initial commit of ebook 32305HEADmain

5 files changed, 6782 insertions, 0 deletions

diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/32305-0.txt b/32305-0.txt
new file mode 100644
index 0000000..fe197e3
--- /dev/null
+++ b/32305-0.txt
@@ -0,0 +1,6766 @@
+Project Gutenberg's Shakespeare's Dramas, King Lear, by William Shakespeare
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Shakespeare's Dramas, King Lear
+
+Author: William Shakespeare
+
+Translator: Demetrios Vikelas
+
+Release Date: May 9, 2010 [EBook #32305]
+
+Language: Greek
+
+Character set encoding: UTF-8
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK SHAKESPEARE'S DRAMAS, KING LEAR ***
+
+
+
+
+Produced by Sophia Canoni. First two corrections by George Canonis
+
+
+
+
+Note: The tonic system has been changed from polytonic to
+monotonic, otherwise the spelling of the book has not been
+changed. Bold words have been included in &. Words in
+italics have been included in _. Page 176, which contains 
+part of the last note (note 60) is missing.
+
+Σημείωση: Το τονικό σύστημα έχει αλλάξει από πολυτονικό σε
+μονοτονικό. Κατά τα άλλα έχει διατηρηθεί η ορθογραφία του
+βιβλίου. Λέξεις με έντονους χαρακτήρες περικλείονται σε &.
+Λέξεις με πλάγιους χαρακτήρες περικλείονται σε _. Η σελίδα 
+176 η οποία περιέχει μέρος της τελευταίας σημείωσης 
+(σημείωση 60) λείπει.
+
+
+
+ΣΑΙΚΣΠΕΙΡΟΥ ΔΡΑΜΑΤΑ
+
+ΕΜΜΕΤΡΩΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΘΕΝΤΑ ΕΚ ΤΟΥ ΑΓΓΛΙΚΟΥ
+
+ΥΠΟ
+
+ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΒΙΚΕΛΑ
+
+
+
+Ο ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΛΗΡ
+
+
+
+ΕΚΔΟΣΙΣ ΤΕΤΑΡΤΗ
+
+ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ
+
+ΕΚΔΟΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Δ. ΚΟΛΛΑΡΟΣ
+ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΝ ΤΗΣ «ΕΣΤΙΑΣ»
+44 — Οδός Σταδίου — 44
+1914
+
+Τυπογραφείον Παρασκευά Λεώνη
+
+
+
+ΤΑ ΤΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ ΠΡΟΣΩΠΑ
+Ληρ, βασιλεύς της Μεγάλης Βρεττανίας.
+Βασιλεύς της Γαλλίας.
+Δουξ της Βουργουνδίας.
+Δουξ της Κορνουάλλης.
+Δουξ της Αλβανίας.
+Κόμης Κεντ.
+Κόμης Γλόστερ.
+Έδγαρ, υιός του Γλόστερ.
+Εδμόνδος, νόθος υιός του Γλόστερ.
+Κουράν, αυλικός.
+Οσβάλδος, οικονόμος της Γονερίλης.
+Γελωτοποιός του Ληρ.
+Γέρων χωρικός.
+Ιατρός.
+Αξιωματικός του Εδμόνδου.
+Άρχων, ακόλουθος της Κορδηλίας.
+Κήρυξ.
+Υπηρέται του δουκός Κορνουάλλης.
+Γονερίλη,)
+Ρεγάνη,  )θυγατέρες του Ληρ.
+Κορδηλία.)
+Ιππόται αξιωματικοί, αγγελιαφόροι,
+στρατιώται και υπηρέται.
+
+Η σκηνή εν τη Μεγάλη Βρεττανία.
+
+Ο ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΛΗΡ
+
+
+
+
+ΠΡΑΞΙΣ ΠΡΩΤΗ
+
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΠΡΩΤΗ (1)
+
+
+
+Αίθουσα εν τω ανακτόρω του Ληρ.
+(Εισέρχονται ο ΚΕΝΤ, ο ΓΛΟΣΤΕΡ και ο ΕΔΜΟΝΔΟΣ).
+
+ΚΕΝΤ. Ενόμιζα ότι ο βασιλεύς ευνοούσε τον δούκα της
+     Αλβανίας περισσότερον από τον δούκα της Κορνουάλλης.
+
+ΓΛΟΣΤ. Κ' εγώ το επίστευα· αλλ' από την σημερινήν
+     διαίρεσιν του βασιλείου δεν φαίνεται διόλου, εις ποίον
+     από τους δύο δίδει την προτίμησιν. Τους το εμοίρασε
+     εις τρόπον, ώστε δεν ημπορεί κανείς να ειπή τίνος
+     μερίδιον είναι το καλλίτερον.
+
+ΚΕΝΤ Υιός σου είναι αυτός, αυθέντα μου;
+
+ΓΛΟΣΤ. Η ύπαρξίς του είναι εις βάρος μου. Μ' έκαμε να
+     κοκκινίσω τόσαις φοραίς, ώστε κατήντησα να μη το
+     έχω πλέον εντροπήν να τον αναγνωρίζω.
+
+ΚΕΝΤ. Δεν σε νοιώθω.
+
+ΓΛΟΣΤ. Η μάνα του όμως μ' έννοιωσε αξιόλογα και το
+     αποτέλεσμα ήτο, ότι είχε μωρό εις την κούνια της,
+     προτού έχη σύζυγον εις το κρεββάτι της(2). Εμυρίσθηκες
+     τώρα τι λάθος έγινε;
+
+ΚΕΝΤ Θα ήτο κρίμα να μη εγίνετο, αφού είχε τόσον καλόν
+     καρπόν.
+
+ΓΛΟΣΤ. Έχω και άλλον υιόν γνήσιο, κανένα χρόνον
+     μεγαλείτερον από τούτον· και όμως δεν ημπορώ να ειπώ
+     ότι τον αγαπώ εκείνον περισσότερον. Το παληόπαιδο
+     αυτό μου εξεφύτρωσε ολίγον αδιάντροπα, και πριν να
+     του ειπή κανείς να έλθη. Αλλά τι τα θέλεις; Η
+     μητέρα του ήτο μία ωραία γυναίκα, και αφού έγινε
+     που έγινε πλέον, δεν ημπορώ να τον αποκηρύξω. Τον
+     γνωρίζεις αυτόν τον άρχοντα, Εδμόνδε;
+
+ΕΔΜ. Όχι, αυθέντα μου.
+
+ΓΛΟΣΤ. Είναι ο Κόμης Κεντ. Να τον θεωρής ως ένα καλόν
+     μου φίλον.
+
+ΕΔΜ. Είμαι ταπεινός σου δούλος, αυθέντα μου.
+
+ΚΕΝΤ Σου χρεωστώ φιλίαν και επιθυμώ να κάμω την
+     γνωριμίαν σου.
+
+ΕΔΜ. Θα πασχίσω να φανώ άξιος της αγάπης σου,
+     αυθέντα μου.
+
+ΓΛΟΣΤ. Έλειπεν εννέα χρόνους τώρα, και πάλιν έχει να
+     φύγη απ' εδώ... Ο βασιλεύς έρχεται!
+
+     (Εισέρχονται ο ΛΗΡ, οι δούκες της ΚΟΥΡΝΟΥΑΛΛΗΣ
+     και της ΑΛΒΑΝΙΑΣ, η ΓΟΝΕΡΙΛΗ, η ΡΕΓΑΝΗ,
+     η ΚΟΡΔΗΛΙΑ και συνοδεία).
+
+ΛΗΡ Πήγαινε, Γλόστερ, να συνοδεύσης εδώ τους ηγεμόνας
+     της Γαλλίας και της Βουργουνδίας.
+
+ΓΛΟΣΤ. Ορισμός μου, αυθέντα μου.
+
+     (Εξέρχεται μετά του ΕΔΜΟΝΔΟΥ)
+
+ΛΗΡ Στο μεταξύ τους μυστικούς σκοπούς μου θα δηλώσω (3).
+     Τον χάρτην δότε μου εδώ. — Εμοίρασα εις τρία
+     το κράτος μου, και σταθερά απόφασίς μου είναι,
+     να βγάλω κάθε συλλογήν απ' τα γηράματά μου,
+     εις σώματα νεώτερα να δώσω το φορτίον,
+     κ' ελαφρωμένος 'ς το εξής να σέρνωμαι 'ς τον τάφον.
+     Αγαπημένε μου γαμβρέ, της Κορνουάλλης δούκα,
+     εξ ίσου δε αγαπητέ και συ, της Αλβανίας(4),
+     απόφασιν ακλόνητον επήρα από τώρα
+     εις κάθε θυγατέρα μου την προίκα της να δώσω,
+     ώστε να λείψουν αφορμαί συγχύσεων κατόπιν.
+     Κ' οι δύο ξένοι πρίγκιπες, ο Βουργουνδός κι' ο Γάλλος,
+     που και οι δύο μου ζητούν την τρίτην μου την κόρην
+     και δι' αυτό χρονοτριβούν με πόθον 'ς την αυλήν μας,
+     απόκρισίν μου σήμερον θα λάβουν και οι δύο.
+
+     Αφού το απεφάσισα λοιπόν να παραιτήσω
+     και κράτος κ' εισοδήματα και της αρχής φροντίδα,
+     ειπήτε, θυγατέρες μου, να ιδώ από τας τρεις σας
+     ποια μ' αγαπά πλειότερον ώστε κ' εγώ να δώσω
+     το δώρον πλουσιώτερον εκεί, όπου αξίζει
+     να είμαι γενναιότερος. Λοιπόν, ω Γονερίλη.
+     η πρωτογέννητη εσύ, ομίλησε και πρώτη.
+
+ΓΟΝΕΡ. Αυθέντα, πόσον σ' αγαπώ λόγια να πω δεν έχω.
+     Μου είσαι ακριβότερος απ' την ελευθερίαν,
+     από το φως, απ' τ' άπειρον, απ' ό,τι και αν είναι
+     πολύτιμον και σπάνιον, — κι' απ' την ζωήν αυτήν μου,
+     κι' ας την στολίζη ευμορφιά, χάρις, τιμή κ' υγεία!
+     Σε αγαπώ' όσον παιδί αγάπησε ποτέ του,
+     ή όσον αγαπήθηκε ποτέ 'ς την γην πατέρας!
+     Γλώσσα δεν είναι ικανή κι' αναπνοή δεν φθάνει
+     την άμετρην αγάπην μου με λόγια να εκφράση.
+
+ΚΟΡΔ. (καθ' εαυτήν).
+     Κ' η Κορδηλία τι να 'πή : Ας αγαπά εκείνη
+     κι' ας σιωπά.
+
+ΛΗΡ Από εδώ έως αυτήν την άκρην,
+     όλην την έκτασιν αυτήν με τα πυκνά της δάση,
+     με τους μεγάλους ποταμούς, με τους πλουσίους κάμπους.
+     τ' απέραντα λιβάδια της, την δίδω εις εσένα
+     και εις τους απογόνους σου διά παντός! — Τι λέγει
+     και η δευτέρα κόρη μου, η ακριβή Ρεγάνη,
+     της Κορνουάλλης δούκισσα; — Ομίλησε, Ρεγάνη.
+
+ΡΕΓ. Είμεθ' απ' ένα μέταλλον κ' εγώ και η αδελφή μου
+     όσον εκείνην εκτιμάς, τόσον κ' εγώ αξίζω.
+     Τα λόγια της το αίσθημα εκφράζουν της καρδιάς μου,
+     αλλά δεν είπε αρκετά πόσον εγώ εντός μου
+     αισθάνομαι ότι μισώ κάθ' ευτυχίαν άλλην
+     και μόνον την αγάπην σου έχω απόλαυσίν μου!
+
+ΚΟΡΔ. (καθ' εαυτήν).
+     Ω Κορδηλία, τι πτωχή που είσαι συ! Αλλ' όχι!
+     'Στα λόγια είν' η πτώχεια μου, δεν είναι 'ς την αγάπην!
+
+ΛΗΡ Ιδού· του βασιλείου μου το τρίτον εις εσένα
+     κ' εις την κληρονομίαν σου διά παντός θ' ανήκη!
+     Εις πλούτον, 'ς ωραιότητα κ' εις έκτασιν αξίζει
+     όσον και το μερίδιον της Γονερίλης. — Τώρα
+     εσύ χαρά μου, κόρη μου υστερογέννητή μου,
+     αλλ' όχι υστεροάκριβη, εσύ 'πού σε γυρεύουν
+     της Βουργουνδίας οι αγροί, τ' αμπέλια της Γαλλίας,
+     λέγε, τι έχεις να μου' πής, ώστε το μερτικόν σου
+     να γίνη πλουσιώτερον παρά των αδελφών σου;
+
+ΚΟΡΔ. Τίποτ', αυθέντα.
+
+ΛΗΡ Τίποτε!
+
+ΚΟΡΔ. Τίποτε.
+
+ΛΗΡ Δεν εβγαίνει
+     τίποτε απ' το τίποτε. Ομίλησε και πάλιν.
+
+ΚΟΡΔ. Ν' ανασηκώσω δεν 'μπορώ 'ς τα χείλη την καρδιάν μου,
+     η δυστυχής! — Σε αγαπώ, αυθέντα, κατά χρέος,
+     ως κόρη σου· 'λιγώτερον ή περιπλέον, όχι!
+
+ΛΗΡ Πώς είπες; πώς; — Διόρθωσε τα λόγια σου ολίγον,
+     να μη χαλάση η τύχη σου.
+
+ΚΟΡΔ. Αυθέντα σεβαστέ μου,
+     μ' εγέννησες, μ' ανέθρεψες, μ' αγάπησες εμένα·
+     κ' εγώ το ό,τι χρεωστώ σου το ανταποδίδω:
+     σε αγαπώ, σε σέβομαι, — σου είμ' υποταγμένη.
+     Και διατί να 'πανδρευθούν λοιπόν αι αδελφαί μου,
+     αν, καθώς λέγουν, αγαπούν εσένα κι' όχι άλλον;
+     Εγώ, ανίσως 'πανδρευθώ, ο άνδρας 'πού με πάρη
+     και την μισήν αγάπην μου, και το μισό μου χρέος
+     και την μισήν φροντίδα μου εκείνος θα τα έχη.
+     Αν είναι τον πατέρα μου και μόνον να λατρεύω,
+     εγώ δεν υπανδρεύομαι ποτέ.
+
+ΛΗΡ Αυτά τα λέγεις
+     με την καρδιάν σου;
+
+ΚΟΡΔ. Μάλιστα, αυθέντα σεβαστέ μου.
+
+ΛΗΡ Τι νέα και αναίσθητη!
+
+ΚΟΡΔ. Κ' ειλικρινής, αυθέντα.
+
+ΛΗΡ Λοιπόν, να έχης προίκα σου την ειλικρίνειάν σου!
+     Διότι, μα τας ιεράς ακτίνας του Ηλίου (5),
+     μα της Εκάτης τ' άγια μυστήρια, μα όλην
+     των άστρων την ενέργειαν, απ' όπου εξαρτάται
+     και θάνατός μας και ζωή, εδώ σ' αποκηρύττω!
+     Σ' αρνούμαι κάθε πατρικήν φροντίδα, σου αρνούμαι
+     και αίματος συγγένειαν και σχέσιν, κ' από τώρα
+     εις την καρδιάν μου έγινες και εις εμένα ξένη
+     διά παντός! Καλλίτερα τον βάρβαρον τον Σκύθην,
+     καλλίτερα τον άνθρωπον, 'πού τρώγει το παιδί του
+     να χορτασθή, — καλλίτερα αυτούς να ελεήσω,
+     και να τους δώσω συνδρομήν, και να τους αγκαλιάσω,
+     παρά εσέ, που κόρην μου ένα καιρόν σε είχα!
+
+ΚΕΝΤ. Καλέ αυθέντα!...
+
+ΛΗΡ Σώπα, Κεντ! Ανάμεσα του δράκου
+     και της οργής του μη χωθής! Πλειότερον απ' όλαις
+     την αγαπούσα, κ' ήλπιζα παρηγοριάν να εύρω
+     μια μέρα 'ς την αγάπην της. — Να μη σε βλέπω· φύγε!
+     'Σ τον τάφον μου ανάπαυσιν κ' ειρήνην να μην έχω,
+     αν του πατρός της την καρδιάν ποτέ την ξαναεύρη! —
+     Ποιος είν' εκεί; — Πηγαίνετε να φέρετε τον Γάλλον.
+     Να έλθη και ο Βουργουνδός. — Αγαπητοί γαμβροί μου,
+     'ς των δύο θυγατέρων μου την προίκα και της τρίτης
+     ας χωνευθή το μερτικόν· η δε αυθάδειά της,
+     που λέγει ειλικρίνειαν, η προίκα της να είναι!
+     Το κράτος μου ς' τους δύο σας μεταβιβάζω τώρα
+     με τας τιμάς, που την πομπήν του χρόνου συνοδεύουν.
+     Μόνον ιππότας εκατόν εγώ κρατώ κοντά μου,
+     διά να μου τους τρέφετε και να τους συντηρήτε
+     και με αυτούς θα κατοικώ 'ς εσάς με την αράδα,
+     τον ένα μήνα 'ς του ενός, τον δεύτερον 'ς του άλλου.
+     Τον τίτλον και το όνομα θα έχω βασιλέως,
+     αλλά εσείς θα έχετε, αγαπητοί γαμβροί μου,
+     κυβέρνησιν και δύναμιν και πλούτη κ' εξουσίαν.
+     Ιδού· εις επικύρωσιν μοιράσετε εις δύο
+     αυτό το στέμμα μου.
+
+     (Τοις εγχειρίζει το διάδημα αυτού)
+
+ΚΕΝΤ. Ω Ληρ, πορφυρογεννημένε,
+     εσύ, οπού σ' ετίμησα ως βασιλέα πάντα,
+     κι' ως δούλος σ' υπηρέτησα, και σ' είχα ως πατέρα,
+     εσύ, που προστάτην μου 'ς την προσευχήν μου σ' είχα...
+
+ΛΗΡ Το τόξον μου ετέντωσα· τραβήξου απ' το βέλος!
+
+ΚΕΝΤ Ας πεταχθή καλλίτερα κι' ας έμβη 'ς την καρδιάν μου!
+     Αφού ο Ληρ είναι τρελλός, ας είν' ο Κεντ αυθάδης!
+     Τι θέλεις, γέρε; Τι ζητείς; Θαρρείς ότι το χρέος
+     θα φοβηθή να ομιλή, ενώ η κολακεία
+     εξαπατά την δύναμιν; Να ομιλή με τόλμην
+     είναι το χρέος της τιμής, εάν η εξουσία
+     γυρνά 'ς την τρέλλαν. — Πρόσμεινε· μη την καταδικάζης·
+     σκέψου καλά· χαλίνωσε την βίαν την φρικτήν σου.
+     Η κεφαλή να μου κοπή, αν η μικρή σου κόρη
+     σε αγαπά 'λιγώτερον εκείνη απ' ταις άλλαις.
+     Άδεια δεν είναι η καρδιά που δεν αντιβουίζει
+     με κούφια λόγια!
+
+ΛΗΡ Σώπα, Κεντ, αν θέλης την ζωήν σου!
+
+ΚΕΝΤ Δεν την εψήφησα ποτέ εμπρός εις τους εχθρούς σου,
+     κι' ούτε ποτέ θα φοβηθώ μη τύχη και την χάσω,
+     ενόσω τρέχεις κίνδυνον εσύ!
+
+ΛΗΡ Να μη σε βλέπω!
+
+ΚΕΝΤ. Ω! άνοιξε καλλίτερα τα 'μάτια, κι' άφησέ με
+     να μ' έχη πάντοτε, ω Ληρ, το βλέμμα σου σημάδι.
+
+ΛΗΡ Τώρα, μα τον Απόλλωνα...
+
+ΚΕΝΤ Τι τους επικαλείσαι
+     εις μάτην τώρα τους θεούς;
+
+ΛΗΡ σύρων το ξίφος.
+     Ω άπιστε προδότη!
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒΑΝΙΑΣ και ΚΟΥΡΝΟΥΑΛΛΗΣ
+     Ησύχασε, αυθέντα μου!
+
+ΚΕΝΤ Φόνευσε τον ιατρόν σου
+     να ιατρευθή το πάθος σου(6)! Πάρε τα δώρα 'πίσω,
+     ή όσον 'βγαίνει μια φωνή από τον λάρυγγά μου
+     θα κράζω: Έκαμες κακά!
+
+ΛΗΡ Προδότη, άκουσέ με!
+     Εζήτησες τους όρκους μου να τους καταπατήσω,
+     πράγμα που δεν το έκαμα ποτέ εις την ζωήν μου,
+     κ' ετόλμησες μ' αυθάδειαν μεγάλην ν' αψηφήσης,
+     επίβουλε, το κράτος μου και την απόφασίν μου!
+     Κι' η φύσις μου κ' η θέσις μου αυτό δεν το σηκώνει.
+     Την έπαρσίν σου τιμωρώ, κ' ιδού η πληρωμή σου (7)
+     Πέντε και μόνον ημερών σου δίδω προθεσμίαν
+     να πορισθής τα χρήσιμα εις τα δεινά του βίου,
+     εις δε την έκτην γύρισε την μισητήν σου ράχην
+     και φύγε απ' το κράτος μου. Εάν εις την δεκάτην
+     εδώ ακόμη ευρεθή, εις το βασίλειόν μου,
+     το άνομον κ' εξόριστον κορμί σου, θάνατός σου
+     θα είν' εκείνη η στιγμή! Να φύγης! Μα τον Δία,
+     αυτήν μου την απόφασίν δεν θα την πάρω 'πίσω!
+
+ΚΕΝΤ Υγίαινε. Αν φέρεσαι, ω Ληρ, μ' αυτόν τον τρόπον,
+     ελευθερία είν' αλλού, κ' εδώ είν' εξορία!
+     Ω Κορδηλία, οι θεοί 'ς την σκέπην των να σ' έχουν,
+     εσέ, που σκέπτεσαι σωστά και δίκαια τα λέγεις!
+
+     (Προς την Ρεγάλην και την Γονερίλην).
+
+     Σεις, είθε με τα λόγια σας να συμφωνούν τα έργα
+     κ' η γλύκα από τα χείλη σας καλούς καρπούς να φέρη!
+
+     (Προς τους δούκας).
+
+     Μ' αυτά, ω άρχοντες, ο Κεντ υγείαν σας αφίνει
+     και νέους τόπους θα πατή, πλην τρόπους δεν αλλάζει!
+
+     (Αναχωρεί).
+
+     (Εισέρχεται ο ΒΑΣΙΛΕΥΣ της ΓΑΛΛΙΑΣ, ο ΔΟΥΞ
+     της ΒΟΥΡΓΟΥΝΔΙΑΣ, ο ΓΛΟΣΤΕΡ προπορευόμενος και
+     συνοδεία).
+
+ΓΛΟΣΤ. Ιδού, αυθέντα, έρχονται οι δύο ηγεμόνες.
+
+ΛΗΡ 'Σ εσένα πρώτον στρέφομαι, της Βουργουνδίας δούκα,
+     που έρχεσαι αντίζηλος αυτού του βασιλέως,
+     και μου ζητείς την κόρην μου. Τι προίκα περιμένεις,
+     κι' αλλέως αποσύρεσαι, αν δεν την δώσω;
+
+ΒΟΥΡΓ. Μόνον
+     ό,τι μου έταξες ζητώ, και ούτε περιμένω
+     να δώσης ολιγώτερον.
+
+ΛΗΡ Ω Βουργουνδέ γενναίε,
+     αλήθεια τόσον ήξιζεν, όταν την αγαπούσα,
+     αλλ' από τότ' εξέπεσε. Ιδού, εμπρός σου στέκει.
+     Αν βλέπης τίποτ' αρεστόν ς' το υποκείμενόν της,
+     ή κι' αν ολόκληρη αυτή σ' αρέση, προικισμένη
+     με όχι άλλο τίποτε παρά με την οργήν μου.
+     είν' ιδική σου, πάρε την!
+
+ΒΟΥΡΓ. Τι να ειπώ δεν 'ξεύρω.
+
+ΛΗΡ Ψεγαδιασμένη, έρημη και αποκηρυγμένη,
+     με προίκα την κατάραν μου, αντί μ' ευχήν μ' οργήν μου,
+     εάν την θέλης πάρε την· αν όχι, άφησέ την.
+
+ΒΟΥΡ. Αυθέντα μου, συμπάθησε, αλλά μ' αυτούς τους όρους
+     μ' αλλάζεις την απόφασιν.
+
+ΛΗΡ Λοιπόν παραίτησέ την,
+     διότι, μα τον Πλάστην μου, άλλην δεν έχει προίκα.
+     Και συ, μεγάλε βασιλεύ, το άδικον να κάμω
+     δεν θέλω 'ς την φιλίαν μας, να σε παρακινήσω
+     την θυγατέρα που μισώ γυναίκα να την πάρης.
+     Να στρέψης την αγάπην σου εκεί οπού τ' αξίζει,
+     και όχι ς' ένα σίχαμα, που τώχει εντροπήν της
+     κ' η φύσις πως την έπλασε!
+
+ΒΑΣ. ΤΗΣ ΓΑΛ. Απίστευτον μου είναι,
+     αυτή, των γηρατειών σου το βάλσαμον ως τώρα
+     που λόγια μόλις εύρισκες να μου την επαινέσης,
+     η ζηλευτή, η εκλεκτή, η ακριβή σου κόρη,
+     να έπταισε διά μιας ενώπιόν σου τόσον
+     και ν' αναποδογύρισε τόσαις αγάπης δίπλαις!
+     Το πταίσιμόν της βέβαια θα είναι παρά φύσιν,
+     εκτός αν εξεθώρισε η παλαιά στοργή σου.
+     Αλλ' ότι τόσον έπταισεν αυτή δεν το πιστεύω,
+     ούτε ο νους μου το χωρεί, εκτός αν από θαύμα!
+
+ΚΟΡΔ. Παρακαλώ, αφού εγώ την τέχνην δεν την έχω
+     άλλα να έχω εις τον νουν και εις την γλώσσαν άλλα,
+     κι' αφού το ό,τι σκέπτομαι πριν το ειπώ το κάμνω,
+     παρακαλώ και δέομαι φανέρωσε, αυθέντα,
+     ότι δεν μ' απαρνήθηκες την χάριν κ' εύνοιάν σου
+     διότι μ' εκηλίδωσε φόνος ή έγκλημ' άλλο,
+     ή άσεμνον ατόπημα ή στραβοπάτημά μου,
+     αλλά διότι είμαι πτωχή — αν και το έχω πλούτον, —
+     ώστε μου λείπει κ' η 'ματιά που 'ξεύρει να ζητεύη,
+     κ' η γλώσσα... οπού καύχημα το έχω να μου λείπη.
+     κι' αν χάνω την αγάπην σου, διότι δεν την έχω!
+
+ΛΗΡ Ποτέ μην είχες γεννηθή παρά να με πικράνης!
+
+ΒΑΣ. ΓΑΛ. Το πταίσιμόν της είν' αυτό λοιπόν, — ο
+                                  [δισταγμός της
+     του να κηρύξη φανερά ό,τι διανοείται;
+
+     (Προς τον Βουργουνδόν).
+
+     Ειπέ, τι έχεις να ειπής, αυθέντα μου, 'ς την νέαν;
+     Αγάπη δεν λογίζεται αγάπη ενωμένη
+     μ' άλλης λογής λογαριασμούς, εις την αγάπην ξένους.
+     Την θέλεις; Προίκα είν' αυτή και μόνη!
+
+ΒΟΥΡΓΟΥΝΔΟΣ (προς τον Ληρ.)
+     Ω αυθέντα,
+     την προίκα, όσην μόνος σου είχες προτείνει, δος την
+     κ' ευθύς, ιδού το χέρι μου, η κόρη σου θα γίνη
+     της Βουργουνδίας δούκισσα.
+
+ΛΗΡ Το είπα· δεν αλλάζω!
+
+ΒΟΥΡΓ. Λυπούμαι· αφού έχασες πατέρα, εξ ανάγκης
+     χάνεις και άνδρα.
+
+ΚΟΡΔ. Ο Θεός, ω Βουργουνδέ, μαζί σου.
+     Δεν γίνομαι γυναίκα του εκείνου, που ζυγίζει
+     με πλούτη την αγάπην του.
+
+ΒΑΣ. ΓΑΛ. Ωραία Κορδηλία,
+     η πτώχεια είναι πλούτος σου! Αφού σ' αποκηρύττουν
+     σε βλέπω πλέον εκλεκτήν· και καταφρονημένη
+     μου είσαι ακριβότερη. Σε θέλω ιδικήν μου
+     κ' εσένα και ταις χάραις σου. Ιδού, εγώ το παίρνω,
+     εγώ το απορριξιμιό! Η περιφρόνησίς σας
+     μ' αυξάνει περισσότερον κ' υπόληψιν κι' αγάπην.
+     Η κόρη σου η άπροικη 'ς τον κλήρον μου πεσμένη,
+     ιδού, είν' η βασίλισσα κ' εμού και των 'δικών μου
+     και της καλής Γαλλίας μου! Όλοι της γης οι δούκες
+     αυτόν εδώ τον θησαυρόν, που δεν τον εκτιμάτε,
+     από εμέ δεν ημπορούν να τον εξαγοράσουν!
+     Αν και σε διώχνουν, άφες τους υγείαν, Κορδηλία.
+     Χάνεις εδώ, όμως αλλού καλλίτερα θα εύρης.
+
+ΛΗΡ Την 'πήρες, έχε την! Εγώ κόρην μου δεν την θέλω,
+     ούτε ποτέ θα ξαναϊδώ, ποτέ, το πρόσωπόν της!
+     Λοιπόν να φύγετ' απ' εδώ χωρίς ευχήν κι' αγάπην,
+     χωρίς την ευλογίαν μου! — Ω Βουργουνδέ γενναίε,
+     έλα(8).
+
+     Σάλπιγγες. Εξέρχονται ΛΗΡ, οι ΔΟΥΚΕΣ της
+     ΒΟΥΡΓΟΥΝΔΙΑΣ, της ΑΛΒΑΝΙΑΣ και της ΚΟΡΝΟΥΑΛΗΣ,
+     ο ΓΛΟΣΤΕΡ και αι συνοδείαι αυτών.
+
+ΒΑΣ. ΓΑΛ. Αποχαιρέτισε τας δύο αδελφάς σου.
+
+ΚΟΡΔ. Αποχωρίζετ' από σας, διαμάντια του πατρός μας,
+     η Κορδηλία η πτωχή με δάκρυα 'ς τα μάτια.
+     Ηξεύρω τι αξίζετε· αλλ' αδελφή σας είμαι·
+     με τ' όνομά των να ειπώ τα ελαττώματά σας
+     δεν θέλω. 'Σ τον πατέρα μας φιλόστοργα φερθήτε.
+     Ας είναι η αγάπη σας κατά την καύχησίν σας.
+     Εμένα τώρ', αλλοίμονον, δεν θέλει να με 'ξεύρη,
+     ειδέ απ' άλλην σύστασιν ανάγκην δεν θα είχε.
+     Ώρα καλή!
+
+ΡΕΓ. Τα χρέη μας δεν θα μας τα διδάξης.
+
+ΓΟΝΕΡ. Προσπάθησε καλλίτερα να μη δυσαρεστήσης
+     τον άνδρα 'πού σ' ελέησε και σ' έστειλεν η Μοίρα.
+     Από το σέβας έλειψες 'πού χρεωστείς, κ' αξίζεις
+     να χάσης ό,τι έχασες.
+
+ΚΟΡΔ. Τι κρύπτει η πονηρία
+     θα τ' αποδείξη ο καιρός. Την σκεπαστήν κακίαν
+     η Εντροπή θα την ιδή και θα την ξεσκεπάση.
+     Ευδαιμονείτε!
+
+ΒΑΣ. ΤΗΣ ΓΑΛ. Φεύγωμεν, ωραία Κορδηλία!
+
+     (Απέχονται Ο ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ και η ΚΟΡΔΗΛΙΑ).
+
+ΓΟΝΕΡ. Αδελφή, έχω πολλά να σου ομιλήσω διά μίαν
+     υπόθεσιν, η οποία μας ενδιαφέρει πολύ και τας δύο.
+     Ο πατέρας μας αναχωρεί απ' εδώ απόψε.
+
+ΡΕΓ. Και βέβαια· τώρα θα τον έχετε σεις, και τον
+     ερχόμενον μήνα ημείς.
+
+ΓΟΝΕΡ. Τον βλέπεις τον γέροντα, πώς αλλάζει γνώμην;
+     Μας το απέδειξε σήμερα με το παρεπάνω: Η πλέον
+     αγαπημένη του ήτον η αδελφή μας, και όμως ιδέ,
+     πώς χωρίς νόημα την αποκηρύττει.
+
+ΡΕΓ. Του πταίουν τα γηράματα· μολονότι δα ποτέ του δεν
+     ήξευρε να κρατηθή.
+
+ΓΟΝΕΡ. Και εις τα καλά του ο θυμός τον εκυρίευε· ώστε
+     πρέπει να το πάρωμεν απόφασιν, ότι θα υποφέρωμεν
+     τώρα όχι μόνον τα φυσικά του ελαττώματα, αλλά
+     κοντά εις αυτά και την ανησυχίαν και την παραξενιάν
+     οπού φέρνουν μαζί των τα αρρωστημένα και χολιασμένα
+     γηράματα.
+
+ΡΕΓ. Θα μας παραζαλίζη κάθε ολίγον με τους θυμούς του,
+     καθώς αυτήν την εξορίαν του Κεντ.
+
+ΓΟΝΕΡ. Δεν λέγεις και τον τρόπον, με τον οποίον εχωρίσθηκε
+     από τον Βασιλέα της Γαλλίας; Πρέπει να τα
+     συμφωνήσωμεν μεταξύ μας. Αν αφήσωμεν την εξουσίαν
+     εις τα χέρια του, κατά το κεφάλι οπού έχει θα
+     μας έβγη ανάποδα το τελευταίον του χάρισμα (9).
+
+ΡΕΓ. Να μελετήσωμεν καλά τι πρέπει να γίνη.
+
+ΓΟΝΕΡ. Κάτι πρέπει να κάμωμεν, και μάλιστα ενόσω είναι
+     ακόμη ζεστόν το πράγμα.
+
+     (Απέρχονται)
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΔΕΥΤΕΡΑ
+
+
+
+     Αίθουσα εν τω μεγάρω τον Κόμητος Γλόστερ.
+     Εισέρχεται ο ΕΔΜΟΝΔΟΣ κρατών εις χείρας επιστολήν
+
+ΕΔΜ. Φύσις θεά μου είσαι συ! (10) Τον νόμον σου λατρεύω!
+     Της συνηθείας διατί να γίνωμαι το θύμα
+     και ν' αδικούμ' απ' των εθνών  την  πρόληψιν, διότι
+     'λίγα φεγγάρια προ εμού ήλθ' ένας αδελφός μου;
+     Τι θα πη νόθος κι' αγενής; — Μήπως κ' εγώ δεν έχω
+     σώμα γερόν, μορφήν καλήν και την ψυχήν γενναίαν,
+     'σάν κάθε άλλο γέννημα κυρίας τιμημένης;
+     Τι νόθος; Έδγαρ γνήσιε, τον κλήρον σου τον θέλω.
+     Τον νόθον απ' τον γνήσιον η πατρική αγάπη
+     δεν τον χωρίζει. Γνήσιος! Ωραιοτάτη λέξις!
+     Ω γνήσιε, το γράμμα μου να επιτύχη μόνον,
+     και ξεπερνά τον γνήσιον ο αγενής Εδμόνδος.
+     Θηριεύω τότε κ' ευτυχώ! Λοιπόν, θεοί, ελάτε,
+     τους νόθους προστατεύετε!
+
+     Εισέρχεται ο ΓΛΟΣΤΕΡ.
+
+ΓΛΟΣΤ. Ο Κεντ εξωρισμένος!
+     Και ωργισμένος έφυγεν ο Γάλλος! Και απόψε
+     έφυγ' ο Ληρ! Παραίτησε και θρόνον κ' εξουσίαν
+     κι' αρκείται με μηνιάτικο! Και έγιναν τα πάντα
+     διά μιας εξαφνικά! — Εσύ, Εδμόνδε, είσαι;
+     Τι νέα έχεις;
+
+ΕΔΜΟΝΔΟΣ (κρύπτων δήθεν την επιστολήν)
+
+     Τίποτε, αυθέντα, δεν γνωρίζω.
+
+ΓΛΟΣΤ. Τι κρύπτεις αυτό το γράμμα με τόσην βίαν;
+
+ΕΔΜ. Δεν ηξεύρω τίποτε νέον, αυθέντα μου.
+
+ΓΛΟΣΤ. Τι χαρτί εδιάβαζες;
+
+ΕΔΜ. Τίποτε, αυθέντα μου.
+
+ΓΛΟΣΤ. Τίποτε; Τι εχρειάζετο λοιπόν τόση βία να μου το
+     κρύψης; Το τίποτε δεν έχει ανάγκην από τόσον κρύψιμον.
+     Φέρε να ιδώ. Δος το. Αν είναι &τίποτε&, δεν θα
+     χρειασθώ τα υαλιά μου.
+
+ΕΔΜ. Συμπάθησέ με, αυθέντα μου, σε παρακαλώ. Είναι
+     γράμμα του αδελφού μου. Δεν το εκαλοδιάβασα
+     ακόμη, αλλά από ό,τι είδα, βλέπω ότι δεν είναι διά
+     τα 'μάτια σου.
+
+ΓΛΟΣΤ. Δος μου το γράμμα, σου λέγω.
+
+ΕΔΜ. Θα κάμω άσχημα και αν σου το δώσω, και αν δεν
+     σου το δώσω. Τα περιεχόμενά του, όσον ημπόρεσα να
+     τα εννοήσω, είναι αξιοκατάκριτα.
+
+ΓΛΟΣΤ. Να ιδώ, να ιδώ.
+
+ΕΔΜΟΝΔΟΣ (εγχειρίζων την επιστολήν).
+     Ελπίζω, χάριν του αδελφού μου, ότι μου τα έγραψε
+     μόνον διά να με δοκιμάση.
+
+ΓΛΟΣΤΕΡ (αναγινώσκων).
+     «Η διαγωγή μας και το σέβας μας προς τα γηρατεία
+     »μας κάμνουν να χάνωμεν την ηδονήν της ζωής,
+     »τώρα οπού είναι ο καιρός μας, και μας στερούν τώρα
+     »την περιουσίαν μας, διά να την απολαύσωμεν, όταν
+     »δεν θα ήμεθα πλέον εις ηλικίαν να την χαρώμεν.
+     »Αρχίζει να μου φαίνεται ανόητη και περιττή δουλεία
+     »η τόση υποταγή μας εις την τυραννίαν ενός γέροντος,
+     »ο οποίος μας κυβερνά, όχι διότι έχει την
+     »δύναμιν, αλλά διότι τον αφίνομεν να την έχη.
+     »Έλα να μ' ενταμώσης διά να σου ειπώ περισσότερα.
+     »Αν ήτο τρόπος ν' αποκοιμηθή ο πατέρας μας, έως
+     »που να τον εξυπνίσω εγώ, θα εγίνετο διά παντός
+     »ειδική σου η μισή του περιουσία, και θα ήσο ο
+     »αγαπημένος του αδελφού σου, Έδγαρ».
+
+     Α! Συνωμοσία! «Ν' αποκοιμηθή, έως ου να τον
+     εξυπνίσω». — Θα εγίνετο ιδική σου η μισή του
+     περιουσία. — Ο Έδγαρ, ο υιός μου! Είχε χέρι να τα
+     γράψη αυτά! Είχε καρδιάν να τα σκεφθή! — Πότε
+     το έλαβες αυτό; Ποίος σου το έφερε;
+
+ΕΔΜ. Δεν μου το έφερε κανείς. Εδώ ήτον η τέχνη. Το
+     ηύρα πεταγμένον μέσα από το παράθυρόν μου.
+
+ΓΛΟΣΤ. Γνωρίζεις το γράψιμον του αδελφού σου;
+
+ΕΔΜ. Αν έγραφε καλά πράγματα, θα έπαιρνα όρκον ότι
+     είναι το γράψιμόν του. Τώρα όμως εύχομαι να μην
+     είναι ιδικόν του.
+
+ΓΛΟΣΤ. Ιδικόν του είναι!
+
+ΕΔΜ. Το έγραψε με το χέρι του, αυθέντα μου, αλλ' όχι και
+     με την καρδιάν του ελπίζω.
+
+ΓΛΟΣΤ. Δεν σου έκαμεν άλλοτε ομιλίαν δι' αυτήν την
+     υπόθεσιν;
+
+ΕΔΜ. Ποτέ, αυθέντα μου. Αλλά τον ήκουσα συχνά να
+     υποστηρίζη, ότι όταν τα παιδιά ηλικιωθούν και οι
+     πατέρες γηράσουν, πρέπει το παιδί να κηδεμονεύη τον
+     πατέρα και να παίρνη εις τα χέρια του την περιουσίαν.
+
+ΓΛΟΣΤ. Ω, τον αχρείον! Αυτό είναι το νόημά του και εις
+     το γράμμα! Ω, τον κακούργον! Το τέρας! Το
+     θηρίον! Χειρότερος από θηρίον! Πήγαινε να μου τον
+     εύρης. θέλω να τον συλλάβω τον αχρείον! Πού
+     είναι;
+
+ΕΔΜ. Δεν ηξεύρω, αυθέντα μου. Εάν θέλη να κάμης υπομονήν
+     και να μη ξεσπάση η οργή σου εναντίον του
+     αδελφού μου, παρά αφού βεβαιωθής τι σκοπούς έχει,
+     νομίζω ότι αυτό θα είναι το καλλίτερον. Ενώ, αν βιασθής
+     και τον τιμωρήσης, και έπειτα ιδής έξαφνα ότι
+     είχες λάθος και τον παρενόησες, τότε και εις την ιδικήν
+     σου τιμήν θα κάμης άδικον, και την ιδικήν
+     υποταγήν θα την κόψης σύρριζα. Το κεφάλι μου βάζω
+     ότι αυτά μου το έγραψε διά να με δοκιμάση, αν σε
+     αγαπώ, και όχι με άλλον κακόν σκοπόν.
+
+ΓΛΟΣΤ. Νομίζεις;
+
+ΕΔΜ. Αν το εγκρίνης, να σε κρύψω εις μέρος, όπου να μας
+     ακούσης να τα λέγωμεν, ώστε να πεισθής με τ' αυτιά σου.
+     Και απόψε μάλιστα, χωρίς να τ' αναβάλωμεν περισσότερον.
+
+ΓΛΟΣΤ. Δεν ημπορεί να είναι τόσον τέρας...
+
+ΕΔΜ. Όχι, βέβαια δεν είναι!
+
+ΓΛΟΣΤ. Να θέλη το κακόν του πατρός του, ο οποίος τόσον
+     τον αγαπά! Γη και Ουρανέ! — Πήγαινε να τον εύρης,
+                                              [Εδμόνδε.
+     Κύτταξε να τον εξετάσης. Κατάφερέ
+     τα, όπως σε φωτίση ο νους σου. Έδιδα ό,τι και αν
+     έχω διά να βεβαιωθώ την αλήθειαν.
+
+ΕΔΜ. Πηγαίνω, αυθέντα μου, αμέσως. Θα προσπαθήσω να
+     καταφέρω το πράγμα, όπως ημπορέσω καλλίτερα,
+     και σε πληροφορώ ευθύς.
+
+ΓΛΟΣΤ. Αυταί αι τελευταίαι εκλείψεις του Ηλίου και της
+     Σελήνης δεν μας προμηνύουν τίποτε καλόν. Μολονότι
+     η φυσική επιστήμη μας εξηγεί αυτά τα φαινόμενα
+     κατά ένα ή άλλον τρόπον, τα επακόλουθά των όμως
+     κάμνουν άνω κάτω την φύσιν. Η αγάπη ψυχραίνεται·
+     η φιλία παύει· τα αδέλφια χωρίζονται· ταραχαί
+     εις τας πόλεις, διχόνοιαι εις τα έθνη, προδοσίαι εις
+     τα παλάτια· και ραγίζονται δεσμοί μεταξύ πατρός
+     και υιού. Του αχρείου υιού μου η διαγωγή είναι μέσα
+     εις αυτά τα προμηνύματα! Ο υιός εναντίον του
+     πατρός του! — Ο δε βασιλεύς καταπατεί και αυτός
+     τους νόμους της φύσεως! Εκεί ο πατέρας είναι εναντίον
+     του παιδιού του! — Επέρασε και 'πάγει ο καλός
+     μας ο καιρός! Τώρα συνωμοσίαι, απιστίαι, προδοσίαι
+     και καταστροφαί μας ταράζουν και μας συνοδεύουν
+     έως τον πάτον! — Πήγαινε να τον εύρης, Εδμόνδε,
+     τον κακούργον. Δεν θα ζημιωθής εσύ από τούτο.
+     Πρόσεχε καλά τι θα κάμης. — Και ο αγαθός και πιστός
+     Κεντ εξόριστος! Και τι είναι το πταίσμα του;
+     Η τιμιότης! Παράδοξα πράγματα!
+
+     (Απέρχεται).
+
+ΕΔΜ. Τι μάταιος ο άνθρωπος! Άμα η Τύχη του αρρωστήση
+     (και συχνά την αρρωστά μόνος του από το
+     πολύ παραχόρτασμα), αμέσως θα εύρη, ότι του πταίει
+     ο ήλιος ή η σελήνη ή τα άστρα! Ωσάν να γινώμεθα
+     αχρείοι εξ ανάγκης· ωσάν να μας κάμνη ανοήτους
+     η πίεσις των ουρανών ωσάν να μας κάμνη των
+     σφαιρών η ενέργεια κακοήθεις, κλέπτας και προδότας·
+     ή ωσάν να μας βιάζη των πλανητών η δύναμις να
+     γινώμεθα μέθυσοι, ψεύσται και πόρνοι! Ό,τι κακόν
+     έχομεν μέσα μας θεία είναι η καταγωγή του! Περίφημα
+     το σοφίζεται ο αισχρογεννημένος άνθρωπος, να
+     φορτώνη εις τα άστρα κάθε του κτηνώδη ορμήν! Ο
+     πατέρας μου τα εταίριαξε με την μητέρα μου κάτω
+     από τον αστερισμόν του Δράκοντος, κ' εγώ έτυχε να
+     γεννηθώ κάτω από τον αστερισμόν της Μεγάλης Άρκτου,
+     άρα, είμαι θηριώδης και ασελγής. Σιγά! Θα
+     ήμουν, όπως είμαι, και αν το πλέον παρθενικόν άστρον
+     του στερεώματος ελαμπύριζεν εκεί επάνω την ώραν
+     οπού μ' εγεννοβολούσαν!
+
+     (Εισέρχεται ο ΕΔΓΑΡ).
+
+ΕΔΜ. (καθ' εαυτόν).
+     Ιδού· εξεφύτρωσε με την ώραν του, καθώς η λύσις
+     των παλαιών κωμωδιών! (11) Ας κάμω τον μελαγχολικόν
+     και ας αρχίσω με αναστεναγμούς! — Αχ!
+     αι εκλείψεις τα πταίουν και καταστρέφουν την
+     αρμονίαν μας! Φα, σολ, λα, μι (12).
+
+ΕΔΓΑΡ Τι έπαθες, Εδμόνδε αδελφέ; Τι είσαι τόσον
+     συλλογισμένος;
+
+ΕΔΜ. Συλλογίζομαι, αδελφέ, μίαν προφητείαν, την οποίαν
+     εδιάβασα ταις προάλλαις, το τι θα μας φέρουν αι
+     εκλείψεις αυταί.
+
+ΕΔΓΑΡ Με αυτά τα πράγματα χάνεις τον καιρόν σου;
+
+ΕΔΜ. Σε βεβαιώνω ότι κατά δυστυχίαν όλα τα κακά, όσα
+     προλέγεις γίνονται. Ήγουν, μαλλώματα μεταξύ γονέων
+     και παιδιών, θάνατοι, πείνα, διαλύσεις παλατιών,
+     φιλιών, διχόνοιαι εις το κράτος, φοβέραι και κατάραι
+     εναντίον βασιλέων και αρχόντων, δυσπιστίαι χωρίς
+     λόγον, εξορίαι φίλων, διασπορά στρατευμάτων,
+     χαλάσματα γάμων, και δεν ηξεύρω τι ακόμη!
+
+ΕΔΓΑΡ Από πότε έπεσες εις την σπουδήν της αστρολογίας;
+
+ΕΔΜ. Έλα, έλα! Από πότε έχεις να ιδής τον πατέρα μου;
+
+ΕΔΓΑΡ Τον είδα χθες βράδυ.
+
+ΕΔΜ. Του μίλησες;
+
+ΕΔΓΑΡ Συνωμιλούσαμεν δύο ώραις.
+
+ΕΔΜ. Εχωρισθήκατε αγαπημένοι; Δεν σου έδειξε
+     δυσαρέσκειαν, είτε με λόγια είτε με τον τρόπον του;
+
+ΕΔΓΑΡ Διόλου!
+
+ΕΔΜ. Συλλογίσου τι έκαμες να τον θυμώση. Το καλόν οπού
+     σε θέλω, απόφευγέ τον, έως ου να κρυώση ο θυμός του.
+     Τώρα είναι τόσον αναμμένος εναντίον σου, ώστε δεν
+     θα τον ησύχαζε άλλο τι παρά να σ' έβλεπε να κακοπάθης.
+
+ΕΔΓΑΡ Κανείς αχρείος θα μ' εσυκοφάντησε.
+
+ΕΔΜ. Το υποπτεύομαι. Έχε υπομονήν, έως ου να μετριασθή
+     η έξαψίς του. Κάμε ό,τι σου λέγω. Κλείσου εις την
+     κατοικίαν μου και θα σου εύρω τρόπον ν' ακούσης
+     τον πατέρα μας τι λέγει. Πήγαινε, σε παρακαλώ.
+     Πάρε το κλειδί μου· κύτταξε, αν τύχη και σαλεύσης
+     απ' εκεί, να ήσαι ωπλισμένος.
+
+ΕΔΓΑΡ Ωπλισμένος, αδελφέ!
+
+ΕΔΜ. Αδελφέ, σε συμβουλεύω διά το καλόν σου. Να μην
+     είμαι τίμιος άνθρωπος, αν δεν τρέχης κίνδυνον. Σου
+     είπα ό,τι είδα και ό,τι άκουσα· αλλά δεν σου είπα
+     κάθε τι· δεν σου είπα πόσον φοβερά είναι τα
+     πράγματα! Φύγε σε παρακαλώ.
+
+ΕΔΓΑΡ Θα σε δω γρήγορα;
+
+ΕΔΜ. Έχω την φροντίδα σου.
+
+     (Απέρχεται ο ΕΔΓΑΡ)
+
+     Πατέρας ευκολόπιστος και αδελφός αθώος!
+     Απ' το να κάμη το κακόν αυτός απέχει τόσον,
+     ώστε δεν υποπτεύεται κακίαν εις τους άλλους.
+     Θα παίξω με την τέχνην μου την αγαθότητα του!
+     Η γέννησίς μου μ' αδικεί — ας με πλουτίση ο νους μου.
+     Τολμώ τα πάντα, μου αρκεί να κάμω τους σκοπούς μου. (13)
+
+     (Απέρχεται)
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΤΡΙΤΗ
+
+
+
+     Αίθουσα εν τω μεγάρω του Δουκός της Αλβανίας·
+     (Εισέρχονται η ΓΟΝΕΡΙΛΗ και ο ΟΣΒΑΛΔΟΣ).
+
+ΓΟΝΕΡ. Τον έδειρε ο πατέρας μου τον άνθρωπόν μου λέγεις
+     διότι του εμάλλωνε τον γελωτοποιόν του;
+
+     ΟΣΒΑΛ. Ναι!
+
+ΓΟΝΕΡ. Βάσανόν μου είν' αυτός και νύκτα και ημέραν!
+     Νέον ξεσπάνει άτοπον κάθε στιγμήν και ώραν
+     και όλους μας αιώνια μας έχει άνω κάτω!
+     Αυτό δεν υποφέρεται! Κατήντησαν αυθάδεις
+     οι άνθρωποί του, αυτός δε οργίζεται μαζί μας
+     εις κάθε ψύλλου πήδημα! Να τον ιδώ δεν θέλω,
+     όταν απ' το κυνήγι του θα επιστρέψη τώρα. — Αν τα θελήματά
+                                                           [του
+     δεν τα ψηφάς κάμνεις καλά· επάνω μου το παίρνω και μη σε
+                                                       [μέλει!
+
+     Σάλπιγγες έσωθεν.
+
+ΟΣΒΑΛ. Έρχεται, κυρία, τον ακούω.
+
+ΓΟΝΕΡ. Και συ κ' οι άλλοι κάμετε ότι τον αμελείτε,
+     κι' ας μου το παραπονεθή. Εάν δεν του αρέση,
+     'ς της αδελφής μου ημπορεί, αν θέλη, να κοπιάση.
+     Εγώ το ξεύρω: είμεθα κ' αι δύο μας μια γνώμη
+     και δεν θα τον αφήσωμεν να μας καβαλλικεύση.
+     Ανόητον γερόντιον! Και πώς; Την εξουσίαν
+     αφού μας την εχάρισε, την θέλει να την έχη!
+     Μα την ζωήν μου, καταντούν ωσάν μωρά οι γέροι,
+     κ' αν βλάπτη το καλόπιασμα, τους πρέπει αυστηρότης.
+     Το τι σου είπα μη ξεχνάς!
+
+ΟΣΒΑΛ. Πολύ καλά, κυρία.
+
+ΓΟΝΕΡ. Και κρύα τους ιππότας του μεταχειρίζεσθέ τους.
+     Ειπέ το 'ς τους συνδούλους σου. Ας έβγη, ό,τι έβγη!
+     Άλλο δεν ήθελα κ' εγώ ή αφορμήν να εύρω
+     να του ειπώ την γνώμην μου. — Θα γράψω 'ςτην Ρεγάνην
+     να του φερθή, όπως κ' εγώ. — Ετοίμασε το γεύμα.
+
+     (Εξέρχονται)
+
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΤΕΤΑΡΤΗ
+
+
+
+     Αυλή εν τω αυτώ μεγάρω.
+     (Εισέρχεται ΚΕΝΤ μετημφιεσμένος.)
+
+ΚΕΝΤ Εάν και ήχον δανεικόν 'μπορέσω ν' αποκτήσω,
+     ως κ' η φωνή μου να κρυφθή, τότ' εκτελείται ίσως
+     ο αγαθός μου ο σκοπός που μ' έκαμε ν' αλλάξω
+     μορφήν και πρόσωπον. — Λοιπόν, ω Κεντ, εξωρισμένε,
+     εκεί οπού σ' επαίδευσαν, αν σε δεχθούν ως δούλον,
+     ο σεβαστός σου κύριος ακούραστον θα σ' εύρη!
+
+     (Εισέρχεται ο ΛΗΡ ακολουθούμενος υπό ΙΠΠΟΤΩΝ και
+      συνοδείας).
+
+ΛΗΡ Να μην αργοπορήση ούτε στιγμήν το γεύμα μου.
+     Ετοιμάσατέ μου το αμέσως. — Ποιος είσαι συ;
+
+ΚΕΝΤ Είμ' ένας άνθρωπος, αυθέντα μου.
+
+ΛΗΡ Τι θέλεις εδώ; Τι επαγγέλλεσαι;
+
+ΚΕΝΤ Τι επαγγέλλομαι; Να μην είμαι χειρότερος από ό,τι
+     φαίνομαι — να υπηρετώ πιστά όποιον μ' εμπιστεύεται·
+     ν' αγαπώ τους καλούς — να τα ταιριάζω με τους φρόνιμους
+     και με όσους έχουν τα λόγια των ολίγα· να
+     φοβούμαι τον νόμον· να πολεμώ, όταν δεν ημπορώ να
+     το αποφύγω, και να μην τρώγω ψάρι (14).
+
+ΛΗΡ Τι είσαι;
+
+ΚΕΝΤ Είμαι ένας άνθρωπος καλόκαρδος, και πτωχός..
+     ωσάν βασιλεύς.
+
+ΛΗΡ Αν είσαι ως υπήκοος ίσα με τον βασιλέα πτωχός,
+     είσαι πτωχός και τω όντι! Και τι ζητείς;
+
+ΚΕΝΤ Να δουλεύσω.
+
+ΛΗΡ Και ποίον θέλεις να δουλεύσης;
+
+ΚΕΝΤ Εσένα.
+
+ΛΗΡ Με γνωρίζεις, άνθρωπε;
+
+ΚΕΝΤ Όχι. Όμως έχεις εις το πρόσωπον κάτι, το οποίον
+     μου δίδει την όρεξιν να σε κάμω κύριόν μου.
+
+ΛΗΡ Και τι είναι αυτό;
+
+ΚΕΝΤ Μεγαλείον!
+
+ΛΗΡ Και τι ηξεύρεις να κάμνης;
+
+ΚΕΝΤ Ηξεύρω να κρατώ μυστικά, να καβαλλικεύω, να τρέχω,
+     να λέγω άνοστα μίαν νόστιμην ιστορίαν και στραβά
+     ένα ίσιον μήνυμα. Ό,τι ημπορεί να κάμη ένας συνηθισμένος
+     άνθρωπος, ημπορώ κ' εγώ να το καταπιασθώ.
+     Και το καλλίτερόν μου προτέρημα είναι η καλή θέλησις.
+
+ΛΗΡ Πόσων χρόνων είσαι;
+
+ΚΕΝΤ Δεν είμαι ούτε τόσον νέος, ώστε να ερωτεύωμαι κάθε
+     γυναίκα, οπού μου τραγουδήση, ούτε τόσον γέρος, ώστε
+     να τα χάνω διά κάθε γυναίκα με το τίποτε. Έχω
+     τους σαράντα οκτώ εις την ράχην.
+
+ΛΗΡ Έλα μαζί μου. Αν και αφού γευθώ δεν μου φανής
+     χειρότερος από τώρα, σε παίρνω εις την δούλευσίν μου.
+     Μείνε κοντά μου εν τοσούτω. — Το γεύμα! Αι, το
+     γεύμα! — Πού είναι το παιδί; Πού είναι ο τρελλός μου;
+      — Πήγαινε συ να μου τον φέρης.
+
+     (Εξέρχεται είς υπηρέτης. Εισέρχεται ο ΟΣΒΑΛΔΟΣ).
+
+ΛΗΡ Εσύ, — εσένα λέγω, πού είναι η κόρη μου;
+
+ΟΣΒ. Με συμπάθειον...
+
+     (Απέρχεται).
+
+ΛΗΡ Τι λέγει αυτός εκεί; Φέρε μου τον εδώ! Το κνώδαλον!
+
+     Εξέρχεται είς ΙΠΠΟΤΗΣ.
+
+     Πού είναι ο τρελλός μου; Αποκοιμήθηκε ο κόσμος
+     όλος εδώ;
+
+     Επιστρέφει ο ΙΠΠΟΤΗΣ.
+
+     Αι, λοιπόν; Πού είναι αυτός ο μούλος;
+
+ΙΠΠΟΤ. Λέγει, αυθέντα μου ότι δεν είναι καλά η κόρη σου.
+
+ΛΗΡ Και πώς δεν ήλθεν οπίσω, το ζώον, όταν τον έκραξα;
+
+ΙΠΠΟΤ. Μου το είπεν ολοστρόγγυλα, αυθέντα μου· δεν θέλει
+     να έλθη!
+
+ΛΗΡ Δεν θέλει!
+
+ΙΠΠΟΤ. Αυθέντα μου, δεν ηξεύρω τι τρέχει· αλλά δεν βλέπω
+     πλέον εδώ την συνηθισμένη περιποίησιν διά την
+     Μεγαλειότητά σου. Μου φαίνεται να ωλιγόστευσεν η
+     προθυμία όχι μόνον των υπηρετών, αλλά και του δουκός
+     και της θυγατρός σου.
+
+ΛΗΡ Α! Σου φαίνεται;
+
+ΙΠΠΟΤ. Παρακαλώ να με συμπαθήσης, αυθέντα μου, αν
+     έκαμα λάθος. Αλλά το θεωρώ χρέος μου να μη σιωπώ,
+     όταν νομίζω ότι σου γίνεται άδικον.
+
+ΛΗΡ Μου ενθυμίζεις πράγμα, το οποίον μου επέρασεν από
+     τον νουν κ' εμένα. Το παρετήρησα, ότι κάπως με
+     αμελούν εδώ τώρα τώρα. Αλλά το απέδωκα εις ιδικήν
+     μου παραξενιά και όχι εις κακήν πρόθεσιν ιδικήν
+     των. Θα το εξετάσω καλλίτερα. — Αλλά πού είναι
+     ο τρελλός μου; Έχω δύο ημέρας να τον ιδώ.
+
+ΙΠΠΟΤ. Είναι καταλυπημένος, αφ' ότου ανεχώρησε διά την
+     Γαλλίαν η κόρη σου.
+
+ΛΗΡ Αρκεί. Το παρετήρησα κ' εγώ. — Πήγαινε συ και ειπέ
+     της κόρης μου ότι θέλω να της ομιλήσω.
+
+     Εξέρχεται ο υπηρέτης.
+
+     Και συ, πήγαινε να μου φέρης εδώ τον τρελλόν μου.
+     Εξέρχεται είς υπηρέτης. Επιστρέφει ο ΟΣΒΑΛΔΟΣ.
+
+ΛΗΡ Έλα εδώ εσύ, κύριε· έλα εδώ. Ποιος είμαι εγώ;
+
+ΟΣΒ. Ο πατέρας της κυρίας μου.
+
+ΛΗΡ Ο πατέρας της κυρίας σου! Παληόδουλε του κυρίου
+     σου! Βρωμόσκυλε! Αχρείε!
+
+ΟΣΒ. Δεν είμαι τίποτε από όλ' αυτά, αυθέντα, με
+     συμπάθειον.
+
+ΛΗΡ Τολμάς να με βλέπης 'ς το πρόσωπον, αυθάδη!
+
+     Τον ραπίζει.
+
+ΟΣΒ. Δεν θέλω να με κτυπάς, αυθέντα.
+
+ΚΕΝΤ (ρίπτων αυτόν καταγής).
+     Κάμε λοιπόν μίαν κουτρουβάλαν, παληάνθρωπε!
+
+ΛΗΡ Ευχαριστώ, παλληκάρι μου! Μου έκαμες δούλευσιν
+     και σε αγαπώ.
+
+ΚΕΝΤ Έλα· σήκω και ξεκουμπίσου! Να σου μάθω εγώ να
+     σέρνεσαι! Φύγε απ' εδώ! Έχεις όρεξιν να ξαναπάρης
+     καταγής το μέτρος σου, ζώον; Φύγε, σου λέγω·
+     αν έχης γνώσιν, φύγε!
+
+     (Τον σπρώχνει απερχόμενον).
+
+ΛΗΡ (δίδων χρήματα εις τον Κεντ).
+     Ευχαριστώ, φίλε. Σε παίρνω εις την δούλευσίν μου.
+     Να ο αρραβώνας σου.
+
+     (Εισέρχεται ο ΓΕΛΩΤΟΠΟΙΟΣ).
+
+ΓΕΛΩΤ. Να του δώσω κ' εγώ αρραβώνα. Ιδού· πάρε τον
+     σκούφον μου.
+
+     Προσφέρει τω ΚΕΝΤ τον κωδωνοφόρον αυτού πίλον.
+
+ΛΗΡ Καλώς το παιδί μου! Τι γίνεσαι;
+
+ΓΕΛΩΤ. (Προς τον Κεντ).
+     Άκουσέ με, σου λέγω, και πάρε τον σκούφον μου.
+
+ΚΕΝΤ Διατί, τρελλέ;
+
+ΓΕΛΩΤ. Διατί; Διότι πηγαίνεις με τους ξεπεσμένους. Αν
+     δεν ηξεύρης να γελάς εκεί, από όπου ο αέρας φυσά,
+     θ' αρπάξης γρήγορα κρυολόγημα. Να, πάρε τον
+     σκούφον μου. — Αυτός που βλέπεις εξώρισε τας δύο
+     κόρας του, κ' έδωκε εις την τρίτην την ευχήν του,
+     χωρίς να το θέλη. Αν μείνης κοντά του, σου πρέπει
+     ο σκούφος μου. — Τι νέα, παππού; — Κρίμα να μην
+     έχω δύο σκούφους και δύο κόρας.
+
+ΛΗΡ Διατί, παιδί μου;
+
+ΓΕΛΩΤ. Αν εχάριζα ό,τι και αν είχα εις τας κόρας μου,
+     θα εκρατούσα δι' εμένα και τους δύο σκούφους. Να·
+     πάρε τον ιδικόν μου, και ζήτησε άλλον ένα από τας
+     κόρας σου.
+
+ΛΗΡ Πρόσεχε, κύριε, να μη παίξη ξύλον.
+
+ΓΕΛΩΤ. Η αλήθεια είναι μία σκύλα και της πρέπει ν'
+     αλυσοδένεται και να τρώγη ξύλον, ενώ τα χαδευμένο σου
+     σκυλάκι βρωμολογά, ’ξαπλωμένο εμπρός εις την φωτιά.
+
+ΛΗΡ Αυτά τα λέγεις να με πειράξης!
+
+ΓΕΛΩΤ. Άκουσε να σου μάθω ένα γνωμικό.
+
+ΛΗΡ Λέγε.
+
+ΓΕΛΩΤ. Άκουε, παππού:
+               Έχε πλειότερα απ' όσα ξοδεύεις,
+               λέγε λιγώτερα απ ’όσα γνωρίζεις,
+               βάστα πλειότερα απ' όσα δανείζεις,
+               μην περιπατής όταν ημπορής να καβαλικεύης,
+               άκουε πολλά κ’ ολίγα να πιστεύης,
+               όλα σου τα κέρδη μη τα κινδυνεύεις,
+               μη μεθοκοπάς ούτε να πορνεύης,
+               κάθου και ησύχαζε, κ' έτσι θα κερδίζης
+               εις τα κάθε είκοσι, δέκα δυο φοραίς.
+
+ΚΕΝΤ Αυτό και το τίποτε είναι ένα, τρελλέ.
+
+ΓΕΛΩΤ. Και τι συμβουλήν περιμένεις από απλήρωτον
+     δικηγόρον; Τι μου επλήρωσες, εσύ; — Ημπορείς, παππού,
+     να ’βγάλης κάτι από το τίποτε :
+
+ΛΗΡ Όχι παιδί μου. Από το τίποτε δεν’βγαίνει τίποτε.
+
+ΓΕΛΩΤ. προς τον Κεντ.
+     Ειπέ του, σε παρακαλώ, ότι άλλο τόσον’βγάζει από
+     τα βασίλειά του. Αν του το ειπή ο τρελλός, δεν θα
+     τον πιστεύση.
+
+ΛΗΡ Α, κακέ τρελλέ!
+
+ΓΕΛΩΤ. Ποία είναι η διαφορά μεταξύ ενός κακού και ενός
+     καλού τρελλού; Ηξεύρεις, παλληκάρι μου;
+
+ΛΗΡ Όχι, αγόρι μου· μάθε μου την.
+
+ΓΕΛΩΤ. _Όποιος είν' αυτός, που είχε σοφισθή
+               κ' είπε να χαρίσης τα βασίλειά σου,
+               φέρε τον εδώ, κοντά μου να σταθή·
+               ή εσύ δι’ εκείνον στάσου.
+               Δυο τρελλοί θα είναι τότ' εδώ εμπρός,
+               ο κακός ο ένας κι’ άλλος ο καλός.
+               Παρδαλά φορεί ένας, ο σκουφάτος·
+               και ο άλλος νά τος!
+
+ΛΗΡ Τρελλόν με λέγεις εμένα;
+
+ΓΕΛΩΤ. Όλους σου τους άλλους τίτλους τους παραίτησες.
+     Αυτόν τον έχεις εκ γενετής σου.
+
+ΚΕΝΤ Αυτά οπού λέγει δεν είναι όλα τρέλλα, αυθέντα μου.
+
+ΓΕΛΩΤ. Όχι βέβαια! Πού με αφίνουν οι μεγάλοι και οι
+     τρανοί να έχω όλην την τρέλλαν εγώ; Αν την είχα
+     μονοπώλιον, θα μου εγύρευαν κ' εκείνοι μερτικόν. Και
+     αι αρχόντισσαις δεν θα μου την άφιναν να την έχω
+     εγώ όλην· θα μου την ήρπαζαν (15). Παππού, δος μου
+     έν αυγό, να σου δώσω δύο κορώναις.
+
+ΛΗΡ Τι κορώναις θα μου δώσης;
+
+ΓΕΛΩΤ. Εκείναις οπού θ' απομείνουν, αφού σπάσω το
+     αυγό εις την μέσην και φάγω ό,τι έχει μέσα. Όταν
+     την έσπασες εις δύο την βασιλικήν σου κορώνα κ'
+     εχάρισες τα δύο κομμάτια, εφόρτωσες τον γάδαρον εις
+     την ράχην σου να τον περάσης επάνω από ταις βρώμαις.
+     Πού τα είχες τα μυαλά σου, όταν την εχάριζες
+     την χρυσήν σου κορώνα; Αν σου ειπή κανείς, ότι
+     ο τρελλός σου λέγει τρέλλαις, δος του ξύλο.
+
+     (άδει:)
+
+               Η χρονιά εφέτος είναι των τρελλών
+               έγιναν οι φρόνιμοι κουτοί,
+               και κανείς δεν ξεύρει τι χορόν κρατεί,
+               και σου κάμνουν όλοι άλλα των αλλών.
+
+ΛΗΡ Από πότε έγινες τόσον του τραγουδιού, κύριε;
+
+ΓΕΛΩΤ. Από τον καιρόν όπου οι θυγατέρες σου έγιναν
+     μητέρες σου παππού. Διότι από τότε οπού έβαλες
+     εις τα χέρια των το ξύλο και συ κατέβασες τα βρακιά
+     σου, από τότε.
+
+     (άδει:)
+               Απ' την χαρά τους κλαίουν εκείναι
+               και απ' την λύπην εγώ τραγουδώ,
+               τον βασιλέα μου πως να ιδώ
+               όπως παιδάκι μωρόν να είναι
+
+     Παρακαλώ, παππού, πάρε μου δάσκαλον να με μάθη
+     να λέγω ψεύματα. Πώς ήθελα να μάθω να λέγω
+     ψεύματα!
+
+ΛΗΡ Αν ειπής ψεύμα. κύριε, θα σε ξυλίσω.
+
+ΓΕΛΩΤ. Δεν ημπορώ να καταλάβω τι συγγένειαν έχεις με
+     ταις κόραις σου. Εκείναις με ξυλίζουν, διότι λέγω
+     την αλήθειαν· εσύ θέλεις να με ξυλίσης, αν ειπώ
+     ψεύμα. Κάποτε ταις τρώγω, διότι δεν λέγω τίποτε.
+     Ήθελα να είμαι κάθε άλλο παρά τρελλός. Δεν ήθελα
+     όμως να είμαι ο Ληρ, παππού. Εξεφλούδισες το
+     καύκαλό σου και από τα δύο μέρη, και δεν σου έμεινε
+     μέσα τίποτε. — Ιδού, έρχεται το ένα ξεφλούδισμα,
+
+     Εισέρχεται η ΓΟΝΕΡΙΛΗ.
+
+ΛΗΡ Τι έχεις, κόρη μου; Τι θέλει αυτό το σούφρωμα εκεί;
+     Ωσάν να τα πολυσουφρώνης τώρα τώρα τα φρύδια σου.
+
+ΓΕΛΩΤ. Καλά την είχες, όταν δεν σ' έμελλε είτε τα
+     σουφρώνει είτε όχι. Τώρα έγινες ένα μηδενικόν χωρίς
+     τίποτε απ' εμπρός του. Πάλιν καλλίτερός σου εγώ.
+     Εγώ είμαι τουλάχιστον τρελλός. Εσύ δεν είσαι τίποτε.
+
+     Προς την Γονερίλην.
+
+     Βέβαια, βέβαια· θα την μαζεύσω την γλώσσαν μου.
+     Μου το προστάζει η ματιά σου, αν και δεν λέγης
+     λέξιν. Βούβα, Βούβα!
+
+     _Αν σου λείψει του ψωμιού η ψίχα και η κόρα
+     απ ’ εκεί που χόρταινες, θα σου έλθει πείνα τώρα_
+
+     Να ένα ξεκουκκισμένο ρεβίθι. (Δείχνει τον Ληρ).
+
+ΓΟΝΕΡ. Δεν φθάνει μόνον ο τρελλός αυτός σου ο αυθάδης
+     αλλά κ' οι αναιδέστατοι ακόλουθοί σου όλοι
+     μαλλοκοπούν και πιάνονται κάθε στιγμήν και ώραν
+     και είναι ανυπόφορα τα ατακτήματά των!
+     Ενόμιζα πως έφθανε το πράγμα να το μάθης
+     διά να παύση το κακόν. Αλλ' ύστερον απ' όλους
+     τους λόγους και τους τρόπους σου αρχίζω να φοβούμαι
+     ότ' είναι με το θέλημα και με την άδειάν σου.
+     Αν η αλήθεια είν' αυτή, ιδού 'πού σου το λέγω:
+     δεν ημπορεί με σιωπήν το πράγμα να περάση,
+     και ούτε η διόρθωσις η πρέπουσα θα λείψη.
+     Ίσως βαρύ θα σου φανή εκείνο που θα γίνη,
+     κ' ίσως θα είναι εντροπή· αλλ' όμως η ανάγκη
+     ως μέτρον της φρονήσεως θα το υπαγορεύση.
+
+ΓΕΛΩΤ. Διότι 'ξεύρεις, ω παππού.
+
+     _τόσον καιρόν τον έτρεφε τον κούκκον ο σπουργίτης
+     ως που του κούκου τα παιδιά έφαγαν τον σπουργίτην._
+
+     Κ' εκεί ο λύχνος έσβυσε, κ' εμείναμεν 'ς το σκότος
+     (16).
+
+ΛΗΡ Είσαι η κόρη μου;
+
+ΓΟΝΕΡ. Aρκεί! θέλω να κάμνης χρήσιν
+     του λογικού, που βέβαια διόλου δεν σου λείπει,
+     κι' αυτούς τους θυμούς οπού σε κάμνουν τώρα
+     να γίνεσ ’ άλλος άνθρωπος παρά το φυσικόν σου.
+
+ΓΕΛΩΤ. Μήπως το γαϊδούρι δεν βλέπει πότε το αμάξι σέρνει
+     το άλογο; Εμπρός! Τράβα να μου ζήσεις.
+
+ΛΗΡ Ποιος θα μου πη ποιος είμ' εγώ; Ο Ληρ αυτός δεν είναι.
+     Ο Ληρ εδώ περιπατεί; Αυτά ο Ληρ τα λέγει;
+     Τι έγιναν τα μάτια του; Ή μη αδυνατίζει
+     κ' εις λήθαργον ευρίσκεται ο νους του; — Ή κοιμάται;
+     Α! Όχι! — Δεν θα μου ειπή κανείς εδώ ποιος είμαι;
+
+ΓΕΛΩΤ. Ίσκιος του Ληρ!
+
+ΛΗΡ Ποιος είμ' εγώ, ειπήτε μου. Διότι
+     μ’ επλάνεσε κι ο θρόνος μου, κ’ η κρίσις μου κι ο νους
+                                                        [μου
+     και μ’ είχαν κάνει να φρονώ πως έχω θυγατέρας.
+
+ΓΕΛΩΤ. Κι' αυταίς πατέρα ευπειθή ηθέλησαν να έχουν.
+
+ΛΗΡ Ωραία μου αρχόντισσα, μου λέγεις τ' όνομά σου :
+
+ΓΟΝΕΡ. Κ' η απορία σου αυτή ταιριάζει μ' όλα τάλλα.
+     Παρακαλώ, τους λόγους μου καλά εννόησέ τους.
+     Αν είσαι γέρος σεβαστός, και γνωστικός να είσαι.
+     Εδώ μας έχεις εκατόν ιππότας, ένα κ' ένα,
+     δοσμένους 'ς το ξεφάντωμα κι' αυθάδεις και ατάκτους
+     τόσον, 'που έκαμαν εδώ 'σάν χάνι την αυλήν μας!
+     Με τα αισχρά φερσίματα και την αναίδειάν των
+     φαίνεται μάλλον καπηλειό παρά σεμνό παλάτι!
+     Είναι το πράγμα εντροπή και θέλει θεραπείαν.
+     Κάμε την χάριν το λοιπόν 'ς εκείνην, η οποία
+     ό,τι ως χάριν σου ζητεί 'μπορεί και να το πάρη,
+     τον αριθμόν των ιπποτών να τον ολιγοστεύσης·
+     κι όσους κρατήσης απ' αυτούς κοντά σου, διάλεξέ τους
+     να είναι όλοι ταιριαστοί με τα γεράματά σου,
+     και άνθρωποι να εννοούν ποιοι είναι και ποιος είσαι.
+
+ΛΗΡ Φωτιά και λαύρα! — Τ’ άλογα σελλώσετε αμέσως!
+     Να έλθη η συνοδεία μου! — Εσύ, ξεντροπιασμένη,
+     δεν θα σου δώσω πείραξιν. Μου μένει κι’ άλλη κόρη!
+
+ΓΟΝΕΡ. Μου δέρνεις τους ανθρώπους μου, ενώ τα σκύβαλά σου
+     τους ανωτέρους των εδώ τους θεωρούν’σαν δούλους!
+
+     (Εισέρχεται ο ΔΟΥΞ της ΑΛΒΑΝΙΑΣ)
+
+ΛΗΡ Αλλοίμονον, εάν αργά κανείς μετανοήση,
+
+     Προς τον δούκα.
+
+     Α ήλθες συ! Τα συγχωρείς εσύ αυτά; Ομίλει!
+     Σελλώσετέ μου τ' άλογα ευθύς! — Αχαριστία,
+     ω στρίγλα μαρμαρόκαρδη, εις την καρδιάν μιας κόρης
+     φρικωδεστέρα φαίνεσαι κι' από  πελάγους δράκον!
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Τι έχεις; Σε παρακαλώ, αυθέντα, μη θυμώνης
+
+ΛΗΡ Κατηραμένη, ψεύδεσαι! Οι άνθρωποί μου όλοι
+     είναι καλοί και διαλεκτοί· τα χρέη των τα ’ξεύρουν
+     δεν εντροπιάζουν την τιμήν και το αξίωμά των. —
+     Ω Κορδηλία, διατί το ελαφρόν σου πταίσμα
+     να μου φανή τόσον φρικτόν; Και πώς να μου στρεβλώση
+     το φυσικόν, και την καρδιάν να μου την ξετοπίση,
+     και εις χολήν την τόσην μου αγάπην να γυρίση;
+
+     (Κτυπών το μέτωπον).
+
+     Ω Ληρ, ω Ληρ! Κτύπα εδώ, ν' ανοίξη, Ληρ, η θύρα
+     να έμβη η τρέλλα και ο νους να φύγη! Άνθρωποί μου
+     ας φύγωμεν! Ας φύγωμεν!
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Εγώ ούτε σου πταίω
+     αυθέντα ούτε ξεύρω καν τι πράγμα σε συγχύζει.
+
+ΛΗΡ Ίσως δεν ΄ξεύρεις — Άκουσε, ω Φύσις, άκουσέ με.
+     Εισάκουσέ μ’ αγαπητή Θεά! Εάν την είχες
+     να γίνη γόνιμη αυτή, ν’ αλλάξης τον σκοπόν σου·
+     Τα όργανα του τοκετού εντός της μάρανέ τα,
+     και στείρευσε τα σπλάγχνα της! Εις το αισχρόν της
+                                                 [σώμα
+     να μη χαρίσης την τιμήν να της βλαστήση βρέφος!
+     Κι αν κάμη σύλληψιν ποτέ, να πλάσης το παιδί της
+     από χολήν, ώστε να ζη διά να καταντήση
+     να είναι τυραννία της και βάσανον! Να σκάψουν
+     χαράκια εξ αιτίας του το νέον μέτωπόν της,
+     τα μάγουλά της ρεύματα δακρύων ν' αυλακώσουν!
+     Κάθε της πόνος μητρικός και μητρική λαχτάρα
+     να στρέψη 'ς αναγέλασμα και καταφρόνησίν της!
+     Ώστε κ’ αυτή  να αισθανθή τι σπαραγμός και πόνος
+     είναι τ' αχάριστον παιδί· πώς την καρδιάν ξεσχίζει
+     από το δόντι του φιδιού πλέον σκληρά... Να φύγω!
+
+     (Εξέρχεται)
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Μα  τους  θεούς που προσκυνώ, τι έπαθε;
+     Ειπέ μου!
+
+ΓΟΝΕΡ. Εις μάτην βασανίζεσαι την αφορμήν να μάθης.
+     Ας ξεθυμάνη ως εκεί 'που ημπορεί να 'πάγη
+     το ξαναμώραμά του.
+
+ΛΗΡ (επιστρέφων). Πώς! Διά μιας πενήντα
+     από τους ακολούθους μου, — εις δύο εβδομάδας;
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Τι έχεις, ω αυθέντα μου;
+
+ΛΗΡ Να σου ειπώ τι έχω...
+
+     Προς τον Γονερίνην).
+
+     Ιδέ με! το εντρέπομαι την δύναμιν να έχης
+     να φέρης τόσον κλονισμόν 'ς το ανδρικόν μου στήθος,
+     Τα δάκρυά μου τα θερμά, που τρέχουν άθελά μου,
+     να χύνωντ' εξ αιτίας σου το έχω εντροπήν μου,
+     Ω να σε πάρη η καταχνιά και η ανεμοζάλη!
+     Η αθεράπευτη πληγή της πατρικής κατάρας
+     να καταφάγη σύρριζα την ύπαρξίν σου όλην! —
+     Πτωχά μου ’μάτια γέρικα, αν κλαίετε ακόμη,
+     σας ξερριζώνω μόνος μου να σας πετάξω κάτω
+     'ς το χώμα, να ζυμώσετε με δάκρυα την λάσπην! —
+     Καλά, καλά! Μου έμεινε ακόμη μία κόρη.
+     Εκείνη τον πατέρα της θα τον παρηγορήση,
+     και όταν μάθη όλ' αυτά, ω βέβαια, θα έλθη,
+     θα έλθη με τα 'νύχια της να σου καταξεσχίση
+     το πρόσωπόν σου, λύκαινα! ’Σ τα χέρια μου και πάλιν
+     την εξουσίαν θα ιδής εκείνην, που νομίζεις
+     ότι εγώ την άφησα διά παντός!
+
+     (Εξέρχονται ο ΛΗΡ, ο ΚΕΝΤ και η συνοδεία του.)
+
+ΓΟΝΕΡ. Τον είδες;
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Δεν ημπορώ αληθινά διόλου, Γονερίλη,
+     όσον και αν σε αγαπώ, να δικαιολογήσω...
+
+ΓΟΝΕΡ. Παρακαλώ, ησύχασε. — Οσβάλδε, αι, Οσβάλδε! —
+     Εσύ, τρελλέ ή πονηρέ, καλλίτερα να φύγης
+     να εύρης τον αυθέντην σου!
+
+ΓΕΛΩΤ. Παππού, παππού Ληρ, στάσου μη τρέχης να έλθη
+     μαζί σου και ο τρελλός σου.
+
+               Μια αλεπού αν τσακωθή
+               ή τέτοια θυγατέρα
+               πρέπει ευθύς να κρεμασθή
+               Το δε σχοινί ν’ αγορασθή
+               κι' η κάπα μου ας πωληθή.
+
+     Μ' αυτά τα λόγια ο τρελλός σας λέγει καλή 'σπέρα.
+
+     Αναχωρεί).
+
+ΓΟΝΕΡ. Ωραία το εσκέφθηκε! Με εκατόν ιππότας!
+     Πολύ θα ήτο γνωστικόν, αλήθεια, να τον έχης
+     εδώ να μένη μ' εκατόν ανθρώπους οπλοφόρους,
+     κ’ εις κάθε φαντασίαν του, εις κάθε όνειρόν του,
+     εις κάθε του παράπονον ή δυσαρέσκειάν του,
+     να προστατεύη με αυτούς το ξαναμώραμά του,
+     η δε ζωή μας και των δυο 'ς τα χέρια του να είναι!
+     Οσβάλδε!
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Με τους φόβους σου θαρρώ το παρακάμνεις.
+
+ΓΟΝΕΡ. Καλλίτερα οι φόβοι μου παρά το ξέννοιασμά σου.
+     Να προλαμβάνω προτιμώ το πράγμα 'πού φοβούμαι
+     ή να φοβούμαι μη αυτό εμένα με προλάβη!
+     Τι έχει μέσα 'ς την καρδιάν το ξέρω. Όσα είπε,
+     με γράμμα τώρα τα μηνώ εγώ 'ς την αδελφήν μου.
+     Αφού της τον απέδειξα τον κίνδυνον, αν θέλη
+     να τον κράτηση μ' εκατόν ιππότας του...
+
+     Εισέρχεται ο ΟΣΒΑΛΔΟΣ.
+
+     Οσβάλδε,
+     'ς την αδελφήν μου· έγραψες εκείνα 'πού σου είπα;
+
+ΟΣΒ. Τα έγραψα, κυρία μου.
+
+ΓΟΝΕΡ. Ξεκίνησε αμέσως·
+     πάρε μαζί σου μερικούς ανθρώπους μου. Ειπέ της
+     τους φόβους μου, και πρόσθεσε και ιδικούς σου λόγους,
+     ώστε το πράγμα δι’ αυτήν χειροπιαστόν να γίνη.
+     Ξεκίνησε. Και κύτταξε αμέσως να γυρίσης. —
+
+     Απέρχεται ο ΟΣΒΑΛΔΟΣ.
+
+     Α! όχι όχι· πίστευσε, με τους γλυκούς σου τρόπους
+     και με την καλωσύνην σου την τόσην... Δεν σου λέγω
+     ότι αυτά είναι κακά. Αλλά, συμπάθησέ με,
+     σου πρέπει μάλλον μάλλωμα, ότι σου λείπει γνώσις
+     ή έπαινος, αν φέρεσαι με γλύκαν που σε βλάπτει.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Εγώ δεν βλέπω έως πού το 'μάτι σου πηγαίνει.
+     Αλλ' όταν τα καλλίτερα κανείς πολυγυρεύη
+     και ό,τι στέκεται καλά συχνά το καταστρέφει.
+
+ΓΟΝΕΡ. Τότε λοιπόν...
+
+Δ0ΥΞ ΑΛΒ. Καλά, καλά. Τα τέλη να ιδούμεν.
+
+     Εξέρχονται.
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΠΕΜΠΤΗ
+
+
+
+     Αυλή έμπροσθεν του αυτού μεγάρου.
+     Εισέρχονται ο ΛΗΡ, ο ΚΕΝΤ και ο ΓΕΛΩΤΟΠΟΙΟΣ.
+
+ΛΗΡ (προς τον Κεντ). Πήγαινε συ εμπρός να δώσης αυτά τα
+     γράμματα. Μην ειπής εις την κόρην μου τίποτε από
+     όσα ηξεύρεις, εκτός αν σε ερωτήση εκείνη, αφού αναγνώση,
+     το γράμμα. Αν δεν κάμης γρήγορα, θα είμαι
+     εκεί, προτού φθάσης εσύ.
+
+ΚΕΝΤ Δεν θα κλείσω μάτι αφέντη μου πριν της δώσω τα
+     γράμματα.
+
+     Απέρχεται.
+
+ΓΕΛΩΤ. Αν είχε κανείς το μυαλό εις ταις φτέρναις του,
+     δεν θα ήτο φόβος μη ξεπαγιάση;
+
+ΛΗΡ Και βέβαια, παιδί μου.
+
+ΓΕΛΩΤ. Καλά την έχεις λοιπόν. Ο νους σου δεν θα
+     χρειασθή ποτέ συρτοπάπουτσα.
+
+ΛΗΡ Χα, χα, χα!
+
+ΓΕΛΩΤ. Θα το ιδής, τι καλά θα σου φερθή και η άλλη σου
+     κόρη. Αν και η μία ομοιάζη με την άλλην 'σάν
+     τ' αχλάδι με τ' απίδι, έχω όμως να σου ειπώ...
+
+ΛΗΡ Τι έχεις να μου ειπής;
+
+ΓΕΛΩΤ. Ότι αφού τας δοκιμάσης, θα ιδής ότι είναι
+     αχλάδια και αι δύο. Ηξεύρεις να μου 'πής, διατί η μύτη
+     είναι εις την μέσην του προσώπου;
+
+ΛΗΡ Όχι.
+
+ΓΕΛΩΤ. Διά να έχη κανείς από κάθε μέρος της μύτης και
+     ένα 'μάτι, ώστε ό,τι δεν ημπορεί να μυρισθή να ημπορή
+     να το βλέπη.
+
+ΛΗΡ (καθ' εαυτόν).
+     Την αδίκησα!
+
+ΓΕΛΩΤ. Ηξεύρεις πώς κάμνει το στρείδι το καύκαλόν του;
+
+ΛΗΡ Όχι.
+
+ΓΕΛΩΤ. Ούτ' ηγώ. Ηξεύρω όμως, διατί έχει το καυκί του
+     ο σάλιαγκος.
+
+ΛΗΡ Διατί;
+
+ΓΕΛΩΤ. Διά να χώνη μέσα το κεφάλι του· όχι διά να το
+     δίδη χάρισμα εις τας θυγατέρας του και ν' αφίνη
+     ολόγυμνα τα κέρατά του.
+
+ΛΗΡ (καθ' εαυτόν).
+     Θέλω να λησμονήσω το φυσικόν μου! — Εγώ, ο τόσον
+     καλός πατέρας!... Είναι έτοιμα τα άλογά μου;
+
+ΓΕΛΩΤ. Τα γαϊδούρια σου σου τα ετοιμάζουν. — Έχει τον
+     λόγον του, ότι οι επτά αστέρες δεν είναι περισσότεροι
+     από επτά.
+
+ΛΗΡ Διότι δεν είναι οκτώ;
+
+ΓΕΛΩΤ. Εύγε σου! Τι καλόν τρελλόν θα έκαμνες!
+
+ΛΗΡ (καθ' εαυτόν).
+     Να το πάρη, λέγει, διά της βίας! Τέρας αχαριστίας!
+
+ΓΕΛΩΤ. Αν σε είχα τρελλόν μου, παππού, θα σου έδιδα
+     ξύλο, διότι εγήρασες πριν της ώρας σου.
+
+ΛΗΡ Πώς τούτο;
+
+ΓΕΛΩΤ. Πρώτα έπρεπε να βάλης γνώσιν, και ύστερα να
+     γηράσης.
+
+ΛΗΡ Να μη μου φύγη, ω θεοί, ο νους! Να μη μου φύγη!
+     Ω! δότε μου υπομονήν! Να τρελλαθώ δεν θέλω!
+
+     (Εισέρχεται είς ΙΠΠΟΤΗΣ).
+
+ΛΗΡ Τα άλογα;
+
+ΙΠΠΟΤ. Είν' έτοιμα.
+
+ΛΗΡ (προς τον γελωτοποιόν). Έλα, καλό παιδί μου.(18)
+
+     (Απέρχονται).
+
+
+
+
+ΠΡΑΞΙΣ ΔΕΥΤΕΡΑ
+
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΠΡΩΤΗ
+
+
+
+     Αυλή εντός του μεγάρου του κόμητος Γλόστερ
+     Εισέρχονται εκατέρωθεν ο ΕΔΜΟΝΔΟΣ και ο ΚΟΥΡΑΝ.
+
+ΕΔΜ. Καλώς τον Κουράν !
+
+ΚΟΥΡ. Καλώς σας ηύρα, κύριέ μου. Έρχομαι από του
+     πατρός σου. Τον ειδοποίησα, ότι ο δούκας της
+     Κορνουάλλης και η δούκισσά του η Ρεγάνη, έρχονται  εδώ
+     απόψε.
+
+ΕΔΜ. Πώς τούτο ;
+
+ΚΟΥΡ. Δεν ηξεύρω κ' εγώ. Δεν ήκουσες τα νέα ; δηλαδή
+     αυτά, τα όποια ψιθυρίζονται, διότι ακόμη κρυφομιλήματα
+     είναι.
+
+ΕΔΜ. Όχι. Τι τρέχει ; σε παρακαλώ.
+
+ΚΟΥΡ. Δεν ήκουσες,  ότι είναι  λόγος να τα χαλάσουν οι
+     δούκες της Αλβανίας και της Κορνουάλλης ;
+
+ΕΔΜ. Δεν ήκουσα τίποτε.
+
+ΚΟΥΡ. Δεν θ' αργήσης να τ' ακούσης. Έχε υγείαν !
+
+     (Απέρχεται.
+
+ΕΔΜ. Απόψ' ο δούκας είν' εδώ! Καλλίτερα ! Ας έλθη !
+     Ωραία συμβιβάζεται με τους σκοπούς μου τούτο.
+     Τον Έδγαρ ο πατέρας μου γυρεύει να τον πιάση
+     κ' εμένα κάτι δύσκολον μου μένει να του παίξω.
+     Εμπρός, λοιπόν. Ας μην αργώ. Βοήθησέ με, Τύχη! —
+     Δυο λόγια έχω να σου 'πω. Καταίβα, αδελφέ μου.
+
+     Εισέρχεται ο ΕΔΓΑΡ.
+
+     Ω Έδγαρ, ο πατέρας μου σε κυνηγά. Να φύγης|
+     Πού κρύπτεσαι το έμαθε. Θα σ' εύρη. Ωφελήσου
+     από το σκότος της νυκτός και φύγε! — Μήπως είπες
+     ποτέ σου τίποτε κακόν κατά του Κορνουάλη;
+     Εδώ απόψ' εξαφνικά προσμένεται ο δούκας,
+     μαζί του και η δούκισσα. Θυμήσου, μήπως είπες
+     κανένα λόγον κατ' αυτού; Εφάνηκες να παίρνης
+     το μέρος του συγγάμβρου του;
+
+ΕΔΓΑΡ Ποτέ μου. Ούτε λέξιν!
+
+ΕΔΜ. Ακούω τον πατέρα μου. Θα σ' εύρη! Αδελφέ μου,
+     θα καμωθώ επίτηδες πως τάχα ξεσπαθώνω.
+     Έξω αμέσως το σπαθί και συ, και προσποιήσου
+     ότι υπερασπίζεσαι, και φύγε.
+
+     (Μεγάλη τη φωνή).
+
+     Παραδόσου!
+     Εις τον πατέρα μου εμπρός να έλθης! Φώτα! Φώτα!
+     (Φύγε, ω Έδγαρ!) Φως εδώ! — (Ώρα καλή σου. Φύγε!)
+
+     (Εξέρχεται Ο ΕΔΓΑΡ).
+
+     Καλόν θα είναι να χυθή ολίγον αίμα, ώστε
+     ο πόλεμός μας να φανή φρικτότερος ακόμη.
+
+     (Πληγώνεται).
+
+     Αι! Είδα και χειρότερα να κάμνουν μεθυσμένοι
+     διά παιγνίδι.
+
+     Κράζει.
+
+     Πιάστε τον! Βοήθεια! Πατέρα!
+
+
+     Εισέρχεται ο ΓΛΟΣΤΕΡ και υπηρέται δαδούχοι.
+
+ΓΛΟΣΤ. Εδμόνδε ήλθα, έφθασα! Πού είναι ο κακούργος;
+
+ΕΔΜ. Ήτον εδώ 'ς τα σκοτεινά, με το σπαθί 'ς το χέρι
+     κ' ετραύλιζε το στόμα του δαιμονισμένα μάγια,
+     και ήθελε μ' εξορκισμούς να κάμη την Σελήνην
+     να τον συνδράμη.
+
+ΓΛΟΣΤ. Αλλ' αυτός τι έγινε; Πού είναι;
+
+ΕΔΜ. Ιδέ με, πώς μ' επλήγωσε.
+
+ΓΛΟΣΤ. Πού είναι ο αχρείος;
+
+ΕΔΜ. Εξέφυγε από εκεί. Ενώ επροσπαθούσε...
+
+ΓΛΟΣΤ. (Προς τους υπηρέτας).
+     Συλλάβετέ τον! Τρέξετε! — Και τι επροσπαθούσε;
+
+ΕΔΜ. Εις την δολοφονίαν σου κ' εγώ να συμφωνήσω.
+     Του έλεγα, ότ' οι θεοί ρίχνουν φωτιάν και καίουν
+     τους πατροκτόνους· έλεγα πόσοι δεσμοί ενώνουν
+     με τον πατέρα το παιδί. Κ' εκείνος, όταν είδε
+     ότι εγώ θ' αντισταθώ εις τους φρικτούς σκοπούς του,
+     ορμά και χύνεται γοργός με το γυμνόν σπαθί του,
+     και πριν εγώ προφυλαχθώ μ' επλήγωσε 'ς το χέρι.
+     Αλλ' όταν ήναψε κ' εμέ το αίμα μου, και είδε
+     ότι θα μ' εύρη τολμηρόν 'ς το δίκαιόν μου, — είτε
+     διότι τον εξίππασα με τα ξεφωνητά μου, —
+     εστράφη κ' έφυγ' απ' εδώ.
+
+ΓΛΟΣΤ. Να κρημνισθή! Να φύγη!
+     Εδώ αν μείνη, κ' ευρεθή κρυμμένος, να τον πιάσουν,
+     κι' άμα τον πιάσουν, θάνατος! Ο ευγενής ο δούκας,
+     ο κύριός μου κι' αρχηγός, έρχετ' εδώ απόψε,
+     και επ' ονόματι αυτού θα προκηρύξω, ότι
+     όποιος τον φέρη ζωντανόν τον μιαρόν κακούργον
+     'ς τα χέρια του δημίου του, ανταμοιβήν θα λάβη·
+     κ' όποιος τον κρύψη θάνατος!
+
+ΕΔΜ. Αφού του κάκου είδα
+     ότι με λόγια  προσπαθώ την γνώμην του ν' αλλάξω,
+     τον εφοβέρισα κ' εγώ ότι θα τον προδώσω.
+     Κ' εκείνος απεκρίθηκε: «Ξεκληρισμένε νόθε,
+     »εάν αντίκρυ σου σταθώ και σε κηρύξω ψεύτην,
+     »ποια είναι η αξία σου και ποια η αρετή σου,
+     »ώστε τα λόγια που θα 'πής κανείς να τα πιστεύση;
+     »Όχι· τα πάντα θ' αρνηθώ, και αν το γράψιμόν μου
+     »το φέρης ως απόδειξιν θα τ' αρνηθώ τα πάντα,
+     »ή θ' αποδώσω κάθε τι 'ς την παρακίνησίν σου,
+     «εις την δολοπλοκίαν σου κ' εις τα τεχνάσματά σου.
+     »Πρέπει κουτόν παρά πολύ τον κόσμον να τον έχης,
+     »από τον νουν αν σου περνά πως θα τον καταπείσης
+     »ότι δεν είχες αφορμήν τον λάκκον μου να σκάψης
+     »και ότι του θανάτου μου δεν σ' έσπρωξε το κέρδος».
+
+ΓΛΟΣΤ. Αισχρός και αδιόρθωτος κακούργος! Και το γράμμα
+     θα τ' αρνηθή ; Όχι! Αυτός δεν είναι γέννημά μου.
+
+     (Σάλπιγγες έσωθεν).
+
+     Ιδού! Ο δούκας έρχεται. Τι θέλει δεν γνωρίζω. —
+     Θα κλείσω τους λιμένας μας, μη τύχη και ξεφύγη
+     ο μιαρός. Την άδειαν ο δούκας θα την δώση.
+     Θα στείλω δε κοντά, μακράν, και την περιγραφήν του,
+     ώστε παντού, όπου φανή, να τον αναγνωρίζουν.
+     Ως προς  εσένα, έννοια σου, κ' εγώ θα εύρω τρόπον
+     να γίνης κληρονόμος μου εσύ, καλό παιδί μου.
+
+     Εισέρχονται ο ΔΟΥΞ ΚΟΡΝΟΥΑΛΗΣ, η ΡΕΓΑΝΗ
+     και η συνοδεία αυτών.
+
+ΚΟΡΝ. Πώς είσαι, φίλε μου καλέ;  Ακόμη μόλις ήλθα,
+     και πράγματα παράδοξα κι' ανήκουστα μανθάνω.
+
+ΡΕΓ. Αν είν' αλήθεια ένοχος, ολίγον του θα είναι
+     όσον και αν τιμωρηθή, — Αυθέντα μου, πώς είσαι;
+
+ΓΛΟΣΤ. Κυρία μου, ερράγισε — ερράγισ' η καρδιά μου!
+
+ΡΕΓ. Πώς; Ο υιός σου 'θέλησε να πάρη την ζωήν σου,
+     ο Έδγαρ, ο βαπτιστικός του βασιλέως; (19)
+
+ΓΛΟΣΤ. Είθε,
+     είθε να ήτο δυνατόν το αίσχος μου να κρύψω ;
+
+ΡΕΓ. Δεν ήτο σύντροφος μ' αυτούς τους αναιδείς ιππότας,
+     που έχει ο πατέρας μου μαζί του;
+
+ΓΛΟΣΤ. Δεν γνωρίζω.
+     Ω! φρίκη!
+
+ΕΔΜ. Μάλιστα· 'ς αυτήν την συντροφιάν ανήκει.
+
+ΡΕΓ. Τότε λοιπόν δεν απορώ με την διαγωγήν του.
+     Εκείνοι θα τον έβαλαν τον γέρον να φονεύση,
+     με την ιδέαν να χαρούν τα εισοδήματά του.
+     Έλαβ' απόψε δι' αυτούς της αδελφής μου γράμμα
+     και με προειδοποίησε τα μέτρα μου να λάβω.
+     Ανίσως έλθουν εις εμέ να τους φιλοξενήσω,
+     εγώ θα λείπω.
+
+ΚΟΡΝ. Ούτ' εγώ, Ρεγάνη, δεν θα μείνω.
+     Εδμόνδε, 'ς τον πατέρα  σου εφέρθηκες μου είπαν,
+     ωσάν φιλόστοργος υιός.
+
+ΕΔΜ. Το χρέος μου, αυθέντα.
+
+ΓΛΟΣΤ. Αυτός μου εξεσκέπασε τους πονηρούς σκοπούς του,
+     κ' ενώ του αντιστέκετο, 'πληγώθηκε όπως βλέπεις.
+
+ΚΟΡΝ. Τον κυνηγούν τον Έδγαρ;
+
+ΓΛΟΣΤ. Ναι.
+
+ΚΟΡΝ. Αν τον συλλάβουν, τότε
+     δεν έχει φόβον 'ς το εξής άλλο κακόν να κάμη!
+     Να τον παιδεύσης ημπορείς ό,τι παιδείαν θέλεις. —
+     Ως προς εσέν' απέδειξες την σήμερον, Εδμόνδε,
+     και αρετήν κ' υποταγήν. Σε θέλω ιδικόν μου.
+     Από πιστούς καθώς εσέ ανθρώπους έχω χρείαν.
+
+ΕΔΜ. Θα είμαι δούλος σου πιστός, κι' αν 'ς άλλο δεν αξίζω.
+
+ΓΛΟΣΤ. Διά την καλωσύνην σου ευχαριστώ, αυθέντα.
+
+ΚΟΡΝ. Το τι μας έφερεν εδώ ακόμη δεν το ξεύρεις...
+
+ΡΕΓ. Τόσον αργά και πάρωρα, εις της νυκτός το σκότος
+     συμβαίνουν, Γλόστερ, πράγματα σπουδαία, κ' είναι χρεία
+     να έχωμεν την γνώμην σου. Η αδελφή μου γράφει,
+     μου γράφει κι' ο πατέρας μου. Εμάλλωσαν οι δύο.
+     Ενόμισα καλλίτερον να μη τους απαντήσω
+     από το σπίτι μου. Εδώ οι άνθρωποι προσμένουν
+     να πάρουν την απάντησιν και εις τα δύο μέρη.
+     Αρχαίε φίλε και πιστέ, παρηγορήσου πλέον
+     και δος μας την πολύτιμον την συμβουλήν σου τώρα,
+     διότι μας χρειάζεται.
+
+ΓΛΟΣΤ. 'Σ τους ορισμούς σας είμαι.
+     Εδώ καλώς ωρίσατε, αυθένται σεβαστοί μου.
+
+     (Εξέρχονται).
+
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΔΕΥΤΕΡΑ
+
+
+
+     Έμπροσθεν του μεγάρου του Γλόστερ.
+     Εισέρχονται ο ΚΕΝΤ και ο ΟΣΒΑΛΔΟΣ
+
+ΟΣΒ. Καλό ξημέρωμα, φίλε. Είσαι του σπιτιού άνθρωπος;
+
+ΚΕΝΤ Ναι.
+
+ΟΣΒ. Πού να βάλωμεν τ' άλογά μας;
+
+ΚΕΝΤ Εις την λάσπην.
+
+ΟΣΒ. Παρακαλώ, ειπέ μου, αν μ' αγαπάς.
+
+ΚΕΝΤ Δεν σε αγαπώ! (20)
+
+ΟΣΒ. Τι τρόπος είναι αυτός; Δεν σε γνωρίζω, άνθρωπε!
+
+ΚΕΝΤ Σε γνωρίζω εγώ.
+
+ΟΣΒ. Ποίος είμαι λοιπόν;
+
+ΚΕΝΤ Είσαι ένας παληάνθρωπος, ένας κατεργάρης, ένας
+     χαμερπής ξυλοϋπερήφανος, ένας σιχαμένος ζητιάνος,
+     είσαι ένας στρεψόδικος, ένας ξετσιπωμένος αγυιογδύτης·
+     ένας που κάμνεις και τον μαυλιστήν να πουλήσης
+     δούλευσιν, — ένας κατεργάρης και ζητιάνος και άνανδρος
+     και μαυλιστής όλα μαζί και ανακατωμένα·
+     ένας σκρόφας υιός και κληρονόμος· ένας που θα σου
+     δώσω ξύλον να ξεφωνίζης από τον πόνον, αν τολμήσης
+     να μου ειπής, ότι δεν σου ταιριάζει και μία
+     συλλαβή από όσα σου αράδιασα!
+
+ΟΣΒ. Τι βρωμάνθρωπος είσαι συ, να υβρίζης ένα, που ούτε
+     σε γνωρίζει ούτε τον γνωρίζεις;
+
+ΚΕΝΤ Και δεν εντρέπεσαι να το λέγης, ότι δεν με
+     γνωρίζεις; Δεν σ' εκουτρουβάλισα εγώ και δεν σ'
+     εξυλοφόρτωσα προ δύο ημερών, κ' εμπρός εις τον βασιλέα;
+     Τράβα το σπαθί σου, αχρείε! Ας είναι νύκτα. Λάμπει
+     το φεγγάρι. Έλα να του ταις φέξω εγώ, σκρόφας υιέ,
+     ξεσπάθωσε!
+
+     (Σύρει το ξίφος)
+
+ΟΣΒ. Έχε με παραιτημένον. Δεν έχω να πάρω ή να δώσω
+     μαζί σου, εγώ.
+
+ΚΕΝΤ Ξεσπάθωσε, κατεργάρη! Ήλθες εδώ να φέρης γράμματα
+     εναντίον του βασιλέως· παίρνεις το μέρος της
+     φουσκωμένης της κούκλας εναντίον του βασιλέως του
+     πατρός της! Ξεσπάθωσε, σκύλε, ει δε μη, θα σου
+     κοπανίσω τα μηριά! Έξω το σπαθί σου! Κουνήσου!
+
+ΟΣΒ. Βοήθεια! Μ' εσκότωσε! Βοήθεια!
+
+ΚΕΝΤ (ραβδίζων αυτόν). Ξεσπάθωσε, αχρείε! Υπερασπίσου,
+     παληάνθρωπε. Έξω το σπαθί σου, βρωμόδουλε!
+
+ΟΣΒ. Βοήθεια! Μ' εσκότωσε! Βοήθεια!
+
+     (Εισέρχονται ο ΕΔΜΟΝΔΟΣ, ο ΚΟΡΝΟΥΑΛΗΣ, η ΡΕΓΑΝΗ
+     ο ΓΛΟΣΤΕΡ και υπηρέται).
+
+ΕΔΜ. Τι είν' αυτό; Τι έχετε; Τι τρέχει; — Χωρισθήτε!
+
+ΚΕΝΤ Με την αράδα σου και συ. Αν θέλης να κοπιάσης,
+     σου διορθώνω το πετσί. Έλ' αρχοντόπουλό μου
+
+ΓΛΟΣΤ. Γυμνά σπαθιά! Τι έτρεξε;
+
+ΚΟΡΝ. Σταθήτε! Το προστάζω!
+     Σταθήτε! Τον εσκότωσα, όποιον σηκώση χέρι!
+
+ΡΕΓ. Οι άνθρωποι της αδελφής και του πατρός μου είναι.
+
+ΚΟΡΝ. Τι πολεμάτε; Λέγε συ.
+
+ΟΣΒ. Επιάσθηκ' η φωνή μου,
+     αυθέντα μου.
+
+ΚΕΝΤ Βέβαια! Εκουράσθηκε από την μεγάλη του παλληκαριά!
+     Άκαρδον κτήνος! Η φύσις σε αποκηρύττει. Ράπτης ήτον
+     οπού σ' έκαμε.
+
+ΚΟΡΝ. Τι αλλόκοτος άνθρωπος είσαι συ! Διατί τον έκαμε
+     ράπτης;
+
+ΚΕΝΤ Ράπτης τον έκαμε. Αν τον έκαμνε ζωγράφος ή
+     πετροπελεκητής, και εις δύο ώραις μέσα να τον έκαμναν,
+     δεν θα ήτο τόσον κακοκαμωμένος.
+
+ΚΟΡΝ. Λέγε μου, διατί εμαλλώσατε;
+
+ΟΣΒ. Αυτός ο παληόγερος, αυθέντα μου, που να μου
+     χρωστά την ζωήν του εις τ' άσπρα γένεια του...
+
+ΚΕΝΤ Ω σκρόφας υιέ, ω παληο-ωμέγα, άχρηστον φηφίον,
+     εσύ! — Αυθέντα μου, αν είναι με την άδειάν σου, να
+     τον κοπανίσω αυτόν τον απελέκητον κατεργάρην, να
+     τον κάμω λάσπην, ν' αλείψω τους τοίχους των
+     αναγκαίων! Τα γένειά μου ελυπήθηκες εσύ, σουσουράδα;
+
+ΚΟΡΝ. Σιώπα, κτήνος! Λησμονείς το σέβας που μου πρέπει;
+
+ΚΕΝΤ Δεν λησμονώ. Πλην κ' η οργή προνόμιον δεν έχει;
+
+ΚΟΡΝ. Και διατί να οργισθής;
+
+ΚΕΝΤ Διότι ένας δούλος,
+     ωσάν αυτόν, φορεί σπαθί, ενώ τιμήν δεν έχει.
+     Οι κατεργάρηδες αυτοί, με ψευτοχαμογέλια
+     τα ιερώτερα δεσμά 'σάν ποντικοί τα τρώγουν,
+     όσον κι' αν 'δέθηκαν σφικτά και λύσιμον δεν έχουν.
+     Τα πάθη των κυρίων των αυτοί τ' αναγριώνουν
+     και ρίχνουν λάδι'ς την φωτιάν και εις τον πάγον χιόνι,
+     και λέγουν όχι, λέγουν ναι, και 'σάν τας αλκυόνας (21)
+     την μύτην στρέφουν και γυρνούν με κάθε τρικυμίαν,
+     με κάθε αλλαξοκαιριάν εκείνου 'πού δουλεύουν,
+     και μόνον 'ξεύρουν, σαν σκυλιά, κατόπιν του να τρέχουν.
+
+     Προς τον Οσβάλδον
+
+     Ανάθεμα τα μούτρα σου τα σεληνιασμένα!
+     Τι με ακουείς και γελάς; 'Ξεύρω εγώ τι λέγω.
+     Τι χάσκεις, χήνα; 'Σύχασε, μη τύχη και σε στείλω
+     να χαχλανίζης άσχημα εκεί απ' οπού ήλθες!
+
+ΚΟΡΝ. Είσαι τρελλός, παληόγερε.
+
+ΓΛΟΣΤ. Τι τρέχει μεταξύ σας;
+     Ειπέ μου, τι μαλλώνετε;
+
+ΚΕΝΤ Τα άκρα εναντία
+     'ταιριάζουν περισσότερο, παρά εγώ και τούτος
+     ο κατεργάρης.
+
+ΚΟΡΝ. Διατί τον λέγεις κατεργάρην;
+     Τι σ' έπταισε;
+
+ΚΕΝΤ Τα μούτρα του διόλου δεν μ' αρέσουν.
+
+ΚΟΡΝ. Και τα 'δικά μου πιθανόν επίσης δεν σ' αρέσουν,
+     ή τα 'δικά του ή αυτής.
+
+     (Δεικνύει τον ΕΔΜΟΝΔΟΝ και την ΡΕΓΑΝΗΝ).
+
+ΚΕΝΤ Αυθέντα, συνηθίζω
+     να ομιλώ ειλικρινώς. Εις τον καιρόν μου είδα
+     και πρόσωπα καλλίτερα από αυτά που έχουν
+     κάτι κορμιά εδώ κοντά.
+
+ΚΟΡΝ. Αυτόν εδώ βεβαίως
+     κανείς θα τον επαίνεσε πως στρογγυλά τα λέγει,
+     και διά τούτο προσπαθεί τον τολμηρόν να κάμη,
+     κι' απ' την πολλήν προσπάθειαν το παρακάμνει πλέον.
+     Ειλικρινής είναι αυτός, ορθά κοπτά τα λέγει,
+     να κολακεύση δεν 'μπορεί, και λέγει την αλήθειαν!
+     Αν έχη πέρασιν, καλά· ει δε... αυτός είν’ ίσιος!
+     Τους 'ξέρω τους παμπόνηρους! Μ' αυτήν των την ισιάδα
+     σκεπάζουν αχρειότητα και κρύπτουν πονηρίαν,
+     που δεν την έχουν είκοσι δουλοπρεπείς κηφήνες
+     συνηθισμένοι ταπεινώς να κάμνουν υποκλίσεις.
+
+ΚΕΝΤ Ειλικρινώς και ταπεινώς, αυθέντα σεβαστέ μου,
+     αν είναι με την άδειαν του υψηλού σου κράτους,
+     οπού η δόξα σου, καθώς το φως που στεφανώνει
+     με φλογερόν διάδημα το μέτωπον του Φοίβου...
+
+ΚΟΡΝ. Τι είν' αυτά !
+
+ΚΕΝΤ Αφού η γλώσσα μου δεν σου αρέσει, την αλλάζω.
+     Εγώ βέβαια κόλακας δεν είμαι. Αν κανείς άλλος σου
+     ωμίλησε ορθοκαταίβατα και σ' εγέλασε, ήτο κατεργάρης
+     ορθοκαταίβατος. Εγώ ούτε είμαι ούτε θα γίνω
+     τέτοιος, και αν ήτο να σε ξεθυμώσω με αυτό.
+
+ΚΟΡΝ. (προς τον Οσβάλδον).
+     Τι αφορμήν του έδωκες;
+
+ΟΣΒ. Ποτέ, ποτέ, καμμίαν.
+     Δεν μ' εκαλοκατάλαβε προχθές ο κύριός του,
+     ο βασιλεύς, κ' εσήκωσε το χέρι να με δείρη·
+     κι αμέσως τούτος, πρόθυμος να δείξη κολακείαν,
+     ήλθ' απ' οπίσω μου κρυφά και μ' έκαμε να πέσω,
+     κι άμα με είδε καταγής, με ταις φωναίς αρχίζει
+     να κάμνη τον παλληκαρά. Το ανδραγάθημά του,
+     (που ήτο να καταπιασθή ένα ξαρματωμένον),
+     Βασιλικά εγκώμια τον έκαμε ν' ακούση.
+     Και από το κατόρθωμα εκείνο φουσκωμένος,
+     και τώρα εξεσπάθωσε κ' επάνω μου εχύθη.
+
+ΚΕΝΤ Δειλόν δεν έχει κι' άνανδρον, οπού να μη σου κάμη
+     σκουπίδι και τον Αίαντα!
+
+ΚΟΡΝ. Ο φάλαγγας πού είναι; (22)
+     Παληόγερ' αδιάντροπε κι' αυθάδη, θα σου μάθω...
+
+ΚΕΝΤ Να μάθω τώρα είν' αργά 'ς αυτήν την ηλικίαν.
+     Τον φάλαγγά σου άφες τον. Του βασιλέως είμαι
+     ακόλουθος, και μ' έστειλεν εκείνος εις εσένα.
+     Ολίγον σέβας — και πολλή θα είν' αψηφησία
+     'ς το ιερόν του πρόσωπον κ' εις το αξίωμά του,
+     αν τον απεσταλμένον του 'ς τον φάλαγγα τον βάλης
+
+ΚΟΡΝ. Φέρετ' εδώ τον φάλαγγα αμέσως! Να μην έχω
+     ούτε ζωήν ούτε τιμήν, αν ως το μεσημέρι
+     δετός δεν μείνη.
+
+ΡΕΓ. Διατί έως το μεσημέρι;
+     Έως το βράδυ άφες τον, κι' ολόκληρην την νύκτα.
+
+ΚΕΝΤ Κ' εις του πατρός σου βέβαια, κυρία μου, τον σκύλον
+     αυτό δεν θα το έκαμνες!
+
+ΡΕΓ. Σ ’ τον δούλον του το κάμνω.
+
+     (Φέρουσι τον φάλαγγα υπηρέται).
+
+ΓΛΟΣΤ. Αυθέντα μου, παρακαλώ αυτό να μη το κάμης.
+     Είναι το πταίσμα του βαρύ, αλλά ο κύριός του,
+     ο αγαθός ο βασιλεύς, θα του το τιμωρήση.
+     Είναι το πράγμα που ζητείς ποινή εντροπιασμένη,
+     και τιμωρούνται με αυτήν αισχροί και τιποτένιοι,
+     μόνον οι κλέπται και λησταί ή ποταποί κακούργοι.
+     Θα του φανή πολύ βαρύ του βασιλέως τούτο·  |
+     θα το νομίση προσβολήν, εάν ο άνθρωπός του
+     τόσον σκληρά τιμωρηθή.
+
+ΚΟΡΝ. Επάνω μου το παίρνω.
+
+ΡΕΓ. 'Σ την αδελφήν μου θα φανή βαρύτερον ακόμη,
+     τον άνθρωπόν της να κτυπούν εδώ και να υβρίζουν,
+     μόνον και μόνον επειδή κάμνει το θέλημά της.
+     'Σ τον φάλαγγα τα πόδια του!
+
+     Τίθεται ο ΚΕΝΤ εις τον φάλαγγα
+
+     Πηγαίνωμεν, αυθέντα.
+
+     Απέρχονται η ΡΕΓΑΝΗ, ο ΔΟΥΞ της ΚΟΡΝΟΥΑΛΛΗΣ
+     και υπηρέται.
+
+ΓΛΟΣΤ. Λυπούμαι, φίλε. Αλλ' αυτό είναι η προσταγή του,
+     κι' όταν ο δούκας θέλη τι, ο κόσμος όλος 'ξεύρει,
+     ότι κανείς δεν ημπορεί να του αλλάξη γνώμην.
+     Αλλά εγώ προς χάριν σου θα τον παρακαλέσω.
+
+ΚΕΝΤ Αυθέντα, μη, παρακαλώ. Είμαι 'ξαγρυπνισμένος
+     και τόσον δρόμον έκαμα, ώστ' ύπνος θα μου έλθη,
+     και να σφυρίζω ημπορώ, ενόσω δεν κοιμούμαι·
+     Έχε υγείαν.
+
+ΓΛΟΣΤ. Άτοπα εφέρθηκeν ο δούκας.
+
+     (Αναχωρεί).
+
+ΚΕΝΤ Ιδού, τελείται το ρητόν, ω Ληρ, και μεταβαίνεις
+     από την λάμψιν τ' ουρανού 'ς την καύσιν του Ηλίου. (23)
+     Έλα, φανάρι συ της γης, πλησίασε και δος μου
+     μιαν σου ακτίνα φιλικήν το γράμμα να διαβάσω.
+     Τα θαύματα δεν γίνονται παρά 'ς την δυστυχίαν. (24)
+     Της Κορδηλίας είν' αυτό το γράμμα. Το γνωρίζω.
+     Καθώς με ανεκάλυψε 'ς την σκοτεινήν ζωήν μου,
+     θα κατορθώση κ' εις αυτά τα τωρινά δεινά μας
+     να φέρη την διόρθωσιν. — Ω κατακουρασμένα
+     κι' αγρυπνισμένα 'μάτια μου, 'μάτια βαρειά, κλεισθήτε
+     να μη τον βλέπετε αυτόν της εντροπής τον θρόνον.
+     Αι, Τύχη, καλή νύκτα σου. Μίαν φοράν ακόμη,
+     ω Τύχη, χαμογέλασε, και κύλα τον τροχόν σου.
+
+     Αποκοιμάται
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΤΡΙΤΗ
+
+
+
+     Εξοχή.
+
+ΕΔΓΑΡ (εισερχόμένος.)
+     Την κεφαλήν μου ήκουσα να μου την προκηρύξουν
+     και μόλις ηύρα να κρυφθώ 'ς το κούφωμα ενός δένδρου.
+     Όπου λιμένας και κλειστός· εις κάθε μονοπάτι
+     φυλάγουν άγρυπνοι φρουροί και με παραμονεύουν.
+     Αν τους ξεφύγω, θα σωθώ! Είν' η απόφασίς μου
+     σχήμα να λάβω ταπεινόν και ξεπεσμένον τόσον
+     όσον 'μπορεί τον άνθρωπον τον εξευτελισμένον
+     να τον κρημνίση η συμφορά, και να τον κάμη κτήνος.
+     Χράμι 'ς την μέσην θα ζωσθώ, θα λερωθώ με λάσπην,
+     με το κορμί ολόγυμνο και τα μαλλιά 'μπλεγμένα
+     την τρικυμίαν θ' αψηφώ και την ανεμοζάλην.
+     Καθώς εκείνους τους τρελλούς θα γίνω τους ζητιάνους,
+     που με κραυγαίς και βογκητά, εις τ' αχαμνά των χέρια
+     εμπήγουν ξύλα και καρφιά, κλωνιά δενδρολιβάνου,
+     και 'ς ταις καλύβαις, 'ς τα χωριά, 'ς ταις μάνδραις
+                                    [και ’ς τους μύλους.
+     γυμνοί γυρίζουν και ζητούν την ελεημοσύνην,
+     πότε με φοβερίσματα, πότε με παρακάλια. (25)
+     Κάτι να είμαι ως τρελλός· ως Έδγαρ τι αξίζω;
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΤΕΤΑΡΤΗ
+
+
+
+     Έμπροσθεν του μεγάρου του Γλόστερ.
+     Ο ΚΕΝΤ εις τον φάλαγγα.
+     Εισέρχονται ο ΛΗΡ, ο ΓΕΛΩΤΟΠΟΙΟΣ και είς ΙΠΠΟΤΗΣ.
+
+ΛΗΡ Παράδοξον! Πώς έφυγαν, χωρίς να στείλουν 'πίσω
+     τον άνθρωπόν μου!
+
+ΙΠΠΟΤ. Και σκοπόν προτήτερα δεν είχαν
+     να φύγουν, καθώς έμαθα.
+
+ΚΕΝΤ Σε χαιρετώ, αυθέντα.
+
+ΛΗΡ Α! Διεσκέδαζες εδώ μ' αυτήν την καταισχύνην;
+
+ΚΕΝΤ Όχι, αυθέντα μου, εγώ.
+
+ΓΕΛΩΤ. Α, α! Κακά βρακοπόδια φορεί! Τα άλογα τα δένουν
+     από το κεφάλι, τα σκυλιά και ταις αρκούδαις από τον
+     λαιμό, τους πιθήκους από την μέσην, και τους ανθρώπους
+     από τα πόδια. Όταν ένας άνθρωπος έχη ανήσυχα
+     πόδια, του φορούν ξύλινα βρακιά.
+
+ΛΗΡ Ποιος είν' αυτός 'πού 'ξέχασε ότ' είσαι ιδικός μου
+     και σ' έβαλε 'ς τον φάλαγγα;
+
+ΚΕΝΤ Ήτον αυτός κ' εκείνη,
+     και ο γαμβρός κ' η κόρη σου.
+
+ΛΗΡ Όχι!
+
+ΚΕΝΤ Ναι!
+
+ΛΗΡ  Όχι, λέγω!
+
+ΚΕΝΤ Ναι, λέγω.
+
+ΛΗΡ Δεν θα τώκαμναν!
+
+ΚΕΝΤ Το έκαμαν, σου λέγω.
+
+ΛΗΡ Ω! Μα τον Δία!
+
+ΚΕΝΤ Ναι, ναι, λέγω, μα την Ήραν!
+
+ΛΗΡ Δεν γίνεται! Δεν ημπορούν! Δεν ήθελαν τολμήσει!
+     Χειρότερη ασέβεια θα ήτο κ’ από φόνον!
+     Εξήγησέ μου σύντομα τι έκαμες ν’ αξίζης,
+     εσύ, απεσταλμένος μου, αυτήν την ατιμίαν!
+
+ΚΕΝΤ Τους ηύρα εις το σπίτι των, κ’ εκεί τα γράμματά σου
+     τα έδωκα 'ς τα χέρια των, γονατιστός εμπρός των,
+     Ακόμη εγονάτιζα το σέβας μου να δείξω,
+     κ' εμβαίνει έξαφνα εκεί τρεχάτος ταχυδρόμος
+     λαχανιασμένος, βιαστικός, ιδροπερεχυμένος.
+     και από την κυρίαν του, την Γονερίλην, φέρνει
+     χαιρετισμούς και γράμματα. Με άφησαν εμένα
+     κ' εδιάβασαν το γράμμα της. Και μόλις το διαβάζουν,
+     μαζεύουν τους ανθρώπους των, και 'ς τάλογα, και
+                                            [φεύγουν.
+     Κ' εμένα με διέταξαν να τους ακολουθήσω,
+     κι' απόκρισιν 'ς το γράμμα σου εδώ να περιμένω.
+     Αλλά μ' εστραβοκύτταζαν. — Και με τον ταχυδρόμον
+     συναπαντήθηκα εδώ της κόρης σου εκείνον,
+     που με την παρουσίαν του μ' επότισε φαρμάκι.
+     Ήτον ο ίδιος, που προχθές ετόλμησεν εμπρός σου
+     ν' αυθαδιάση. Έδειξα ανδρείαν κι' όχι γνώσιν,
+     κ' έσυρα έξω το σπαθί. Εσήκωσε τον κόσμον
+     με άνανδρα ξεφωνητά εκείνος. Ο γαμβρός σου,
+     κ’ η κόρη του το πταίσμα μου τόσον βαρύ το ηύραν,
+     ώστε μ’ αυτήν να παιδευθώ την καταισχύνην.
+
+ΓΕΛΩΤ. Δεν επέρασε ακόμη ο χειμώνας, αν πετούν απ' εκεί
+     αγριόχηνες.
+
+               Αν οι πατέρες κουρελιασμένοι,
+               τότε θα έχουν παιδιά τυφλά.
+               Κι αν η σακκούλα των γεμισμένη,
+               και τα παιδιά των είναι καλά.
+               Η βρωμο-Τύχη, σκρόφας κόρη,
+               κλειδώνει έξω τους πτωχούς.
+
+     Και με όλα αυτά, αι θυγατέρες σου θα σε κάμουν να
+     πληρώσης περισσότερα από όσα ημπορείς να
+     λογαριάσεις (26)
+
+ΛΗΡ Ω φουσκωμένη μου καρδιά, μη ραγισθής ακόμη! (27)
+     Πού είν' αυτή... η κόρη μου; Πού είναι;
+
+ΚΕΝΤ Είναι μέσα.
+
+ΛΗΡ Μην έλθετε κατόπιν μου. Εδώ προσμένετέ με.
+
+ΙΠΠΟΤ. Το πταίσιμόν σου είν' αυτό, και όχι τίποτ' άλλο;
+
+ΚΕΝΤ Μόνον αυτό. Πώς γίνεται ο βασιλεύς να έχη
+     τόσον ολίγους οπαδούς;
+
+ΓΕΛΩΤ. Αν σ' έβαλαν εις τον φάλαγγα, διότι έκαμες
+     αυτήν την ερώτησιν, καλά να πάθης.
+
+ΚΕΝΤ Διατί, τρελλέ;
+
+ΓΕΛΩΤ. Πρέπει να έμβης εις το σχολείον των μυρμηγκιών,
+     να μάθης ότι τον χειμώνα δεν γίνεται δουλειά. Όποιος
+     δεν είναι τυφλός και ακολουθεί την μύτην του, οδηγείται
+     από τα 'μάτια του, και μέσα εις είκοσι μύταις
+     δεν θα εύρης μίαν να μυρίζεται το ψοφίμι. —
+     Αν σου τύχη εμπρός σου μεγάλος τροχός να κυλά
+     τον κατήφορον, μακρυά τα χέρια σου! Αν θελήσης
+     να τον σταματήσης, θα σου σπάση τα κόκκαλα.
+     Αλλ' αν ο τροχός ανεβαίνη τον ανήφορον, αγκάλιασέ
+     τον να σε σύρη κ' εσένα επάνω. — Αν εύρης
+     σοφόν να σου δώση πλέον σωστήν συμβουλήν, δος μου
+     οπίσω την ιδικήν μου. Αφού είναι συμβουλή τρελλού,
+     ας την ακολουθήσουν οι ανόητοι.
+
+               Όποιος κοπιάζει διά να κερδίσει,
+               κι' όποιος αγαπά προς το θεαθήναι,
+               θα το στρήψη άμα η βροχή αρχίση.
+               Εις την τρικυμίαν συ, αν θέλης, μείνε,
+               Αλλ' εγώ δεν φεύγω. Ο τρελός θα μείνη
+               και ας φύγη όποιος είναι γνωστικός.
+               Ο τρελλός αν φύγη, παίγνιον θα γίνη
+               Παίγνιον δεν είναι όμως ο τρελλός.
+
+ΚΕΝΤ Πού τα έμαθες αυτά, τρελλέ;
+
+ΓΕΛΩΤ. Όχι εις τον φάλαγγα, ανόητε.
+
+     (Επιστρέφει ο ΛΗΡ μετά του ΓΛΟΣΤΕΡ).
+
+ΛΗΡ Δεν θέλουν λέγει να με ιδούν; 'ταξείδευαν την νύκτα;
+     'κουράσθηκαν; είν' άρρωστοι; — αυτά προφάσεις είναι,
+     σημεία ότι μ' αμελούν κ' εσήκωσαν κεφάλι.
+     Φέρε μ' απόκρισιν σωστήν.
+
+ΓΛΟΣΤ. Αγαπητέ αυθέντα,
+     συ του δουκός το φυσικόν το 'ξεύρεις, πώς ανάπτει,
+     και πόσον είναι σταθερός εις την απόφασίν του...
+
+ΛΗΡ Εκδίκησις! Καταστροφή! Θανατικόν να πέση
+     Ανάπτει, λέγει! _Φυσικόν!_ Ακούεις, Γλόστερ — Γλόστερ.
+     τον δούκα θέλω να ιδώ, ευθύς, και την Ρεγάνην!
+
+ΓΛΟΣΤ. Του το επληροφόρησα, αυθέντα μου καλέ μου.
+
+ΛΗΡ Τους το επληροφόρησες! Δεν εννοείς τι λέγω
+     ω άνθρωπε!
+
+ΓΛΟΣΤ. Αυθέντα μου!
+
+ΛΗΡ Ο βασιλέας θέλει
+     της Κορνουάλλης να ιδή τον δούκα! Ο πατέρας
+     ο ακριβός, την κόρην του να ομιλήση θέλει!
+     Τους το επληροφόρησες αυτό; — Μα την ζωήν μου!
+     _Ανάπτει_, λέγει! Να ειπής τον δούκα, που _ανάπτει_...
+     Αλλ ’ όχι. Όχι· άφησε. Ίσως καλά δεν είναι,
+     Όταν κανένας ασθενής παραμελεί τα χρέη
+     που όταν είναι υγιής να λησμονή δεν πρέπει·
+     και όλοι μας αλλάζομεν, όταν βιάζη η φύσις
+     και την ψυχήν μας να πονή μαζί με το κορμί μας.
+     Πρέπει κ' εγώ υπομονήν να έχω, και λυπούμαι,
+     πώς να με πάρη ο θυμός, και πώς να λογαριάσω
+     την φυσικήν παραξενιάν ενός αρρωστημένου,
+     ωσάν να ήτον υγιής...
+
+     (Παρατηρών τον Κεντ).
+
+     Ο θάνατος να πάρη....
+     Τι μου τον έβαλαν εκεί; Αυτό με πείθει ότι
+     μου κρύπτονται εξεπίτηδες κ' εκείνη και ο δούκας! —
+     Τον άνθρωπόν μου δότε μου! — Πήγαιν' ευθύς 'ς τον δούκα
+     κ' εις την γυναίκα του, κ' ειπέ έξω εδώ να έλθουν
+     να τους ιδώ. Τώρα ευθύς να έλθουν να μ' ακούσουν!
+     Ειδέ, πηγαίνω και βροντώ 'ς την θύραν 'πού κοιμούνται,
+     ως 'που να γίνη θάνατος ο ύπνος και των δύο!
+
+ΓΛΟΣΤ. Ω! Ας μου ήτο δυνατόν να σας συμφιλιώσω!
+
+ΛΗΡ Τι μου φουσκώνει την καρδιάν; Κάτω, καρδιά μου, κάτω!
+
+ΓΕΛΩΤ. Κράξε της καρδιάς σου, παππού, καθώς έκραζε η
+     μαγείρισσα, όταν έβαζε τα χέλια ζωντανά μέσα εις
+     την πίττα. Εκτυπούσε τα κεφάλια των με τον κόπανο
+     και έκραζε « Κάτω, σιχαμένα, κάτω!» Ο αδελφός
+     της ήτον, οπού από αγάπην διά το άλογό του,
+     εβουτύρωνε το άχυρον. (28)
+
+     (Εισέρχονται ο ΔΟΥΞ ΚΟΡΝΟΥΑΛΛΗΣ, η ΡΕΓΑΝΗ,
+     ο ΓΛΟΣΤΕΡ και υπηρέται).
+
+ΛΗΡ Καλή σας 'μέρα και τους δυο.
+
+ΚΟΡΝ. Σε προσκυνώ, αυθέντα.
+
+     (Ελευθερούται ο ΚΕΝΤ).
+
+ΡΕΓ. Μετά χαράς, αυθέντα μου, σε βλέπω.
+
+ΛΗΡ Το πιστεύω.
+     Έχω, Ρεγάνη, αρκετούς να το πιστεύω λόγους.
+     Εάν εσύ μετά χαράς δεν μ’ έβλεπες κοντά σου,
+     εχώριζα την μάννα σου, κι’ ας είν' αποθαμένη,
+     και θάλεγα πως έθαψα μιαν άτιμην γυναίκα! —
+
+     (Προς τον Κεντ).
+
+     Α! Είσ' ελεύθερος εσύ; Ας είναι! Άλλην ώραν
+     το εξετάζομεν αυτό. — Αγαπητή Ρεγάνη,
+     η αδελφή σου η κακιά... Μέσα εδώ, Ρεγάνη,
+     εχώθηκ' η κακία της και με κατασπαράζει
+     'σάν γύπας! Ούτε ημπορώ κ' ούτε θα το πιστεύσης
+     αν σου ειπώ πόσον αισχρά μ' εφέρθηκε, Ρεγάνη!
+
+ΡΕΓ. Υπομονή, αυθέντα μου. Αλλά φοβούμαι μάλλον
+     ότι εσύ την αδικείς και την παραγνωρίζεις,
+     παρ ’ ότι έλειψέ ποτε 'ς τα χρέη της εκείνη.
+
+ΛΗΡ Τι πράγμα; Πώς το εξηγείς;
+
+ΡΕΓ. Εγώ δεν το πιστεύω
+     ότι αμέλησέ ποτε τα χρέη της εκείνη.
+     Εάν τους ακολούθους σου θέλη να βάλη εις τάξιν,
+     έχει νομίζω αφορμήν και λόγους έχει τόσους,
+     ώστε κανείς δεν ημπορεί να την κατηγορήση.
+
+ΛΗΡ Να έχη την κατάραν μου!
+
+ΡΕΓ. Αυθέντα, είσαι γέρος·
+     η φύσις πλέον σ' έφερε 'ς του δρόμου της την άκρην.
+     Είναι καιρός να σ' οδηγούν και να σε κυβερνήσουν
+     εκείνοι, οπού το σωστόν καλλίτερά σου 'ξεύρουν.
+     ’Σ της αδελφής μου γύρισε, παρακαλώ, κ’ ειπέ της
+     ότ' είχες άδικον.
+
+ΛΗΡ  Εγώ, συγγνώμην να ζητήσω!
+     Ιδέ, αυτό που μου ζητείς, ιδέ πώς μας αρμόζει:
+
+     (Γονατίζει).
+
+     « Ω κόρη μου, θα της ειπώ, αλήθεια είμαι γέρος,
+     » κ’ είναι οι γέροι περιττοί. Εμπρός σου γονατίζω·
+     » ελέησέ με· φαγητόν, ρούχα, κρεββάτι δος μου».
+
+ΡΕΓ. Φθάνουν οι άνοστοι αύτοι αστεϊσμοί, αυθέντα.
+     'Στης αδελφής μου πήγαινε.
+
+ΛΗΡ (εγειρόμενος).
+     Ποτέ, ποτέ, Ρεγάνη!
+     Τους εκατόν ιππότας μου τους έκαμε πενήντα,
+     αν σου ειπώ πόσον αισχρά μου εφέρθηκεν!
+     μ’ έρριξε άγριαις ματιαίς, μου έχυσε φαρμάκι
+     'σάν φίδι με την γλώσσαν της 'ς τα φύλλα της καρδιάς μου,
+     Όσαις κι' αν έχη ο Θεός παιδείαις και κατάραις,
+     'ς τ' αχάριστο κεφάλι της όλαις μαζί να πέσουν!
+     Αέρα, φύσα επάνω της μιάσματα γεμάτος
+     και κτύπησέ την, να πιασθούν τα νέα κόκκαλά της!
+
+ΚΟΡΝ. Ω! σώπα, σώπα!
+
+ΛΗΡ Αστραπή, ρίξε φωτιάν και φλόγα
+     'ς τα ξεπαρμένα 'μάτια της και τύφλωσε το φως της!
+     Ω Ήλιε, ρούφα τους ατμούς, οπού γεννά ο βάλτος,
+     και χύσε το φαρμάκι των 'ς τα κάλλη της επάνω,
+     που να της έλθη μαρασμός μέσ' 'ς το καμάρωμά της!
+
+ΡΕΓ. Να μη σ' ακούσουν οι θεοί! Την ίδιαν την κατάραν
+     εάν σε πάρη ο θυμός, θα δώσης κ' εις εμένα.
+
+ΛΗΡ Όχι· κατάραν μου εσύ, Ρεγάνη, δεν θα λάβης.
+     Εσένα η ευαίσθητη καρδιά σου δεν σ' αφίνει
+     να πέσης 'ς την σκληρότητα. Τα 'μάτια της εκείνης
+     είν' άγρια· παρηγορούν, δεν καίουν τα 'δικά σου.
+     Εσύ δεν έχεις την καρδιάν κάθ' ευχαρίστησίν μου
+     να την φιλαργυρεύεσαι· να μου περιορίσης
+     την συνοδείαν ή ποτέ να μου αυθαδιάσης·
+     ή να μου κόψης την τροφήν, και ύστερον απ' όλα
+     να κλείσης και την θύραν σου μη τύχη κ’ έμβω μέσα!
+     Συ εννοείς πολύ καλά τα φυσικά σου χρέη,
+     δεν λησμονείς τι απαιτεί και η φιλοστοργία,
+     τι θέλει κ' η ευγένεια και η ευγνωμοσύνη.
+     Και το μισό βασίλειον, οπού επήρες προίκα
+     δεν το ξεχνάς.
+
+ΡΕΓ. Παρακαλώ, εις την ουσίαν έλα.
+
+ΛΗΡ Ποιος έβαλε 'ς τον φάλαγγα τον άνθρωπον αυτόν μου;
+
+     (Σάλπιγγες έσωθεν).
+
+ΚΟΡΝ. Τι είναι τα σαλπίσματα;
+
+ΡΕΓ. Θα είν' η αδελφή μου.
+     Μου έγραψε ότι εδώ να έλθη δεν θ' αργήση.
+
+     (Εισέρχεται ο ΟΣΒΑΛΔΟΣ).
+
+ΡΕΓ. Ήλθ' η κυρία σου;
+
+ΛΗΡ Αυτός ένας αχρείος είναι,
+     που ’γέμισε αυθάδειαν κ' επάνω του το 'πήρε,
+     αφ' ότου η κυρία του του έδωκεν αέρα.
+     Να μη σε βλέπω, σκύβαλον!
+
+ΚΟΡΝ. Τι είν' αυτά, αυθέντα;
+
+ΛΗΡ. Ποίος τον έβαλε αυτόν 'ς τον φάλαγγα; — Ρεγάνη,
+     εσύ δεν το εγνώριζες, ελπίζω... — Ποίος ήλθε;
+
+     (Εισέρχεται η ΓΟΝΕΡΙΛΗ).
+
+     Ω Ουρανέ, αν αγαπάς τους γέρους, — αν το θέλης
+     να έχουν σέβας τα παιδιά, γέρος και συ αν είσαι,
+     Βοήθησέ με Ουρανέ, και ρίξε την φωτιά σου!
+
+     (Προς την Γονερίλην).
+
+     Ειπέ μου, δεν εντρέπεσαι τα γένειά μου να βλέπης;...
+     Τι έκαμες! Το χέρι σου της έδωκες, Ρεγάνη!
+
+ΓΟΝΕΡ. Μη έπταισα εις τίποτε διά να μη το δώση;
+     Το ξαναμώραμα συχνά κ' η ασυλλογισία
+     φαντάζονται πταισίματα εκεί όπου δεν είναι.
+
+ΛΗΡ Γερά που είσθε, στήθη μου! Αντέχετε ακόμη;...
+     Πώς έγινε 'ς τον φάλαγγα να είν' ο άνθρωπός μου;
+
+ΚΟΡΝ. Εγώ τον έβαλα, εγώ, αυθέντα μου — αλλ' όμως
+     λίγο του ήτο και αυτό, κατά το φέρσιμόν του,
+
+ΛΗΡ Εσύ τον έβαλες; εσύ;
+
+ΡΕΓ. Παρακαλώ, πατέρα,
+     αφού δεν είσαι δυνατός, τον δυνατόν μη κάμνεις.
+     Αν θέλεις πρώτα τους 'μισούς ιππότας σου να διώξης
+     'ς της αδελφής μου γύρισε, εκεί να τελειώσης
+     τον ένα μήνα, κ' έρχεσαι κατόπιν εις εμένα.
+     Τώρα δεν είμ' εγώ εκεί, και ούτε είναι τρόπος
+     την πρέπουσαν υποδοχήν να σου προετοιμάσω.
+
+ΛΗΡ Να επιστρέψω εις αυτήν, μου λέγεις, και να διώξω
+     πενήντ' ανθρώπους! Προτιμώ να μείνω χωρίς στέγη
+     να πολεμώ με την βροχήν και την ανεμοζάλην,
+     ταις κουκουβάγιαις συντροφιάν να έχω και τους λύκους
+     να με δαγκάνη προτιμώ αλύπητη Ανάγκη!
+     Να επιστρέψω εις αυτήν; Καλλίτερα πηγαίνω
+     'ς τον Γάλλον τον ακράτητον, που 'πήρε χωρίς προίκα
+     το αποπαίδι μου, κ' εκεί, γονατιστός εμπρός του
+     να του ζητήσω δούλον του να μ' έχη, να με τρέφη,
+     ενόσω σέρνω την ζωήν! 'Σ αυτήν να επιστρέψω;
+     Να 'μου ειπής καλλίτερα ο σκλάβος και το κτήνος
+     αυτού εδώ του δούλου της του μισητού να γίνω!
+
+     (Δεικνύει τον ΟΣΒΑΛΔΟΝ).
+
+ΓΟΝΕΡ. Κάμ' όπως θέλεις.
+
+ΛΗΡ Κόρη μου, μη με αποτρελλαίνεις.
+     Εγώ, παιδί μου, πείραξιν δεν θέλω να σου δώσω!
+     Ώρα καλή! Άλλην φοράν δεν θα ανταμωθούμεν
+     ούτε ποτέ θα ξαναδεί ο ένας μας τον άλλον.
+     Πλην σ ’ έχω θυγατέρα μου και σάρκα μου και αίμα...
+     ή της σαρκός μου είσαι συ αρρώστια, κι εξ ανάγκης
+     είσαι 'δική μου. Φάγαιναν και πρήξιμον σε είχα.
+     εξάνθημα ’ς το αίμα μου το κακοφορμισμένο!
+     Ας είναι! Δεν επιθυμώ εγώ να σ ’ επιπλήξω.
+     Οπόταν θέλ' η εντροπή ας έλθη μοναχή της·
+     δεν την γυρεύω· δεν ζητώ τον κεραυνόν να πέση
+     ούτε σκοπεύω να κλαυθώ 'ς τον Δία να σε κρίνη.
+     Άλλαξε, όταν δυνηθής, μετάνοιωσ', όταν θέλης.
+     Έχω εγώ υπομονήν. Θα μείνω 'ς της Ρεγάνης,
+     μαζί με τους ιππότας μου τους εκατόν.
+
+ΡΕΓΑΝΗ Α! όχι
+     ακόμη δεν σ' επρόσμενα· να σε δεχθώ όπως πρέπει
+     δεν είμ' ακόμη έτοιμη. Άκουσ' αυτό που λέγει
+     η αδελφή μου· επειδή αυτοί που κατορθώνουν
+     με γνώσιν και με φρόνησιν ν' ακούουν τους θυμούς σου
+     επήραν την απόφασιν ότ ’ είσαι γέρος, ώστε...
+     Αλλ' άκουσέ την και αυτή γνωρίζει το τι κάμνει.
+
+ΛΗΡ Με τα σωστά σου ομιλείς;
+
+ΡΕΓ. Με όλα τα σωστά μου.
+     Πενήντ' ακόλουθοι! Και πώς! Τι θέλεις παρεπάνω;
+     Δεν φθάνουν τόσοι; Και αυτούς δεν 'ξεύρω τι τους θέλεις;
+     Έξοδον είναι περιττόν και κίνδυνος μεγάλος,
+     και είναι δύσκολον πολύ εις ένα σπίτι μέσα
+     τόσοι πολλοί να μαζευθούν και δυο να τους ορίζουν
+     χωρίς συχνά μαλλώματα. Αδύνατον το βλέπω!
+
+ΓΟΝΕΡ. Και διατί, αυθέντα μου, να μη σε φθάνη τάχα
+     να έχης υπηρέτας σου τους ιδικούς της δούλους
+     ή τους δικούς μου;
+
+ΡΕΓ. Διατί, αυθέντα μου, τω όντι;
+     Εάν τους εύρης αμελείς, τους βάζομεν εις τάξιν.
+     Αν τύχη κ' έλθης είς εμέ, (και 'σάν να το φοβούμαι)
+     εικοσιπέντε μοναχά παρακαλώ να φέρης.
+     Περισσοτέρους δεν χωρεί.
+
+ΛΗΡ Σας έδωκα τα πάντα...
+
+ΡΕΓ. Κι’ αλήθεια με την ώραν σου.
+
+ΛΗΡ Σας έκαμα να είσθε
+     οι κηδεμόνες μου εσείς, εσείς οι φύλακές μου,
+     με μόνην επιφύλαξιν να έχω συνοδείαν,
+     τόσους ιππότας μου. Λοιπόν εικοσιπέντε μόνον
+     να έχω τώρα συγχωρείς, Ρεγάνη; Μου το είπες;
+
+ΡΕΓ. Το ξαναλέγω. Δεν χωρούν πλειότεροι 'ς εμένα.
+
+ΛΗΡ Κοντά εις τον χειρότερον μας φαίνεται να είναι
+     και ο κακός καλόκαρδος· κ' είδος επαίνου είναι
+     αν ημπορή κανείς 'να 'πή: έχει χειρότερόν του.
+
+     (Προς την Γονερίλην).
+
+     Είν' οι πενήντα σου διπλοί απ' τους εικοσιπέντε,
+     και μ' αγαπάς διπλά εσύ.
+
+ΓΟΝΕΡ. Αυθέντα, άκουσέ με.
+     Εικοσιπέντε οπαδοί ή δέκα ή και πέντε,
+     εις τι θα σου χρειάζωνται, αφού θα ζης μαζί μας,
+     όπου θα έχης τους διπλούς 'ς τους ορισμούς σου πάντα;
+
+ΡΕΓ. Και ένας τι χρειάζεται;
+
+ΛΗΡ Μη θέλεις να μετρήσης
+     το πόσον μας χρειάζεται. Κι’ ο πάμπτωχος ζητιάνος
+     κάτι θα έχη περιττόν, όσον πτωχός κ' αν είναι.
+     Όσον η φύσις απαιτεί, αν δώσης εις την φύσιν,
+     τότε 'ς τον άνθρωπον αρκεί ό,τι αρκεί 'ς το ζώον.
+     Εσύ, είσαι αρχόντισσα· εάν διά το κρύον
+     με τόσην πολυτέλειαν το σώμα σου στολίζης.
+     η φύσις δεν χρειάζεται τα πλούσια στολίδια
+     αυτά, που είναι περιττά διά να σε ζεστάνουν.
+     Αν είν' ό,τι χρειάζεται και μόνον, δώσετέ μου
+     υπομονήν, ω ουρανοί! Υπομονή μου λείπει!
+     Εμπρός σας στέκω, ω θεοί, δυστυχισμένος γέρος,
+     από την λύπην μου βαρύς, καθώς κι' από τα χρόνια,
+     και εις τα δυο ελεεινός. Αν είναι θέλημά σας,
+     αν είσθε σεις που την καρδιάν αυτών των θυγατέρων
+     την στρέφετ' εναντίον μου, μη θέλετε και τόσον
+     να με απομαράνετε, ώστε να υποφέρω
+     ανάνδρως. — Όχι! Μ' ευγενή θυμόν γεμίσετέ με!
+     Μη θέλετε με δάκρυα, των γυναικών τα όπλα,
+     τα μάγουλά μου τ' ανδρικά να κηλιδώσω τώρα!
+     Όχι, ω στρίγλαις! Έχετε να πάθετ' απ' εμένα,
+     θα σας παιδεύσω και ταις δυο, ώστε ο κόσμος όλος...
+     θα κάμω πράγματα εγώ... Δεν 'ξεύρω τι θα είναι,
+     αλλά θα είναι πράγματα, οπού η γη να φρίξη!
+     Να κλαύσω περιμένετε; Α! όχι, δεν θα κλαύσω.
+     Να κλαίω έχω αφορμήν. Αλλά κομμάτια χίλια
+     να την ιδώ καλλίτερα να γίνη την καρδιάν μου,
+     παρά να κλαύσω! — τρελλέ, ο νους μου θα μου φύγη!
+
+     Εξέρχονται ο ΛΗΡ, ο ΓΛΟΣΤΕΡ και Ο ΓΕΛΩΤΟΠΟΙΟΣ.
+     (Ακούεται τρικυμία μακρόθεν).
+
+ΚΟΡΝ. Η τρικυμία προχωρεί. Εις τα σκεπά ελάτε.
+
+ΡΕΓ. Εδώ το σπίτι είναι μικρόν με όλον του τον κόσμο!
+     δεν τον χωρεί τον γέροντα.
+
+ΓΟΝΕΡ. Εάν στενοχωρήται
+     ποιος πταίει; — Πταίει μόνος του, ώστε καλά να πάθη.
+
+ΡΕΓ. Μετά χαράς θα τον δεχθώ, ανίσως έλθη μόνος,
+     χωρίς κανέν' ακόλουθον.
+
+ΓΟΝΕΡ. Αυτό κ' εγώ θα κάμω.
+     Πού 'πήγε ο Γλόστερ;
+
+ΚΟΡΝ. Με τον Ληρ. Να, έρχεται οπίσω.
+
+ΓΛΟΣΤ. (επιστρέφων)
+     Έξω φρενών ο βασιλεύς απ' τον θυμόν του είναι.
+
+ΚΟΡΝ Και πού πηγαίνει;
+
+ΓΛΟΣΤ. Τ’ άλογα επρόσταξε να φέρουν
+     πλην πού πηγαίνει, τ ’ αγνοώ.
+
+ΚΟΡΝ. Ας κάμη, όπως θέλει.
+     Είναι ο κύριος αυτός.
+
+ΓΟΝΕΡ. (προς τον Γλόστερ).
+     Μη τον παρακινήσης
+     να μείνη, ω αυθέντα μου.
+
+ΓΛΟΣΤ. Η νύκτα θα πλακώση,
+     ο άνεμος ελύσσιασε και φοβερά βοΐζει,
+     κ' εδώ ούτε χαμόδενδρον δεν έχει να τον κρύψη.
+
+ΡΕΓ. Τον εαυτόν του αδικεί εκείνος που πεισμώνει,
+     κι' αν πάθη, τα παθήματα μαθήματ' ας του γίνουν!
+     Κλείσε την θύραν σου καλά, αυθέντα μου, διότι
+     έχει μαζί του φοβερούς κ' άγριους ακολούθους
+     και, — ευκολοαπάτητος εκείνος καθώς είναι. —
+     να τους αφήση είν άξιοι να κάμουν ό,τι θέλουν,
+     ώστε δεν είναι γνωστικόν κανείς να μη φοβήται.
+
+ΚΟΡΝ. Κλείσε, αυθέντα μου. Σωστά σου είπεν η Ρεγάνη.
+     Τι τρικυμία φοβερά! Εις τα σκεπά ελάτε!
+
+
+
+ΠΡΑΞΙΣ ΤΡΙΤΗ
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΠΡΩΤΗ
+
+
+
+     Εξοχή άδενδρος. Τρικυμία, αστραπαί και βρονταί.
+     (Εισέρχονται εκατέρωθεν Ο ΚΕΝΤ και είς ΙΠΠΟΤΗΣ).
+
+ΚΕΝΤ Ποιος είν' εδώ; Ποιος παρεκτός απ' την κακοκαιρίαν;
+
+ΙΠΠΟΤ. Ένας, που έχει 'ς την ψυχήν κ' εκείνος τρικυμίαν.
+
+ΚΕΝΤ Σ' αναγνωρίζω, κύριε. — Ο βασιλεύς πού είναι;
+
+ΙΠΠΟΤ. Με τα στοιχεία πιάνεται τα εξαγριωμένα·
+     κράζει 'ς τον άνεμον την γην να την καταποντίση,
+     ή τ' αφρισμένα κύματα να τα υψώση τόσον,
+     ώστε ν' αλλάξη ή να χαθή το σύμπαν! — Ξερριζώνει
+     τα κάτασπρά του μαλλιά, — και η ανεμοζάλη
+     τ' αρπάζει απ' τα χέρια του, τυφλή από την λύσσαν,
+     και τα σκορπά εδώ κ' εκεί! Εις τον μικρόκοσμόν του(29)
+     να ξεπεράση προσπαθεί την πάλην των στοιχείων.
+     Την νύκτ' αυτήν, που 'ς την σπηληά με άδεια τα
+                                         [βυζιά της
+     μένει η αρκούδα ήσυχη, — κ' οι πεινασμένοι λύκοι
+     κ' οι λέοντες απ' την βροχήν την τρίχα των φυλάγουν,
+     εκείνος περιφέρεται μ' ασκέπαστο κεφάλι
+     και εύχεται να ήρχετο συντέλεια του κόσμου!
+
+ΚΕΝΤ Μόνος του είναι;
+
+ΙΠΠΟΤ. Ο τρελλός με λόγια του αστεία
+     πασχίζει διασκέδασιν 'ς τον πόνον του να φέρη.
+
+ΚΕΝΤ Γνωστός μου είσαι και τολμώ, διότι σε γνωρίζω,
+     κάτι πολύ σημαντικόν να πιστευθώ σ' εσένα.
+     Οι δύο δούκες σύγγαμβροι τα έχουν χαλασμένα,
+     αν και ακόμ' οι πονηροί την έχθραν των σκεπάζουν.
+     Αλλ' έχουν δούλους πονηρούς — (και ποίος δεν τους έχει
+     εάν θελήση τ' άστρο του να τον υψώση εις θρόνον;)
+     Αυτοί, κατάσκοποι κρυφοί, πληροφορούν τον Γάλλον
+     τι γίνεται ς' το κράτος μας, πώς τρώγονται οι δούκες,
+     πώς τυραννούν τον αγαθόν γέροντα βασιλέα,
+     και ίσως τον πληροφορούν κι' άλλους κρυφούς σκοπούς των.
+     Αλλ' εν τοσούτω έρχεται με δύναμιν ο Γάλλος
+     εις το βασίλειον αυτό το κατασπαραγμένον.
+     Η απρονοησία μας γίνετ' ωφέλειά του,
+     πολλούς λιμένας μας κρυφά τους έχει πατημένους,
+     και δεν θ' αργήση φανερά σημαίαν να υψώση.
+     Αν θέλης εις τα λόγια μου να δώσης, φίλε, πίστιν,
+     αμέσως τώρα κίνησε και πήγαινε 'ς το Δούβρον.
+     Κάποιος εκεί θα σε δεχθή και θα σε ευχαριστήση,
+     όταν ειπής καταλεπτώς τα όσα υποφέρει
+     ο βασιλεύς: τι βάσανα, τι λύπαις, τι φαρμάκια!
+     Εγώ, που βλέπεις, γέννημα και θρέμμα είμ' αρχόντων
+     και κάτι 'ξεύρω, που αυτήν την εντολήν σου δίδω.
+
+ΙΠΠΟΤ. Σε ξαναβλέπω.
+
+ΚΕΝΤ Όχι! Μη! — Διά να σ' αποδείξω
+     ότ' είμ' εγώ καλλίτερος απ' ό,τι με νομίζεις,
+     άνοιξ' αυτό μου το πουγγί και ό,τι έχει πάρτο. —
+     Την Κορδηλίαν αν ιδής, καθώς ελπίζω, φίλε,
+     το δακτυλίδι δείξε της αυτό εδώ, και τότε
+     το άγνωστόν μου όνομα θα μάθης απ' εκείνην.
+     Τι τρικυμία φοβερά! Θέλω τον Ληρ να εύρω.
+
+ΙΠΠΟΤ. Δος μου το χέρι, φίλε μου. Άλλο να 'πής
+     δεν έχεις;
+
+ΚΕΝΤ. Ολίγα έχω να ειπώ κ' έχω πολλά να κάμω.
+     Εγώ πηγαίνω απ' εδώ, πήγαιν' απ' άλλον δρόμον,
+     κι' όποιος τον Ληρ πρωτοϊδή τον άλλον ας φωνάξη.
+
+     (Απέρχονται).
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΔΕΥΤΕΡΑ
+
+
+
+     Έτερον μέρος της αυτής αδένδρου εξοχής.
+     Η τρικυμία εξακολουθεί.
+     (Εισέρχονται ο ΛΗΡ και ο ΓΕΛΩΤΟΠΟΙΟΣ).
+
+ΛΗΡ Φύσ', άνεμε, και μάνιζε, σκάσε τα μάγουλά σου!
+     Σεις, καταρράκται τ' ουρανού, ανοίξετε, χυθήτε,
+     και πνίξετε τους πύργους μας και τα καμπαναριά μας!
+     Και σεις, γοργαί 'σάν λογισμοί, φωτιαίς θειαφωμέναις
+     του δενδροσχίστη κεραυνού πρόδρομοι σεις, ελάτε,
+     ελάτε, καψαλίσετε τα κάτασπρά μου γένεια!
+     Και συ, του κόσμου χαλαστή, συ κεραυνέ, καταίβα,
+     κτύπα να κάμης πλακωτήν της γης την στρογγυλάδα,
+     και ράγισε της φύσεως και σπάσ' τα τα καλούπια,
+     ώστε η ζύμη να χυθή και σπόρος να μη μείνη,
+     και άνθρωπος αχάριστος να μη ξαναφυτρώση!
+
+ΓΕΛΩΤ. Τι φωνάζεις, παππού να πέση και άλλη βροχή
+     ενώ γυρίζομεν έξω; Πήγαινε καλλίτερα μέσα να ζητήσης
+     να σ' ευλογήσουν οι θυγατέρες σου. Ούτε τρελλόν
+     ούτε φρόνιμον δεν λυπάται ο καιρός απόψε.
+
+ΛΗΡ Πέφτε, βροχή! Χύνου, φωτιά! Αστροπελέκι, βρόντα!
+     Συ αστραπή κι εσύ βροντή και συ ανεμοζάλη,
+     δεν είσθε θυγατέρες μου. Με σας εγώ, Στοιχεία,
+     εάν με κατατρέχετε παράπονον δεν έχω.
+     Εις σας εγώ δεν έδωκα βασίλεια και θρόνον
+     παιδιά δεν σας ωνόμασα· δεν μου χρωστάτε χάριν.
+     Ελάτε, ξεθυμάνετε λοιπόν 'ς την κεφαλήν μου.
+     Ιδού, διασκεδάσατε! Στέκομ' εδώ εμπρός σας,
+     άρρωστος, έρημος, πτωχός και καταφρονημένος.
+     Αλλ' όμως καταμαρτυρώ την δουλοπρέπειάν σας
+     διότι ενωθήκετε με δυο αχρείαις κόραις
+     και κατατρέχετε και σεις και καταπολεμάτε
+     το παραγηρασμένο μου και κάτασπρο κεφάλι
+     Ω! Εντροπή σας (30)
+
+
+ΓΕΛΩΤ. Όποιος έχει σπίτι να σκεπάση το κεφάλι του, έχει
+     καλό σκιάδι.
+
+     (Αδει).
+
+               Αν βάλης την ουρά σου 'ς τα ακεπά
+               και ασκέπαστο αφήσεις το κεφάλι,
+               θα σου τα πάρη τα δυο η ζάλη,
+               κι' αέρας το κορμί σου θα κτυπά.
+               Ανίσως το ποδάρι σου προσέχης
+               και να φροντίζης την καρδιάν ξεχνάς,
+               και πόνους εις τους κόλπους σου θα έχης,
+               Κι' αντί να έχεις ύπνο, θ' αγρυπνάς.
+
+     Διότι ακόμη δεν έγινε εύμορφη γυναίκα να μη κάμη
+     μορφασμούς εις τον καθρέπτην.
+
+ΛΗΡ Όχι! Παράδειγμα εγώ υπομονής να γίνω
+     και ούτε λέξιν θα ειπώ.
+
+     (Εισέρχεται ο ΚΕΝΤ).
+
+ΚΕΝΤ Ποιος είν’ εκεί;
+
+ΓΕΛΩΤ. Ποιος είναι;
+     Ένας σοφός κι ένας τρελλός.
+
+ΚΕΝΤ Αυθέντα, εδώ είσαι;
+     Ως εκ του σκότους τα στοιχειά φοβούνται τέτοιαν
+                                              [νύκτα.
+     Και τα θηρία, που γυρνούν 'ς τα σκότη, ως κ' εκείνα
+     ο θυμωμένος ουρανός τα έχει τρομαγμένα
+     κ' εκρύφθηκαν 'ς τα σπήλαια! Ποτέ  δεν ενθυμούμαι
+     τέτοιαις βρονταίς και αστραπαίς κι' αστροπελέκια
+                                              [τέτοια,
+     τόσην ροήν και βογκητόν βροχής κι' ανεμοζάλης!
+     Να υποφέρη δεν 'μπορεί το σώμα του ανθρώπου
+     τόσον πολύν κατατρεγμόν, ούτε τρομάρα τόσην!
+
+ΛΗΡ Οι παντοδύναμοι θεοί, αυτοί που κάμνουν τούτον
+     τον τρομερόν κατακλυσμόν 'ς τους Ουρανούς επάνω,
+     ας ξεχωρίσουν εις την γην και τους εχθρούς των τώρα!
+     Εσύ, κακούργε που κρατείς εγκλήματα εντός σου
+     κρυμμένα κι' αμαστίγωτα από τον νόμον, τρέμε!
+     Κρύψου και συ, που έβαψες το χέρι σου 'ς το αίμα!
+     Και συ, επίορκε! Και συ, μοιχέ, όπου λαμβάνεις
+     το πρόσχημα της αρετής! Ραγίσου από φόβον
+     εσύ, που παραμόνευες κ' εκαιροφυλακτούσες,
+     επίβουλε, εις άνθρωπον το χέρι να σηκώσης!
+     Εβγάτ' απ' τον κρυψώνα σας, εγκλήματα κρυμμένα,
+     και ήμαρτον φωνάξετε εμπρός 'ς τους κατηγόρους
+     αυτούς εδώ τους φοβερούς! — Εγώ είμ' ένας γέρος
+     'λιγώτερον αμαρτωλός παρά αδικημένος!
+
+ΚΕΝΤ Αλλοίμονον! Μ' ολόγυμνην την κεφαλήν!..Αυθέντα,
+     εδώ κοντά ευρίσκεται μία καλύβα, όπου
+     θα εύρης καταφύγιον απ' την ανεμοζάλην.
+     Έλα εκεί ν' αναπαυθής. Εγώ δε εις το σπίτι
+     πηγαίνω πάλιν το σκληρόν, — σκληρότερον ακόμη
+     κι' απ' τους λιθίνους τοίχους του, και όπου τώρ' ακόμη
+     απ' έξω μ' έκλεισαν, ενώ να σ' εύρω εζητούσα,
+     την θύραν του την άξενην 'πάγω να την ανοίξω
+     διά της βίας!
+
+ΛΗΡ Ήρχισε ο νους μου να σαλεύη.
+
+     (Προς τον Γελωτοποιόν).
+
+     Έλα εδώ, αγόρι μου. — Εκρύωσες, παιδί μου;
+     Κ' εγώ κρυώνω. Τ' άχυρο πού είναι; Δείξε μας το.
+     Είναι παράξενη πολύ η τέχνη της Ανάγκης·
+     τα τιποτένια πράγματα πολύτιμα τα κάμνει.
+     Πού είναι η καλύβα σου; Πτωχέ τρελλέ μου, έλα.
+     Έχω μιαν κώχην 'ς την καρδιά, που σε πονεί, τρελλέ μου!
+
+ΓΕΛΩΤ. (άδων).
+     _Όποιος έχει ολίγον νουν, κι αν τον έχη,
+     όταν πέφτη η βροχή κι ο αέρας μπουμπουνά,
+     πρέπει 'ς την κακή του Μοίρα με υπομονήν ν' αντέχη,
+     επειδή χωρίς βροχή ούτε 'μέρα δεν περνά._
+
+ΛΗΡ Καλά το είπες, ω τρελλέ. — Οδήγει 'ς την καλύβα.
+
+     (Εξέρχονται ο ΛΗΡ και ο ΚΕΝΤ).
+
+ΓΕΛΩΤ. Ας ειπώ πριν φύγω μίαν προφητείαν.
+
+               _Χρήματα παπάδες όταν δεν θα παίρνουν,
+               όταν το κρασί δεν θα το δολώνουν
+               όταν δεν θ' αλλάζουν τους συρμούς οι ράπται,
+               κι όλ' οι δικηγόροι δίκαια θα λέγουν,
+               και κανένας νέος δεν θα κάμνη χρέη
+               κι' ούτε καμμιά γλώσσα θα κακολογή,
+               κι' όπου τρέχει κόσμος δεν θα τρέχουν κλέπται,
+               κι' όταν θα σκορπίζουν χρήματα 'ς τους δρόμους,
+               κι' όταν εκκλησίας μαυλισταί θα κτίζουν,
+               σύγχυσις μεγάλη τότε θα επέλθη
+               εις της Αλβιόνος το βασίλειον.
+               Όποιος ζήση τότε έχει να ιδή
+               ότι με τα πόδια θα βαδίζουν τότε.
+               θα τα προφητεύση ο Μερλίνος ταύτα. (31)
+               Πριν εκείνος έλθη, έζησα εγώ._
+
+     (Εξέρχεται).
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΤΡΙΤΗ
+
+
+
+     Θάλαμος εν τω μεγάρω του Γλόστερ.
+     (Εισέρχονται Ο ΓΛΟΣΤΕΡ και ο
+     ΕΔΜΟΝΔΟΣ).
+
+ΓΛΟΣΤ. Αλλοίμονον, Εδμόνδε, αυτά τα φερσίματα είναι
+     παρά φύσιν. Όταν τους εζήτησα την άδειαν να τον
+     ευσπλαγχνισθώ, μου αφήρεσαν πάσαν εξουσίαν μέσα
+     εις το σπίτι μου. Μ' επρόσταξαν να μη αναφέρω ούτε
+     το όνομά του, να μη μεσιτεύσω δι' αυτόν ούτε ποτέ
+     να τον βοηθήσω με κανένα τρόπον ει δε μη, θα χάσω
+     διά παντός την εύνοιάν των.
+
+ΕΔΜ. Και τω όντι παρά φύσιν και απάνθρωπα!
+
+ΓΛΟΣΤ. Μη σε μέλει! — Μη τύχη και ειπής λέξιν. Οι
+     δούκες εμάλλωσαν. Τρέχει και κάτι χειρότερον ακόμη.
+     Έλαβα γράμμα απόψε.. Να μη μας ακούση κανείς.
+     Το εκλείδωσα το γράμμα. — Έρχεται η ώρα να
+     πληρωθούν τα όσα ο βασιλεύς υπέφερεν απ' αυτούς!
+     Το στράτευμα ήρχισε να φθάνη. Το καθήκον μας είναι
+     να πάρωμεν του βασιλέως το μέρος ημείς. Πηγαίνω
+     να τον εύρω κρυφά και να τον βοηθήσω. Εσύ πήγαινε
+     εις τον δούκα και ομίλησε μαζί του, ώστε να
+     μη το πάρη είδησιν ότι λείπω. Αν σ' ερωτήση πού
+     είμαι, ειπέ ότι είμαι άρρωστος και επλάγιασα. — Και
+     με την ζωήν μου αν έχω να το πληρώσω, όπως μ'
+     εφοβέρισαν, θα τον βοηθήσω τον γέροντα κύριόν μου,
+     τον βασιλέα μου! Έχουν να γίνουν παράδοξα πράγματα,
+     Εδμόνδε, πρόσεχε, σε παρακαλώ!
+
+     (Εξέρχεται).
+
+ΕΔΜ. Αυτήν σου την ευγένειαν ο δούκας θα την μάθη
+     αμέσως τώρα. Θα του 'πω και δι' αυτό το γράμμα..
+     Νομίζω η εκδούλευσις ανταμοιβήν ν' αξίζη,
+     του δε πατρός μου ο χαμός είναι 'δικόν μου κέρδος.
+     Ο νέος ανυψώνεται, όταν ο γέρος πέση!
+
+     (Εξέρχεται).
+
+
+
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΤΕΤΑΡΤΗ
+
+
+
+     Εξοχή. Καλύβη εν τω μέσω αυτής — Η τρικυμία
+     εξακολουθεί.
+     (Εισέρχονται Ο ΛΗΡ, ο ΚΕΝΤ και Ο ΓΕΛΩΤΟΠΟΙΟΣ.)
+
+ΚΕΝΤ Εφθάσαμεν, αυθέντα μου καλέ μου. Έμβα μέσα.
+     Την νύκτα, εις τα ξέσκεπα, με τόσην τρικυμίαν,
+     δεν είναι άνθρωπος ν' αντέχη;
+
+ΛΗΡ Άφησέ με.
+
+ΚΕΝΤ Έμβα, αυθέντα.
+
+ΛΗΡ Την καρδιάν να μου ραγίσης θέλεις;
+
+ΚΕΝΤ Χίλιαις φοραίς καλλίτερα να σπάσω την 'δικήν μου!
+     Έμβα, αυθέντα μου καλέ.
+
+ΛΗΡ Εσύ πολύ το έχεις
+     η τρικυμία η φρικτή αυτή να μας μουσκεύη.
+     Και έχεις δίκαιον, εσύ. Αλλ' όμως, όπου είναι
+     πόνος μεγάλος 'ς της καρδιάς τα βάθη ριζωμένος,
+     ο πόνος ο μικρότερος εντύπωσιν δεν κάμνει (32).
+     Αν 'δής αρκούδα, θα κρυφθής. Αλλ' αν, ενώ την φεύγεις,
+     αγριευμένον πέλαγος εμπρός σου αντικρίσης,
+     θα προτιμήσης να στραφής 'ς τα 'δόντια της αρκούδας.
+     Όπου νους ήσυχος, εκεί ευαίσθητον το σώμα.
+     Αλλά εγώ εις την ψυχήν ανεμοζάλην έχω,
+     που κάθε άλλο αίσθημα και πόνον καταπνίγει,
+     εκτός ενός, οπού πονεί εδώ.., Αχαριστία,
+     αχαριστία των παιδιών προς τον πατέρα! Ήγουν,
+     σαν νάθελε το στόμα μου το χέρι να σπαράξη,
+     οπού του δίδει την τροφήν! Αλλά θα τας παιδεύσω!
+     Δεν χύνω άλλα δάκρυα... Ω! Να με κλείσουν έξω
+     τέτοιαν νυκτιά!... Πέφτε, βροχή! Πέφτε, βροχή,
+                                       [κι' αντέχω!
+     Τέτοιαν αλύπητην νυκτιά! Ρεγάνη, Γονερίλη,
+     εμένα; τον πατέρα σας; που μ' όλην την καρδιάν μου
+     τα πάντα σας εχάρισα;... Ας μη το συλλογούμαι,
+     μη με αυτήν την συλλογήν χάσω τα λογικά μου!
+     Αρκεί! Αρκεί!
+
+ΚΕΝΤ Παρακαλώ, έμβα εδώ, αυθέντα.
+
+ΛΗΡ Πήγαινε συ ν' αναπαυθής. Εγώ 'ς την τρικυμίαν
+     ευρίσκω διασκέδασιν. Μου 'βγάζει απ' τον νουν μου
+     εκείνα που θα μ' έβλαπταν πλειότερον ακόμη.
+     Αλλ' ας έμβω.
+
+     (Προς τον Γελωτοποιόν).
+
+     Έλα συ, παιδί μου· έμβα πρώτος·
+     έλα, ω άστεγε πτωχέ! Θα 'πώ την προσευχήν μου
+     και ύστερα θα κοιμηθώ.
+
+     (Εισέρχεται Ο ΓΕΛΩΤΟΠΟΙΟΣ εις την καλύβην).
+
+ΛΗΡ Εσείς, ξεγυμνωμένοι,
+     εσείς, πτωχοί ελεεινοί, που τ' άσπλαγχνα Στοιχεία
+     σας δέρνουν τώρ' αλύπητα, πώς θα σας προφυλάξουν
+     απ' τον ανεμοστρόβιλον τα τρύπια σας κουρέλια,
+     τα πεινασμένα σας πλευρά, τ' ασκέπαστα κεφάλια;
+     Ω! Δι' αυτά προτίτερα μου έμελλε ολίγον
+     Πιέ το και συ το ιατρικόν, εσύ, Μεγαλειότης, —
+     τα όσα πάσχουν οι πτωχοί και συ δοκίμασέ τα,
+     διά να ρίχνης εις αυτούς τα περισσεύματά σου,
+     και να ιδούν 'ς τον ουρανόν κι' αυτοί δικαιοσύνην!
+
+ΕΔΓΑΡ (εντός της καλύβης).
+     Ω! είναι μια 'μιση οργυιά, μια και μισή! (33)
+
+     (Εξέρχεται εκ της καλύβης έντρομος ο ΓΕΛΩΤΟΠΟΙΟΣ).
+
+ΓΕΛΩΤ. Παππού μου,
+     έχει δαιμόνια εκεί, μη τύχη κ' έμβης μέσα!
+     βοήθεια!
+
+ΚΕΝΤ Δος το χέρι σου. — Μέσα εκεί ποιος είναι;
+
+ΓΕΛΩΤ. Δαιμόνιον! Δαιμόνιον!
+
+ΚΕΝΤ (προχωρών προς την θύραν της καλύβης).
+     Εσύ τι πράγμα είσαι,
+     που μέσα 'ς τ' άχυρα βογκάς; Ποιος είσαι; Έβγα έξω!
+
+     (Εξέρχεται ο ΕΔΓΑΡ μετημφιεσμένος ως παράφρων).
+
+ΕΔΓΑΡ Φευγιό! φευγιό! Ο Σατανάς μ' επήρε το κατόπιν.
+
+     »Μέσ' 'ς τα κλαδιά της μυρσινιάς ο άνεμος σφυρίζει!«
+
+     Ζεστοκοπήσου, αν 'μπορής, 'ς το κρύο σου κρεββάτι.
+
+ΛΗΡ Και συ 'ς τας θυγατέρας σου εχάρισες τα πάντα,
+     ώστε κατήντησες εδώ;
+
+ΕΔΓΑΡ Ποίος θα τον ελεήση τον τρελλόν; Τον έκαμαν τα
+     δαιμόνια κ' επέρασε φωτιαίς και φλόγες, ρευματιές και
+     καταβόθραις, βάλτους και βούρκους. Του έβαλαν
+     μαχαίρια κάτω από το προσκέφαλό του και σχοινιά κάτω
+     από το στασίδι του (34). Του έρριξαν ποντικοφάρμακο
+     μέσα εις το φαγί του. Του εφούσκωσαν τα μυαλά και
+     τον έκαμαν να καβαλλικεύση κόκκινο άλογο και να
+     περνά γεφύρια, τέσσαρα δάκτυλα στενά, και να κυνηγά
+     τον ίσκιο του, ωσάν να ήθελε να πιάση ένα προδότην. —
+     Ο Θεός να σου φυλάγη και τας πέντε σου
+     αισθήσεις. — Ο τρελλός κρυώνει. Ω! το τέ, το τέ,
+     το τέ! — Ο θεός να σε φυλάγη από ανεμοστρόβιλον,
+     από αστεροκτύπημα και από βάσκαμμα! Ελέησέ
+     τον τον τρελλόν, οπού τον βασανίζουν τα δαιμόνια,
+     Να τα! Εδώ είναι τώρα, κ' εκεί, κ' εδώ!
+     Η τρικυμία εξακολουθεί.
+
+ΛΗΡ Αι θυγατέρες του τον έφεραν και τούτον εις αυτήν την
+     κατάστασιν; — Όλα ταις τα έδωκες; Δεν εκράτησες
+     τίποτε διά τον εαυτόν σου;
+
+ΓΕΛΩΤ. Εκράτησεν ένα χράμι. Ει δε, θα ήτον εντροπή,
+     να τον βλέπωμεν.
+
+ΛΗΡ Όσα κι' αν κρέμανται δεινά επάνω 'ς τον αιθέρα
+     να τιμωρήσουν έτοιμα τα κρίματα του ανθρώπου,
+     να πέσουν εις ταις κόραις σου!
+
+ΚΕΝΤ Κόραις αυτός δεν έχει.
+
+ΛΗΡ Σου πρέπει, ψεύτη, θάνατος! Τι άλλο ημπορούσε,
+     εκτός παιδί αχάριστο, εδώ να τον κρημνίση;
+     Συρμός μην είναι, οι γονείς οι αποκηρυγμένοι
+     να μην ευρίσκουν έλεος 'ς την ίδιαν των την σάρκα;
+     Τ' αξίζουν να παιδεύωνται· διότι πελεκάνους (35)
+     εγέννησεν η σάρκα των και όχι θυγατέρας!
+
+ΕΔΓΑΡ Επελεκούσε πέτραις πετροπελεκητής,
+                  Αλλοί, αλλού, αλλοί, αλλοί, αλλού! (36)
+
+ΓΕΛΩΤ. Το κρύο το αποψινό θα μας κάμη όλους να τα χάσωμεν.
+
+ΕΔΓΑΡ Φυλάγου από κακά δαιμόνια. Τίμα τους γονείς σου.
+     Βάστα τον λόγον σου. Μη επιορκήσης. Μη μοιχεύσης.
+     Μη επιθυμήσης ματαιότητα... Κρυώνει ο τρελλός.
+
+ΛΗΡ Τι έκαμνες προτίτερα;
+
+ΕΔΓΑΡ Έκαμνα την αγάπην και ήμουν φανταγμένος και
+     σώμα και ψυχήν. Εσγούραινα τα μαλλιά μου, είχα
+     'ς το σκιάδι μου το χειρόφτι της αγαπητικής μου και
+     ευχαριστούσα τας επιθυμίας της. Κάθε μου λέξις ήτο
+     και όρκος, και τον επατούσα αμέσως ενώπιον του
+     Ουρανού. Αγαπούσα πολύ το κρασί· και ακόμη
+     περισσότερον τα τυχηρά παιγνίδια. Εξεπερνούσα και
+     Τούρκον εις την ερωτομανίαν. Είχα καρδίαν άπιστου, αυτί
+     προδότου, χέρι φονηά. Ήμουν χοίρος εις την ακαμωσιά,
+     αλωπού εις την κατεργαριά, λύκος εις την αχορταγιά,
+     σκύλος εις το λύσσασμα, λέων 'ς το κυνήγημα. Κύτταξε
+     μη σε πλανέση τρίξιμο παπουτσιού ή μεταξωτού
+     φορέματος και πέσης εις χέρια γυναικός. Έχε μακρυά
+     από καταγώγια το ποδάρι σου και το χέρι σου έξω
+     από κατάστιχα τοκογλύφων, και τότε, δεν έχεις να
+     φοβηθής τα δαιμόνια. Και όμως,
+     μέσ' 'ς τα κλαδιά της μυρσινιάς ο άνεμος σφυρίζει.
+     Φωνάζει σουμ, μουμ, νονί! Δέλφινα, παιδί μου, παιδί
+     μου, σέσα! (37) Άφες τον κι' ας τρέχη.
+
+     (Η τρικυμία εξακολουθεί).
+
+ΛΗΡ Καλλίτερα να σ' εσκέπαζεν η πλάκα του τάφου, παρά
+     να υποφέρης μ' ασκέπαστο κεφάλι των Ουρανών την
+     καταδρομήν! — Αυτό λοιπόν είναι ο άνθρωπος; Ιδέ τον!
+     Εσύ δεν χρεωστείς ούτε μετάξι εις σκουλήκι ούτε δέρμα
+     εις ζώον ούτε μαλλί εις πρόβατον ούτε μυρωδικό εις
+     μοσχοποντικόν! Ημείς οι τρεις είμεθα τεχνητοί άνθρωποι.
+     Συ είσαι ο φυσικός! Ο σωστός άνθρωπος είναι
+     καθώς εσένα· είναι ζώον γυμνόν και κακορρίζικον,
+      — δικράνι και τίποτε περισσότερον! (Σχίζων τα φορέματά
+     του). Έξω, έξω τα περιττά!· Έλα ξεκούμβωσέ με.
+
+ΓΕΛΩΤ. Ησύχασε, παππού. Ησύχασε και δεν είναι καιρός
+     διά κολύμβημα. Αν είχαμεν ολίγην φωτιάν εις αυτόν
+     εδώ τον αγριόκαμπον, θα ήτον ωσάν την καρδιάν ενός
+     παραλυμένου γέρου: — μια μικρή σπίθα εις ένα μέρος
+     και όλον το επίλοιπον σώμα παγωμένον. — Κύτταξε
+     εκεί! Μια φωτιά περπατεί κ' έρχεται κοντά μας. (38)
+
+ΕΔΓΑΡ Δαιμόνιον είναι αυτό που έρχεται! Το βλέπεις;
+     Εβγαίνει έξω, αφού σημάνη ο εσπερινός, και περπατεί
+     έως, να πρωτοκράξη ο πετεινός. Αυτό φέρνει
+     τον καταρράκτην και το αλλοιθώρισμα και τα λαγώχειλα.
+     Αυτό σαπίζει το σιτάρι και βασανίζει τα δυστυχισμένα
+     πλάσματα της γης! (39)
+
+ΚΕΝΤ Πώς είσαι, αυθέντα μου;
+
+     (Εισέρχεται ο ΓΛΟΣΤΕΡ φέρων δάδα).
+
+ΛΗΡ Ποίος είναι αυτός;
+
+ΚΕΝΤ Ποίος είν' εκεί; Τι θέλεις εδώ;
+
+ΓΛΟΣΤ. Τι άνθρωποι είσθε σεις; Πώς σας λέγουν;
+
+ΕΔΓΑΡ Εγώ είμαι ο καϋμένος ο τρελλός, οπού τρώγει
+     βαθρακούς και σαμμιαμίθια· που, όταν τον βασανίζουν
+     τα δαιμόνια και τον φρενιάζουν, τρώγει την σβουνιά
+     και ποντικούς και πνιγμένους σκύλους και πίνει την
+     πράσινην σκέπην από τα στεκάμενα νερά· που τον
+     διώχνουν με ραβδισμούς από ενορίαν εις ενορίαν και
+     τον καθίζουν εις τον φάλαγγα και εις την φυλακήν.
+     και όμως ήτο καιρός που είχε τρεις φορεσιάς ν'
+     αλλάξη κ' έξ υποκάμισα και άλογο να καβαλλικεύη
+     και σπαθί εις την μέσην του.
+
+               _Όμως ποντικοί κι άλλα των αλλών
+               τώρα επτά χρόνια τρέφουν τον τρελλόν_
+
+     Φυλάξου από αυτόν, που με κυνηγά. Ησύχασε,
+     δαιμόνιον! Σιώπα!
+
+ΓΛΟΣΤ. 'Σ αυτήν εδώ την συντροφιάν κατήντησες, αυθέντα;
+
+ΕΔΓΑΡ Είναι τρανός και φοβερός ο βασιλεύς του σκότους.
+     Μοδόν τον λέγουν και Μαχού! (40)
+
+ΓΛΟΣΤ. Αυθέντα, τα παιδιά μας,
+     η σάρκα και το αίμα μας, επήραν κακόν δρόμον
+     και κατατρέχουν τους γονείς!
+
+ΕΔΓΑΡ Αχ! ο τρελλός κρυώνει!
+
+ΓΛΟΣΤ. Έλα μαζί μου. Δεν 'μπορώ εγώ να υπακούσω
+     'ς τ' απάνθρωπα προστάγματα των δυο σου θυγατέρων.
+     Μ' επρόσταξαν, αυθέντα μου, να σε αφήσω έξω
+     εις της νυκτός το έλεος και της ανεμοζάλης.
+     Πλην δεν τας ελογάριασα, κ' ήλθα εδώ να σ' εύρω
+     κ' εις μέρος όπου φαγητόν και ζέστη σε προσμένει
+     να σ' οδηγήσω.
+
+ΛΗΡ Άφησε να ομιλήσω πρώτα
+     με τούτον τον φιλόσοφον. — Παρακαλώ, ειπέ μου,
+     ο κεραυνός πώς γίνεται;
+
+ΚΕΝΤ Την προσφοράν του δέξου
+     και πήγαινε, αυθέντα μου, εκεί όπου σου λέγει.
+
+ΛΗΡ Θα 'πω με τούτον τον σοφόν Θηβαίον δύο λόγια,
+      — Ειπέ μου, τι εσπούδασες;
+
+ΕΔΓΑΡ Τον διάβολον να φεύγω
+     και να σκοτώνω ποντικούς.
+
+ΛΗΡ Να σ' ερωτήσω θέλω
+     κάτι κρυφόν.
+
+ΚΕΝΤ (προς τον Γλόστερ).
+     Ω, πείσε τον να σε ακολουθήση,
+     καλέ μου άρχον! Ήρχισε ο νους του να σαλεύη.
+
+ΓΛΟΣΤ. Και μη δεν έχει αφορμήν; Τον θάνατόν του θέλουν
+     αι δύο θυγατέρες του! — Αχ, Κεντ καλέ, πού είσαι;
+     Καλά τα επρομάντευες, εξόριστε καϋμένε! —
+     Του βασιλέως μας ο νους εσάλευσε, μου λέγεις·
+     αλλά κ' εγώ που σου 'μιλώ να τρελλαθώ κοντεύω.
+     Ο υιός μου... πλην τον έδιωξα! Παιδί μου δεν τον
+                                               [θέλω!
+     Να με σκοτώση 'θέλησε. Τον αγαπούσα, φίλε,
+     δεν δύναται πλειότερον πατέρας ν' αγαπήση!
+     Αληθινά η λύπη μου εσάλευσε τον νουν μου
+
+     (Τρικυμία).
+
+     Ω! τι νυκτιά! Παρακαλώ, αυθέντα, άκουσέ με
+
+ΛΗΡ Συμπάθησέ με. — Λέγε συ, καλέ φιλόσοφέ μου.
+
+ΕΔΓΑΡ Ω! πώς κρυώνει ο τρελλός!
+
+ΓΛΟΣΤ.(Προς τον Έδγαρ).
+     Εις την καλύβα μέσα
+     πήγαινε συ, να ζεσταθής.
+
+ΛΗΡ Όλοι εκεί ελάτε!
+
+ΚΕΝΤ. Έλ' απ' εδώ, αυθέντα μου.
+
+ΛΗΡ Μ' αυτόν εγώ πηγαίνω·
+     μαζί με τον φιλόσοφον.
+
+ΚΕΝΤ (προς τον Γλόστερ).
+     Ας γίνη ό,τι θέλει.
+     Άφησ' αυθέντα μου, κι' αυτόν μαζί του να τον πάρη.
+
+ΓΛΟΣΤ. (προς τον Ληρ).
+     Εάν τον θέλης, πάρε τον.
+
+ΚΕΝΤ (προς τον Έδγαρ).
+     Έλα και συ μαζί μας.
+
+ΛΗΡ Έλ', Αθηναίε!
+
+ΓΛΟΣΤ. Σιωπή! Σιγά, σιγά! Ελάτε!
+
+ΕΔΓΑΡ
+               _Και ήτον 'ς τον πύργον σκοτάδι πυκνό,
+     κ' εμβαίνει και κράζει: ω φάι, φουμ, φω,
+     ανθρώπινο αίμα μυρίζει εδώ!_
+
+     (Εξέρχονται.)
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΠΕΜΠΤΗ
+
+
+
+     Θάλαμος εν τω μεγάρω του Γλόστερ.
+     (Εισέρχονται ο ΔΟΥΞ της ΚΟΡΝΟΥΑΛΛΗΣ και ο ΕΔΜΟΝΔΟΣ).
+
+ΚΟΡΝ. Θα τον εκδικηθώ πριν φύγω απ' εδώ!
+
+ΕΔΜ. Τρομάζω, αυθέντα μου, όταν συλλογίζομαι πόσον θα
+     κατηγορηθώ, διότι εθυσίασα εις το καθήκον τα αισθήματά
+     μου.
+
+ΚΟΡΝ. Το βλέπω τώρα, ότι δεν ήτο μόνον η φυσική του
+     αδελφού σου κακοήθεια, εάν ηθέλησε να σκοτώση τον
+     πατέρα του. Η κακία του πατρός σου του έδωκεν
+     αφορμήν.
+
+ΕΔΜ. Πώς με κατατρέχει η τύχη! Να μετανοώ, διότι κάμνω
+     εκείνο, το οποίον έχω χρέος να κάμω!... Ιδού
+     το γράμμα, οπού μου έλεγε. Αυτό αποδεικνύει, ότι
+     είναι συνεννοημένος και σύμφωνος με τον Γάλλον. Ω
+     θεοί! Ας μην εγίνετο η προδοσία αύτη. Ή τουλάχιστον,
+     ας μην είχα εγώ να την καταδώσω!
+
+ΚΟΡΝ. Έλα μαζί μου εις την δούκισσαν.
+
+ΕΔΜ. Εάν είναι αληθινά όσα γράφει εδώ, το πράγμα είναι
+     σπουδαίον.
+
+ΚΟΡΝ. Αληθινά ή ψεύματα, αυτά σ' έκαμαν εσένα κόμητα
+     του Γλόστερ. Εξέτασε να μάθης πού είναι ο πατέρας
+     σου διά να τον συλλάβωμεν.
+
+ΕΔΜ. (καθ' εαυτόν).
+     (Αν τον εύρουν, ενώ βοηθεί τον βασιλέα, θ' αυξήσουν
+     αι υποψίαι εναντίον του). — Θα κάμω το χρέος μου,
+     αυθέντα, όσον και αν με καίη ο πόλεμος μεταξύ χρέους
+     και συγγενείας.
+
+ΚΟΡΝ. Έχω όλα τα πιστά εις εσένα, και θα εύρης εις εμέ
+     πατέρα καλλίτερον από εκείνον οπού σ' εγέννησε.
+
+     (Απέρχονται).
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΕΚΤΗ
+
+
+
+     Θάλαμος εν οικία αγροτική, πλησίον
+     του μεγάρου Γλόστερ.
+     (Εισέρχονται ο ΓΛΟΣΤΕΡ, ο ΛΗΡ, ο ΚΕΝΤ, ο ΓΕΛΩΤΟΠΟΙΟΣ
+     και ο ΕΔΓΑΡ).
+
+ΓΛΟΣΤ. Εδώ είναι καλλίτερα παρά έξω εις τ' ανοικτά.
+     Ευχαριστήσου με το ολίγον, αυθέντα μου. Θα προσπαθήσω
+     να σου προμηθεύσω κάποιαν ανάπαυσιν,
+     όπως ειμπορέσω, Δεν θ' αργήσω να επιστρέψω.
+
+ΚΕΝΤ Δεν ημπόρεσε ο νους του ν' αντέξη εις τα όσα υπέφερε.
+      — Οι θεοί, φίλε, να σου πληρώσουν την καλωσύνην σου.
+
+     (Εξέρχεται ο ΓΛΟΣΤΕΡ).
+
+ΕΔΓΑΡ Ο Σατανάς με φωνάζει και μου λέγει, ότι ο Νέρων
+     ψαρεύει εις την λίμνην του σκότους. — (Προς τον
+     Γελωτοποιόν). Εσύ, αθώε, κάμε την προσευχήν σου και
+     φυλάγου από τα δαιμόνια.
+
+ΓΕΛΩΤ. Ειπέ μου, παππού, τι πράγμα είναι ο τρελλός;
+     Είναι από το αρχοντολόγι ή από τον λαόν;
+
+ΛΗΡ. Είναι βασιλεύς! Βασιλεύς!
+
+ΓΕΛΩΤ. Όχι. Είναι άνθρωπος του λαού, και ο υιός του
+     αρχόνταινε. Διότι μόνον ένας τρελλός ημπορεί ν' αφήση
+     τον υιόν του να γίνη άρχοντας προτίτερα από τον
+     πατέρα του.
+
+ΛΗΡ Να είχα χίλιους δαίμονας με σούβλαις πυρωμέναις,
+     με άγρια σφυρίγματα επάνω των να πέσουν!
+
+ΕΔΓΑΡ Μου δαγκάνουν την ράχην τα βρωμοδαιμόνια.
+
+ΓΕΛΩΤ. Τρελλός είναι όποιος εμπιστεύεται εις την ημερότητα
+     του λύκου, εις την υγείαν του αλόγου, εις την
+     αγάπην ενός παιδιού και εις τους όρκους μιας πόρνης.
+
+ΛΗΡ. Το απεφάσισα! Ιδού. Τας εγκαλώ εμπρός σας.
+
+     (Προς τον Έδγαρ).
+
+     Έλα, σοφέ μου δικαστά. Κάθισ' εδώ να κρίνης.
+
+     (Προς τον Γελωτοποιόν).
+
+     Συ λογιώτατε, εδώ. — Ελάτε, αλεπούδες!
+
+ΕΔΓΑΡ. Ιδέ τον, πώς εγούρλωσε τα 'μάτια και κυττάζει.
+     Και συ, κυρία, βλέπε τον. — Ποιος θα γελάση πρώτος; (41)
+
+               Έλα 'ς το ποτάμι, 'μάτια μου, να μ' εύρης.
+
+ΓΕΛΩΤ  Είναι τρυπημένο το μονόξυλό της
+                    και να τον φωνάξη δεν τολμά
+                    να σου 'πή τον λόγον που δεν έρχεται.
+
+ΕΔΓΑΡ Το βρωμοδαιμόνιον κυνηγά τον κακόμοιρον τον τρελλόν
+     και κάμνει την φωνήν του αηδονιού. Ο διάβολος
+     φωνάζει μέσα εις τα έντερα του τρελλού και γυρεύει
+     να του δώσουν δύο ψαράκια να φάγη. Μη φωνάζης,
+     μαύρε άγγελε, και δεν έχω να σου δώσω να φάγης.
+
+ΚΕΝΤ Τι έχεις, ω αυθέντα μου; Τι βλέπεις και θαυμάζεις;
+     Εδώ 'ς το στρώμα πλάγιασε ν' αναπαυθής ολίγον.
+
+ΛΗΡ Την κρίσιν πρώτα να ιδώ. Οι μάρτυρες ας έλθουν!
+
+     (Τω Έδγαρ).
+
+     Συ, που φορείς κριτού στολήν, 'ς την μέσην να καθίσης.
+
+     (Προς τον Γελωτοποιόν).
+
+     Εις το πλευρόν του κάθισε και συ, συνάδελφέ του.
+
+     (Προς τον Κεντ).
+
+     Κάθου 'ς το πλάγι των και συ. Μ' αυτούς και συ θα
+     κρίνης.
+
+ΕΔΓΑΡ Να κάμωμεν δικαιοκρισίαν.
+
+               Ξύπνα, βοσκέ μου, και μην κοιμάσαι.
+               Πατούν τα στάχυα τα πρόβατά σου.
+               Δεν τα σφυρίζεις νάλθουν σιμά σου;
+               Ή τον δραγάτην δεν τον φοβάσαι;
+
+      Πρρρ! Η γάτα είναι στακτιά.!
+
+ΛΗΡ Πρώτη αυτή να κριθή. Είναι η Γονερίλη. Ορκίζομαι
+     ενώπιον του σεβαστού τούτου δικαστηρίου, ότι έδιωξε
+     με ταις κλωτσιαίς τον δυστυχή τον βασιλέα τον πατέρα
+     της.
+
+ΓΕΛΩΤ. Πλησίασε, κυρία! Τ' όνομά σου είναι Γονερίλη;
+
+ΛΗΡ Δεν ημπορεί να το αρνηθή.
+
+ΓΕΛΩΤ. Να με συμπαθήσης. Σε πήρα διά σκαμνί.
+
+ΛΗΡ Ιδού κ' η άλλη. Μαρτυρούν τι έχει 'ς την καρδιά της
+     τα βλέμματά της τα λοξά. — Θα φύγη! Πιάσετέ την!
+     'Σ τα όπλα! Ω! σπαθιά, φωτιά!...Σας έχει πληρωμένους!
+     Διεφθαρμένε δικαστά, πώς άφησες να φύγη;
+
+ΕΔΓΑΡ Να ευλογήσουν οι θεοί τας πέντε σου αισθήσεις!
+
+ΚΕΝΤ Ω θλίψις! Κ' η υπομονή, αυθέντα μου, πού είναι,
+     που εσυχνοκαυχήθηκες ποτέ να μη την χάσης;
+
+ΕΔΓΑΡ (καθ' εαυτόν)
+     Δεν ημπορώ να κρατηθώ από την λύπην πλέον
+     Φοβούμαι μήπως προδοθώ από τα δάκρυά μου.
+
+ΛΗΡ Να τα σκυλάκια! τα σκυλιά! Ιδέ τα, πώς γαυγίζουν!
+
+ΕΔΓΑΡ Τώρα να τα δώση κατακεφαλιαίς ο τρελλός. Έξω
+     απ' εδώ, βρωμόσκυλα (42) Εμπρός! δρόμον! Πηγαίνωμεν
+     εις εορταίς και πανηγύρια! Καϋμένε τρελλέ,
+     εστέγνωσε το βούκινό σου και δεν αξίζει πλέον.
+
+ΛΗΡ Ας την κόψουν λοιπόν την Ρεγάνην, να ιδούν από
+     τι είναι καμωμένη η καρδιά της. Ποίος είναι ο λόγος,
+     οπού σκληρύνεται τόσον η καρδιά της; (Προς τον Έδγαρ).
+     Εσένα σε κρατώ, να είσαι ένας από τους εκατόν μου.
+     Τα φορέματά σου μόνον δεν μου αρέσουν. Θα μου ειπής
+     ότι είναι περσικά. Καλλίτερα όμως να τ' αλλάξης.
+
+ΚΕΝΤ Καλέ αυθέντα, πλάγιασε. Ολίγον αναπαύσου.
+
+ΛΗΡ Σιώπα. Μη κάμνεις ταραχήν.
+
+     (Κατακλίνεται επί στρωμνής.)
+
+     Κουκούλωσέ με τώρα,
+     Καλά καλά! Και αύριον, πρωί πρωί, δειπνούμεν.
+
+ΓΕΛΩΤ. Καλά! Λοιπόν θα κοιμηθώ κ' εγώ το μεσημέρι,
+
+     (Επανέρχεται ο ΓΛΟΣΤΕΡ).
+
+ΓΛΟΣΤ. (προς τον ΚΕΝΤ).
+     Φίλ', ένα λόγον να σου 'πω. Ο βασιλεύς πού είναι;
+
+ΚΕΝΤ Μη τον ταράξης. Είν' εκεί. Χαμένος είν' ο νους του.
+
+ΓΛΟΣΤ. Καλέ μου φίλε, σηκωτόν 'ς τα χέρια να τον πάρης.
+     Τα μυστικά των ήκουσα· να τον σκοτώσουν θέλουν!
+     Φορείον έχω έτοιμον εδώ απ' έξω. Έλα,
+     αμέσως τώρα πάρε τον και πήγαινε 'ς το Δούβρον (43).
+     Θα εύρης και υποδοχήν εκεί και προστασίαν.
+     Σου λέγω, πάρε τον ευθύς! Μη στέκεσαι, διότι
+     και η ζωή του θα χαθή 'ς ολίγον, κ' η ζωή σου,
+     μαζί με όσους ευρεθούν να τον διαφεντεύσουν.
+     Ω! σήκωσέ τον, πάρε τον και ακολούθησέ με
+     σας έχω έτοιμα εδώ τα μέσα της φυγής σας.
+
+ΚΕΝΤ Ιδέ. Απεκοιμήθηκε η κουρασμένη φύσις.
+     Θα ήτον ίσως βάλσαμον αυτός ο ύπνος τώρα
+     'ς τον κλονισμένον του τον νουν. Πώς νάλθη θεραπεία,
+     εάν και περιποίησις κι' ανάπαυσις του λείπη;
+
+     (Προς τον Γελωτοποιόν).
+
+     Βοήθησέ με συ εδώ να τον ανασηκώσω,
+     Μαζί μας έλα.
+
+
+ΓΛΟΣΤ. Γρήγορα. Ελάτε! μην αργείτε!
+
+     (Εισέρχονται ο ΚΕΝΤ, ο ΓΛΟΣΤΕΡ και ο ΓΕΛΩΤΟΠΟΙΟΣ)
+     φέροντες τον ΛΗΡ).
+
+ΕΔΓΑΡ Όταν πονούν, καθώς ημάς, και οι καλλίτεροί μας,
+     μας φαίνετ' ελαφρότερος ο ιδικός μας πόνος.
+     Αν πάσχη μόνος του κανείς, πονεί διπλά ο νους του,
+     ενώ θυμάται τ' αγαθά της παλαιάς ζωής του.
+     Αλλά το βάρος της ψυχής πολύ ολιγοστεύει,
+     αν έχη η λύπη συντροφιάν κ' ο πόνος έχη ταίρι.
+     Πόσον κ' εγώ υποφερτήν την συμφοράν μου βλέπω,
+     αφού ελύγισε τον Ληρ εκείνο που με γέρνει!
+     Αυτός απέκτησε παιδιά, είχα κ' εγώ πατέρα!
+     Κρύψου, τρελλέ, και κύτταζε τι γίνεται 'ς τον κόσμον.
+     και τότε μόνον να φανής, όταν η ψεύτρα φήμη
+     που τ' όνομά σου το κακόν εξευτελίζει τώρα,
+     πεισθή ότι 'πλανήθηκε και σε καλέση 'πίσω. —
+     Απόψε ό,τι κι' αν συμβή, ο βασιλεύς γλυτώνει.
+     Πρόσεχε τώρα. Προσοχή!
+
+     (Απέρχεται).
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΕΒΔΟΜΗ
+
+
+
+     Εν τω μεγάρω του Γλόστερ.
+     (Εισέρχονται ο ΔΟΥΞ ΚΟΡΝΟΥΑΛΛΗΣ, η ΡΕΓΑΝΗ,
+     η ΓΟΝΕΡΙΛΗ, ο ΕΔΜΟΝΔΟΣ και υπηρέται).
+
+ΚΟΡΝ. (προς την Γονερίλην).
+     Μη χάνεις καιρόν· πήγαινε να εύρης τον άνδρα σου,
+     Δείξε του αυτό το γράμμα. Τα γαλλικά στρατεύματα
+     έφθασαν. — Πηγαίνετε σεις να μου εύρετε τον Γλόστερ
+     τον προδότην.
+
+     (Εξέρχονταί τινες των υπηρετών).
+
+ΡΕΓ. Να τον κρεμάσης αμέσως!
+
+ΓΟΝΕΡ. Να τον τυφλώσης!
+
+ΚΟΡΝ. Αφήσετέ τον εις την οργήν μου. — Εδμόνδε, συνόδευσε
+     την αδελφήν μας. Καλλίτερα να μην είσαι παρών
+     τώρα οπού θα εκδικηθώ τον προδότην τον πατέρα
+     σου! Παρακίνησε τον δούκα, εκεί όπου πηγαίνεις, να
+     ετοιμασθή το ταχύτερον. Εις τούτο καταγίνομαι κ'
+     εγώ. Θα φροντίσω να έχωμεν συχνήν και τακτικήν
+     συγκοινωνίαν. Υγίαινε, αγαπητή μου αδελφή. Εις
+     το καλόν, Γλόστερ.
+
+     (Εισέρχεται ο ΟΣΒΑΛΔΟΣ).
+
+     Τι νέα; Πού είναι ο βασιλεύς;
+
+ΟΣΒ. Τον εφυγάδευσ' απ' εδώ ο Γλόστερ. Εις την θύραν
+     Ιππόται τον επρόσμεναν, έως τριανταπέντε,
+     και μ' άλλους άρχοντας μαζί επήγαν εις το Δούβρον,
+     όπου ελπίζουν φίλους των να εύρουν ωπλισμένους.
+
+ΚΟΡΝ. Της αδελφής μου τ' άλογα ετοίμασε αμέσως.
+
+ΓΟΝΕΡ. Υγίαινε, αυθέντα μου, υγίαιν', αδελφή μου!
+
+     (Απέρχονται η ΓΟΝΕΡΙΛΗ και ο ΕΔΜΟΝΔΟΣ).
+
+ΚΟΡΝ. Πηγαίνετε να εύρετε τον Γλόστερ τον προδότην
+     'σάν κλέπτην να τον δέσετε κ' εμπρός μας φέρετέ τον!
+
+     (Εξέρχονται υπηρέται τινές).
+
+     Δεν ημπορώ εις θάνατον να τον καταδικάσω,
+     αφού δεν έχω πρόσχημα δικαιοσύνης κάπως,
+     αλλ' η οργή μου ημπορεί να κορεσθή αλλέως!
+     Ο κόσμος ίσως με μεμφθή, αλλά να μ' εμποδίση
+     δεν ημπορεί! Ποιος έρχεται; — Α! Ο προδότης είναι!
+
+     (Εισέρχονται ΥΠΗΡΕΤΑΙ οδηγούντες τον ΓΛΟΣΤΕΡ).
+
+ΡΕΓ. Εκείνος είναι! — Αλεπού!
+
+ΚΟΡΝ. Τα χέρια τ' αχαμνά του
+     σφικτά να του τα δέσετε!
+
+ΓΛΟΣΤ. Ποιος είναι ο σκοπός σας;
+     Είσθε 'ς το σπίτι μου εδώ· μη το ξεχνάτε, φίλοι.
+     Μη κάμετε το άδικον, ω φίλοι!
+
+ΚΟΡΝ. Δέσετέ τον!
+     Ακούετε;
+
+ΡΕΓ. Σφικτά, σφικτά! — Αναίσχυντε, προδότη!
+
+     (Οι υπηρέται δένουν τας χείρας του ΓΛΟΣΤΕΡ).
+
+ΓΛΟΣΤ. Ω άσπλαγχνη, δεν είμ' εγώ προδότης.
+
+ΚΟΡΝ. Δέσετέ τον
+     εδώ, επάνω 'ς το σκαμνί. Αχρείε θα σε μάθω...
+
+     (Η ΡΕΓΑΝΗ σπαράσσει την γενειάδα του ΓΛΟΣΤΕΡ).
+
+ΓΛΟΣΤ. Μα τους θεούς, είν' αίσχος σου να μου τραβάς τα
+     γένεια!
+
+ΡΕΓ. Προδότη! Δεν εντρέπεσαι ταις άσπραις σου ταις τρίχες!
+
+ΓΛΟΣΤ. Αι τρίχες, οπού μου τραβάς απ' τ' άσπρα μου τα
+                                              [γένεια,
+     θα ζωντανεύσουν, άσπλαγχνη, να σε καταδικάσουν!
+     Εδώ σας 'φιλοξένησα! Τα ληστρικά σας χέρια
+     τον φίλον, που σας δέχεται, θα τον κατασπαράξουν;
+     Τι θέλετε;
+
+ΚΟΡΝ. Να μας ειπής τι γράμματα σου ήλθαν
+     από τον Γάλλον:
+
+ΡΕΓ. Ξάστερα ν' αποκριθής, διότι
+     τα πάντα τα γνωρίζομεν.
+
+ΚΟΡΝ. Τι συμφωνίας έχεις
+     με τον εχθρόν, που έφθασε εις τα παράλιά μας;
+
+ΡΕΓ. Εις τίνος χέρια έστειλες τον γέροντα; — Ομίλει!
+
+ΓΛΟΣΤ. Έλαβα γράμματα εδώ, αυτό είν' η αλήθεια
+     αλλά δεν μ' ενοχοποιούν, κι' από εχθρόν δεν ήλθαν,
+     έρχοντ' από ουδέτερον.
+
+ΚΟΡΝ. Ω πονηρέ!
+
+ΡΕΓ. Ω ψεύτη!
+
+ΚΟΡΝ. Και πού τον έστειλες τον Ληρ;
+
+ΓΛΟΣΤ. 'Σ το Δούβρον.
+
+ΡΕΓ. Α! 'ς το Δούβρον!
+     Και πώς το έκαμες αυτό; Δεν είχες προσταγήν μας...
+
+ΚΟΡΝ. Πώς εις το Δούβρον; — Άφες τον ν' αποκριθή εις τούτο.
+
+ΓΛΟΣΤ. Δεμένον χειροπόδαρα μ' έχετ' εδώ! Κτυπάτε!
+
+ΡΕΓ. 'Σ το Δούβρον πώς τον έστειλες και διατί;
+
+ΓΛΟΣΤ. Διότι
+     δεν ήθελα με τ' άσπλαγχνα τα 'νύχια σου να βλέπω
+     να ξερριζώνης τα πτωχά, τα γέρικά του 'μάτια!
+     Και την σκληρήν σου αδελφήν δεν ήθελα ν' αφήσω
+     εις την χρισμένην σάρκα του να χώνη λύκου 'δόντια!
+     Την νύκτα την ολόμαυρην, οπού η τρικυμία
+     'κτυπούσε το ασκέπαστο κεφάλι του, θαρρούσες
+     πως θα φουσκώση η θάλασσα ως τ' ουρανού τα ύψη,
+     να σβήση με τα κύματα τα πυρωμέν' αστέρια!
+     Αλλά επλήθαιν' η βροχή από τα δάκρυά του!
+     Αν ήρχοντο 'ς την θύραν σου και λύκοι να ουρλιάζουν
+     την νύκτα εκείνην την φρικτήν, όσον σκληρή κι' αν είσαι,
+     θα έκραζες 'ς τους δούλους σου: ανοίξατε την θύραν!
+     Αλλ' όμως η Εκδίκησις θ' απλώση τα πτερά της!
+     Θα την ιδώ τέτοια παιδιά να τα πλακώση...
+
+ΚΟΡΝ. Όχι!
+     Ποτέ σου δεν θα το ιδής! — Κρατείτε το σκαμνί του. —
+     Εγώ μέσα 'ς τα 'μάτια σου την πτέρναν μου θα χώσω! (44)
+
+ΓΛΟΣΤ. Όποιος γηράματα καλά επιθυμεί να έχη,
+     βοήθειά μου! Ω θεοί! Ω φρίκη!
+
+ΡΕΓ. Τόνα 'μάτι
+     αναγελά το άλλο του. Τυφλώσετε και τ' άλλο.
+
+ΚΟΡΝ. Εάν ιδής εκδίκησιν...
+
+α’ ΥΠΗΡ. Το χέρι κάτω, αυθέντα!
+     Από παιδί σ' εδούλευσα, αλλά ποτέ ως τώρα
+     τόσον μεγάλην δούλευσιν δεν σ' έκαμα, όπως τώρα,
+     που 'κράτησα το χέρι σου!
+
+ΡΕΓ. Και πώς τολμάς, ω σκύλε!
+
+α’ ΥΠΗΡ. (προς την Ρεγάνην).
+     Αν είχες γένεια, σ' έκαμνα εγώ εσένα τώρα
+     να τρέμη το πηγούνι σου! Τι θέλεις;
+
+ΚΟΡΝ. Ω αχρείε!
+
+     (Εφορμά κατά του υπηρέτου ξιφήρης).
+
+α’ ΥΠΗΡ. Τόπον λοιπόν εις την οργήν, κι' ας γίνη ό,τι γίνη!
+
+     (Σύρει το ξίφος. Μάχονται. Τραυματίζεται ο ΚΟΡΝΟΥΑΛΛΗΣ).
+
+ΡΕΓ. (προς έτερον υπηρέτην).
+     Δος το σπαθί σου. Ο αισχρός αντίστασιν θα κάμη!
+
+     (Τραυματίζει όπισθεν διά του ξίφους τον α' υπηρέτην).
+
+α’ ΥΠΗΡ. Μ' εσκότωσε...Αυθέντα μου, σου μένει ένα 'μάτι
+     να τον ιδής τι έπαθε! Ω!...
+
+     Αποθνήσκει.
+
+ΚΟΡΝ. Δεν θα τον αφήσω
+     τίποτε άλλο να ιδή και με το άλλο 'μάτι.
+     Έξω, βρωμονερούλιασμα!... Τι έγινε το φως σου;
+
+ΓΛΟΣΤ. Μαύρα τα πάντα... σκοτεινά! Εδμόνδε μου, πού είσαι;
+     Έλα εδώ, πάρε φωτιάν, Εδμόνδε, κ' εκδικήσου
+     αυτήν την πράξιν την φρικτήν.
+
+ΡΕΓ. Σώπα, αισχρέ προδότη!
+     Αυτός, που κράζεις, σε μισεί αντί να σε λυπάται.
+     Αυτός μας εφανέρωσε τα έργα σου, προδότη!
+
+ΓΛΟΣΤ. Ω της μωρίας μου! Κ' εγώ αδίκησα τον Έδγαρ!
+     Θεοί μου, βοηθείτε τον, και συγχωρήσετέ με!
+
+ΡΕΓ. Τραβήξετέ τον απ' εδώ! Πηγαίνετέ τον έξω,
+     κι' ας μυρισθή τον δρόμον του να κρημνισθή 'ς το
+     Δούβρον!
+     Πώς είσαι, ω αυθέντα μου; Τι έπαθες; τι έχεις;
+
+ΚΟΡΝ. Μ' επλήγωσε... Πηγαίνωμεν. — Πετάξετέ τον έξω
+     τον μιαρόν αυτόν τυφλόν! Κι' αυτού εδώ του δούλου
+     το πτώμα, να το ρίξετε 'ς την κοπριάν επάνω.
+     Ρεγάνη, δος το χέρι σου, Τα αίματά μου τρέχουν.
+     Δεν ήτο τώρα ο καιρός να πληγωθώ, Ρεγάνη!
+
+     Εξέρχεται ο ΚΟΡΝΟΥΑΛΛΗΣ στηριζόμενος επί της ΡΕΓΑΝΗΣ.
+     Οι υπηρέται λύουν τα δεσμά του ΓΛΟΣΤΕΡ και οδηγούν
+     αυτόν έξω της σκηνής).
+
+β’ ΥΠΗΡ. Αν είν' ο άνθρωπος αυτός να έχη καλά τέλη,
+     ό,τι κακόν κι' αν φαντασθής το κάμνω, δεν με μέλει!
+
+α’ ΥΠΗΡ. Κι' αν πολυζήση και ιδή γηράματα εκείνη,
+     καλή γυναίκα εις την γην καμμιά δεν θ' απομείνη.
+     Θα γίνουν όλαις τέρατα!
+
+β’ ΥΠΗΡ. Πηγαίνωμεν κατόπιν
+     απ' τον τυφλόν τον γέροντα. Εκείνον τον ζητιάνον
+     τον παλαβόν να εύρωμεν, να γίνη οδηγός του.
+     Αν και τρελλός, είν' ικανός να κάμη ό,τι θέλεις.
+
+α’ ΥΠΗΡ. Πήγαινε συ. Από ξαντό κ' από αυγού ασπράδι
+     εγώ θα κάμω αλοιφήν ν' αλείψω ταις πληγαίς του.
+     Να ελεήσουν οι θεοί τον άτυχον τον γέρον!
+
+     Εξέρχονται εκατέρωθεν.
+
+
+
+ΠΡΑΞΙΣ ΤΕΤΑΡΤΗ
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΠΡΩΤΗ
+
+
+
+     Εξοχή άδενδρος.
+
+ΕΔΓΑΡ (εισερχόμενος).
+     Καλλίτερα η τύχη μου η καταφρονημένη
+     παρά η καταφρόνησις με ψευτοκολακείαν!
+     Της Μοίρας τ' απορριξιμιό, όσον βαθειά κι' αν πέση,
+     δεν έχει τι να φοβηθή κ' ενόσω ζη ελπίζει.
+     Η αλλαγή προς το κακόν απ' τα καλά θα έλθη,
+     ενώ απ' τα χειρότερα ξανάρχονται τα γέλια.
+     Λοιπόν, καλώς τον άυλον αέρα π' αγκαλιάζω!
+     Καμμίαν χάριν δεν χρωστά, αέρα, 'ς την πνοήν σου
+     ο δυστυχής, που τον φυσάς 'ς της συμφοράς τα βάθη!...
+
+     (Εισέρχεται ο ΓΛΟΣΤΕΡ, οδηγούμενος υπό χωρικού ΓΕΡΟΝΤΟΣ).
+
+     Ποιος είναι; Ο πατέρας μου!... Ωσάν πτωχόν ζητιάνον
+     άλλος πτωχός τον οδηγεί!... Ω κόσμε, κόσμε, κόσμε!
+     Μ' αυτά σου τα γυρίσματα κάμνεις να σε μισούμεν,
+     ειδέ που άφιν' η ζωή να την νικά το γήρας!
+
+ΓΕΡΩΝ Αγαπητέ αυθέντα μου, είν' ογδοήντα χρόνοι
+     αφότου τον πατέρα σου κ' εσένα σας δουλεύω.
+
+ΓΛΟΣΤ. Φύγε· να φύγης, φίλε μου. Με την περίθαλψίν σου
+     χωρίς εμέ να ωφελής, τον εαυτόν σου βλάπτεις.
+
+ΓΕΡΩΝ Αλλοίμονον! τον δρόμον σου δεν θα τον βλέπης μόνος.
+
+ΓΛΟΣΤ. Δεν έχω δρόμον να ιδώ διά να θέλω 'μάτια.
+     Όταν τα είχα, 'σκόνταψα. Συχνά συμβαίνει τούτο,
+     πολύ συχνά, η στέρησις να είν' ωφέλειά μας
+     κι' ασφάλεια η πτώχεια μας! — Ω Έδγαρ, ω παιδί μου,
+     συ, της οργής μου της τυφλής το θύμα, ας 'μπορούσα
+     να σε ιδώ ψηλαφητά, και θάλεγα πως βλέπω!
+
+ΓΕΡΩΝ. Τι είν' αυτός; Ποιος είν' εκεί;
+
+ΕΔΓΑΡ (καθ' εαυτόν).
+     Θεοί, θεοί μεγάλοι!
+     Και ποίος δύναται να 'πή: «Χειρότερα δεν έχει; »
+     Ποτέ, ποτέ, χειρότερα δεν ήμουν από τώρα!
+
+ΓΕΡΩΝ Είν' ο ζητιάνος ο τρελλός, αυθέντα μου.
+
+ΕΔΓΑΡ (καθ' εαυτόν).
+     Και όμως
+     ίσως μου μέλλει να ιδώ χειρότερ' από τούτο.
+     Δεν ήλθαν τα χειρότερα, ενόσω ζη κανένας
+     και γλώσσαν έχει να ειπή: Χειρότερα δεν έχει!
+
+ΓΕΡΩΝ (προς τον Έδγαρ).
+     Τι δρόμον παίρνεις, άνθρωπε;
+
+ΓΛΟΣΤ. Τι είν' αυτός; Ζητιάνος;
+
+ΓΕΡΩΝ Είναι ζητιάνος και τρελλός.
+
+ΓΛΟΣΤ. Ολίγον νουν θα έχη,
+     αλλέως δεν εζήτευε. Εις την ανεμοζάλην
+     την χθεσινήν απήντησα την νύκτα ένα τέτοιον
+     και είπα μέσα μου: Ιδού ο άνθρωπος! Σκουλήκι!...
+     Και μ' ήλθε τότε εις τον νουν ο υιός μου· αλλ' ο νους μου
+     ακόμη τον εχθρεύετο... Τα έμαθα κατόπιν...
+     Ημάς μας έχουν οι θεοί 'σάν τα παιδιά ταις μυίγαις·
+     το έχουν διασκέδασιν να παίρνουν την ζωήν μας!
+
+ΕΔΓΑΡ (καθ' εαυτόν).
+     Πώς τάχασε τα 'μάτια του; — Τέχνη κακή που είναι
+     να κάμνη τις τον παλαβόν ενώπιον της λύπης!
+     Κ' εις άλλους βάρος γίνεται και εις τον εαυτόν του.
+
+     (Προς τον Γλόστερ).
+
+     Να σ' ευλογήσουν οι θεοί!
+
+ΓΛΟΣΤ. Είν' ο γυμνός εκείνος;
+
+ΓΕΡΩΝ Μάλιστ', αυθέντα μου.
+
+ΓΛΟΣΤ. Λοιπόν φύγε και άφησέ με.
+     Μιας ώρας δρόμον απ' εδώ ή δύο πρόφθασέ μας
+     'ς του Δούβρου την διεύθυνσιν. Αν θέλης να μου δείξης
+     την παλαιάν αγάπην σου, όπως σου λέγω κάμε,
+     και φέρε τι να σκεπασθή αυτός ο γυμνωμένος.
+     Αυτόν θα πάρω οδηγόν.
+
+ΓΕΡΩΝ Είναι τρελλός, αυθέντα.
+
+ΓΛΟΣΤ. Τρελλοί τυφλούς να οδηγούν είναι η ώρα τώρα.
+     Κάμε αυτό, που σου ζητώ, ή όπως θέλεις κάμε,
+     πλην φύγε, σε παρακαλώ.
+
+ΓΕΡΩΝ Πηγαίνω να του φέρω
+     ανθρωπινά φορέματα, κι' ας γίνη ό,τι γίνη!
+
+ΓΛΟΣΤ. Πού είσαι συ; Έλα εδώ.
+
+ΕΔΓΑΡ Α! ο τρελλός κρυώνει!
+
+     (Καθ' εαυτόν).
+
+     Δεν ημπορώ, δεν δύναμαι να προσποιούμαι πλέον!
+
+ΓΛΟΣΤ. Έλα εδώ εσύ, γυμνέ.
+
+ΕΔΓΑΡ (καθ' εαυτόν.
+     Ας κρύπτωμαι ακόμη!
+
+     (Προς τον Γλόστερ).
+
+     Ω! Τα αιματωμένα σου 'μάτια! Οι θεοί να σου τα
+     ευλογήσουν!
+
+ΓΛΟΣΤ. Ηξεύρεις τον δρόμον του Δούβρου;
+
+ΕΔΓΑΡ Ηξεύρω και τον δρόμον και το μονοπάτι, μέσ' από
+     φραγαίς κ' επάνω από χανδάκια. Ο καϋμένος ο τρελλός
+     από τρομάρα τα έχασε. Οι θεοί να σε φυλάγουν,
+     καλής μάνας υιέ, από τα βρωμοδαιμόνια. Ο καϋμένος
+     ο τρελλός είχε πέντε δαιμόνια μέσα του, όλα μαζί
+     και τα πέντε! Οι θεοί να σ' ευλογήσουν, αυθέντα! (45)
+
+ΓΛΟΣΤ. Πάρε αυτό μου το πουγγί συ, εξευτελισμένε
+     απ' την οργήν των ουρανών και την καταδρομήν των.
+     Ας γίνη η δυστυχία μου ελάφρωσις 'δική σου.
+     Αυτό να είναι πάντοτε, θεοί, το θέλημά σας!
+     Εκείνος οπού χαίρεται και ηδονάς και πλούτη,
+     και όσα του χαρίζετε θαρρεί πως τα ορίζει
+     και ούτε θέλει να ιδή εκεί, που δεν τον καίει,
+     την δύναμίν σας, ω θεοί, κ  εκείνος ας την 'νοιώση,
+     ώστε με μοίρασμα σωστόν να παύση η αδικία
+     κι' ό,τι είναι αρκετόν να έχη ο καθένας! —
+     'Ξεύρεις το Δούβρον;
+
+ΕΔΓΑΡ Μάλιστα, αυθέντα.
+
+ΓΛΟΣΤ. Εκεί πέρα
+     είν' ένας βράχος υψηλός, που γέρνει το κεφάλι
+     και βλέπει κάτω χαμηλά το πέλαγος με φρίκην.
+     Εκεί, 'ς την άκρη του κρημνού να μ' οδηγήσης θέλω,
+     κ' εγώ την δυστυχίαν σου θα σου την ελαφρώσω
+     με χάρισμα βαρύτιμον που έχω να σου δώσω.
+     Δεν μου χρειάζετ' οδηγός, όταν εκεί με φέρης.
+
+ΕΔΓΑΡ Δος μου το χέρι. Ο τρελλός εκεί θα σ' οδηγήση.
+
+     (Εξέρχονται).
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΔΕΥΤΕΡΑ
+
+
+
+     Έξωθεν του μεγάρου του δουκός της Αλβανίας.
+     Εισέρχονται εξ ενός η ΓΟΝΕΡΙΛΗ και ο ΕΔΜΟΝΔΟΣ, εξ αντιθέτου
+     δε της σκηνής μέρους ο ΟΣΒΑΛΔΟΣ.
+
+ΓΟΝΕΡ. Εδμόνδε, καλώς ώρισες! Ο αγαθός μου άνδρας
+     πώς να μην έλθη απορώ να μας προϋπαντήση;
+
+     (Προς τον Οσβάλδον).
+
+     Πού είναι ο αυθέντης σου;
+
+ΟΣΒ. Κυρία, είναι, μέσα,
+     αλλ' έγιν' άλλος άνθρωπος. Το φθάσιμον του Γάλλου
+     του είπα, κ' εμειδίασε· του είπα πως θα έλθης,
+     και, τόσον το χειρότερον, εκείνος απεκρίθη.
+     Και όταν του ανέφερα ότι ο Γλόστερ είναι
+     προδότης, κι' ότι 'φέρθηκε εντίμως ο Εδμόνδος,
+     ανόητον μ' εφώναξεν εκείνος, και μου είπεν
+     ότι τα πράγματα εγώ ανάποδα τα λέγω.
+     Εκείνα οπού έπρεπε να τον λυπούν τ' αρέσει,
+     και όλα τα ευχάριστα δυσάρεστα τα βλέπει.
+
+ΓΟΝΕΡ. (προς τον Εδμόνδον).
+     Μείνε λοιπόν εσύ εδώ. Η άνανδρη ψυχή του
+     δεν έχει τόλμην μέσα της! Να αισθανθή δεν θέλει
+     το άδικον, που έπρεπεν αυτός ν' αντιπληρώση!
+     Τα λόγια, που αλλάξαμεν 'ς τον δρόμον, κ' αι ευχαί μας,
+     ίσως θα έλθη ο καιρός να πληρωθούν, Εδμόνδε.
+     Τώρα να φύγης! Πήγαινε να εύρης τον γαμβρόν μου.
+     Εσέν' ας κάμη στρατηγόν και στράτευμ' ας σηκώση!
+     'Πάγω 'ς τον άνδρα μου κ' εγώ τα όπλα να του πάρω,
+     και να του δώσω να κρατή 'ς τα χέρια του την ρόκαν!
+     Αυτός ο δούλος ο πιστός θα είναι 'ς τα κρυφά μας,
+     κ' ίσως συντόμως πρόσκλησιν ερωτικήν σε φέρη,
+     αν δεν ψηφάς τον κίνδυνον, όπου υπάρχει κέρδος.
+     Φόρεσ' αυτό, και σιωπή.
+
+     (Τω δίδει ταινίαν εκ του φορέματος αυτής).
+
+     Την κεφαλήν σου κλίνε.
+
+     (Τον ασπάζεται).
+
+     Αν ημπορούσε το φιλί αυτό να ομιλήση,
+     'ς τους Ουρανούς θα έκαμνε να πεταχθή η καρδιά σου!
+     Εννόησέ με! Πήγαινε.
+
+ΕΔΜ. 'Δικός σου ως τον τάφον!
+
+ΓΟΝΕΡ. Φίλε μου!
+
+     (Απέρχεται ο ΕΔΜΟΝΔΟΣ).
+
+     Τι διαφορά απ' άνδρα έως άνδρα!
+     Εσύ τ' αξίζεις κύριος μιας γυναικός να είσαι,
+     κ' εκείνος, που του έπρεπε ο δούλος μου να είναι,
+     είναι ο άνδρας μου!
+
+ΟΣΒ. Ιδού, κυρία μου, ο δούκας.
+
+     (Εισέρχεται ο ΔΟΥΞ της ΑΛΒΑΝΙΑΣ).
+
+ΓΟΝΕΡ. Ήτον καιρός που ήξιζα πλειότερον νομίζω.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Ω Γονερίλη, ούτ' αυτήν την σκόνην δεν αξίζεις,
+     που του άνεμου η πνοή φυσά 'ς το πρόσωπόν σου!
+     Ως πού θα πας; Και πού φραγμός να σ' εμποδίση πλέον,
+     αφού επεριφρόνησες και τον γεννήτορά σου!
+     Αν αποκόψης το κλαδί απ' τον κορμόν του δένδρου,
+     όπου βυζάνει τον χυμόν, θα μαραθή!
+
+ΓΟΝΕΡ. Ω! Φθάνει!
+     Ν' ακούω τα βαρύνομαι τ' ανόητα ρητά σου.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Νουν κι' αρετήν ο ποταπός ως ποταπά τα έχει.
+     Μόνον 'ς ταις βρώμαις ηδονήν ο βρωμερός θα εύρη!
+     Τι είν' αυτό, που 'κάμετε, σεις,... όχι θυγατέρες,
+     τίγρεις! — Τι κατωρθώσετε κ' αι δύο; — Τον πατέρα,
+     τον γέροντα τον σεβαστόν, που τ' άσπρα του τα γένεια
+     κι' αρκούδαις θα τα έγλειφαν, — ω φρίκη, ω αισχρότης! —
+     εσείς τον ετρελλάνετε! — Αλλά ο αδελφός μου
+     πώς το υπέφερεν αυτό εκείνος, άνδρας, άρχων...
+     και ύστερ' από τόσας του ευεργεσίας; — Όχι,
+     εάν αγγέλους οι θεοί δεν στείλουν να παιδεύσουν
+     τόσον φρικτά εγκλήματα, θα καταντήσουν πλέον
+     οι άνθρωποι να τρώγωνται 'ς το αναμεταξύ των,
+     'σάν του πελάγους τέρατα!
+
+ΓΟΝΕΡ. Ω άνδρα. χωρίς αίμα,
+     εσύ, που 'ς τα ραπίσματα τα μάγουλα προτείνεις,
+     κ' εμπρός 'ς την καταφρόνησιν την κεφαλήν σου σκύπτεις,
+     και 'μάτια εις το μέτωπον δεν έχεις να χωρίζης
+     πού τελειών' υπομονή, πού η τιμή αρχίζει!
+     Εσύ που δεν το εννοείς, ότι μωρία είναι
+     να ελεής ένα κακόν, εάν η τιμωρία
+     επρόλαβε το έγκλημα! — Πού είν' τα τύμπανά σου;
+     Σκεπάζει την βουβήν μας γην του Γάλλου η σημαία,
+     η περικεφαλαία του το κράτος σου τρομάζει,
+     κ' εν τούτοις, άνθρωπ' αγαθέ, σταύρωνε συ τα χέρια,
+     και κάθου κλαίε: «Διατί, αχ, διατί να έλθη!»
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Να η εικών σου, Σατανά! Ω! Η φρικτή μορφή σου
+     εις μιαν γυναίκα φαίνεται ακόμη φρικτοτέρα!
+
+ΓΟΝΕΡ. Ανόητε!
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Κρύψου καλά! Μη προδοθής τι είσαι·
+     Μη λάβης σχήμα τέρατος! — Αν ήθελα ν' αφήσω
+     αυτά τα χέρια την φωνήν του αίματος ν' ακούσουν,
+     θα 'ξέσχιζαν την σάρκα σου από τα κόκκαλά σου!
+     Αλλ' έχεις σχήμα γυναικός. Αυτό σε προστατεύει,
+     κι' ας είσαι δαίμονας!
+
+ΓΟΝΕΡ. Να δα! Τι άνδρας οπού είσαι!
+
+     (Εισέρχεται είς ΑΓΓΕΛΙΑΦΟΡΟΣ).
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Τι νέα;
+
+ΑΓΓΕΛ. Ω αυθέντα μου, απέθανε ο δούκας!
+     Τον σκότωσ' ένας δούλος του εκεί όπου τον Γλόστερ
+     ο δούκας τον ετύφλωνε!
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Ετύφλωσε τον Γλόστερ!
+
+ΑΓΓΈΛ. Δούλον τον είχε από παιδί, — αλλ' ο θυμός τον 'πήρε
+     κ' ετόλμησε ν' αντισταθή με το σπαθί 'ς το χέρι
+     'ς την πράξιν του κυρίου του. Ο δούκας αφρισμένος
+     ώρμησε τότε και νεκρόν τον άφησε 'ς τον τόπον.
+     Αλλ' είχε πάρει την πληγήν κ' εκείνος, που κατόπιν
+     του έφερε τον θάνατον.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Με τούτο μαρτυρείτε
+     ω επουράνιοι κριταί, ότ' είσθ' εκεί επάνω
+     και γρήγορα παιδεύετε 'ς την γην τα κρίματά μας. —
+     Ω Γλόστερ! Του ετύφλωσε το ένα 'μάτι είπες;
+
+ΑΓΓΕΛ. Ω! και τα δυο, αυθέντα μου! — 'ς το γράμμ' αυτό,
+                                                [κυρία,
+     απόκρισίν σου άμεσον προσμέν' η αδελφή σου.
+
+     (Τη εγχειρίζει επιστολήν).
+
+ΓΟΝΕΡ. (καθ' εαυτήν).
+     Αυτό μ' αρέσει εξ ενός! Αλλ' όμως είναι χήρα
+     εκείνη, και πλησίον της τον έχει τον Εδμόνδον.
+     Τα σχέδιά μου ημπορεί αυτό να τ' ανατρέψη
+     και να κρημνίση όλα μου τα όνειρα. Εξ άλλου,
+     πολύ πικρά τα νέα του δεν είναι δι' εμένα.
+
+     (Προς τον Αγγελιαφόρον).
+
+     Θα στείλω την απάντησιν 'ς ολίγον.
+
+     (Εξέρχεται).
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Κι' ο Εδμόνδος
+     πού ήτον, ενώ έβγαζαν τα 'μάτια του πατρός του;
+
+ΑΓΓΕΛ. Συνώδευε την δούκισσαν εδώ.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Εδώ δεν ήλθε.
+
+ΑΓΓΕΛ. 'Σ τον δρόμον τον απήντησα κ' επέστρεφεν, αυθέντα.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Γνωρίζει το κακούργημα;
+
+ΑΓΓΕΛ. Αυθέντα, το γνωρίζει.
+     Εκείνος τον επρόδωσε. Και έφυγ' επί τούτου,
+     διά να μην εμποδισθούν εις την εκδίκησίν των.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. (καθ' εαυτόν).
+     Ω Γλόστερ, είμ' εδώ εγώ! Την αφοσίωσίν σου
+     'ς τον βασιλέα μας, εγώ θα σου την ανταμείψω,
+     εγώ διά τα 'μάτια σου εκδίκησιν θα πάρω! —
+     Έλα, ω φίλε, να μου 'πής και ό,τι άλλο 'ξεύρεις.
+
+     (Απέρχονται).
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΤΡΙΤΗ
+
+
+
+     Το γαλλικόν στρατόπεδον παρά το Δούβρον.
+     (Εισέρχονται ο ΚΕΝΤ και είς ΙΠΠΟΤΗΣ).
+
+ΚΕΝΤ Πώς επέστρεψε τόσον εξαφνικά ο βασιλεύς της
+     Γαλλίας; Ηξεύρεις τον λόγον;
+
+ΙΠΠΟΤ. Είχεν αφήσει κάτι ατελείωτον εις το βασίλειόν του,
+     και αφού ήλθεν εδώ το εσυλλογίσθη. Ήτο πράγμα
+     σοβαρόν και επικίνδυνον, και έπρεπε να επιστρέψη ο
+     ίδιος να το κάμη.
+
+ΚΕΝΤ Και ποίον άφησε στρατηγόν εις τον τόπον του;
+
+ΙΠΠΟΤ. Τον στρατάρχην της Γαλλίας, τον Λεφάρ.
+
+ΚΕΝΤ Και απέδειξε την λύπην της η βασίλισσα, όταν της
+     έδωκες τα γράμματα;
+
+ΙΠΠΟΤ. Τα έλαβ' απ' το χέρι μου, τ' ανέγνωσεν εμπρός μου,
+     και πού και πού εστάλαζε ένα μεγάλο δάκρυ
+     'ς τα εύμορφά της μάγουλα. Ενόμιζες πως θέλει
+     κ επάνω εις την λύπην της βασίλισσα να είναι·
+     κ' η λύπη δεν υπήκουε, αλλ' επαναστατούσε
+     κ' εις την ψυχήν της ήθελε να βασιλεύη μόνη.
+
+ΚΕΝΤ Ω! Εταράχθηκε πολύ;
+
+ΙΠΠΟΤ. Έως εκεί 'πού πρέπει.
+     Ήτον ωσάν να πολεμούν Υπομονή και Λύπη,
+     ποια να την κάμη να φανή ωραιοτέρ' ακόμη.
+     Ήλιον δεν είδες με βροχήν; Πλέον ωραία ήσαν
+     τα δάκρυα που έχυνε μαζί με χαμογέλια.
+     Εκείνα τα χαρμόσυνα χαμογελάσματά της,
+     που έβλεπες και έλαμπαν 'ς τα δροσερά της χείλη,
+     έλεγες ότι αγνοούν τι είχε εις τα 'μάτια.
+     Και έσταζαν τα δάκρυα, 'σάν μέσ' από διαμάντια
+     μαργαριτάρια! (46) Βέβαια, αν ήτο να στολίζη
+     η λύπη κάθε πρόσωπον, καθώς το ιδικόν της,
+     τότε θα ήτο λατρευτόν κειμήλιον η λύπη!
+
+ΚΕΝΤ Κ' ερώτησιν δεν έκαμε;
+
+ΙΠΠΟΤ. Μίαν φοράν ή δύο
+     βαθειά βαθειά εστέναζε και είπε, «Ω πατέρα!»
+     ωσάν να της επλάκωνε η λέξις την καρδιάν της.
+     «Ω αδελφαί μου, έκραξε, ω! ήτο εντροπή σας!
+     »ω Κεντ! Πατέρα! Αδελφαί! 'Σ την τρικυμίαν μέσα,
+     »την νύκτα! Τότε, πού λοιπόν υπάρχει ευσπλαγχνία!»
+     Και από τα ουράνια τα 'μάτια της εχύθη
+     τ' αγίασμα και έβρεξε τους αναστεναγμούς της.
+     Κ' επήγε μέσα να κρυφθή μονάχη με την λύπην. (47)
+
+ΚΕΝΤ Τ' άστρα εκεί 'ς τους ουρανούς μορφώνουν την ψυχήν μας!
+     Τ' άστρα! Ειδέ να γεννηθούν αδύνατον θα ήτο
+     τόσον ανόμοια παιδιά απ' το αυτό ζευγάρι!
+     Την είδες, της ομίλησες κατόπιν;
+
+ΙΠΠΟΤ. Δεν την είδα.
+
+ΚΕΝΤ Ήτο πριν φύγη ο βασιλεύς;
+
+ΙΠΠΟΤ. Όχι· κατόπιν ήτο.
+
+ΚΕΝΤ Ω Ληρ, ο φίλε, είν' εδώ — ελεεινός και μαύρος!
+     Είν' ώραις που συνέρχεται και 'ξεύρει τι συμβαίνει,
+     αλλά την θυγατέρα του να την ιδή δεν θέλει.
+
+ΙΠΠΟΤ. Και διατί;
+
+ΚΕΝΤ Η εντροπή τον εμποδίζει, φίλε,
+     διότι ήτον άδικος. Έως και την ευχήν του
+     αρνήθηκε 'ς την κόρην του, την έδιωξε 'ς τα ξένα
+     να εύρη τύχην, έδωκε τα δικαιώματά της
+     'ς ταις άκαρδαίς της αδελφαίς. Αυτά τον φαρμακεύουν,
+     τον καίουν να τα σκέπτεται και τον απομακρύνουν
+     από την Κορδηλίαν του.
+
+ΙΠΠΟΤ. Δυστυχισμένος γέρος!
+
+ΚΕΝΤ Πού είναι τα στρατεύματα των δυο δουκών, γνωρίζεις;
+
+ΙΠΠΟΤ. Μάλιστα· εξεστράτευσαν.
+
+ΚΕΝΤ Καλά. Μαζί μου έλα
+     να σ' οδηγήσω εις τον Ληρ, κ' εκεί να σε αφήσω
+     να τον προσέχης. Χρεωστώ να κρύπτωμαι ακόμη,
+     αλλ' όταν έλθη ο καιρός να μάθης ποίος είμαι,
+     δεν θα το έχης εντροπήν, αν μ' έδειξες φιλίαν.
+
+     (Εξέρχονται).
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΤΕΤΑΡΤΗ
+
+
+
+     Εντός σκηνής εν τω γαλλικώ στρατοπέδω.
+     (Εισέρχονται η ΚΟΡΔΗΛΙΑ, ο ΙΑΤΡΟΣ, οι αξιωματικοί
+     και στρατιώται).
+
+ΚΟΡΔ. Εκείνος είν', αλλοίμονον! Έξω φρενών τον είδαν
+     να τρέχη, σαν το πέλαγος το εξαγριωμένον
+     και δυνατά να τραγουδή, ανθοστεφανωμένος
+     με όλα τ' άγρια φυτά π' ανθίζουν 'ς τα χωράφια. (48)
+
+     (Προς αξιωματικόν).
+
+     Στείλ' ένα λόχον, — πρόσταξε 'ς τον κάμπον να σκαλίσουν
+     τα στάχυα μέσα τα 'ψηλά, κ' εδώ να μου τον φέρουν.
+
+     (Εξέρχεται ο αξιωματικός,).
+     (Προς τον ιατρόν).
+
+     Ανθρώπου τέχνη δύναται τον νουν του να ιατρεύση;
+     Ό,τι κι' αν έχω τόδιδα εις όποιον μου τον σώση!
+
+ΙΑΤΡΟΣ Υπάρχει τρόπος να σωθή. Της φύσεως, κυρία,
+     τροφός είν' η ανάπαυσις. Να ησυχάση πρέπει.
+     Αλλ' υπάρχουν βότανα καλά ν' αποκοιμίσουν
+     κι' απελπισμένα βλέφαρα.
+
+ΚΟΡΔ. Κρυφά ευλογημένα,
+     ω σεις δυνάμεις μυστικά μέσα 'ς την γην κρυμμέναι,
+     φυτρώστε με το δάκρυ μου, ανακουφίσετέ μου
+     αυτού του γέρου του καλού τα πάθη. — Εύρετέ τον
+     μη τύχη κ' εις την τρέλλαν του θελήση ν' αφανίση
+     την ύπαρξίν του, που ο νους δεν διευθύνει πλέον.
+
+ΑΓΓΕΛΙΑΦΟΡΟΣ (εισερχόμένος)
+     Το στράτευμα των Βρεττανών προς τα εδώ προβαίνει,
+     κυρία.
+
+ΚΟΡΔ. Το εγνώριζα και είμ' ετοιμασμένη
+     να τους δεχθώ! — Πατέρα μου, εδώ αν είμαι τώρα,
+     το άδικον που σ' έγινε μ' εκίνησε να έλθω.
+     Ο άνδρας μου, ο βασιλεύς ο κραταιός των Γάλλων,
+     ελέησε τα δάκρυα και την βαθειάν μου λύπην.
+     Δεν τα κινεί τα όπλα μας το φούσκωμα της δόξης·
+     αγάπη μόνον τα κινεί, αληθινή αγάπη,
+     αγάπη, και τα δίκαια του γέροντος πατρός μας!
+     Ν' αξιωθώ να τον ιδώ, ν' ακούσω την φωνήν του!
+
+     (Εξέρχονται)
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΠΕΜΠΤΗ
+
+
+
+     Θάλαμος εν τω μεγάρω του Γλόστερ.
+     (Εισέρχονται η ΡΕΓΑΝΗ και ο ΟΣΒΑΛΔΟΣ).
+
+ΡΕΓ. Ώστ' εξεστράτευσε λοιπόν ο δούκας;
+
+ΟΣΒ. Ναι, κυρία.
+
+ΡΕΓ. Κ' επήγε εις τον πόλεμον κι' ο ίδιος;
+
+ΟΣΒ. Ναι, κυρία.
+     αλλ' όμως χωρίς όρεξιν. Η αδελφή σου είναι
+     ο άνδρας ο αληθινός!
+
+ΡΕΓ. Προτού αναχωρήση
+     μαζί του δεν ωμίλησε διόλου ο Εδμόνδος;
+
+ΟΣΒ. Όχι, κυρία μου.
+
+ΡΕΓ. Αλλά, τι άραγε να γράφη
+     η αδελφή μου εις αυτό το γράμμα 'ς τον Εδμόνδον; (49)
+
+ΟΣΒ. Δεν 'ξεύρω.
+
+ΡΕΓ. Έφυγε απ' εδώ διά σπουδαίους λόγους.
+     Αφού τον απετύφλωσαν τον Γλόστερ, ήτο λάθος
+     να τον αφήσουν και να ζη. Όπου κι' αν 'πάγη τώρα,
+     λυπούνται όσοι τον ιδούν κι' οργίζονται μαζί μας.
+     Του δε Εδμόνδου ο σκοπός, εάν δεν σφάλλω, είναι
+     'ς τον άθλιον πατέρα του να δείξη ευσπλαγχνίαν,
+     κι' από την μαύρην του ζωήν να τον ελευθερώση.
+     Προς τούτοις θέλει να ιδή το στράτευμα του Γάλλου.
+
+ΟΣΒ. Τρέχω κατόπιν του λοιπόν, το γράμμα να του δώσω.
+
+ΡΕΓ. Το στράτευμά μας αύριον θα ξεκινήση. Μείνε·
+     μη φύγης. Επικίνδυνοι κατήντησαν οι δρόμοι.
+
+ΟΣΒ. Δεν ημπορώ. Την προσταγήν να εκτελέσω πρέπει
+     που μ' έδωσ' η κυρία μου.
+
+ΡΕΓ. Τι θέλει και του γράφει;
+     Το μήνυμά της διατί με λόγια δεν το είπε;
+     Ω! Τρέχει... Δεν ηξεύρω τι, αλλ' όμως κάτι τρέχει.
+     Φίλος μου είσαι. Άφησε το γράμμα της νανοίξω.
+
+ΟΣΒ. Χίλιαις φοραίς καλλίτερα, κυρία...
+
+ΡΕΓ. Το γνωρίζω.
+     Δεν αγαπά τον άνδρα της. Πολύ καλά το 'ξεύρω.
+     Κι' ακόμη τώρα ύστερα που ήτον εδώ πέρα,
+     κάτι αλλόκοταις 'ματιαίς κ' εκφραστικά σημεία
+     εις τον Εδμόνδον έκαμνε. Γνωρίζεις τα κρυφά της!
+
+ΟΣΒ. Εγώ, κυρία!
+
+ΡΕΓ. 'Ξεύρω 'γώ εκείνο που σου λέγω.
+     Ιδού λοιπόν. Τα λόγια μου καλά σημείωσέ τα.
+     Ο άνδρας μου απέθανε. Εγώ και ο Εδμόνδος
+     είμεθα σύμφωνοι. Αυτός ανήκει εις εμένα
+     και όχι 'ς την κυρίαν σου. Εννόησέ τα τ' άλλα.
+     Ειπέ τα κ' εις τον ίδιον εάν τον ανταμώσης.
+     Και όταν η κυρία σου ακούση όσα λέγω,
+     τον νουν της 'ς το κεφάλι της ελπίζω να τον έχη.
+     Πήγαινε τώρα 'ς το καλό. Κι' αν τον τυφλόν προδότην
+     τον εύρης εις τον δρόμον σου, μη λησμονήσης ότι,
+     όποιος του κόψη την ζωήν ανταμοιβήν θα λάβη.
+
+ΟΣΒ. Ας ήτο να τον εύρισκα, και ήθελ' αποδείξει
+     με τίνος μέρος είμ' εγώ!
+
+ΡΕΓ. Καλά. Καλή σου ώρα
+
+     (Απέρχονται)
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΕΚΤΗ
+
+
+
+     Εξοχή παρά το Δούβρον.
+     (Εισέρχονται ο ΓΛΟΣΤΕΡ κι ο ΕΔΓΑΡ ενδεδυμένος ως χωρικός)
+
+ΓΛΟΣΤ. Κοντεύομεν να φθάσωμεν 'ς την κορυφήν του βράχου;
+
+ΕΔΓΑΡ. Την ράχην αναβαίνομεν. Την κούρασιν δεν νοιόθεις;
+
+ΓΛΟΣΤ. Μου φαίνεται ολόισα.
+
+ΕΔΓΑΡ Ανήφορος μεγάλος!
+     Να, του πελάγους η βοή. Ακούεις;
+
+ΓΛΟΣΤ. Δεν ακούω.
+
+ΕΔΓΑΡ Ως φαίνετ' αδυνάτισαν κι' αι άλλαι σου αισθήσεις
+     αφ' ότου ετυφλώθηκες.
+
+ΓΛΟΣΤ. Αυτό θα είναι ίσως.
+     Μου φαίνεται πως ήλλαξε ως κ' η φωνή σου τώρα,
+     κ' ευρίσκω και την φράσιν σου και τα νοήματά σου
+     καλλίτερ' απ' τα πρώτα σου.
+
+ΕΔΓΑΡ Έχεις μεγάλον λάθος.
+     Εις τίποτε δεν ήλλαξα, παρά 'ς την φορεσιάν μου.
+
+ΓΛΟΣΤ. Και όμως, 'σάν να ομιλής καλλίτερα νομίζω.
+
+ΕΔΓ. Έλα. Εμπρός! Εφθάσαμεν. Μη προχωρείς!... Τι φρίκη!
+     Μου φέρει ζάλην απ' αυτό το ύψος να κυττάζω.
+     Τα μαυροπούλια φαίνονται κ' οι κόρακες 'σάν ζήναις
+     που αποκάτω μας πετούν και σχίζουν τον αέρα.
+     Μαζώνει ένας κρίταμα καταμεσής 'ς τον βράχον.
+     Δύσκολη τέχνη! Απ' εδώ μικρόν μικρόν τον βλέπω.
+     Ωσάν ποντίκια φαίνονται 'ς την άμμον οι ψαράδες.
+     Και ένα θεοκάραβο αγκυροβολημένον
+     κάτω εκεί, μου φαίνεται ωσάν να είναι βάρκα,
+     και 'σάν φελλόν την βάρκα του την διακρίνω μόλις.
+     Εδώ επάνω η βοή δεν φθάνει των κυμάτων,
+     που σπάνουν 'ς την ακρογιαλιά και βράζουν 'ς τα χαλίκια
+     τ' αμέτρητα κι' αναίσθητα. — Δεν ξαναβλέπω κάτω,
+     μη μου γυρίση η κεφαλή και ζαλισθή το φως μου
+     και πέσω κατακέφαλα!
+
+ΓΛΟΣΤ. Βάλε μ' εκεί 'πού στέκεις.
+
+ΕΔΓΑΡ Δος μου το χέρι σου εδώ. Ακόμη ένα βήμα
+     κ' είσαι 'ς την άκρην του κρημνού. Δεν ήθελα να κάμω
+     αυτό εδώ το πήδημα διά τον κόσμον όλον!
+
+ΓΛΟΣΤ. Μη με κρατείς! — Να, φίλε μου, κι' άλλο πουγγί
+                                            [σου δίδω.
+     Μέσα εδώ διαμαντικό θα εύρης, που αξίζει
+     να το χαρή κάθε πτωχός. Και οι θεοί κ' αι Μοίραις
+     να δώσουν καλορρίζικον το δώρον μου να είναι.
+     Πήγαινε τώρα μακρυά. Αποχαιρέτισέ με.
+     Παρακαλώ ν' μακρυνθής· ν' ακούσω ότι φεύγεις.
+
+ΕΔΓΑΡ Ώρα καλή, αυθέντα μου!
+     (Προσποιείται ότι απομακρύνεται).
+
+ΓΛΟΣΤ. Εις το καλό, παιδί μου!
+
+ΕΔΓΑΡ (καθ' εαυτόν).
+     Με την απελπισίαν του ας παίξω, να τον σώσω.
+
+ΓΛΟΣΤ. Ω παντοδύναμοι θεοί! Τον κόσμον απαρνούμαι
+     κ' εδώ, χωρίς παράπονον, ν' αποτινάξω θέλω
+     ενώπιόν σας το βαρύ της συμφοράς φορτίον!
+     Εάν μου ήτο δυνατόν ακόμη να το σέρνω,
+     χωρίς να τρέχω κίνδυνον να επαναστατήσω
+     'ς τα κραταιά κι' ακλόνητα, θεοί, θελήματά σας,
+     θα άφινα ν' αποκαή και μόνον του να σβήση
+     της μισητής μου της ζωής το άθλιον φυτήλι!
+     Αν είν' ο Έδγαρ ζωντανός, ω! προστατεύετέ τον!...
+     Υγίαινε!
+
+ΕΔΓΑΡ Ώρα καλή!
+
+     (Ο ΓΛΟΣΤΕΡ, φρονών ότι ίσταται αληθώς επί βράχου,
+     ορμά όπως κρημνισθή, πίπτει δε κατά γης).
+
+     Αλλά η φαντασία
+     μη έξαφνα τον θησαυρόν του κλέψη της ζωής του,
+     αφού την θέλει την κλοπήν και η ζωή αυτή του!...
+     Αν ήτον όπου το θαρρεί, θα ήτο 'πεθαμένος.
+
+     (Πλησιάζων προς τον Γλόστερ και μεταβάλλων φωνήν).
+
+     Είσαι νεκρός ή ζωντανός; Αι άνθρωπε! ακούεις;
+     Δεν ομιλείς; (Μη έφυγεν αλήθεια η ζωή του! —
+     Α! όχι· ζη!) Ποιος είσαι συ;
+
+ΓΛΟΣΤ. Ω! άφες ν' αποθάνω.
+
+ΕΔΓΑΡ Πρέπει να είσαι ή πτερόν ή πάχνη ή αέρας.
+     Να κρημνισθής από εκεί, από αυτό το ύψος
+     χωρίς να σπάσης 'σάν αυγό και τρίμματα να γίνης!
+     Αλλ' αναπνέεις! — Άυλον το σώμα σου δεν είναι. —
+     Πληγήν δεν έχεις! Ομιλείς! Δεν είσαι σκοτωμένος!
+     Δέκα κατάρτια υψηλά, το έν επάνω 'ς τ' άλλο,
+     το ύψος οπού έπεσες δεν ημπορούν να φθάσουν.
+     Θαύμα να είσαι ζωντανός! Ομίλησέ μου πάλιν.
+
+ΓΛΟΣΤ. Αλήθεια όμως έπεσα ή όχι;
+
+ΕΔΓΑΡ Απ' επάνω
+     απ' του φρικτού αυτού κρημνού την κορυφήν. Ιδέ την!
+     Ούτε ν' ακούσης ημπορείς ούτε να διακρίνης
+     εκεί επάνω το πουλί, όσον κι' αν λαρυγγίζη.
+     Γύρνα κ' ιδέ!
+
+ΓΛΟΣΤ. Αλλοίμονον! Δεν έχω πλέον 'μάτια.
+     Κι' αυτό το καταφύγιον η συμφορά δεν τόχει,
+     το τέλος της να δύναται 'ς τον θάνατον να εύρη!
+     Κι' όμως θα ήτο δι' αυτήν παρηγορία κάπως,
+     αν του τυράννου την οργήν 'μπορούσε ν' αποφύγη
+     και το σκληρόν του θέλημα να του το ματαιώση.
+
+ΕΔΓΑΡ Δος μου το χέρι σου εδώ. Σήκω! Καλά! Πώς είσαι;
+     Είναι τα πόδια σου γερά; Τα νοιώθεις; Σε σηκώνουν;
+
+ΓΛΟΣΤ. Είμαι καλά. Καλλίτερα απ' όσον θέλω είμαι.
+
+ΕΔΓΑΡ Ανθρώπου νους δεν το χωρεί! 'Σ την κορυφήν του
+                                             [βράχου
+     τι πράγμα ήτο, κ' έφυγεν ολίγον πριν να πέσης;
+
+ΓΛΟΣΤ. Ένας ζητιάνος δυστυχής.
+
+ΕΔΓΑΡ Κάτω εδώ που ήμουν,
+     τα 'μάτια του τα έβλεπα 'σάν δύο πανσελήνους,
+     και μύταις χίλιαις έβλεπα και κέρατα στραμμένα
+     που 'σάν την φουσκοθάλασσα εδώ κ' εκεί 'κουνούσαν.
+     Ήτο δαιμόνιον αυτός, καλότυχέ μου γέρε,
+     και έχε χάριν 'ς τους θεούς, οπού το έχουν δόξαν
+     να κάμνουν όσα οι θνητοί αδύνατα τα έχουν.
+     Εκείνοι σ' επροφύλαξαν!
+
+ΓΛΟΣΤ. Το ενθυμούμαι τώρα! —
+     Εις το εξής μ' υπομονήν την λύπην θα σηκώνω,
+     ως που να κράξη μόνη της _Αρκεί_, και ν' αποθάνη!
+     Το πράγμ' αυτό που έλεγες, δι' άνθρωπον το είχα.
+     Συχνά την λέξιν Σατανάς επρόφερεν. — Εκείνος
+     εις τον κρημνόν μ' ωδήγησε.
+
+ΕΔΓΑΡ Υπομονή και θάρρος!...
+
+     Εισέρχεται ο ΛΗΡ περιβεβλημένος άνθη άγρια).
+
+     Ποιος είν' αυτός που έρχεται; Χαμένα θα τα έχη.
+     Δεν μαρτυρούν σωστά μυαλά τα συγυρίσματά του.
+
+ΛΗΡ Όχι! Δικαίωμα κανείς δεν έχει να μ' εγγίξη,
+     κι' ας έκοψα και νόμισμα! Διότι εγώ είμαι
+     ο βασιλεύς!
+
+ΕΔΓΑΡ Ω θέαμα, που την καρδιάν ξεσχίζει!
+
+ΛΗΡ Ως προς τούτο η φύσις υπερβαίνει την τέχνην. — Πάρε
+     συ αυτά τα χρήματα. Είναι ο αρραβώνας σου. Αυτός
+     εδώ κρατεί το τόξον του 'σάν σκιάχτρο (50). Τέντωσέ το
+     μίαν οργυιάν σωστήν... Κύττταξε εκεί. Ένας ποντικός!
+     Σιγά, σιγά! Τώρα θα τον πιάσω με κομμάτι ψημένο
+     τυρί. — Να το χειρόφτι μου. Θα το ρίξω εις τα μούτρα
+     ενός γίγαντος! — Τι έγιναν οι στρατιώται μου;...
+     Α! Πώς επέταξε το πουλάκι! 'Σ το σημάδι, 'ς το
+     σημάδι!... Αι, συ, το σύνθημα!
+
+ΕΔΓΑΡ Μαντζουράνα.
+
+ΛΗΡ Καλός! Πέρνα!
+
+ΓΛΟΣΤ. Την γνωρίζω αυτήν την φωνήν.
+
+ΛΗΡ Α! Γονερίλη! και με άσπρα γένεια!.. Μ' εκαλόπιαναν
+     'σάν τα σκυλιά, και μου έλεγαν ότι έχω
+     άσπραις τρίχες, προτού ακόμη φυτρώσουν αι μαύραις.
+     Να μου λέγουν ναι και όχι εις ό,τι έλεγα, να μου
+     λέγουν και ναι και όχι μαζί, δεν ήθελε πολλήν θεολογίαν.
+     Όταν ήλθεν η βροχή και μ' εμούσκευσε, και
+     ο βορειάς μ' έκαμε να τρίζω τα 'δόντια, και ο κεραυνός
+     δεν με υπήκουε να σιωπήση, τότε τους εμυρίσθηκα
+     τι πράγματα ήσαν! Πηγαίνετε 'ς το καλό! Μου έλεγαν
+     όλοι ψεύματα! Μου έλεγαν, ότι εγώ είμαι το παν.
+     Ψεύματα! Ούτε τον παροξυσμόν δεν ημπορώ να νικήσω.
+
+ΓΛΟΣΤ. Την ενθυμούμαι την φωνήν. Την ήκουσα... Δεν είναι
+     ο βασιλεύς;
+
+ΛΗΡ Ναι, βασιλεύς απ' την κορφήν 'ς τα 'νύχια!
+     Πώς τρέμουν όλοι, κύτταξε, το 'μάτι αν γουρλώσω...
+     Αυτόν εδώ τον συγχωρώ. Τι έχει καμωμένον;
+     Μοιχείαν! Πήγαιν' απ' εδώ! Δεν θα σε θανατώσω.
+     Να θανατώνετ' ο μοιχός! Μήπως το ίδιον πράγμα
+     δεν κάμνει κ' η χρυσόμυιγα και ο μικρός σπουργίτης;
+     Ας σμίγουν και ας χαίρωνται! Ο νόθος υιός του Γλόστερ
+     ήτο καλλίτερο παιδί απ' ταις 'δικαίς μου κόραις,
+     ταις κόραις που απέκτησα εις νόμιμα σεντόνια.
+     Εμπρός, πορνεία, δούλευε, και θέλω στρατιώτας!...
+     Την βλέπεις την αρχόντισσαν εκείνην; Να την βλέπης
+     νομίζεις ότι χαμηλά θα είναι κρύα, χιόνι.
+     Την λέξιν μόνον «ηδονή» αν τύχη και ακούση,
+     σου κάμνει την ενάρετην και σκύπτει το κεφάλι.
+     Αλλά και γάτους ξεπερνά και άλογα βαρβάτα!
+     Γυναίκες είναι μοναχά από την μέσην κι' άνω,
+     'ς τα κάτω είναι Κένταυροι! Εις τους θεούς ανήκει
+     έως την μέσην το κορμί! 'Σ τον διάβολον τα κάτω!
+     Εκεί 'ναι σκότος, κόλασις και ζεματά και καίει.
+     Εκεί θειάφι και καπνός και βρώμα και σαπίλα!...
+     Πουφ, πουφ, φούχι! Φαρμακοπώλη, δος μου μίαν ουγγιάν
+     μόσχον να μυρίσω την φαντασίαν μου. Να
+     χρήματα.
+
+ΓΛΟΣΤ. Ω! δόσε μου το χέρι σου να το φιλήσω.
+
+ΛΗΡ Στάσου,
+     Να το σκουπίσω πρόσμενε. Μυρίζει ανθρωπίλαν.
+
+ΓΛΟΣΤ. Ελεεινή καταστροφή! Κι' ο μέγας τούτος κόσμος
+     θα καταντήση 'ς το μηδέν επίσης! — Με γνωρίζεις;
+
+ΛΗΡ. Τα ενθυμούμαι τα 'μάτια σου. Τι με αλλοιθωρίζεις;
+     Ό,τι θέλεις κάμε, τυφλέ Έρωτα, δεν με πιάνεις! Δεν
+     ερωτεύομαι εγώ! — Διάβασε αυτά εδώ. Κύτταξε πώς
+     το έγραφα. Είναι πρόσκλησις εις μονομαχίαν.
+
+ΓΛΟΣΤ. Δεν ημπορώ να το ιδώ, κι' αν ήτον ένας ήλιος
+     το κάθε γράμμα.
+
+ΕΔΓΑΡ Αν κανείς μου το εδιηγείτο
+     δεν θα το 'πίστευα ποτέ. Το βλέπω, κ' η καρδιά μου
+     ραγίζει απ' την λύπην της.
+
+ΛΗΡ Ανάγνωσέ το, λέγω.
+
+ΓΛΟΣΤ. Με τ' άδεια μου τα βλέφαρα;
+
+ΛΗΡ Ω, ω! Λοιπόν είμεθα ίσα κ' ίσα! Χωρίς 'μάτια 'ς το
+     κεφάλι και χωρίς χρήματα 'ς το πουγγί! Σου εβάρυναν
+     τα 'μάτια και σου ελάφρωσε το πουγγί! Και
+     όμως βλέπεις πώς τρέχει ο κόσμος!
+
+ΓΛΟΣΤ. Το βλέπω ψηλαφητά.
+
+ΛΗΡ Τρελλός είσαι; Δεν χρειάζονται 'μάτια διά να βλέπη
+     κανείς πώς τρέχει ο κόσμος. Βλέπε με τ' αυτιά σου!
+     Ιδέ πώς υβρίζει εκείνος ο κριτής τον κακόμοιρον
+     εκείνον τον κλέπτην. Άκουσε να σου το ειπώ κρυφά:
+     Άλλαξέ τους θέσιν, και ειπέ μου έπειτα, αν ημπορής,
+     ποίος είναι ο κριτής και ποίος ο κλέπτης. — Είδες
+     ποτέ σου ζητιάνον να του γαυγίζη μανδρόσκυλος;
+
+ΓΛΟΣΤ. Ναι, αυθέντα μου.
+
+ΛΗΡ Και να φεύγη τον σκύλον ο πτωχός; Αν τον είδες,
+     είδες την εικόνα της εξουσίας. Ο σκύλος είναι εις
+     υπούργημα, και τον υπακούουν. —
+     Αχρείε χωροφύλακα, το χέρι μη σηκώνεις
+     το άσπλαγχνόν σου! Τι κτυπάς αυτήν εκεί την πόρνην;
+     Καλλίτερα την ράχην σου να μου ξυλοκοπήσης!
+     Ενώ της δίδεις ραβδισμούς διά το πταίσιμόν της,
+     επιθυμείς κι' ορέγεσαι να έπταιες μαζί της!
+     Αν κρεμασθή ο σπάταλος, ο τοκογλύφος πταίει!
+     Μέσ' 'ς τα κουρέλια θα φανή κάθε μικρή κακία
+     αλλά το παν σκεπάζεται με γούναις και στολίδια!
+     Το έγκλημα με μάλαμμα απ' έξω σκέπασέ το,
+     κ' επάνω του συντρίβεται του Νόμου το κοντάρι
+     χωρίς αυτό να εγγιχθή. Κουρέλια φόρεσέ το,
+     και μ' ένα τσάκνο το τρυπά κι' ο νάνος πέρα πέρα!
+     Κανείς δεν είναι ένοχος! Κανείς, κανείς σου λέγω.
+     Κανείς δεν πταίει! Όλους των εγώ τους δικαιώνω.
+     Άκουσ' εμένα· επειδή την δύναμιν την έχω,
+     εάν κανείς κατηγορή, το στόμα να του κλείσω.
+     Βάλε 'ς τα 'μάτια σου υαλιά, και 'σάν τον δημοκόπον
+     κάμε πως βλέπεις κάθε τι, και τίποτ' αν δεν βλέπης. —
+     Έλα εδώ! Έλα εδώ! Το 'πόδημά μου 'βγάλε.
+     Τράβα καλά! Τράβα καλά! Την δύναμίν σου βάλε!
+
+ΕΔΓΑΡ Τι ανακάτωμα και νου και ασυναρτησίας!
+     Νους μέσ' 'ς την τρέλλαν!
+
+ΛΗΡ Άκουσε — αν θέλης να με κλαύσης,
+     πάρε τα 'μάτια μου, εσύ. Γνωρίζω ποίος είσαι.
+     Σε λέγουν Γλόστερ. Χρεωστείς υπομονήν να έχης.
+     Με κλαύματα ερχόμεθα 'ς τον κόσμον. Δεν το 'ξεύρεις;
+     Από την πρώτην την στιγμήν που μυρισθή αέρα,
+     βογκά και κλαίει το παιδί. — Να σου το εξηγήσω.
+     Την διδαχήν μου άκουσε:
+
+ΓΛΟΣΤ. Αλλοίμονον! Τι θλίψις!
+
+ΛΗΡ Θρηνούμεν, όταν μας γεννούν διά τον λόγον, ότι
+     με λύπην μας ερχόμεθα εις τούτο της μωρίας
+     το θέατρον τ' απέραντον... Ω! τι ωραίος σκούφος! (51)
+     Τι φοβερόν στρατήγημα κανείς να καλλιγώση
+     το ιππικόν του με αυτό το ύφασμα του σκούφου!...
+     Θέλω να γίνη δοκιμή. Και όταν τους πλακώσω
+     με τ' άλογά μου τους γαμβρούς εκείνους,... σκότωνέ τους
+     και σκότωνε και σκότωνε!
+
+     (Εισέρχεται ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΣ μετά στρατιωτών).
+
+ΑΞΙΩΜ. Εκείνος είναι! Να τος!
+     Συλλάβετέ τον! — Η καλή, η ακριβή σου κόρη,
+     αυθέντα μου...
+
+ΛΗΡ Δεν είν' εδώ κανείς να με γλυτώση;
+     Αιχμάλωτός σας;... Έγινα το παίγνιον της Τύχης!
+     Καλά φερθήτε μου εσείς, και θα πληρώσω λύτρα. —
+     Έχω πληγήν εις τα μυαλά. Χειρούργους φέρετέ μου.
+
+ΑΞΙΩΜ. Θα έχης ό,τι αγαπάς.
+
+ΛΗΡ Πού είν' οι άνθρωποί μου;
+     Κατάμονον με άφησαν; Ω! είναι τούτο πράγμα
+     να κάμη κάθε άνθρωπον να κλαίη και να κλαίη,
+     ως που τα 'μάτια του τα δυο να γίνουν ποτιστήρια,
+     την σκόνην του καλοκαιριού να την κατακαθίζουν!
+
+ΑΞΙΩΜ. Καλέ αυθέντα μου...
+
+ΛΗΡ Αλλά γενναία θ' αποθάνω!
+     Ωσάν γαμβρός! Θα είμ' εγώ χαρούμενος!... Ελάτε!
+     Είμαι ο Ληρ, ο βασιλεύς! Το 'ξεύρετε, παιδιά μου;
+
+ΑΞΙΩΜ. Ναι, είσαι συ ο βασιλεύς κ' ημείς πιστοί σου δούλοι.
+
+ΛΗΡ Ώστε δεν εχαθήκαμεν ακόμη! Ελάτε λοιπόν, να τρέξωμεν,
+     κι' όποιος με πιάση! Σα, σα, σα, σα! (52)
+
+     (Εξέρχεται της σκηνής τρέχων. Έπονται στρατιώται).
+
+ΑΞΙΩΜ. Φρικτόν κανείς να το ιδή 'ς τον πλέον τιποτένιον,
+     αλλ' όταν είναι βασιλεύς... δεν το εκφράζουν λόγια!
+     Μια κόρη σ' έμεινε, ω Ληρ, κι' αυτή εξαγοράζει
+     όσας κατάρας ήξιζε να δώσης εις την φύσιν
+     διά τα άλλα σου παιδιά.
+
+ΕΔΓΑΡ Σε χαιρετώ, αυθέντα.
+
+ΑΞΙΩΜ. Ώρα καλή. Τι αγαπάς;
+
+ΕΔΓΑΡ Παρακαλώ, αυθέντα,
+     ειπέ μου, αν ακούεται πότε θα γίν' η μάχη;
+
+ΑΞΙΩΜ. Το πράγμα είναι φανερόν. Όπ' έχει αυτί τ' ακούει.
+
+ΕΔΓΑΡ Παρακαλώ, είναι κοντά το στράτευμα το άλλο;
+
+ΑΞΙΩΜ. Κοντά, και όλον προχωρεί. Όπου κι' αν είναι φθάνει.
+
+ΕΔΓΑΡ Τόσον να 'ξεύρω ήθελα. Σ' ευχαριστώ.
+
+ΑΞΙΩΜ. Ακόμη
+     είν' η βασίλισσα εδώ. Να μένη έχει λόγους.
+     Αλλ' ο στρατός μας προχωρεί εμπρός.
+
+ΕΔΓΑΡ Ευχαριστώ σε.
+
+     (Απέρχεται Ο ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΣ).
+
+ΓΛΟΣΤ. Ω! Ας μου κόψουν την ζωήν τα ιδικά σας χέρια,
+     θεοί μου πολυεύσπλαγχνοι! Μη ο κακός μου δαίμων
+     με ξαναβάλη εις πειρασμόν και πάλιν ν' αποθάνω
+     προτού να το θελήσετε.
+
+ΕΔΓΑΡ Καλή ευχή, πατέρα!
+
+ΓΛΟΣΤ. Φίλε καλέ, παρακαλώ, ειπέ μου ποίος είσαι;
+
+ΕΔΓΑΡ Ένας πτωχός απ' την οργήν της Τύχης δαμασμένος,
+     ένας που τον εμάλαξαν τα πάθη και οι πόνοι
+     και συμπονεί τους δυστυχείς. — Έλα, το χέρι δος μου,
+     να σ' εύρω καταφύγιον.
+
+ΓΛΟΣΤ. Ω! των θεών η χάρις
+     τα όσα μ' έκαμες, διπλά να σου τ' ανταποδώσω!
+
+     (Εισέρχεται ο ΟΣΒΑΛΔΟΣ).
+
+ΟΣΒ. Προκηρυγμένε! Σ' έπιασα! Την τύχην μου θα κάμη
+     τ' αόμματο κεφάλι σου. Επλάσθηκ' επί τούτου!
+     Γέρο προδότη, γρήγορα την προσευχήν σου κάμε,
+     κ' είναι συρμένο το σπαθί που θα σε θανάτωση!
+
+ΓΛΟΣΤ. Ω! Ας κτυπήση δυνατά το εύσπλαγχνό σου χέρι.
+
+     Ο ΕΔΓΑΡ ανθίσταται.
+
+ΟΣΒ. Και πώς, αυθάδη χωρικέ, τολμάς ενός προδότου
+     εσύ να γίνης βοηθός; Φύγε απ' εδώ, μη τύχη
+     και σου κολλήσ' η Μοίρα του κ' εσένα: Άφησέ τον!
+     Μη του κρατείς το χέρι του, σου λέγω!
+
+ΕΔΓΑΡ Δεν τ' αφίνω,
+     αν δεν μου πης το διατί.
+
+ΟΣΒ. Αμέσως άφησέ τον,
+     ή σε σκοτώνω, κνώδαλον!
+
+ΕΔΓΑΡ Τράβα εμπρός, κύριε, και άφησε τους πτωχούς να
+     περάσουν. Αν ήτο να κόπτουν ζωαίς τα παχειά λόγια,
+     θα την είχα χαμένην την ιδικήν μου εδώ και δέκα
+     πέντε 'μέραις. Έλα, μακρυά από τον γέρο, ει δε μη,
+     τώρα δοκιμάζω αν είναι το καύκαλό σου δυνατώτερο
+     από το ραβδί μου. Σου το λέγω παστρικά!
+
+ΟΣΒ. (σύρων το ξίφος).
+     Έξω, κοπρόσκυλο!
+
+ΕΔΓΑΡ Θα σου σπάσω τα 'δόντια! Κόπιασε! Δεν φοβούμαι
+     ταις σπαθιαίς σου!
+
+     (Μάχονται. Ο ΕΔΓΑΡ διά του ροπάλου αυτού καταβάλλει
+     τον ΟΣΒΑΛΔΟΝ).
+
+ΟΣΒ. Ω σκύβαλο, μ' εσκότωσες! Να, πάρε το πουγγί μου,
+     και αν μου θάψης τα κορμί, τόσον καλόν να έχης.
+     Γράμμα επάνω μου κρατώ κρυμμένον. Πήγαινέ το
+     εις τον Εδμόνδον, κόμητα του Γλόστερ. Θα τον εύρης
+     'ς των Βρεττανών το στράτευμα. Ω!... πάρωρ'
+     αποθνήσκω...
+
+     (Αποθνήσκει).
+
+ΕΔΓΑΡ Σε 'ξεύρω, δούλε ποταπέ και αφωσιωμένε
+     'ς τ' αχρεία της κυρίας σου θελήματα. Σε 'ξεύρω.
+     Εκτελεστήν καλλίτερο δεν ήθελ' η αισχρότης.
+
+ΓΛΟΣΤ. Απέθανε;
+
+ΕΔΓΑΡ Κάθου εκεί, πατέρα. Αναπαύσου. —
+     Ας εύρωμεν το γράμμα του — ίσως μας χρησιμεύση. —
+     Αποθαμμένος είν' αυτός. Το μόνον που λυπούμαι
+     ότι μου έλαχεν εγώ να γίνω δήμιός του.
+     Ιδού το γράμμα. Να ιδώ. — Συμπάθησέ με, βούλλα,
+     συ δε, ω Χρηστοήθεια, μη με καταδικάσης.
+     Και του εχθρού του την καρδιάν σχίζει κανείς, να μάθη
+     το μυστικόν του. Το χαρτί δεν βλάπτει να το σχίσω.
+
+     (Αναγινώσκει την επιστολήν).
+
+     «Μη λησμονείς τους όρκους μας. Δεν θα σου λείψουν
+     »ευκαιρίαι να τον ξεπαστρεύσης. Αν έχης την θέλησιν,
+     »θα εύρης και την ώραν και τον τόπον. Αν επιστρέψη
+     »νικητής, δεν εκάμαμεν τίποτε. Τότε θα είμαι
+     »αιχμάλωτός του εγώ, και φυλακή μου η κλίνη του.
+     »Γλύτωσέ με από την μισητήν παρουσίαν του και διά τον
+     »κόπον σου λάβε την θέσιν του. Η αγαπώσα σε φίλη
+     »(είθε να έλεγα σύζυγος), Γονερίλη».
+
+     Αισχρότης χωρίς όρια! Τον αγαθόν της άνδρα
+     να τον επιβουλεύεται, κι αντάλλαγμα να είναι
+     ο αδελφός μου!...Ω! εδώ 'ς την άμμον θα σας χώσω,
+     ανόσια μηνύματα και φόνου και λαγνείας,
+     ως που να έλθη ο καιρός να σας ιδή εκείνος
+     που την ζωήν του θέλετε! — Καλά που απ' εμένα
+     θα μάθη και τον θάνατον και την αποστολήν σου!
+
+     Ο ΕΔΓΑΡ σύρει το πτώμα του ΟΣΒΑΛΔΟΥ έξω της σκηνής.
+
+ΓΛΟΣΤ. Ο βασιλεύς είναι τρελλός, κι' ο νους ο ιδικός μου
+     αντέχει να αισθάνωμαι τον άμετρόν μου πόνον!
+     Καλλίτερα να έχανα κ' εγώ τα λογικά μου,
+     να χωρισθούν οι πόνοι μου από τους στοχασμούς μου,
+     και μέσα 'ς τα φαντάσματα της τρέλλας πλανημένος
+     ο νους μου την συναίσθησιν της λύπης μου να χάση!
+
+ΕΔΓΑΡ (επιστρέφων).
+     Δος μου το χέρι. — Τύμπανα μου φαίνεται ακούω.
+     Έλα εις σκέπην φιλικήν, πατέρα, να σε κρύψω.
+
+     (Εξέρχονται)
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΕΒΔΟΜΗ
+
+
+
+     Σκηνή εν τω γαλλικώ στρατοπέδω. Ο Ληρ κοιμάται
+     επί κλίνης παρ' αυτώ ο ιατρός και έτεροι άρχοντες
+     και υπηρέται.
+
+     (Εισέρχονται η ΚΟΡΔΗΛΙΑ και ο ΚΕΝΤ).
+
+ΚΟΡΔ. Καλέ μου Κεντ, θα δυνηθώ ποτέ να ξεπληρώσω
+     την τόσην καλωσύνην σου; Όση ζωή κι' αν έχω
+     δεν θα μου φθάση — δεν αρκεί ό,τι και αν σου κάμω!
+
+ΚΕΝΤ Είναι πλουσία πληρωμή τα λόγια σου, κυρία.
+     Με όσα είπα έμαθες την καθαράν αλήθειαν,
+     και τίποτε δεν σ' έκρυψα.
+
+ΚΟΡΔ. Φορέματα ν' αλλάξης.
+     Δυστυχισμένην εποχήν αυτά σου ενθυμίζουν.
+     Να τα πετάξης!
+
+ΚΕΝΤ Άφες με, κυρία μου, ακόμη.
+     Αν από τώρα γνωρισθώ, δεν γίνετ' ο σκοπός μου.
+     Παρακαλώ, πριν σου το 'πω να μη με φανερώσης.
+
+ΚΟΡΔ. Ας γίνη, όπως αγαπάς.
+
+     (Προς τον ιατρόν).
+
+     Ο βασιλεύς πώς είναι;
+
+ΙΑΤΡΟΣ Κοιμάτ' ακόμη.
+
+ΚΟΡΔ. Ω θεοί, το χάλασμα του νου του
+     επισκευάσετέ μου το! — Σεις διορθώσετέ μου
+     τα ταραγμένα λογικά του γέροντος πατρός μου
+     που είναι τώρα 'σάν παιδί.
+
+ΙΑΤΡΟΣ Αν είναι ορισμός σου,
+     να τον 'ξυπνήσω. Αρκετός του είναι τόσος ύπνος.
+
+ΚΟΡΔ. Έχε την τέχνην οδηγόν και κάμε όπως θέλεις.
+     Του ήλλαξαν φορέματα;
+
+ΑΞΙΩΜ. 'Σ του ύπνου του το βύθος,
+     κυρία, του εβάλαμεν φορέματα καινούργια.
+
+ΙΑΤΡΟΣ Να είσαι εις το πλάγι του την ώραν που 'ξυπνήση,
+     Θα είναι ήσυχος.
+
+ΚΟΡΔ. Καλά.
+
+ΙΑΤΡΟΣ Έλα εδώ, — κοντά του.
+     Τώρα ας παίξη η μουσική.
+
+ΚΟΡΔ. Πατέρ' αγαπητέ μου,
+     το ιατρικόν του πάθους σου 'ς τα χείλη μου ας ήτον,
+     και βάλσαμον ας έσταζεν από το φίλημά μου
+     'ς τα βάσανα, πού σ' έφεραν αι δύο αδελφαί μου!
+
+ΚΕΝΤ Κόρη καλή κι' αγαπητή!
+
+ΚΟΡΔ. Τα κάτασπρα μαλλιά σου
+     να ελεήσουν έπρεπε, κι' αν κόραι σου δεν ήσαν.
+     Ήτον αυτήν την κεφαλήν ν' αφήσουν να την δέρνη
+     ο άνεμος;... κ' εις ταις βρονταίς ταις φοβεραίς ν' αντέχη;
+     Κ' εις των φωτιών το σμίξιμον και εις τ' αστροπελέκια
+     να στέκης έξω φύλακας, καϋμένε στρατιώτη,
+     με μόνην σκέπην σου αυτήν την περικεφαλαίαν;
+     Και του εχθρού μου το σκυλί, κι' ας μ' είχε δαγκαμένην,
+     τέτοιαν νυκτιάν θα τ' άφινα να ζεσταθή κοντά μου!
+     Και σ' έμελλε, πατέρα μου, εσύ να ξενυκτήσης
+     όπου οι χοίροι ξενυκτούν κ' οι έρημοι ζητιάνοι!
+     Αλλοίμονον! Πώς έγινε συγχρόνως με τον νουν σου
+     να μη σου φύγη κ' η ζωή;... Ξυπνά! Ομίλησέ του.
+
+ΙΑΤΡΟΣ Εσύ καλλίτερα, εσύ, κυρία, λάλησέ του.
+
+ΚΟΡΔ. Πώς είναι ο αυθέντης μου; Ο βασιλεύς πώς είναι;
+
+ΛΗΡ Από τον τάφον διατί με θέλετε να έβγω!...
+     Ψυχή μέσ' 'ς τον παράδεισον συ είσαι... κ' εγώ είμαι
+     εις ένα πύρινον τροχόν δεμένος, και με καίουν
+     ωσάν λυωμένον μέταλλον τα δάκρυα που χύνω!
+
+ΚΟΡΔ. Μ' αναγνωρίζεις;
+
+ΛΗΡ Είσαι συ ψυχή. Εγώ το 'ξεύρω.
+     Πότε απέθανες και συ;
+
+ΚΟΡΔ. Ακόμη συγχυσμένα,
+     ακόμη!
+
+ΙΑΤΡΟΣ Δεν εξύπνησεν όλως διόλου. Έλα,
+     να ησυχάση άφες τον.
+
+     (Απομακρύνονται της κλίνης.
+
+ΛΗΡ Τι έγινα; Πού είμαι;
+     Ο ήλιος λάμπει!... Μ' απατούν... Θ' απέθνησκ' από
+                                                [λύπην,
+     αν έβλεπ' άλλον 'σάν εμέ.,. Τι να ειπώ δεν 'ξεύρω...
+     Όρκον δεν παίρνω πως αυτά είν' ιδικά μου χέρια.
+     Στάσου να ιδώ... Αισθάνομαι... Μ' εκέντησ' η καρφίτσα!
+     Ας ήξευρα τι γίνομαι!
+
+ΚΟΡΔ. Ω! γύρισε τα 'μάτια
+     να με ιδής, πατέρα μου, και κίνησε το χέρι
+     να μ' ευλογήσης...
+
+     (Εμποδίζει τον Ληρ, θέλοντα να γονατίση).
+
+     Όχι! Μη! Εσύ θα γονατίσης,
+     αυθέντα μου!
+
+ΛΗΡ Παρακαλώ, μη με περιγελάσης.
+     Εγώ είμ' ένας άκακος, δυστυχισμένος γέρος·
+     τους ογδοήντα ακριβώς τους έχω. — Και αλήθεια,
+     φοβούμαι ότι καθ' αυτό δεν είμαι 'ς τα σωστά μου.
+     Νομίζω πως σ' εγνώρισα, κι' αυτόν πως τον γνωρίζω,
+     αλλά — δεν είμαι βέβαιος· διότι δεν ηξεύρω
+     διόλου πού ευρίσκομαι· και ούτε καν 'θυμούμαι
+     αυτά μου τα φορέματα πώς τα φορώ· και ούτε
+     απόψε πού επέρασα την νύκτα δεν ηξεύρω. —
+     Μη με γελάσετε, αλλά.. μη με ειπήτε άνδρα,
+     αν τώρα δεν μου φαίνεται αυτή εδώ η νέα
+     ότ' είν' η Κορδηλία μου!
+
+ΚΟΡΔ. Ναι! είμ' εγώ, πατέρα,
+     εγώ, εγώ!
+
+ΛΗΡ Είν' άραγε υγρά τα δάκρυά σου;
+     Να τα ιδώ. Είναι υγρά! — Παρακαλώ, μη κλαίεις.
+     Φαρμάκι αν ετοίμασες να πάρω, δόσε μου το.
+     Το 'ξεύρω· δεν με αγαπάς. Απ' όσον ενθυμούμαι,
+     αι αδελφαί σου μ' έκαμαν πολύ να υποφέρω.
+     Εσύ θα έχεις αφορμήν. Εκείναις όμως όχι!
+
+ΚΟΡΔ. Και ούτ' εγώ, και ούτ' εγώ.
+
+ΛΗΡ Πού είμαι; 'ς την Γαλλίαν;
+
+ΚΕΝΤ 'Σ το κράτος σου, αυθέντα μου.
+
+ΛΗΡ Ω! μη με απατάτε!
+
+ΙΑΤΡΟΣ Κυρία, μην ανησυχείς. Το βλέπεις· η μεγάλη
+     η έξαψις επέρασε. Πλην κίνδυνος θα είναι
+     'ς την περασμένην του ζωήν να στρέφωμεν τον νουν του.
+     Να έμβη μέσα κάμε τον. Και ως 'που να συνέλθη
+     όλως διόλου, πρόσεχε, ατάραχος να μένη.
+
+ΚΟΡΔ. Αν αγαπάς, αυθέντα μου, περιπατείς ολίγον;
+
+ΛΗΡ Να μη με συνερίζεσαι. Λησμόνει και συγχώρει.
+     Συγχώρει. Είμαι γέροντας και ξαναμωραμένος.
+
+     (Εξέρχονται ο ΛΗΡ, η ΚΟΡΔΗΛΙΑ, ο ΙΑΤΡΟΣ και η συνοδεία).
+
+ΑΞΙΩΜ. Αλήθεια εσκοτώθηκεν ο δουξ της Κορνουάλλης;
+
+ΚΕΝΤ Αλήθεια, ω αυθέντα μου.
+
+ΑΞΙΩΜ. Και τα στρατεύματά του
+     ποιον έχουν τώρα στρατηγόν;
+
+ΚΕΝΤ Τον νόθον υιόν του Γλόστερ,
+
+ΑΞΙΩΜ. Και ο εξόριστός του υιός, ο Έδγαρ, είναι λέγουν
+     'ς την Γερμανίαν με τον Κεντ.
+
+ΚΕΝΤ Πλην άλλοι λέγουν άλλα.
+     Καιρός να οπλιζώμεθα. Όπου κι' αν είναι φθάνουν
+     τα εχθρικά στρατεύματα.
+
+ΑΞΙΩΜ. Ως φαίνεται, θα γίνη
+     αιματηρός ο πόλεμος. — Ώρα καλή, αυθέντα.
+
+     (Απέρχεται).
+
+ΚΕΝΤ Ή θ' αποτύχω σήμερον ή γίνοντ' οι σκοποί μου!
+     Της μάχης τ' αποτέλεσμα θα το αποφασίση.
+
+     (Εξέρχεται).
+
+
+
+
+ΠΡΑΞΙΣ ΠΕΜΠΤΗ
+
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΠΡΩΤΗ
+
+
+
+     Το αγγλικόν στρατόπεδον παρά το Δούβρον.
+     (Εισέρχονται μετά τυμπάνων και σημαιών αναπεπταμένων ο
+     ΕΔΜΟΝΔΟΣ, η ΡΕΓΑΝΗ, αξιωματικοί, στρατιώται κλπ.)
+
+ΕΔΜ. (προς αξιωματικόν).
+     Μάθε, αν είναι σταθερός ο δούκας 'ς τους σκοπούς του
+     ή έχη πάλιν όρεξιν την γνώμην του ν' αλλάξη;
+     Είναι γεμάτος δισταγμούς κι' αλλάζει κάθε ώραν!
+     Επιθυμώ απόκρισιν οριστικήν να φέρης.
+
+     (Εξέρχεται ο αξιωματικός).
+
+ΡΕΓ. Βεβαίως κάτι έπαθε 'ς τον δρόμον ο Οσβάλδος.
+
+ΕΔΜ. Κ’ εγώ το υποπτεύομαι.
+
+ΡΕΓ. Εδμόνδ' αγαπητέ μου,
+     τι δι εσένα μελετώ να κάμω, το γνωρίζεις.
+     'Πε μου...αλλά ειλικρινώς, — ειπέ μου την αλήθειαν...
+     Την αδελφήν μου αγαπάς;
+
+ΕΔΜ. Την αγαπώ — εντίμως.
+
+ΡΕΓ. Εκείνη σ' έδειξ' έρωτα ποτέ;
+
+ΕΔΜ Τι υποψία!
+
+ΡΕΓ. Σχέσιν δεν έλαβες μ’ αυτήν ερωτικήν;
+
+ΕΔΜ. Ποτέ μου!
+
+ΡΕΓ. Ω, την μισώ! Αν μ' αγαπάς, Εδμόνδε, μη την βλέπεις!
+
+ΕΔΜ. Μη έχεις φόβον! Έρχονται ο άνδρας της κ' εκείνη.
+
+     (Εισέρχονται ο ΔΟΥΞ της ΑΛΒΑΝΙΑΣ, η ΓΟΝΕΡΙΛΗ
+     και στρατιώται).
+
+ΓΟΝΕΡ. (καθ' εαυτήν).
+     Να μη τον πάρη άνδρα της, κι' ας χάσωμεν την μάχην!
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Αγαπητή μας αδελφή, μετά χαράς σε βλέπω. —
+     Εδμόνδε, εις την κόρην του ο βασιλεύς επήγε
+     με άλλους που απέλπισε του κράτους μας η βία.
+     Όπου δεν είναι η τιμή δεν είμ' εγώ ανδρείος.
+     Αν τώρα σύρω το σπαθί, τ' αποφασίζω μόνον,
+     διότι κατεπάτησε τον τόπον μας ο Γάλλος,
+     όχι διότι βοηθεί τον Ληρ, μαζί μ' εκείνους
+     που είχαν ίσως δίκαιον να επαναστατήσουν.
+
+ΕΔΜ. Λαλείς τω όντι ευγενώς!
+
+ΡΕΓ. Προς τι αυτά τα λόγια;
+
+ΓΟΝΕΡ. Αντισταθήτε 'ς τον εχθρόν συνενωμένοι τώρα!
+     Καιρός διά μαλλώματα δεν είν' αυτός!
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Ελάτε
+     ν' αποφασίσωμεν λοιπόν το σχέδιον της μάχης.
+
+ΕΔΜ. Εις την σκηνήν σου έρχομαι αμέσως.
+
+ΡΕΓ. Αδελφή μου,
+     έλα και συ.
+
+ΓΟΝΕΡ. Δεν ημπορώ.
+
+ΡΕΓ. Σε έχομεν ανάγκην.
+     Έλα και συ, παρακαλώ.
+
+ΓΟΝΕΡ. (καθ' εαυτήν).
+     (Ω, ω! Καταλαμβάνω
+     το αίνιγμα). Σ' ακολουθώ.
+
+     Ενώ επείγονται πάντες, εισέρχεται Ο ΕΔΓΑΡ μετημφιεσμένος.
+
+ΕΔΓΑΡ (προς τον δούκα).
+     Αν συγχωρής, αυθέντα
+     ένα πτωχόν να σου ειπή δυο λόγια, άκουσέ με.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Έρχομ' ευθύς.
+
+     (Προς τον ΕΔΓΑΡ).
+
+     Τι θα μου πης;
+
+     (Εξέρχονται ο ΕΔΜΟΝΔΟΣ, η ΡΕΓΑΝΗ και η ΓΟΝΕΡΙΛΗ).
+
+ΕΔΓΑΡ Προτού αρχίση η μάχη
+     το γράμμα τούτο άνοιξε. Αν τύχη και νικήσης,
+     προσκάλεσε με σάλπιγγα αυτόν, που σου το δίδει.
+     Όσον κι' αν φαίνωμαι άθλιος, έχω να φέρω ένα (53)
+     που όσα μαρτυρούντ' εδώ θα τα υποστηρίξη!
+     Αν νικηθής, τετέλεσται το έργον σου 'ς τον κόσμον,
+     και παύει κάθε βάσανον. Η Τύχη βοηθός σου!
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Να το διαβάσω πρόσμενε.
+
+ΕΔΓΑΡ Μου είν' εμποδισμένον.
+     Όταν θα έλθη ο καιρός, οι κήρυκες ας κράξουν
+     και τότε πάλιν θα με ιδής.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Λοιπόν, ώρα καλή σου.
+     Θα το ιδώ το γράμμα σου.
+
+     (Απέρχεται ο ΕΔΓΑΡ).
+
+ΕΔΜ. (επανερχόμενος).
+     Εφάνησαν οι Γάλλοι.
+     Παράταξε το στράτευμα. Ιδού, εδώ θα εύρης
+     πληροφορίας ακριβείς, πόση είν' η δύναμίς των.
+
+     (Τω εγχειρίζει έγγραφον).
+
+     Αλλά να μην αργοπορής. Το πράγμα θέλει βίαν.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Θα μ' εύρη η ώρα έτοιμον.
+
+     (Εξέρχεται).
+
+ΕΔΜ. Ωρκίσθηκα αγάπην
+     και εις τας δύο αδελφάς. Η μια μισεί την άλλην,
+     καθώς μισεί την όχεντραν ο φιδοδαγκαμένος.
+     Ποίαν να πάρω; και τας δυο; την μίαν; ή καμμίαν;
+     Ούτε την μίαν να χαρώ 'μπορώ ούτε την άλλην,
+     ενόσω ζουν κ' αι δύο των. Την χήραν εάν πάρω,
+     η άλλη απ' την ζήλειαν της έξω φρενών θα γίνη.
+     Αλλά μ' αυτήν δεν ημπορώ να κάμω τους σκοπούς μου
+     ενόσω ζη ο άνδρας της· κι' ως που να γίνη η μάχη
+     εκείνος μου χρειάζεται. Όταν θα τελειώση,
+     εάν αυτή επιθυμή, ας εύρη και τον τρόπον
+     να τον ξεκάμη μόνη της, Αλλ' ως προς τον σκοπόν του
+     να δείξη έλεος 'ς τον Ληρ και εις την Κορδηλίαν,
+     ας έλθη η νίκη, και αυτούς 'ς το χέρι ας τους έχω,
+     και δεν αφίνω να ιδούν εγώ το έλεός του!
+
+     (Εξέρχεται).
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΔΕΥΤΕΡΑ
+
+
+
+     Πεδίον μεταξύ των δύο στρατοπέδων.
+     (Σάλπιγγες έξωθεν. Διαβαίνουσιν επί της σκηνής ο ΛΗΡ και
+     η ΚΟΡΔΗΛΙΑ επί κεφαλής των δυνάμεων αυτών
+     μετά τυμπάνων κτλ.).
+     (Εισέρχονται ο ΓΛΟΣΤΕΡ και ο ΕΔΓΑΡ).
+
+ΕΔΓΑΡ Εδώ, πατέρα, 'ς την σκιάν εδώ φιλοξενήσου
+     του δένδρου τούτου. Εύχου δε 'ς το δίκαιον την νίκην!
+     Αν επιστρέψω ζωντανός, θα σε παρηγορήσω.
+
+ΓΛΟΣΤ. Να σ' ευλογήσουν οι θεοί!
+
+     (Εξέρχεται ο ΕΔΓΑΡ).
+     (Σάλπιγγες. Ακούεται μακρόθεν υποχώρησις στρατού).
+
+ΕΔΓΑΡ (επανερχόμενος).
+     Καλέ μου γέρε, φύγε!
+     Δος μου το χέρι σου! Ο Ληρ κατεστραμμένος είναι!
+     Κ' εκείνος και η κόρη του αιχμάλωτοι κ' οι δύο.!
+     Ω! σήκω, δος το χέρι σου!
+
+ΓΛΟΣΤ. Όχι. Εδώ θα μείνω.
+     Μήπως κ' εδώ δεν ημπορεί κανένας να σαπίση;
+
+ΕΔΓ. Ο νους σου πάλιν ς' το κακόν! Τ' ανθρώπου χρέος είναι
+     μ' υπομονήν από την γην να φεύγη, όπως ήλθε, —
+     αρκεί να ήλθ' η ώρα του!
+
+ΓΛΟΣΤ. Και τούτο είν' αλήθεια!
+
+
+
+ΣΚΗΝΗ ΤΡΙΤΗ
+
+
+
+     Το βρεττανικόν στρατόπεδον παρά το Δούβρον).
+     (Εισέρχονται εν θριάμβω μετά τυμπάνων
+     και σημαιών ο ΕΔΜΟΝΔΟΣ, ο ΛΗΡ και η ΚΟΡΔΗΛΙΑ
+     αιχμάλωτοι, αξιωματικοί, στρατιώται κτλ.).
+
+ΕΔΜ. (προς αξιωματικόν).
+     Τους αιχμαλώτους πάρετε. 'Σ την φυλακήν ας μένουν,
+     ως που να γίνη φανερόν το θέλημα εκείνων,
+     απ' τους οποίους κρέμαται η τύχη των.
+
+ΚΟΡΔ Οι πρώτοι
+     δεν ήμεθα, που άδικα η τύχη κατατρέχει.
+     Εσένα μόνον, βασιλέα κακότυχε, λυπούμαι,
+     ειδέ τα συννεφιάσματα της τύχης τ' αψηφούσα!
+     Θέλεις ταις κόραις σου να ιδής;
+
+ΛΗΡ Α, όχι! όχι! όχι!
+     Έλα, πηγαίνωμεν μαζί. 'Σ την φυλακήν κλεισμένοι,
+     'σάν δυο πουλάκια ς' το κλουβί, κ' οι δυο θα κελαδούμεν
+     κι' αν την ευχήν μου με ζητής, εγώ θα γονατίζω
+     να σου ζητώ συγχώρησιν. Με προσευχαίς, τραγούδια,
+     με παραμύθια, την ζωήν εκεί θα την περνούμεν.
+     Ταις πεταλούδαις ταις χρυσαίς θα βλέπωμεν με γέλια,
+     και θα μας φέρνουν οι πτωχοί των παλατιών ειδήσεις,
+     και 'μείς οι δυο με τους πτωχούς θα πιάνωμεν τα λόγια,
+     ποιος πέφτει; ποιος υψώνεται; ποιος χάνει; ποιος
+                                            [κερδίζει;
+     Κ' εκείθεν το μυστήριον θα βλέπωμεν του βίου,
+     'σάν να μας είχαν οι θεοί βαλμένους κατασκόπους·
+     κ' εμπρός μας θα παρέρχονται κοπάδια οι μεγάλοι,
+     που καθ' αλλαξοφεγγαριά θ' αναιβοκαταιβάζη.
+
+ΕΔΜ. (προς αξιωματικόν).
+     Πηγαίνετέ τους!
+
+ΛΗΡ. Οι θεοί εις μιαν θυσίαν τόσην
+     σκορπίζουν με το χέρι των θυμίαμα, παιδί μου!
+     Σε ξαναέχω, κόρη μου; Διά να μας χωρίσουν
+     τον κεραυνόν εξ ουρανού αν ημπορούν ας φέρουν!
+     Ω, στέγνωσε τα 'μάτια σου! — Η λώβα να τους φάγη
+     και κρέατα και κόκκαλα, να τους ψοφήση η πείνα,
+     πριν τρέξουν εξ αιτίας των τα δάκρυά μας!... Έλα!
+
+     (Απέρχονται Ο ΛΗΡ και η ΚΟΡΔΗΛΙΑ φρουρούμενοι.)
+
+ΕΔΜ. (προς αξιωματικόν).
+     Άκουσ' εμένα. Το χαρτί οπού σου δίδω πάρε
+     και φύλαξέ το. Πήγαινε 'ς την φυλακήν μαζί των.
+     Ένα βαθμόν σ' ανύψωσα. Κάμε αυτό που γράφω,
+     κι' ο δρόμος είναι ανοικτός της δόξης και του πλούτου.
+     Μάθ' ότι πρέπει ο καθείς να είναι του καιρού του.
+     Ευαισθησία και σπαθί, δεν συμφωνούν διόλου!
+     Αλλά δεν θέλω δισταγμούς· 'πέ ότι θα το κάμης,
+     ή αν δεν θέλης, ζήτησε την τύχην μ' άλλον τρόπον.
+
+ΑΞΙΩΜ. Το κάμνω.
+
+ΕΔΜ. Πήγαινε λοιπόν, κι' αφού το κάμης, λέγε
+     πως έγινε η τύχη σου. Πλην μην αργοπορήσης!
+     Ακούεις; Κάμε κάθε τι καθώς σου παραγγέλλω.
+
+ΑΞΙΩΜ. Εγώ δεν τρώγω άχυρα ούτε φορώ σαμάρι.
+     Αν είναι πράγμα 'π' άνθρωπος το κάμνει, θα το κάμω!
+
+     (Εξέρχεται).
+     (Σάλπιγγες. Εισέρχονται ο ΔΟΥΞ της ΑΛΒΑΝΙΑΣ, η ΓΟΝΕΡΙΛΗ,
+     η ΡΕΓΑΝΗ, αξιωματικοί και υπηρέται).
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Εδμόνδε, την ανδρείαν σου την έδειξες 'ς την μάχην,
+     κ' η τύχη σ' εβοήθησε. Εκείνους οπού ήσαν
+     αντίπαλοί μας σήμερα, τους έχεις αιχμαλώτους.
+     Παράδοσέ τους εις εμέ, κ' εγώ θ' αποφασίσω
+     ό,τι αξίξει δι' αυτούς και ό,τι με συμφέρει.
+
+ΕΔΜ. Έκρινα φρόνιμον τον Ληρ εις φρούριον να στείλω
+     και να του βάλω φύλακας· διότι έχουν μάγια
+     ο τίτλος ο βασιλικός και τα γηράματά του·
+     αυτά τον όχλον ημπορούν να του ελκύσουν, κ' ίσως
+     να στρέψουν εναντίον μας τα όπλα του στρατού μας.
+     Μαζί μ' εκείνον έστειλα, διά τον ίδιον λόγον,
+     την Κορδηλίαν. Αύριον, ή άλλοτε αν θέλης,
+     αποφασίζεις δι' αυτούς. Τώρα καιρός δεν είναι·
+     Μας περιχύνει ο ιδρώς ακόμη και το αίμα·
+     φίλος τον φίλον έχασε· και εις την έξαψίν του
+     κανείς τον ιερώτερον αγώνα καταράται,
+     ενόσω είναι ζωντανή ακόμη η πληγή του.
+     Της Κορδηλίας και του Ληρ πρέπει να γίνη η κρίσις
+     εις τον αρμόδιον καιρόν.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Αν είναι μ' άδειάν σου.
+     σε θεωρώ υποτελή και όχι αδελφόν μου.
+
+ΡΕΓ. Τι είν' αυτός, από εμέ και μόνην εξαρτάται!
+     Να ερωτήσης ήρμοζε μου φαίνεται κ' εμένα
+     την θέλησίν μου, πριν ειπής τα λόγια όπου είπες.
+     'Σ το στράτευμά μου αρχηγόν τον έβαλα να είναι,
+     τον έχω αντιπρόσωπον και τοποτηρητήν μου·
+     να σ' ονομάση αδελφόν δικαίωμά του είναι!
+
+ΓΟΝΕΡ. Μη τρέχης. Τον ανύψωσαν τα προτερήματά του
+     και όχι οι τίτλοι σου.
+
+ΡΕΓ. Εγώ τα δικαιώματά μου
+     'ς εκείνον τα μετέφερα, και έγινεν ο ίσος
+     και με τους πλέον υψηλούς!
+
+ΓΟΝΕΡ. Αυτά θα ημπορούσες
+     να μας τα λέγης, το πολύ, εάν τον είχες άνδρα.
+
+ΡΕΓ. Φυλάξου, τ' αναγέλασμα μη γίνη προφητεία.
+
+ΓΟΝΕΡ. Σιγά, και αλλοιθώριζε το 'μάτι 'που σου το 'πε.
+
+ΡΕΓ. Καλά δεν είμαι, ει δε μη, ν' αποκριθώ θα είχα,
+     καθώς σου πρέπει! — Στρατηγέ, πάρε τους αιχμαλώτους
+     και την κληρονομίαν μου και τα στρατεύματά μου
+     κ' εμένα, — όλα πάρε τα, — τα πάντα ιδικά σου!
+     Ο κόσμος όλος μάρτυς μου, Εδμόνδε, σε κηρύττω
+     αυθέντην μου και άνδρα μου!
+
+ΓΟΝΕΡ. Να τον χαρής ελπίζεις;
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. (προς την Γονερίλην).
+     Η άδεια δεν κρέμαται από την θέλησίν σου.
+
+ΕΔΜ. Ούτ' από 'σένα κρέμεται.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Ναι, νόθε, απ' εμένα!
+
+ΡΕΓ. (προς τον Εδμόνδον).
+     Να τυμπανίσουν πρόσταξε και διαλάλησέ το,
+     ότι είσαι άνδρας μου!
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Σιγά! Έχω κ' εγώ τον λόγον!
+     Εδμόνδε, είσαι ένοχος εσχάτης προδοσίας!
+     Σε συλλαμβάνω, — με αυτό το χρυσωμένο φίδι!
+
+     (Δεικνύων την Γονερίλην).
+
+     Παραίτησε τα σχέδια του γάμου σου, Ρεγάνη.
+     Προς χάριν της συζύγου μου εγώ τον εμποδίζω.
+     Τον λόγον της τον έδωκε κρυφά εις τον Εδμόνδον.
+     Δεν συγχωρώ, ο άνδρας της εγώ, να της τον πάρης.
+     Αν θέλης άνδρα και καλά, εμένα ερωτεύσου.
+     Αυτός αρραβωνίσθηκε με την αρχόντισσάν μου!
+
+ΓΟΝΕΡ. Τι κωμωδία είν' αυτή;
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Φορείς σπαθί, Εδμόνδε.
+     Ας ακουσθούν αι σάλπιγγες, και αν κανένας άλλος
+     δεν έλθη με τα όπλα του εδώ να σ' αποδείξη
+     ψεύτην, προδότην βδελυρόν, χίλιαις φοραίς προδότην,
+     ιδού, εγώ σε προκαλώ.
+
+     (Τω ρίπτει το χειρόκτιόν του).
+
+     Κι' ούτε ψωμί θα φάγω
+     εάν μ' αυτό μου το σπαθί 'ς το στήθος σου επάνω
+     δεν σ' αποδείξω άξιον των όσων σου προσάπτω!
+
+ΡΕΓ. Πονώ, πονώ! Είμ' άρρωστη!
+
+ΓΟΝΕΡ. (καθ' εαυτήν).
+     Αν άρρωστη δεν είσαι,
+     δεν θα πιστεύσω 'ς το εξής ποτέ μου εις φαρμάκι.
+
+ΕΔΜ. Απόκρισίς μου είν' αυτό!
+
+     (Ρίπτει κατά γης το χειρώκτιόν του).
+
+     Όποιος κι' αν είν' εκείνος,
+     οπού προδότην με καλεί, ψεύτης αχρείος είναι!
+     Την σάλπιγγα σημάνατε! Αντίκρυ μου ας έλθη,
+     και εις εκείνον, κ' εις εσέ, κ' εις όποιον και αν είναι,
+     θα δείξω με τα όπλα μου, την πίστιν, την τιμήν μου!
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Πού είν' ο κήρυξ;
+
+ΕΔΜ. Κράξετε τον κήρυκα! Ας έλθη!
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Εις άλλο τι μη στηριχθής παρά εις το σπαθί σου.
+     Τους στρατιώτας σου εγώ τους είχα συναθροίσει
+     κ' εγώ σου τους απέλυσα!
+
+ΡΕΓ. Ω! δεν αντέχω πλέον
+
+     (Εισέρχεται ο ΚΗΡΥΞ).
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. (δεικνύων την Ρεγάνην).
+     Είν' άρρωστη. Πηγαίνετε μαζί της 'ς την σκηνήν μου.
+
+     (Εξέρχεται η ΡΕΓΑΝΗ στηριζομένη επί αξιωματικών).
+     (Προς τον κήρυκα).
+
+     Την σάλπιγγά σου σήμανε, κ' ανάγνωσέ το τούτο.
+
+     (Τω εγχειρίζει έγγραφον).
+
+ΑΞΙΩΜ. Σαλπίσατε!
+
+     (Ηχεί η σάλπιγξ).
+
+ΚΗΡΥΞ (αναγινώσκει).
+     «Εάν ευρίσκεται εις τας τάξεις του στρατού άνθρωπος
+     με αξίωμα και από γένος, να υποστηρίξη, ότι ο
+     Εδμόνδος, ο λεγόμενος Κόμης του Γλόστερ, είναι προδότης,
+     ας παρουσιασθή εις τον τρίτον ήχον της σάλπιγγος.
+     Ο Εδμόνδος είναι έτοιμος να τον αντικρύση».
+
+ΕΔΜ. Σάλπισε!
+
+     (Πρώτον σάλπισμα).
+
+ΚΗΡΥΞ Και πάλιν!
+
+     (Δεύτερον σάλπισμα).
+
+ΚΗΡΥΞ Και πάλιν!
+
+     (Τρίτον σάλπισμα).
+     (Εισέρχεται ο ΕΔΓΑΡ φέρων πανοπλίαν. Προηγείται
+     σαλπιγκτής).
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. (προς τον κήρυκα).
+     Ερώτησέ τον τι ζητεί; 'ς της σάλπιγγος τον ήχον
+     τι έρχεται;
+
+ΚΗΡΥΞ Ποιος είσαι συ; Το γένος; Τ' όνομά σου!
+     Και διατί ν' αποκριθής 'ς την σάλπιγγα; Τι θέλεις;
+
+ΕΔΓΑΡ Το όνομά μου τόχασα. Μου τόφαγε το δόντι
+     της προδοσίας, σύρριζα. Αλλ' είμαι από γένος,
+     όσον και ο αντίπαλος που ήλθα ν' αντικρύσω.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Ποιος είναι ο αντίπαλος;
+
+ΕΔΓΑΡ Τον Γλόστερ, τον Εδμόνδον,
+     ποιος τον υπερασπίζεται;
+
+ΕΔΜ. Ο ίδιος! Τι τον θέλεις;
+
+ΕΔΓΑΡ Ξεσπάθωσε! Αν άνθρωπον αθώον αδικήσω
+     με όσα έχω να ειπώ, την αθωότητά σου
+     με το σπαθί σου δείξε την! — Ιδού το ιδικόν μου.
+     Μ' αυτό υπερασπίζομαι τους όρκους, την τιμήν μου,
+     και την κατηγορίαν μου μ' αυτό υποστηρίζω!
+     Ας είσαι νέος, δυνατός, ας έχης μεγαλεία,
+     ας είν' η τύχη σου νωπή κ' η νίκη 'ς το σπαθί σου,
+     ας έχης στήθος και καρδιάν, — ένας προδότης είσαι!
+     Προδότης 'ς τον πατέρα σου και εις τον αδελφόν σου
+     κ' εις τους θεούς! Και εις αυτόν τον ένδοξον τον δούκα!
+     Από την πλέον υψηλήν της κεφαλής σου άκρην,
+     έως την σκόνην που πατείς, αισχρός προδότης είσαι!
+     Ειπέ μου όχι, κ' έτοιμον το χέρι μου προσμένει
+     μ' αυτό εδώ μου το σπαθί να σ' αποδείξη ψεύτην!
+
+ΕΔΜ. Θα ήτο πλέον τακτικόν να 'ξεύρω τόνομά σου.
+     Αλλ' είσαι, υπερήφανος και φαίνεσαι ανδρείος
+     και μαρτυρούν ευγένειαν οι τρόποι σου κ' η γλώσσα
+     Δεν καταδέχομαι λοιπόν αναβολήν να φέρω,
+     κι' ας έχω το δικαίωμα την τάξιν ν' απαιτήσω (54).
+     'Σ το πρόσωπόν σου την πετώ την λέξιν προδοσία,
+     και να στραφή 'ς το στήθος σου τ' αναίσχυντόν σου ψεύδος!
+     Τα λόγια σου επάνω μου γλιστρούν και δεν μ' εγγίζουν.
+     Αλλ' όμως και τα λόγια σου, μαζί κ' εσένα, τώρα
+     μ' αυτό εδώ μου το σπαθί ς' τον δρόμον θα σας στείλω
+     όπου δεν έχει γυρισμόν! Η σάλπιγξ ας λαλήση!
+
+     (Σάλπιγγες. Μάχονται. Πίπτει ο ΕΔΜΟΝΔΟΣ).
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Ελέησέ τον! Άφες τον!
+
+ΓΟΝΕΡ. Σ' επρόδωσαν, Εδμόνδε.
+     Δεν είχες χρέος μ' άγνωστον εχθρόν να πολεμήσης.
+     Σ' εγέλασαν, σ' επρόδωσαν! Δεν είσαι νικημένος!
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Κλείσε το στόμα σου εσύ, να μη σ' αποστομώσω
+     μ' αυτό το γράμμα. — Διάβασε τα κακουργήματά σου,
+     εσύ, που ό,τι κι' αν σου 'πώ ολίγον θα σου είναι!
+
+     (Η ΓΟΝΕΡΙΛΗ πειράται ν αρπάση την επιστολήν εκ των
+     χειρών του συζύγου αυτής).
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Δεν θα το σχίσης! — Φαίνεται 'ξεύρεις τι περιέχει.
+
+ΓΟΝΕΡ. Και αν το 'ξεύρω, τι μ' αυτό; 'δικός μου είν' ο Νόμος,
+     όχι 'δικός σου! Ποιος τολμά να μ' εγκαλέση;
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Φρίκη!
+     'Ξεύρεις το γράψιμον αυτό;
+
+ΓΟΝΕΡ. Μη μ' ερωτάς τι 'ξεύρω.
+
+     (Εξέρχεται).
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Πηγαίνετε κατόπιν της, και είν' απελπισμένη.
+     Προσέχετέ την!
+
+     (Εξέρχονται αξιωματικοί τίνες).
+
+ΕΔΜ. Όλ' αυτά τα έκαμα, που είπες,
+     τ' άλλα πολλά που ο καιρός θα ξεσκεπάση μόνος,
+     πολλά, πολλά! Επέρασαν, κ' εγώ περνώ μαζί των.
+     Πλην συ, οπού μ' ενίκησες, ειπέ μου ποίος είσαι;
+     Αν ευγενής, σε συγχωρώ.
+
+ΕΔΓΑΡ Ο ένας μας τον άλλον
+     ας συγχωρήση! Από σε κατώτερος δεν είμαι.
+     Αν είμαι δε καλλίτερος, αυξάνει τ' άδικόν σου.
+     Υιός του πατρός σου είμ' εγώ, και τώνομά μου Έδγαρ.
+     Δίκαια κρίνουν οι θεοί! Αυτοί την ανομίαν
+     την κάμνουν εργαλειόν των τον πταίστην να παιδεύσουν.
+     'Σ το σκότος ο πατέρας μου σ' εγέννησεν ανόμως,
+     και έχασ' εξ αιτίας σου το φως!
+
+ΕΔΜ. Αλήθεια λέγεις!
+     Έγιν' ο κύκλος του τροχού ολόκληρος, — κ' ιδού με!
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. (προς τον Έδγαρ).
+     Μ' εφάνη η παρουσία σου ωσάν να προφητεύη
+     ευγένειαν βασιλικήν! Να σ' αγκαλιάσω έλα! —
+     Να μου ραγίση την καρδιάν η λύπη, αν ποτέ μου
+     ή του πατρός σου ο εχθρός ή ο δικός σου ήμουν! —
+
+ΕΔΓΑΡ Το 'ξεύρω, ω αυθέντα μου.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Που είχες καταφύγει;
+     Ποιος σ' έκρυψε; Πώς έμαθες τα πάθη του πατρός σου;
+
+ΕΔΓΑΡ Τα είδα με τα 'μάτια μου, — συνέπασχα μαζί του!
+     'Σ ολίγα λόγια να σου 'πω, αυθέντα, τα δεινά μου
+     και την καρδιάν μου ύστερα ας την ραγίση η λύπη!
+     Η φοβερά προκήρυξις μ' ηνάγκασε να φύγω
+     με την ελπίδα να σωθώ...! ( Ω! της ζωής η γλύκα!
+     Μας είναι προτιμότερον κάθε στιγμήν και ώραν
+     να μας σκοτώνη ζωντανούς ο πόνος του θανάτου,
+     παρά το τέλος της ζωής διά μιας να έλθη!)
+     Τρελλός ζητιάνος έγινα, εφόρεσα κουρέλια,
+     κατήντησα και των σκυλιών περίγελως να γίνω!
+     Και τότε, τον πατέρα μου απήντησα 'ς τους δρόμους
+     μ' αιματωμένα των 'ματιών τα δύο δακτυλίδια
+     και δίχως τα διαμάντια των. Μ' επήρε οδηγόν του,
+     'ψωμοζητούσα δι' αυτόν, του έδειχνα τον δρόμον,
+     απ' την απελπισίαν του τον έσωσα — αλλ' όμως
+     δεν εφανέρωσα ποτέ (τι λάθος!) ποίος είμαι,
+     ως τώρα που ωπλίσθηκα να έλθω 'ς τον αγώνα,
+     αν όχι με πεποίθησιν, μ' ελπίδα να νικήσω.
+     Εζήτησα να μ' ευχηθή, κι' απ' την αρχήν 'ς το τέλος
+     τα όσα εδοκίμασα κ' υπέφερα του είπα.
+     Αλλ' η σχισμένη του καρδιά 'ς τον κλονισμόν τον τόσον
+     ν' ανθέξη δεν ημπόρεσε. Την δύναμιν δεν είχε
+     ν' αντισταθή 'ς την σύγκρουσιν τόσης χαράς και λύπης,
+     και μ' ένα χαμογέλασμα εβγήκε η ψυχή του.
+
+ΕΔΜ. Τα λόγια σου με συγκινούν, κ' ίσως καρποφορήσουν.
+     Εξακολούθει. Φαίνεσαι κι' άλλα να 'πής πώς έχεις.
+
+ΔΟΥΞ. ΑΛΒ. Και άλλα πλέον θλιβερά αν έχης, μη τα λέγεις.
+     Τα όσα είπες μ' έκαμαν να λυώσω απ' την λύπην.
+
+ΕΔΓΑΡ Αυτά τω όντι φαίνονται ο κολοφών της λύπης
+     εις όποιον πράγματα πικρά δεν αγαπά ν' ακούη.
+     Αλλ' έχω κι' άλλα να ειπώ διότι κι' άλλη πίκρα
+     ήλθε ν' αυξήση το κακόν και να το κορυφώση.
+     Ενώ 'θρηνούσα κ' έκλαια, εμβαίνει μέσα ένας,
+     που άθλιον μ' εγνώρισε και καταφρονημένον
+     κι' ως τότε με απέφευγε με φρίκην. Όταν είδε
+     ποιος είμαι, και τι βάσανα υπέφερα και λύπαις,
+     'ς την αγκαλιάν μου χύνεται και ταις φωναίς αρχίζει,
+     ωσάν να θέλη με φωναίς τους ουρανούς ν' ανοίξη,
+     και πέφτει 'ς τον πατέρα μου επάνω, και μου λέγει
+     τα όσα εδοκίμασεν ο Ληρ, κι' αυτός μαζί του,
+     οπού δεν ήκουσεν αυτί ακόμη τέτοια πάθη!
+     Και όσον μου τα έλεγε τον έσφιγγε η λύπη
+     και της ζωής του αι χορδαίς επήγαιναν να σπάσουν.
+     Αλλά η σάλπιγξ δυο φοραίς εσήμανε, και τότε
+     έφυγα και τον άφησα ωσάν νεκρόν.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Ποιος ήτο;
+
+ΕΔΓΑΡ Ήτον ο Κεντ, ο δυστυχής εξόριστος, αυθέντα!
+     Αγνώριστος τα βήματα του Ληρ ακολουθούσε
+     και τον εδούλευε πιστά χειρότερ' από σκλάβος!
+
+     (Εισέρχεται δρομαίος ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΣ, κρατών μάχαιραν
+     αιματωμένην).
+
+ΑΞΙΩΜ. Βοήθεια! Βοήθεια!
+
+ΕΔΓΑΡ Τι θέλεις;
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Τι συνέβη;
+
+ΕΔΓΑΡ Τι είν' η μάχαιρα αυτή η αιματοβαμμένη;
+
+ΑΞΙΩΜ. Αχνίζει! Είν' ολόζεστη! Απ' την καρδιά της 'βγήκε!
+     Απέθανε!
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Ποιος πέθανε, ω άνθρωπε! Ομίλει!
+
+ΑΞΙΩΜ. Απέθαν' η γυναίκα σου, αφού την αδελφήν της
+     την εφαρμάκευσε! Αυτή μόνη της μου το είπε.
+
+ΕΔΜ. Και εις τας δύο των εγώ υποσχεμένος ήμουν.
+     Και των τριών μας γίνονται διά μιας οι γάμοι!
+
+ΕΔΓΑΡ Ιδού ο Κεντ!
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Ή ζωντανά ή και αποθαμένα,
+     τα σώματά των και των δυο εμπρός μας φέρετέ τα.
+     Η τιμωρία των θεών αυτή εμπνέει φρίκην,
+     αλλ' όχι έλεος!
+
+     (Εισέρχεται ο ΚΕΝΤ).
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Ω Κεντ! Συ είσαι; — Καθώς πρέπει
+     αυτός δεν είναι ο καιρός να σε φιλοφρονήσω.
+
+ΚΕΝΤ Έρχομ' εδώ να ευχηθώ και να καλονυκτίσω
+     τον Ληρ, τον βασιλέα μου, διά παντός! — Πού είναι;
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Ω! τούτο πώς μας έφυγεν από τον νουν! —
+                                      [Εδμόνδε,
+     λέγε, πού είν' ο βασιλεύς; πού είν' η Κορδηλία;
+
+     (Φέρονται επί της σκηνής τα πτώματα της ΡΕΓΑΝΗΣ
+     και της ΓΟΝΕΡΙΛΗΣ)
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Βλέπεις το θέαμα αυτό, ω Κεντ!
+
+ΚΕΝΤ Ω! πώς συνέβη;
+
+ΕΔΜ. Και όμως αγαπήθηκε 'ς τον κόσμον ο Εδμόνδος!
+     Η μία εφαρμάκευσε την άλλην δι' εμένα,
+     και μόνη της σκοτώθηκε κατόπιν.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Είν' αλήθεια!
+     Τα πρόσωπά των κρύψετε.
+
+ΕΔΜ. Ψυχομαχώ... θα κάμω
+     κ' ένα καλόν, 'ς της φύσεως το πείσμα της κακής μου.
+     'Σ το φρούριον πηγαίνετε, αμέσως, μην αργείτε!
+     Έχω δοσμένην προσταγήν τον Ληρ, την Κορδηλίαν
+     να τους φονεύσουν! Τρέξετε! Ευθύς! Προφθάσετέ τους.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Τρέξετ' ευθύς! Ω! Τρέξετε!
+
+ΕΔΓΑΡ Ποιος είν' ο δεσμοφύλαξ;
+     Σημάδι ότι αναιρείς την προσταγήν σου δος μου!
+
+ΕΔΜ. Να το σπαθί μου, πάρε το και δος το.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Τρέξε, τρέξε!
+
+     (Εξέρχεται δρομαίος ο ΕΔΓΑΡ).
+
+ΕΔΜ. Της γυναικός σου προσταγήν και ιδικήν μουν έχουν
+     να πνίξουν μέσ' 'ς την φυλακήν εκεί την Κορδηλίαν,
+     και να κηρύξουν έπειτα πως μόνη της επνίγη
+     εις την απελπισίαν της.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Θεοί, φυλάξετέ την!
+     Σηκώσετέ τον απ' εδώ.
+
+     (Σύρεται ο ΕΔΜΟΝΔΟΣ υπό στρατιωτών έξω της σκηνής).
+     (Εισέρχεται ο ΛΗΡ, φέρων εις τας αγκάλας του
+     νεκράν την ΚΟΡΔΗΛΙΑΝ. Έπονται ο ΕΔΓΑΡ και έτεροι).
+
+ΛΗΡ Βογκάτε! Ω! Βογκάτε!
+     βογκάτε! Είσθε όλοι σας πλασμένοι από πέτραις!
+     Ας είχα 'γώ τα 'μάτια σας, ας είχα την φωνήν σας,
+     κ' ερράγιζα τους ουρανούς! — Ω! Είν' αποθαμένη!
+     'Ξεύρω ποιος είναι ζωντανός, και ποιος αποθαμένος.
+     Νεκρά 'σάν χώμα είν' αυτή! — Καθρέπτην φέρετέ μου.
+     Εάν θολώση το υαλί απ' την αναπνοήν της,
+     τότε σημαίνει ότι ζη! (55)
+
+ΚΕΝΤ Αυτό εδώ μην είναι
+     του κόσμου η συντέλεια;
+
+ΕΔΓΑΡ Ή φοβερά εικών της;
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Πέσε καλλίτερα 'ς την γην, ω Ληρ, και
+     αναπαύσου! (56)
+
+ΛΗΡ Ιδού, σαλεύει το πτερό! Σαλεύει! Ζη ακόμη!...
+     Ω! Αν εζούσ' αληθινά,... θα ήτον ευτυχία
+     που όσαις κι' αν υπέφερα πίκραις ταις ξεπληρώνει.
+
+ΚΕΝΤ (γονατίζων παρ' αυτώ).
+     Αυθέντα μου αγαπητέ.
+
+ΛΗΡ Παρακαλώ να φύγης!
+
+ΕΔΓΑΡ Είναι ο φίλος σου, ο Κεντ.
+
+ΛΗΡ Κατάρα να σας εύρη
+     Προδόται είσθε όλοι σας! Είσθ' όλοι δολοφόνοι!
+     Ίσως μου ήτο δυνατόν να την γλυτώσω! Τώρα,
+     την έχασα διά παντός! Ω Κορδηλία, στάσου,
+     μη φεύγεις, Κορδηλία μου, ακόμη... Α! Τι λέγεις...
+     Ήτον γλυκειά, ήτον σεμνή και ήσυχη η φωνή της,
+     και είναι τούτο στολισμός μεγάλος 'ς την γυναίκα!...
+     Εκείνον οπού σ' έπνιξε του πήρα την ζωήν του!
+
+ΑΞΙΩΜ. Αλήθεια. Τον εφόνευσε;
+
+ΛΗΡ Δεν είν' αλήθεια; Πε το!
+     Ήτον καιρός που έφθανε το κοπτερόν σπαθί μου
+     να κάμη όλους να πηδούν! Πλην τώρα είμαι γέρος,
+     κι' αυτά εδώ τα βάσανα μ' αφάνισαν...
+
+     (Προς τον Κεντ).
+
+     Ποιος είσαι;
+     Τα 'μάτια μου εχάλασαν. — Τώρα σου λέγω — τώρα...
+
+ΚΕΝΤ Αν ημπορή να καυχηθή η Τύχη διά δύο
+     'π' αγάπησε κ' εμίσησεν εις άκρον, να ο ένας!
+
+ΛΗΡ Είναι τα 'μάτια μου θολά. Ο Κεντ εσύ δεν είσαι;
+
+ΚΕΝΤ Ο Κεντ, αυθέντα μου, ο Κεντ, ο δούλος ο πιστός σου.
+     Κι' ο δούλος σου ο Κάιος πού είναι; (57)
+
+ΛΗΡ Ω! Εκείνος,
+     ήτο καλός! Αυτό 'μπορώ να το ειπώ, αλήθεια!
+     Είχε το χέρι του βαρύ και γρήγορα 'κτυπούσε.
+     Απέθανε κ' εσάπισε.
+
+ΚΕΝΤ Εγώ, αυθέντα, ήμουν.
+     Εγώ...
+
+ΛΗΡ Αυτό θα το ιδώ αμέσως.
+
+ΚΕΝΤ Εγώ είμαι,
+     που τ' άτυχά σου ρήματα παντού ακολουθούσα,
+     αφού σε κατεπλάκωσε η συμφορά κ' η πίκρα.
+
+ΛΗΡ Καλώς μας ώρισες λοιπόν.
+
+ΚΕΝΤ Όχι καλώς, διότι
+     εδώ είν' όλα θλιβερά και σκοτεινά και μαύρα.
+     Αι δύο άλλαις κόραις σου επρόλαβαν την Μοίραν,
+     κι' απέθαναν ελεεινά.
+
+ΛΗΡ Αυτό κ' εγώ νομίζω.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Δεν 'ξεύρει τι του γίνεται. Εις μάτην του
+     μιλούμεν.
+
+ΕΔΓΑΡ Εις μάτην! Ναι!
+
+     (Εισέρχεται ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΣ).
+
+ΑΞΙΩΜ. Απέθανε, αυθέντα, ο Εδμόνδος.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Τι τούτο ως προς τα εδώ! — Ω άρχοντές μου
+                                             [φίλοι,
+     ιδού ποιος είναι ο σκοπός και η απόφασίς μου!
+     Ό,τι μου είναι δυνατόν διά ν' ανακουφίσω
+     αυτό μας το ερείπιον το μέγα, θα το κάμω.
+     Ενόσω ζη, 'ς τα χέρια του και πάλιν επιστρέφω
+     την εξουσίαν, — και εις σας τα δικαιώματά σας
+     με πρόσθετα προνόμια. Αλλ' ό,τι και αν κάμω,
+     θα είναι ολιγώτερον απ' ό,τι σας αξίζει,
+     θ' ανταμειφθούν οι φίλοι μας και οι εχθροί μας όλοι
+     θα λάβουν τα επίχειρα των έργων των... Ιδέτε,
+     ιδέτε!
+
+ΛΗΡ Μου τον έπνιξαν και τον πτωχόν τρελλόν μου...(58)
+     Όχι· δεν είναι ζωντανή! — Ω! Πώς ζωήν να έχη
+     το άλογον, ο ποντικός, και όμως να μην έχης
+     αναπνοήν εσύ; Εσύ οπίσω δεν θα έλθης
+     ποτέ, ποτέ, ποτέ, ποτέ, ποτέ... 'Ξεκούμπωσέ με, (59)
+     παρακαλώ... Ευχαριστώ... Αυτό εδώ το βλέπεις;
+     Ιδέ! Τα χείλη της ιδέ... Κύτταξ' εδώ... Ιδέ την...
+
+     (Αποθνήσκει).
+
+ΕΔΓΑΡ Λιγοθυμά! Αυθέντα μου! Αυθέντα!
+
+ΚΕΝΤ Ω καρδιά μου,
+     σχίσου, καρδιά μου, ράγισε!
+
+ΕΔΓΑΡ Ω! Άνοιξε τα 'μάτια,
+     αυθέντα!
+
+ΚΕΝΤ Μη τον τυραννείς! Ας ησυχάση πλέον!
+     Πρέπει κανείς να τον μισή διά να προσπαθήση
+     να τον τεντώση 'ς τον σκληρόν τον φάλαγγα του βίου
+     ακόμη περισσότερον!
+
+ΕΔΓΑΡ Απέθανε τω όντι!
+
+ΚΕΝΤ Το θαύμα είναι ως εδώ, κ' εις τόσα, πώς ν' ανθέξη!
+     Παρέζησεν. Ο Θάνατος τον είχε λησμονήσει.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Σηκώσετε τα πτώματα. — Καιρός των θρήνων
+                                             [τώρα!
+     'Σ το μεταξύ εσείς οι δυο, ω της ψυχής μου φίλοι,
+     το κράτος κυβερνήσετε το αιματοβαμμένον.
+
+ΚΕΝΤ Να ταξειδεύσω χρεωστώ αγύριστον ταξείδι.
+     Με κράζει ο αυθέντης μου. Να υπακούσω πρέπει.
+
+ΔΟΥΞ ΑΛΒ. Το βάρος ας σηκώσωμεν της λύπης κι' ας ειπούμεν
+     τα όσα αισθανόμεθα, αν όχι όσα πρέπει.
+     Οι γέροντες μας... τα πολλά τα έπαθαν εκείνοι.
+     Δεν θα περάσωμεν ποτέ ημείς οι νέοι τόσα
+     και ούτε τόσον μακρινή θα είναι η ζωή μας (60).
+
+(Εξέρχονται πάντες, παιανιζούσης της μουσικής
+νεκρώσιμον ήχον).
+
+
+
+ΤΕΛΟΣ
+
+
+
+ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
+
+
+
+1. Ο Βασιλεύς Ληρ, η κατ' εξοχήν αύτη τραγωδία, ως την αποκαλεί
+ο Γερβίνος, εγράφη κατά το 1606 ή 1605 μ. Χ. κατά τινας. Ελήφθη δε
+η υπόθεσις αυτής εκ των μύθων, οίτινες κατ' εκείνο τον καιρό
+επιστεύοντο ως η αληθής της αρχαίας Βρεταννίας ιστορία. Ο Άγγλος
+χρονογράφος Geoffrey of Monmouth, όστις πρώτος αναφέρει τον
+μύθον του βασιλέως Ληρ και των θυγατέρων αυτού, ορίζει το
+οκτακοσιοστόν προ Χριστού έτος ως εποχήν, καθ' ην ούτος απέθανε.
+Και προ της τραγωδίας δε ταύτης του Σαισκπείρου, παρεστάθη επί της
+Αγγλικής σκηνής τω 1594 δράμα τι, υπό ετέρου δραματουργού ποιηθέν
+και την αυτήν πραγματευόμενον υπόθεσιν. Επί των πηγών τούτων
+στηριζόμενος έγραψεν ο ποιητής το δραματικόν τούτο αριστούργημα, το
+παθητικώτερον των δραμάτων αυτού.
+
+Η εξελλήνισις του ονόματος του πολυπαθούς βασιλέως ίσως δεν
+επιδοκιμασθή παρά τινων των αναγνωστών μου. Αλλά διά του ακλίτου
+τούτου μονοσυλλάβου, Ληρ, διατηρείται η προφορά του αγγλικού
+ονόματος Lear, ακριβέστερον ή αν έγραφον Λέαρ. Ίσως ήθελόν τινες
+θεωρήσει ως ορθοτέραν την γραφήν Λειρ, καθόσον μάλιστα και ο
+προγενέστερος του Σαικσπείρου δραματουργός έγραφε διά του ei το
+όνομα, King Lear. Αλλ' είθε η καιριωτέρα της μεταφράσεώς μου
+έλλειψις να είναι η σόλοικος του _Ληρ_ γραφή.
+
+2. Παραπέμπω τους θέλοντας εκ των αναγνωστών μου να παραβάλωσι
+την μετάφρασιν προς το κείμενον εις την υπ' αριθμόν 4 σημείωσιν
+της τραγωδίας «ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα ».
+
+3. Ο Κεντ και ο Γλόστερ, ως υποδεικνύεται εκ του διαλόγου αυτών,
+ήσαν ήδη εν γνώσει της περί διανομής του κράτους αποφάσεως του
+βασιλέως, αλλ' ηγνόουν ότι οι μυστικοί αυτού σκοποί ήσαν να
+κανονίση την διανομήν αναλόγως των προς αυτόν αισθημάτων των
+τριών θυγατέρων του.
+
+4. Οι χρονογράφοι του μεσαιώνος ωνόμαζον την Σκωτίαν Αλβανίαν,
+Albania, Albany. Μολονότι το τοιούτον ενδέχεται να επιφέρη
+σύγχυσίν τινα ιδεών εις τον Έλληνα αναγνώστην, ενόμισα ορθόν να
+μένη ανέπαφος ο τίτλος του γαμβρού του Ληρ.
+
+5. Αι επικλήσεις αύται και οι όρκοι του Κεντ μαρτυρούσιν ευθύς
+εξ υπαρχής, ότι τα του Ληρ διαδραματίζονται εν εποχή ειδωλολατρείας,
+προ της εγκαθιδρύσεως του Χριστιανισμού εν τη Μεγάλη Βρεττανία.
+«Ούτω, λέγει ο Γερβίνος, και οι αρχαίοι ποιηταί ανεζήτουν
+συννήθως την υπόθεσιν των τραγωδιών αυτών εν τη προ του
+εκπολιτισμού εποχή, εν τοις προ των τρωικών μύθοις. Τα φρικώδη
+συμβεβηκότα της γενεάς του Λαΐου ή της του Ταντάλου ήσαν αι
+πηγαί, αι αφθονωτέραν δίδουσαι τροφήν εις την αρχαίαν τραγωδίαν.
+Μεταφερόμενοι εις απομεμακρυσμένας τοιαύτας εποχάς, βλέπομεν
+μεθ' ηδονής παριστάμενα ενώπιον ημών τα ηρωικά εκείνα γεγονότα,
+τα παθήματα των αδαμάστων εκείνων ανδρών, των Τιτάνων εκείνων
+και ημιθέων. Η δ' υπερβολή της σκληρότητας γίνεται ήττον
+επαισθητή εις ημάς, αναλογιζομένους λεληθότως πως, ότι οι άνθρωποι
+είχον τότε και δυνάμεις μεγαλειτέρας, όπως υποφέρωσι καρτερικώτερον
+τα δεινά και τα παθήματα εκείνα. Αλλ' ουδ' επηρεαζόμεθα υπό της
+ιδέας, ότι άνθρωποι τοιούτοι δεν ήτο δυνατόν να υπάρξωσι, καθ'ό
+πάντη δήθεν διάφοροι της γνωστής και συνήθους ημίν φύσεως του
+ανθρώπου. Διότι εξ αυθεντικών πηγών γνωρίζομεν ότι κατά τους
+Μεροβιγγινούς, φέρ' ειπείν, χρόνους ή τους Βουργουνδικούς
+υπήρξαν αληθώς άνθρωποι τοιούτοι, ότι γεγονότα φρικώδη, όσον και
+τα της οικογενείας του Ληρ, διεδραματίζοντο επί αιώνας εν τω
+μέσω χριστιανικών φυλών ώστε δεν ήσαν εξ ανάγκης μυθώδη και
+πλαστά και τα εν τη αρχαία τραγωδία εγκλήματα των Τανταλιδών. Εις
+τοιαύτας εποχάς μεταφέρει ημάς ο Σαικσπείρος διά της τραγικωτέρας
+ταύτης των τραγωδιών αυτού, ουδαμού δ' ίσως ανέδειξε πλειότερον
+το έμφυτον μεγαλείον και το διορατικόν της διανοίας αυτού ή εις
+ταύτην την ευφυεστέραν και τολμηροτέραν των ποιητικών αυτού
+επινοήσεων... Ο θεατής οφείλει ευθύς και εξ υπαρχής να εννοήση
+ότι εις τοιαύτην εποχήν μεταφερόμεθα. Ο Tieck εθεώρει ως ουδαμώς
+ουσιώδες το ζήτημα της ενδυμασίας των ηθοποιών κατά την
+παράστασιν της τραγωδίας ταύτης. Αλλά βεβαίως ως προς τούτο
+έσφαλεν. Αν θέσωμεν τον Ληρ επί της σκηνής εν τω μέσω
+μεσαιωνικών οικοδομών και πλουσίων επίπλων και των χαριέντων
+ενδυμάτων της ιπποτικής Ισπανίας, καταστρέφομεν διά μιας το
+πιθανόν του δράματος. Απ' εναντίας, εάν έχωμεν στενόχωρα
+δωμάτια αρχαϊκού αρχιτεκτονικής ρυθμού, και χώραν αγρίαν και
+άδενδρον, και ενδύματα φέροντα σύμμικτόν τινα τύπον Γοτθικής
+απλότητσς και βαρβαρικής πολυτελείας, προετοιμαζόμενα διά των
+τοιούτων εντυπώσεων, όπως εννοήσωμεν καλλίτερον τον χαρακτήρα
+και την φύσιν των διαδραματιζομένων προσώπων» (Gervinus,
+Shakespeare Commentaries.
+
+Περί του εν τη προκειμένη τραγωδία υφισταμένου ιστορικού
+στοιχείου παραθέτω το εξής χωρίον εξ αξιολόγου διατριβής,
+δημοσιευθείσης υπό του «J. W. Hales εν τω αγγλικώ περιοδικώ
+Fortnightly Review κατά Ιανουάριον του 1875 έτους.
+
+«Μη λησμονώμεν ότι οι σύγχρονοι του Σαικσπείρου επίστευον ότι ο
+βασιλεύς Ληρ υπήρξεν αληθώς. Καθ' εκάστην εποχήν επικρατούσι
+παραδόσεις τινές, αναξιόπιστοι μεν, αλλά θεωρούμεναι ως αληθείς,
+μέχρις ου η διάδοσις των γνώσεων υποσκάψη και διαλύση αυτάς.
+Αλλ' οφείλει πάντως να λαμβάνη ταύτας υπ' όψιν ο της ιστορίας
+σπουδαστής. Τοιουτοτρόπως κατ' εκείνην την εποχήν ουδαμώς
+ημφεσβητείτο η ύπαρξις του Ληρ, αλλά κατείχεν ούτος θέσιν εν τη
+σειρά των βασιλέων, οίτινες ιστορούντο ως άρξαντες εν τη
+Βρεττανία. Την δε θέσιν ταύτην εισέτι κατέχει εις τας δημώδεις
+ιστορίας, τας οποίας αναγινώσκουσιν οι κάτοικοι της Ουαλλίας
+(Wales)... Αλλά, εκτός τούτου, δεν ελησμόνησεν ο Σαικσπείρος και
+εις οποίαν ο Ληρ ανήκε φυλήν. Επρόσεχε δε ιδιαζόντως περί την
+απεικόνισιν των εθνικών χαρακτηριστικών των εν τοις δράμασιν
+αυτού προσώπων, και τούτο καταφαίνεται εις πολλά των δραμάτων
+αυτού, κατ' εξοχήν δε εις τον «Έμπορον της Βενετίας» (Merchant
+of Venice), ένθα δι' ανεξιτήλου γραφίδος χαρακτηρίζει τον
+Ιουδαίον, εις τον Ρωμαίον και την Ιουλιέταν, ένθα ζωγραφίζει το
+ζωηρόν και ευερέθιστον της ιταλικής ιδιοσυγκρασίας, και εις τον
+Οθέλλον, ένθα το κοχλάζον της Αφρικής αίμα θερμαίνει του ήρωος
+αυτού τας φλέβας. Ούτω και εν τω Βασιλεί Ληρ απεικονίζεται ζωηρώς
+της κελτικής φυλής η φύσις. Την δε φυλήν εκείνην εμελέτησεν ουχί
+διά των βιβλίων, αλλ' εξ ιδίας αντιλήψεως.... ιδών και εξετάσας
+ουχί έντυπα, αλλά τα ζώντα και δρώντα μνημεία, άτινα εξεπροσώπουν
+τον φυλετικόν του Κέλτου χαρακτήρα εν τη συγχρόνω τότε Μεγάλη
+Βρεττανία. Κατά τον 16ον αιώνα ήτο, ως και σήμερον, γνωστόν ότι
+οι κάτοικοι της Ουαλλίας (Welhmen) ήσαν οι απ' ευθείας των
+αρχαίων Βρεττανών έκγονοι... Εν δε τω Βασιλεί Ληρ ευρισκόμεθα εν
+τω μέσω της φυλής εκείνης, φυλής εξόχως ευερεθίστου». Προβαίνει
+δε ο συγγραφεύς εις λεπτομερή φυσιολογικήν και ψυχολογικήν
+μελέτην εκάστου των του δράματος κυρίων προσώπων.
+
+6. Kill thy physician and the fee bestow
+          upon the foul disease.
+
+Φόνευσε τον ιατρόν σου, τα δε χρήματα, άτινα εχρεώστεις να δώσης
+εις εκείνον, εξόδευέ τα υποθάλπων την βρωμεράν σου ασθένειαν.
+Αντί να κάμνης χρήσιν του πλούτου σου, έχων πλησίον σου επί
+πληρωμή τον ιατρόν, όστις ηδύνατο να σε θεραπεύση, σπατάλησε
+αυτόν εις τρόπον, ώστε να κορύφωσης το νόσημά σου.
+
+7. Our potency made good, take thy reward.
+
+Τας πρώτας _τέσσαρας_ λέξεις του στίχου τούτου τινές μεν των
+σχολιαστών εξηγούσιν ως εξής: «Προς διεκδίκησιν της
+»δυνάμεώς μου». Έτεροι δε ούτως: Εκείνοι, εις τους οποίους
+»παρεχώρησα την δύναμιν και την εξουσίαν μου, μοι παραχωρούσιν
+εις την παρούσαν περίστασιν το δικαίωμα να κάμω εκ νέου χρήσιν
+αυτών. Ιδού λοιπόν η ανταμοιβή, την οποίαν σοι δίδω». — Έστω και
+τούτο μικρόν δείγμα των δυσκολιών, τας οποίας ο μεταφραστής
+ευρίσκει, ουχί μόνον εν τω κειμένω, αλλ' έστιν ότε και εν τοις
+σχολίοις αυτοίς.
+
+8. «Ο Σαικσπείρος εύρε την σκηνήν ταύτην εν τω χρονογράφω, όθεν
+ηρύσθη την του δράματος υπόθεσιν, διετήρησε δ' αυτήν άνευ
+επεξηγήσεων. Αλλ' εάν επεξήγησίς τις απαιτήται, ευρίσκεται
+ευκόλως αύτη εν τω κειμένω του ποιήματος. Η εξέτασις, εις ην ο
+γέρων βασιλεύς υποβάλλει τας θυγατέρας αυτού, είναι ιδιοτροπία
+εκ των συνήθων εις τους μαθόντας να κυβερνώσι δεσποτικώς τας
+οικογενείας αυτών και να υπακούωνται πάντοτε. Αλλά δεν
+επιδέχονται επεξήγησιν ή αιτιολόγησιν αι ιδιοτροπίαι. Αύται
+προέρχονται εκ ψυχικής τινος διαθέσεως συνήθους εις τους
+εξασκούντας απόλυτον κυριαρχίαν, είτε βασιλείς είναι ούτοι υπό
+κολάκων περικυκλούμενοι είτε γυναίκες ωραίαι υπό θαυμαστών
+λατρευόμεναι. Και η σιωπή αυτή της Κορδηλίας δεν φαίνεται
+τοσούτον απορίας αξία, άμα εκληφθή ως απόρροια του χαρακτήρος
+αυτής, ως τεκμήριον κρυφίας τινός και περιεσταλμένης
+ευαισθησίας, ταυτοχρόνως δε και ως ένδειξις της φυσικής αυτής
+αξιοπρεπείας, ήτις δεν ανέχεται το ψεύδος και την κολακείαν.
+Υπό τοιαύτην θεωρουμένη έποψιν η πρώτη αύτη του δράματος σκηνή,
+ήτις κατά πρώτον φαίνεται ίσως απίθανος, αναδεικνύεται πιθανή
+και ευπαράδεκτος. Άλλως η τοιαύτη της υποθέσεως εισαγωγή είναι
+αναγκαία, η δε πρώτη αύτη σκηνή περιέχει εν σπέρματι την όλην
+της τραγωδίας υπόθεσιν. Τω όντι, η διαγωγή του Ληρ είναι η
+αφετηρία της εν τη οικογενεία αυτού διχονοίας και διαστάσεως.
+Το λάθος, εις το οποίον περιέπεσε, γίνεται της κακοτυχίας αυτού
+πρόξενον. Αυτός ούτος, ουχί η Ειμαρμένη, προετοιμάζει την ιδίαν
+καταστροφήν διά της ανυψώσεως των ενόχων και διά της προγραφής
+της αθωότητος.... Εάν ήτο υπομονητικώτερος και οξυδερκέστερος ο
+Ληρ, εάν δεν εξήπτετο, εάν διέκρινεν απαθώς την αλήθειαν, εάν
+διεγίγνωσκε την καρδίαν των θυγατέρων αυτού, ήθελε προλάβει την
+συμφοράν, ήτις επέρχεται. Αλλά τυφλούται υπό του πάθους, το δε
+πάθος τιμωρείται... Ειθισμένος ανέκαθεν εις την κολακείαν,
+απαιτεί δουλικήν παρά πάντων αφοσίωσιν, αγανακτεί δε και
+εξάπτεται, ότε λόγοι ειλικρινείς τω απευθύνονται. Δεν εννοεί
+οποία τα αληθή του πατρός καθήκοντα, και εξάπτει των θυγατέρων
+αυτού τας επιθυμίας διά της πληρωμής, την οποίαν υπόσχεται εις
+την στοργήν αυτών. Απαιτών δε παρ αυτών ενδείξεις αγάπης,
+κινδυνεύει να μη διακρίνη την ειλικρίνειαν από της υποκρισίας.
+(Mezières, Shakspeare, ses oeuvres et ses critiques).
+
+9. Το τελευταίον του χάρισμα, ο έστιν η παραχώρησις της προικός
+της Κορδηλίας εις τας δύο μεγαλειτέρας αδελφάς.
+
+10. Επικαλείται ο Εδμόνδος την φύσιν, καθ'ό φυσικός υιός, ό
+έστι νόθος. Η δ' έκφρασις _φυσικός υιός_ δεν δύναται να θεωρηθή
+ως νεωτερισμός παρ' ημίν, αφού προ του 700 μ. Χ. ο Ιωάννης
+Μαλαλάς αποκαλεί φυσικούς παίδας τους μη γνησίους.
+
+11. Ενταύθα κατά τους Άγγλους σχολιαστάς χλευάζει ο ποιητής την
+αδεξίαν πλοκήν των αρχαίων αγγλικών κωμωδιών, εν αις τα του
+δράματος πρόσωπα εισάγονται ατέχνως και άνευ λόγου επί της
+σκηνής, οπόταν ο ποιητής έχη χρείαν της παρουσίας αυτών.
+
+12. «Οι σχολιασταί, καθ'ό μη ασχολούμενοι περί την μουσικήν,
+εθεώρησαν το χωρίον τούτο ως ανεπίδεκτον επεξηγήσεως. Αλλ' εξ
+αυτού μαρτυρείται ότι ο Σαικσπείρος εγίνωσκε την αξίαν των
+μουσικών τούτων φθόγγων, η συναρμογή των οποίων είναι κατά
+τοσούτον κακόηχος, ώστε απηγορεύετο ρητώς υπό των παλαιών
+μουσικοδιδάσκαλων. Mi contra fa est diavolus, έλεγον οι περί
+μουσικής συγγράψαντες μοναχοί. Οι φθόγγοι ούτοι παριστώσι λοιπόν
+σειράν κακοφωνίας, προς την οποίαν παραβάλλει ο Εδμόνδος την επί
+του βίου επιρροήν των εκλείψεων και των λοιπών φαινομένων. (Εκ
+σημειώσεως του Dr Burney).
+
+13. «Ο Σαικσπσείρος εκορύφωσεν, ό,τι στυγερόν υπήρχεν ήδη εν τω
+μύθω του βασιλέως Ληρ, διά της επεκτάσεως της αρχικής πλοκής.
+Εις την ιστορίαν του Ληρ προσέθηκε το επεισόδιον του Γλόστερ
+αρυσθείς τούτο από του έργου του Άγγλου Sidney, του
+επιγραφομένου Arcadia. Η καταστροφή και ετέρας οικογενείας, αι
+δολοπλοκίαι, δι' ων ο άστοργος νόθος επιβουλεύεται και πατέρα και
+αδελφόν, η άδικος του Γλόστερ οργή κατά του αθώου αυτού υιού,
+ταύτα πάντα προστίθενται εις την άδικον του Ληρ καταφοράν κατά
+της νεωτέρας των θυγατέρων του και εις τα δεινοπαθήματα, άτινα
+παρά των δύο αδελφών εκείνης υποφέρει... Την διπλήν ταύτην πράξιν
+ο Σαικσπείρος εντέχνως συνέπλεξέν εις έν, επαυξήσας διά της
+συνδέσεως ταύτης την ωμότητα του όλου. Ένεκα του έρωτος αμφοτέρων
+των αδελφών προς τον νόθον του Γλόστερ υιόν, η Γονερίλη
+επιβουλεύεται τον σύζυγον, δηλητηριάζει δε την αδελφήν αυτής.
+Και ο φόνος δε της Κορδηλίας και ο θάνατος του γηραιού Ληρ είναι
+του Εδμόνδου επίσης έργα. Αι πολλαπλαί δ' αύται οικογενειακαί
+πλεκτάναι λαμβάνουσι διαστάσεις ευρυτέρας, ως εκ των πολιτικών
+διαπληκτισμών, μεθ' ων συνέχονται.
+
+Εκατέρα των δύο απανθρώπων θυγατέρων διά στυγερών ενεργειών
+μηχανάται να συνενώση υφ' εαυτήν το διχοτομηθέν βασίλειον, ενώ
+επαπειλείται τούτο έξωθεν υπό της Γαλλίας. Αι δε μυστικαί
+συνεννοήσεις της Κορδηλίας μετά των Βρεττανών αρχόντων γίνονται
+αφορμή της τυφλώσεως του Γλόστερ και της ως εκ τούτου πάλιν
+σφαγής του δουκός της Κορνουάλλης. Πάσαι δε αύται αι ωμότητες
+και θηριωδίαι αποτελούσι το δράμα τούτο φρικωδέστερον απάντων
+των υπό του Σαικσπείρου γραφέντων. (Gervinus, εν τω
+προμνημονευθέντι συγγράμματι).
+
+14. «Επί της βασιλίσσης Ελισάβετ οι καθολικοί εθεωρούντο, ουχί
+άνευ λόγου, ως εχθρικώς προς την κυβέρνησιν αυτής διακείμενοι.
+Ένθεν ελέγετο παροιμιωδώς: «Είναι τίμιος άνθρωπος και δεν τρώγει
+ψάρι». Ο έστι: «Είναι αγαθός πολίτης και διαμαρτυρόμενος το
+θρήσκευμα». (Αγγλική σημείωσις).
+
+15. Σατυρίζει ενταύθα ο ποιητής την κατ' εκείνην την εποχήν
+επικρατούσαν εν Αγγλία κατάχρησιν των μονοπωλίων και την εν τη
+βασιλική ακολουθία διαφθοράν καθότι πολλοί των αυλικών
+συνηταιρίζοντο μετά των αποκτώντων προνόμια μονοπωλίων.
+
+16. «Οι γελωτοποιοί, τους οποίους συνήθως εισάγει επί
+της σκηνής ο Σαικσπείρος, είναι βεβαίως πιστά απεικονίσματα των
+εξ επαγγέλματος συγχρόνων αυτού γελωτοποιών, οίτινες ήσαν
+αναντιρρήτως άνδρες πλήρεις ζωηρότητος και ευφυίας. Καίτοι
+δυνάμενοι τα πάντα ελευθέρως να λέγωσιν, ώφειλον όμως φυσικώ τω
+λόγω να προσέχωσιν, όπως μη προσκρούσωσιν, όπου ήτο κίνδυνος να
+παροργίσωσι τους κυρίους αυτών, και να υποκρύπτωσιν υπό
+αστεϊσμούς την ελευθεροστομίαν. Προς τούτο ανεμίγνυον πιθανώς
+εις τους λόγους αυτών ρητά ή στίχους εξ ασμάτων γνωστών, όπως
+κολάσωσιν ή καλύψωσι την δριμύτητα των απαντήσεων αυτών. Ούτω δ'
+εξηγείται η φαινόμενη συχνάκις ασυναρτησία εις τας εκφράσεις των
+γελωτοποιών του Σαικσπείρου. (Sir J. Reynolds).
+
+17. Ο Ληρ ενθυμείται ίσως ενταύθα την απειλήν της Γονερίλης,
+«ό,τι ως χάριν σου ζητεί 'μπορεί και να το πάρη».
+
+18. Παραλείπω ενταύθα δύο στίχους υπό του γελωτοποιού
+λεγομένους. Απελογήθην εις προηγουμένας σημειώσεις διά τας
+τοιαύτας αποσιωπήσεις.
+
+19. Ο Σαικσπείρος ελησμόνησεν, ότι τα του δράματος συμβαίνουσιν
+εις χρόνους ειδωλολατρείας, ότε δεν υπήρχον βαπτιστικοί. Αλλ' αι
+τοιαύται ανακολουθίαι δεν είναι ασυνήθεις παρ' αυτώ.
+
+20. Παραλείπω ενταύθα φράσεις τινάς, των οποίων οι υπαινιγμοί
+μένουσι και εν τω Αγγλικώ κειμένω ανεξήγητοι. Ως προς τας
+υβριστικάς δε λέξεις ομολογώ και ενταύθα, ότι ατελώς ηδυνήθην,
+και εν μέρει μόνον, να εξελληνίσω το πλούσιον του Κεντ λεκτικόν.
+
+21.Τοιαύτη, λέγει Άγγλος σχολιαστής, ήτο η κοινή περί αλκυόνων
+δοξασία, ότι δηλαδή κατά την πνοήν του ανέμου ρυθμίζουσι την
+πτήσιν αυτών.
+
+22. Και ενταύθα και αλλαχού την λέξιν stocks μετέφρασα διά του
+_φάλαγγας_· αλλ' ο φάλαγγας δεν είναι ακριβώς το αντίστοιχον
+του Αγγλικού stocks. Τούτο μεν ήτο μηχανή ξυλίνη έχουσα οπάς,
+εντός των οποίων εκλείοντο οι πόδες ή αι χείρες τε και οι πόδες
+του καταδίκου. Ο δε φάλαγγας είναι δοκός, επί των δύο της οποίας
+άκρων εδένετο σχοινίον, δι' ου περιεκλείοντο οι πόδες του εις
+ραβδισμόν υποβαλλομένου· ώστε δεν εχρησίμευε συνήθως ως
+ποδοκάκη, απλώς σφίγγουσα τους πόδας (καθώς το αγγλικόν Stocks),
+αλλ' ως μηχανή κρατούσα τους πόδας προς ραβδισμόν. Επροτίμησα
+όμως πάσης άλλης την λέξιν ταύτην, ως συνηθεστέραν εις τας ακοάς
+ημών, ο δε αναγνώστης ας παραδεχθή τον φάλαγγα ενταύθα ως
+βασανιστήριον απλούν άνευ του επεισοδίου του ραβδισμού.
+
+23. Αναφέρεται τούτο εις παροιμίαν, περισωθείσαν εις τας
+αγγλικάς συλλογάς και σημαίνουσαν, ότι από του καλού μεταβαίνει
+τις εις το κακόν.
+
+24. Θαύμα λέγει, ότι περιήλθεν εις χείρας αυτού η επιστολή της
+Κορδηλίας, μαθούσης τα της κεκρυμμένης, της σκοτεινής αυτού ζωής
+(of my obscured course).
+
+25. Βedlam beggars. To φρενοκομείον Bedlam (κατά παραφθοράν από
+Bethlem), το ονομαστότερον των εν Αγγλία, ήτο επί Σαικσπείρου
+στενόχωρον και ανεπαρκές τους πόρους ως προς τον αριθμόν των εις
+αυτό προσερχομένων ασθενών. Οι ανίατοι και αβλαβείς εξ αυτών
+απεπέμποντο λοιπόν εκ του φρενοκομείου, περιεφέροντο δε τήδε
+κακείσε δίκην επαιτών αλλόκοτα φέροντες ενδύματα και άδοντες,
+όπως ελκύσωσι την συμπάθειαν των φιλελεημόνων. Έφερον δε επί μεν
+του αριστερού βραχίονος κρίκον σιδηρούν, ως σημείον της
+προελεύσεώς των, από δε του τραχήλου εκρέματο κέρας βοός,
+βούκινον, επέχον τόπον φιάλης. Οι τοιούτοι παράφρονες επαίται
+επωνομάζοντο κοινώς poor Tom, το δε όνομα τούτο φέρει εν τω
+δράματι ο Έδγαρ, ενόσω κρύπτεται υπό τοιούτον σχήμα. Αλλά το
+όνομα τούτο «ο πτωχός Θωμάς», δεν ήθελε μεταβιβάσει εις ελληνικά
+ώτα την του αγγλικού έννοιαν.
+
+26. Παίζει ενταύθα ο γελωτοποιός με τας λέξεις dollars και
+dolours. Καθ' όσον αφορά την δυσκολίαν της μεταφράσεως των
+αγγλικών λογοπαιγνίων, ίδε και εν «Ρωμαίω και Ιουλιέτα»
+σημείωσιν 20.
+
+27. Ο, how this mother swells up toward my heart. Hysterica
+patio, ac. Περί της σημασίας της λέξεως mother και του λατινικού
+όρου, δι' ου ο Ληρ επεξηγεί αυτήν, και περί των επί Σαικσπείρου
+ιατρικών περί υστερισμού δοξασιών παραπέμπω εις τους Άγγλους
+σχολιαστάς τον αναγνώστην, μη ανευρίσκοντα ταύτα πάντα εν τω
+στίχω, δι ου απεπειράθην το αίσθημα μόνον του Ληρ να εκφράσω.
+
+28. Η έννοια του γελωτοποιού είναι, ότι συγγενεύουσιν η ανόητος
+αγαθότης και η ανόητος κακία.
+
+29. «Ιn his little world of man». Η έκφρασις αύτη υπαινίττεται
+την δοξασίαν, καθ' ην ο άνθρωπος είναι μικρόκοσμος συγκείμενος
+εκ στοιχείων παρεμφερών τω έξω κόσμω.
+
+30. Ιδού η υπό του Άγγλου C. J. Vaughan εξελλήνισις του χωρίου
+τούτου, η τυχούσα το βραβείον Porson κατά τον εν έτει 1837
+διαγωνισμόν εν τω πανεπιστημίω της Κανταβριγίας.
+
+          Ουκ εία, πνεύματ', αγρίου φυσήματος
+          φείδεσδε μηδέν, μη ου διαρρήξαι γνάθους:
+          στρόμβοι, ζάλαι τε, δυσχίμω πλημμυρίδι
+          αυτοίσι ναούς αετοίς ποντίζετε·
+          έτ' αιθαλούσσαι φροντίδος ξυμπράκτορες
+          πρόδρομοι κεραυνών λαμπάδες δρυηκόπων,
+          πολιόν τόδ' αμόν κράτα πρήθοιτ' αν' συ δε,
+          βροντή τινάκτειρ' ευκύκλου σφυρηλάτει
+          παχύν πόλον γης, και φύσεως τυπώματα
+          διαρταμήσασ' έκχεον βλαστήματα
+          όσ' εξέφυσ' άπιστον ανθρώπων γένος·
+          μεστή γενού βρέμουσ' επίρρηξον δε πυρ,
+          κάχλαζε δ' όμβρε· πυρ γαρ ούτε πνεύματα
+          ουκ όμβρον ου βροντήματ' εκφύσας έχω.
+          υμών κατέγνων ούποτ', ουκ, απιστίαν·
+          τυραννίδι ούποτ' εισεχειρίσ'· ου τέκνοις
+          υμάς ίσ' αντηύδων ποτ' ουδέ τούμπαλιν
+          υπουργίαν εμοί τιν' αντοφείλετε.
+          Προς ταύτ' επισκήπτοντες εμπλήσθητέ μοι
+          τα δεινά· δούλοι δ' ενθάδ' υμίν έσταμεν,
+          γέρων άναρθρος, άμορος, ητιμασμένος·
+          καίτοι κικλήσκω δουλίους υπηρέτας,
+          οι ξυν κακούργω παρθένων ξυνωρίδι
+          ξυναρμόσαντες υψηγεννήτους μάχας
+          του τηλικούδε κράτα λευκανθές τόδε
+          υβρίζετ' αισχρώς· πώς γαρ ουκ αισχρόν τόδ' ην:
+
+(Ίδε Greek and Latin Prize poems of the University of Cambridge
+from 1814 to 1837).
+
+31. Ο Σαικσπείρος δεν ελησμόνησεν ενταύθα ότι ο Μερλίνος, κατά
+τον Geoffroy of Monmouth, παρ' ου ηρύσθη, ως είρηται, και της
+τραγωδίας ταύτης την υπόθεσιν, ανήκει εις εποχήν μεταγενεστέραν
+της του Ληρ, εις την βασιλείαν δηλονότι του βασιλέως Αρθούρου. Ο
+μάγος Μερλίνος ελέγετο υιός πατρός δαίμονος και μητρός θνητής.
+Συνώδευε δε τον βασιλέα Αρθούρον εις τας ιπποτικάς περιπλανήσεις
+του και διά των γοητειών αυτού τον εβοήθει, όπως εξέρχηται
+νικητής εκ των ποικίλων αγώνων του.
+
+32. Ούτω περίπου και ο Μπεμβόλιος παρηγορεί τον Ρωμαίον (ίδε
+σελ. 17, έκδ. Γ', 1896). Ούτω δε και ο ποιητής του Ακρίτα (στ.
+243),
+
+          «Πόνος γάρ ο σφοδρότερος αμαυροί τον ελάσσω
+
+33. Υποτίθεται, κατ' Άγγλον σχολιαστήν, ότι διά της εκφωνήσεως
+ταύτης ο Έδγαρ εννοεί, ότι τα ύδατα εκάλυψαν την γην εις
+τοσούτον βάθος· αλλ' ίσως η _μια' μιση οργυιά_ είναι το
+ανάστημα του δαιμονίου, το οποίον δήθεν διώκει αυτόν.
+
+34. Διά να βάλωσιν αυτόν εις πειρασμόν ν' αυτοχειριασθή.
+
+35. Εμυθολογείτο ότι οι πελεκάνες έτρεφον τα νεογνά
+αυτών διά του ιδίου αίματος· συνήθως δε ο πελεκάν φέρεται ως
+παράδειγμα πατρικής ή μητρικής στοργής, ενώ ενταύθα ο ποιητής
+φέρει τα νεογνά αυτού ως παράδειγμα παιδικής αστοργίας.
+
+36. Ο Έδγαρ εν τω κειμένω λέγει.
+Pillicock sat on Pillicock hill.
+
+Κατά δε τους σχολιαστάς, τω ήλθον εις την μνήμην οι στίχοι ούτοι
+ως εκ της λέξεως pelican (πελεκάν), την οποίαν ο Ληρ επρόφερεν.
+Επροσπάθησα ν' αναπληρώσω αυτούς δι' αντιστοιχούσης τινός
+ασυναρτησίας, ήτις είναι αναγκαία, όπως δικαιώση την επομένην
+του γελωτοποιού παρατήρησιν.
+
+37. Sessa, εκ του ισπανικού cessa=ησύχασε.
+
+38. Βλέπει μακρόθεν τον Γλόστερ ερχόμενον και κρατούντα δάδα.
+
+39. Παραλείπω ενταύθα στίχους τινάς υπό του Έδγαρ λεγομένους και
+εις αρχαίας αγγλικάς προλήψεις αναγομένους.
+
+40. Ταύτα και διάφορα άλλα επίθετα (ανεπίδεκτα μεταφράσεως το
+επ' εμοί), αποδιδόμενα υπό του Έδγαρ εις τον _βασιλέα του Σκότους_,
+ανευρίσκονται εις σύγγραμμα εκδοθέν τω 1603 μ. Χ. και επιγραφόμενον
+Declaration of Popish Impostures. Επειδή δε εκ του βιβλίου τούτου
+ηρύσθη, ως εικάζεται, τα επίθετα ταύτα ο Σαικσπείρος, εξάγεται
+ότι δεν έγραψε την τραγωδίαν «ο Βασιλεύς Ληρ» προ του 1603 έτους.
+
+41. Υποτίθεται ότι ο Ληρ βλέπει ασκαρδαμυκτί το θρανίον, το
+οποίον εν τη παραφροσύνη αυτού εκλαμβάνει αντί της Γονερίλης· ο
+δε Έδγαρ αποτεινόμενος προς το ίνδαλμα λέγει: Βλέπε τον και συ
+ασκαρδαμυκτί, ως δύο παιδία, ότε αμιλλώνται παίζοντα
+τοιουτοτρόπως, ποίον θ' αναγκάση το άλλο να πρωτογελάση.
+
+42. Αναγκάζομαι και ενταύθα να παραλείψω οκτώ στίχους,
+περιέχοντας ονοματολόγιον παντοειδών κυνών.
+
+43. Παρεδέχθην τον σχηματισμόν τούτον, Δούβρον, ως τον
+συνηθέστερον εις ώτα ελληνικά. Κατά το γεωγραφικόν του Smith
+λεξικόν, τα λατινικόν του Dover όνομα είναι Dubris. Ο ημέτερος
+Νίκανδρος Νούκιος ονομάζει αυτό, αλλ' αγνοώ επί τίνι λόγω,
+Δόλβην.
+
+44. «Ο Σαικσπείρος, κηδόμενος της τιμής της ανθρωπότητος,
+ενθυμίζει εις τους θεατάς του οράματος αυτού, ότι έχουσιν
+ενώπιον αυτών εποχής αγρίας και βαρβάρου την απεικόνισιν.
+Παριστά δε και ως ειδωλολάτρας τους αρχαίους εκείνους Βρεττανούς,
+καί τοι (είτε εξ αμαθείας είτε εξ απροσεξίας) μη συναρμολογήσας
+τα πάντα καθ' ομοίωσιν των της εποχής εκείνης. Αλλ' υπό τοιαύτην
+έποψιν οφείλομεν και ημείς να βλέπωμεν την περί τα ήθη και τας
+εκφράσεις ωμότητα των του δράματος προσώπων, οίον τον άσεμνον
+τρόπον, δι' ου ο Γλόστερ λέγει προς τον Κεντ ότι είναι πατήρ του
+Εδμόνδου, τους διαπληκτισμούς του Κεντ μετά του Οσβάλδου, ιδίως
+δε την απανθρωπίαν, μεθ' ης ο δουξ της Κορνουάλλης εκδικείται
+τον Γλόστερ». (Schlegel).
+
+Και ο Γερβίνος δε κατακρίνει ως εξής την σκηνήν ταύτην· «Δεν
+δυνάμεθα να δικαιολογήσωμεν την επί της σκηνής εκτύφλωσιν τους
+Γλόστερ, μολονότι φροντίζει ο Σαικσπείρος να ικανοποιήση την
+αγανάκτησιν του θεατού τιμωρών τον ένοχον διά χειρός ποταπού και
+αγνώστου δούλου. Η πλοκή του οράματος απήτει την τύφλωσιν του
+Γλόστερ· αλλ' ηδύνατο αύτη να γίνη όπισθεν της σκηνής, ουχί
+ενώπιον των θεατών».... Και ο Coleridge αυτός, ο σταθερός του
+Σαικσπείρου υπέρμαχος, εθεώρει εις το plus ultra της δραματικής
+τόλμης την επί της σκηνής εκτύφλωσιν του Γλόστερ, διά της οποίας
+το τραγικόν στοιχείον ωθείται μέχρι των ακροτάτων αυτού ορίων.
+
+45. Παραλείπονται και ενταύθα τα επίθετα των δαιμονίων. Ίδε περί
+τούτου την υπ' αριθμόν 40 σημείωσιν.
+
+46. Ούτω και εν Ερωτοκρίτω:
+
+          Εκεί πού καταβαίνουσιν ήταν ηλίου ακτίνα·
+          μαργαριτάρια φαίνονται όλα τα δάκρυα 'κείνα.
+
+47. Το πρόσωπον της Κορδηλίας είναι εκ των θελκτικών εκείνων
+πλασμάτων, άτινα ο Σαικσπείρος διά τινων μόνον γραμμών
+σκιαγραφεί. Η Κορδηλία είναι φύσει περιεσταλμένη, λέγει ολίγα,
+αλλ' αισθάνεται βαθέως. Ο αληθής αυτής χαρακτήρ μαρτυρείται υπό
+μιας λέξεως, μιας χειρονομίας ή της εκφράσεως της φυσιογνωμίας,
+προ πάντων δε υπό των πράξεων και απάσης της διαγωγής αυτής. Ότε
+ο βασιλεύς της Γαλλίας την λαμβάνει σύζυγον, «δεν επιδεικνύει,
+λέγει περί αυτής, τα αισθήματά της, αισθάνεται, αλλά σιωπά, και
+διά τούτο την θέλω σύζυγον». Ο δε Ληρ, ότε φέρει αυτήν νεκράν
+εις τας αγκάλας του, ενθυμείται ότι η φωνή της ήτο πάντοτε
+γλυκεία και ήσυχος. Η Κορδηλία έχει, όπως και η Δυσδαιμόνα,
+μαρτυρικής, ούτως ειπείν, φύσεως την ιδιοσυγκρασίαν· αμφότεραι
+συναισθάνονται την ανάγκην του να θυσιασθώσι χάριν εκείνων,
+τους οποίους αγαπώσιν. Η μεν σύζυγος του Οθέλλου αγαπά τον
+σύζυγον και ενώ τοσούτον αδίκως και βαρβάρως τη φέρεται·
+προσκολλάται δε τοσούτω μάλλον εις τον Οθέλλον, καθόσον εννοεί
+ότι μυστική τις λύπη τον κατασπαράσσει. Η δε Κορδηλία αγαπά τον
+πατέρα, όστις την εξώρισε και την κατηράσθη, τον αγαπά ως αν είχε
+προικίσει και περιθάλψει αυτήν. Εκστρατεύει χάριν αυτού, τον
+περιποιείται, τον παρηγορεί, αιχμαλωτίζεται μετ' εκείνου και
+αποθνήσκει εις το άνθος της νεότητος μη θελήσασα να παραιτήση
+αυτόν μόνον εν μέσω των εχθρών.
+                                        (Εκ των του Μezières).
+
+48. Εν τω κειμένω απαριθμούνται έν προς έν τα άνθη και τα φυτά,
+δι' ων στέφεται ο παράφρων Ληρ. Εισί δε ταύτα, αγριόκαπνος ή
+καπνόχορτον, κουφόβρωμη, κώνειον, σίναπι, κνίδη, ηράνθεμον και
+αίρα ή ήρα.
+
+49. Η Ρεγάνη γνωρίζει ήδη, ότι ο Οσβάλδος είναι κομιστής
+επιστολής της Γονερίλης προς τον Εδμόνδον.
+
+50. Είς τινας επαρχίας της Αγγλίας τα εις τους αγρούς φόβητρα
+προς αποδίωξιν των πτηνών έχουσιν εισέτι το σχήμα τοξότου,
+κρατούντος εις χείρας τεταμένον το τόξον (αγγλ. σημ.)
+
+51. Ο Ληρ λαμβάνει ύφος ιεροκήρυκος διά να είπη προς τον Γλόστερ
+την _διδαχήν_ αυτού, ως τω λέγει. Αποκαλύπτεται λοιπόν και
+κρατεί τον πίλον εις τας χείρας κατά την τότε συνήθειαν των
+διδασκόντων απ' άμβωνος. Αλλά βλέπων τον πίλον συλλαμβάνει την
+ιδέαν του στρατηγήματος και μεταβαίνει διά μιας από της πρώτης
+των σκέψεων αυτού σειράς εις νέαν ιδεών σειράν, ως αληθής
+παράφρων.
+
+52. «Οι σχολιασταί του δράματος τούτου, αναλύοντες το πρόσωπον
+του Ληρ, έδωσαν εις την βαθμιαίαν αυτού αλλοίωσιν εξηγήσεις,
+αίτινες ταπεινούσι μεν τον χαρακτήρα του Ληρ, ερείδονται δ' επί
+εσφαλμένων περί φρενοβλαβείας ιδεών. Ο Ληρ περιγράφεται συνήθως
+ως γέρων έχων σώας έτι τας φρένας και ακεραίαν την συναίσθησιν
+των πράξεων αυτού, ότε αποφασίζει την διανομήν του βασιλείου.
+Όθεν έπεται, ότι ο Ληρ ήτο κουφός τις και ανόητος γέρων,
+απολείπεται δε να ορισθή πότε, εν τω δράματι, άρχεται η
+εξασθένησις των διανοητικών αυτού δυνάμεων. Το δε συμπέρασμα
+τούτων πάντων εξ ανάγκης είναι, ότι αι πρώται του δράματος
+πράξεις είναι όλως απίθανοι. Είναι δε αναντιρρήτως απίθανοι, εάν
+εκτυλίσσωνται εν αυταίς αι πράξεις υγιούς τω όντι ανθρώπου. Αλλ'
+ουδέν υφίσταται το απίθανον, εάν παραδεχθώμεν ότι η ασθένεια
+είχεν ήδη αρχίσει να επικαλύπτη την διάνοιαν του βασιλέως απ'
+αυτής της αρχής του δράματος και ότι το σύνολον της πλοκής αυτού
+βασίζεται επί ακριβούς της ανθρωπίνης φύσεως μελέτης. Κατά την
+κοινήν περί Ληρ θεωρίαν, ούτος είναι κατ' αρχάς υγιής μεν τας
+φρένας, αλλά κούφος εις το έπακρον, κενόδοξος και άκριτος· υπό
+την επήρειαν δε της παραφροσύνης ο ασθενής ούτος και άνους γέρων
+μεταβάλλεται μετέπειτα και αναδεικνύει πάθος τιτανικής
+αγριότητος και ευκρινή της καρδίας διάγνωσιν και ευρείαν των
+του βίου πείραν και ανελίσσει διά καταπληκτικής ευγλωττίας και
+δι' εμπνευσμένης οιονεί φωνής το ύψος και το βάθος της ανθρωπίνης
+φύσεως. Αλλά φαίνεται βεβαίως απίθανον και μένει ανεξήγητον, πώς
+ταύτα πάντα να προαχθώσιν εκ της αγόνου διανοίας ανοήτου γέροντος
+υπό μόνον το κέντρον της παραφροσύνης... Αι μέχρις εσχάτων
+επικρατούσαι εσφαλμέναι περί φρενοβλαβείας θεωρίαι εξηγούσι την
+επιμονήν των μη θελόντων να διίδωσι τα συμπτώματα της προϊούσης
+εξασθενήσεως της διανοίας αυτού, και πριν έτι επέλθη η έκρηξις της
+παραφροσύνης. Αι τοιαύται θεωρίαι έχουσιν εισέτι ισχύν εν τοις
+δικαστηρίοις, ένθα η φρενοβλάβεια θεωρείται ως ασθένεια των
+διανοητικών μόνον δυνάμεων, ουχί δε και των ψυχικών του ανθρώπου
+αισθημάτων. Ο Ulrici και έτεροι κριτικοί διατείνονται, ότι η
+ευφυής του γελωτοποιού πολυλογία και αι υπερβολικαί του Έδγαρ
+ανοησίαι εξασκούσιν επιβλαβή επί της διανοίας του Ληρ επιρροήν.
+Η δε γνώμη αύτη, καίτοι αντικειμένη εις του δράματος αυτού την
+διεξαγωγήν, φαίνεται κατά πρώτην έποψιν πιθανή εις τους
+αγνοούντας των φρενοβλαβών τα ιδιώματα. Ο Ληρ μένει ήσυχος και
+σχετικώς σιωπηλός, ενόσω έχει παρ' αυτώ τον Έδγαρ· ότε δε ούτος
+μεν γίνεται του τυφλού πατρός ο οδηγός, ο δε γελωτοποιός
+απέρχεται, τότε εκρήγνυται η βία και η περί τας ιδέας
+ασυναρτησία του γέροντος βασιλέως. Ο Ulrici ηγνόει ίσως, ότι
+η μετά ομοιοπαθών συμβίωσις είναι έν των δραστηριωτέρων μέσων
+προς καθησύχασιν φρενοβλαβούς τίνος. Αλλ' ο Σαικσπείρος
+εγνώριζε τούτο, ως φαίνεται, είτε εξ ιδίας αντιλήψεως και
+παρατηρήσεως είτε και εξ εμπνεύσεως ίσως. Η δε προσποιητή
+του Έδγαρ παραφροσύνη διαφέρει της αληθούς του Ληρ ασθενείας.
+Προσπαθεί εκείνος να λέγη ανοησίας· αλλ' η προσπάθειά του αυτή
+προδίδει την προσποίησιν. Τούτο δε είναι ανεξαιρέτως σχεδόν το
+λάθος των προσποιουμένων τον παράφρονα. Εξαπατώνται μεν και ο
+Γλόστερ και ο Ληρ και οι λοιποί πάντες εν τω δράματι, αλλά δεν
+ηδύνατο να εξαπατήση επίσης ο Έδγαρ και ιατρόν, έχοντα των
+τοιούτων νοσημάτων την πείραν». (Bucknill). Ίδε και εν τω της
+1ης Απριλίου τεύχει της Revue des deux mondes την πραγματείαν
+του κυρίου Μ. Ε. Onimus, la psychologie medicale dans les
+drames de Shakspeare.
+
+53. Οφείλω ίσως v' ανακαλέσω εις την μνήμην του Έλληνος
+αναγνώστου, ότι οι νόμοι του φεουδαλισμού υπεχρέουν τον
+κατηγορούμενον ιππότην εις την διά μονομαχίας διεκδίκησιν της
+αθωότητας αυτού, εις ωρισμένας δε περιστάσεις ανετίθετο εις
+υπέρμαχον ή πρόμαχον η τοιαύτη διά των όπλων απόδειξις του
+δικαίου.
+
+54. Η τάξις παρείχεν εις τον Εδμόνδον το δικαίωμα να μάθη του
+αντιπάλου αυτού το όνομα και το γένος, καθόσον ο εξ ευγενών δεν
+κατεδέχετο, ουδέ ήτο υπόχρεως, ν' αντιπαραταχθή εις αγώνα κατά
+αγενούς.
+
+55. «Και διατί αποθνήσκει η Κορδηλία; Ο Σαικσπείρος δεν φονεύει
+άνευ λόγου. Δεν ηδύνατο άραγε να επιζήση η Κορδηλία; Αλλ' αύτη
+αποβιβάζεται εις Αγγλίαν επί κεφαλής γαλλικού στρατού, το δ'
+εθνικόν φρόνημα (αείποτε ισχυρόν, αλλ' εις άκρον εξημμένον επί
+της βασιλίσσης Ελισάβετ), δεν ηνείχετο την επιτυχίαν τοιαύτης
+εχθρικής εισβολής. Διά τούτο ο Δουξ της Αλβανίας, (ενώ κλίνει
+άλλως προς τον Ληρ, και δεν ήθελεν αντισταθή προς τους
+διεκδικητάς αυτού, αν το τοιούτον δεν αντέκειτο εις του
+πατριτιωσμού αυτού τας υπαγορεύσεις), σύρει το ξίφος κατά των
+ξένων, των βεβηλούντων το ελεύθερον χώμα της πατρώας αυτού γης.
+(J. W. Hales εν τω προμνημονευθέντι περιοδικώ Fortnightly
+Review).
+
+56. Ο Δουξ της Αλβανίας βλέπει τον Ληρ, προσπαθούντα να
+επαναφέρη εις την ζωήν την νεκράν αυτού θυγατέρα, αναλογιζόμενος
+δε το βάθος της συμφοράς αυτού τω εύχεται ν' αποθάνη.
+
+57. Ενταύθα μόνον πληροφορούμεθα, ότι υπό το όνομα τούτο ήτο
+γνωστός ο Κεντ, ενόσω εκρύπτετο υπό δούλου μορφήν.
+
+58. Τινές των σχολιαστών εξηγούσιν άλλως τας λέξεις τοιαύτας του
+Ληρ, «and my poor fool is hanged», αποδίδοντες το fool, ως
+θεραπευτικήν έκφρασιν, εις την Κορδηλίαν. Αλλ' ούτε εναντίον της
+ανθρωπίνης φύσεως μοι φαίνεται το να ενθυμηθή τον προσφιλή
+γελωτοποιόν ο Ληρ εν μέσω της δυστυχίας αυτού ούτε εναντίον της
+δραματικής τέχνης το να μην αφήση ο ποιητής τους θεατάς εν
+πλήρει αγνοία περί της τύχης του πτωχού τρελλού.
+
+59. Η αίτησις αύτη του Ληρ εξηγείται υπό της ψυχικής αυτού
+καταστάσεως. Η πίεσις της λύπης και η αγωνία του προσεγγίζοντος
+θανάτου δυσκολεύουσι την αναπνοήν του και τω φέρουσι στενοχωρίαν
+και αισθάνεται ότι τον πνίγουσι τα φορέματα αυτού.
+
+60. «Το αίσθημα, όπερ προ πάντων εξεγείρει εν ημίν η τραγωδία
+αύτη, είναι το έλεος. Ουχί το έλεος, όπερ προκαλούσι συμφοραί εξ
+έρωτος πηγάζουσαι, ως εν τω Οθέλλω ή εν τω Ρωμαίω και τη
+Ιουλιέτα, αλλά θλιβερώτερόν τι τούτου, το έλεος, όπερ εμπνέει ο
+εξευτελισμός των γηρατειών και του βασιλικού αξιώματος, η
+καταπάτησις των δικαίων του ηγεμόνος, ο σπαραγμός της καρδίας
+του πατρός. Η ψυχή του θεατού ή του αναγνώστου ουδεμίαν ευρίσκει
+επανάπαυσιν εν τη τραγωδία ταύτη, ουδέν εν αυτή καταπραΰνει την
+αλγεινήν εντύπωσιν, την οποίαν η απεικόνισις τοσαύτης συμφοράς
+προξενεί. Ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα επρόφθασαν τουλάχιστον ν'
+απολαύσωσι την μέθην της ευτυχίας. Είδομεν αυτούς προ του
+αποχωρισμού πλήρεις ελπίδων και ενθουσιασμού και νεότητος. Και η
+Δυσδαιμόνα δε εγεύθη τας απαρχάς του έρωτος· η εν Κύπρω άφιξις
+των δύο συζύγων και η χαρά της συναντήσεως αυτών αποτελούσι
+προοίμιον ευχάριστον της τραγικής αυτών ιστορίας. Αλλ' εν τω
+βασιλεί Ληρ τα πάντα παρίστανται πένθιμα και θλιβερά επ' αυτής
+της αρχής». Ταύτα ο Mezières εν τω προμνημονευθέντι συγγράμματι.
+Ο δε W. Wagner συγκεφαλαιοί ως εξής τας επί της τρα-[λείπει η
+σελίδα]
+
+
+ΠΩΛΟΥΝΤΑΙ
+ΕΝ ΤΩ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΩ ΤΗΣ «ΕΣΤΙΑΣ»
+Ι.Δ. ΚΟΛΛΑΡΟΥ
+
+ΕΡΓΑ Δ. ΒΙΚΕΛΑ
+
+ΣΑΙΚΣΠΗΡΟΥ ΔΡΑΜΑΤΑ
+
+  ΡΩΜΑΙΟΣ ΚΑΙ ΙΟΥΛΙΕΤΑ
+  ΟΘΕΛΛΟΣ
+  ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΛΗΡ
+  ΜΑΚΒΕΘ
+  ΑΜΛΕΤΟΣ
+  ΕΜΠΟΡΟΣ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ
+  ΛΟΥΚΗΣ ΔΑΡΑΣ Έκδοσις Δ’ πολυτελής εις μέγα 8ον μετά 15 εικόνων
+                                                       [Θ. Ράλλη
+  ΛΟΥΚΗΣ ΛΑΡΑΣ Έκδοσις απλή
+  ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ Έκδοσις πολυτελής μετ’ εικόνων
+  ΑΠΟ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΕΙΣ ΟΛΥΜΠΙΑΝ Επιστολαί προς Φίλον
+  Η ΣΥΣΤΑΣΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ και τα νέα όρια αυτού
+  ΔΑΝΙΚΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ εκ των του Άνδερσεν
+  Ο ΜΕΓΑΣ ΓΑΛΕΟΤΟΣ Δράμα: Ιωσήφ Ετσεγαράη μεταφρασθέν εκ του
+                                                  [Ισπανικού
+  ΚΟΡΑΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Εκ του Αγγλικού Lynch Hannah
+  Η ΖΩΗ ΜΟΥ παιδικαί αναμνήσεις
+
+
+
+          Τιμάται δραχ. 1.50
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Shakespeare's Dramas, King Lear, by 
+William Shakespeare
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK SHAKESPEARE'S DRAMAS, KING LEAR ***
+
+***** This file should be named 32305-0.txt or 32305-0.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/3/2/3/0/32305/
+
+Produced by Sophia Canoni. First two corrections by George Canonis
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
diff --git a/32305-0.zip b/32305-0.zip
new file mode 100644
index 0000000..621607b
--- /dev/null
+++ b/32305-0.zip
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..71dd9cc
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #32305 (https://www.gutenberg.org/ebooks/32305)