left; + vertical-align: middle; padding-left: 2em; } + *.tei-roledesc { font-style: italic } + *.tei-set { font-style: italic } + + table.rules { border-collapse: collapse; } + table.rules caption, + table.rules th, + table.rules td { border: 1px solid black; } + + table.tei { border-collapse: collapse; } + table.tei-list { width: 100% } + + th.tei-head-table { padding: 0.5ex 1em } + + th.tei-cell { padding: 0em 1em } + td.tei-cell { padding: 0em 1em } + + td.tei-item { padding: 0; font-weight: normal; + vertical-align: top; text-align: left; } + th.tei-label, + td.tei-label { width: 3em; padding: 0; font-weight: normal; + vertical-align: top; text-align: right; } + + th.tei-label-gloss, + td.tei-label-gloss { text-align: left } + + td.tei-item-gloss, + th.tei-headItem-gloss { padding-left: 4em; } + + img.tei-formula { vertical-align: middle; } + + /*]]>*/ + </style> +</head> + +<body class="tei"> + <div lang="eo" class="tei tei-text" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em" xml:lang="eo"> + <div class="tei tei-front" style= + "margin-bottom: 6.00em; margin-top: 2.00em"> + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <div id="pgheader" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 4.00em; margin-top: 4.00em"> + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em"> + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 2.00em">The Project + Gutenberg EBook of Vojaĝo interne de mia ĉambro by Xavier de + Maistre</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em"> + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">This eBook is + for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no + restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use + it under the terms of the Project Gutenberg License <a href= + "#pglicense" class="tei tei-ref">included with this eBook</a> or + online at <a href="http://www.gutenberg.org/license" class= + "tei tei-xref">http://www.gutenberg.org/license</a></p> + </div> + <pre class="pre tei tei-div" style= + "margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em"> +Title: Vojaĝo interne de mia ĉambro + +Author: Xavier de Maistre + +Release Date: May 12, 2008 [Ebook #25539] + +Language: Esperanto + + +***START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK VOJAĜO INTERNE DE MIA ĈAMBRO*** +</pre> + </div> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"></div> + <hr class="doublepage" /> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <div class="block tei tei-docTitle"> + <div class="block tei tei-titlePart" style= + "text-align: left; margin-bottom: 3.46em"> + <span style="font-size: 173%">Vojaĝo interne de mia ĉambro</span> + </div> + </div> + + <div class="block tei tei-byline" style= + "text-align: left; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em"> + <span style="font-size: 173%">by</span> <span class= + "inline tei tei-docAuthor" style="text-align: left"><span style= + "font-size: 173%">Xavier de Maistre</span></span> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "text-align: left; margin-bottom: 5.76em; margin-top: 5.76em"> + <span class="tei tei-docEdition" style= + "text-align: left"><span class="tei tei-edition" style= + "text-align: left"><span style="font-size: 144%">Edition + 1</span></span></span><span style="font-size: 144%">, + (</span><span class="tei tei-docDate" style= + "text-align: left"><span class="tei tei-date" style= + "text-align: left"><span style="font-size: 144%">May 12, + 2008</span></span></span><span style="font-size: 144%">)</span> + </div> + </div> + <hr class="doublepage" /> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"></p> + + <div class="tei tei-figure" style="text-align: center"> + <img src="images/terglobo.png" alt= + "Ilustraĵo: Kolekto Esperanta: Aprobita de D-o Zamenhof" /> + </div> + </div> + <hr class="doublepage" /> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">LIBREJO HACHETTE KAJ + K<span class="tei tei-hi" style="text-align: center"><span style= + "font-size: 70%; vertical-align: super">o</span></span>, PARIS</p> + + <div class="tei tei-tb"> + <hr style="width: 20%" /> + </div> + + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><span class="tei tei-hi" + style="text-align: center"><span style="font-size: 180%">Tutmonda + Jarlibro Esperantista</span></span><br /> + <span class="tei tei-hi" style="text-align: center"><span style= + "font-size: 135%">1906</span></span><br /> + <span class="tei tei-hi" style="text-align: center"><span style= + "font-size: 90%">ENHAVANTA LA</span></span><br /> + <em class="tei tei-emph" style="text-align: center"><span style= + "font-style: normal; font-weight: 700">Adresaron de + D</span><span class="tei tei-hi" style= + "text-align: center"><span style= + "font-size: 70%; font-style: normal; font-weight: 700; vertical-align: super">ro</span></span> + <span style= + "font-style: normal; font-weight: 700">ZAMENHOF</span></em><br /></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 0.90em"><span style= + "font-size: 90%">Tiu ĉi jarlibro eldoniĝas ĉiujare dum Aprilo. Ĝi + entenas: pli ol 30.000 adresojn de Esperantistoj de l’ tuta mondo, + plenan sciigon pri la propagandaj Societoj, pri la libroj, la + gazetoj, la ĉiuspecaj eldonaĵoj en Esperanto.</span></p> + + <table summary="This is a table" cellspacing="0" class= + "tei tei-table" style="width: 100%; margin-bottom: 1.00em"> + <colgroup span="2"></colgroup> + + <tbody> + <tr class="tei tei-row"> + <td class="tei tei-cell" style="text-align: left">Unu volumo, + in-16, broŝurita</td> + + <td class="tei tei-cell" style="text-align: right">Fr. + 3,50</td> + </tr> + </tbody> + </table> + + <div class="tei tei-tb"> + <hr style="width: 40%" /> + </div> + + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><span class="tei tei-hi" + style="text-align: center"><span style="font-size: 180%">LA + REVUO</span></span><br /> + <em class="tei tei-emph" style="text-align: center"><span style= + "font-style: normal; font-weight: 700">Internacia monata literatura + gazeto</span></em><br /> + <em class="tei tei-emph" style="text-align: center"><span style= + "font-style: italic">Redaktata kun la konstanta kunlaborado + de</span></em><br /> + <em class="tei tei-emph" style="text-align: center"><span style= + "font-style: normal; font-weight: 700">D</span><span class= + "tei tei-hi" style="text-align: center"><span style= + "font-size: 70%; font-style: normal; font-weight: 700; vertical-align: super">ro</span></span> + <span style="font-style: normal; font-weight: 700">L. L. + ZAMENHOF</span></em><br /> + <span class="tei tei-hi" style="text-align: center"><span style= + "font-size: 90%">Aŭtoro de la lingvo</span><br /> + <span style="font-size: 90%">kaj de eminentaj Esperantistoj de ĉiuj + landoj.</span></span><br /></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 0.90em"><span style= + "font-size: 90%">Ĝi estas pure literatura kaj enhavas: novelojn, + poeziojn, komediojn, dramojn, seriozajn studojn pri historio, + geografio, statistiko; popolmorojn k. c., kronikon kaj + bibliografion.</span></p> + + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 0.90em"><span style= + "font-size: 90%">48 paĝoj, g</span><span class="tei tei-hi" style= + "text-align: center"><span style= + "font-size: 70%; vertical-align: super">da</span></span> <span style= + "font-size: 90%">in-8</span><span class="tei tei-hi" style= + "text-align: center"><span style= + "font-size: 70%; vertical-align: super">o</span></span><span style= + "font-size: 90%">, da plej bona teksto ĉiumonate!</span><br /> + <span style="font-size: 90%">La 1</span><span class="tei tei-hi" + style="text-align: center"><span style= + "font-size: 70%; vertical-align: super">a</span></span> <span style= + "font-size: 90%">numero aperis la</span> <em class="tei tei-emph" + style="text-align: center"><span style= + "font-size: 90%; font-style: normal; font-weight: 700">1</span><span class="tei tei-hi" + style="text-align: center"><span style= + "font-size: 70%; font-style: normal; font-weight: 700; vertical-align: super">an</span></span> + <span style="font-size: 90%; font-style: normal; font-weight: 700">de + Septembro 1906</span></em><span style="font-size: 90%">.</span></p> + + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><span class="tei tei-hi" + style="text-align: center"><span style="font-size: 90%">JARA + ABONO</span></span><br /> + Francujo Fr. 6<br /> + Ceteraj landoj Fr. 7<br /> + <span class="tei tei-hi" style="text-align: center"><span style= + "font-size: 90%">UNU NUMERO</span></span>: 50 centimoj<br /></p> + + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><em class="tei tei-emph" + style="text-align: center"><span style= + "font-style: normal; font-weight: 700">Oni abonas ankaŭ ĉe ĉiuj + firmoj montritaj sur la apuda paĝo.</span></em> Ĉiu jaro de La Revuo + komenciĝas la 1<span class="tei tei-hi" style= + "text-align: center"><span style= + "font-size: 70%; vertical-align: super">an</span></span> de + Septembro.</p> + + <div class="tei tei-tb"> + <hr style="width: 40%" /> + </div> + + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><span class="tei tei-hi" + style="text-align: center"><span style= + "font-size: 135%">BILDAROJ</span></span><br /> + <em class="tei tei-emph" style="text-align: center"><span style= + "font-style: normal; font-weight: 700">Teksto en Esperanto—25 + malsamaj numeroj</span></em></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 0.90em"><span style= + "font-size: 90%">Tiuj bildaroj kvankam skribitaj por infanoj, taŭgas + perfekte por la novaj adeptoj. Per ili la profesoroj povas rapide + kutimigi la lernantojn paroli esperante. Ili utilas ankaŭ por la + propagando.</span></p> + + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><em class="tei tei-emph" + style="text-align: center"><span style= + "font-style: normal; font-weight: 700">Prezo</span></em>, Serio<br /> + da <em class="tei tei-emph" style="text-align: center"><span style= + "font-style: italic">25 numeroj</span></em></p> + + <table summary="This is a table" cellspacing="0" class= + "tei tei-table" style="width: 100%; margin-bottom: 0.90em"> + <colgroup span="3"></colgroup> + + <tbody> + <tr class="tei tei-row"> + <td class="tei tei-cell" style="text-align: left"><span style= + "font-size: 90%">Francujo kaj kolonioj</span></td> + + <td class="tei tei-cell" style="text-align: right"><span style= + "font-size: 90%">Fr. 1,50</span></td> + </tr> + + <tr class="tei tei-row"> + <td class="tei tei-cell" style="text-align: left"><span style= + "font-size: 90%"> — per + poŝto simpla</span></td> + + <td class="tei tei-cell" style="text-align: right"><span style= + "font-size: 90%">1,60</span></td> + </tr> + + <tr class="tei tei-row"> + <td class="tei tei-cell" style="text-align: left"><span style= + "font-size: 90%">Aliaj landoj</span></td> + + <td class="tei tei-cell" style="text-align: right"><span style= + "font-size: 90%">2 »</span></td> + </tr> + + <tr class="tei tei-row"> + <td class="tei tei-cell" style="text-align: left"><span style= + "font-size: 90%"> — per + poŝto rekomendita</span></td> + + <td class="tei tei-cell" style="text-align: right"><span style= + "font-size: 90%">2,54</span></td> + </tr> + + <tr class="tei tei-row"> + <td colspan="3" class="tei tei-cell" style= + "text-align: center"><span style="font-size: 90%">Specialaj + prezoj por la grupoj.</span></td> + </tr> + </tbody> + </table> + + <div class="tei tei-tb"> + <hr style="width: 20%" /> + </div> + + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 0.90em"><span style= + "font-size: 90%">326-07.—Coulommiers. Imp.</span> <span class= + "tei tei-hi" style="text-align: center"><span style= + "font-size: 90%; font-variant: small-caps">Paul + BRODARD</span></span><span style="font-size: 90%">.—P4-07.</span></p> + </div> + <hr class="doublepage" /> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.35em"><span style= + "font-size: 135%">XAVIER DE MAISTRE</span></p> + + <div class="tei tei-tb"> + <hr style="width: 10%" /> + </div> + + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><span class="tei tei-hi" + style="text-align: center"><span style= + "font-size: 300%">Vojaĝo</span></span><br /> + <span class="tei tei-hi" style="text-align: center"><span style= + "font-size: 180%">interne de mia ĉambro</span></span></p> + + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><span class="tei tei-hi" + style="text-align: center"><span style="font-size: 70%">TRADUKITA + DE</span></span><br /> + SAM. MEYER</p> + + <div class="tei tei-tb"> + <hr style="width: 10%" /> + </div> + + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">TRIA ELDONO</p> + + <div class="tei tei-tb"> + <hr style="width: 10%" /> + </div> + + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><span class="tei tei-hi" + style="text-align: center"><span style= + "font-size: 135%">PARIS</span></span><br /> + <span class="tei tei-hi" style="text-align: center"><span style= + "font-size: 135%">LIBRAIRIE HACHETTE ET C</span><span class= + "tei tei-hi" style="text-align: center"><span style= + "font-size: 90%; vertical-align: super">ie</span></span></span><br /> + 79, BOULEVARD SAINT-GERMAIN, 79<br /></p> + + <div class="tei tei-tb"> + <hr style="width: 5%" /> + </div> + + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">1907<br /></p> + </div> + </div> + <hr class="doublepage" /> + + <div class="tei tei-body" style= + "margin-bottom: 6.00em; margin-top: 6.00em"> + <span class="tei tei-pb" id="page1">[p. 1]</span><a name="p1" id="p1" + class="tei tei-anchor"></a> + + <p class="tei tei-p" style="text-align: center; margin-bottom: 1.00em"> + <span class="tei tei-hi" style="text-align: center"><span style= + "font-size: 135%">VOJAĜO</span></span><br /> + <span class="tei tei-hi" style="text-align: center"><span style= + "font-size: 180%">INTERNE DE MIA ĈAMBRO</span></span></p> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO UNUA.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiel glore estas + malfermi novan vojon kaj subite aperi en la mondon scienculan tenante + en la mano libron de eltrovoj, kiel en la spaco ekbrilegas neatendita + kometo!</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ne, mi ne plu + konservos mian libron <span class="tei tei-q">« in petto »</span> (en + mi mem); jen ĝi estas, sinjoroj, legu. Mi entreprenis kaj plenumis + kvardek-du-tagan vojaĝon interne de mia ĉambro. La interesaj observoj + faritaj kaj la senĉesa plezuro sentita dum la vojiro donis al mi la + deziron publikigi ĝin; la certeco esti utila decidigis min al tio. + Mia koro sentas neesprimeblan kontentiĝon, kiam mi pensas pri la + nekalkulebla nombro da malfeliĉuloj, al kiuj mi liveras rimedon + certan kontraŭ la enuo kaj kvietigilon por la doloroj, kiujn ili + suferas. La plezuro, kiun oni trovas vojaĝante en sia ĉambro, estas + ŝirmata kontraŭ la malkvieta ĵaluzo de la homoj; ĝi estas sendependa + de la riĉeco.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉu estas ja homo + tiel mizera, tiel forlasita, ke li ne havas rifuĝejon, kie li povas + izoli sin kaj kaŝi sin antaŭ la tuta mondo? En tio ĉi konsistas ĉiuj + preparoj por la vojaĝo.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi estas certa, ke + ĉiu homo saĝa alprenos mian sistemon, kiaj ajn estas liaj karaktero + kaj temperamento; ĉu li estas avara aŭ malavara, riĉa aŭ malriĉa, + juna aŭ maljuna, naskiĝinta en la tropika terzono aŭ proksime de la + poluso, <span class="tei tei-pb" id="page2">[p. 2]</span><a name="p2" + id="p2" class="tei tei-anchor"></a> li povos vojaĝi kiel mi; per unu + vorto, en la grandega familio de homoj sin movantaj kiel formikoj sur + la supraĵo de la tero, ne estas unu (mi parolas pri la homoj loĝantaj + en ĉambro), ne estas unu, kiu, leginte mian libron, povos rifuzi sian + aprobon al la nova vojaĝmaniero, kiun mi enkondukas en la mondon.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO II</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi povus komenci + la laŭdon de mia vojaĝo, dirante, ke ĝi nenion elspezigis al mi; + ĉi-tio meritas la atenton. Jen ĝi estas tuj aprobata, aplaŭdata de la + malriĉetaj personoj; ankoraŭ pli certan sukceson ĝi havos ĉe alia + klaso de homoj, pro tiu sama kaŭzo, ke ĝi nenion kostas—Ĉe kiuj do? + He! ĉu vi demandas pri tio? ĉe la riĉuloj! Cetere kiel utila por la + malsanuloj estos tiu vojaĝmaniero! Ili ne bezonos timi la + malkonstantecon de la aero kaj de la sezonoj.—Koncerne la timulojn, + ili estos ŝirmataj kontraŭ la rabistoj: ili renkontos nek + profundaĵojn, nek truegojn. Miloj da personoj, kiuj antaŭ mi ne + kuraĝis, aliaj, kiuj ne povis, aliaj, fine, kiuj ne ekpensis vojaĝi, + tuj decidos fari tion laŭ mia ekzemplo. Ĉu eĉ la plej apatia persono + ŝanceliĝus por ekvojiri kun mi al plezuro elspezigonta al ĝi nek + monon, nek penon?—Kuraĝe do! ni ekiru!—Sekvu min, vi ĉiuj, kiujn + trompo de amatino, senfideleco de amiko, detenas en via loĝejo, + malproksime de la malgrandanimeco kaj perfideco de la homoj. Min + sekvu ĉiuj malfeliĉuloj, malsanuloj kaj malkontentuloj de la + universo!—Leviĝu amase ĉiuj maldiligentuloj!—Kaj vi, kiuj en via + animo agitas malgajajn projektojn de aliformiĝo, aŭ de izoliĝo, pro + ia malfidelaĵo; vi, kiuj en buduaro forlasas je ĉiam la mondon, + amindaj unuvesperaj ermitoj, venu ankaŭ: kredu al mi, forlasu tiujn + ideojn malgajajn; vi perdas momenton por la plezuro <span class= + "tei tei-pb" id="page3">[p. 3]</span><a name="p3" id="p3" class= + "tei tei-anchor"></a> kaj ne gajnas momenton por la saĝeco; bonvolu + akompani min en mia vojaĝo; ni irados per malgrandaj tagvojoj ridante + en la vojiro, kiel vojaĝantoj, kiuj vidis Romon kaj Parizon; neniu + kontraŭaĵo povos nin haltigi kaj gaje obeante nian fantazion, ni + sekvos ĝin ĉien, kien plaĉos al ĝi konduki nin.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO III</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Estas en la mondo + tiom da personoj sciemaj!—Mi estas certa, ke oni dezirus ekscii, kial + mia vojaĝo interne de mia ĉambro daŭris kvardek du tagojn anstataŭ + kvardek tri aŭ ian alian tempon; sed kiel mi sciigus tion al la + leganto, ne sciante mem ĝin?</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉio, kion mi povas + certigi, estas ke, se la verko estas, laŭ ies opinio, tro longa, ne + estis eble al mi fari ĝin malpli longa; lasante aparte ĉiun aŭtoran + malmodestecon, mi estus kontentiĝinta kun unu ĉapitro. Mi havis, + estas vere, en mia ĉambro ĉiun eblan plezuron kaj agrablon; sed, ho + ve! mi ne estis libera por eliri el ĝi laŭ mia volo; mi eĉ pensas, + ke, sen la pero de kelkaj personoj potencaj, kiuj interesis sin por + mi (ne estingiĝis mia dankeco al ili), mi estus havinta tempon + sufiĉan por verki <span class="tei tei-q">« in-folio »</span>’on, + tiel favoraj al mi estis la protektantoj, kiuj igis min vojaĝi en mia + ĉambro.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tamen, prudenta + leganto, rimarku, kiel malpravaj estis tiuj homoj, kaj komprenu bone, + se vi povos, la logikecon de tio, kion mi tuj elmontros al vi.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉu estas io pli + natura kaj pli justa, ol tranĉi al si reciproke la gorĝon, se iu + neatente marŝis sur ies piedon, aŭ se iu, en momento de kolero, eble + kaŭzita de ies senprudenteco, ellasas parolon pikantan, aŭ fine se iu + havis la malfeliĉon plaĉi al ies amatino!</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni iras sur la + herbejon, kaj tie, kiel Nikolo faris kun <span class="tei tei-pb" id= + "page4">[p. 4]</span><a name="p4" id="p4" class="tei tei-anchor"></a> + la burĝo nobela, oni penas ataki <span class= + "tei tei-q">« kvarte »</span> dum la kontraŭulo sin defendas + <span class="tei tei-q">« terce »</span>; kaj por ke la venĝo estu + certa kaj plena, oni prezentas al li nudan bruston kaj oni riskas + esti mortigita de la malamiko por venĝi sin al li.—Oni vidas ke nenio + pli logika estas; troviĝas tamen personoj, kiuj malaprobas tiun + laŭdindan kutimon!</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sed io tiel + logika, kiel la cetero, estas tio ĉi: tiuj samaj personoj + malaprobantaj tion kaj volantaj, ke oni rilatu al ĝi, kiel al grava + kulpo, rilatus mem ankoraŭ pli severe al tiu, kiu malkonsentus + kulpiĝi tiel. Pli ol unu malfeliĉulo, konformiĝinte al ilia konsilo, + perdis sian bonfamon kaj sian oficon; tiel ke, kiam oni havas la + malfeliĉon ekhavi honoran disputon, oni ne malprava estus, demandante + la sorton por scii, ĉu oni devas fini ĝin laŭ la leĝoj aŭ laŭ la + kutimo, kaj ĉar la leĝoj kaj la kutimo malsame ordenas, la juĝistoj + ankaŭ povus konsiliĝi per ludkuboj pri sia decido.—Kaj kredeble ankaŭ + tiaspecan decidon oni devas serĉi, por klarigi, kial kaj kiel mia + vojaĝo daŭris ĝuste kvardek du tagojn.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO IV</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mia ĉambro kuŝas + sur la kvina grado de larĝo laŭ la mezuroj de Patro Beccaria; ĝia + direkto estas de l’oriento al la okcidento; ĝi formas kvadraton + longan, kies ĉirkaŭo havas tridek ses futojn, pasante tre proksime de + la muro. Mia vojaĝo tamen estos pli granda, ĉar mi trairos ĝin ofte + laŭlonge kaj laŭlarĝe, aŭ ankaŭ diagonale, ne sekvante regulon, nek + metodon. Mi eĉ faros zigzagojn kaj mi desegnos ĉiujn eblajn liniojn + geometriajn, se la okazo postulos tion. Mi ne amas la homojn, kiuj + tiel certe estas mastroj de siaj paŝoj kaj ideoj, kaj diras: + <span class="tei tei-q">« Hodiaŭ mi faros tri vizitojn, mi skribos + kvar leterojn, mi finos tiun komencitan verkon »</span>. Mia animo + tiel malfermita <span class="tei tei-pb" id="page5">[p. + 5]</span><a name="p5" id="p5" class="tei tei-anchor"></a> estas al + ĉiuspecaj ideoj, emoj kaj sentoj, ĝi akceptas tiel avide ĉion, kio + prezentiĝas!…—Kaj kial ĝi rifuzus la ĝuojn disĵetitajn sur la + malfacila vojo de la vivo? Ili troviĝas tiel malofte; ili estas tiel + malmultaj, ke oni devus esti malsaĝa por ne halti kaj eĉ deturni sin + de la vojo kaj rikolti ĉiujn atingeblajn. Nenia estas pli alloga laŭ + mia opinio, ol la sekvado de siaj ideoj laŭ iliaj postsignoj, kiel la + ĉasisto persekutas la ĉasaĵon, ne penante sekvi difinitan direkton. + Tial, kiam mi vojaĝas en mia ĉambro, mi malofte sekvas linion rektan; + mi iras de mia tablo al pentraĵo lokita en angulo, de tie mi oblikve + iras al la pordo; sed, kvankam mia intenco ĉe la ekiro estis ja iri + tien, se mi sur la vojo renkontas mian seĝegon, mi nenian ceremonion + faras kaj tuj sidiĝas en ĝi.—Bonega meblo estas seĝego; precipe + utilega ĝi estas por ĉiu homo meditema. En la longaj vesperoj vintraj + estas kelkfoje agrable kaj ĉiam prudente etendi sin mole sur ĝi, + malproksime de la grandaraj kaj grandbruaj kunvenoj.—Bona fajro, + libroj, plumoj, kiomaj rimedoj kontraŭ la enuo! Kaj kiel plezure + estas ankaŭ forlasi siajn plumojn kaj vigligi sian fajron, fordonante + sin al ia dolĉa medito aŭ aranĝante kelkajn rimaĵojn por gajigi siajn + amikojn! La horoj tiam glitas preter vi kaj falas silente en la + eternon, ne rimarkigante vin pri sia malĝojiga pasado.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO V</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Post mia seĝego, + irante al la nordo, oni ekvidas mian liton, kiu staras en la fino de + mia ĉambro kaj prezentas la plej agrablan vidaĵon. Ĝi estas lokita + plej konvene; la unuaj sunradioj ludas en miaj litkurtenoj.—Mi vidas + ilin en la belaj tagoj someraj irantajn antaŭen laŭlonge la blanka + muro, laŭ tio, ke la suno supreniras; la ulmoj starantaj antaŭ mia + fenestro dividas ilin laŭ mil manieroj <span class="tei tei-pb" id= + "page6">[p. 6]</span><a name="p6" id="p6" class="tei tei-anchor"></a> + kaj svingas ilin sur mia lito rozkolora kaj blanka, kiu rebriligante + ilin, ellasas ĉiuflanken ĉarman nuancon. Mi aŭdas la konfuzan pepadon + de la hirundoj, kiuj ekokupis la tegmenton de la domo kaj de la aliaj + birdoj, kiuj loĝas en la ulmoj; tiam mil gajaj ideoj okupas mian + animon, kaj en la tuta universo neniu havas vekiĝon tiel agrablan, + tiel pacan, kiel mi.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi konfesas, ke mi + amas ĝui tiujn dolĉajn momentojn kaj ke mi ĉiam plilongigas, kiel + eble plej multe, la plezuron mediti en la dolĉa varmeco de la + lito.—Ĉu estas loko, kiu pli bone faciligas la revadon, kiu vekas pli + amajn pensojn, ol la meblo, en kiu mi kelkfoje forgesas min mem? + Modesta leganto, ne timiĝu;—sed ĉu mi ne povas paroli pri la feliĉo + de amanto, kiu unuafoje premas inter siaj brakoj virtan edzinon? + nedirebla plezuro, kiun mia malbona sorto kondamnas min neniam ĝui! + Ĉu ne en lito, patrino ebria pro feliĉo je la nasko de filo forgesas + siajn dolorojn? Tie la plezuroj fantaziaj, fruktoj de imago kaj + espero, venas malkvietigi nin.—Fine en tiu agrablega meblo ni + forgesas dum duono de nia vivo la ĉagrenojn de la alia duono. Sed kia + amaso da pensoj agrablaj kaj malgajaj sin premas samtempe en mia + cerbo! miriga miksaĵo de situacioj teruraj kaj ĉarmegaj!</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Lito vidis nin + naskiĝantajn kaj vidos nin mortantajn, ĝi estas la ŝanĝema teatro, + kie la homaro ludas laŭvice interesajn dramojn, ridigajn komediojn + kaj terurajn tragediojn.—Ĝi estas lulilo ornamita per floroj;—ĝi + estas la trono de l’amo;—ĝi estas tombo.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO VI</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiu ĉi ĉapitro + estas nepre nur por la metafizikuloj. Ĝi tuj ĵetos plej helan lumon + sur la naturon homan: ĝi estas prismo, per kiu oni povos analizi kaj + dismeti la kapablojn <span class="tei tei-pb" id="page7">[p. + 7]</span><a name="p7" id="p7" class="tei tei-anchor"></a> homajn, + disigante la povon bestan de la puraj radioj de inteligenteco.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Neeble estus por + mi klarigi, kiel kaj kial mi bruligis miajn fingrojn je la unuaj + paŝoj faritaj en la komenco de mia vojaĝo, se mi ne klarigus detalege + al la leganto mian sistemon de l’animo kaj la besto. Tiu ĉi eltrovo + metafizika influas cetere tiel forte sur miajn ideojn kaj agojn, ke + tre malfacile estus kompreni tiun libron, se mi ne donus la ŝlosilon + jam en la komenco.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Per diversaj + observoj mi eltrovis, ke la homo estas kunfarita el animo kaj besto. + Tiuj du estaĵoj estas tute malsamaj, sed tiel enmetitaj unu en la + alian, aŭ unu sur la alian, ke la animo bezonas havi kelkan superecon + rilate al la besto, por ke ĝi faru tiun distingon.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi eksciis de + maljuna profesoro (tio estas el miaj plej malnovaj rememoroj), ke + Platono nomis la materion <span class="tei tei-q">« la + aliulo »</span>. Tio estas bone; sed mi prefere donus tiun nomon al + la besto, kiu estas kunigita kun nia animo. Vere tiu ĉi substanco + estas la <em class="tei tei-emph"><span style= + "font-style: italic">aliulo</span></em>, kiu incitetas nin tiel + strange. Oni sentas ja konfuze, ke la homo estas duobla; tial oni + diras, ke ĝi estas farita el animo kaj korpo, kaj oni kulpigas tiun + korpon je mi ne scias kiomaj aferoj; tio ĉi certe tre malĝuste, ĉar + ĝi estas tiel nekapabla senti kiel pensi. La beston oni devas + kulpigi, tiun estaĵon senteman, plene distingeblan de la animo, veran + <em class="tei tei-emph"><span style= + "font-style: italic">individuon</span></em>, kiu havas sian ekziston + apartan, siajn gustojn, inklinojn, volon, kaj kiu superas la aliajn + bestojn nur tial, ke ĝi estas pli bone edukita kaj posedas pli + perfektajn organojn.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Gesinjoroj, estu + fieraj pro via inteligenteco tiom, kiom al vi plaĉos; sed malfidu + forte al la <em class="tei tei-emph"><span style= + "font-style: italic">aliulo</span></em>, precipe kiam vi estas + kune.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi faris mi ne + scias kiomajn eksperimentojn pri la kunestado de tiuj du estaĵoj + diversnaturaj. Ekzemple mi klare konstatis, ke la animo povas obeigi + al si la beston, kaj ke laŭ maloportuna reciprokeco, tiu ĉi tre ofte + devigas la animon agi kontraŭ sia volo. Laŭ la regulo <span class= + "tei tei-pb" id="page8">[p. 8]</span><a name="p8" id="p8" class= + "tei tei-anchor"></a> unu havas la leĝigan, kaj la alia la regan + potencon; sed tiuj du potencoj ofte kontraŭbatalas reciproke.—La + granda arto de genia homo estas tio: scii bone eduki sian beston, por + ke ĝi povu iri sola, dum la animo, liberigita de tiu teda kunestado, + povos suprenflugi ĝis la ĉielo.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sed estas bezone + klarigi tion per ekzemplo.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiam vi legas + libron, Sinjoro, kaj kiam pli agrabla ideo subite eniras vian imagon, + tiam via animo tuj alligas sin al ĝi kaj forgesas la libron, dum viaj + okuloj meĥanike sekvas la vortojn kaj liniojn; vi finas la paĝon ne + komprenante ĝin kaj vi poste ne memoras tion, kion vi legis.—Tio + rezultas ĉar via animo, ordoninte al sia kunulo legi, forgesis averti + ĝin pri la mallonga forestado, kiun ĝi mem tuj faros; tial la + <em class="tei tei-emph"><span style= + "font-style: italic">aliulo</span></em> daŭrigis la legadon, kiun via + animo jam ne aŭskultis.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO VII</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉu tio ĉi ne + ŝajnas al vi facile komprenebla? Jen alia ekzemplo:</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Unu tagon de la + pasinta somero, mi marŝis al la Kortego. Mi estis pentrinta dum la + tuta mateno, kaj mia animo, ĝuante la meditadon pri la pentrado, + lasis al la besto la zorgon konduki min al la reĝa palaco.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kia altega arto + estas la pentrado! mia animo pensis; ho! feliĉa tiu, kiun kortuŝis la + vidiĝo de la naturo; tiu, kiu ne estas devigata fari pentraĵojn por + vivi, kiu ankaŭ ne pentras nur por pasigi la tempon, sed kiu, frapita + de la majesteco de bela fizionomio kaj de la admirindaj ludoj lumaj + aperantaj milkolore sur la homa vizaĝo, klopodas en siaj verkoj + proksimiĝi al la belegaj efektoj de la naturo! Ho, feliĉa ankaŭ la + pentristo, kiun la amo al la pejzaĝo forkondukas al izolaj promenoj, + kiu sur la pentra tolo scias esprimi la malĝojan senton inspiratan de + malhela arbaro aŭ de dezerta kamparo! <span class="tei tei-pb" id= + "page9">[p. 9]</span><a name="p9" id="p9" class= + "tei tei-anchor"></a></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Liaj verkoj imitas + kaj figuras la naturon; li kreas novajn marojn kaj malhelajn + kavernojn nekonatajn de la suno; ĉe lia ordono, verdaj arbaretoj + eliras el la nenio; la bluo de la ĉielo rebrilas en liaj pentraĵoj; + li konas la arton malkvietigi la marojn kaj muĝigi la ventegojn. + Alifoje li prezentas antaŭ la okulo de ravata rigardanto ĉarmajn + kamparojn de antikva Sicilo; oni vidas teruritajn nimfojn forkurantaj + tra la kanoj antaŭ la persekuto de Satiro; sanktejoj laŭ majesta + arĥitekturo starigas siajn fierajn frontonojn super la sankta arbaro + ĉirkaŭanta ilin; la fantazio eraras en la silentajn vojojn de tiu + ideala lando; dubebluaj malproksimaĵoj konfuziĝas kun la ĉielo, kaj + la tuta lando rebrilanta en la akvoj de kvieta rivero prezentas + vidaĵon, kiun nenia lingvo povas priskribi.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Dum mia animo tiel + pripensadis, la <em class="tei tei-emph"><span style= + "font-style: italic">aliulo</span></em> daŭrige marŝis, kaj Dio scias + kien ĝi iris!—Anstataŭ ol iri al la Kortego, kiel estis al ĝi + ordonite, ĝi tiel dekliniĝis maldekstren, ke en la momento kiam mia + animo ĝin rekaptis, ĝi staris jam antaŭ la pordo de S-no de + Hautcastel, je duona mejlo de la reĝa palaco.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi lasas la + leganton imagi tion, kio estus okazinta, se ĝi tute sola enirus la + domon de tiel bela sinjorino.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO VIII</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Se estas agrable + kaj utile havi animon tiel sendependan de la materio, ke oni igas ĝin + vojaĝi sola kiam oni trovas tion ĝustatempa, tiu ĉi kapablo havas + ankaŭ siajn maloportunaĵojn. Al ĝi ekzemple mi ŝuldas la brulvundon, + pri kiu mi parolis en antaŭa ĉapitro.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi kutime lasas al + mia besto la zorgon prepari mian matenmanĝon; estas ĝi, kiu rostas + kaj distranĉas mian panon. Bonege ĝi preparas la kafon kaj eĉ trinkas + ĝin tre ofte sen la enmiksiĝo de mia animo, escepte kiam <span class= + "tei tei-pb" id="page10">[p. 10]</span><a name="p10" id="p10" class= + "tei tei-anchor"></a> tiu ĉi sin amuzas rigardi ĝin laborantan; sed + tio okazas malofte kaj estas malfacile farebla, ĉar kiam oni faras + kelkan agon meĥanikan, facile estas pensi pri tute alia afero; sed + treege malfacile estas rigardi sin agantan, se oni povas tiel + diri.—Aŭ, por klarigi tion laŭ mia sistemo, ekzameni per sia animo la + iradon de sia besto, vidi ĝin laborantan, kaj ne partopreni mem en + tio.—Jen estas la plej miriga ĵonglaĵo metafizika, kiun homo povas + plenumi.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi kuŝigis mian + prenilon sur la fajrajn karbojn por rosti mian panon, kaj iom poste, + dum mia animo promenis, jen flamigita ŝtipo ruliĝis sur la + antaŭfajrejon; mia malinteligenta besto metis la manon sur la + prenilon kaj brulvundis miajn fingrojn.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO IX</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi esperas, ke mi + sufiĉe detale elmetis miajn ideojn en la antaŭaj ĉapitroj, por igi la + leganton pensi kaj por faciligi al li eltrovojn en tiu ĉi belega + minejo; li certe estos kontenta je si, se li iam sukcesos vojaĝigi + sian animon tute solan; cetere la plezuroj, kiujn tiu kapablo liveros + al li, kompensos la konfuzaĵojn, eble rezultontajn de tio.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉu estas ĝojo pli + agrabla ol tiamaniere plivastigi la ekziston, okupi samtempe la teron + kaj la ĉielon, kaj, por tiel diri, duobligi sian estadon?—Ĉu la + eterna kaj neniam satigita deziro de la homo ne estas tio ĉi: + pligrandigi sian potencon kaj kapablon, celi tien, kie ĝi ne estas, + rememori la estintecon kaj vivi en la estonteco? Ĝi volas komandi + armeojn, prezidi akademiojn; ĝi volas esti amegata de la belulinoj; + kaj se ĝi posedas ĉion tion ĉi, ĝi tiam sopiras al la kamparo kaj + trankvilo kaj envias la dometon paŝtistan; ĝiaj projektoj, ĝiaj + esperoj senĉese malprosperas pro la realaj malfeliĉoj kunigitaj kun + la <span class="tei tei-pb" id="page11">[p. 11]</span><a name="p11" + id="p11" class="tei tei-anchor"></a> homa naturo; ĝi ne povas trovi + la feliĉon. Vojaĝo kun mi dum dekkvin minutoj montros al ĝi la vojon + tien.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">He! kial ĝi ne + lasas al <em class="tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la + aliulo</span></em> tiujn mizerajn zorgojn, tiun gloramon, kiuj + turmentas ĝin? Venu, kompatindulo! Faru klopodon por disrompi vian + malliberejon, kaj de la alta ĉielo, kien mi tuj kondukos vin, de + l’mezo de la ĉielaj sferoj kaj de la olimpo, observu vian beston, + ellasitan en la mondon, kurantan sole sur la vojo al la riĉeco kaj + honoroj; vidu kiel serioze ĝi marŝas meze de la homoj; la amaso + flankeniras respekte, kaj, kredu al mi, neniu rimarkos, ke ĝi estas + sola; ĉu ĝi havas animon aŭ ne, ĉu ĝi pensas aŭ ne, estas la plej + malgranda zorgo de la popolamaso, tra kiu ĝi promenas. Mil virinoj + sentimentalaj furioze amos ĝin, ne tion rimarkante; ĝi eĉ povos sin + levi, sen la helpo de sia animo, ĝis la plej alta prospero kaj la + plej granda riĉeco.—Fine, mi neniel mirus, se, kiam ni revenos de la + paradizo, via animo, reenirante hejmen, sin trovus en la besto de + altranga sinjoro.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO X</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni ne pensu ke, + anstataŭ ol plenumi mian promeson, donante priskribon de mia vojaĝo + interne de mia ĉambro, mi ĉirkaŭvagas, por tiri min el embaraso; oni + tre erarus, ĉar mia vojaĝo daŭras efektive, kaj dum mia animo, + volviĝinte sur si mem, sekvis en la antaŭa ĉapitro la tordajn + turniĝojn de metafiziko, mi sidis en mia seĝego, sur kiu mi kvazaŭ + kuŝiĝis, tiel ke ĝiaj du antaŭaj piedoj estis levitaj je du coloj + super la tero; kaj balancante min dekstren kaj maldekstren kaj tiel + antaŭenirante, mi iom post iom alvenis tre proksime de la + muro.—Tiamaniere mi vojaĝas, kiam nenio urĝas.—Tie mia mano meĥanike + prenis la portreton de S-no de Hautcastel kaj <em class= + "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la aliulo</span></em> + sin amuzis deviŝante la polvon, kiu ĝin kovris.—Tiu <span class= + "tei tei-pb" id="page12">[p. 12]</span><a name="p12" id="p12" class= + "tei tei-anchor"></a> ĉi okupo kaŭzis al ĝi plezuron trankvilan, kaj + tiu plezuro estis ankaŭ sentata de mia animo, kvankam tiu ĉi vagis en + la vastaj regionoj ĉielaj; ĉar estas utile rimarki, ke kiam la + spirito vojaĝas tiamaniere en la ĉielo, ĝi tamen estas ligita al la + sentoj per mi ne scias kia sekreta ligilo; tiel ke, ne malhelpante + siajn okupojn, ĝi povas partopreni en la pacaj ĝuoj de <em class= + "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la + aliulo</span></em>; sed se tiu ĉi deziro plifortiĝas iom, aŭ se ia + neatendita vidaĵo ĝin frapas, la animo tuj reprenas fulmorapide sian + lokon.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tio ĉi okazis dum + mi purigis la portreton.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Laŭ tio, ke la + ĉifono deviŝis la polvon kaj iom post iom aperigis buklojn da blondaj + haroj, kaj la girlandon de rozoj kronantan ilin, mia animo, de la + sunlando, kien ĝi estis transmigrinta, sentis malfortan ektremeton + plezuran, kaj simpatie partoprenis en la ĝuo de mia koro. Tiu ĉi ĝuo + fariĝis malpli konfuza kaj pli forta, kiam la viŝilo per unu fojo + malkovris la brilan frunton de tiu ĉarma vizaĝo; mia animo preskaŭ + forlasis la ĉielon por ĝui la vidaĵon. Sed eĉ se ĝi troviĝus en la + Elizeaj Kampoj, eĉ se ĝi apudestus ĉe koncerto de keruboj, ĝi certe + ne restus tie dum duono da sekundo, kiam ĝia kunulo, ĉiam pli + interesiĝante je sia laboro, subite ekkaptis sorbigitan spongon, kiun + oni prezentis al ĝi, kaj pasigis ĝin subite sur la brovoj kaj sur la + okuloj—sur la nazo—sur la vangoj, sur tiu buŝo;—Ha, Dio! kiel forte + batas mia koro; sur la mentono, sur la brusto: en momento tio + fariĝis; la tuta vizaĝo ŝajnis reviviĝi kaj eliri el la nenio.—Mia + animo rapidegis de la ĉielo kiel falanta stelo; ĝi trovis <em class= + "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la + aliulon</span></em> en ĉarmega ravo, kiun ĝi ankoraŭ pligrandigis + partoprenante en ĝi.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiu stranga kaj + neatendita situacio malaperigis por mi tempon kaj spacon.—Dum momento + mi vivis en la estinteco kaj, kontraŭ la ordo natura, mi + plijuniĝis.—Jes, jen ŝi estas, tiu amegata virino; tio estas ŝi mem; + mi vidas ŝin ridetanta, ŝi tuj parolos por diri, ke ŝi min amas.—Kia + rigardo! Venu, por ke mi premu vin <span class="tei tei-pb" id= + "page13">[p. 13]</span><a name="p13" id="p13" class= + "tei tei-anchor"></a> sur mian bruston, animo de mia vivo, mia dua + ekzisto! Venu partopreni en miaj ebrieco kaj feliĉo!—Tiu momento + estis mallonga sed rava; la malvarma racio baldaŭ reprenis sian + potencon kaj en la daŭro de palpebrumo mi malplijuniĝis je tuta + jaro;—mia koro fariĝis malvarma, malvarmega, kaj mi trovis min je la + nivelo de la amaso de indiferentuloj, kiuj kovras la teron.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XI</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni ne devas + antaŭiri la faktojn: la rapidemo komuniki al la leganto mian sistemon + pri l’animo kaj la besto igis min forlasi la priskribon de mia lito, + pli frue ol mi tion devis; kiam mi estos fininta ĝin, mi daŭrigos + mian vojaĝon de la loko, kie mi ĝin interrompis en la antaŭa + ĉapitro.—Mi nur petas vin memori, ke ni lasis <em class= + "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la duonon de mi + mem</span></em> tenanta la portreton de S-no de Hautcastel, proksime + de la muro, je kvar futoj de mia skribtablo. Mi forgesis, parolante + pri mia lito, konsili al ĉiu homo, kiu tion povos, ke li havu liton + rozkoloran kaj blankan; estas certe, ke la koloroj influas sur nin + tiel, ke ili nin gajigas aŭ malgajigas, laŭ la nuancoj.—La roza kaj + la blanka koloroj estas ambaŭ dediĉitaj al la plezuro kaj feliĉo.—La + naturo, donante ilin al la rozo, donis al ĝi la kronon de la imperio + Flora; kaj kiam la ĉielo volas anonci al la mondo belan tagon, ĝi + koloras la nubojn laŭ tiu ĉarma nuanco, je la leviĝo de la suno.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Unu tagon, ni pene + supreniris sur kruta vojeto: la aminda Rozalio marŝis antaŭe; ŝia + facilmoveco donis al ŝi flugilojn; ni ne povis sekvi ŝin.—Subite, + alveninte sur altaĵeto, ŝi haltis por pli bone spiradi kaj turnis sin + al ni, ridetante je nia malrapideco.—Neniam eble la du koloroj, kiujn + mi laŭdas, triumfis tiel.—Ŝiaj vangoj fajrigitaj, ŝiaj lipoj kiel + koralo, ŝiaj brilaj dentoj, <span class="tei tei-pb" id="page14">[p. + 14]</span><a name="p14" id="p14" class="tei tei-anchor"></a> ŝia + alabastra kolo, antaŭ postscenejo de verdaĵoj, frapis ĉiujn okulojn. + Ni devis halti por rigardadi ŝin; mi nenion diras pri ŝiaj bluaj + okuloj nek pri la rigardo, kiun ŝi direktis al ni, ĉar mi tiele + elirus el mia temo, kaj ĉar mi cetere pensas pri tio tiel malofte, + kiel eble. Sufiĉas, ke mi donis la plej belan ekzemplon imageblan pri + la supereco de tiuj du koloroj super ĉiuj aliaj, kaj pri ilia influo + sur la feliĉon de la homoj.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi hodiaŭ ne iros + pli antaŭen. Pri kia afero mi povus paroli, kiu ne estus sengusta? + Kia ideo ne estas malheligita de tiu ideo?—Mi eĉ ne scias, kiam mi + kuraĝos labori denove.—Se mi daŭrigos mian verkon kaj se la leganto + deziras vidi ĝian finon, li turnu sin al la anĝelo disdonanta la + pensojn, por peti, ke li ne enmiksu plu la vidaĵon de tiu altaĵeto + kun la amaso da pensoj sen interligo, kiujn li ĉiuminute ĵetas al + mi.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sen tiu + antaŭzorgo, mia vojaĝo ne efektiviĝos.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XII</p> + + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><span style= + "font-family: monospace">. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .</span><br /> + + <span style= + "font-family: monospace">. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .</span><br /> + + <span style= + "font-family: monospace">. . . . . . . la altaĵeto . . . . . . .</span><br /> + + <span style= + "font-family: monospace">. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .</span><br /> + + <span style= + "font-family: monospace">. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .</span></p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XIII</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La penoj estas + vanaj; mi devas prokrasti la aferon kaj estadi tie ĉi kontraŭvole; + tio estas milita haltado.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XIV</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi jam diris, ke + tre plaĉas al mi mediti en la dolĉa varmeteco de mia lito, kaj ke ĝia + agrabla koloro multe kunhelpas al la plezuro, kiun mi trovas en ĝi. + <span class="tei tei-pb" id="page15">[p. 15]</span><a name="p15" id= + "p15" class="tei tei-anchor"></a></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Por havigi al mi + tiun plezuron, mia servisto ricevis la ordonon eniri en mian ĉambron + je duono da horo antaŭ la momento, en kiu mi decidis leviĝi. Mi aŭdas + lin marŝanta malpeze kaj tuŝetanta ĝentilete la objektojn en mia + ĉambro, kaj tiu bruo kaŭzas al mi la plezuron senti min dormetanta, + plezuron delikatan kaj nesciatan de multaj homoj.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni sufiĉe + maldormas, por scii ke oni ne tute vekiĝis, kaj por konfuze kalkuli, + ke la horo de la aferoj kaj zorgoj estas ankoraŭ en la sabla horloĝo + de la tempo. Iom post iom tiu homo fariĝas pli brua; tiel malfacile + estas sin deteni! Aliflanke, li scias, ke la horo fatala + proksimiĝas.—Li rigardas mian poŝhorloĝon kaj tintigas la pendaĵetojn + por min averti; sed mi ŝajnigas min ne aŭdanta; kaj por plilongigi + ankoraŭ tiun ĉarman horon, ne estas ĉikano, kiun mi ne faras al tiu + malfeliĉulo. Mi havas cent ordonojn por doni al li antaŭe kaj tiel + pasigi la tempon. Li bone scias, ke tiuj ordonoj, donitaj sufiĉe + malbonhumore, estas nur pretekstoj por resti en la lito ne vidigante, + ke mi ĝin deziras. Ŝajnas ke li ne rimarkas tion, kaj mi vere estas + danka al li pro tio.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Fine, kiam mi + eluzis ĉiujn miajn rimedojn, li antaŭvenas ĝis la mezo de la ĉambro + kaj staras tie, kun la brakoj krucigitaj, perfekte senmove.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni konfesos, ke + ne estas eble malaprobi min pli sprite kaj pli delikate; tial mi + neniam kontraŭstaras al tiu silenta invito; mi etendas la brakojn por + montri al li, ke mi komprenis, kaj mi sidiĝas.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Se la leganto + pripensos pri la konduto de mia servisto, li povos konvinkiĝi ke, en + kelkaj aferoj delikataj kiel tiu ĉi, la simplanimeco kaj saĝo senfine + pli valoras ol la plej lerta spriteco. Mi kuraĝas certigi, ke la plej + prilaborita parolado pri la malutiloj de la mallaboremo ne tiel + rapide decidigus min eliri el mia lito, kiel la muta riproĉo de + S<span class="tei tei-hi"><span style= + "font-size: 70%; vertical-align: super">ro</span></span> Joannetti; + perfekte honesta homo estas S<span class="tei tei-hi"><span style= + "font-size: 70%; vertical-align: super">ro</span></span> Joannetti, + <span class="tei tei-pb" id="page16">[p. 16]</span><a name="p16" id= + "p16" class="tei tei-anchor"></a> kaj samtempe la plej konvena homo + por vojaĝisto kiel mi. Li estas kutiminta je la oftaj migradoj de mia + animo kaj neniam ridas pri la senraciaĵoj de <em class= + "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la + aliulo</span></em>; li eĉ direktas tiun ĉi kelkfoje, kiam ĝi estas + sola, tiel ke oni povus tiam diri, ĝi estas direktata de du animoj. + Kiam ekzemple ĝi vestas sin, li per gesto ĝin avertas, ke ĝi tuj + metos siajn ŝtrumpojn returnite, aŭ sian frakon antaŭ sian + veŝton.—Mia animo ofte sin amuzis vidante la malfeliĉan Joannetti + kuranta post la malsaĝulo ĝis la fortifikaĵoj, por averti ĝin, ke ĝi + forgesis sian ĉapelon—alian fojon, sian naztukon.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Unu tagon (ĉu mi + tion konfesos?) sen tiu fidela servisto, kiu ĝin atingis malsupre de + la ŝtuparo, la senpripensulo alvojirus al la Kortego sen glavo, tiel + fiere kiel ceremonimastro portanta la majestan bastoneton.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XV</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class= + "tei tei-q">« Jen, Joannetti, mi diris, rependigu tiun + portreton. »</span>—Li estis helpinta min por purigi ĝin, kaj ne pli + divenis ĉion, kio produktis la ĉapitron de la portreto, ol tion, kio + okazas en la luno. Estis li, kiu propramove prezentis al mi la + spongon sorbigitan kaj kiu, per tiu ago ŝajne negrava, igis mian + animon trairi cent milionojn da mejloj dum unu minuto. Anstataŭ ol + remeti ĝin en ĝian lokon, li tenis ĝin por viŝi ĝin + siavice.—Malfacilaĵo, problemo por solvi donis al li mienon scivolan, + kiun mi rimarkis.—<span class="tei tei-q">« Diru, mi demandis, kion + vi trovas kritikinda en tiu portreto?—Ho! nenion, sinjoro.—Sed + kion? »</span>—Li starigis ĝin sur unu el la bretoj de mia + skribtablo; kaj, malproksimiĝinte je kelkaj paŝoj, li diris: + <span class="tei tei-q">« Mi dezirus, ke mia sinjoro klarigu al mi, + kial tiu portreto rigardas min ĉiam, en kiu ajn loko de la ĉambro mi + staras. Matene kiam mi aranĝas la liton, ĝia vizaĝo sin turnas al mi, + kaj <span class="tei tei-pb" id="page17">[p. 17]</span><a name="p17" + id="p17" class="tei tei-anchor"></a> se mi iras al la fenestro, ĝi + ankoraŭ rigardas min kaj sekvas min per la okuloj dum mi + marŝas.—Tiel, Joannetti, ke se la ĉambro estus plena je homoj, tiu + bela sinjorino rigardus ĉiuflanken kaj ĉiujn samtempe?—Jes, + sinjoro.—Ŝi ridetus al la irantoj kaj venantoj tiel, kiel al + mi? »</span>—Joannetti nenion respondis. Mi kuŝigis min sur mia + seĝego kaj, mallevante la kapon, mi fordonis min al la plej seriozaj + meditoj.—Kia radio de lumo! Malfeliĉa amanto! Dum vi enuadas + malproksime de via amatino, ĉe kiu vi eble jam estas anstataŭita; dum + vi fervore turnas viajn okulojn sur ŝian portreton, kaj dum vi imagas + (almenaŭ pri la portreto), ke vi sola estas rigardata, la perfida + figuro, tiel malfidela, kiel la originalo, direktas siajn rigardojn + al ĉio, kio ĝin ĉirkaŭas, kaj ridetas al ĉiuj.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Jen estas simileco + morala inter kelkaj portretoj kaj iliaj modeloj, kiun nenia filozofo, + nenia pentristo, nenia observemulo ankoraŭ eltrovis.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi faras eltrovojn + post eltrovoj.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XVI</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Joannetti daŭrige + staris en la sama sintenado, atendante la pripetitan klarigon. Mi + elmetis la kapon el la faldoj de mia vojaĝa surtuto, kien mi estis + interniginta ĝin por mediti senĝene kaj por rekvietiĝi post la + malgajaj pripensoj ĵus havitaj: <span class="tei tei-q">« Ĉu vi ne + vidas, Joannetti, mi diris post momenta silentado kaj turnante mian + seĝegon al lia flanko, ĉu vi ne vidas, ke ĉar pentraĵo estas plataĵo, + la lumradioj, kiuj deiras de ĉia loko de tiu plataĵo… »</span>. + Joannetti, je tiu klarigo, tiel malfermis la okulojn, ke li vidigis + la tutajn pupilojn; li plie havis la buŝon duone malfermita; tiuj du + movoj, en homa figuro, signas, laŭ la diro de la grandfama Le Brun, + la plej altan gradon de la <span class="tei tei-pb" id="page18">[p. + 18]</span><a name="p18" id="p18" class="tei tei-anchor"></a> miro. + Estis sendube mia besto, kiu entreprenis tian disertacion; mia animo + scias ja, ke Joannetti certe ne scias, kio estas lumradioj; la + plilarĝiĝo de liaj palpebroj rekonsciigis min, kaj mi remetis mian + kapon en la kolumon de mia vojaĝa vesto kaj tiel profunde internigis + ĝin tien, ke mi sukcesis kaŝi ĝin preskaŭ tutan.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi decidis + tagmanĝi en tiu loko; la mateno jam preskaŭ konsumiĝis; unu paŝo plu + en mia ĉambro prokrastigus mian tagmanĝon ĝis la nokto. Mi glitigis + min ĝis la randaĵo de mia seĝego; metante ambaŭ piedojn sur la + kamenon, mi pacience atendis la manĝon.—Ĉarma teniĝo estas tiu ĉi; + estus, mi pensas, tre malfacile trovi alian tiel profitan kaj tiel + oportunan por la haltadoj neeviteblaj dum longa vojaĝo.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Rozino, mia fidela + hundino, neniam forgesas veni tiam kaj tireti la baskojn de mia + vojaĝa vesto, por ke mi prenu ŝin sur min; ŝi tie trovas liton tute + aranĝitan kaj tre oportunan en la pinto de l’angulo, kiun faras la du + partoj de mia korpo: la konsonanto V perfekte figuras mian situacion. + Rozino eksaltas sur min, se mi ne prenas ŝin sufiĉe rapide, laŭ ŝia + deziro. Mi trovas ŝin ofte tie, ne sciante kiel ŝi venis. Miaj manoj + propramove sin metas laŭ la maniero plej favora por ŝia bonstato, ĉu + tial, ke ekzistas simpatio inter tiu aminda besto kaj la mia, ĉu ĉar + la hazardo decidas pri tio;—sed mi ne kredas al la hazardo, al tiu + sistemo netaŭga—al tiu vorto sensignifa.—Mi prefere kredus al la + magnetismo.—Mi prefere kredus al la Martinismo. Ne, neniam mi kredos + al ĝi.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Estas tia realeco + en la rilatoj inter tiuj du bestoj, ke, kiam mi metas ambaŭ piedojn + sur la kamenon pro simpla senatento, kiam la horo de la tagmanĝo + estas ankoraŭ malproksima kaj kiam mi neniel pensas fari la haltadon, + tamen Rozino, vidante tiun movon, konigas per malgranda movo de vosto + la plezuron sentatan; la konveneco detenas ŝin en ŝia loko; kaj + <em class="tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la + aliulo</span></em>, kiu tion ekvidas, estas danka al ŝi pro tio; + kvankam ili ne povas <span class="tei tei-pb" id="page19">[p. + 19]</span><a name="p19" id="p19" class="tei tei-anchor"></a> rezoni + pri la kaŭzo produktanta tion, fariĝas inter ili muta interparolo, + agrabla interŝanĝo de sentoj, kiu certe ne povus esti alskribita al + la hazardo.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XVII</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni ne riproĉu al + mi, ke mi skribas tro detale; tio estas la maniero de la vojaĝantoj. + Kiam oni ekrajdas por supreniri sur la Blankan Monton, kiam oni iras + por viziti la truegon, en kiu pereis Empedoklo, oni neniam forgesas + priskribi precize la malplej gravajn detalojn: la nombro de la + personoj, la nombro de la muloj, la boneco de la provizoj, la bonega + apetito de la vojaĝantoj, fine ĉio, eĉ la faletoj de la rajdbestoj, + zorge enskribiĝas en la raporto por la instruo de la nevojaĝanta + homaro. Laŭ tiu principo mi decidis paroli pri mia kara Rozino, + aminda besto, kiun mi amas per vera amo, kaj dediĉi al ŝi tutan + ĉapitron. Dum la ses monatoj, kiujn ni vivis kune, ne estis en niaj + interrilatoj la plej malgranda malvarmiĝo; aŭ, se ekestis kelkaj + disputetoj inter ŝi kaj mi, mi vereme konfesas, ke la pli granda + malpraveco estis miaflanke, kaj ke Rozino ĉiam faris la unuajn paŝojn + al la repaciĝo.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">En la vespero, + kiam ŝi estas riproĉita, ŝi foriras malgaje kaj ne murmurante; je la + morgaŭa tago, frumatene, ŝi estas apud mia lito kun respekta + sintenado; kaj je la plej malgranda moveto de sia mastro, je lia unua + signo de vekiĝo, jen ŝi sciigas pri sia ĉeestado per la rapidegaj + batoj de sia vosto sur mian noktotablon.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj kiel mi + rifuzus mian amon al tiu karesema estaĵo, kiu neniam ĉesis min ami, + de la tempo, kiam ni komencis vivi kune? Mia memoro ne sufiĉus por + skribi la nomaron de la personoj, kiuj sin interesis por mi kaj poste + forgesis min. Mi havis kelkajn amikojn, kelkajn amatinojn, aron da + kunuloj, ankoraŭ pli multajn konatojn;—kaj <span class="tei tei-pb" + id="page20">[p. 20]</span><a name="p20" id="p20" class= + "tei tei-anchor"></a> nun, mi jam estas nenio por ĉiuj tiuj; ili + forgesis eĉ mian nomon.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiom da certigoj, + kiom da proponoj de servo! Ilia riĉeco estis mia. Mi povis fidi al + ilia eterna kaj senkondiĉa amikeco!</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mia kara Rozino, + kiu ne proponis al mi siajn servojn, faras al mi la plej grandan + servon fareblan al homo: ŝi min amis iam, kaj amas min ankoraŭ nun. + Tial mi ne timas diri tion: mi amas ŝin per parto de la sama sento, + kiun mi havas al miaj amikoj.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni pri tio diru, + kion oni volos.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XVIII</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ni lasis + Joannetti’on en la sintenado kaŭzita de la miro, senmove antaŭ mi, + atendante la finon de la belega klarigo, kiun mi komencis.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiam li vidis min + enmetanta subite la kapon en mian noktan surtuton kaj tiel finanta + mian klarigon, li ne dubis unu momenton, ke mi haltis pro manko de + bonaj argumentoj, kaj ke li sekve venkis min per la malfacila + problemo proponita al mi.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Malgraŭ la + supereco, kiun li tiel akiris super mi, li ne eksentis la plej + malgrandan fierecon, kaj ne penis profiti sian venkon. Post momenta + silentado li prenis la portreton, remetis ĝin sur ĝian lokon kaj + foriris senbrue, marŝante per la pinto de la piedoj. Li bone + komprenis, ke lia apudesto estas kvazaŭa humiligo por mi, kaj lia + delikateco inspiris al li la penson eliri, ne rimarkigante min pri + tio.—Lia konduto en tiu okazo interesis min forte, kaj enlokis lin + pli profunden en mian koron. Li sendube trovos lokon ankaŭ en la koro + de la leganto; kaj se iu tiel malsentema estas, ke li rifuzos ĝin al + li post la lego <span class="tei tei-pb" id="page21">[p. + 21]</span><a name="p21" id="p21" class="tei tei-anchor"></a> de la + venonta ĉapitro, la ĉielo certe donis al li marmoran koron.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XIX</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class= + "tei tei-q">« Per Dio! mi diris al li unu tagon, jam la trian fojon + mi ordonas, ke vi aĉetu broson por mi! Kia kapo! Kia + besto! »</span>—Li nenian vorton respondis; nenion li estis + respondinta en la antaŭa tago, post simila riproĉo. <span class= + "tei tei-q">« Li estas tiel akuratema! »</span> mi pensis; mi neniel + komprenis tion.—<span class="tei tei-q">« Iru preni ĉifonon por + purigi miajn ŝuojn »</span>, mi diris kolere. Dum li iris, mi pentis, + ke mi tiel malafable parolis al li. Mia kolero tute foriĝis, kiam mi + vidis kun kia zorgo li penadis deviŝi la polvon de miaj ŝuoj, ne + tuŝante miajn ŝtrumpojn; mi apogis mian manon sur li, kiel signo de + paciĝo.—<span class="tei tei-q">« Kiel! mi diris al mi mem, estas do + homoj, kiuj pro mono purigas la ŝuojn de aliuloj? »</span> Tiu vorto + <em class="tei tei-emph"><span style= + "font-style: italic">mono</span></em> estis lumradio, kiu eklumis al + mi. Mi subite rememoriĝis, ke jam de longe mi nenian monon donis al + mia servisto.—<span class="tei tei-q">« Joannetti, mi diris, + retirante mian piedon, ĉu vi havas monon? »</span> Duona rideto de + praviĝo aperis sur liaj lipoj, je tiu demando.—<span class= + "tei tei-q">« Ne, sinjoro, de ok tagoj mi ne havas unu centimon; mi + elspezis por viaj malgrandaj aĉetaĵoj ĉion, kion mi posedis.—Kaj la + broson? Sendube pro tio? »</span>—Li denove ridetis.—Li povus diri al + sia mastro: <span class="tei tei-q">« Ne, mi ne estas senenhava kapo, + besto, kiel vi kruele nomis vian fidelan serviston. Pagu al mi 24 + frankojn, 10 soldojn kaj 4 denarojn, kiujn vi ŝuldas al mi, kaj mi + aĉetos broson por vi. »</span>—Li lasis sin insulti prefere ol riski, + ke lia mastro hontu pro sia kolero. La ĉielo lin benu! Filozofoj, + Kristanoj! ĉu vi tion legis?</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class= + "tei tei-q">« Jen, Joannetti, mi diris, kuru por aĉeti la + broson.—Sed, sinjoro, ĉu vi volas resti tiel, kun unu ŝuo blanka kaj + la alia nigra?—Iru, mi diras, por aĉeti la broson; lasu, lasu tiun + polvon sur mia ŝuo »</span>. <span class="tei tei-pb" id="page22">[p. + 22]</span><a name="p22" id="p22" class="tei tei-anchor"></a></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Li eliris; mi + prenis la ĉifonon, kaj mi plezurege purigis mian ŝuon maldekstran, + sur kiun mi faligis pentan larmon.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XX</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La muroj de mia + ĉambro estas provizitaj je gravuraĵoj kaj pentraĵoj, kiuj ĝin mirige + beligas. Mi tutkore dezirus ekzamenigi ilin al la leganto, unujn post + aliaj por lin amuzi kaj distri en la vojo, kiun ni devos sekvi por + iri al mia skribtablo; sed tiel neeble estas rakonti ĝuste pentraĵon, + kiel fari, laŭ priskribo, portreton similan. Kiel kortuŝita li estus, + rigardante ekzemple la unuan gravuraĵon, kiu prezentiĝas antaŭ la + okuloj!—Li vidus la malfeliĉan <span class= + "tei tei-q">« Ĉarloto »</span> viŝanta malrapide kaj per tremanta + mano la pistolojn de Alberto. Nigraj antaŭsentoj kaj ĉiuj turmentiĝoj + de senespera kaj nekonsolebla amo estas signitaj sur ŝia fizionomio; + dum la senekscita Alberto, ĉirkaŭita de sakoj da procesaĵoj kaj + ĉiuspecaj malnovaj paperoj, sin turnas malvarme por deziri al sia + amiko bonan vojaĝon. Kiom da fojoj mi estis tentata disrompi la + vitron, kiu kovras tiun gravuraĵon, por detiri tiun Alberton de lia + tablo, por lin disŝiri, por lin piedfrapadi! Sed ĉiam restos tro + multaj Albertoj en tiu ĉi mondo. Kiu sentema homo ne havas sian, kun + kiu li estas devigita kunvivi, kaj kontraŭ kiu la konfidoj de + l’animo, la dolĉaj kormovoj, kaj la eksaltoj de la fantazio + disrompiĝas kiel la ondoj kontraŭ ŝtonegoj? Feliĉa tiu, kiu trovas + amikon, kies koro kaj animo taŭgas por li; amiko, kiu unuiĝas kun li + per konformeco de gustoj, sentoj kaj sciaĵoj; amiko ne turmentata de + gloramo aŭ profitamo, kaj preferanta la ombraĵon de arbo al la lukso + de kortego!—Feliĉa tiu, kiu posedas amikon! <span class="tei tei-pb" + id="page23">[p. 23]</span><a name="p23" id="p23" class= + "tei tei-anchor"></a></p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXI</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi havis unu; la + morto lin forprenis de mi; ĝi kaptis lin en la komenco de lia vojo, + en la momento, kiam lia amikeco fariĝis necesega bezono por mia + koro.—Ni subtenis unu la alian en la malfacilaj laboroj militaj; ni + havis unu pipon por ambaŭ; ni trinkis el la sama pokalo; ni kuŝis sub + la sama tendo; kaj en la malĝojaj cirkonstancoj nunaj, la loko, kie + ni vivadis kune, estis por ni nova patrujo. Mi vidis lin elmetita + antaŭ ĉiuj danĝeroj de milito, kaj de milito ruiniga. La morto ŝajnis + ŝpari nin unu pro la alia; milfoje ĝi eluzis siajn sagojn ĉirkaŭ li, + ne lin atingante; sed tio estis por fari lian perdon pli sentebla por + mi. La bruego de la armoj, la entuziasmo, kiu kaptas la animon je la + ekvido de la danĝero, eble estus malhelpintaj liajn kriojn veni ĝis + mia koro.—Lia morto estus utila al lia lando kaj malutila al liaj + malamikoj—mi bedaŭrus lin malpli forte.—Sed perdi lin meze en la ĝojo + de vintra loĝado! Vidi lin mortanta inter miaj brakoj en la momento, + kiam li ŝajnis esti sanega, kiam nia amikeco ankoraŭ plifortiĝis en + la ripozo kaj trankvileco! Ha! neniam mi konsoliĝos! Tamen lia memoro + jam ne vivas, krom en mia koro; ĝi ne ekzistas plu ĉe tiuj, kiuj + vivis ĉirkaŭ li kaj lin anstataŭis; tiu ideo faras pli dolora por mi + la penson de la perdo de li. Same la naturo, indiferenta al la sorto + de la estaĵoj, denove vestas sin per sia brila robo printempa, kaj + ornamiĝas laŭ sia tuta beleco proksime de la tombejo, kie li ripozas. + La arboj kovriĝas per folioj kaj intermiksas siajn branĉojn, la + birdoj kantas en la foliaro, la muŝoj zumas inter la floroj; ĉio + elmontras ĝojon kaj vivemon, en la loĝejo de la morto; kaj vespere, + kiam la luno brilas en la ĉielo kaj mi meditas proksime de tiu + malĝoja loko, mi aŭdas la grilon gaje daŭriganta sian nelaciĝan + kanton, kaŝite sub la herbo, <span class="tei tei-pb" id="page24">[p. + 24]</span><a name="p24" id="p24" class="tei tei-anchor"></a> kiu + kovras la silentan tombon de mia amiko. La malrapida neniiĝo de la + estaĵoj kaj ĉiuj malfeliĉoj de la homaro valoras same kiel nenio en + la granda ĉio.—La morto de sentema homo mortanta meze de siaj + senkonsolaj amikoj, kaj tiu de papilio mortigita de la malvarma aero + en florkaliko, estas du similaj momentoj en la irado de la naturo. La + homo estas nur fantomo, ombro, vaporaĵo disiĝanta en la aeron.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sed la matena lumo + ekblankigas la ĉielon: la nigraj ideoj, kiuj min malkvietigis, + disiĝas kun la nokto, kaj la espero renaskiĝas en mia koro.—Ne, tiu, + kiu tiel lumegigas la orienton, ne briligis ĝin antaŭ miaj okuloj por + baldaŭ ĵeti min en la nigran nenion; tiu, kiu etendis tiun + nemezureblan horizonton, kiu konstruis tiujn grandegajn altaĵojn, + kies glaciaj suproj estas orataj de la suno, estas la sama, kiu + ordonis, ke mia koro batu kaj ke mia spirito pensu.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ne, mia amiko ne + eniris en la nenion; kiu ajn estas la barilo disiganta nin, mi + revidos lin.—Ne sur silogismo mi fondas mian esperon.—La flugo de + insekto trairanta la aeron sufiĉas por konvinki min; kaj ofte la + vidaĵo de la kamparo, la bonodoro de l’aero, kaj mi ne scias kia + ĉarmo ĉirkaŭ mi, tiel altigas miajn pensojn, ke nevenkebla pruvo de + senmorteco perforte eniras mian animon kaj okupas ĝin tutan.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXII</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Jam de longe la + ĵus skribita ĉapitro prezentadis sin al mia plumo, kaj mi ĉiam estis + forpuŝinta ĝin. Mi estis promesinta al mi vidigi en tiu ĉi libro nur + la gajan flankon de mia animo; sed tiu projekto forkuris de mi, kiel + tiomaj aliaj! mi esperas, ke la sentema leganto pardonos, se mi + kaŭzis al li kelkajn larmojn; kaj se iu opinias, ke <span class= + "tei tei-pb" id="page25">[p. 25]</span><a name="p25" id="p25" class= + "tei tei-anchor"></a> mi vere povus ne meti tiun malĝojan ĉapitron, + li mem povas elŝiri ĝin el sia ekzemplero, aŭ eĉ ĵeti la libron en la + fajron.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sufiĉas al mi, se + vi trovas ĝin laŭ via koro, mia kara Jenny, vi la plej bona kaj la + plej amata el la virinoj, vi la plej bona kaj la plej amata el la + fratinoj; al vi mi dediĉas mian verkon; se vi ĝin aprobos, ĝin + aprobos ĉiuj koroj sentemaj kaj delikataj; kaj se vi pardonos la + malsaĝaĵojn, kiujn mi kelkfoje ellasas kontraŭvole, mi maltimas ĉiujn + kritikantojn en la universo.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXIII</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Nur unu vorton mi + diros pri la sekvanta gravuraĵo: ĝi estas la familio de la malfeliĉa + Ugoleno mortanta pro malsato. Ĉirkaŭ li, unu el liaj filoj kuŝas + senmove apud liaj piedoj; la aliaj prezentas al li siajn + senfortigitajn brakojn kaj petas pri pano, dum la malfeliĉa patro, + apogata al kolono de la malliberejo, kun senmova vizaĝo, kun okuloj + fiksaj kaj sovaĝaj, en la terura kvieteco kaŭzita de la plej alta + grado de la malespero—mortas samtempe sian propran morton kaj tiun de + ĉiuj siaj infanoj, kaj suferas ĉion, kion la homo povas suferi.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Brava kavaliro + d’Assas, jen vi mortas sub cent bajonetoj, per ekpeno kuraĝa, kun + heroeco, kiun oni jam ne konas nuntempe!</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj vi, malfeliĉa + nigrulino ploranta sub la palmoj! vi, kiun barbaro, kredeble ne + Angla, perfidis kaj forlasis;—kion mi diras? vi, kiun li kruele + vendis kiel malnoblan sklavinon, malgraŭ via amo kaj via servado, + malgraŭ la frukto de sia amo, kiun vi portas en via ventro,—mi ne + pasos preter via portreto, ne donante al vi la saluton merititan de + via sentemo kaj de viaj malfeliĉoj!</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ni haltu momenton + antaŭ tiu alia pentraĵo: tio estas <span class="tei tei-pb" id= + "page26">[p. 26]</span><a name="p26" id="p26" class= + "tei tei-anchor"></a> juna ŝafistino, kiu tute sola paŝtas sian + brutaron sur supro Alpa; ŝi sidas sur maljuna trunko de abio + renversita kaj blankigita de la vintroj; ŝiaj piedoj estas kovritaj + de larĝaj folioj de tufo de kakalio, kies floro siringviola sin + etendas super ŝia kapo. Lavendo, timiano, anemono, centaŭreo, + ĉiuspecaj floroj, kiujn oni malfacile kulturas en niaj ĝardenoj kaj + varmejoj kaj kiuj naskiĝas sur la Alpoj en la plena beleco primitiva, + faras brilan tapiŝon, sur kiu vagas ŝiaj ŝafoj.—Aminda ŝafistino! + diru al mi, kie troviĝas la feliĉa terpeco, sur kiu vi loĝas? El kia + malproksima ŝafejo vi eliris hodiaŭ matene je la apero de la + matenruĝo?—Ĉu mi ne povus iri tien kaj vivi kun vi? Sed, ho ve! la + dolĉa kvieteco, kiun vi ĝuas, baldaŭ malaperos. La demono de la + milito, ne kontenta kun la detruo de urboj, tuj portos malkvietecon + kaj teruron ĝis via dezerta rifuĝejo. Jam venas la soldatoj; mi vidas + ilin rampantaj de monto al monto, kaj proksimiĝantaj al la nuboj.—La + bruo de la pafilego aŭdiĝas en la alta loĝejo de la tondro.—Forkuru, + ŝafistino, rapidigu vian brutaron, kaŝu vin en la plej malproksimaj + kaj dezertaj kavernoj; jam ne estas ia ripozo sur tiu malĝoja + tero!</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXIV</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi ne scias, kiel + tio ĉi okazas; de kelka tempo miaj ĉapitroj ĉiam finiĝas laŭ funebra + tono. Vane, komencante ilin, mi turnas miajn okulojn sur kelkan + agrablan objekton; vane mi ekveturas dum kvieta vetero, mi baldaŭ + suferas ventegon, kiu deklinigas min.—Por fini tiun malkvietecon, kiu + ne lasas min mastra de miaj ideoj kaj por trankviligi la batojn de + mia koro agitita de tiomaj vidaĵoj kortuŝantaj, mi nenian alian + rimedon vidas krom disertacio.—Jes, mi volas meti tiun pecon da + glacio sur mian koron. <span class="tei tei-pb" id="page27">[p. + 27]</span><a name="p27" id="p27" class="tei tei-anchor"></a></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj tiu disertacio + estos pri pentrarto; ĉar neeble al mi estas disertacii pri ia alia + temo. Mi ne povas malsupreniri tute de la altaĵo, kiun mi ĵus + atingis; cetere tio ĉi estas mia emego.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi preterirante + dezirus diri kelkajn vortojn pri la demando de supereco inter la + ĉarma pentrarto kaj la muzikarto; jes, ion mi volas meti en la + pesilon, kvankam tio estos nur sablero, atomo.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni diras por la + pentristo, ke li lasas ion post si; liaj pentraĵoj postvivas lin kaj + eternigas lian memoron.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni respondas, ke + ankaŭ la muzikverkistoj lasas operojn kaj koncertojn; sed la muziko + estas regata de la modo; ne tiel la pentrado. La muzikaĵoj, kiuj + kortuŝis niajn prapatrojn estas ridindaj por la nuntempaj + muzikamantoj, kaj oni metas ilin en la ŝercajn operojn por ridigi la + pranepojn de tiuj, kiujn ili plorigis iam.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La pentraĵoj de + Rafaelo ĉarmos nian idaron, kiel ili ravis niajn prapatrojn.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Jen estas mia + sablero.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXV</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sed per kio min + interesas, diris iam al mi S-no de Hautcastel, ke la muziko de + Cherubini aŭ de Cimarosa malsimilas tiun de iliaj antaŭuloj?—Kion + signifas, ke la malnova muziko ridigas min, se nur la nova kortuŝas + min agrablege?—Ĉu estas do necese por mia feliĉo, ke miaj plezuroj + similu tiujn de mia praavino? Kial vi parolas al mi pri pentrarto? + pri arto komprenata nur de tre malgrandanombra klaso da personoj, dum + la muziko ravas ĉion, kio spiras?</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi ne bone scias + en tiu ĉi momento, kion oni povus respondi je tiu observo, kiun mi ne + antaŭvidis komencante tiun ĉi ĉapitron. <span class="tei tei-pb" id= + "page28">[p. 28]</span><a name="p28" id="p28" class= + "tei tei-anchor"></a></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Se mi estus + antaŭvidinta ĝin, mi eble ne entreprenus tiun disertacion. Kaj oni ne + imagu, ke tio ĉi estas artifiko de muzikisto.—Mi ne estas tia, mi + tion ĵuras,—ne, mi ne estas muzikisto; tion povas atesti la ĉielo kaj + ĉiuj, kiuj aŭdis min ludanta je violono.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sed supozite, ke + la merito de ambaŭ artoj estus egala, oni ne devus trorapide konkludi + pro la merito de l’arto al la merito de l’artisto.—Oni vidas infanojn + ludantaj je fortepiano kiel majstroj; oni neniam vidis lertan + pentriston dekdujaran.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Krom gusto kaj + sento, la pentrarto postulas kapon pensantan, kiun ne bezonas la + muzikistoj. Oni ĉiutage vidas senkapajn kaj senkorajn homojn, kiuj el + violono, el harpo tiras ĉarmajn sonojn. Oni povas dresi la homan + beston, por ke ĝi ludu je fortepiano, kaj se ĝi estas dresita de + lerta instruisto, la animo povas vojaĝi senĝene, dum la fingroj + meĥanike produktas sonojn, pri kiuj ĝi sin ne okupas,—Kontraŭe oni ne + povus pentri la plej simplan aferon, se la animo ne uzus por tio + ĉiujn siajn kapablojn.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Se tamen iu imagus + distingi la kompozicion, de la muzikludo, mi konfesas, ke li + embarasus min iom. Ho, ve! se ĉiuj disertaciemuloj estus sinceraj, + ili ĉiuj finus tiel. Komencante la ekzamenon de demando, oni ordinare + parolas per dogma tono, ĉar oni estas sekrete decidinta, kiel mi + estis reale decidinta por la pentrarto malgraŭ mia hipokrita + senpartieco; sed la disputado naskas kontraŭparolon, kaj ĉio finiĝas + en dubo.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXVI</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Nun kiam mi estas + pli trankvila, mi tuj penos paroli kviete pri la du portretoj, kiuj + sekvas la pentraĵon de la <em class="tei tei-emph"><span style= + "font-style: italic">Alpa Ŝafistino</span></em>. <span class= + "tei tei-pb" id="page29">[p. 29]</span><a name="p29" id="p29" class= + "tei tei-anchor"></a></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Rafaelo! nur de vi + povis esti pentrita via portreto. Kiu alia kuraĝus entrepreni ĝin? + Via vizaĝo nekaŝema, sentema, sprita, montras vian karakteron kaj + genion.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Por plaĉi al via + animo, mi lokis apud vi la portreton de via amatino, kiun ĉiuj homoj + de ĉiuj centjaroj eterne riproĉos pro la belegaj verkoj, je kiuj via + antaŭtempa morto senigis la artojn.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiam mi ekzamenas + la portreton de Rafaelo, mi sentas min prenita de kvazaŭ religia + respekto al tiu eminenta homo, kiu en la printempo de sia vivo jam + superis ĉiujn antikvulojn, kaj kies pentraĵoj kaŭzas la admiron kaj + malesperon de la nuntempaj artistoj.—Mia animo, admirante lin, sentas + ekindignon kontraŭ tiu Italino, kiu preferis sian amon al sia amanto + kaj kiu estingis en sia brusto tiun ĉielan lumilon, tiun dian + genion.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Malfeliĉulino! Ĉu + vi do ne sciis, ke Rafaelo estis anoncinta pentraĵon pli belan ol tiu + de la Alifiguriĝo? Ĉu vi nesciis, ke vi inter viaj brakoj premis la + favoriton de la naturo, la patron de l’entuziasmo, altegan geniulon, + dion?</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Dum mia animo + faras tiujn observojn, ĝia kunulo. turnante atentan rigardon sur la + ĉarman vizaĝon de tiu pereiga belulino, sentas sin preta pardoni al + ŝi la morton de Rafaelo.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Vane mia animo + riproĉas ĝin pro ĝia supermezura malsevereco, ĝi ne estas aŭskultata. + En tiaj okazoj fariĝas inter tiuj du moŝtoj stranga dialogo, kiu ĉiam + finiĝas per la venko de la <em class="tei tei-emph"><span style= + "font-style: italic">malbona principo</span></em>, kaj kies + specimenon mi donos en alia ĉapitro.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXVII</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La gravuraĵoj kaj + la pentraĵoj, pri kiuj mi ĵus parolis, paliĝas kaj malaperas je la + unua ekrigardo al la sekvanta <span class="tei tei-pb" id= + "page30">[p. 30]</span><a name="p30" id="p30" class= + "tei tei-anchor"></a> pentraĵo; la senmortaj verkoj de Rafaelo, de La + Koreĵo kaj de ĉiuj Italaj pentristoj ne elportus la komparon.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tial mi ĉiam + konservas ĝin por la lasta peco, por la rezervaĵo, kiam mi havigas al + kelkaj sciamuloj la plezuron vojaĝi kun mi, kaj mi povas certigi, ke + de l’tempo, kiam mi komencis montri tiun belegan pentraĵon al la + kompetentuloj kaj al la malkleruloj, al la eminentuloj, al la + metiistoj, al la virinoj kaj al la infanoj, eĉ al la bestoj, mi ĉiam + vidis ĉiujn rigardantojn vidigantaj, ĉiu laŭ sia maniero, signojn de + plezuro kaj miro, tiel fidele la naturo estas tie prezentata.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj kiun + pentraĵon, Sinjoroj, oni povus montri al vi, kiun vidaĵon, + Sinjorinoj, oni povus meti antaŭ viajn okulojn, pli certan esti + aprobita de vi, ol la fidela figuro de vi mem? La priparolita + pentraĵo estas spegulo, kaj neniu ĝis nun ekpensis kritiki ĝin; por + ĉiuj, kiuj ĝin rigardas, ĝi estas perfekta kaj neriproĉebla + pentraĵo.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni certe + konfesos, ke ĝi devas esti rigardata, kiel unu el la mirindaĵoj de la + regiono, kie mi promenadas.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi silentos pri la + plezuro sentata de la fizikisto meditanta pri la strangaj fenomenoj + de la lumo, kiu reprezentas ĉiujn objektojn de la naturo sur tiu + polurita supraĵo. La spegulo inspiras al la hejmsida vojaĝanto mil + interesajn pripensojn, mil observojn, kiuj igas ĝin utila kaj + grandvalora objekto.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Vi, kiun Amo tenis + aŭ tenas sub sia potenco, sciiĝu, <span class= + "tei tei-corr">ke</span> antaŭ spegulo ĝi akrigas siajn sagojn kaj + preparas siajn kruelaĵojn; tie ĝi ripetas siajn manovrojn, lernas + siajn movojn, pretigas sin por la milito, kiun ĝi volas komenci; tie + ĝi ekzerciĝas al dolĉaj rigardoj, al grimacetoj, al lertaj koleretoj, + kiel aktoro sin ekzercas antaŭ si mem, antaŭ ol vidigi sin al la + publiko. Ĉiam senpartia kaj vera, spegulo resendas al la okuloj de la + rigardanto la helkolorojn de juneco kaj la sulkojn de maljuneco, ne + kalumniante nek flatante. Sola el ĉiuj konsilantoj de altrangulo, ĝi + ĉiam diras al ili la veron. <span class="tei tei-pb" id="page31">[p. + 31]</span><a name="p31" id="p31" class="tei tei-anchor"></a></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiu eco dezirigis + al mi la eltrovon de spegulo morala, kie ĉiuj homoj povu vidi sin kun + siaj virtoj kaj malvirtoj. Mi eĉ pensis proponi ĉe ia akademio + premion por tia eltrovo; sed serioza pripensado elmontris al mi la + senutilecon de tio.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiel malofte + malbelulo rekonas sin kaj disrompas la spegulon! Vane la speguloj + multobliĝas ĉirkaŭ ni kaj resendas kun geometria ĝusteco la lumon kaj + la veron! en la momento, kiam la radioj tuj penetros en nian okulon + kaj montros nin tiajn, kiaj ni estas, la memestimo englitigas sian + trompantan prismon inter ni kaj nia imago, kaj prezentas al ni nian + diaĵon.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj el ĉiuj + prismoj, kiuj ekzistis de la unua kreita de la senmorta Newton, neniu + posedis tiel fortan rebrilpovon, neniu produktas tiel agrablajn kaj + helajn kolorojn, kiel la prismo de la memestimo.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Nu, ĉar la + ordinaraj speguloj vane vidigas la veron, kaj ĉar ĉiu estas kontenta + je sia vizaĝo; ĉar ili ne povas konigi al la homoj iliajn korpajn + difektojn, por kio utilus mia morala spegulo? Malmultaj turnus al ĝi + siajn okulojn, kaj neniu rekonus sin en ĝi,—escepte la filozofoj—eĉ + pri ĉi-tio mi dubas iom.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Akceptante la + spegulon tian, kia ĝi estas, mi esperas, ke neniu mallaŭdos min tial, + ke mi ĝin ŝatas pli alte, ol ĉiujn pentraĵojn de la Itala skolo. La + sinjorinoj, kies gusto ne povas esti malĝusta kaj kies opinio devas + decidi ĉion, ĝenerale turnas sian unuan rigardon al tiu pentraĵo, + kiam ili eniras en ĉambron.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Milfoje mi vidis + sinjorinojn kaj eĉ sinjoretojn forgesantaj en balo siajn amantojn aŭ + amatinojn, la dancadon kaj ĉiujn plezurojn de la festo, por rigardadi + kun videbla prefero tiun ĉarman pentraĵon, kaj eĉ honori ĝin per + ekrigardeto meze de la plej vivaj dancoj.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiu do povus + konkurenci kun ĝi pri la rango, kiun mi donas al ĝi inter la + ĉefverkoj de la arto de Apelo? <span class="tei tei-pb" id= + "page32">[p. 32]</span><a name="p32" id="p32" class= + "tei tei-anchor"></a></p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXVIII</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi fine alvenis + tute proksime de mia skribtablo; jam mi povus eĉ tuŝi ĝian angulon + plej proksiman, etendante la brakon, kiam mi preskaŭ perdis la + frukton de ĉiuj miaj laboroj kaj eĉ la vivon.—Estus pli bone, se mi + silentus pri la malfeliĉo okazinta al mi, por ne senkuraĝigi la + vojaĝantojn; sed tiel malfacile estas renversiĝi, en la vojaĝseĝo, + kiun mi uzas, ke oni devige konfesos, ke por suferi tian danĝeron, + oni devas esti malfeliĉega—tiel malfeliĉa kiel mi. Mi trovis min + kuŝanta sur la planko, tute renversite, kaj tio ĉi tiel rapide, tiel + neatendite, ke mi preskaŭ dubus pri mia malfeliĉaĵo, se tintado en la + kapo kaj forta doloro en la maldekstra ŝultro ne pruvus al mi tro + klare la realecon de ĝi.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ankaŭ tio estis + malbona ŝerco de mia duono.—Timigite de la voĉo de mizerulo + neatendite petanta almozon ĉe la pordo, kaj de la bojo de Rozino, ĝi + subite turnis mian seĝegon, antaŭ ol mia animo povis averti ĝin, ke + malantaŭe mankis briko; la puŝo estis tiel forta, ke mia vojaĝseĝo + tute senekvilibriĝis kaj renversiĝis sur min.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi konfesas, ke + tiu ĉi estas unu el la okazoj, en kiuj mi havis plej fortan kaŭzon + por plendi je mia animo; ĉar anstataŭ ol bedaŭri la foreston ĵus + faritan kaj riproĉi sian kunulon pri ĝia trorapidemo, ĝi tiel perdis + la moderecon, ke ĝi plej beste ekkoleris kaj ofendis per paroloj tiun + mizeran senkulpulon.—<span class="tei tei-q">« Mallaboremulo! iru + labori. »</span> ĝi diris (malbonega alparolaĵo eltrovita de avara + kaj kruela riĉularo). <span class="tei tei-q">« Sinjoro, li tiam + diris por plidolĉigi min, mi estas el Chambéry…—Des pli malbone por + vi.—Mi estas Ĵako; min vi vidis en la kamparo; mi kondukadis la + ŝafojn al la herbejoj…—Kion vi venas tien ĉi por fari? »</span> Mia + animo komencis penti pri la malĝentileco de miaj unuaj paroloj.—Mi eĉ + kredas, ke ĝi <span class="tei tei-pb" id="page33">[p. + 33]</span><a name="p33" id="p33" class="tei tei-anchor"></a> pentis + pri ili, iom antaŭ ol elparoli ilin. Ofte tiel, ne atendite trovante + dum la kuro foson aŭ ŝlimejon, oni vidas ĝin, sed jam ne havas la + tempon eviti ĝin.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Rozino plenigis + mian reprudentiĝon kaj penton; ĝi estis rekoninta Ĵakon, kiu ofte + dividis kun ŝi sian panon, kaj ŝi montris al li per siaj karesoj sian + memoron kaj dankecon.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Dum tiu tempo, + Joannetti, kolektinte la restaĵojn de mia manĝo, difinitajn por lia + propra manĝo, ne ŝanceliĝante donis ilin al Ĵako.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kompatinda + Joannetti!</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiel, dum mia + vojaĝo, mi ricevas de mia servanto kaj de mia hundino instruon pri + filozofio kaj humaneco.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXIX</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Antaŭ ol daŭrigi, + mi volas forigi dubon eble enirintan en la penson de la legantoj.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Por nenio en la + mondo mi volus, ke oni suspektu min, ke mi entreprenis tiun ĉi + vojaĝon nur tial, ke mi ne sciis kion fari, kaj, por tiel diri, + devigite de la cirkonstancoj; mi certigas tie ĉi kaj mi ĵuras je tio, + kio estas al mi plej kara, ke mi intencis entrepreni ĝin jam longe + antaŭ la fariĝo, per kiu mi perdis la liberecon dum kvardek du + tagoj.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiu ĉi devigita + izoleco estis nur okazo por ekvojiri pli frue.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi scias, ke la + propravola protesto, kiun mi ĵus faris, ŝajnos suspektinda al kelkaj + personoj;—sed mi ankaŭ scias, ke la suspektemuloj ne legos tiun ĉi + libron;—ili havas sufiĉe da okupoj hejme kaj ĉe siaj amikoj; multajn + aliajn zorgojn ili havas;—kaj la bonuloj kredos al mi.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi konfesas tamen, + ke mi estus preferinta okupi min per tiu ĉi vojaĝo en alia tempo, kaj + ke mi elektus por plenumi ĝin la grandan Faston, prefere ol la + Karnavalon; <span class="tei tei-pb" id="page34">[p. + 34]</span><a name="p34" id="p34" class="tei tei-anchor"></a> sed + filozofiaj pripensoj senditaj al mi de la ĉielo helpis al mi forte + por elporti la seniĝon de la plezuroj, kiujn Torino prezentas amase + en tiuj ĉi momentoj de bruo kaj agito.—Tre certe estas, mi diris al + mi, ke la muroj de mia ĉambro ne estas tiel belege ornamitaj, kiel la + muroj de bala salono; la silentado de mia kamero ne tiel valoras, + kiel la agrabla bruado de muziko kaj danco; sed inter la eminentaj + personoj, kiuj troviĝas en tiuj festoj, estas certe multaj pli + malkontentaj ol mi.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj kial mi pensus + nur pri tiuj, kiuj estas en situacio pli agrabla, dum la mondo estas + plena je homoj malpli feliĉaj ol mi mem?—Anstataŭ ol transporti min + per la fantazio en tiun belegan Kazinon, kie tiomaj belulinoj estas + mallumigitaj de la juna Eŭgenio, por trovi min feliĉa mi nur bezonas + halti momenton en la stratoj, kiuj kondukas tien.—Aro da + malfeliĉuloj, kuŝantaj duone nudaj sub la pordegoj de tiuj ĉi riĉegaj + loĝejoj, ŝajnas tuj pereontaj pro malvarmo kaj mizero.—Kia vidaĵo! Mi + dezirus, ke tiu ĉi paĝo de mia libro estu legata de la tuta mondo; mi + dezirus, oni sciu, ke en tiu ĉi urbo, kie ĉio vidigas la riĉecegon + dum la plej malvarmaj noktoj de la vintro, amaso da mizeruloj dormas + senŝirme, kun la kapo apogita sur limŝtono aŭ sojlo de palaco.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tie ĉi estas grupo + da infanoj, premiĝantaj unu kontraŭ la aliaj por ne morti pro + malvarmo.—Tie estas virino tremanta kaj sen voĉo por plendi.—La + preterirantoj iras kaj venas ne tuŝataj de vidaĵo, al kiu ili jam + kutimis.—La bruo de kaleŝoj, la voĉo de malsobreco, la ĉarmaj sonoj + de muziko, enmiksiĝas kelkfoje je la krioj de tiuj kompatinduloj kaj + kunfaras teruran senagordaĵon.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXX</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiu, kiu rapidus + juĝi urbon laŭ la antaŭa ĉapitro, trompiĝus multe. Mi parolis pri la + tieaj mizeruloj, pri iliaj <span class="tei tei-pb" id="page35">[p. + 35]</span><a name="p35" id="p35" class="tei tei-anchor"></a> malĝojaj + krioj kaj pri la indiferenteco de kelkaj personoj kontraŭ ili; sed mi + nenion diris pri la aro da bonfaruloj, kiuj dormas, dum la ceteraj + sin amuzas, kiuj leviĝas je la unua ekbrileto de la tago kaj iras + helpi al la malfeliĉuloj sen atestantoj kaj sen fanfaronado.—Ne, mi + ne silentos pri tio!—mi volas ĝin skribi sur la posta flanko de la + paĝo, <span class="tei tei-q">« kiun la tuta universo devas + legi »</span>.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiel dividinte + sian riĉecon kun siaj gefratoj kaj verŝinte balzamon en tiujn korojn + ĉifitajn de la doloro, ili iras en la preĝejojn, dum la lacigitaj + malvirtuloj dormas sur lanuga kusenego; ili proponas al Dio siajn + preĝojn kaj dankas al li por liaj bonfaroj. Ankoraŭ interbatalas en + la sanktejo la lumo de soleca lampo kaj la naskiĝanta tago, kaj ili + jam genufleksas antaŭ la altaroj;—tiam la Eternulo, kvankam + kolerigita de la malboneco kaj avareco de la homoj, detenas sian + fulmon pretan por frapi.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXXI</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi volis ion diri + pri tiuj malfeliĉuloj en mia vojaĝo, ĉar la penso pri ilia mizero + ofte distris min dum la vojiro. Kelkfoje, tuŝite de la diferenco + inter ilia situacio kaj la mia, mi subite haltigis mian kaleŝon, kaj + mia ĉambro ŝajnis al mi mirinde plibeligita. Kia senutila lukso! Ses + seĝoj, du tabloj, skribtablo, spegulo; kia vanta parado! Precipe mia + lito, mia lito blanka kaj rozkolora, kaj miaj du matracoj, ŝajnis + vetbatali kontraŭ la belegeco kaj la konfortemo de la Aziaj + monarkoj.—Tiuj ĉi pripensoj igis sensignifaj por mi la plezurojn al + mi nepermesitajn. De pripenso al pripenso, mia atako de filozofio + fariĝis tia, ke mi povus vidi balon en najbara ĉambro, mi povus aŭdi + muzikon de violonoj kaj klarnetoj, ne ekmoviĝante de mia loko;—mi + povus aŭdi per ambaŭ oreloj la belsonan voĉon de Markesini, tiun + voĉon, kiu tiel ofte ekscitegis <span class="tei tei-pb" id= + "page36">[p. 36]</span><a name="p36" id="p36" class= + "tei tei-anchor"></a> min—jes, ĝin mi povus aŭdi ne ŝanceliĝante; pli + ol tio, mi povus rigardi sen ia ekscito la plej belan virinon de + Torino, Eŭgenion mem, ornamitan de la kapo ĝis la piedoj per la manoj + de fraŭlino Rapous<a id="noteref_1" name="noteref_1" href= + "#note_1"><span class="tei tei-noteref"><span style= + "font-size: 60%; vertical-align: super">1</span></span></a>.—Tio ĉi + tamen estas ne tiel certa.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXXII</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sed permesu, + Sinjoroj, ke mi demandu: Ĉu vi amuziĝas tiel, kiel antaŭe, en balo aŭ + teatro?—Koncerne min, mi konfesas tion, de kelka tempo ĉiuj + grandanombraj kunvenoj kaŭzas al mi kvazaŭan teruron.—Mi tie estas + vizitata de funebra sonĝo.—Vane mi penas forpeli ĝin, ĝi ĉiam + revenas, kiel la sonĝo de Atalio.—Eble ĉar la animo, superakvita + hodiaŭ de pensoj mallumaj kaj de kortuŝantaj vidaĵoj, trovas ĉie + kaŭzojn por malĝojo—kiel difektita stomako ŝanĝas en venenojn la plej + sanigajn manĝaĵojn.—Estu kiel estas, jen mia sonĝo:—Kiam mi staras en + unu el tiuj festoj, meze de tiu aro da homoj afablaj kaj karesaj, + kiuj dancas, kantas, ploras antaŭ la tragedioj, kiuj montras nur + ĝojon, sincerecon kaj bonkoron, mi pensas:—Se en tiun ĉi bonmanieran + societon subite enirus blanka urso, filozofo, tigro, aŭ ia ajn + tiaspeca besto, kiu suprenirante sur la orkestran stablon krius per + fortega voĉo:</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class= + "tei tei-q">« Kompatindaj homoj! Aŭskultu la veron parolanta per mia + buŝo: Vi estas subpremitaj, sklavigitaj, vi estas malfeliĉaj, vi + enuas;—eliru el tiu dormado! »</span></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class= + "tei tei-q">« Vi muzikistoj, komencu, disrompante tiujn muzikilojn + sur viajn kapojn; ĉiu sin armu per ponardo; de nun ne pensu pri + amuzoj kaj festoj; supreniru al la loĝioj kaj buĉu ĉiujn; la virinoj + ankaŭ trempu siajn timemajn manojn en la sangon! »</span> + <span class="tei tei-pb" id="page37">[p. 37]</span><a name="p37" id= + "p37" class="tei tei-anchor"></a></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class= + "tei tei-q">« Eliru, vi estas liberaj; fortiru vian reĝon de lia + trono kaj vian Dion el lia sanktejo! »</span></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">—Nu! Tion, kion la + tigro diris, kiom da tiuj <em class="tei tei-emph"><span style= + "font-style: italic">ĉarmaj</span></em> homoj ĝin plenumos? Kiom da + ili eble pensis pri tio, antaŭ ol ĝi eniris! Kiu scias?—Ĉu oni ne + dancis en Parizo antaŭ kvin jaroj<a id="noteref_2" name="noteref_2" + href="#note_2"><span class="tei tei-noteref"><span style= + "font-size: 60%; vertical-align: super">2</span></span></a>?</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class= + "tei tei-q">« Joannetti, ŝlosu la pordojn kaj fenestrojn.—Mi ne volas + plu vidi la lumon; neniu homo eniru mian ĉambron;—metu glavon + proksime de mia mano;—eliru vi mem, kaj ne aperu plu antaŭ + mi! »</span></p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXXIII</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class= + "tei tei-q">« Ne, ne, restu, Joannetti; restu, malfeliĉa junulo: kaj + vi ankaŭ Rozino mia, kiu divenas miajn ĉagrenojn kaj kvietigas ilin + per viaj karesoj; venu, Rozino mia, venu.—V konsonanto kaj + ripozejo. »</span></p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXXIV</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La falo de mia + vojaĝseĝo utilis al la leganto, farante mian vojaĝon malpli longa je + almenaŭ dekduo da ĉapitroj, ĉar releviĝinte mi trovis min antaŭ kaj + tre proksime de mia skribtablo, kaj mi plu ne havis tempon por + pripensadi pri la grandnombro da desegnaĵoj kaj pentraĵoj, kiujn mi + estis ankoraŭ vizitonta, kio povus plilongigi miajn ekskursojn pri la + pentrarto.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Lasinte do dekstre + la portretojn de Rafaelo kaj lia amatino, Kavaliron d’Assas, kaj la + Ŝafistinon Alpan, kaj irante maldekstren al la fenestro, oni ekvidas + mian skribtablon: ĝi estas la unua kaj plej videbla objekto, + <span class="tei tei-pb" id="page38">[p. 38]</span><a name="p38" id= + "p38" class="tei tei-anchor"></a> kiu prezentas sin antaŭ la okuloj + de la vojaĝanto, sekvante la vojon ĵus diritan.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĝi estas + superkovrita de kelkaj bretoj, kiuj servas kiel biblioteko; la tuto + estas kronita per busto pleniganta la piramidon, kaj tiu ĉi objekto + estas la plej grava ornamaĵo de la regiono.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tirinte la unuan + tirkeston dekstran, oni trovas skribilaron, ĉiuspecan paperon, + pretigitajn plumojn, sigelvakson.—Ĉio tio ĉi donus al la plej + maldiligenta homo la deziron skribi.—Mia kara Jenny, mi estas certa, + ke, se vi okaze malfermus tiun tirkeston, vi respondus la leteron, + kiun mi skribis al vi en la antaŭa jaro.—En la kontraŭa tirkesto + kuŝas konfuze kunmetitaj la materialoj por la kortuŝa rakonto pri la + malliberulino de Pignerol, kiun vi baldaŭ legos, karaj amikoj<a id= + "noteref_3" name="noteref_3" href="#note_3"><span class= + "tei tei-noteref"><span style= + "font-size: 60%; vertical-align: super">3</span></span></a>.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Inter tiuj du + tirkestoj estas profundaĵo, kien mi ĵetas la leterojn, laŭ tio kiel + mi ricevas ilin; oni trovas tie ĉiujn leterojn ricevitajn de dek + jaroj. La plej malnovaj estas ordigitaj laŭ la datoj en kelkaj pakoj; + la novaj estas intermiksitaj; kelkaj restas de la tempo de mia plej + frua juneco.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kia plezuro revidi + en tiuj ĉi leteroj la interesajn situaciojn de niaj unuaj jaroj, + translokiĝi denove en tiujn feliĉajn tempojn neniam revenontajn!</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ha! kiel plena + estas mia koro! Kiel malgaje ĝi ĝuas, dum miaj okuloj tralegas la + liniojn skribitajn de persono, kiu jam ne vivas! Jen lia skribaĵo, + lia koro kondukis lian manon, al mi li skribis tiun leteron, kaj + nenio pli ol tiu letero restas al mi pri li!</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiam mi enmetas la + manon en tiun loketon, mi malfacile foriras antaŭ la fino de la tago. + Tiamaniere vojaĝanto trairas rapide kelkajn provincojn de Italujo, + farante rapidege supraĵajn observojn, kaj haltadas en Romo dum tutaj + monatoj.—Tiu ĉi estas la plej riĉa parto de la minejo, kiun mi + ekspluatas. Kia aliiĝo en miaj ideoj kaj sentoj! kia <span class= + "tei tei-pb" id="page39">[p. 39]</span><a name="p39" id="p39" class= + "tei tei-anchor"></a> diferenco en miaj amikoj! Kiam mi ekzamenas + ilin tiam kaj hodiaŭ, mi vidas ilin mortige agititaj de projektoj, + kiuj nun ne interesas plu ilin. Okazintaĵo ŝajnis al ni granda + malfeliĉo; sed mankas la fino de la letero, kaj tute forgesita estas + la okazintaĵo; mi ne povas scii, pri kio oni parolis.—Mil antaŭjuĝoj + sieĝis nin; la mondo kaj la homoj estis tute nekonataj de ni! sed kia + varmeco en niaj rilatoj! kia intima amikeco! kia senlima + konfideco!</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ni estis feliĉaj + per niaj eraroj.—Kaj nun?—Ha, ne tiel estas nun! Ni devis legi, kiel + la ceteraj, en la homa koro;—kaj la vero, falante apud ni kiel bombo, + detruis je ĉiam la sorĉan palacon de iluzio.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXXV</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Facile mi povus + skribi ĉapitron pri jena sekiĝinta rozo, se mi tion volus, kaj se la + objekto estus inda je tio: ĝi estas floro de la antaŭjara karnavalo. + Mi mem deŝiris ĝin en la varmejoj de Valentin, kaj en la vespero, unu + horon antaŭ la balo, plena je espero kaj kun ĝoja kormovo, mi iris + proponi ĝin al S-no de Hautcastel. Ŝi prenis ĝin, metis ĝin sur sian + tualettablon, neniel rigardinte ĝin nek min.—Sed kiel ŝi povus atenti + al mi? Ŝi estis okupata je la rigardado de ŝi mem. Starante antaŭ + granda spegulo, kun la haroj jam aranĝitaj, ŝi donis la lastan + tuŝeton al sia ornamiĝo; ŝi tiel forte priokupiĝis, ŝia atento estis + tiel plene prenita de la ĉiuspecaj rubandoj, gazoj kaj plumfasketoj + amasigitaj antaŭ ŝi, ke mi ne ricevis eĉ rigardon aŭ signon.—Mi + submetiĝis; mi humile tenis pinglojn tute pretajn, aranĝitajn en mia + mano; sed ĉar ŝia pinglujo estis pli proksime, ŝi prenis ilin el sia + pinglujo,—kaj se mi alproksimigis la manon, ŝi prenis ilin el mia + mano—senprefere; kaj por ilin trovi, ŝi palpetis, ne deturnante siajn + okulojn de la spegulo, el timo, ke ŝi sin ne vidos plu. <span class= + "tei tei-pb" id="page40">[p. 40]</span><a name="p40" id="p40" class= + "tei tei-anchor"></a></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Iom da tempo mi + tenis post ŝi duan spegulon, por ke ŝi pli bone juĝu pri sia ornamo; + kaj ŝia vizaĝo, rebrilante de spegulo al spegulo, vidigis al mi + serion da koketulinoj, el kiuj neniu atentis min. Fine, ĉu mi tion + konfesos? mia rozo kaj mi prezentis tre malbrilan vidaĵon.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi fine perdis la + paciencon, kaj ne povante jam kontraŭstari al la kolereto, kiu min + ekscitis, mi remetis en ĝian lokon la spegulon, kiun mi tenis, kaj mi + eliris ĉagrene, ne adiaŭdirinte.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class= + "tei tei-q">« Ĉu vi foriras? ŝi diris, turnante sin flanken, por vidi + profile sian talion. Mi nenion respondis; sed mi aŭskultis kelkan + tempon post la pordo, por scii la impreson faritan de mia rapida + eliro.—Ĉu vi ne vidas, ŝi diris al sia ĉambristino post momenta + silento, ĉu vi ne vidas, ke tiu ĉi korsaĵo estas multe tro larĝa por + mia talio, precipe malsupre, kaj ke oni bezonas fari faldon per + pingloj? »</span></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiel kaj kial tiu + velkinta rozo troviĝas sur breto de mia skribtablo, tion mi certe ne + diros, ĉar mi anoncis, ke sekiĝinta rozo ne valoras ĉapitron.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Rimarku, + Sinjorinoj, ke mi nenian observon faras pri la aventuro pri la + sekiĝinta rozo. Mi ne diras, ke S-no de Hautcastel estis prava aŭ + malprava atentante sian ornamiĝon prefere ol min, aŭ ke mi havis la + rajton esti akceptita aliamaniere.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kun ankoraŭ pli + granda zorgo mi evitas eltiri el tio ĝeneralajn konkludojn pri la + realeco, la forto kaj la daŭro de la amo de sinjorinoj al ŝiaj + amikoj.—Mi nur ĵetos tiun ĉi ĉapitron (ĉar ĝi estas ja ĉapitro) en la + mondon kun la cetero de la vojaĝo, ne adresante ĝin al iu kaj + rekomendante ĝin al neniu.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi almetos nur + konsilon por vi, Sinjoroj: vi bone komprenu, ke en bala tago via + amatino ne estas via.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">En la momento, + kiam la ornamiĝo komencas, la amanto fariĝas nur edzo, kaj la sola + balo estas la amanto. <span class="tei tei-pb" id="page41">[p. + 41]</span><a name="p41" id="p41" class="tei tei-anchor"></a></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉiuj scias ja, + kion gajnas edzo, kiu volas amatiĝi perforte; submetiĝu do pacience + kaj ridante.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj ne eraru, + sinjoro; se oni plezure vidas vin en la balo, tio ĉi ne estas kiel + amanton, ĉar vi estas nur edzo; sed nur tial, ke vi estas parto el la + balo, kaj sekve ero de ŝia nova almilitaĵo; vi estas partumo de + amanto; aŭ eble tial, ke vi dancas bone kaj ke vi tiel briligos ŝin; + fine la kaŭzo plej flata por vi en la bona akcepto, kiun vi ricevos, + estas, ke ŝi esperas ĵaluzigi siajn koleginojn montrante, kiel + amanton, viron tiel meritan, kiel vi estas; se ne estus pro tio, ŝi + eĉ ne rigardus vin.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tio ĉi do estu + komprenita; vi devos submetiĝi kaj atendi ĝis via rolo de edzo estos + finita.—Mi konas pli ol unu, kiu volus esti kvita tiel malkare.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXXVI</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi promesis + dialogon inter mia animo kaj <em class="tei tei-emph"><span style= + "font-style: italic">la aliulo</span></em>; sed kelkaj ĉapitroj + forkuras de mi, aŭ plibone kelkaj aliaj fluas el mia plumo kvazaŭ + kontraŭ mia volo kaj deklinigas miajn projektojn: inter tiuj estas la + ĉapitro de mia biblioteko, kiun mi faros kiel eble plej mallonga.—La + kvardek du tagoj baldaŭ finiĝos kaj samlonga tempo ne sufiĉus por + plenigi la priskribon de la riĉa lando, kie mi tiel agrable + vojaĝas.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mia biblioteko do + konsistas el romanoj, se mi tion devas konfesi,—jes, romanoj kaj + kelkaj elektitaj verslibroj.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kvazaŭ miaj + ĉagrenoj ne sufiĉus al mi, mi ankoraŭ volonte partoprenas en la + ĉagrenoj de mil fantaziaj personoj, kaj tiujn ĉi mi sentas tiel + forte, kiel miajn proprajn; kiom da larmoj mi verŝis pri tiu + malfeliĉa Klariso kaj pri la amanto de Ĉarloto! <span class= + "tei tei-pb" id="page42">[p. 42]</span><a name="p42" id="p42" class= + "tei tei-anchor"></a></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sed, se mi tiel + serĉas neverajn dolorojn, mi kontraŭe trovas en tiu fantazia mondo: + virton, bonecon, neprofitemon, ankoraŭ ne trovitajn kunigite en la + reala mondo, kie mi vivas.—Mi trovas tie virinon tian, kian mi + deziras, ne malbonhumoran, ne malseriozan, ne malvereman; mi nenion + diros pri ŝia beleco; oni fidu al mia fantazio: mi faras ŝin tiel + bela, ke nenion oni povas kritiki en ŝi. Poste, ferminte la libron, + kiu jam ne respondas al miaj ideoj, mi prenas ŝin per la mano, kaj ni + kune trairas landon milfoje pli ĉarman, ol la Edeno. Kia pentristo + povus reprezenti la sorĉan landon, kie mi lokis la diaĵon de mia + koro? kaj kia poeto povos iam priskribi la fortajn kaj diversajn + sentojn, kiujn mi ĝuas en tiuj sorĉaj regionoj?</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiel ofte mi + malbenis tiun Kleveland-on, kiu ĉiuminute eniras novajn malfeliĉojn, + kiujn li povus eviti!—Mi ne povas toleri tiun libron kaj tiun sekvon + da malfeliĉegoj; sed se mi pro distreco malfermas ĝin, mi nepre devas + engluti ĝin ĝis la fino.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiel mi lasus tiun + malfeliĉan homon ĉe la Abakisoj? Kio fariĝus el li ĉe tiuj sovaĝuloj? + Ankoraŭ malpli mi kuraĝus forlasi lin en la ekskurso, kiun li faras + por eliri el kaptiteco.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Fine, mi tiel kore + partoprenas en liaj ĉagrenoj, mi tiel forte interesas min por lia + kompatinda familio, ke la neatendita apero de la kruelaj Ruintonoj + starigas miajn kapharojn; malvarma ŝvito ekkovras min, dum mi legas + tiun ĉapitron kaj mia timego estas tiel forta, tiel reala, kvazaŭ mi + mem estus tuj rostota kaj manĝota.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiam mi sufiĉe + ploris kaj amindumis, mi serĉas kelkan poeton, kaj mi denove foriras + al alia mondo.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXXVII</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">De la militiro de + la Argonaŭtoj ĝis la kunveno de la Eminentuloj, de la fundo de la + infero ĝis la lasta fiksa <span class="tei tei-pb" id="page43">[p. + 43]</span><a name="p43" id="p43" class="tei tei-anchor"></a> stelo + trans la Lakta Vojo, ĝis la fino de la universo, ĝis la pordoj de la + ĥaoso, jen estas la vasta kampo, kie mi trankvile promenas laŭlonge + kaj laŭlarge kaj laŭ mia bonvolo; ĉar nek la tempo, nek la spaco + mankas al mi. Tien mi transportas mian ekzistadon, sekvante Homeron, + Miltonon, Virgilion, Osianon kaj ceterajn. Ĉiuj fariĝoj okazintaj + inter tiuj du epokoj, ĉiuj landoj, ĉiuj mondoj, ĉiuj estaĵoj + ekzistintaj inter tiuj du templimoj, ĉio tio ĉi estas mia, apartenas + al mi tiel certe, tiel leĝe, kiel la ŝipoj enirantaj la Pireon + apartenis al unu Atenano.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi precipe amas la + poetojn, kiuj transportas min en la plej malnovan antikvecon: la + morto de la ambicia Agamemnono, la koleroj de Oresto kaj la tuta + historio tragedia de la familio Atrea, persekutata de la ĉielo, + kaŭzas al mi teruron, kiun la nuntempaj fariĝoj neniel povus naski en + mi.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Jen estas la + fatala urno, kiu enhavas la cindrojn de Oresto. Kiu ne ektremus, + vidante ĝin? Elektrino! Malfeliĉa fratino, kvietiĝu: Oresto mem + alportas la urnon kaj la cindroj estas tiuj de liaj malamikoj!</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni jam ne trovas + nun bordojn, kiel la bordoj de la Zanto kaj la Skamandro;—oni jam ne + vidas ebenaĵojn, kiel tiuj de Hesperio kaj Arkadio. Kie estas nun la + insuloj Lemnoso kaj Kreto? Kie estas la grandfama labirinto? Kie la + ŝtonego, kiun la forlasita Ariadno surverŝis per siaj larmoj?—Oni nun + vidas nenian Tezeon, nenian Herkuleson; la nuntempaj homoj kaj eĉ + herooj estas pigmeoj.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiam mi poste + volas doni al mi scenon de entuziasmo kaj ĝui la tutan forton de mia + fantazio, mi kuraĝe ekkaptas la faldojn de flirtanta robo de la + altega blindulo de Albiono en la momento, kiam li eksaltas al la + ĉielo kaj proksimiĝas al la Eternulo.—Kia muzo povis subteni lin en + tia alteco, kien neniu homo antaŭ li kuraĝis turni siajn + rigardojn?—De la blindiga vestiblo ĉiela, kiun la avara Mamono + rigardis per enviaj okuloj, mi kun <span class="tei tei-pb" id= + "page44">[p. 44]</span><a name="p44" id="p44" class= + "tei tei-anchor"></a> terura sento pasas al la vastaj kavernoj de la + loĝejo Satana;—mi ĉeestas ĉe la infera konsiliĝo, mi enmiksiĝas kun + la amaso de la ribelaj spiritoj, kaj mi aŭskultas iliajn + paroladojn.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sed tie ĉi mi + devas konfesi malvirteton, pri kiu mi ofte riproĉis min.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi ne povas ne + interesiĝi je tiu kompatinda Satano, (mi parolas pri la Satano de + Miltono), post kiam li estas elĵetita de la ĉielo. Kvankam mi + malaprobas la obstinecon de la ribelulo, mi konfesas, ke la forteco, + kiun li vidigas en la troega malfeliĉo, kaj lia granda kuraĝo, + devigas min kontraŭvole admiri lin.—Kvankam mi scias la malfeliĉojn + devenintajn de lia pereiga entrepreno, kiam li perforte malfermis la + pordegon de la infero, por veni malkvietigi la edzan vivadon de niaj + unuaj gepatroj, mi malgraŭ ĉio ne povas deziri, eĉ momenton, ke li + dum la vojiro pereu en la konfuzo de la ĥaoso. Mi eĉ kredas, ke mi + volonte helpus al li, se ne detenus min la honto. Mi sekvas ĉiujn + liajn movojn, kaj mi sentas tiom da plezuro, vojaĝante kun li, kvazaŭ + mi estus en deca societo. Vane mi diras al mi, ke li estas ja diablo, + ke li estas pereiganto de la homaro, ke li estas vera demokrato, ne + kiel tiuj de Atenoj, sed kiel tiuj de Parizo, ĉio tio ĉi ne korektas + min de mia antaŭjuĝo.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kia grandega + projekto! kaj kia maltimo en la plenumo de ĝi!</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiam la vastaj kaj + trioblaj pordoj de la infero subite malfermiĝis laŭ la tuta larĝeco + antaŭ li, kaj kiam la profunda foso de la nenio kaj nokto aperis en + sia tuta teruro antaŭ liaj piedoj—li per maltima okulo rigardis la + malluman imperion ĥaosan; kaj, sen ŝanceliĝo, malvolvante siajn + larĝajn flugilojn, kiuj povus kovri tutan armeon, li ekĵetis sin en + la senfundaĵon.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tion ne farus la + plej sentima kuraĝulo.—Kaj tio estas, laŭ mia opinio, unu el la plej + fortaj elpensaĵoj, kiel ankaŭ <span class="tei tei-pb" id= + "page45">[p. 45]</span><a name="p45" id="p45" class= + "tei tei-anchor"></a> unu el la plej belaj vojaĝoj iam faritaj,—krom + la vojaĝo interne de mia ĉambro.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXXVIII</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi neniam finus, + se mi volus priskribi la milonan parton el la strangaj okazintaĵoj, + kiujn mi renkontas, vojaĝante apud mia biblioteko; la vojaĝoj de Cook + kaj la observoj de liaj kunvojaĝantoj, doktoroj Banks kaj Solander, + estas nenio, kompare kun miaj aventuroj en tiu ĉi sola distrikto; + tial mi kredas, ke mi la tutan vivon pasigus tie en kvazaŭa raveco, + se ne estus la busto, pri kiu mi jam parolis, sur kiu ĉiam fine sin + fiksas miaj rigardoj kaj miaj pensoj, kia ajn estas la stato de mia + animo; kaj kiam ĝi sin fordonas al la senkuraĝiĝo, sufiĉas, ke mi + rigardu tiun buston, por ke ĝi revenu al sia normala stato: tio estas + la agordilo, per kiu mi konsentigas la ŝanĝeman kaj senagordan + kunaĵon de sentoj kaj perceptoj, el kiuj mia vivo estas farita.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiel simila ĝi + estas!—Jen estas la trajtoj, kiujn la naturo donis al la plej virta + el la homoj. Ha! se la skulptisto povus vidigi lian bonegan animon, + lian genion kaj lian karakteron!—Sed kion mi entreprenis? Ĉu tie ĉi + mi devas laŭdi lin? Ĉu al la ĉeestantaj homoj mi tiel parolas? Per + kio tio ĉi interesas ilin?</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi volas nur + genufleksi antaŭ via amata figuraĵo, ho plej bona el la patroj: Ve! + tiu figuraĵo estas ĉio, kio restas al mi pri vi kaj mia patrujo: vi + forlasis la teron, en la momento, kiam la krimo estis okuponta ĝin; + kaj ĝi nun subpremas min per tiaj malfeliĉoj, ke eĉ via familio estas + nun devigita rigardi vian morton, kiel feliĉon. Kiom da ĉagrenoj + suferigus al vi pli longa vivado! Ho patro! Ĉu la sorto de via + grandanombra familio estas konata de vi en la loĝejo de la feliĉo? Ĉu + vi scias, <span class="tei tei-pb" id="page46">[p. 46]</span><a name= + "p46" id="p46" class="tei tei-anchor"></a> ke viaj infanoj estas + ekzilitaj el tiu patrujo, kiun vi tiel fervore kaj honeste servis dum + sesdek jaroj? Ĉu vi scias, ke al ili estas malpermesite viziti vian + tombon?—Sed la tiraneco ne povis forpreni de ili la plej valoran + parton el via heredaĵo, la memoron pri viaj virtoj kaj la forton de + viaj ekzemploj; meze en la krima torento, kiu fortiris ilian patrujon + kaj ilian posedaĵon al la senfundaĵo, ili restis neŝanĝeble kunigitaj + sur la linio desegnita de vi por ili; kaj kiam ili denove povos + genufleksi sur via respektata cindro, ĝi ankoraŭ rekonos ilin.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXXIX</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Promesinte + dialogon, mi plenumas mian promeson.—Tio estis dum la mateno, je la + komenca tagiĝo; la sunradioj oris samtempe la supron de l’monto Viso + kaj tiujn de la plej altaj montoj de la insulo, kiu kuŝas je niaj + antipodoj; kaj ŝi jam maldormis, ĉu antaŭtempe vekita de noktaj + sonĝoj, kiuj ofte ŝin agitas, tiel lacige kiel senutile, ĉu simple + vekita de la tuj finiĝonta karnavalo, ĉar tiu tempo de plezuro kaj + malsaĝo influas sur la homan maŝinon tiel, kiel la fazoj de la luno + kaj la interkombiniĝo de kelkaj planedoj.—Fine <em class= + "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">ŝi</span></em> + maldormis kaj tre maldormis, kiam mia animo mem liberigis sin el la + ligiloj de la dormo.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">De longe tiu ĉi + konfuze partoprenis en la sentoj de <em class= + "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la + aliulo</span></em>; sed ĝi estis ankoraŭ enligita sub la krepaĵo + nokta kaj dorma; kaj ĉi tiu krepaĵo ŝajnis al ĝi kiel gazo, linaĵo, + Hinda tolo.—Mia kompatinda animo estis do kvazaŭ vindita en ĉiu tiu + ĉi embarasaĵo, kaj la dio de la dormo, por deteni ĝin pli forte en + sia imperio, aldonis al tiuj ligiloj senordajn blondajn harligojn, + bantojn de rubandoj, perlajn ĉirkaŭkolojn; estis kortuŝante vidi ĝin + baraktanta en tiuj retoj. <span class="tei tei-pb" id="page47">[p. + 47]</span><a name="p47" id="p47" class="tei tei-anchor"></a></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La agiteco de la + pli nobla parto el mi mem komunikis sin al la alia, kaj tiu ĉi + siavice forte influis sur mian animon.—Mi tuta estis alveninta al + stato malfacile priskribebla, kiam fine mia animo, ĉu pro saĝeco, ĉu + okaze, eltrovis la manieron liberigi sin el la gazoj, kiuj sufokis + ĝin. Mi ne scias, ĉu ĝi renkontis malfermaĵon, aŭ ĉu ĝi simple + ekpensis relevi ilin, kio estis pli natura; certe estas, ke ĝi + eltrovis la elirejon de la labirinto. La senordaj harligoj estis + ankoraŭ tie, sed ili jam ne estis <em class= + "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">malhelpo</span></em>; + pli bone <em class="tei tei-emph"><span style= + "font-style: italic">rimedo</span></em> ili estis. Tiun rimedon + ekkaptis mia animo, kiel dronanta homo ekkaptas la bordajn herbojn; + sed la perla ĉirkaŭkolo rompiĝis pro la premo, kaj la perloj + elfadenigitaj ruliĝis sur la sofon, kaj de tie sur la pargeton de + S-no de Hautcastel; ĉar mia animo, per strangeco malfacile + klarigebla, imagis sin ĉe tiu sinjorino; dika bukedo da violoj falis + teren kaj mia animo, tiam vekiĝinte, revenis hejmen, alkondukante kun + si racion kaj realecon.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiel oni povas + pensi, ĝi forte malaprobis ĉion faritan dum sia forestado, kaj tie ĉi + komencas la dialogo, kiu estas la objekto de tiu ĉi ĉapitro.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mia animo neniam + estis tiel malĝentile akceptita. La riproĉoj, kiujn ĝi opiniis + ĝustatempe fari en tiu ĉi danĝera momento, plenigis la malpacon de la + domo; fariĝis ribelo, vera ribelego.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class= + "tei tei-q">« Kiel do! diris mia animo, tiele dum mia forestado, + anstataŭ ol rebonigi viajn fortojn per trankvila dormado kaj fariĝi + pli taŭga por plenumi miajn ordonojn, vi <em class= + "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">senhonte</span></em> + (tiu ĉi vorto estis iom troa) donis vin al pasiaĵoj, kiujn ne + sankciis mia volo? »</span></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ne kutimigite je + tiu aroganta tono, <em class="tei tei-emph"><span style= + "font-style: italic">la aliulo</span></em> kolere respondis:</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class= + "tei tei-q">« Konvenas ja, <em class="tei tei-emph"><span style= + "font-style: italic">Sinjorino</span></em> (por forigi de la disputo + ĉiun ideon de familiareco), konvenas ja, ke vi prenas ŝajnon decan + kaj virtan! Ha! ĉu ne la dekliniĝoj de via imago, ĉu ne viaj + malsaĝegaj ideoj naskis ĉion, kio en mi malplaĉas <span class= + "tei tei-pb" id="page48">[p. 48]</span><a name="p48" id="p48" class= + "tei tei-anchor"></a> al vi? Kial vi ne estis tie ĉi?—Kial vi havus + la rajton ĝui sen mi, en la oftaj vojaĝoj, kiujn vi faras sola?—Ĉu mi + iam malaprobis viajn vizitojn en la Olimpon aŭ en la Kampojn + Elizeajn?—viajn interparoladojn kun la spiritoj, viajn gravegajn + pripensadojn (iom da moko, kiel oni vidas), viajn kastelojn en la + aero, viajn altegajn sistemojn? Kaj, kiam vi tiel senĝene forlasas + min, mi ne havus la rajton ĝui la bonfarojn donacitajn de la naturo + kaj la plezurojn proponitajn al mi? »</span></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mia animo, + surprizite de tioma viveco kaj elokventeco, ne sciis, kion ĝi devis + respondi.—Por eliri el embaraso, ĝi decidis surkovri per vualo de + indulgo la riproĉojn ĵus faritajn; kaj por ne ŝajni faranta la unuajn + paŝojn al la repaciĝo, ĝi ankaŭ uzis ceremonian tonon.—<em class= + "tei tei-emph"><span style= + "font-style: italic">Sinjorino</span></em>, ĝi diris siavice kun + afekta koreco… (se la leganto trovis tiun vorton neĝustloka, kiam ĝi + estis adresita al mia animo, kion li diras nun, se li nur volas + rememori la objekton de la disputo?—Mia animo ne rimarkis la + ridindecon de tia dirmaniero, tiel la inteligenteco estas mallumigita + de la pasio)!—<em class="tei tei-emph"><span style= + "font-style: italic">Sinjorino</span></em>, ĝi diris do, mi certigas + vin, ke nenio tiel plaĉus al mi, kiel vidi vin ĝuanta ĉiujn plezurojn + ĝueblajn por via naturo, kvankam mi ne partoprenus en ili, se nur + tiuj plezuroj ne estus malutilaj al vi, se ili ne forigus la + harmonion, kiu… Tie ĉi mia animo estis subite + interrompita:—<span class="tei tei-q">« Ne, ne, min ne trompas via + ŝajna bonvolo;—nia devigita kunestado en tiu ĉi ĉambro, kie ni + vojaĝas; la ricevita vundo, kiu apenaŭ ne pereigis min kaj kiu + doloras ankoraŭ al mi, ĉu ĉio tio ĉi ne estas kaŭzita de via + malsaĝega fierego kaj de viaj barbaraj antaŭjuĝoj? Mia bonestado kaj + mia ekzisto mem valoras kiel nenio, kiam viaj pasioj kondukas + vin,—kaj vi certigas, ke vi interesas vin por mi, kaj ke viaj + riproĉoj estas kaŭzitaj de via amikeco? »</span></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mia animo + komprenis ja, ke ĝi ne ludis la pli belan rolon en tiu ĉi afero; ĝi + cetere komencis vidi, ke la ekscito de la disputo forigis la kaŭzon + de ĝi, kaj ĝi profitis <span class="tei tei-pb" id="page49">[p. + 49]</span><a name="p49" id="p49" class="tei tei-anchor"></a> la + okazon por deklinigi la interparolon: <span class= + "tei tei-q">« Preparu la kafon »</span>, ĝi diris al Joannetti ĵus + eniranta la ĉambron.—La bruo de la tasoj altiris la tutan atenton de + <em class="tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la + ribelulo</span></em>, kiu tuj forgesis la ceteron. Tiamaniere, + montrante al infanoj ludileton, oni igas ilin forgesi la malsanigajn + fruktojn, kiujn ili petis piedfrapante.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi iom post iom + endormiĝis dum la akvo varmiĝis.—Mi ĝuis tiun ĉarman plezuron, pri + kiu mi jam parolis al la legantoj: senti sin dormanta. La agrabla + bruo farita de Joannetti per la frapo de la kafkruĉo kontraŭ la + kamenstableto sonadis en mian cerbon kaj vibrigis ĉiujn miajn + sentemajn fibrojn, kiel la ekmovo de harpa kordo sonorigas la + oktavojn.—Fine mi vidis kvazaŭan ombron antaŭ mi; mi malfermis la + okulojn, tio estis Joannetti;—Ha, kia bonodoro! kia agrabla surprizo! + kafo, kremo, piramido de rostita pano!—Bona leganto, matenmanĝu kun + mi.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XL</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kian grandan + trezoron da ĝuoj la bona naturo liveris al la homoj, kies koro scias + ĝui! Kia diverseco en tiuj ĝuoj! Kiu povos denombri iliajn + nekalkuleblajn nuancojn laŭ la diversaj personoj kaj laŭ la diversaj + aĝoj de la vivo? La neklara memoro pri la ĝuoj de mia juneco + ektremigas min ankoraŭ. Ĉu mi provos rakonti la ĝuojn de junulo, kies + koro komencas bruli per la fajroj de senteco? En tiu feliĉa aĝo, kiam + oni nescias eĉ la nomon de profitemo, ambicio, malamo kaj de ĉiuj + hontindaj pasioj, kiuj malaltigas kaj turmentas la homaron; en tiu + aĝo, bedaŭrinde tro mallongedaŭra, la suno brilas per heleco, kiun + oni ne retrovos plu dum la resto de la vivo. La aero estas pli + pura;—la fontoj estas pli klaraj kaj pli malvarmetaj:—la naturo + prezentas vidaĵojn, la arbaretoj prezentas vojetojn ne plu + retroveblajn en la matura aĝo. <span class="tei tei-pb" id= + "page50">[p. 50]</span><a name="p50" id="p50" class= + "tei tei-anchor"></a> Dio! kiajn bonodorojn ellasas tiuj floroj! kiel + <span class="tei tei-corr">bongustaj</span> estas tiuj fruktoj! kiel + belkolore brilas la matenruĝo!—Ĉiuj virinoj estas amindaj kaj + fidelaj; ĉiuj viroj, bonaj, grandanimaj kaj sentemaj; ĉie troviĝas + koreco, verdiremo kaj neprofitemo. Estas en la naturo nur floroj, + virtoj kaj plezuroj.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉu la konfuzo de + amo, la espero al feliĉo ne plenigas nian koron je sentaĵoj tiel + vivaj kiel diversaj?</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La vidado de la + naturo, la rigardado de ĝi entute kaj detale, malfermas antaŭ la + racio vastegan minejon de ĝuoj. Baldaŭ la fantazio, flugante super + tiu oceano da plezuroj, pligrandigas ilian nombron kaj forton; la + diversaj sentaĵoj unuiĝas kaj kombiniĝas por formi novajn; la revo + pri gloro enmiksiĝas kun la korbatoj de amo; la bonfareco iras flanke + de la memestimo, kiu tenas ĝin per la mano; la melankolio venas + kelkfoje ĵeti sur nin sian solenan krepaĵon, kaj faras plezurojn el + niaj larmoj.—Fine la perceptoj de la spirito, la sentaĵoj de la koro, + eĉ la memoroj de la sentoj, estas por la homo nesekigeblaj fontoj de + plezuro kaj feliĉo.—Oni ne miru do, se la bruo farita de Joannetti + per la frapo de la kafkruĉo kontraŭ la kamenstableto kaj la + neatendita vidiĝo de taso da kremo faris sur min impreson tiel vivan + kaj tiel agrablan.</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XLI</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi tuj prenis mian + vojaĝan veston, rigardinte ĝin per kontenta okulo, kaj tiam mi + decidis fari ĉapitron <em class="tei tei-emph"><span style= + "font-style: italic">ad hoc</span></em> por konigi ĝin al la leganto. + Ĉar la formo kaj utilo de tiuj vestoj estas ĝenerale konataj, mi + precipe parolos pri ilia influo sur la spiriton de la vojaĝantoj.—Mia + vojaĝa vesto por la vintro estas farita el la plej varma kaj plej + mola ŝtofo, kiun mi povis trovi; ĝi envolvas min de la kapo ĝis la + piedoj; kaj kiam mi sidas en mia seĝego, <span class="tei tei-pb" id= + "page51">[p. 51]</span><a name="p51" id="p51" class= + "tei tei-anchor"></a> kun la manoj en la poŝoj kaj mia kapo enmetita + en la kolumon de la vesto, mi similas la statuon de Viŝnu, sen piedoj + kaj sen manoj, kiun oni vidas en la Hindaj pagodoj.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Se oni volos, oni + nomu antaŭjuĝo la influon, kiun mi alskribas al la vojaĝaj vestoj sur + la vojaĝantojn; pri tio mi povas diri, ke ŝajnus al mi tiel ridinde + antaŭeniri per unu paŝo en mia vojaĝo interne de mia ĉambro, vestita + per mia uniformo kaj kun glavo ĉe la flanko, kiel iri en societon en + ĉambra surtuto.—Kiam mi vidas min tiel vestita laŭ ĉiuj postuloj de + la <span class="tei tei-q">« Pragmatika Regularo »</span>, mi ne sole + estus nekapabla daŭrigi mian vojaĝon, sed kredeble mi eĉ ne povus + legi tion, kion mi ĝis nun skribis pri ĝi, kaj ankoraŭ malpli + kompreni ĝin.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sed ĉu tio mirigas + vin? Ĉu oni ne ĉiutage vidas personojn opiniantaj sin malsanaj, ĉar + ilia barbo estas de longe nerazita, aŭ ĉar iu ektrovas, ke ili havas + malsanulan mienon, kaj diras tion al ili? La vestoj tiel influas sur + la spiritojn de la homoj, ke estas malsanuloj, kiuj sentas sin + plibone, kiam ili vidas sin kun nova vesto kaj pudrita peruko; kelkaj + tiamaniere trompas la publikon kaj sin mem per konstanta ornamo; ili + unu tagon mortas bone kombitaj, kaj ilia morto mirigas ĉiujn.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni kelkfoje + forgesis antaŭsciigi al grafo de… ke li devos deĵori:—korporalo iris + veki lin frumatene, en la tago mem, kiam li estis deĵoronta, kaj lin + informis pri tiu malĝoja afero; sed la ideo leviĝi tuj, meti siajn + gamaŝojn kaj tiele eliri, ne pensinte pri tio en la antaŭa vespero, + malkvietigis lin tiel, ke li preferis anonci, ke li estas malsana, + kaj ne eliri el sia domo. Li do vestis sin per nokta surtuto kaj + forsendis la perukiston; tio ĉi donis al li mienon palan, malsanan, + kiu maltrankviligis lian edzinon kaj la tutan familion.—Li mem trovis + sin reale iom nesana en tiu tago.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Li diris tion al + ĉiuj, iom por kredigi ĝin, iom ankaŭ ĉar li mem kredis ĝin. Iom post + iom efikis la influo de la <span class="tei tei-pb" id="page52">[p. + 52]</span><a name="p52" id="p52" class="tei tei-anchor"></a> nokta + surtuto: la buljonoj, kiujn li vole nevole ensorbis, naŭzis al li; ne + tiom estis necesa, por ke li kuŝiĝu en liton.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">En la vespero + doktoro Ranson<a id="noteref_4" name="noteref_4" href= + "#note_4"><span class="tei tei-noteref"><span style= + "font-size: 60%; vertical-align: super">4</span></span></a> trovis + lian pulson malregula, kaj ordonis sangeltiron en la sekvanta tago. + Se la deĵorado estus daŭrinta unu monaton plie, la malsanulo certe + pereus.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiu povus dubi pri + la influo de vojaĝaj vestoj sur la vojaĝantojn, sciante, ke la + kompatinda grafo de… preskaŭ vojaĝis en la alian mondon, tial ke li, + en tiu ĉi mondo, malĝustatempe vestis sin per nokta surtuto?</p> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XLII</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi sidis apud mia + fajro, post la tagmanĝo, envolvite en mia vojaĝa vesto; bonvole + submetite al ĝia tuta influo; mi atendis la horon de la ekveturo, + kiam la vaporoj de digestado, suprenirante al mia cerbo, tiel + mallumigis la trairejon, tra kiuj venas al ĝi la ideoj naskitaj de la + sentoj, ke ĉiu komuniko estis obstrukcita: kaj kiel miaj sentoj jam + ne sendis iajn ideojn al mia cerbo, tiel ankaŭ tiu ĉi siavice jam ne + povis sendi la elektran fluaĵon, kiu vivigas ilin, kaj per kiu la + sagaca doktoro Valli revivigas mortintajn ranojn.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni facile + komprenos, leginte tiun ĉi antaŭparolon, kial mia kapo kliniĝis sur + mian bruston, kaj kiel la muskoloj de la dika kaj montra fingroj de + mia dekstra mano, jam ne ekscitite de tiu fluaĵo, malfirmiĝis tiel, + ke volumo el la verkoj de markizo Caraccioli, kiun mi tenis per tiuj + du fingroj, elglitis, nesciate de mi, kaj falis en la fajron.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi ĵus estis + havinta kelkajn vizitojn, kaj la temo de mia interparolado kun la + elirintaj personoj estis la morto de la glora kuracisto Cigna ĵus + mortinta kaj bedaŭrata de <span class="tei tei-pb" id="page53">[p. + 53]</span><a name="p53" id="p53" class="tei tei-anchor"></a> ĉiuj: li + estis klera, laborema, bona fizikisto kaj grandfama botanikisto.—La + merito de tiu lerta homo okupis mian penson; kaj tamen, mi pensis, se + mi povus elvoki la animojn de ĉiuj, kiujn li eble sendis en la alian + mondon, kiu scias, ĉu lia gloro ne estus iom difektita?</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi iom post iom + venis al disertacio pri la kuracarto kaj ĝiaj progresoj de la tempo + de Hipokrato.—Mi demandis min, ĉu la personoj de la antikveco + mortintaj en sia lito, kiel Perikleso, Platono, la glora Aspazio kaj + Hipokrato mem,… ĉu ili mortis kiel ordinaraj homoj pro febro putra, + bruluma aŭ verma; ĉu oni flegis ilin per sangeltiroj kaj troaj + kuraciloj.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi ne povus diri, + kial mi pensis pri tiuj ĉi kvar personoj prefere ol pri aliaj.—Kiu + povas klarigi sonĝon?—Mi nur povas diri, ke ĝi estis mia animo, kiu + elvokis la doktorojn de Koso, de Torino kaj la grandfaman + politikiston, kiu faris tiel belajn agojn kaj tiel gravajn + erarojn.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Koncerne lian + elegantan amikinon, mi humile konfesas, ke ŝi estis vokita de + <em class="tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la + aliulo</span></em>.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tamen, pensante + pri tio, mi estus tentata eksenti iom da fiereco, ĉar evidente + ŝajnas, ke en tiu ĉi sonĝo la bilanco por la racio estis kiel kvar al + unu.—Tio ĉi estas ja multe por militisto de mia aĝo.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Estu kiel estis, + dum mi tiamaniere pripensadis, miaj okuloj tute fermiĝis, kaj mi + plene endormiĝis: sed kiam mi fermis la okulojn, la figuro de la + personoj ĵus pripensitaj restis gravurita sur tiu delikata tolo, + nomita memoro, kaj ĉar tiuj figuroj miksiĝis en mia cerbo kun la ideo + de la elvoko de mortintoj, mi baldaŭ vidis aperantaj unu post la alia + Hipokraton, Platonon, Perikleson, Aspazion kaj doktoron Cigna kun lia + peruko.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi vidis ilin + ĉiujn sidiĝantaj sur la seĝojn, kiuj ankoraŭ ĉirkaŭis la fajrejon. + Nur Perikleso restis staranta, por legi la gazetojn.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class= + "tei tei-q">« Se la eltrovoj, pri kiuj vi parolas, estus veraj, + Hipokrato <span class="tei tei-pb" id="page54">[p. 54]</span><a name= + "p54" id="p54" class="tei tei-anchor"></a> diris al la doktoro, kaj + se ili tiel utilus al la kuracarto, kiel vi pretendas, mi vidus + malgrandiĝanta la nombron de homoj, kiuj ĉiutage malsuprenvenas en la + malluman regnon, kaj tiu nombro, kiel mi mem konstatis laŭ la libroj + de Minoso, estas konstante la sama, kiel antaŭe. »</span></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Doktoro Cigna + turnis sin al mi:</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class= + "tei tei-q">« Vi kredeble aŭdis paroli pri tiuj eltrovoj, li diris; + vi konas tiun de Harvey pri la ĉirkaŭfluado de la sango: tiun de la + neforgesebla Spallanzini pri la digestado, kies tutan meĥanismon ni + konas nun. »</span></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj li faris + longan nomaron de ĉiuj eltrovoj rilate la kuracarton, kaj de la + grandanombraj kuraciloj liveritaj de la ĥemio, kaj li faris akademian + paroladon, por laŭdi la nuntempan kuracarton.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class= + "tei tei-q">« Ĉu mi devas kredi, mi tiam respondis, ke tiuj eminentaj + homoj ne scias ĉion, kion vi ĵus diris, kaj ke ilia animo, liberigite + el la malhelpoj de la materio, trovas ankoraŭ ion neklara en la tuta + naturo? »</span></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">—<span class= + "tei tei-q">« Ha! kiel vi eraras, ekkriis lia kuracista Moŝto de la + Peloponeso; la misteroj de la naturo estas nesciataj de la mortintoj, + kiel de la vivuloj; tiu sola, kiu kreis kaj direktas ĉion, scias la + grandan sekreton, kiun la homoj vane penas atingi; jen estas la + certaĵo, kiun ni lernas sur la bordoj de la Stikso; kaj kredu al mi, + li aldiris turnante sin al la doktoro, liberigu vin el tiu resto de + gildamo, kiun vi kunportis de la loĝejo de la mortemuloj; ĉar la + laboroj de mil generacioj kaj ĉiuj eltrovoj de la homoj ne sukcesis + plilongigi je unu momento ilian vivon; ĉar Karono ĉiutage pasigas en + sia barko saman nombron de animoj, ni ĉesu lacigi nin defendante + arton, kiu tie ĉi ĉe la mortintoj ne estus utila eĉ al la + kuracistoj. »</span>—Tiel parolis la glora Hipokrato, al mia granda + miro…</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Doktoro Cigna + ridetis; kaj ĉar la spiritoj ne povas nei evidentaĵon, nek silenti + pri veraĵo, li ne sole samopiniis kun Hipokrato, sed eĉ konfesis, + ruĝiĝante laŭ la maniero de la spiritoj, ke li ĉiam suspektis tion. + <span class="tei tei-pb" id="page55">[p. 55]</span><a name="p55" id= + "p55" class="tei tei-anchor"></a></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Perikleso, kiu + proksimiĝis al la fenestro, ellasis grandan ekĝemon, kies kaŭzon mi + divenis. Li estis leganta numeron de la <span class= + "tei tei-q">« Moniteur »</span>, kiu sciigis la malprogresadon de la + artoj kaj sciencoj; li vidis glorajn scienculojn forlasantaj siajn + belegajn serĉadojn kaj eltrovantaj novajn krimojn, kaj li ektremetis + aŭdante bandon da hommanĝantoj, kiuj komparis sin kun la herooj de la + grandanima Grekujo, dum ili, senhonte kaj sen riproĉo de konscienco, + pereigis sur la eŝafodo respektindajn maljunulojn, virinojn kaj + infanojn, kaj faris senekscite la plej kruelajn kaj senutilajn + krimojn.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Platono, kiu estis + aŭskultinta silente nian kunparoladon, vidinte ĝin finita en maniero + tiel neatendita, ekparolis siavice.—<span class="tei tei-q">« Mi + komprenas, li diris, ke la eltrovoj faritaj de viaj eminentuloj en + ĉiuj fakoj de la fiziko estis senutilaj por la kuracarto, kiu neniam + povos ŝanĝi la iradon de la naturo, krom difektante la vivon homan, + sed ne tiel estos sendube pri la serĉadoj faritaj pri la politiko. La + eltrovoj de Locke pri la naturo de la homa spirito, la elpenso de la + presarto, la amasigitaj observoj eltiritaj el la historio, tiel + multaj seriozaj libroj disvastigintaj la sciencon ĝis en la + popolon,—unuvorte tiomaj mirindaĵoj sendube kunlaboris por plibonigi + la homojn, kaj tiu respubliko feliĉa kaj saĝa, kiun mi imagis kaj + kiun, pro la tempo en kiu mi vivis, mi devis rigardi kiel + neefektivigeblan revon, sendube ekzistas nun en la mondo? »</span>—Je + tiu demando, la honesta doktoro mallevis la okulojn kaj ne respondis, + krom per larmoj; poste, viŝante ilin per sia naztuko, li nevole + ekturnis sian perukon tiel, ke ĝi kaŝis parton de la + vizaĝo.—<span class="tei tei-q">« Ho, senmortaj dioj!, diris Aspazio + per akra ekkrio, kia stranga vizaĝo! Ĉu pro eltrovo de viaj + eminentuloj vi elpensis tiel kapvestiĝi per fremda + kranio? »</span></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Aspazio, kiun + oscedigis la disertacioj de la filozofoj, estis ekkaptinta gazeton de + modoj trovitan sur la kameno, kaj trarigardis ĝin de kelka tempo, + kiam la <span class="tei tei-pb" id="page56">[p. 56]</span><a name= + "p56" id="p56" class="tei tei-anchor"></a> peruko de la doktoro + kaŭzis ŝian ekkrion; kaj ĉar la seĝo mallarĝa kaj ŝanceliĝanta sur + kiu ŝi sidis, estis tre maloportuna por ŝi, ŝi senĝene metis siajn + ambaŭ nudajn krurojn, provizitajn de banderoloj, sur pajlan seĝon + inter ŝi kaj mi, kaj apogis sin per kubuto sur unu el la larĝaj + ŝultroj de Platono.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class= + "tei tei-q">« Tio ĉi ne estas kranio, respondis la doktoro, prenante + sian perukon kaj ĵetante ĝin en la fajron; tio estas peruko, + fraŭlino, kaj mi ne scias ja, kial mi ne ĵetis tiun ridindan + ornamaĵon en la flamojn de la Tartaro, antaŭ ol veni al vi; sed la + ridindaĵoj kaj antaŭjuĝoj estas tiel kunigitaj kun nia mizera naturo, + ke ili sekvas nin ankoraŭ kelkan tempon trans la tombo. »</span>—Mi + mirinde ĝojadis, vidante la doktoron forĵuranta samtempe sian + kuracarton kaj sian perukon.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class= + "tei tei-q">« Mi certigas vin, diris Aspazio, ke la plimulto el la + kapvestoj figuritaj en la kajero, kiun mi trarigardas, meritus la + saman sorton, kiel la via, tiel ridindegaj ili estas! »</span>—La + bela Atenanino amuziĝis multege rigardante tiujn gravuraĵojn, kaj + prave miris pri la diverseco kaj strangeco de la nuntempaj vestaĵoj. + Unu figuro inter aliaj atentigis ŝin: tiu estis juna virino figurita + kun plej eleganta kapvesto, kiun Aspazio trovis nur iom tro alta; sed + la peco da gazo kovranta la gorĝon estis tiel supermezure larĝa, ke + oni nur vidis duonon de la vizaĝo. Aspazio, ne sciante ke tiuj + mirindaj formoj estis nur kaŭzitaj de la amelo, vidigis miron, kiu + estus returnite duobliĝinta, se la gazo estus diafana.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class= + "tei tei-q">« Sed sciigu al mi, ŝi diris, kial la nuntempaj virinoj + ŝajnas havi vestaĵojn pli bone faritajn por kaŝi, ol por vesti ilin: + apenaŭ ili lasas vidi sian vizaĝon, laŭ kiu sola oni povas rekoni + ilian sekson, tiel senformigita ilia korpo estas de la strangaj + faldoj de la ŝtofoj! El ĉiuj personoj figuritaj en tiuj folioj, neniu + lasas nekovritaj la bruston, la brakojn kaj la krurojn; kial ne + provis viaj junaj militistoj detrui tian kutimon? Kredeble, ŝi + aldiris, <span class="tei tei-pb" id="page57">[p. 57]</span><a name= + "p57" id="p57" class="tei tei-anchor"></a> la virto de la nuntempaj + virinoj, elmontrita de ĉiuj iliaj vestoj, multe superas tiun de miaj + samtempulinoj! »</span> Dirinte tiujn vortojn, Aspazio rigardis min + kaj ŝajnis deziri respondon.—Mi faris kvazaŭ mi tion ne rimarkus—kaj + por ŝajni distrita, mi puŝis per la prenilo sur la fajrajn karbojn la + restaĵon de la peruko de la doktoro, kiun la fajro ĝis nun + ŝparis.—Poste, ekvidinte, ke unu el la banderoloj subtenantaj la ŝuon + de Aspazio estis malligita, mi diris: <span class= + "tei tei-q">« Permesu, ĉarmulino… »</span> kaj tiel parolante mi + kliniĝis rapide etendante la manojn al tiu seĝo, kie mi pensis vidi + tiujn du krurojn, kiuj iam malsaĝigis grandajn filozofojn.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi estas certa, ke + en tiu momento mi atingis la veran somnambulismon, ĉar la movo + priparolita estis tre reala; sed Rozino, kiu dormetis ja sur tiu + seĝo, akceptis por si tiun movon, kaj eksaltante malpeze en miajn + brakojn reĵetis en la inferojn la glorajn spiritojn elvokitajn de mia + vojaĝa vesto.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉarma lando de la + fantazio, vi, kiun la Bonfarulego liveris al la homoj, por ilin + konsoli de la realeco, mi devas forlasi vin.—Hodiaŭ kelkaj personoj, + de kiuj mi dependas, volas redoni al mi la liberecon, kvazaŭ ili + estus deprenintaj ĝin de mi! kvazaŭ estus eble al ili senigi min je + ĝi eĉ unu minuton kaj malhelpi min trairi laŭvole la vastan spacon + malfermitan antaŭ mi! Ili malpermesis al mi trairi unu urbon, unu + lokon, sed ili lasis al mi la tutan universon; la senlimeco kaj la + eterneco estas sub miaj ordonoj.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Hodiaŭ do mi estas + libera, aŭ plibone mi denove estos katenita! La jugo de la aferoj + denove pezos sur mi; mi jam ne faros paŝon ne mezuritan de la dececo + kaj la devo.—Feliĉa ankoraŭ mi estos, se ia kaprica diino ne igos min + forgesi ambaŭ, kaj se mi povos eviti tiun novan kaj danĝeran + kaptitecon.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">He! kial oni ne + lasas min fini mian vojaĝon? Ĉu por puni min oni apartigis min en + mian ĉambron,—en tiun <span class="tei tei-pb" id="page58">[p. + 58]</span><a name="p58" id="p58" class="tei tei-anchor"></a> ĉarman + landon, kiu enhavas ĉiujn bienojn kaj ĉiujn trezorojn de la mondo? + Tiel facile oni povus ekzili muson en grenejon.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi tamen neniam + tiel klare rimarkis, ke mi estas <em class= + "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">duobla</span></em>.—Dum + mi bedaŭras miajn fantaziajn ĝuojn, mi sentas min konsolita vole + nevole; nekonata potenco fortiras min; ĝi diras, ke mi bezonas la + aeron ĉielan, kaj ke izoleco similas morton.—Jen mi estas preta; mia + pordo malfermiĝas; mi jam vagas sub la vasta arkado de la Po’a + strato; mil agrablaj fantomoj flirtas antaŭ miaj okuloj.—Jes, jen + estas tiu domego—tiu pordo, tiu ŝtuparo;—mi antaŭe tremetas.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiel oni sentas + acidan antaŭguston, tranĉante manĝotan citronon.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ho, mia besto, mia + kompatinda besto, gardu vin!</p> + </div> + + <div class="tei tei-tb"> + <hr style="width: 10%" /> + </div> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <p class="tei tei-p" style= + "text-align: center; margin-bottom: 0.90em"><span style= + "font-size: 90%">326-07.—Coulommiers. Imp.</span> <span class= + "tei tei-hi" style="text-align: center"><span style= + "font-size: 90%; font-variant: small-caps">Paul + BRODARD</span></span><span style="font-size: 90%">.—P4-07.</span></p> + </div> + </div> + <hr class="doublepage" /> + + <div class="tei tei-back" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 6.00em"> + <div id="footnotes" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <h1 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em"> + <span style="font-size: 173%">Notoj</span></h1> + + <dl class="tei tei-list-footnotes"> + <dt class="tei tei-notelabel"><a id="note_1" name="note_1" href= + "#noteref_1">1.</a></dt> + + <dd class="tei tei-notetext"> + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Grandfama + tualetistino.</p> + </dd> + + <dt class="tei tei-notelabel"><a id="note_2" name="note_2" href= + "#noteref_2">2.</a></dt> + + <dd class="tei tei-notetext"> + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiu ĉi ĉapitro + estis skribata en la jaro 1794.</p> + </dd> + + <dt class="tei tei-notelabel"><a id="note_3" name="note_3" href= + "#noteref_3">3.</a></dt> + + <dd class="tei tei-notetext"> + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiu ĉi promeso + ne plenumiĝis; la libro ne estis eldonita.</p> + </dd> + + <dt class="tei tei-notelabel"><a id="note_4" name="note_4" href= + "#noteref_4">4.</a></dt> + + <dd class="tei tei-notetext"> + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tre konata + kuracisto el Torino.</p> + </dd> + </dl> + </div> + <hr class="doublepage" /> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <h1 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em"> + <span style="font-size: 173%">Notoj de la tekstpreparinto</span></h1> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 4.00em; margin-top: 4.00em"> + <h2 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.88em; margin-top: 2.88em"> + <span style="font-size: 144%">Mispresaĵoj</span></h2> + + <table summary="This is a table" cellspacing="0" class= + "tei tei-table" style="margin-bottom: 1.00em"> + <colgroup span="3"></colgroup> + + <tbody> + <tr class="tei tei-row"> + <td class="tei tei-cell"><em class= + "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">Paĝo</span></em></td> + + <td class="tei tei-cell"><em class= + "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">Originala + teksto</span></em></td> + + <td class="tei tei-cell"><em class= + "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">Korektaĵo</span></em></td> + </tr> + + <tr class="tei tei-row"> + <td class="tei tei-cell">21</td> + + <td class="tei tei-cell">Sendube pro tio?—</td> + + <td class="tei tei-cell">Sendube pro tio?<a name="add1" id= + "add1" class="tei tei-anchor"></a>»—</td> + </tr> + + <tr class="tei tei-row"> + <td class="tei tei-cell">30</td> + + <td class="tei tei-cell">sciiĝu, <a name="corr1" id="corr1" + class="tei tei-anchor"></a><em class= + "tei tei-emph"><span style= + "font-style: normal; font-weight: 700">que</span></em> antaŭ + spegulo</td> + + <td class="tei tei-cell">ke</td> + </tr> + + <tr class="tei tei-row"> + <td class="tei tei-cell">36</td> + + <td class="tei tei-cell">eliru el tiu dormado!</td> + + <td class="tei tei-cell">eliru el tiu dormado!»</td> + </tr> + + <tr class="tei tei-row"> + <td class="tei tei-cell">36</td> + + <td class="tei tei-cell">manojn en la sangon!</td> + + <td class="tei tei-cell">manojn en la sangon!»</td> + </tr> + + <tr class="tei tei-row"> + <td class="tei tei-cell">37</td> + + <td class="tei tei-cell">konsonanto kaj ripozejo.</td> + + <td class="tei tei-cell">konsonanto kaj ripozejo.»</td> + </tr> + + <tr class="tei tei-row"> + <td class="tei tei-cell">49</td> + + <td class="tei tei-cell">Preparu la kafon, ĝi diris</td> + + <td class="tei tei-cell">Preparu la kafon», ĝi diris</td> + </tr> + + <tr class="tei tei-row"> + <td class="tei tei-cell">50</td> + + <td class="tei tei-cell">kiel <a name="corr2" id="corr2" + class="tei tei-anchor"></a><em class= + "tei tei-emph"><span style= + "font-style: normal; font-weight: 700">bongusta</span></em> + estas tiuj fruktoj!</td> + + <td class="tei tei-cell">bongustaj</td> + </tr> + + <tr class="tei tei-row"> + <td class="tei tei-cell">54</td> + + <td class="tei tei-cell">la tuta naturo?</td> + + <td class="tei tei-cell">la tuta naturo?»</td> + </tr> + + <tr class="tei tei-row"> + <td class="tei tei-cell">54</td> + + <td class="tei tei-cell">—Ha! kiel vi eraras,</td> + + <td class="tei tei-cell">—«Ha! kiel vi eraras,</td> + </tr> + </tbody> + </table> + </div> + </div> + <hr class="doublepage" /> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"> + <div id="pgfooter" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 4.00em; margin-top: 4.00em"> + <pre class="pre tei tei-div" style= + "margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em"> +***END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK VOJAĜO INTERNE DE MIA ĈAMBRO*** +</pre> + <hr class="doublepage" /> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em"> + <a name="toc1" id="toc1"></a><a name="pdf2" id= + "pdf2"></a><a name="pdb3" id="pdb3"></a> + + <h1 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em"> + <span style="font-size: 173%">Credits</span></h1> + + <table summary="This is a list." class="tei tei-list" style= + "margin-bottom: 1.00em; margin-top: 1.00em"> + <tbody> + <tr> + <th class="tei tei-label tei-label-gloss">May + 2008 </th> + </tr> + + <tr> + <td class="tei tei-item"> + <table summary="This is a list." class="tei tei-list" + style="margin-bottom: 1.00em; margin-top: 1.00em"> + <tbody> + <tr class="tei tei-labelitem"> + <th class="tei tei-label"></th> + + <td class="tei tei-item">Project Gutenberg + Edition</td> + </tr> + + <tr class="tei tei-labelitem"> + <th class="tei tei-label"></th> + + <td class="tei tei-item"><span class= + "tei tei-respStmt"><span class="tei tei-name">Hoss + Firooznia<br /></span> <span class= + "tei tei-name">Andrew Sly<br /></span> <span class= + "tei tei-name">Online Distributed Proofreading + Team</span></span></td> + </tr> + </tbody> + </table> + </td> + </tr> + </tbody> + </table> + </div> + <hr class="doublepage" /> + + <div class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em"> + <a name="toc4" id="toc4"></a><a name="pdf5" id= + "pdf5"></a><a name="pdb6" id="pdb6"></a> + + <h1 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em"> + <span style="font-size: 173%">A Word from Project + Gutenberg</span></h1> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">This file + should be named 25539-h.html or 25539-h.zip.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">This and all + associated files of various formats will be found in: <a href= + "http://www.gutenberg.org/dirs/2/5/5/3/25539/" class= + "block tei tei-xref" style= + "margin-bottom: 1.80em; margin-left: 3.60em; margin-top: 1.80em; margin-right: 3.60em"> + <span style= + "font-size: 90%">http://www.gutenberg.org</span><span style= + "font-size: 90%">/dirs/2/5/5/3/25539/</span></a></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Updated + editions will replace the previous one — the old editions will be + renamed.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Creating the + works from public domain print editions means that no one owns a + United States copyright in these works, so the Foundation (and + you!) can copy and distribute it in the United States without + permission and without paying copyright royalties. Special rules, + set forth in the General Terms of Use part of this license, apply + to copying and distributing Project Gutenberg™ electronic works + to protect the Project Gutenberg™ concept and trademark. Project + Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you + charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If + you do not charge anything for copies of this eBook, complying + with the rules is very easy. You may use this eBook for nearly + any purpose such as creation of derivative works, reports, + performances and research. They may be modified and printed and + given away — you may do practically <em class= + "tei tei-emph"><span style= + "font-style: italic">anything</span></em> with public domain + eBooks. Redistribution is subject to the trademark license, + especially commercial redistribution.</p> + </div> + <hr class="page" /> + + <div id="pglicense" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em"> + <a name="toc7" id="toc7"></a><a name="pdf8" id= + "pdf8"></a><a name="pdb9" id="pdb9"></a> + + <h1 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em"> + <span style="font-size: 173%">The Full Project Gutenberg + License</span></h1> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><em class= + "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">Please read this + before you distribute or use this work.</span></em></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">To protect the + Project Gutenberg™ mission of promoting the free distribution of + electronic works, by using or distributing this work (or any + other work associated in any way with the phrase <span class= + "tei tei-q">« Project Gutenberg »</span>), you agree to comply + with all the terms of the Full Project Gutenberg™ License + (<a href="#pglicense" class="tei tei-ref">available with this + file</a> or online at <a href="http://www.gutenberg.org/license" + class="tei tei-xref">http://www.gutenberg.org/license</a>).</p> + + <div id="pglicense1" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h2 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.88em; margin-top: 2.88em"> + <span style="font-size: 144%">Section 1.</span></h2> + + <h2 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"> + <span style="font-size: 120%">General Terms of Use & + Redistributing Project Gutenberg™ electronic works</span></h2> + + <div id="pglicense1A" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h3 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"> + <span style="font-size: 120%">1.A.</span></h3> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">By reading + or using any part of this Project Gutenberg™ electronic work, + you indicate that you have read, understand, agree to and + accept all the terms of this license and intellectual + property (trademark/copyright) agreement. If you do not agree + to abide by all the terms of this agreement, you must cease + using and return or destroy all copies of Project Gutenberg™ + electronic works in your possession. If you paid a fee for + obtaining a copy of or access to a Project Gutenberg™ + electronic work and you do not agree to be bound by the terms + of this agreement, you may obtain a refund from the person or + entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph + <a href="#pglicense1E8" class="tei tei-ref">1.E.8.</a></p> + </div> + + <div id="pglicense1B" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h3 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"> + <span style="font-size: 120%">1.B.</span></h3> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"> + <span class="tei tei-q">« Project Gutenberg »</span> is a + registered trademark. It may only be used on or associated in + any way with an electronic work by people who agree to be + bound by the terms of this agreement. There are a few things + that you can do with most Project Gutenberg™ electronic works + even without complying with the full terms of this agreement. + See paragraph <a href="#pglicense1C" class= + "tei tei-ref">1.C</a> below. There are a lot of things you + can do with Project Gutenberg™ electronic works if you follow + the terms of this agreement and help preserve free future + access to Project Gutenberg™ electronic works. See paragraph + <a href="#pglicense1E" class="tei tei-ref">1.E</a> below.</p> + </div> + + <div id="pglicense1C" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h3 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"> + <span style="font-size: 120%">1.C.</span></h3> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">The + Project Gutenberg Literary Archive Foundation (<span class= + "tei tei-q">« the Foundation »</span> or PGLAF), owns a + compilation copyright in the collection of Project Gutenberg™ + electronic works. Nearly all the individual works in the + collection are in the public domain in the United States. If + an individual work is in the public domain in the United + States and you are located in the United States, we do not + claim a right to prevent you from copying, distributing, + performing, displaying or creating derivative works based on + the work as long as all references to Project Gutenberg are + removed. Of course, we hope that you will support the Project + Gutenberg™ mission of promoting free access to electronic + works by freely sharing Project Gutenberg™ works in + compliance with the terms of this agreement for keeping the + Project Gutenberg™ name associated with the work. You can + easily comply with the terms of this agreement by keeping + this work in the same format with its attached full Project + Gutenberg™ License when you share it without charge with + others.</p> + </div> + + <div id="pglicense1D" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h3 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"> + <span style="font-size: 120%">1.D.</span></h3> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">The + copyright laws of the place where you are located also govern + what you can do with this work. Copyright laws in most + countries are in a constant state of change. If you are + outside the United States, check the laws of your country in + addition to the terms of this agreement before downloading, + copying, displaying, performing, distributing or creating + derivative works based on this work or any other Project + Gutenberg™ work. The Foundation makes no representations + concerning the copyright status of any work in any country + outside the United States.</p> + </div> + + <div id="pglicense1E" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h3 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"> + <span style="font-size: 120%">1.E.</span></h3> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Unless you + have removed all references to Project Gutenberg:</p> + + <div id="pglicense1E1" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h4 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <span style="font-size: 100%">1.E.1.</span></h4> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">The + following sentence, with active links to, or other + immediate access to, the full Project Gutenberg™ License + must appear prominently whenever any copy of a Project + Gutenberg™ work (any work on which the phrase <span class= + "tei tei-q">« Project Gutenberg »</span> appears, or with + which the phrase <span class="tei tei-q">« Project + Gutenberg »</span> is associated) is accessed, displayed, + performed, viewed, copied or distributed:</p> + + <div class="block tei tei-q" style= + "margin-bottom: 1.80em; margin-left: 3.60em; margin-top: 1.80em; margin-right: 3.60em"> + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 0.90em"> + <span style="font-size: 90%">This eBook is for the use of + anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions + whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it + under the terms of the Project Gutenberg License included + with this eBook or online at</span> <a href= + "http://www.gutenberg.org" class= + "tei tei-xref"><span style="font-size: 90%">http://www.gutenberg.org</span></a></p> + </div> + </div> + + <div id="pglicense1E2" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h4 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <span style="font-size: 100%">1.E.2.</span></h4> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">If an + individual Project Gutenberg™ electronic work is derived + from the public domain (does not contain a notice + indicating that it is posted with permission of the + copyright holder), the work can be copied and distributed + to anyone in the United States without paying any fees or + charges. If you are redistributing or providing access to a + work with the phrase <span class="tei tei-q">« Project + Gutenberg »</span> associated with or appearing on the + work, you must comply either with the requirements of + paragraphs <a href="#pglicense1E1" class= + "tei tei-ref">1.E.1</a> through 1.E.7 or obtain permission + for the use of the work and the Project Gutenberg™ + trademark as set forth in paragraphs <a href= + "#pglicense1E8" class="tei tei-ref">1.E.8</a> or 1.E.9.</p> + </div> + + <div id="pglicense1E3" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h4 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <span style="font-size: 100%">1.E.3.</span></h4> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">If an + individual Project Gutenberg™ electronic work is posted + with the permission of the copyright holder, your use and + distribution must comply with both paragraphs <a href= + "#pglicense1E1" class="tei tei-ref">1.E.1</a> through 1.E.7 + and any additional terms imposed by the copyright holder. + Additional terms will be linked to the Project Gutenberg™ + License for all works posted with the permission of the + copyright holder found at the beginning of this work.</p> + </div> + + <div id="pglicense1E4" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h4 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <span style="font-size: 100%">1.E.4.</span></h4> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Do not + unlink or detach or remove the full Project Gutenberg™ + License terms from this work, or any files containing a + part of this work or any other work associated with Project + Gutenberg™.</p> + </div> + + <div id="pglicense1E5" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h4 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <span style="font-size: 100%">1.E.5.</span></h4> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Do not + copy, display, perform, distribute or redistribute this + electronic work, or any part of this electronic work, + without prominently displaying the sentence set forth in + paragraph <a href="#pglicense1E1" class= + "tei tei-ref">1.E.1</a> with active links or immediate + access to the full terms of the Project Gutenberg™ + License.</p> + </div> + + <div id="pglicense1E6" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h4 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <span style="font-size: 100%">1.E.6.</span></h4> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">You may + convert to and distribute this work in any binary, + compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, + including any word processing or hypertext form. However, + if you provide access to or distribute copies of a Project + Gutenberg™ work in a format other than <span class= + "tei tei-q">« Plain Vanilla ASCII »</span> or other format + used in the official version posted on the official Project + Gutenberg™ web site (http://www.gutenberg.org), you must, + at no additional cost, fee or expense to the user, provide + a copy, a means of exporting a copy, or a means of + obtaining a copy upon request, of the work in its original + <span class="tei tei-q">« Plain Vanilla ASCII »</span> or + other form. Any alternate format must include the full + Project Gutenberg™ License as specified in paragraph + <a href="#pglicense1E1" class="tei tei-ref">1.E.1.</a></p> + </div> + + <div id="pglicense1E7" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h4 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <span style="font-size: 100%">1.E.7.</span></h4> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Do not + charge a fee for access to, viewing, displaying, + performing, copying or distributing any Project Gutenberg™ + works unless you comply with paragraph <a href= + "#pglicense1E8" class="tei tei-ref">1.E.8</a> or 1.E.9.</p> + </div> + + <div id="pglicense1E8" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h4 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <span style="font-size: 100%">1.E.8.</span></h4> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">You may + charge a reasonable fee for copies of or providing access + to or distributing Project Gutenberg™ electronic works + provided that</p> + + <table summary="This is a list." class="tei tei-list" + style="margin-bottom: 1.00em; margin-top: 1.00em"> + <tbody> + <tr class="tei tei-labelitem"> + <th class="tei tei-label">• </th> + + <td class="tei tei-item"> + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"> + You pay a royalty fee of 20% of the gross profits + you derive from the use of Project Gutenberg™ works + calculated using the method you already use to + calculate your applicable taxes. The fee is owed to + the owner of the Project Gutenberg™ trademark, but + he has agreed to donate royalties under this + paragraph to the Project Gutenberg Literary Archive + Foundation. Royalty payments must be paid within 60 + days following each date on which you prepare (or + are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked + as such and sent to the Project Gutenberg Literary + Archive Foundation at the address specified in + <a href="#pglicense4" class="tei tei-ref">Section + 4, <span class="tei tei-q">« Information about + donations to the Project Gutenberg Literary Archive + Foundation. »</span></a></p> + </td> + </tr> + + <tr class="tei tei-labelitem"> + <th class="tei tei-label"></th> + + <td class="tei tei-item"> + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"> + You provide a full refund of any money paid by a + user who notifies you in writing (or by e-mail) + within 30 days of receipt that s/he does not agree + to the terms of the full Project Gutenberg™ + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a + physical medium and discontinue all use of and all + access to other copies of Project Gutenberg™ + works.</p> + </td> + </tr> + + <tr class="tei tei-labelitem"> + <th class="tei tei-label"></th> + + <td class="tei tei-item"> + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"> + You provide, in accordance with paragraph <a href= + "#pglicense1F3" class="tei tei-ref">1.F.3</a>, a + full refund of any money paid for a work or a + replacement copy, if a defect in the electronic + work is discovered and reported to you within 90 + days of receipt of the work.</p> + </td> + </tr> + + <tr class="tei tei-labelitem"> + <th class="tei tei-label"></th> + + <td class="tei tei-item"> + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"> + You comply with all other terms of this agreement + for free distribution of Project Gutenberg™ + works.</p> + </td> + </tr> + </tbody> + </table> + </div> + + <div id="pglicense1E9" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h4 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <span style="font-size: 100%">1.E.9.</span></h4> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">If you + wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg™ + electronic work or group of works on different terms than + are set forth in this agreement, you must obtain permission + in writing from both the Project Gutenberg Literary Archive + Foundation and Michael Hart, the owner of the Project + Gutenberg™ trademark. Contact the Foundation as set forth + in <a href="#pglicense3" class="tei tei-ref">Section 3</a> + below.</p> + </div> + </div> + + <div id="pglicense1F" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h3 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"> + <span style="font-size: 120%">1.F.</span></h3> + + <div id="pglicense1F1" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h4 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <span style="font-size: 100%">1.F.1.</span></h4> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Project + Gutenberg volunteers and employees expend considerable + effort to identify, do copyright research on, transcribe + and proofread public domain works in creating the Project + Gutenberg™ collection. Despite these efforts, Project + Gutenberg™ electronic works, and the medium on which they + may be stored, may contain <span class= + "tei tei-q">« Defects, »</span> such as, but not limited + to, incomplete, inaccurate or corrupt data, transcription + errors, a copyright or other intellectual property + infringement, a defective or damaged disk or other medium, + a computer virus, or computer codes that damage or cannot + be read by your equipment.</p> + </div> + + <div id="pglicense1F2" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h4 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <span style="font-size: 100%">1.F.2.</span></h4> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">LIMITED + WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES — Except for the + <span class="tei tei-q">« Right of Replacement or + Refund »</span> described in <a href="#pglicense1F3" class= + "tei tei-ref">paragraph 1.F.3</a>, the Project Gutenberg + Literary Archive Foundation, the owner of the Project + Gutenberg™ trademark, and any other party distributing a + Project Gutenberg™ electronic work under this agreement, + disclaim all liability to you for damages, costs and + expenses, including legal fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO + REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT LIABILITY, BREACH OF + WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE PROVIDED IN + PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE TRADEMARK + OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE + LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, + PUNITIVE OR INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF + THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE.</p> + </div> + + <div id="pglicense1F3" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h4 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <span style="font-size: 100%">1.F.3.</span></h4> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">LIMITED + RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND — If you discover a defect + in this electronic work within 90 days of receiving it, you + can receive a refund of the money (if any) you paid for it + by sending a written explanation to the person you received + the work from. If you received the work on a physical + medium, you must return the medium with your written + explanation. The person or entity that provided you with + the defective work may elect to provide a replacement copy + in lieu of a refund. If you received the work + electronically, the person or entity providing it to you + may choose to give you a second opportunity to receive the + work electronically in lieu of a refund. If the second copy + is also defective, you may demand a refund in writing + without further opportunities to fix the problem.</p> + </div> + + <div id="pglicense1F4" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h4 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <span style="font-size: 100%">1.F.4.</span></h4> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Except + for the limited right of replacement or refund set forth in + <a href="#pglicense1F3" class="tei tei-ref">paragraph + 1.F.3</a>, this work is provided to you 'AS-IS,' WITH NO + OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING + BUT NOT LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS + FOR ANY PURPOSE.</p> + </div> + + <div id="pglicense1F5" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h4 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <span style="font-size: 100%">1.F.5.</span></h4> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Some + states do not allow disclaimers of certain implied + warranties or the exclusion or limitation of certain types + of damages. If any disclaimer or limitation set forth in + this agreement violates the law of the state applicable to + this agreement, the agreement shall be interpreted to make + the maximum disclaimer or limitation permitted by the + applicable state law. The invalidity or unenforceability of + any provision of this agreement shall not void the + remaining provisions.</p> + </div> + + <div id="pglicense1F6" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h4 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <span style="font-size: 100%">1.F.6.</span></h4> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"> + INDEMNITY — You agree to indemnify and hold the Foundation, + the trademark owner, any agent or employee of the + Foundation, anyone providing copies of Project Gutenberg™ + electronic works in accordance with this agreement, and any + volunteers associated with the production, promotion and + distribution of Project Gutenberg™ electronic works, + harmless from all liability, costs and expenses, including + legal fees, that arise directly or indirectly from any of + the following which you do or cause to occur: (a) + distribution of this or any Project Gutenberg™ work, (b) + alteration, modification, or additions or deletions to any + Project Gutenberg™ work, and (c) any Defect you cause.</p> + </div> + </div> + </div> + + <div id="pglicense2" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h2 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.88em; margin-top: 2.88em"> + <span style="font-size: 144%">Section 2.</span></h2> + + <h2 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"> + <span style="font-size: 120%">Information about the Mission of + Project Gutenberg™</span></h2> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Project + Gutenberg™ is synonymous with the free distribution of + electronic works in formats readable by the widest variety of + computers including obsolete, old, middle-aged and new + computers. It exists because of the efforts of hundreds of + volunteers and donations from people in all walks of life.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Volunteers + and financial support to provide volunteers with the assistance + they need, is critical to reaching Project Gutenberg™'s goals + and ensuring that the Project Gutenberg™ collection will remain + freely available for generations to come. In 2001, the Project + Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a + secure and permanent future for Project Gutenberg™ and future + generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary + Archive Foundation and how your efforts and donations can help, + see Sections <a href="#pglicense3" class="tei tei-ref">3</a> + and <a href="#pglicense4" class="tei tei-ref">4</a> and the + Foundation web page at <a href="http://www.pglaf.org" class= + "tei tei-xref">http://www.pglaf.org</a>.</p> + </div> + + <div id="pglicense3" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h2 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.88em; margin-top: 2.88em"> + <span style="font-size: 144%">Section 3.</span></h2> + + <h2 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"> + <span style="font-size: 120%">Information about the Project + Gutenberg Literary Archive Foundation</span></h2> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">The Project + Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit 501(c)(3) + educational corporation organized under the laws of the state + of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal + Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax + identification number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is + posted at <a href="http://www.gutenberg.org/fundraising/pglaf" + class= + "tei tei-xref">http://www.gutenberg.org/fundraising/pglaf</a>. + Contributions to the Project Gutenberg Literary Archive + Foundation are tax deductible to the full extent permitted by + U.S. federal laws and your state's laws.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">The + Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. + S. Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees + are scattered throughout numerous locations. Its business + office is located at 809 North 1500 West, Salt Lake City, UT + 84116, (801) 596-1887, email business@pglaf.org. Email contact + links and up to date contact information can be found at the + Foundation's web site and official page at <a href= + "http://www.pglaf.org" class= + "tei tei-xref">http://www.pglaf.org</a></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">For + additional contact information:</p> + + <div class="block tei tei-address" style= + "margin-bottom: 1.80em; margin-left: 3.60em; margin-top: 1.80em; margin-right: 3.60em"> + <span class="tei tei-addrLine"><span style= + "font-size: 90%">Dr. Gregory + B. Newby</span></span><br /> + <span class="tei tei-addrLine"><span style= + "font-size: 90%">Chief Executive and + Director</span></span><br /> + <span class="tei tei-addrLine"><span style= + "font-size: 90%">gbnewby@pglaf.org</span></span><br /> + </div> + </div> + + <div id="pglicense4" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h2 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.88em; margin-top: 2.88em"> + <span style="font-size: 144%">Section 4.</span></h2> + + <h2 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"> + <span style="font-size: 120%">Information about Donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation</span></h2> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Project + Gutenberg™ depends upon and cannot survive without wide spread + public support and donations to carry out its mission of + increasing the number of public domain and licensed works that + can be freely distributed in machine readable form accessible + by the widest array of equipment including outdated equipment. + Many small donations ($1 to $5,000) are particularly important + to maintaining tax exempt status with the IRS.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">The + Foundation is committed to complying with the laws regulating + charities and charitable donations in all 50 states of the + United States. Compliance requirements are not uniform and it + takes a considerable effort, much paperwork and many fees to + meet and keep up with these requirements. We do not solicit + donations in locations where we have not received written + confirmation of compliance. To SEND DONATIONS or determine the + status of compliance for any particular state visit <a href= + "http://www.gutenberg.org/fundraising/donate" class= + "tei tei-xref">http://www.gutenberg.org/fundraising/donate</a></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">While we + cannot and do not solicit contributions from states where we + have not met the solicitation requirements, we know of no + prohibition against accepting unsolicited donations from donors + in such states who approach us with offers to donate.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"> + International donations are gratefully accepted, but we cannot + make any statements concerning tax treatment of donations + received from outside the United States. U.S. laws alone swamp + our small staff.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Please check + the Project Gutenberg Web pages for current donation methods + and addresses. Donations are accepted in a number of other ways + including checks, online payments and credit card donations. To + donate, please visit: <a href= + "http://www.gutenberg.org/fundraising/donate" class= + "tei tei-xref">http://www.gutenberg.org/fundraising/donate</a></p> + </div> + + <div id="pglicense5" class="tei tei-div" style= + "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em"> + <h2 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.88em; margin-top: 2.88em"> + <span style="font-size: 144%">Section 5.</span></h2> + + <h2 class="tei tei-head" style= + "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em"> + <span style="font-size: 120%">General Information About Project + Gutenberg™ electronic works.</span></h2> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class= + "tei tei-name">Professor Michael S. Hart</span> is the + originator of the Project Gutenberg™ concept of a library of + electronic works that could be freely shared with anyone. For + thirty years, he produced and distributed Project Gutenberg™ + eBooks with only a loose network of volunteer support.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Project + Gutenberg™ eBooks are often created from several printed + editions, all of which are confirmed as Public Domain in the + U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not + necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper + edition.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Each eBook + is in a subdirectory of the same number as the eBook's eBook + number, often in several formats including plain vanilla ASCII, + compressed (zipped), HTML and others.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Corrected + <em class="tei tei-emph"><span style= + "font-style: italic">editions</span></em> of our eBooks replace + the old file and take over the old filename and etext number. + The replaced older file is renamed. <em class= + "tei tei-emph"><span style= + "font-style: italic">Versions</span></em> based on separate + sources are treated as new eBooks receiving new filenames and + etext numbers.</p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Most people + start at our Web site which has the main PG search facility: + <a href="http://www.gutenberg.org" class="block tei tei-xref" + style= + "margin-bottom: 1.80em; margin-left: 3.60em; margin-top: 1.80em; margin-right: 3.60em"> + <span style= + "font-size: 90%">http://www.gutenberg.org</span></a></p> + + <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">This Web + site includes information about Project Gutenberg™, including + how to make donations to the Project Gutenberg Literary Archive + Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to + subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.</p> + </div> + </div> + </div> + </div> + </div> + </div> +</body> +</html> |