diff options
Diffstat (limited to '39208-0.txt')
| -rw-r--r-- | 39208-0.txt | 3157 |
1 files changed, 3157 insertions, 0 deletions
diff --git a/39208-0.txt b/39208-0.txt new file mode 100644 index 0000000..ae558b2 --- /dev/null +++ b/39208-0.txt @@ -0,0 +1,3157 @@ +The Project Gutenberg EBook of The Eumenides, by Aeschylus + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: The Eumenides + +Author: Aeschylus + +Translator: Ioannis Gryparis + +Release Date: March 19, 2012 [EBook #39208] + +Language: Greek + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK THE EUMENIDES *** + + + + +Produced by Sophia Canoni + + + + +Note: The tonic system has been changed from polytonic to +monotonic. The spelling of the book has not been changed +otherwise. The translator has chosen not to assume the ancient +text that is missing, but to denote the gap by . . . . + +Σημείωση: Το τονικό σύστημα έχει αλλάξει από πολυτονικό σε +μονοτονικό. Η ορθογραφία του βιβλίου κατά τα άλλα παραμένει ως +έχει. Ο μεταφραστής έχει επιλέξει να μην υποθέσει τα λόγια για +μέρη του αρχαίου κειμένου που λείπουν, αλλά να υποδείξει την +έλλειψη με . . . . + + + +ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΦΕΞΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ + + +ΑΙΣΧΥΛΟΥ + +ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ + +Μ Ε Τ Α Φ Ρ Α Σ Η +I Ω Α Ν. Γ Ρ Υ Π Α Ρ Η + +ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΦΕΞΉ + + + +ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΦΕΞΗ +ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ + +ΑΙΣΧΥΛΟΥ +ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ + + + +ΜΕΤΑΦΡΑΣΙΣ +I. Ν. ΓΡΥΠΑΡΗ + +ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ +ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΕΞΗ +1911 + + + +ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΦΕΞΗ +ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΡΑΦΕΩΝ + +ΑΙΣΧΥΛΟΥ +ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ + +ΜΕΤΑΦΡΑΣΙΣ +Ι. Ν. ΓΡΥΠΑΡΗ + +ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ +ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΕΞΗ + +1911 + + + + +Ε Υ Μ Ε Ν I Δ Ε Σ + +Εις τας Ευμενίδας, το τελευταίον δράμα της Ορεστείας, η σκηνή +υπόκειται κατ' αρχάς μεν εις τον ναόν του Πυθίου Απόλλωνος εν +Δελφοίς, όπου, υπό την προστασίαν του Θεού, ο μητροκτόνος +Ορέστης ευρίσκει προσωρινόν άσυλον από την καταδίωξιν των +Ερινύων. Ο ίδιος ο θεός αποκοιμίζει τας τιμωρούς θεάς και +διευκολύνει την φυγήν του Ορέστου, όστις κατά συμβουλήν του +καταφεύγει εις τας Αθήνας, ικέτης της Αθηνάς. Εις τας Αθήνας +λοιπόν συνεχίζεται και τελειώνει η πράξις. Η Αθηνά δεχθείσα +ικέτην τον Ορέστην, μη δυναμένη όμως αφ' ετέρου να παρίδη το +δίκαιον των φοβερών Ερινύων, συνιστά εκ των πολιτών το μέγα και +σεμνότατον εκείνο κριτήριον του Αρείου Πάγου, διά να αποφασίση +περί της τύχης του υποδίκου. Η διαδικασία διεξάγεται καθ' όλους +τους τύπους της ποινικής νομοθεσίας των Αθηναίων, και με την +ψήφον της Αθηνάς, επελθούσης ισοψηφίας, ο Ορέστης κηρύσσεται +ελεύθερος του φόνου. Αλλ' η τοιαύτη απόφασις εξεγείρει φοβεράν +την οργήν των Ερινύων κατά της πόλεως των Αθηνών, την οποίαν +μόλις και μετά βίας επί τέλους κατευνάζει η Αθηνά διά της +πειθούς και των υποσχέσεών της. «Τοιουτοτρόπως η τέχνη του +ποιητού τερματίζει την μακράν ταύτην σειράν τραγικών +καταστροφών, την φοβεράν και αιματηράν ταύτην τριλογίαν, με την +παρήγορον εικόνα μιας ιεράς τελετής, με τα ευσεβή εφύμνια τα +αντηχούντα από της σκηνής και προς τα οποία ανταποκρίνονται εκ +του αμφιθεάτρου αι θορυβώδεις και χαρμόσυνοι επευφημίαι των +θεατών». (M. Patin). — Περιώνυμος έμεινεν εις το Αττικόν +θέατρον, διά την πρωτοφανή κατάπληξιν την οποίαν επροξένησεν, η +σκηνή εκείνη των Ευμενίδων, όπου το φάσμα της Κλυταιμνήστρας +εξεγείρει εκ του ύπνου τας Ερινύας και τας παρορμά εις νέαν +καταδίωξιν του φονέως της υιού της. + + + +ΠΡΟΣΩΠΑ + + + +ΠΡΟΦΗΤΙΣΣΑ +ΑΠΟΛΛΩΝ +ΟΡΕΣΤΗΣ +ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑΣ +ΧΟΡΟΣ +ΑΘΗΝΑ +ΠΡΟΠΟΜΠΟΙ + + + +ΑΙΣΧΥΛΟΥ +ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ + + + +ΠΡΟΦΗΤΙΣΣΑ + +Πρώτο δοξάζω απ τους θεούς στη δέησί μου +την πρωτομάντισσα τη Γη· και υμνώ κατόπι +τη Θέμιδα, που δεύτερη, καθώς το λέγουν, +σ' αυτό το μητρικό της κάθησε μαντείο· +και τρίτη στη σειρά, με θέλημά της κι όχι +από κανέν' αναγκασμένη, εκάθησε άλλη +θυγατέρα της Γης, η τιτανίδα η Φοίβη +και αυτή γενέθλιο τόδωκε δώρο στο Φοίβο, +πούχει της μάμης τόνομα παράνομα του. +Κι αυτός της Δήλου αφίνοντας λίμνη και ξέρες, +στους ήμερους γιαλούς άραξε της Παλλάδος +κ' ήρθ' από κει σ' αυτή του Παρνασού τη χώρα +και τον ξεπροβοδίζανε με πολύ σέβας +στρώνοντας δρόμο να διαβή οι γυιοί του Ηφαίστου +κ' ήμερη κάνοντας τη γη πούταν πριν άγρια. +Και με τιμές τον δέχτηκε ο λαός μεγάλες +κι ο βασιλιάς Δελφός της χώρας κυβερνήτης. +Κι ο Δίας στο νου του εμπνέοντας τη θεία την τέχνη +τον βάζει μάντη τέταρτο σ' αυτούς τους θρόνους, +κ' είναι του Δία πατέρα του ο Λοξίας προφήτης. + +Απ τους θεούς αυτούς αρχίζω τις ευχές μου· +και την Προναία δοξολογώ Παλλάδα πρώτη +κ' υμνώ τις νύφες πόχουν το Κωρύκιον άντρον, +φώλιασμα των πουλιών και των θεών συχνάσμα + — τον τόπον έχει ο Βρόμιος, δεν το ξεχάνω, +αφόντας ο θεός ωδήγησε τις Βάκχες +κ' έβαλε σα λαγό να σχίσουν τον Πενθέα· — +και τις πηγές του Πλείστου και του Ποσειδώνα +την δύναμιν υμνόντας και τον τέλειο Δία +έπειτα μάντισσα στον τρίποδα καθίζω. + +Και τώρ' ας δώσουν από πριν πολύ πιο κάλλια +να μου συντύχη το έμπασα· και με τον κλήρο +όσοι είναι ας έρθουν Έλληνες, κατά το νόμο· +γιατ' όπως οδηγάει ο θεός και προφητεύω. + +Ω, τρόμος ναν το πης και τρόμος ναντιβλέψης +μ' έδιωξεν όξω από τα σπίτια του Λοξία +που μήτε νόχω ανάκαρα, μουδ' όρθια στέκω, +και τρέχω με τα χέρια αντίς με τα κανιά μου +γιατί είναι τίποτα η γρηά σαν πάρη φόβο! +Μπαίνω λοιπόν στο πολυστέφανο το βάθος +όπου θωρώ κάποιο θεοκατάρατο άνδρα +πάνου στον ομφαλό να κάθουνταν ικέτης +κ' αίμα τα χέρια του έσταζαν και το σπαθί του +γυμνό κρατούσε κι' αψηλόν ελιάς κλωνάρι +με λήνον μεγαλώτατο σεμνά ζωσμένο, +μ' άσπρο μαλλί, για να σου δώσω να το νοιώσης· +και μπρος στον άντρ' αυτό φριχτό καρτέρι +κοιμάται γυναικών, σε θρόνους καθισμένες· +όχι γυναίκες μα Γοργόνες λέω πως νάναι, +μα ουδέ και με Γοργόνες πάλιν απεικάζω +γιατί τις έχω κάπου ιδή ζωγραφισμένες +ν' αρπάζουν του Φινέα το δείπνο· μ' αυτές όμως +φτερά δεν έχουν, μαύρες και σιχάμματα είναι +και ρεύγονται έτσι και φυσούνε που να φεύγης +και στάζουν απ τα μάτια τους μισητόν αίμα, +κ' είν' η στολή τους να μην πλησιάζουν ούτε +σε αγάλματα θεών ούτε σε ανθρώπων σπίτια· +ποτέ δεν είδα το σκαρί του συναφιού των +κι' ουδέ ποια γης καυχιέται νάθρεψε το γένος +άβλαβα αυτό, χωρίς τον κόπο της να κλάψη. + +Μα για τα επίλοιπ' ας γνοιαστή ο ίδιος τώρα +του ναού τούτου ο κύριος Λοξίας ο μέγας, +που τέχνη του είναι οι μαντουδειές και γιατροσόφια +και να ξορκίζη τα κακά κι απ άλλων σπίτια. + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Δε θενά σε προδώσω· πάντοτε φρουρός σου +κι αν πλάι σου παραστέκομαι κι αν μακράν είμαι +δεν θενά γίνω μαλακός για τους εχθρούς σου· +Πιάστηκαν βλέπεις τώρ' αυτές οι λυσσασμένες +σε ύπνο βαρύ παράδοτες, οι πομπιασμένες +οι γρηές οι κόρες της Νυχτός, που δεν τις σμίγει +κανείς θεός, ουδ' άνθρωπος, ούτε θηρίον· +κ' έγιναν μόνον για κακό κέχουν μονιά τους +το σκότος και του Τάρταρου τα καταχθόνια +απ τους θεούς κι απ τους ανθρώπους μισημένες. +Μα όμως να φεύγης και το θάρρος σου μη χάσης +γιατί θενά σε κυνηγήσουν κι αν περνόντας +την πατημένη τη στεριά πίσω σου αφήσης +και πάνω από τη θάλασσα κι απ τα νησιά της· +και μη αποκάμεις να περιβοσκίζης τούτα +τα πάθη κι άμα 'ρθής στην πόλι της Παλλάδος +κάθου κι αγκάλιασε το ξύλινο άγαλμά της· +και κει μ' αυτές θα βρούμε κρίσι και με λόγια +που να μαλάζουν τις καρδιές θα κάμω τρόπο +μια και καλή απ τα πάθη αυτά να σε γλυτώσω +αφού σ' έσπρωξα εγώ τη μάννα σου να σφάξης. + + +ΟΡΕΣΤΗΣ +Άναξ Απόλλων, ξέρεις ναγαπάς το δίκιο +κι αφού το ξέρεις κάμε και να μη μ' αφίσης, +και η δύναμή σου εγγύησι πως θα με σώσης. + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Θύμας το αυτό κι ας μη νικάη το νου σου ο φόβος +μα εσύ, αυτάδελφο αίμα κι απόνα πατέρα, +φύλαγέ τον, Ερμή· κιόπως και τόνομα έχεις +γίνε απ αλήθεια κι Οδηγός να συνοδεύης +τον ικέτη μου αυτόν· κι ο Δίας τιμά το σέβας +των κηρύκων, που για καλό του ανθρώπου εδόθη. + + +ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑΣ + +Κοιμάσθε, ωιμέ! και σαν κοιμάσθε ποια σας χρεία; +Μα εγώ από σας σε τέτοιο τρόπο ατιμασμένη, +με διπλό πήχυ, για το φόνο που έχω κάμη +δε λέει να πάψη των νεκρών η καταφρόνια +κι άτιμη τριγυρνώ: γιατί έχω, ξέρετέ το +την πιο από μέρος τους μεγάλη κατηγόρια· +μα πόπαθα τέτοιο κακό απ τους πιο ζεστούς μου. +κανείς θεός δεν είπε να οργιστή για μένα, +που, μάννα, σφάχτηκα απ τα χέρια του παιδιού μου. +Και ιδέτε αυτές μου τις πληγές με την καρδιά σας. +γιατί φωτίζεται η ψυχή σαν κλειούν τα μάτια, +ενώ στο ξύπνο δε θωρεί καλά το πνεύμα. +Κι όμως πόσα δεν έχετε γευτή από μένα, +ακράσωτες χοές και προσφορές καθάριες +και δείπνα που θυσίαζα σεμνά τις νύκτες +σε ώρα που για κανέν' άλλο θεό δεν είναι! +μα όλα αυτά τώρα βλέπω κλωτσοπατημένα +και κείνος πάει και ξέφυγε σαν το ζαρκάδι +κ' έτσι αλαφρά καταμεσίς απ τα πλεμμάτια +με πολύ περιγέλοιο σας πηδάει και πάει. +Μ' ακούσετέ μου κ' είναι αυτά για τη ψυχή μου +όσα είπα· και ξυπνήστε, σκιές του κάτω κόσμου +που όνειρο τώρα κράζω σας, η Κλυταιμνήστρα! + + +ΧΟΡΟΣ + +(Μούγκρισμα). + +ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ + +Μουγκρίζετε, μα εκείνος τώρα πήρε δρόμο +γιατί έχει φίλους που δε μοιάζουν τους δικούς μου. + + +ΧΟΡΟΣ + +(Μούγκρισμα). + +ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ + +Βαθιά κοιμάσαι και δεν το ψυχοπονιέσαι +αυτό πόπαθα! φύγε ο φονιάς μου, ο γυιός μου! + + +ΧΟΡΟΣ + +(Ούρλιασμα). + +ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ + +Ούρλιαζε· κοίμου! μα δε λες και να ξυπνήσης +ποια δουλειάν έχεις παρά το κακό να κάνης; + + +ΧΟΡΟΣ + +(Ούρλιασμα). + +ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ + +Συμφώνησαν δυο δυνατοί, ο ύπνος κι ο κόπος +κι αδράνισαν της δράκισσας την άγριαν άφρη. + + +ΧΟΡΟΣ + +(Διπλό δυνατό μούγκρισμα). +Πιάστο, πιάστο, πιάστο έχε το νου σου! + +ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ + +Στόνειρο κυνηγάς αγρίμι κι αλυχταίνεις +σα σκύλλος που όλο της δουλειάς του έχει την έγνοια. +Τι κάνεις; Σήκω κι ας μη σε νικάη ο κόπος +τον ύπνο απόδιωξε να δης τι έχομε πάθη! +Ας σου πληγώσουν την καρδιά οι ονειδισμοί μου +που είναι για τους φιλότιμους σα φτερνιστήρια· +τρέχα και φύσα επάνω του θανάτου αγέρα +για να τον λυώση ο αχνός των σωθικών σου η φλόγα· +εμπρός! με δεύτερα κυνήγια μάρανέ τον. + + +ΧΟΡΟΣ + +Ξύπνα, ξύπνα και συ αυτήν, και Γη εσένα. +Κοιμάσαι; Ξύπνα κι αποδιώχνοντας τον ύπνο +ας δούμε αν θάν' του κάκου αυτό το προοίμιό μας. + + — Όχου, αλλοί μου, αλλοί! Φίλες επάθαμε . . . + + — ω μου τα τόσα πόπαθα· κι όλα του κάκου! + + — επάθαμε κακό βαρύκλαυτο, πωπώ +αβάσταχτο κακό· +απ τα πλεμμάτια ξέμπλεξε και πάει ταγρίμι. + + — με νίκησ' ύπνος και την άγρη μου έχασα. + + — Ω, εσύ, του Δία ο γυιός, ο κλέφτης είσαι συ + + — και νέος εμάς, αρχαίες θεές, καββάλα επήρες· + + — και τίμησες αυτόν τον άντρα τον κακό +κι άθεο στους γονιούς, +και συ, θεός, τον μητροκτόνο επήες να σώσης + + — ποιος θενά πη πως είναι δίκια τάχ' αυτά; +Μα έφτασ' εμένα ονειδισμός μες στα όνειρά μου +και μου έζαψε σα διφρηλάτης μια +με μεσοβάσταχτο κεντρί +στα σωτικά, στο ψυχικό· + — κ' έχω να πω της μάστιγας +του δήμιου του ανήμερου +βαρύ το σύγκρυο το βαρύ που μ' έκοψε. + +Τέτοια κακά οι νεώτεροι θεοί μας κάνουν +που εξουσιάζουν το θρονί της Δίκης +αιματοκομποστάλαχτο +από τα πόδια ως την κορφή· + — έχεις της γης τον ομφαλό +να δης, που πήρε επάνω του +κι αταίριαστο κρατάει αιμάτων μόλυσμα. + +Και τους βωμούς του μαντικού του αδύτου +μόνος του πήε και μόλυνε +αυτόθελος κι αυτόκλητος +κ' ενάντια στους θεούς, για χάρι ενός θνητού +αφάνισε τις Μοίρες τις αρχαίες + +Μόνου η κακία που τόμεινε, μα κείνος +και κάτω αν φύγη από τη γη +ποτέ δε θαύρη γλυτωμό +κι άλλον εκδικητή για το αίμα που χρωστεί +πάνω στην κεφαλή του θενά πάρη. + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Έξω, προστάζω γρήγορα απ' αυτά τα σπίτια +ξεκουμπιστείτε, αδειάστε μας τ' άγια τα μέρη. +μήπως σου έρθει λευκόφτερο κανένα φίδι +απ το χρυσόδετο δοξάρι αμολημένο, +κι ο πόνος μαύρο αφρό σε κάμη να ξεράσης +απ τ' άντερά σου, βγάζοντας τα αίματα πούπιες. +Σ' αυτά τα σπίτια δεν σου πρέπει να ζυγώνης, +μα όπου σφαγές και δίκες κεφαλών κομμένων +ματιών βγαλμένων, και γι' αφανισμό του γένους +των παιδιών στίβουν τον αφρό κι ακρωτηριάζουν, +καταπετρώνουν και σπαραχτικά μουγκρίζουν +οι καρφωμένοι στα παλούκια· τάχ' ακούτε +γιατί σας αποστρέφονται οι θεοί, που τέτοια +στρέγετε πανηγύρια; κι όλος της μορφής σας +το δείχνει ο τρόπος, μέσα σε σπηλιά να ζήτε +πρέπει αιμοβόρου λεονταριού κι όχι σε τέτοια +λαμπρά μαντεία να τρίβετε το μόλυσμά σας· +σύρτε, δίχως βοσκό να περιβοσκηθήτε, +κανείς θεός δεν τ' αγαπά τέτοιο κοπάδι! + + +ΧΟΡΟΣ + +Άναξ Απόλλων, άκουσέ με στη σειρά μου· +εσύ 'σαι, όχι συνένοχος να πης σε τούτα +μα όλως διόλου μόνου εσέ βαραίν' η αιτία. + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Πώς δα; Δεν το ξηγάς και με πιότερα λόγια; + + +ΧΟΡΟΣ + +Συ τούδωκες χρησμό τη μάννα του να σφάξη. + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Να πάρη του πατρός του εκδίκησι· πώς όχι! + + +ΧΟΡΟΣ + +Κ' αίμα νωπόν εδέχτηκες να προστατεύσης; + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Μάλιστα εδώ τον πρόσταξα να καταφύγη. + + +ΧΟΡΟΣ + +Και μας λοιπόν, τη συνοδεία του, αποδιώχνεις; + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Γιατί σ' αυτό να μπήτε το ιερό δεν κάνει. + + +ΧΟΡΟΣ + +Όμως αυτό το χρέος μου είναι διωρισμένο. + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Και ποια είν' αυτή η ωραία τιμή που έτσι καυχιέσαι; + + +ΧΟΡΟΣ + +Να διώχνουμε τους μητροκτόνους απ τα σπίτια. + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Και τη γυναίκα που τον άντρα της σκοτώση; + + +ΧΟΡΟΣ +Δεν είναι το ίδιο κι όποιος χύση αίμα δικό του. + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Δίχως αξία λοιπόν κι ούτε ωφελούν καθόλου +της τέλειας Ήρας και του Δία οι συμφωνίες, +και η Κύπρις, η πηγή κάθε χαράς του ανθρώπου, +δίχως τιμή ξεγράφηκε μ' αυτό το λόγο· +γιατί ο μοιραίος δεσμός του αντρόγυνου, που η Δίκη +τον γνοιάζεται, είναι ανώτερος κι από τον όρκο. +Αν λοιπόν είσ' αδιάφορη για όσους σκοτώνουν +τα ταίρια τους κι ακδίκητους άνοργη αφήνεις, +άδικα τότε κυνηγάς και τον Ορέστη, +αφού απ τη μια μεριά και πάρα τα θυμάσαι +ενώ για τάλλα αδιάφορη ούτε σε γνοιάζει. +Μα η Αθηνά θενά γνοιαστή γι αυτά το δίκιο. + + +ΧΟΡΟΣ + +Κείνον εγώ ποτέ μου δεν θα τον αφήσω. + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Κυνήγα τον λοιπόν, κόπο στον κόπο νάχης. + + +ΧΟΡΟΣ + +Δεν είναι δα κι όσο τη λες μικρή η τιμή μου. + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Τέτοια τιμή δε θάθελα και να την έχω. + + +ΧΟΡΟΣ + +Γιατί λογιέσαι μέγας βέβαια πλάι στο Δία· +μα εγώ, της μάννας με τραβάει το αίμα, κ' έτσι +για να τον γδικηθώ τα ίχνη του ψάχω ναύρω. + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Κ' εγώ βοηθός του τον ικέτη μου θα σώσω +γιατί είναι φοβερή και σε θεούς κι ανθρώπους + + +ΟΡΕΣΤΗΣ + +Ω δέσποινα' Αθηνά, με πρόσταξε ο Λοξίας +κ' ήρθα, μα καλοδέξου με άθλιον πλανήτη +που πια δεν είμαι ακάθαρτος και μολυσμένος· +το κακό τώρα εστόμωσε που είμαι μπασμένος +και σ' άλλα σπίτια και σχετίστηκα μ' ανθρώπους +όταν στεριές και θάλασσες όμοια περνούσα +καταπώς πρόσταζ' ο χρησμός που μούπε ο Φοίβος· +κ' ήρθα στο σπίτι σου, ω θεά, και το άγαλμά σου +κρατόντας θα προσμένω εδώ τέλος της δίκης. + + +ΧΟΡΟΣ + +1. Και βέβαια· να σημάδι φανερό του ανθρώπου +κι όπως σου δείχνει ο αμίλητος μηνυτής τράβα· +γιατί, καθώς ο σκύλος λαβωμένο ελάφι, +στάλα προς στάλα του αίματος τον ξετρυπώνω· +το στήθος μου λαχάνιασ' απ τους τόσους κόπους +που τόπο γης δεν άφησα να μην περάσω· +κι αφτέρωτη, πάνω από θάλασσες πετόντας +ήρθα χωρίς να μείνω πίσω απ το καράβι· +μα τώρα κάπου εδώ θε νάναι ζαρωμένος +γιατί αίμα ανθρωπινό τη μύτη μου χαϊδεύει. + +2. Τα μάτια σου έχε τέσσερα, τήρ' απ' ολούθε +μη σου ξεφύγη απλέρωτος της μάννας του ο φονιάς. + +3. Νά τον αυτός! και βρήκε πάλι στήριγμα· +στο άγαλμα της θεάς το άγιο περιπλεχτός +κρίσι ζητάει να βρει για το έγκλημά του. + +4. Δε θα του γίνη αυτό· το αίμα της μητρός +δύσκολα πίσω παίρνεται, ωιμέ! +μια που χυθή κ' η μαύρη γης το πιή. + +5. Μα πρέπει αντίς γι' αυτό να δώσης, ζωντανός, +κόκκινο γαίμ' απ το κορμί σου να ρουφώ· +και τέτοιο λαχταρώ από σε κακόπιοτο πιοτό! + +6. Κι αφού σε λυώσω ζωντανό, θε να σε πάρω +κάτω, να βρης ταντίποινα του μητροσκοτωμού. + +7. Και θενά δης κι αν κανείς άλλος άνθρωπος +ή σε θεόν ασέβησε ή σε ξένο +ή στους δικούς του αμάρτησε γονιούς, +νάχη ο καθένας άξιο το μισθό του. + +8. Γιατί 'ναι ο μέγας των θνητών ο Άδης κριτής +κάτω στα τάρταρα της γης, +κι όλα τα πάντα στα χαρτιά φυλάει του νου του. + + +ΟΡΕΣΤΗΣ + +Εμένα οι τόσες συμφορές μου μόχουν μάθη +να ξέρω πότ' είν' ώρα να μιλώ και πότε +να σωπαίνω· μα στην περίστασί μου τούτη +μ' έβαλε δάσκαλος σοφός για να μιλήσω. +Το αίμ' απ τα χέρια μου μαραίνεται και σβύνει +και ξεπλυμένο της μητρός το μίασμα πάει, +γιατί όσο ακόμα είταν νοητό, τόχω ξορκίση +με χοιροσφάχτους καθαρμούς, στο βωμό επάνω +του Φοίβου· μα θα πήγαινε του μάκρου ο λόγος +αν ήθελα να πω απ' αρχής πόσους ανθρώπους +πλησίασα, χωρίς γι' αυτό κακό να πάθουν. +Και τώρ' αγνός μ' εύφημο στόμα επικαλούμαι +την Αθηναία, τη δέσποινα αυτής της χώρας, +νάρθη βοηθός μου· και χωρίς σπαθί θα πάρη +και μένα και τη χώρα μου και το λαό μου +πιστό για πάντα σύμμαχο και τιμημένο. +Μα είτε στα μέρη της λιβυστικής ηπείρου, +κατά του Τρίτωνος το ρέμα, όπου εγεννήθη, +πατά, είτε θεοφάνερη ή και σκεπασμένη, +βοηθόντας φίλους, είτε το Φλεγραίο τον κάμπο +σα στρατηγός, ανδρεία γιομάτος, κατοπτεύει, +ας έρθη! και μακρυάθε, σα θεός, ακούει — +για να μου γίνη λυτρωτής απ' όλα τούτα. + + +ΧΟΡΟΣ + +Δε θα σε σώση ο Απόλλωνας ούτε το χέρι +της Αθηνάς, να μη χαθής παρατημένος +δίχως χαρά ποτέ στα στήθια σου να μάθης, +βόσκημα δίχως αίμα κ' ήσκιος μόνο ανθρώπου! +Δεν απαντάς, μον τάχα με αψηφάς που κρένω, +ενώ για μένα τάξιμο σ' έχουνε θρέψη; +κι όχι σφαγμένος σε βωμούς, μα θα μας γέψης +ζωντανός· μ' άκουε αυτό τον ύμνο που σε δένω. + + — Έλα εμπρός σε χορό ένα κύκλο ας δεθούμε +γιατί θέλομε τώρα +το φριχτό μας τραγούδι να πούμε. +Και να πούμε το πως στους ανθρώπους επάνω +την πάσα τους μοίραν εμείς κυβερνούμε. +Την ισιάδα εμείς και το δίκιο ζητούμε, +κι όποιος έχη τα χέρια +καθαρά χωρίς κρίμα, +δε γλυστράει κατ' αυτόν η οργή μας· +και περνάει, δίχως βλάβη, τη ζωή του ακέρια. +Μ' αν κανείς, σαν κι αυτόν, κριματίση +και τα χέρια αιματόβρεχτα κρύβη, +τότε εμείς, των νεκρών η βοήθεια, +μαρτυρώντας την πάσαν αλήθεια, +στον κακούργον εμπρός θα φανούμε +κι ως το τέλος το χρέος του φόνου ζητούμε. + +Μάννα, ω μάννα Νύχτα, που μ' εγέννας +ζωντανών και πεθαμένων εκδικήτρα, +της Λητώς ζητάει ο γυιός — κι απάκουσέ μου, +να με βγάλη απ τις τιμές μου +κι απ τα χέρια μου να πάρη +το ψοφίμι αυτό, που πρέπει +της μητέρας του το φόνο να εξαγνίση. +Για τον κατάδικο μου αυτόν +τούτο μας το τραγούδι, ταραγμός +κι αντράλα του ξωφρενική, +των Ερινύων ο σκοπός, +χωρίς κιθάρα, αμπόδεμα +του νου και μαρασμός. + +Γιατ' αυτός ο κλήρος μόχει λάχη +νάχω πάντ', απ την αλύγιστη τη Μοίρα, +όποιους τύχη ανθρώπους και βαραίνουν +κακουργήματα και φόνοι +να τους παίρνω καταπόδι· ώστε νάμπουν +μες στη γης· μα κι αν πεθάνουν +κ' έτσι πάλι όλως διόλου δε γλυτώνουν. +Για το σφαχτό που πάει έχει κοπή +τούτο μας το τραγούδι, ταραγμός +κι αντράλα του ξωφρενική, +των Ερινύων ο σκοπός +χωρίς κιθάρα, αμπόδεμα +του λογικού και μαρασμός. + +Όταν γεννιόμαστ' αυτός μας εδόθηκ' ο κλήρος +χώρια απ τους άλλους θεούς τιμές νάχομε, κι ούτε +άδειπνος μου είναι κανείς των +και γιορτινούς άσπρους πέπλους γεννήθηκα να μη γνωρίζω. + +Γιατί πήρα δουλειά μου να φέρνω +άνω κάτω τα σπίτια, που χύση +εχθρός σπιτικός αίμα φίλου, +και καταπάνου του ορμώντας +κι αν δυνατός λάχη νάναι +στο νέο τον πνίγομεν αίμα. +Σπεύδομ' εμείς ν' απαλλάξομε κάποιο από τούτες τις έγνοιες +κι από το βάρος αυτό τους θεούς ν' αλαφρώσω +για να μην έχουν αυτοί ανακρίσεις. +Της παρουσίας του άξιους ο Δίας δεν κρίνει κακούργους +που στάζουν τα χέρια τους αίμα, +[ — άνω κάτω τα σπίτια, που χύση +εχθρός σπιτικός φίλου αίμα, +και καταπάνω του ορμώντας +κι αν δυνατός λάχη νάναι +στο νέο τον πνίγομεν αίμα.] + +Και των ανθρώπων οι δόξες κι αν φτάνουν μεγάλες ως τάστρα +καταγής ρεύουν κι ατίμητες σβύνουν, +όταν στα μαύρα ντυμένες ορμούμε +και σ' άγριο βαλθούνε τα πόδια μας χορό. +Γιατί με φόρα πηδόντας +από ψηλά κατεβάζω +βαρύ το πόδι, όπου πέση +και πάρ' τον κατ' όπου τρέχει, + — τρομάρα του! — να μου γλυτώση. + +Πέφτει χωρίς να το νοιώθη, στου νου του τη μαύρην αντράλα. +Τέτοια μαυρίλα, το κρίμα, τριγύρω του απλώνει, +όπως στα σπίτια του πίσσα σκοτάδι, +η πολυστέναχτη ρίχτει φωνή του λαού. +Γιατί πηδόντας με φόρα +από ψηλά κατεβάζω +βαρύ το πόδι, όπου πέση +και πάρ' τον κάτ' όπου τρέχει. + — τρομάρα του! — για να μας φύγη. + +Έτσι είναι νάναι· πολυσόφιστες, +τελειωτικές, και δεν ξεχνούμε +ποτέ μας το κακό, βαριές +κι αλύγιστες σε παρακάλια. +το αξίωμά μας το άτιμο +και καταφρονεμένο κυβερνούμε +μακριά 'πο τους θεούς, σε μέρη ανήλιαγα +και δυσκολοσυντύχητα +και για όσοι βλέπουν κι όσοι φως δεν έχουν. + +Και ποιος λοιπόν αυτά δε σέβεται +και δε φοβάται απ τους ανθρώπους, +ακούοντας τους νόμους μας +όπου μας ώρισαν οι Μοίρες +κ' επικυρώσαμε οι θεοί; +Η αρχαία τιμή μου μένει ακόμα +και δε γνωρίζω καταφρόνια, +αν κ' είναι κάτω από τη γης +η θέσι μου στανήλιαγα σκοτάδια. + + +ΑΘΗΝΑ + +Άκουσα μια φωνή μακρυάθε να μου κράζη +από το Σκάμαντρο, ενώ έπερνα της χώρας +την κατοχή, που των Αργείων οι στρατηλάτες +από τη σκλαβωμένη γη τρανή μερίδα +μου ξεχώρισαν σύρριζη πάντα δική μου, +χάρισμα διαλεχτό στα τέκνα του Θησέα. +Κείθ' έβαλα τακούραστα πόδια σε δρόμο +δίχως φτερά τη φουσκωμένη αιγίδα σειόντας +τα γερά μέλη στρώνοντας σε τούτο το άρμα. +Μα βλέπω επίσκεψι παράξενη στη γη μου +που όχι φοβούμαι, μα μου ξάφνισε το μάτι. +ποιοι τάχα νάστε; για όλους σας το λέω στη μέση: +στο ξένο αυτό, που στο άγαλμα μου έχει προσπέση, +και σε σας, που δε μοιάζετε πλάσμα κανένα +κι ούτε σας είδαν θεοί ποτέ ανάμεσά τους +κι ούτε κι αντροφέρνετε πάλι καθόλου· +μα να βρίζη κανείς την ασχημιά ενός άλλου +είν' όξω από το δίκιο αυτό κι από το νόμο. + + +ΧΟΡΟΣ + +Όλα τα πάντα σύντομα, θεά, θα μάθης· +εμείς της Νύχτας είμαστε οι φριχτές κόρες· +στα σπίτια μας, κάτ' απ τη γης, μας λεν Κατάρες. + + +ΑΘΗΝΑ + +Ξέρω και τη γενιά και το παράνομά σας. + + +ΧΟΡΟΣ + +Έτσι θα μάθης τώρα και τ' αξίωμά μας. + + +ΑΘΗΝΑ + +Θε να το μάθω, αν ξάστερα μου το ξηγήσης. + + +ΧΟΡΟΣ + +Έξω απ τα σπίτια τους φονιάδες κυνηγούμε. + + +ΑΘΗΝΑ + +Και πού στο τέλος σταματά το φευγατιό τους; + + +ΧΟΡΟΣ + +Εκεί που τι 'ναι ολότελα η χαρά δε ξέρουν. + + +ΑΘΗΝΑ + +Τέτοια λοιπόν φευγιά κι αυτού του στριγγοκράζεις; + + +ΧΟΡΟΣ + +Γιατί τη μάννα του έκρινε να πάη να σφάξη. + + +ΑΘΗΝΑ + +Χωρίς άλλης ανάγκης φόβος να τον βιάζη; + + +ΧΟΡΟΣ + +Σε τέτοιο κρίμα τι μπορεί ένα γυιό να σπρώξη; + + +ΑΘΗΝΑ + +Απ τα δυο μέρη που είστ' εμπρός, τόνα γρικιέται. + + +ΧΟΡΟΣ + +Μ' αυτός ούτ' όρκο δέχεται, ούτε μου βάζει. + + +ΑΘΗΝΑ + +Πώς έχεις δίκιο θες νακούς, μα όχι και νάχης. + + +ΧΟΡΟΣ + +Πώς λες; δεν το ξηγάς; σοφία δα δε σου λείπει. + + +ΑΘΗΝΑ + +Να μη ζητάς τάδικο μ' όρκους να νικήσης. + + +ΧΟΡΟΣ + +Μ' ανάκρινέ μας συ και δίκαζε ίσα πέρα. + + +ΑΘΗΝΑ + +Τάχα σε μένα λες την κρίσι ναναθέσης; + + +ΧΟΡΟΣ + +Πώς όχι; σε σεβόμαστε άξια κι απάξια. + + +ΑΘΗΝΑ + +Τι έχεις σ' αυτά να πης, ω ξένε, στη σειρά σου; +Πες μας τη χώρα, τη γενιά, τις συμφορές σου +κ' έπειτ' αυτήν αντίκρουσε την κατηγόρια +αν στο δίκιο μπιστεύεσαι και τάγαλμά μου +κάθεσαι τούτο και κρατείς πλάι στο βωμό μου +ικέτης ταπεινός, στου Ιξίονα το σχήμα· +μια καθαρήν απόκρισι σ' όλ' αυτά δος μας. + + +ΟΡΕΣΤΗΣ + +Ω δέσποιν' Αθηνά, πρώτ' από τα στερνά σου +τα λόγια, θέλω βγάλη μια μεγάλην έγνοια· +δεν είμ' ακάθαρτος· και μόλυσμα στο χέρι +δεν είχα, σα σου πρόσπεσα στάγαλμα ικέτης· +και θα σου φέρω απόδειξι γι' αυτό μεγάλη· +νόμος προστάζει, αμίλητος ο φονιάς νάναι +ως που σφαχτού γαλαθηνού χυθεί το αίμα +πάνω στα χέρια του και τόνε καθαρίση· +είναι καιρός που αγιάστηκα μέσ' σ' άλλα σπίτια +έτσι με τρεξιμιά νερά και με σφαχτάρια. +Λοιπόν λέω να βγήκ' η έγνοια αυτή απ τη μέση· +τώρα και τη γενιά, πούθε κρατώ, θα μάθης: +Αργείτης είμαι, τον πατέρα μου καλά γνωρίζεις +τον Αγαμέμνονα, τον αρχηγό του στόλου, +που εσύ με κείνον έκαμες της Τροίας την πόλι +στάχτη· μα θάνατο κακόν έλαβ' εκείνος +στο γυρισμό του· γιατί η μάννα μου η κακούργα +τον σκότωσε, με ξομπλιαστά τυλίγοντάς τον +βρόχια, που του λουτρού το φόνο μαρτυρούσαν. +Και γω, ως τα τότε εξόριστος· σαν ήρθα πίσω +σκότωσα τη μητέρα μου, ναι, δεν ταρνιούμαι, +μ' αίμα, το αίμα του πατέρα μου εγδικόντας· +κ' είχα σ' αυτό συνένοχο και το Λοξία +που μούλεε πάθια αδήγητα πως θα με σχίσουν +αν στους αιτίους δεν έκανα ό,τι έχω κάνη, +κι αν δίκια ή όχι τόκανα, συ να το κρίνης· +γιατί από σένα ό,τι κι αν γίνη καλώς νάρθη. + + +ΑΘΗΝΑ + +Αν κανείς τόχη δύσκολο το πράμα τούτο +άνθρωποι να δικάσουνε, μα όμως δεν πάει +κ' εγώ δίκες βαρυόργητες φόνου να κρίνω· +μάλιστ' αφού και συ, τέλεια ετοιμασμένος, +καθαρός κι άβλαβος μου πρόσπεσες ικέτης +και σε ντηριούμαι που άφταιγος στην πόλι μου είσαι· +μα ούτε κι αυτές εύκολον είναι ν' αποδιώξης, +κι αν τύχη και δεν πάρουνε την κερδισμένη, +στη χώρα μου φαρμάκι απ τα βρουχίσματά τους +θα στάξη καταγής, βαριά και μαύρη αρρώστεια. +Τέτοια 'ν' αυτά· κ' είτε τις στείλω κ' είτε μείνουν +δύσκολα και τα δυο, χωρίς να μας χολιάσουν +μα μια που ξέσπασεν εδώ το κακό τούτο, +θα βάλω δικαστές που σέβουνται τον νόμο +των όρκων, που θα κάνω εγώ αιώνιος νάναι· +και σεις καλέσετε μαρτύρια κι αποδείξεις +που βοηθούνε για να βγη στο φως η αλήθεια· +κι αφού διαλέξω απ τους πολίτες μου τους πρώτους +θα φέρω την υπόθεσι να ξεδιαλύνουν +σωστά, χωρίς όξ' απ το δίκιο να πατήσουν. + + +ΧΟΡΟΣ + +Τώρα ναι που 'ναι ο χαλασμός +μ' αυτούς τους νέους θεσμούς, +αν θα νικήση αυτού +του μητροκτόνου η δίκη· +τώρα το χέρι πιο εύκολο +θε νάχουν όλ' οι ανθρώποι, +τώρ' απ' εδώ και μπρος πολλά +στ' αλήθεια πάθη φονικά +προσμένουν τους γονιούς απ τα παιδιά. + +Γιατί τις εκδικήτρες πια +τις Σκύλλες δεν θε να τραβά +οργή καμιά για τα έργα αυτά +κ' ελεύθερος θάν' ο φονιάς. +Κι ο ένας του άλλου ακούοντας +τις συμφορές θε να ζητά +για τις δικές του ελάφρωσι· +μα είναι κακή παρηγοριά +στο δυστυχή και δε φελά. + +Κι ας μην κλαίγεται κανείς, +σαν τον δέρνη η συμφορά, +κράζοντας τα λόγια αυτά: + — «Πού είσαι Δίκη; +πού των Ερινύων θρόνοι!» +τέτοια θα θρηνή ταχιά +κάποια μάννα ή πατέρας +σαν την πάθουνε· γιατί +πέφτει της Δίκης ο ναός. + +Κάπου κι ο φόβος είν' καλός +και να μένη θρονιασμένος +πρέπει μες στο νου φρουρός· +και συμφέρει +η γνώσι και με το στανιό. +Και ποια πόλι ή ποιος θνητός +σα δε θρέφη στην καρδιά +κάποιο φόβο, θα τιμά +και τη δικαιοσύνη πια; + +Μήτε με την αναρχία +μήτε πάλι στη σκλαβιά +να το στρέγης για να ζης· +πάντα στη μέση κρατάει το ζύγι ο θεός +και τιμά πότ' αυτό πότ' εκείνο· +σύμφωνα σου λέω μ' αυτά, +πως ο καρπός της ασέβειας είν' ο χαμός, +μα της καθαρής καρδιάς +η καλή και ποθητή +σ' όλους μας καλοτυχιά. + +Σου το λέω μια και καλή, +σέβου της Δίκης το βωμό +και με πόδι άθεο +μην τον πατήσης ποτέ, για το κέρδος· +γιατί θε νάρθη η πληρωμή +κ' η ώρα της κρίσεως καρτερεί· +πρώτα κανείς του γονιού ας φυλάη το σέβας, +και τους φιλόξενους νόμους +μέσα στα σπίτια του πάντα +μ' ευλάβεια να κρατή. +Σαν είναι κανείς δίκαιος +με θέλησι του κι όχι απ' ανάγκη, +καλό να ιδή, μα σύρριζα ποτέ δε θα χαθή. +Ενώ ο αντίθεος, λέγω, ο ναύτης +που σέρνει ολούθε αδικομάζωχτο φορτίο, +θ' αναγκαστή με τον καιρό +να κατεβάση τα πανιά, σαν πέφτουν +σπασμένες του οι αντέννες. + +Φωνάζει, μα κανείς δεν του γρικάει +μες στη φριχτήν ανεμοζάλη· +κι ο θεός γελά με τον απόκοτο άντρα +σαν παραδέρνη αβόηθος στη συμφορά +την ανεπάντεχη και δε ξεκεφαλώνει· +μα τα πολυκαιρνά τα πρώτα πλούτη +στης δίκης το ξερόβραχο συντρίβει +κι άκλαυτος πάει κι άφαντος. + + +ΑΘΗΝΑ + +Κράξε κλητήρα, κ' ησυχία κάμε στο πλήθος +κ' η σάλπιγγα η Τυρρηνική η βροντοφωνούσα +μ' ανθρώπινο γιομάτη φύσημα, ας σημάνη +περίτρανο διαλάλημα σ' όλο το πλήθος· +γιατί πρέπει, τώρα που το κριτήριο τούτο +μαζεύεται, σιωπή να γίνη και να μάθη +τους νόμους μου εις πάντα τον αιώνα η πόλις +και όλοι αυτοί, για νάβγη απόφασι όπως πρέπει. + + +ΧΟΡΟΣ + +Άναξ Απόλλων, να αφεντεύης στα δικά σου . . . +τι έχεις να κάμης και σ' αυτό το πράμα, πε μας; + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Ήρθα και για να μαρτυρήσω — γιατί μου είναι +ικέτης απ το νόμο αυτός και των σπιτιώ μου +πρόσφυγας και τονε καθάρισα απ το φόνο — +και για να δικαστώ και γω, γιατί έχω μέρος +στο φόνο της μητέρας του· μα συ, όπως ξέρεις, +της δίκης κάμε εισήγησι και δόσε τέλος. + + +ΑΘΗΝΑ + +Έχετ' εσείς το λόγο και τη δίκη ανοίγω· +γιατί όταν ο κατήγορος μιλήση πρώτος +μπορεί το ζήτημα σωστά να μας φωτίση. + + +ΧΟΡΟΣ + +Αν κ' είμαστε πολλές θάχομε λίγα λόγια +και στη σειρά σου εσύ ένα προς ένα απάντα. +Τη μάννα σου αν εσκότωσες λέγε μας πρώτα. + + +ΟΡΕΣΤΗΣ + +Τη σκότωσα· κι αυτό καθόλου δεν ταρνιούμαι. + + +ΧΟΡΟΣ + +Από τα τρία παλαίματα πάει, νά, το πρώτο. + + +ΟΡΕΣΤΗΣ + +Δεν είμαι ακόμα κατά γης να μου καυχιέσαι. + + +ΧΟΡΟΣ + +Τώρα και πώς την σκότωσες να μας πης πρέπει. + + +ΟΡΕΣΤΗΣ + +Θα πω· με το σπαθί ν' έκοψα το λαιμό της. + + +ΧΟΡΟΣ + +Και ποιος σε παρακίνησε; τίνος ορμήνειες; + + +ΟΡΕΣΤΗΣ + +Αυτού οι θείοι χρησμοί· και μάρτυρα τον έχω. + + +ΧΟΡΟΣ + +Ο μάντις σ' έβαζε να γίνης μητροκτόνος; + + +ΟΡΕΣΤΗΣ + +Κι ως τώρα δεν μετανοώ μ' ό,τι έχει γίνη . . . + + +ΧΟΡΟΣ + +Σε λίγο άλλα θα λες, σαν θα σ' αρπάξη η ψήφος. + + +ΟΡΕΣΤΗΣ + +Τα θάρρητά μου στου πατρός μου έχω τον τάφο! + + +ΧΟΡΟΣ + +Της μάννας σου φονιάς, στους νεκρούς τώρα ελπίζεις + + +ΟΡΕΣΤΗΣ + +Γιατί είχε πάρη διπλό κρίμα στο λαιμό της. + + +ΧΟΡΟΣ + +Πώς τάχα; δεν ξηγάς σ' αυτούς που θα σε κρίνουν; + + +ΟΡΕΣΤΗΣ + +Σκότωσε τον πατέρα μου κι άντρα δικό της. + + +ΧΟΡΟΣ + +Εκείνη πάει, σχωρέθηκε· συ, ζης ακόμα. + + +ΟΡΕΣΤΗΣ + +Μα όσο που ζούσε, πώς δεν τήνε κυνηγούσες; + + +ΧΟΡΟΣ + +Δεν είταν με τον σκότωσεν από 'να αίμα . . . + + +ΟΡΕΣΤΗΣ + +Κ' εγώ απ της μάννας μου λοιπόν ήμουν το αίμα; + + +ΧΟΡΟΣ + +Και τότε πώς στα σπλάχνα της σ' έθρεψε μέσα, +κακούργε; της μητέρας σου το αίμ' απαρνιέσαι; + + +ΟΡΕΣΤΗΣ + +Τώρα μαρτύρησέ μου εσύ κ' εξήγησέ μου, +Απόλλων, αν τη σκότωσα μ' όλα τα δίκια· +γιατί πως τόκαμα, όπως κ' είναι, δεν ταρνιούμαι· +μα πες μου εσύ αν σου φαίνομαι πως δίκια ή όχι +το αίμα της έχυσα, ν' αποκριθώ σε τούτους. + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Σε σας, πόστησ' η Αθηνά κριτήριο μέγα, +σας λέω πως δίκαια τόκαμε· κι ως μάντις πούμαι +ψέμα δε ξέρω· κι απ το μαντικό μου θρόνο +ποτέ ούτε γι' άντρα ούτε γυναίκα ούτε για πόλι +άλλο απ του Δία τις προσταγές δεν είπ' ακόμη· +μάθε λοιπόν πόσο βαραίνει αυτό το δίκιο, +και του πατρός μου τη βουλή, σας λέω, ακλουθήστε, +γιατί απ το Δία πιο δύναμι δεν έχει ουδ' ο όρκος. + + +ΧΟΡΟΣ + +Ο Δίας, κατά πως λες, σούδωκε το χρησμό του, +που είπες του Ορέστη αυτού, να εκδικηθή το φόνο +του πατρός του, χωρίς να λογαριάση μάννα; + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Γιατί δεν είναι τόμοιο αν σκοτωθή ένας άντρας +πόχει πλήθιες τιμές και θεϊκιά εξουσία, +κι από γυναίκα μάλιστα· κι όχι με βέλη +πολεμικά, που από μακριά ρίχνει Αμαζόνα, +μα όπως θακούσης, Αθηνά, κι όλοι όσ' είστε +που η ψήφος σας θα ξεδιαλύνη αυτή τη δίκη· +γυρνόντας δηλαδή απ τον πόλεμο, αφού είχε +τα πιότερα δεξά κυβερνημένα, — εκείνη +χαρούμενη τον δέχτηκε . . . . . . + +. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . + +μα όταν στο τέλος έξω απ το λουτρό περνούσε +τον τουλούπιασε ολόγυρα κ' έτσι πιασμένον +σ' άβγαλτον πέπλο κεντητό, τονέ σκοτώνει· +τέτοιος καθώς τακούσετε χάρος τον βρήκε +τον παντοσέβαστο τον αρχηγό του στόλου· +κ' έτσι κι αυτήν παράστησα, ναγαναχτήσουν +αυτοί που ωρίστηκαν τη δίκη να δικάσουν. + + +ΧΟΡΟΣ + +Ο Δίας κατά το λέγει σου απ' όλα κάλλιο +κρίνει το αίμα του πατέρα· ενώ κι ο ίδιος +έδεσε τον πατέρα του, το γέρο Κρόνο· +πώς συμβιβάζονται μ' αυτά όσα μας είπες; +και σας, σας θέλω μάρτυρες γι' αυτά πακούτε. + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Κνώδαλα παντομίσητα, του θεού κατάρες, +οι αλυσίδες να λυθούν μπορεί, κ' υπάρχει +γιατρειά σ' αυτό κι άπειροι τρόποι να γλυτώσης· +μα μια που ένας σκοτωθή και πιεί το χώμα +το αίμα του, ναναστηθή δεν είναι τρόπος· +σ' αυτό αντιφάρμακο δεν έκαμε κανένα +ο πατέρας μου, που όλα τάλλα άνω και κάτω +στρέφοντας φέρνει, δίχως κόπο όπως του αρέσει. + + +ΧΟΡΟΣ + +Κοίτα πώς την αθώωσί του υποστηρίζεις! +αφού της μάννας του το αίμα, αίμα δικό του, +έχυσε καταγής, πώς θα καθήση στο Άργος +στα πατρικά του ανάκτορα; ποιους δημοσίους +θάχη βωμούς να θυσιάζη; ποια φατρία +θα τον δεχτή να λάβη μέρος στις γιορτές της; + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Κι αυτό θ' αποκριθώ, και πόσο ορθά στοχάσου: +δεν είναι η μάννα που γεννά αυτό που λένε +παιδί της· θρέφει μοναχά το νέο το σπέρμα· +γονιός είν' ό που τόσπειρε· ξένη ενός ξένου +το φύτρο σώζει αυτή — κι αν ο θεός ταφήση· +και θα σου φέρω απόδειξι σ' αυτό που λέω: +πατέρας γίνεται να υπάρξη δίχως μάννα· +μάρτυρας, νά! κοντά του Ολύμπιου Δία η κόρη, +που μέσα σε κοιλιάς δε θράφηκε σκοτάδια, + +. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . + +και όμοιο κανείς θεός βλαστάρι δε θα εγέννα. +Μα εγώ, κι απ τάλλο, θενά κάμω, όπως γνωρίζω, +την πόλι σου, Αθηνά, και το λαό μεγάλους, +κι αυτόν ικέτη σούστειλα στα δώματά σου +για να γενή πιστός εις πάντα τον αιώνα +και ναποκτήσης σύμμαχον, θεά, και τούτον +και τα παιδιά του κ' έτσι να κρατάει για πάντα +να στρέγουν κ' οι απογόνοι τους αυτή την πίστι. + + +ΑΘΗΝΑ + +Όσα 'παμε αρκετά· προσκαλώ τώρα τούτους +δίκια με την πεποίθησί τους να ψηφίσουν. + + +ΧΟΡΟΣ + +Αλήθεια εμάς σωθήκανε όλα μας τα βέλη, +μένει νακούσω πώς θενά κριθή ο αγώνας. + + +ΑΘΗΝΑ + +Και σεις; τι πρέπει, για να μην παραπονιέστε; + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Ακούσατε όσ' ακούσατε, και στην καρδιά σας, +ψηφίζοντας, τον όρκο σεβαστήτε, ξένοι. + + +ΑΘΗΝΑ + +Ακούετε τώρα τον θεσμόν μου, ω Αθηναίοι, +που πρώτες δίκες κρίνετε για αίμα χυμένο· +κι αυτό των βουλευτών το δικαστήριο, πάντα +θα μένη και στο εξής στην πόλι του Αιγέως +και θα συνεδριάζη εδώ σ' αυτό το βράχο, +που στήσανε τις τέντες των οι Αμαζόνες, +σαν ήρθαν με στρατόν, από έχθρα του Θησέως, +και μπρος στο κάστρο επύργωσαν αυτό το νέο +ψηλόπυργο και κάμανε θυσίες στον Άρη +(που αυτό πήρε τόνομα: Άρειος πάγος). +Σ' αυτόν επάνω ο Σεβασμός κι ο αδερφός Φόβος +θα συγκρατούν μέρα και νύχτα τους κατοίκους +να μη αδικούν· φτάνει να μην αλλάζουν μόνοι +τους νόμους· σαν μολύνης το νερό με λάσπες +και βρωμερά αποχύματα, πιο δεν θε νάβρης +πιοτό καθάριο· συμβουλεύω το λαό μου +να μη δεχτή να σέβεται μήτε αναρχία +μήτε δεσποτισμό και μη εξορίση κάθε +φόβο απ την πόλι· γιατί ποιος απ τους ανθρώπους +σαν δεν φοβάται τίποτε θε νάναι δίκιος; +τέτοιο αν τιμάτε ίδρυμα, καθώς του αξίζει, +προπύργιον θενάχετε να σας γλυτώνη +τη χώρα και την πόλι σας, που άλλοι δε θάχουν +ούτε στου Πέλοπος τα μέρη ούτε στους Σκύθες· +αδιάφθορο και σεβαστό με αψιά τη γνώμη +ορίζω το κριτήριο αυτό μέσα στη χώρα +άγρυπνος νάναι φύλακας για όταν κοιμούνται. +Εμάκρυνα τις συμβουλές που είχα να δώσω +για το μέλλον στην πόλι μου· τώρα εσείς πρέπει +να σηκωθήτε να ψηφίσετε και μ' όλο +το σέβας του όρκου σας να κρίνετε τη δίκη. + + +ΧΟΡΟΣ + +Μα εγώ, τη βαρειά παρουσία μας στη χώρα +να μην την ατιμάσετε σας συμβουλεύω. + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Σας λέω και γω χρησμούς δικούς μου και του Δία +μην κάμετε αδιαφόρετους, μα ευλαβηθήτε. + + +ΧΟΡΟΣ + +Μα δεν σου παν τα φονικά, νάχης να κάμης +κι αγνά δεν θάχης πια μαντεία να προφητεύης. + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Λες κι ο πατέρας μου νάσφαλε στη βουλή του +όταν του πρόσπεσε ο πρωτοφονιάς ο Ιξίων; + + +ΧΟΡΟΣ + +Τα ίδια και στου Φέρητα έκαμες τα σπίτια: +να τον κάμουν αθάνατο έπεισες τις Μοίρες. + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Έναν, που σε τιμά, δεν είναι λοιπόν δίκιο +να ευεργετής, αν τύχη μάλιστα σε ανάγκη; + + +ΧΟΡΟΣ + +Συ 'σαι, που τα παλιά μας χάλασες μοιράδια +και τις αρχαίες με το κρασί ξεγέλασες θεές. + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Συ 'σαι, που παίρνοντας σέ λίγο τη χαμένη, +τάβλαβο στους εχθρούς σου θα ξερνάς φαρμάκι. + + +ΧΟΡΟΣ + +Εσύ το λες· μα εγώ τη δίκη αν δεν κερδίσω, +θέλει το νοιώση η χώρα αυτή πόσο βαρύνω. + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Εσύ και μες στους πιο παλιούς και μες στους νέους +θεούς τιμή δεν έχεις· και θα σε νικήσω. + + +ΧΟΡΟΣ + +Μ' αφού εσύ νέος ποδοπατής τα γερατειά μου, +θα περιμένω ως που νακούσω μια τη δίκη, +γιατί είμαι δίβουλη της χώρας να θυμώσω. + + +ΑΘΗΝΑ + +Σε μένα πέφτει το στερνό να πω το λόγο, +και θα δώσω τη ψήφο μου για τον Ορέστη· +γιατί δεν μ' έχει εμένα μάννα γεννημένη +και προτιμώ σ' όλα τον άντρα — όξω από γάμο — +μ' όλη μου την καρδιά και παίρνω του πατέρα +το μέρος· κ' έτσι δεν θα δώσω σημασία +σε μια γυναίκα, που τον άντρα τον προστάτη +του σπιτιού της εσκότωσε· λοιπόν ο Ορέστης +νικά, κι αν βγουν ακόμη μερασμένοι οι ψήφοι. +Εμπρός, τώρα τους ψήφους βγάλετ' απ τις κάλπες +οι δικασταί, που έχετε οριστή για τούτο. + + +ΟΡΕΣΤΗΣ + +Ω Φοίβε Απόλλων, ποια θε νάναι τάχα η κρίσι; + + +ΧΟΡΟΣ + +Ω μαύρη Νύχτα, μάννα μου, τα βλέπεις τούτα; + + +ΟΡΕΣΤΗΣ + +Τώρα εδώ κρίνεται η ζωή κι ο θάνατός μου. + + +ΧΟΡΟΣ + +Για μας, αν θα χαθούν ή αν μείνουν οι τιμές μας. + + +ΑΠΟΛΛΩΝ + +Σωστά τους ψήφους όσους βγάζετε μετράτε +μήπως γίνη στο χώρισμα καμιά αδικία· +ένας να λείψη, γίνουνται κακά μεγάλα, +και μ' ένα ψήφο πιότερο, γλυτώνει σπίτι. + + +ΑΘΗΝΑ + +Αθώος βγήκε αυτός απ το έγκλημα του φόνου +γιατ' ήρθανε στο μέτρημα ίσα ίσα οι ψήφοι. + + +ΟΡΕΣΤΗΣ + +Ω εσύ Παλλάδα που έσωσες το σπιτικό μου! +συ 'σαι που την πατρίδα μου, που πια δεν είχα, +μου ξαναδίνεις· και θα λένε στην Ελλάδα· +«Αργείτης πάλι εγένηκε και νοικοκύρης +στο βιος το πατρικό του, χάρις στην Παλλάδα +και στο Λοξία, και σ' αυτόν τέλος π' όλα ορίζει +τον Δία σωτήρα, που ευλαβήθηκε το αίμα +του πατρός μου και μ' έσωσε απ' αυτών τα νύχια». +Και τώρα εγώ στη χώρα αυτή και στο λαό σου, +πριν γύρω στην πατρίδα μου, όρκο θα κάμω +για δω και μπρος και για όλο τον καιρό αιώνια: +Κανείς απ τ' Άργος κυβερνήτης τ' άρματά του +μην ξεκινήση καταδώ ταντρειωμένα· +γιατί μες απ τον τάφο μου που θάμαι τότε, +όποιος αυτούς τους όρκους μου θενά πατήση, +με αλόγιστες κακοτυχιές θα τον ταράξω +και θάναι ο δρόμος του άκαρδος και θα σηκώσω +στο διάβα κακοσημαδιές, να μετανοιώση. +Μ' αν τους φυλάγουν, κι αν την πόλι της Παλλάδος +τιμούνε πάντα και βοηθούν με τ' άρματά τους, +έτσι θα μ' έχουν πάντοτε και πιο δικό τους. +Χαίρε λοιπόν, θεά, και συ λαέ της χώρας, +που εχθρός ποτέ στο πάλεμα μη σου γλυτώνη +και τ' άρματά σου νακλουθά για πάντα η νίκη. + + + +ΧΟΡΟΣ + +Α, θεοί, νέοι θεοί, τους νόμους τους παλιούς μου +ποδοπατάτε κι απ τα χέρια παίρνετέ μου. + +. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . + +και καταφρονεμένη και βαρυογομισμένη +η μαύρη εγώ, στη χώρα τούτη, αλλοί! +θα στάξω φθορά, +θα χύσω φαρμάκι, θα χύσω, +τάχτι να βγάλω απ την καρδιά +κι απ το φαρμάκι θ' απλώση στη γης +στα φύλλα και στάνθη παντού φυλλοξέρα + — ω εκδίκησ' εκδίκησι — ναφήση εδώ πέρα. +περνόντας θανάτου φθορά. +Στενάζω· τι κάνω; +βαρειά στους ανθρώπους θα πέσω· +αλλοί μας! πολύ μαυρομοίρες +με το άτιμο πένθος, +αλλοίμονο, κόρες της Νύχτας! + + +ΑΘΗΝΑ + +Ακούτ' εμένα και μην παίρνετε το πράμα +κατάκαρδα· γιατί δεν έχετ' εσείς χάση. +Οι ψήφοι μεραστήκανε κ' εκρίθηκε έτσι +η δίκη κι όχι για δική σας καταφρόνια· +γιατί ήρθε μαρτυρία ξάστερη απ το Δία +και την έφερ' ο ίδιος που είπε στον Ορέστη +πως τίποτε δεν είχε, αν τόκανε, να πάθη. +Λοιπόν μη ξεθυμάνετε πάνω στη χώρα +τη μάνητα σας, μη θυμώνετε και στέρφα +μην την κάνετε, ρίχνοντας τα καυτά βέλη +της αψιάς άφρης σας που κάθε σπέρμα φθείρει. +Γιατί σας τάζω εγώ πως θάχετε, απ' αλήθεια, +σε γη αφιερωμένη σας άδυτα κ' έδρες, +που θρονιασμένες μπρος στους λιπαρούς βωμούς σας +μεγάλες θάχετε τιμές απ το λαό μου. + + +ΧΟΡΟΣ + +Α, θεοί νέοι θεοί, τους νόμους τους παλιούς μου +ποδοπατάτε κι απ τα χέρια παίρνετέ μου + +. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . + +και καταφρονεμένη και βαρυογομισμένη +η μαύρη εγώ, στη χώρα τούτη, αλλοί! +θα στάξω φθορά +θα χύσω φαρμάκι, θα χύσω. +τάχτι να βγάλω απ την καρδιά +κι απ το φαρμάκι θ' απλώση στη γης +στα φύλλα και στάνθη παντού φυλλοξέρα. + — ω εκδίκησ' εκδίκησι — ναφήση εδώ πέρα +περνόντας θανάτου φθορά. +Στενάζω· τι κάνω; +βαρειά στους ανθρώπους θα πέσω· +αλλοί μας! πολύ μαυρομοίρες +με το άτιμο πένθος, +αλλοίμονο, κόρες της Νύχτας! + + +ΑΘΗΝΑ + +Καμιά δεν σας εγένηκε ατιμία! μην πάρα +το παίρνετε κι αμάχη στήνετε με ανθρώπους. +Έχω και γω τα θάρρη μου στο Δία! τι τάχα; +κ εγώ μονάχ' απ τους θεούς τα κλειδιά ξέρω +του μέρους πουν' ταστροπελέκια σφραγισμένα· +αλλά δεν μας χρειάζουνται· μόνου άκουέ μου +και μην καταραστής του κάκου τέτοια λόγια +που θάχουνε καρπό τη δυστυχία της χώρας· +κοίμησε την πικρή χολή του αναβρασμού σου +σαν πολυοτίμητη μαζί μου εδώ που θάσαι, +και θάχης πια στη χώρα ταύτη τη μεγάλη +πρωτόλουβες θυσίες στις γέννες και στους γάμους +που να θυμάσαι πάντα αυτή τη συμβουλή μου. + + +ΧΟΡΟΣ + +Εγώ να πάθω αυτά, καϋμός! +κ' εγώ η πρωτινή να σέρνομαι στη γης +σύχαμα καταφρονεμένο! +λυσσάω απ την οργή, λυσσάω απ το κακό, +ω γης κι ουρανέ! +ποιος σφάχτης στα πλευρά, ποιος σφάχτης με περνά; +άκουσε το θυμό μου, μάννα Νύχτα! +απ τις αρχαίες μου τις τιμές, μ' άνομες πονηριές +με βγάλανε θεοί — κ' είμαι τίποτα πια! + + +ΑΘΗΝΑ + +'Στό συγχωρώ, γιατί είσαι γεροντότερή μου +κι όσο γι' αυτό πολύ αξιώτερη από μένα· +μα έδωκε και σε μας ο Δίας κάποια γνώσι. +Αν φύγετε σε χώρα αλλόφυλη να πάτε +θα θυμηθήτε αυτή τη γης, σας το προλέγω· +γιατί τα χρόνια πούναι για ναρθούν, θα κάμουν +πολύ ενδοξότερη την πόλι μου, και τότε +στην τιμημένη γειτονιά, που θάχης πλάι +στα σπίτια του Ερεχθέα, τόσες τιμές θα λάβης +απ' άντρες και γυναίκες, όσες πουθεν' άλλου. +[Και συ μη σπείρης στους δικούς μου αυτούς τους τόπους +ζιζάνια φονικά, που βλάβουνε τα σπλάχνα +των νέων και με χωρίς κρασί τους ξεφρενώνουν, +μηδέ κορώνης τις καρδιές, σαν των κοκόρων, +κι αμάχη στήνης σπιτικιά μες στο λαό μου +να πολεμούν απόκοτα συναπατοί τους· +με άλλους ας είναι ο πόλεμος, που έφθασε, να τον +και που της δόξας την τρανή θε νάχη αγάπη. +κι όχι σαν του σπιτίσιου του ορνιθιού τις μάχες!] +Τέτοια μπορείς, αν θες, να λάχης από μένα: +καλό να δης, καλό ναβρής, καλό να κάμης. +σ' αυτήν που μαζί θάχομε την άγια πόλι. + + +ΧΟΡΟΣ + +Εγώ να πάθω αυτά, καϋμός! +κ' εγώ η πρωτινή να σέρνομαι στη γης +σύχαμα καταφρονεμένο! +λυσσάω απ την οργή, λυσσάω απ το κακό, +ω γης κι ουρανέ! +ποιος σφάχτης στα πλευρά, ποιος σφάχτης με περνά; +άκουσε το θυμό μου, μάννα Νύχτα! +απ τις αρχαίες μου τις τιμές, μ' άνομες πονηριές +με βγάλανε θεοί — κ' είμαι τίποτα πια! + + +ΑΘΗΝΑ + +Δεν θαποκάμω να σου λέω τα καλά σου, +για να μην πης ποτέ πως απ τη νιώτερή σου +θεάν εμένα κι απ της πόλεως τους ανθρώπους +διώχτηκες άτιμη κι απόξενη αποδώθε. +Μα αν όμως την Πειθώ μ' αγνή καρδιά ευλαβιέσαι, +της γλώσσας μου το γήτεμα ας σε μαλάξη, +και μείν' εδώ· μα αν πάλι και δε θες να μείνης +δεν θάχης δίκιο καν στην πόλι αυτή να ρίξης +οργή κ' εκδίκησιν ή βλάβη στο λαό μου· +ενώ μπορεί στη νόμιμη εξουσία σου νάναι +η χώρα αυτή, και σ' όλα νάχης τις τιμές σου. + + +ΧΟΡΟΣ + +Και δέσποινα Αθηνά, ποιάν έδρα λες πως θάχω; + + +ΑΘΗΝΑ + +Απίκραντη από κάθε θλίψι, μόνου δέξου. + + +ΧΟΡΟΣ + +Δέχτηκα. Ποιες λοιπόν τιμές με περιμένουν; + + +ΑΘΗΝΑ + +Να μην προκόβη δίχως σε κανένα σπίτι. + + +ΧΟΡΟΣ + +Συ θα το κάμης τέτοια δύναμι να πάρω; + + +ΑΘΗΝΑ + +Γιατί όποιος σε τιμά δεξά θα του τα φέρνω. + + +ΧΟΡΟΣ + +Και για όλο τον καιρό εγγύησι θα μου δώσης; + + +ΑΘΗΝΑ + +Ξέρω, πράμα που δεν θα κάμω να μην τάζω. + + +ΧΟΡΟΣ + +Μ' εμάγεψες θαρρώ και την οργή μου αφήνω. + + +ΑΘΗΝΑ + +Ευλόγησε λοιπόν τους φίλους που θα κάμης. + + +ΧΟΡΟΣ + +Και τι ευλογίες μου λες στη χώρ' αυτή να ψάλω; + + +ΑΘΗΝΑ + +Που σε κακιές συνερισιές να μη αποβλέπουν· +και τέτοιες κι απ τη γης κι απ τις θαλάσσιες αύρες +και από τον ουρανό κι απ τις πνοές του ανέμου +στη χώρα με καλόβολους να πέφτουν ήλιους· +και καρπός άφθονος και γης και βοσκημάτων +να μη αποκάνη να φτουρά χρόνο με χρόνο· +γλύτωνε απ το κακό τανθρώπινα τα φύτρα, +μα των ανόμων η σπορά ριξιμιά νάναι. +Γιατί, σαν φυτουργός, δεν στρέγω των δικαίων +το γένος απ' αυτούς βλάβη καμιά να πάθη. +Τέτοια από σένα· κι όσο για τους ματοβρέχτους +και δοξαστούς πολέμους, δεν θα το βαστάξω +καμιά άλλη πόλις τα πρωτεία νάχη της νίκης. + + +ΧΟΡΟΣ + +Θέλω να ζω μαζί με την Παλλάδα, +πια δεν καταφρονώ την πόλι, +που ο Δίας ο παντοδύναμος κι ο Άρης +την κάνουν κάστρο των θεών, +καμαρωμένη απαντοχή +των βωμών όλης της Ελλάδος· +γι' αυτήν καλόγνωμες κ' εγώ +ευχές σκορπώ κι ορίζω: +πλούσιες καλοσοδειές κι άφθονο βιος +απ τη γη μέσα ναναδίνη +του νήλιου το φαιδρό το φως. + + +ΑΘΗΝΑ + +Έτσι γνοιάζομαι 'γώ για την πόλι μου αυτή, +οι μεγάλες με δύσκολη γνώμη θεές, +το κατάφερα εγώ, να καθήσουν εδώ· +γιατί ωρίστηκε, μες στους ανθρώπους αυτές +κυβερνούνε τα πάντα, +κι όποιον λάχη με μάτι καλό και δε δουν, +πούθε τούρχεται ο χτύπος δε ξέρει· +γιατί και των γονιών οι αμαρτίες, εμπρός +τον τραβούνε σ' αυτές, και βουβή η συμφορά, +όσο νάχη μεγάλη φωνή, +μ' αγριώτατη οργή τον ξεκάνει. + + +ΧΟΡΟΣ + +Κακοί άνεμοι βλάβη μη φέρουν +στα δέντρ' — αυτή 'ναι η ευχή μου — +των φύτρων να μην καίη τα μάτια η κάψα +και δεν πετάγουνε οι βλαστοί, +μηδ' ας απλώνεται η κακιά +που φθείρη τον καρπόν αρρώστεια· +τα πρόβατ' ας προκόβη ο Παν +και με διπλή τη γέννα +να τρέφη, στο ταχτό καιρό· +κι ο πλούτος, που απ της γης τα σπλάχνα βγαίνει, +των θεών τα δώρα ας μαρτυρά. + + +ΑΘΗΝΑ + +Και τακούτε λοιπόν, της χώρας φρουροί, +ταγαθά που η σεμνή σας ορίζει Ερινύς; +γιατί και στους θεούς πούναι κάτω απ τη γη +δύναμι έχει μεγάλη και για τους θνητούς, +όπου ζούνε στο φως, τέλειαν έχει εξουσία· +σ' άλλους δίνει τραγούδια και σ' άλλους ζωή +μες στο μαύρο το δάκρυ πνιγμένη. + + +ΧΟΡΟΣ + +Τις κακές ώρες, που θερίζουν +πάρωρα νιάτα, τις ξορκίζω· +και στις χαριτωμένες νιές +άντρα του βίου των σύντροφο δίνετε, +σεις που στο χέρι σας είναι, +και σεις μητραδερφές μου, +Μοίρες, που δίκια μοιράζετε, +που κάθε σπίτι επισκέπτεσθε, +και πάσαν ώρα το δίκιο βάρος +της παρουσίας σας να νοιώθουν κάνετε, +ω πολυοτίμητες σ' όλα θεές. + + +ΑΘΗΝΑ + +Για τη χώρα μου τέτοια ν' ακούω, που αυτές +τόσο πρόθυμα ορίζουν, +μου ξανοίγει η καρδιά, και τη χάρι ευλογώ +της Πειθώς, που τη γλώσσα μου ωδήγα +ναντικρύσω το άγριο των πείσμα. +Μα ενίκησε ο Δίας, του λόγου ο θεός, +κι απ' αυτή μεταξύ μας τη συνερισιά +στο καλό, βγαίνω εγώ κερδημένη. + + +ΧΟΡΟΣ + +Της κακοαχόρταγης Διχόνοιας +εύχομαι, μες στην πόλη αυτή, +το βρουχητό να μη ακουστή· +μηδέ να πιή πολιτών αίμα το χώμα, +που να ζητάη μ' οργή +άλλη ναρπάξη απ την πόλι +εκδίκησι πίσω με φόνους. +Αλλά χαρές μεταξύ τους +να περνοδίνουν, μ' αγάπη αμοιβαία +και να μισούν με μια γνώμη· +γιατ' αυτό σε πολλά, στους ανθρώπους, γιατρειά ναι. + + +ΑΘΗΝΑ + +Της καλής λοιπόν γλώσσας το δρόμο +βρίσκουν όσοι έχουν γνώσι; +απ την τρομερή των την όψιν εγώ +βλέπω κέρδος μεγάλο γι' αυτόν το λαό· +γιατί αν, πρόθυμες, πρόθυμα πάντα και σεις +τις τιμάτε πολύ, δίχως άλλο τη γη +και την πόλι σας θάχετε πάντα σωστή +δικαιοσύνης καθέδρα. + + +ΧΟΡΟΣ + +Χαίρετε, χαίρετε μες στις αγκάλες του πλούτου, +χαίρε λαέ της Αττικής, +που κάθεσαι στο Δία κοντά, +φίλε της φίλης παρθένας +με τιμή πάντα και γνώσι· +όσοι κάτω απ τη σκέπη ζουν της Παλλάδος +κι ο πατέρας της σέβεται αυτούς. + + +ΑΘΗΝΑ + +Και σεις χαίρετε· τώρα περνώ εγώ μπρος, +με το φως το ιερόν αυτής της συνοδειάς, +στους ναούς, που θε νάχετ' εδώ, να σας φέρω. +Προχωρείτε και κάτω απ τα φέγγη ταγνά +μες στη γη που θα μπήτε, καθετί βλαβερό +απ τη χώρα μακριά να κρατήτε, +και να στέλλετε μόνου ό,τ' είν' για καλό +και για δόξα της χώρας. +Και σεις, πούναι δική σας η πόλις αυτή +παιδιά του Κραναού, προβοδάτε τις ξένες σας· +και είθε πάντα ο θεός στο καλό +να φωτίζη τη γνώμη σας! + + +ΧΟΡΟΣ + +Χαίρετε, χαίρετε — και τις ευχές δευτερώνω, +όλοι εδώ στην πόλι αυτή +άνθρωποί της και θεοί, +που την πόλι της Παλλάδος +χαίρεσθε· κι αν με τιμάτε +ξένη εμέ συγκάτοική σας +θάναι ζηλευτή η ζωή σας. + + +ΑΘΗΝΑ + +Με χαρά δέχομαι κι αυτές τις ευλογίες +και σας ξεπροβοδώ με φωτερές λαμπάδες +κάτω στης γης τους τύπους και τα καταχθόνια +μ' αυτές μου τις ιέρειες, που τάγαλμά μου +φυλάγουν — με το δίκιο, γιατί θέλει γίνη +καμάρι αυτής της γης ο δοξαστός σας λόχος. + +. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . + +Παιδιά, γυναίκες, συνοδειά, γερόντισσες +με πορφυροβαμμένα ρούχα στολισμένες, +προβαίνετε, κι ας λάμψουν της φωτιάς τα φέγγη, +για να γνωρίζεται για πάντα η παρουσία των +στη χώρ' αυτή, με τάνθισμα γενεάς αντρείας! + + +ΠΡΟΠΟΜΠΟΙ + +Πηγαίνετε στα σπίτια σας, μεγάλες, σεβαστές +παρθένες, κόρες της Νυχτός, που πρόθυμα σας προβοδούν + — και μ' άγια συνοχή ας ψάλλη η πόλις όλη! — +μες στα παμπάλαια σπήλαια της γης, όπου τιμές +και προσφορές, θυσίες σεμνές, σας καρτερούν. + — Και μ' άγια συνοχή ας ψάλλη η πόλη όλη! — +Καλόβουλες και σπλαχνικές στη χώρ' αυτή, +ελάτε, θέαινες σεβαστές κ' η φωτερή +στο δρόμο σας λαμπάδ' ας σας ευφραίνη + — και σεις τώρ' αλλαλάζετε τραγουδιστά! — +Δε θαπολείπουν οι σπονδές στα σπίτια σας ποτέ, +απ της Παλλάδος τον λαόν ο Δίας ο δυνατός +κ' η Μοίρα τόχουν έτσι αποφασίση· + — και σεις τώρ' αλλαλάζετε τραγουδιστά! — + + + +ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΦΕΞΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ + +ΑΙΣΧΥΛΟΣ + +Ο μέγιστος των αρχαίων και νεωτέρων δραματικών ποιητών, για την +έντονη δραματικότητα, το βαθύ και συχνά προφητικό της σκέψης +του, τη λυρική του έξαρση και την αρμονία των εννοιών με την +αισθητική τους έκφραση. Οι τραγωδίες του, τολμηρές τόσον ως +σύνθεση τους, όσο και σαν πλοκή, έχουν ταυτόχρονα πολύ έντονη +την αίσθηση και την ψυχολογία του φυσικού και του πραγματικού, +ώστε να δονούνται από τον παλμό της πιο σφρίγουσας ζωής. Ο +Αισχύλος αποτελεί αναμφισβήτητα την πιο τέλεια ποιητική +εκδήλωση του ελληνικού μεγαλείου. + +* * * + +Αγαμέμνων: Πρόκειται για το πρώτο δράμα της Τριλογίας «Ορέστια» +κι αναφέρεται στην δολοφονία του Αγαμέμνονα από την σύζυγο του +Κλυταιμνήστρα και τον εραστή της Αίγισθο. η σκηνή της +προφήτιδος Κασσάνδρας, που οδύρεται για την αιχμαλωσία της, +ανήκει στις τραγικότερες του παγκοσμίου Θεάτρου. Μετάφραση σε +στίχους, του Γρυπάρη. + +Χοηφόροι: Το δεύτερο δράμα της «Ορέστειας». Περιέχει την +κυριώτερη πράξη, γύρω από την οποία στρέφεται η Τριλογία και +που πάνω της στηρίζεται το ηθικό πρόβλημα που κινεί την +«Ορέστεια»: ο Ορέστης θανατώνει τον Αίγισθο και τη μητέρα του· +ο νους του σαλεύεται και καταδιωκόμενος από τα φάσματα των +Ερινυών παίρνει τον δρόμο της εξορίας. Η μετάφραση, σε στίχους, +του Γρυπάρη. + +Ευμενίδες: Η τραγωδία που ολοκληρώνει την «Ορέστεια». +Εκτυλίσσεται στους Δελφούς, όπου ο Απόλλων, αποκοιμίζοντας τις +Ερινύες, φυγαδεύει τον Ορέστη, και κατόπιν στην Αθήνα, όπου +υστέρα από απόφαση της Αθήνας, ο μητροκτόνος Ορέστης δικάζεται +από τον Άρειο Πάγο και απαλλάσσεται από την τιμωρία του φόνου. +Η μετάφραση, όπως κι όλης της Τριλογίας, του Γρυπάρη. + +Επτά επί Θήβας: Το δράμα τούτο αναφέρεται στην τραγική Θήβας +μοίρα των δύο γιων του Οιδίποδα, πού, μονομαχώντας για τον +θρόνο των Θηβών, αλληλοσκοτώνονται. Ο ύμνος των Ερινύων κι ο +παθητικότατος θρήνος της Αντιγόνης και της Ισμήνης για τους +σκοτωμένους αδελφούς των είναι από τους λυρικώτερους της +αρχαίας τραγωδίας. Η μετάφραση, σε στίχους, αριστοτεχνική, με +φιλολογική ακρίβεια και δύναμη ύφους, του Γρυπάρη. + +Πέρσαι: Το δράμα αυτό αποτελεί υψηλότατον ύμνο των ελληνικών +νικών κατά των Περσών, την εποχή των μηδικών πολέμων. Η +μεγαλοπρεπής αφήγηση της ναυμαχίας στην Σαλαμίνα, κρίνεται σαν +μοναδικό υπόδειγμα επικολυρικής περιγραφής. Μετάφραση Ι. +Ζερβού. + +Προμηθεύς Δεσμώτης: Το πιο μεγαλεπήβολο και υψιπετές Έργο του +παγκοσμίου θεάτρου. Παρουσιάζει τον Προμηθέα δεμένον πάνω στον +Καύκασο, κατά διαταγή του βασιλιά των θεών, προς τιμωρίαν της +φιλανθρωπίας του. Το Κράτος του Δία και η Βία, προσωποποιημένα, +ο Ήφαιστος, οι Ωκεανίδες, ο Ερμής, ο Ωκεανός, η Ιώ και ο +Προμηθέας, δρώντας ανθρώπινα και παθητικά, διατηρούν όλο το +θεϊκό μεγαλείο τους. Η μετάφραση, σε στίχους, του Ι. Ζερβού. +Ικέτιδες: Το δράμα αυτό, βασισμένο στην ιστορική παράδοση, +εξυμνεί την αρετή και τη φιλοξενία των Ελλήνων. Οι Δαναΐδες, +φεύγοντας από την Αίγυπτο, για να αποφύγουν να παντρευτούν με +τη βία, φιλοξενούνται και προστατεύονται από τους Αργείους και +πάλι ελευθερώνονται από την αποτολμηθείσα αρπαγή. Ο υψηλός +λυρισμός του έργου θαυμαζόταν από τους αρχαίους, ήδη, χρόνους. + +ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ + +Από τους τρεις κορυφαίους Έλληνες τραγικούς, που μας σώθηκαν +μερικά έργα τους, ο πιο προσιτός, τόσο στην αρχαιότητα όσο και +στην εποχή μας, είναι ο Ευριπίδης. Δραματικός και περιπαθής +ποιητής, ένας φιλόσοφος και, μαζί, ένας ψυχολόγος των +ανθρωπίνων αρετών και ελαττωμάτων. + +*** + +Ανδρομάχη: το δράμα αυτό εικονίζει, κατά τον πιο θαυμαστό +τρόπο, έναν κόσμο αισθημάτων, ζήλειας, μίσους και στοργής. Ο +Νεοπτόλεμος, χωρίζοντας από την Ανδρομάχη, παντρεύεται την κόρη +του Μενέλαου και της Ελένης, την Ερμιόνη, που συνεννοείται με +τον πατέρα της να σκοτώσουν τον γιο που έδωσε η Ανδρομάχη στον +Νεοπτόλεμο. Ο Πηλέας, παππούς του παιδιού, σώζει τον μικρό, και +ο Μενέλαος σκοτώνει με δόλο τον Νεοπτόλεμο. Μετάφραση, τον Γ. +Τσοκόπουλου. + +Άλκηστης: Σύμφωνα με τον όρο που είχε θέσει ο θεός, ο Άδμητος +θα γινόταν αθάνατος, αν κάποιος στενός συγγενής του δεχόταν να +θυσιαστή γι αυτόν το σκοπό. Οι γονείς του δεν δέχονται, μα η +γυναίκα του η Άλκηστης προσφέρεται πρόθυμα να θυσιαστή, +δίδοντας έτσι μοναδικό παράδειγμα συζυγικής αφοσίωσης. Η +μετάφραση, σε στίχους, του Γ. Τσοκόπουλου. + +Μήδεια: Το τραγικότερο από τα δράματα του Ευριπίδου. Το πάθος +της ερωτικής εκδίκησης, ξεπερνώντας σ’ ένταση αυτό τούτο το +ερωτικό πάθος, εκφράζεται, στο έργο αυτό, στο έπακρο των +εκδηλώσεων του. Προδομένη από τον Ιάσονα, η Μήδεια καταπνίγει +τη μητρική στοργή μέσα της και σκοτώνει τα δυο τους παιδιά για +να εκδικηθή τον σύζυγο. Μετάφραση ΑΓΓ. Τανάγρα. + +Ηλέκτρα: Ο Ορέστης και η αδελφή του Ηλέκτρα θανατώνουν τον +φονέα του πατέρα τους Αίγισθο και την μητέρα τους, συνεργόν του +φόνου επίσης, Κλυταιμνήστρα. Η κάθαρση εδώ έρχεται από τον από +μηχανής θεό, που δίδει και την εξάγνιση στους δύο μητροκτόνους. +Η μετάφραση, φιλολογικά πιστή, του Αγγέλου Τανάγρα. + +Ιππόλυτος: Το νεωτεριστικώτερο από τα έργα του Ευριπίδου. Η +Φαίδρα αισθάνεται ανόσιο έρωτα προς τον γυιό του συζύγου της +Θησέως, τον Ιππόλυτο. Ο νέος αποκρούει τον έρωτά της κ’ η +Φαίδρα αυτοκτονεί, συκοφαντώντας τον στον πατέρα του. Ο Θησέας +εξορίζοντας τον Ιππόλυτο, τον καταρατάται να καταστραφεί από +τον Ποσειδώνα. Η κατάρα πραγματοποιείται, μα ή συκοφαντία +φανερώνεται κι ο Ιππόλυτος πεθαίνει θρηνούμενος και +συγχωρώντας. Η μετάφραση του Αγγέλου Τανάγρα. + +Ιφιγένεια εν Αυλίδι: μια από τις παθητικώτερες και καλύτερες +τραγωδίες του Ευριπίδη. Οι προσπάθειες του Αγαμέμνονος να σώση +την κόρη του, η συμπάθεια και κατανόηση του Μενελάου, που +έρχονται αργά, για το θύμα, η τολμηρή αντίσταση του Αχιλλέα +εναντίον του στρατού για να σωθή η μνηστή του, εντείνουν τη +δράση και την τραγικότητα. Η λύση του δράματος δίδεται από τον +από μηχανής θεόν. Η μετάφραση, σε στίχους, του Ι. Φραγκιά. + +Ιφιγένεια εν Ταύροις: Η Ιφιγένεια, που θυσιάζεται από τον +πατέρα της Αγαμέμνονα στην Αυλίδα, για να γίνη δυνατόν ν’ +αποπλεύσουν τα πλοία της τρωικής εκστρατείας, σώζεται την +τελευταία στιγμή από την θεά Αρτέμιδα, που την μεταφέρει στην +χώρα των Ταύρων. Εκεί, μητροκτόνος πια και περιπλανούμενος, την +συναντά ο αδελφός της Ορέστης, ιέρεια της Αρτέμιδος. Φεύγοντας +αποκομίζει μαζί της και το άγαλμα της θεάς στην Αθήνα. +Μετάφραση Ν. Κυπαρίσση. + +Βάκχαι: Πρόκειται για μιαν από τις αρτιώτερες και οπωσδήποτε +την λυρικώτερη από τις τραγωδίες του μεγάλου ποιητή. Ο Πενθέας +κ’ η μητέρα του Αγαύη, απιστώντας απέναντι των θείων, +τιμωρούνται από τον θεό Διόνυσο, γιατί δε θέλησαν να δεχθούν τη +λατρεία του στην Θήβα. Η μετάφραση, σε στίχους, του Κ. Βάρναλη. + +Φοίνισσες: Περιστρέφεται γύρω από την τραγική παράδοση της +αδελφοκτονίας Ετεοκλέους και Πολυνείκους, Γεμάτη επεισόδια και +σκηνική δράση, όπως ο θάνατος των δυο αδελφών, το διώξιμο του +πατέρα τους Οιδίποδος, η γενναία απόφαση της Αντιγόνης κτλ., +θεωρείται μια από τις ωραιότερες τραγωδίες του Ευριπίδου. Η +μετάφραση του Ν. Ποριώτη. + +Ικέτιδες: Δράμα πολιτικό και πατριωτικό, αναγόμενο στον ήρωα +Θησέα, ο οποίος θάβει τους Αργείους που έπεσαν μπροστά στα +τείχη των Θηβών. Τον χορό της τραγωδίας τον αποτελούν οι +μητέρες και τα παιδιά των πεσόντων. Αυτά τούτα τα χορικά +θεωρούνται από τα παθητικώτερα της αρχαίας τραγωδίας καθόλου. Η +μετάφραση, σε στίχους, του Ν. Ποριώτη. + +Ηρακλής μαινόμενος: Το ωραίο αυτό δράμα του μεγάλου τραγικού, +αναφέρεται στον Ηρακλή, που, ελευθερώνοντας τα παιδιά του, +κυριεύεται ύστερα από μανία και τα σκοτώνει. Μόλις συνέρχεται +από την τρέλλα του και καταλαβαίνει τι έχει κάμει, επιχειρεί να +αυτοκτονήση, αλλά τον σώζει ο φίλος του Θησέας. Η άρτια τούτη +μετάφραση, που διατηρεί όλη την ομορφιά του πρωτοτύπου +οφείλεται στον Κ. Βάρναλη. + +Ίων: Το δράμα αυτό διακρίνεται για την περίτεχνη πλοκή του, +τις περιπέτειες που με πολλή τέχνη παρεμβάλλονται και για την +απροσδόκητη έκβαση. Η υπόθεση του περιστρέφεται γύρω από τους +κινδύνους, την αναγνώριση και την αναγόρευση, μετά, του Ίωνος, +ως κληρονόμου του βασιλέα της Αττικής Ξούθου. Η μετάφραση, του +Πολ. Δημητρακόπουλου. + +Κύκλωψ: Σατυρικό δράμα, που ανάγεται στη γνωστή ομηρική +περιπέτεια του Οδυσσέα, με τη μέθη και την τύφλωση του Κύκλωπα, +που κάνει δυνατή τη σωτηρία του ήρωα και των συντρόφων του. Τα +κωμικά επεισόδια κάνουν το έργο αυτό εξαιρετικά ενδιαφέρον για +κάθε εποχή. Η μετάφραση έγινε από τον Γ. Τσοκόπουλο. + +Ορέστης: Το πιο πολύπλοκο και νεωτεριστικό δράμα ίσως, του +Ευριπίδη. Ο Ορέστης καταδικάζεται σε θάνατο από τους Αργείους, +ενώ ο θείος του Μενέλαος τον εγκαταλείπει, από δειλία. +Εξαγριωμένος από τη στάση του Μενελάου ο Ορέστης θέλει να +σκοτώση τη σύζυγο του και την κόρη του Ερμιόνη. Τελικά +μεταπείθεται από τον από μηχανής θεό και παντρεύεται την +Ερμιόνη. Η μετάφραση έγινε από την Ηλία Βουτιερίδη. + +Ρήσος: Ανήκει στα νεώτερα δράματα της Αττικής Τραγωδίας, κ’ +είναι αβέβαιο αν ανήκη στον Ευριπίδη, μολονότι από τους +αρχαίους ήδη χρόνους αποδιδόταν σ’ αυτόν. Φαίνεται ν’ ανήκη +μάλλον στη σχολή του Φιλοκλέους. Ανάγεται στο ομηρικό επεισόδιο +της αρπαγής της Ελένης από τον Πάρη. Η μετάφραση έγινε από τον +Άριστο Καμπάνη. + +Ηρακλείδες: Το δράμα αναφέρεται στην περίθαλψη των Ηρακλειδών +στην Αττική κι αποτελεί ύμνο στην ανδρεία των Αργείων και των +Αθηναίων ηρώων. Το επεισόδιο, όπου η Μακαρία παραδίδεται με τη +θέληση της στον θάνατο προς χάριν της κοινής σωτηρίας, εντείνει +την τραγικότητα του δράματος. Η μετάφραση, σε στίχους Κ. +Βάρναλη. + +Εκάβη: Συγκρατώντας την οδύνη της για τον θάνατο του γιου της +Πολυδώρου, η βασίλισσα της Τροίας συμβάλλει στην καταστροφή του +δολοφόνου. Στην τραγωδία τούτη, το πάθος της εκδίκησης στην +Εκάβη, περιγράφεται με βαθύτατη ψυχολογία. Η μετάφραση του Ν. +Ποριώτη + +Ελένη: Αντίθετα από την παράδοση, η Ελένη παρουσιάζεται εδώ σαν +υπόδειγμα πιστής συζύγου, και βοηθημένη από τον σύζυγο της +Μενέλαο, κατορθώνει να γλυτώση από τον γάμο με τον Αιγύπτιο +βασιλέα. Η αδελφή του τελευταίου, η Θεονόη, που συμπονεί τους +συζύγους, είναι από τους καλύτερα διαγραφόμενους χαρακτήρες του +έργου. Μεταφραστής ο Άριστος Καμπάνης. + +Τρωάδες: Το συνταρακτικό τούτο δράμα αποτελεί εξεικόνιση των +φρικαλεοτήτων της αλώσεως της Τροίας. Η σφαγή της Πολυξένης, ο +φόνος του Αστυάνακτος, η όψη της πόλης, που πυρπολείται, δίδουν +την πιο δραματική εικόνα πόλης που καταπατείται από τον εχθρό. +Η μετάφραση οφείλεται στον Άριστο Καμπάνη. + +*** + +ΣΟΦΟΚΛΗΣ + +Απαράμιλλοι σε δραματικό και πλαστικό κάλλος, οι τραγωδίες του +Σοφοκλέους αποτελούν απλησίαστα πρότυπα της δραματικής τέχνης +όλων των λαών κι όλων των εποχών. Αρμονικός υμνητής της φύσης, +θαυμαστός ανατόμος του πάθους, φιλοσοφικός ερευνητής της +ανθρωπίνης ψυχής και του ηθικού κόσμου, ο Σοφοκλής εξυψώνει, +φωτίζει και γοητεύει, με σκέψη, λυρισμό, περιπάθεια και +καλλιτεχνική αρτιότητα, το κοινό του. + +Αντιγόνη: Από τα πιο συγκλονιστικά δράματα του παγκοσμίου +θεάτρου, το έργο αυτό παρουσιάζει αντίμαχα τον φυσικό νόμο τη +φωνή του αίματος προς το νόμο τής Πολιτείας, που επικρατεί +βέβαια και συντρίβει, αλλά δε μπορεί να ταπεινώση την ευγένεια +του φυσικού νόμου της στοργής. Η θαυμάσια μετάφραση, οφείλεται +στον Κ. Χρηστομάνο. + +Ηλέκτρα: Η αλλεπάλληλη διαδοχή τραγικών γεγονότων και η συχνή +μετάπτωση των αισθημάτων και των παθών δίδουν στην τραγωδία +τούτη τον νεωτεριστικώτερο τύπο. Ύστερα από την ανάγνωση των +δύο αδελφών, του Ορέστη και της Ηλέκτρας, αποφασίζεται η +εκδίκηση της πατρικής δολοφονίας: ο φόνος της Κλυταιμνήστρας +και του Αιγίσθου. Η μετάφραση έγινε από τον Μ. Αυγέρη. + +Οιδίπους Τύραννος: Ο τραγικός θρύλος της ακουσίας πατροκτονίας +του Οιδίποδος και του γάμου του με την μητέρα του +δραματοποιείται στο έργο αυτό σαν αποκάλυψη που επέρχεται από +τον θεό και που εξιλεώνεται με την αυτοκτονία της μητέρας, +αιμομίκτριας εν αγνοία της, και της εκούσιας τύφλωσης του +Οιδίποδος. Μεταφραστής ο Άριστος Καμπάνης. + +Τραχίνιαι Το δράμα αυτό περιστρέφεται γύρω από τον οικτρό +θάνατο του Ηρακλή από ερωτικά φίλτρα της συζύγου του +Δηιάνειρας, που είχε παρασυρθή στην πράξη της από υπερβολικό +έρωτα. Η ακουσία δολοφόνος αυτοκτονεί και ο Ηρακλής, πριν +πεθάνη, μαθαίνει πώς είναι αθώα. Η μετάφραση οφείλεται στον +Άριστο Καμπάνη. + +Φιλοκτήτης: Ο Νεοπτόλεμος, για να πάρη στην κατοχή του τα +πατρικά όπλα από τον Φιλοκτήτη, ύστερα από χρησμό, στην αρχή +μεταχειρίζεται δόλο, όπως τον είχε συμβουλέψει ο Οδυσσέας. +Συγκινημένος, όμως, από τη γενναιοψυχία του ήρωα, μετανοεί, +φανερώνει την απάτη και παραιτείται από τα σχέδια του. Ο +Ηρακλής που παρουσιάζεται σαν από μηχανής Θεός, συμβιβάζει τα +πράγματα και δίδει τη γνωστή από τον Όμηρο λύση. + +Αίας: Αναφέρεται στον ομηρικό ήρωα, που παρεφρόνησε, κατά θείαν +βουλήν, για την αλλαζονία του. Συνερχόμενος ο ήρωας και +νιώθοντας ντροπή, αυτοκτονεί. Ύστερα από επέμβαση του αδελφού +του Τεύκρου και του αντιπάλου του Οδυσσέα κηδεύεται με μεγάλη +λαμπρότητα για τον ηρωισμό του και την άλλη του αγαθότητα. Η +μετάφραση ανήκει στον Κ. Βάρναλη. + +Οιδίπους επί Κολωνώ: το τελευταίο από τα δράματα του +Σοφοκλέους. Παρουσιάζει τις τελευταίες περιπέτειες του +Οιδίποδος και κλείνει με τον θάνατο του στον Κολωνό. Η γενική +έξαρση, ο λυρισμός, η εξύμνηση των Αθηνών, το μεγαλείο του ήρωα +που πεθαίνει, αναδεικνύουν το δράμα αυτό ως ένα από τα +αριστουργήματα του παγκοσμίου θεάτρου. Η μετάφραση του Ηλία +Βουτιερίδη. + +ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ + +Ο μέγιστος κωμικός και σατυριστής των ανθρωπίνων ελατωμάτων, ο +θαυμαστός ηθογράφος και δαιμόνιος επινοητής σκηνικής πλοκής. Με +λιτή και γυμνή φράση, προσιτή σε ανθρώπους με ώριμη σκέψη, ο +Αριστοφάνης είναι και παραμένει κυρίως ένας κατ’ εξοχήν +ηθικολόγος, που δεν προδίδει ποτέ τον υψηλό ποιητή. Οι κωμωδίες +του έχουν τόση γενικότητα και τόση ζωντάνια, που παραμένουν +πάντοτε επίκαιρες. + +Οι Όρνιθες: Η κωμωδία αυτή αποτελεί σάτυρα της πολιτικής και +κοινωνικής διαφθοράς και σκώμμα εναντίον των θεωριών για +καινούργια πολιτεύματα. Ο μύθος πλέκεται γύρω από δύο αθηναίους +πολίτες που πάνε στα πουλιά για να ιδρύσουν εκεί μια νέα +πολιτεία. Μετάφραση ο Πολ. Δημητρακόπουλος. + +Οι Βάτραχοι: Κωμωδία φιλολογικού θέματος, όπου γελοιοποιούνται +πολλοί από τους ποιητές και σατυρίζεται η κατάπτωση, που βλέπει +ο Αριστοφάνης στην τέχνη της εποχής του. Ο Ευριπίδης και ο +Αισχύλος παρουσιάζονται από σκηνής, κι ο δεύτερος ανακηρύσσεται +ως ύπατος τραγικός. 0ι υπαινιγμοί για καταχρήσεις και διαφθορά +δίδουν στην κωμωδία τεράστιο κοινωνικό ενδιαφέρον. Η μετάφραση +έγινε από τον Πολ. Δημητρακόπουλο. + +Εκκλησιάζουσαι: Το έργο γελοιοποιεί την ιδεολογία για τις +γυναικείες ελευθερίες και τη χειραφέτηση της γυναίκας, και +σατυρίζει κυρίως τις τότε καινοφανείς θεωρίες περί κοινογαμίας +και κοινοκτημοσύνης. Η μετάφραση οφείλεται στον Πολ. +Δημητρακόπουλο. + +Νεφέλες: Στο έργο του αυτό ο Αριστοφάνης διακωμωδεί τους +σοφιστές. Σαν σοφιστής παίρνεται κι ο Σωκράτης, γύρω από τον +οποίο δρουν και κινούνται θαυμάσιοι κωμικοί τύποι. Η +υπεραπολογία των αρχαίων ηθών και η επίθεση εναντίον της +ανηθικότητας της εποχής αποτελούν τον κύριο χαρακτήρα της +κωμωδίας. Μετέφρασεν ο Πολ. Δημητρακόπουλος. + +Λυσιστράτη: Εδώ ο Αριστοφάνης επικρίνει, σατυρίζοντας με τον +τρόπο του, την πολεμομανία των Αθηναίων. Για να σταματήση ο +καταστρεπτικός Πελοποννησιακός Πόλεμος, οι γυναίκες απέχουν +όλων των συζυγικών καθηκόντων των, κι’ έτσι πλέκεται ένας +κωμικώτατος και σατυρικώτατος μύθος. Η μετάφραση έγινε από τον +Πολ. Δημητρακόπουλο. + +Θεσμοφοριάζουσες: Μια σάτυρα μ’ εξαιρετικά ευφυή πλοκή, που +στρέφεται εναντίον του Ευριπίδου, τον οποίο παρουσιάζει, για να +σωθή από τις γυναίκες ο πεθερός του, να καταφεύγη στη βοήθεια +δύο γύναιων. Μεταφραστής Μ. Αυγέρης. + +Ειρήνη: Σατυρίζει την πολυπραγμοσύνη και τη φιλοπόλεμην τάση +των Αθηναίων όσο και των άλλων Ελλήνων. Με κωμικώτατη και, +κυρίως, συμβολική πλοκή, βγαίνει στο φως η θαμμένη από τους +θεούς Ειρήνη, για να εξυμνηθούν αμέσως τα αγαθά της. Η +μετάφραση έγινε από τον Μ. Αυγέρη. + +Σφήκες: Στην κωμωδία του αυτή ο Αριστοφάνης σατυρίζει τη μανία +που είχαν οι Αθηναίοι για δικαστήρια και δίκες κ’ επί πλέον +παρουσιάζουν τα ηθικά και κοινωνικά άτοπα της τότε δικαστικής +καταστάσεως. Οι ίδιοι οι δικαστές, που παρουσιάζονται ως χορός +Σφηκών, ενώ δήθεν υπερασπίζουν διακωμωδούν τους δικαστικούς +θεσμούς. Η ζωντανή έμμετρος μετάφραση έγινε από τον Μ. Αυγέρη. + +Αχαρνής: Χορός, που τον αποτελούν Αχαρνείς χωριάτες, επικρίνει +τους ρήτορες και τους πολιτικούς σαν αίτιους του +Πελοποννησιακού πολέμου και την καταστρεπτική για την Αθήνα +φιλόδοξη πολιτική. Τα επεισόδια του έργου είναι από τα +ευφυέστερα της αρχαίας κωμωδίας και δίδουν μια ζωντανή εικόνα +του τότε αστικού βίου. Μεταφραστής ο Μ. Αυγέρης. + +Ιππής: Στην κωμωδία τούτη καυτηριάζει δηκτικώτατα ο δημοκόπος +Κλέων, πρώην βυρσοδέψης, και η στρατηγία του στην Πύλο. Ο χορός +του έργου αποτελείται από μέλη της τάξεως των Ιππέων, γιατί η +τάξη αύτη ακριβώς είχε καταδικάσει άλλοτε τον Κλέωνα για +δωροδοκία. Αλλά το έργο σατυρίζει και πολλά άλλα από τότε +πολιτικά και κοινωνικά ήθη των Αθηναίων. Η μετάφραση, έμμετρη, +οφείλεται στον Μ. Αυγέρη. + +Πλούτος: Η, χωρίς αμφιβολία, παραστικώτερη κωμωδία τούτη του +Αριστοφάνη, περιστρέφεται γύρω από ένα γενικώτερο θέμα. Ένας +γέρος ενάρετος και φτωχός, συμμορφούμενος με χρησμό, συναντά +τον Πλούτο, τυφλό. Θεραπεύοντας τον γίνεται πλούσιος, όπως και +άλλοι ενάρετοι, γιατί είχε αποκατασταθή η πρέπουσα τάξη κι’ +είχε σταματήσει η ανηθικότητα που κυριαρχούσε πριν, όταν ο +Πλούτος ήταν τυφλός. Ολόκληρη η πλοκή διαπνέεται από +καυστικώτατη σάτυρα. Μεταφραστής ο Μ. Αυγέρης. + +ΛΟΥΚΙΑΝΟΣ + +Κομψός στο ύφος, πυρρωνιστής στην σκέψη, σκώπτης και +χαριτολόγος, ο Λουκιανός συμπερίλαβε στις διηγήσεις του, στους +διάλογους του, θεών, ανθρώπων και νεκρών, και στις ποικίλες +άλλες μελέτες του ολόκληρο τον αρχαίο κόσμο. Την αδρά και +φιλολογικώς άρτια μετάφραση του Λουκιανού, εφάμιλλο στο ύφος +και στην κομψότητα με το πρωτότυπο, την οφείλουμε στον Ιωάννη +Κονδυλάκη. Έργο αυτόχρημα κλασικό, που δεν πρέπει να λείπη από +καμιά βιβλιοθήκη, η μετάφραση τούτη του Κονδυλάκη αποτελεί, +χωρίς αμφιβολία, μιαν από τις ωραιότερες προσφορές στην +νεοελληνική λογοτεχνία και γλώσσα. + +*** + +Άπαντα + +ΤΟΜΟΣ Α’. Όνειρο ή Λουκιανού βίος. Προς εκείνον που είπε: είσαι +Προμηθέας στα έργα σου. Πλοίον ή ευχές, Περί πένθους. Τίμων ο +μισάνθρωπος. Εγκώμια μυίγας. Θεών διάλογοι. Κρίσεις Θεών. +Προς Νιγρίνον επιστολή. Νιγρίνος ή περί φιλοσοφικού +χαρακτήρας. Δίκη φωνηέντων. + +Τόμος Β’ Διάλογοι θαλασσίων Θεών. Αλκυών ή περί μεταμορφώσεως. +Προμηθεύς ή Καύκασος. Νεκρικοί διάλογοι. Μένιππος ή +νεκρομαντεία. Φιλοψευδής ή απιστών. Πώς πρέπει να γράφεται η +Ιστορία. + +Τόμος Γ’ Αληθινή Ιστορία. Τυραννοκτόνος. Αποκηρυττόμενος. +Φάλαρις λόγος. Αλέξανδρος ή ψευδομάντις. Ο Ηρακλής. Ο +Διόνυσος. Ψευδολογιστής. + +Τόμος Δ’ Δις κατηγορούμενος ή Δικαστήρια. Περί παρασίτου. +Ανάχαρσις. Προς τον απαίδευτον και πολλά βιβλία αγοράζοντα. – +Ότι δεν πρέπει να πιστεύωμεν εύκολα την διαβολήν. Ζευς +ελεγχόμενος. Ρητόρων διδάσκαλοι. Ικαρομένιππος ή Υπερνέφελος. + +Τόμος Ε’ Ιππίας ή περί του λουτρού. Μακρόβιοι. Ο θάνατος του +Περεγρίνου. Οι δραπέται. Περί του ήλεκτρου ή των κύκνων. – +Περί του οίκου. Πατρίδος εγκώμιον. Περί των διψάδων. Περί +ορχήσεως. Ευνούχος. Βίος Δημώνακτος. Διάλεξις με τον +Ησίοδον. Χάρων ή επισκοπούντες. + +Τόμος ΣΤ’ Εικόνες. Υπέρ των εικόνων. Εταιρικοί διάλογοι. +Όνειρος ή αλεκτρυών. Συμπόσιον ή Λαπίθαι. Θεών Εκκλησία, +Βίων πράσις. Αλιεύς. Ψευδοσοφιστής. Περί Συρίης Θεού. Ζευς +τραγωδός. + +ΕΠΙΚΤΗΤΟΣ + +Οι αντιλήψεις για τον κόσμο, για τον άνθρωπο, για την ηθική του +περίφημου στωικού φιλοσόφου συγκεντρωμένες στο «Εγχειρίδιο» +του, σε αριστοτεχνική μετάφραση του Άριστου Καμπάνη. + +ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ + +Χαρακτήρες: Το κατ’ εξοχήν ηθικογραφικό και ψυχολογικό τούτο +έργο του συγγραφέα και φιλοσόφου, που παράμεινε πρότυπο στο +είδος του, αποτελεί μια περιγραφή και, ταυτόχρονα, μια σάτυρα +κοινωνικών και ατομικών κακιών και ελαττωμάτων. Η μετάφραση, +πιστή στο πρωτότυπο και ζωντανή, του Μαρίνου Σιγούρου. + +ΘΕΟΚΡΙΤΟΣ + +Ειδύλλια: Ο κοντινώτερος και συγγενικώτερος μας από τους +αρχαίους ποιητές, υμνητής του έρωτα και της φύσης, που το έργο +του, στο σύνολο του, έχει πολλές ομοιότητες και αναλογίες με τη +δημοτική μας ποίηση. Τα σωζόμενα ποιήματα του, βουκολικά, +ερωτικά, μίμοι, επιγράμματα, διαπνέονται από ζωή κι ομορφιά, +που μας προσφέρουν μια ζωντανή εικόνα του αρχαίου βίου με +εκπληκτική νεωτεριστικότητα. Η μετάφραση έμμετρη, του Ιωάν. +Πολέμη. + +ΗΡΟΔΟΤΟΣ + +Πατέρας της Ιστορίας ωνομάστηκε ο Ηρόδοτος, που η πιστοποιημένη +κι από άλλες πηγές ακρίβεια των όσων εκθέτει αμιλλάται προς τη +γοητεία του ύφους του. + +Μούσες: Στο θαυμάσιο έργο του, τις «Μούσες», μας ιστορεί τη ζωή +των αρχαίων Ασιατικών εθνών, διαφόρων βαρβάρων λαών, της +Αιγύπτου και της Ελλάδος μέχρι των Μηδικών Πολέμων. Οι εθνικοί +και θρησκευτικοί μύθοι, που αναφέρει, οι περιγραφές των τόπων +και των ηθών και εθίμων, καθώς και τα διάφορα επεισόδια που +περεμβάλλει στις ιστορίες των λαών προσθέτουν άφθαστη ομορφιά +στο βιβλίο, για αυτό οι αρχαίοι έδωσαν τα ονόματα των εννέα +Μουσών στα εννέα κεφάλαια του. Η μετάφραση έγινε από τον +Σκαλίδη και μ’ έλεγχο του Ι. Ζερβού, Τόμοι τέσσερις. + +ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ + +Πελοποννησιακός Πόλεμος: Η αμερόληπτη ακρίβεια, η βαθυστόχαστη +κριτική, η συντομία και λιτότητα του λόγου και τ’ αδρά του +νοήματα, ανάδειξαν τον Θουκυδίδη ως τον κορυφαίο ιστορικό του +κόσμου όλων των εποχών. Στο μοναδικό έργο του μας εξιστορεί με +θαυμάσιο τρόπο τον μακροχρόνιο εμφύλιο πόλεμο των Ελλήνων, που +αποτέλεσμα του υπήρξε η ανεπανόρθωτη εξασθένιση της Ελλάδος. +Ανατρέχοντας στα απώτατα αίτια, ο Θουκυδίδης εξηγεί τα σχετικά +με την ανάπτυξη του Ελληνισμού από τους αρχαιότατους χρόνους, +περιγράφει τη σύσταση και την ζωή των Πολιτειών Κρατών, +δίδοντας μας έτσι μιαν άρτια εικόνα της ζωής των Ελλήνων. Η +μετάφραση έγινε από τον Ι. Ζερβά. Τόμοι τέσσερις. + +ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ + +Παράλληλοι Βίοι : Ο τελειότερος και σημαντικώτερος από τους +τελευταίους Έλληνες κλασικούς, για το ύφος, το απέραντο της +σοφίας του και των γνώσεων του και την αδρότητα της σκέψης του. +Ιστορικός, ηθικολόγος και φιλόσοφος, στα έργο του συμπεριέλαβε +αμύθητο πλούτο γνώσεων, δοξασιών και γεγονότων όλου του αρχαίου +ελληνικού και ρωμαϊκού κόσμου μέχρι των χριστιανικών χρόνων. +Στους «Παραλλήλους Βίους» του δεν βιογραφεί απλά, παρά κρίνει +και συγκρίνει την ιστορία μεγάλων Ελλήνων και Ρωμαίων ανδρών, +περιλαμβάνοντας ταυτόχρονα κι όλα τα σχετιζόμενα μ’ αυτούς και +την εποχή τους γεγονότα, ολόκληρη σχεδόν την πολιτική και +κοινωνική και, εν μέρει, την πνευματική ζωή της Ελλάδος και της +Ρώμης. Έτσι, οι Παράλληλοι Βίοι» του αποτελούν μιαν αισθητικά +δοσμένη φιλοσοφική εγκυκλοπαίδεια της ελληνικής και ρωμαϊκής +ιστορίας. Η μετάφραση έγινε από τον Αλέξανδρο Ραγκαβή. Ολόκληρο +το έργο θα κυκλοφορήση σε 10 τόμους. + +ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ + +Ο Δημοσθένης θεωρείται ως ο μεγαλύτερος ρήτορας του κόσμου κ’ +οι λόγοι του είναι το τελειότερο υπόδειγμα ρητορικής τέχνης. Οι +λόγοι τούτοι, δυνατοί και κυριολεκτούντες, ακαταμάχητοι στην +επιχειρηματολογία τους, είναι αληθινά καλλιτεχνήματα στοχασμού +κ’ έκφρασης. + +Ο περί του στεφάνου λόγος : «Ο περί του στεφάνου λόγος» είναι +απολογία του πολιτικού του βίου. Περιέχει τόσον μεγάλο πλούτο +σ’ έξαρση και ρητορικά σχήματα, που μπορεί ν’ αποτελέση πρότυπο +για την διδασκαλία της ρητορικής τέχνης. + +Οι τρεις Ολυνθιακοί: Στους «Τρεις Ολυνθιακούς» του εκθέτει, +αποκαλύπτοντας την έτσι στους Αθηναίους, την πολιτική και τους +σκοπούς του Φιλίππου, του Βασιλιά της Μακεδονίας, επικρίνοντας +τους ταυτόχρονα για την αδράνεια τους. 01 «Τρεις Ολυνθιακοί» +κρίνονται σαν οι κατ εξοχήν πολιτικοί λόγοι του μεγάλου +αθηναίου ρήτορα. + +Οι Τέσσαρες Φιλιππικοί: Αντίθετα, οι «Τέσσαρες Φιλιππικοί» του +αποτελούν δριμύτατην επίθεση εναντίον του Φιλίππου και +ταυτόχρονα πρόκληση σε άμεση εναντίον του ενέργεια των Αθηνών +και των άλλων ελληνικώνΠολιτειώνΚρατών. Οι μεταφράσεις των +λόγων του Δημοσθένους, ακριβείς, διατηρούν όλη τη δύναμη και τη +ζωντάνια του πρωτοτύπου κι οφείλονται στον Ν, Γκινόπουλο. Τόμοι +τρεις. + +ΟΜΗΡΟΣ + +Τα μέγιστα κι ανυπέρβλητα ποιητικά μνημεία της παγκοσμίου +σκέψεως αποτελούν τα δύο αριστουργηματικά έπη, η «Ιλιάδα» και η +«Οδύσσεια», του Όμηρου. Ό,τι δημιούργησαν οι αρχαίοι πολιτισμοί +της Ανατολής σε γνώσεις, θρησκευτικές δοξασίες, μύθους και +σύμβολα, σε ηθικές αντιλήψεις και σε τέχνη, πολλαπλασιασμένα +από την πλούσια ελληνική διανόηση και διυλισμένα από την καθαρή +και λεπτή ελληνικήν αισθητική, κατάληξαν στον Όμηρο, σαν +απόσταγμα ποίησης, πλαστικότητας και κάλλους. Έτσι τα δύο +ομηρικά έπη αποτελέσανε και παραμείναν έκτοτε δυο αστείρευτες +πηγές κάθε τέχνης, ιδανικά κι άφθαστα πρότυπα για κάθε ποίηση. + +Ιλιάς: Το κυρίως ηρωικό έπος. Βασίζεται στη φιλονεικία μεταξύ +Αγαμέμνονος και Αχιλλέως, περιγράφει όλα τ’ αποτελέσματα και +τις επιπτώσεις που είχε στην τρωικήν εκστρατεία κι ανατρέχει, +επεισοδιακά, σ’ όσα προηγήθηκαν της εκστρατείας και στην εν +γένει ελληνική μυθολογία. Θεοί, ήρωες, παραδόσεις, περιπέτειες, +περιγραφές, αποτελούν στην «Ιλιάδα» έναν κόσμο που κινείται και +ζη μ’ όλη την ενάργεια της αλήθειας και μέσα στο άπλετο φως της +πιο υψηλής ποίησης. Η μετάφραση ρυθμική, και πιστή, του Ι. +Ζερβού. Τόμοι τέσσερις. + +Οδύσσεια: Το πολυσύνθετο και πολυμερές έπος αυτό του Όμηρου +διηγείται την δεκάχρονη περιπλάνηση του Οδυσσέα, ύστερα από τον +τρωικό πόλεμο, επιστρέφοντας στην Ιθάκη. Οι πολιτισμοί, οι +θρησκείες, η Ιστορία, τα ήθη των τότε λαών, καθώς και των +μυθολογουμένων, περιλαμβάνονται και συμπλέκονται στην +αριστουργηματική, περιπετειώδη αφήγηση. Η έμμετρη μετάφραση, +από τις κλασικές πια της νεοελληνικής γραμματολογίας, έγινε από +τον Ιάκωβο Πολυλά. Το έργο θα κυκλοφορήση σε τέσσερις τόμους. + +ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ + +Ο πολυσχιδέστερος κι έγκυκλοπαιδικώτερος από τους φιλοσόφους +όλων των εποχών, που το έργο του υπήρξεν η βάση ολόκληρης της +νεώτερης επιστήμης και φιλοσοφίας. + +*** + +Ηθικά Νικομάχεια: Πρόκειται για το πιο νεωτεριστικό έργο του +μεγάλου φιλοσόφου. Στα «Ηθικά Νικομάχεια» εξετάζονται, +αναλύονται και διατυπώνονται από θεωρητικής και, ταυτόχρονα, +πρακτικής απόψεως, οι αρχές της κοινωνικής και της ατομικής +ηθικής. Η μετάφραση φιλολογική και σαφής, έγινε από τον Κ. +Ζάμπα. Τόμοι δύο. + +Περί ψυχής: Στο πολυφημισμένο τούτο έργο του ο Αριστοτέλης +διατύπωσε τις μεταφυσικές θεωρίες του για την ψυχή, βασίζοντας +τις στα δεδομένα του φυσικού κόσμου και του ορθού λόγου. Οι +αντιλήψεις του υπήρξαν η αφετηρία των περισσοτέρων από τα +νεώτερα μεταφυσικά συστήματα. Η μετάφραση οφείλεται στον Π. +Γρατσιάτο. + +Μικρά φυσικά: τα πορίσματα των πριν απ’ αυτόν φυσικών και +φιλοσόφων και κυρίως τα συμπεράσματα της κολοσσιαίας προσωπικής +εργασίας του διατύπωσεν ο Αριστοτέλης στο έργο του αυτό. Έργο +βαθύτατο και διαφωτιστικό των τότε φυσικών και βιολογικών +γνώσεων. Η μετάφραση, με φιλολογική ακρίβεια και σαφήνεια, +οφείλεται στον Π. Γρατσιάτο. + +Αθηναίων Πολιτεία : Ιστορία πολιτική και πολιτειακή των Αθηνών, +το κυριώτερο από το μεγάλο περί πολιτευμάτων έργο του +Αριστοτέλους. Στην Ιστορία τούτη θαυμάζεται ιδιαίτερα η +λιτότητα και η οικονομία του έργου. Η μετάφραση έγινε από τον +Ι. Ζερβό. + +ΞΕΝΟΦΩΝ + +Λαξευτής του λόγου, χαρακτηριζόμενος κυρίως για την σαφήνεια +του, την λιτότητα και την περιγραφικότητα του, ο Ξενοφών +αποτελεί υπόδειγμα της Αττικής καλλιέπειας κ’ είναι ένας από +τους μεγαλύτερους ιστορικούς και ηθικολόγους της παγκοσμίου +γραμματολογίας. + +*** + +Απομνημονεύματα : τα «Απομνημονεύματα» του Ξενοφώντος είναι η +περίληψη της διδασκαλίας του Σωκράτους, του οποίου επίσης +υπήρξεν μαθητής, κι αναφέρονται κυρίως στις ηθικές αντιλήψεις +του μεγάλου φιλοσόφου. Η μετάφραση έγινε από τον Κ. Βάρναλη. + +Κύρου Ανάβασις: Ιστορία της εκστρατείας του Κύρου του νεωτέρου +και κυρίως η αφήγηση της επιστροφής των δέκα χιλιάδων Ελλήνων +υπό την στρατηγία του Ξενοφώντος. Η περιγραφή των χωρών και των +λαών της Ασίας επιτείνει την ζωηρότητα του ύφους και το +ενδιαφέρον τής Ιστορικής αφήγησης. Μετάφραση Δ. Αναστασοπούλου +του Αθηναίου. Τόμοι τρεις. + +ΠΛΑΤΩΝ + +Στους θαυμάσιους διάλογους του ο Πλάτων απέδωσε την διδασκαλία +του Σωκράτους και διατύπωσε εξαιρετικής γενικότητας δικές του +θεωρίες για τον κόσμο και για τον άνθρωπο, για την ψυχή και για +τον νου, για την πολιτεία και για την ηθική, επηρεάζοντας +βαθύτατα τον Χριστιανισμό και τις ηθικές και κοινωνικές +αντιλήψεις των νεωτέρων χρόνων ως τις μέρες μας. Οι διάλογοι +του αποτελούν άρτια εγκυκλοπαιδική διδασκαλία της αρχαίας +σοφίας, κ’ έχουν τόση φυσικότητα, περιγραφή και χάρη, που +μπορούν να χαρακτηρισθούν κι ως φιλοσοφικά δράματα. + +*** + +Φαίδων: Πρόκειται για υψηλή και βαθιά μελέτη περί ψυχής. Ο +Σωκράτης, ανάμεσα στους μαθητές του, στις τελευταίες ώρες της +ζωής του, διδάσκει με ηρεμία και γαλήνη τον θείο προορισμό του +άνθρωπου και φέρνει δυνατά επιχειρήματα για την ύπαρξη ζωής. +Ύστερ’ από τον θάνατο. Η λιτή δραματική αφήγηση του θανάτου του +Σωκράτους, με κώνειο, είναι από τις ωραιότερες σελίδες της +παγκοσμίου λογοτεχνίας. Η μετάφραση έγινε από τον Αρ. Χαροκόπο. + +Κρίτων : Ο μεγάλος φιλόσοφος, παρακινούμενος από τον Κρίτωνα να +φύγη, για να μην υποστή την άδικη τιμωρία, αρνείται και +εξηγώντας τους λόγους διδάσκει γιατί και πώς πρέπει ν’ αγαπούμε +και να σεβώμαστε την πατρίδα και τους νόμους της. Μετάφραση Ν. +Γκινοπούλου. + +Θεαίτητος: Από τα τελευταία έργα του Πλάτωνος. Σ’ αυτό +ερευνώνται τα σχετικά με την ανθρώπινη γνώση και καθορίζεται το +τι είναι επιστήμη. Η ενάργεια της σκέψης, η βαθύτητα του +νοήματος και η ακρίβεια της φιλοσοφικής διατύπωσης κάνουν τον +«θεαίτητον» έναν από τους εξοχώτερους πλατωνικούς διάλογους. +Μετάφραση Κ. Ζάμπα. + +Κρατύλος: Με βαθύτατη παρατηριτικότητα κ’ εύληπτη ανάλυση στον +διάλογο τούτο εξετάζεται το πώς δημιουργήθηκε η γλώσσα, για το +πώς πρέπει ν’ αποβλέπομε στη μουσική ετυμολογία των λέξεων και +ίσαμε ποιο σημείο είναι δυνατόν να χειραφετηθή η σκέψη από τις +ατέλειες της γλώσσας. Μετάφραση Κ. Ζάμπα. + +Σοφιστής: Πρόκειται για εξαιρετικά τολμηρή φιλοσοφική έξαρση +προς εξακρίβωση των ορίων της ανθρωπίνης νοήσεως, γι’ αυτό και +θεωρείται ως η μεταφυσική του Πλάτωνος. Σ’ ό,τι αφορά στην +λογική του, είναι ο πιο πολύτροπος και οξύς από τους +πλατωνικούς διάλογους. Η μετάφραση έγινε από τον Κ. Ζάμπα. + +Πολιτικός : Στον διάλογο τούτο αναλύεται φιλοσοφικά η ανθρώπινη +ενέργεια στην πράξη και τη θεωρία, κι ο συγγραφέας, +χρησιμοποιώντας έναν μύθο, παρουσιάζει άλλο είδος, πολιτεύματος +για να υποδείξη τις ατέλειες των υπαρχόντων πολιτευμάτων. Έτσι, +ο διάλογος αυτός αποτελεί την κατ’ εξοχήν κοινωνιολογική μελέτη +του Πλάτωνος. Μετάφραση Κ. Ζάμπα. + +Χαρμίδης: 0 «Χαρμίδης» αποτελεί επισκόπηση της ηθικής, κ’ +εξετάζει κυρίως το τι είναι σωφροσύνη, για να συμπεράνη ότι και +αυτή, όπως τόσες άλλες ηθικές αξίες, είναι σχετική και επομένως +απροσδιόριστος από πολλές απόψεις. Μετάφραση Άριστου Καμπάνη. + +Ιππίας μείζων και ελάσσων: Στον «Ιππία μείζονα», ο Σωκράτης +φέρνει σε αντιφάσεις τον σοφιστή Ιππία, προκαλώντας τον να +ορίση το Ωραίον. Ερευνάται αν Ωραίον είναι το πρέπον η το +χρήσιμο η το ικανό ή, γενικώτερα ακόμη, αν το Ωραίον είναι το +αίτιο του αγαθού ή, πιο θετικά, αυτό που ευχαριστεί την δράση +και την ακοή. Όλους τους ορισμούς αυτούς, ο Σωκράτης τους +ελέγχει ως αυτοτελείς, υποδεικνύοντας εντούτοις ως κάτι +ευχάριστο κ’ επαρκή για τον νου μια τέτοια πολλαπλή και +διαφορότροπη επισκόπηση των γενικών ζητημάτων. Σε παρόμοιο +συμπέρασμα καταλήγει κι ο «Ιππίας ελάσσων», ερευνώντας όμως +κάτι άλλο: αν και κατά πόσον η αλήθεια διαφέρει από το ψέμμα. +Μετάφραση Κ. Ζάμπα. + +Φαίδρος: Περιμάχητος διάλογος, που από την αρχαιότητα κιόλας +πότε προκαλούσε τον έπαινο και πότε την επίκριση για τις +παράτολμες περί ηθικής ιδέες του, οι οποίες αναπτύσσονται +τεχνικώτατα και με παραστατικό λυρισμό. Πραγματεύεται τον +έρωτα, το κάλλος και όλα τ’ ανάλογα ψυχικά συναισθήματα, +αντικρούοντας και συμπληρώνοντας έναν σχετικό λόγο του Λυσίου +κι αποδείχνοντας, ταυτόχρονα, πώς η ρητορική μόνο με τη +φιλοσοφία μπορεί ν’ αναχθή σε τέχνη. Μετάφρ. Κ. Γούναρη. + +Αλκιβιάδης Α’ Αλκιβιάδης Β’ : η αυτοεπίγνωση, το «γνώθι +σαυτόν», κι ακόμη βαθύτερα η θεώρηση του εσωτερικού κόσμου μας +τίθεται στον Αλκιβιάδη σαν αφετηρία και βάση της εξύψωσης του +άνθρωπου. Αφού διευκρινισθή πρακτικά, ότι χωρίς την αυτεπίγνωση +δεν έχουμε ορθή αντίληψη του δικαίου και του οφελίμου, μετά +γενικεύεται η ιδέα της αυτοεπίγνωσης και η ωφέλεια που έχουμε +απ’ αυτήν παρουσιάζεται σαν εκείνο που κατ’ εξοχήν τελειοποιεί +τον άνθρωπο και που τον εξυψώνει προς το θείο. Έτσι, οι +αντιλήψεις του διαλόγου τούτου είναι ο πυρήνας, μπορεί να πη +κανείς, της Νεοπλατωνικής Φιλοσοφίας. Ο συναπτόμενος διάλογος +«Αλκιβιάδης Β’» ξεκινώντας από τ’ ότι οι άνθρωποι προσεύχονται +για να ζητήσουν πολλές φορές επιβλαβή πράγματα, καταλήγει στ’ +ότι αγνοούμε το τι είναι το ωφέλιμο και τι το αγαθό. Η +μετάφραση του Ν. Καζαντζάκη. + +Ίππαρχος, Οι αντεραστές: στον πρώτο από τους δυο αυτούς +διαλόγους, τον «Ίππαρχο», ερευνάται τι είναι η αγάπη του +κέρδους και, πιο γενικά, η τάση του άνθρωπου να ωφεληθεί από +τον διπλανό του και να επικρατήση, και κατά πόσο μια τέτοια +τάση είναι βλαβερή και άδικη. Αφού αποδειχθή η σχετικότητα των +παρόμοιων αντιλήψεων, συμπεραίνεται ότι η φιλοκέρδεια είναι μια +φυσική ανθρώπινη ροπή. Στους «αντεραστές» εξετάζεται τι είναι +φιλοσοφία και κατά πόσον και πώς ωφελεί, κατακρίνονται δε αυτοί +που την απλή πολυμάθεια την παρουσιάζουνε σαν σοφία. + +Ερυξίας, Αξίοχος, Αλκυών : Στον πρώτο από τους τρεις αυτούς +διαλόγους ερευνάται τι είναι πλούτος και κατά πόσον μπορεί να +είναι ωφέλιμος στον άνθρωπο. Στον δεύτερο, τον «Αξίοχο», +γίνεται επισκόπηση της εσώτερης πίστης που έχει ο άνθρωπος για +την ψυχή και η πίστη τούτη προβάλλεται έμμεσα σαν εκμηδένιση +του φόβου του θανάτου. Στην «Αλυόνα», ποιητικά και με κάποιον +μυστικισμό, ερμηνεύεται η μεταμορφωτική δύναμη της ύλης της +φύσεως. Η μετάφραση έγινε από τον Γ. Μάνεση. + +Παρμενίδης: Ο Παρμενίδης και ο Ζήνων ο Ελεάτης υποστηρίζουν +δογματικά το ενιαίο του σύμπαντος, αποδείχνοντας με πλήθος +μεταφυσικούς ισχυρισμούς το αδύνατο της πολλαπλότητας των +όντων. Μα ο Σωκράτης, με αλλεπάλληλες ερωτήσεις τους φέρνει σε +αντιφάσεις, για να προκύψη τελικά ως βαθύτερο συμπέρασμα του +διαλόγου, η σχετικότητα των ανθρωπίνων γνώσεων και το σφαλερό +κάθε δογματικής θεωρίας. + +Συμπόσιον: Σε συμπόσιο, όπου γιορτάζεται η νίκη του πλουσίου +δραματικού ποιητού Αγάθωνος, οι συνδαιτυμόνες αποφασίζουν να +εγκωμιάσουν, κάθε ένας χωριστά, τον έρωτα. Τελευταίος μιλεί ο +Σωκράτης για να ορίση ότι ο έρωτας, όπως τον εννοούν όλοι, +είναι η επιθυμία του άνθρωπου για την ομορφιά. Στην διήγηση του +περιλαμβάνει τον μύθο της γένεσης του Έρωτα, γεμάτον βαθύ και +υψηλόν μυστικισμό, και παρουσιάζει ιδεολογικά τον ερωτικό πόθο +σαν φιλοσοφική έφεση, ως τάση προς ευδαιμονία και, μαζί, +αθανασία. Ο ξαφνικός ερχομός του Αλκιβιάδη, μεθυσμένου, που +πειράζει φιλικά τον Σωκράτη, επιβεβαιώνει παραστατικά τη +σωκρατική ιδεολογία. Μεταφραστής ο Ν. Κουντουριώτης. + +Ευθύδημος : Ο διάλογος αυτός αποτελεί σφοδρήν επίθεση και +επίκριση των αμφιγνωμιών, των σφαλερών συλλογισμών και της +κενότητας της σκέψης και των γνώσεων των σοφιστών, όχι τόσο των +επιφανών και φιλοσοφούντων, όσο των κοινών και ρητορευόντων. +Ορισμένοι υπαινιγμοί αφορούν στον Αντισθένη και στον Ισοκράτη. +Μεταφραστής ο Α. Χαροκόπος. + +Μένων : Από τους πιο λιτούς πλατωνικούς διάλογους, που δείχνει, +εντούτοις, την ευρύτητα και την πολυμέρεια του μεγάλου +φιλοσόφου. Εξετάζει και αναλύει την αρετή, αν και κατά πόσον +είναι έμφυτη στον άνθρωπο. η μαθηματικά διατυπωμένη σκέψη, η +αλληλουχία και η ακρίβεια των συλλογιστικών επιχειρημάτων καθώς +και η οικονομία του, που περιορίζει αυστηρά το θέμα του, +πλησιάζουν τον διάλογο αυτόν στην λεγομένη, κιόλας, θετική +φιλοσοφία. Η μετάφραση έγινε από τον Χαρίλαο Παπαντωνίου. + +Θεάγης. Περί δικαίου. Περί αρετής : στον πρώτον από τους τρεις +αυτούς διαλόγους, ο Πλάτων εξετάζει το τι είναι σοφία και αν +μπορή να διδαχτή, και θέτει σαν βάση της μόρφωσης και της +επίδοσης του ανθρώπου την εσωτερική φυσική κλίση του. Στον +διάλογο τούτο γίνεται πολύς λόγος από τον Σωκράτη για το γνωστό +δαιμόνιο του. Στον δεύτερο ερευνάται αν η αντίληψη του δικαίου +είναι έμφυτη η επίκτητη, και στον τρίτο αν μπορή να διδαχτή ή +όχι η αρετή, για να κατάληξη στο συμπέρασμα, ότι η αρετή είναι +θείο δώρο. Μετάφραση του Σ. Λιμπεροπούλου. + +Φίληβος : Στην ερώτηση, που βασίζεται το αγαθό, ο Φίληβος +άπαντα προβάλλοντας την ηδονή κι ο Σωκράτη αντιπαραβάλλει τη +φρόνηση. Κι αφού δειχτή, ότι για τον άνθρωπο είναι +σημαντικώτερη η φρόνηση, ως κάτι πεπερασμένο και αντιληπτό +συμπεραίνεται ότι ο συνδυασμός φρονήσεως και αρετής οδηγεί στο +αγαθό. Μετάφραση Κ. Ζάμπα. + +Πρωταγόρας : Ύστερα από ωραία και ειρωνική περιγραφή των +επιδειχτικών και φαντασμένων τρόπων των σοφιστών, γίνεται +συζήτηση, ανάμεσα στον Σωκράτη και τον Πρωταγόρα, περί αρετής. +Επιδέξια φέρνοντας σε αδιέξοδο τον σοφιστή, ο Σωκράτης +αποδείχνει πως η αρετή είναι αυτοδίδαχτη κ’ ύστερα, +μεταστρέφοντας τους συλλογισμούς του την παρουσιάζει σαν +αποτέλεσμα γνώσης. Μετάφραση Α. Χαροκόπου. + +Κριτίας : Αναφερόμενος στη μυθολογούμενη χώρα της Ατλαντίδος, +της οποίας μας δίδεται ποιητική και εξαιρετικά παραστατική +περιγραφή, ο Ελάτων διατυπώνει εδώ το ιδανικό, κατά την +αντίληψη του πολιτικό και κοινωνικό σύστημα: έναν συνδυασμό +μοναρχίας και ομοσπονδιακής οργάνωσης. Μετάφραση Α. Χαροκόπου. + +Λάχης: Ο διάλογος αυτός θέτει σαν βάση ανατροφής την ανδρεία, +κι από ηθική κι από υλική άποψη. Εξετάζοντας το τι είναι η +ανδρεία και μην καταλήγοντας σε κανέναν ορισμό, καταλήγει στο +συμπέρασμα ότι οι αρετές δεν μπορούν να καθοριστούν θεωρητικά +και απόλυτα. Μεταφραστής ο Άριστος Καμπάνης + +Λύσις : Διάλογος μεταξύ Σωκράτους και ωραίων εφήβων στην +παλαίστρα, που ερευνά τα σχετικά με την φιλία που αρμόζει στους +νέους απέναντι των μεγαλυτέρων τους και, πιο γενικά, την φιλία +σαν ατομική και κοινωνικήν αρετή. Μεταφραστής ο Άριστος +Καμπάνης. + +Απολογία Σωκράτους: Το δράμα της δίκης και της καταδίκης του +Σωκράτους, και κυρίως η απλή και σοφή εξιστόριση της ζωής και +της διδασκαλίας του, όπως μας δίδεται από τον ίδιο το Σωκράτη, +ενώ απολογείται, σαν υπεράσπιση του εαυτού του κατά των +κατηγόρων του. Η μετάφραση έγινε από τον Αλ. Μωραϊτίδη. + +Ευθύφρων: Στον διάλογο τούτο εξετάζεται και αναλύεται με +βαθύτητα φιλοσοφική και φιλελευθερισμό το τι είναι οσιότης, +δηλαδή ευσέβεια, αρετή και νομιμοφροσύνη. Επικρίνοντας την +πρόληψη και την κατά τύπους μόνον και παράδοσιν ευσέβεια, θέτει +σαν αφετηρία και γνώμονα της αληθινής ηθικής την έμφυτη και +κατά συνείδησιν ηθικότητα. Μετάφραση Αλ. Μωραϊτίδη. + +Γοργίας: Συζήτηση του Σωκράτους με τον διάσημο σοφιστή της +αρχαιότητος Γοργία, που δίδασκε πως η τυπική μόρφωση η +επιστημονική πολυμάθεια, όπως λέγεται σήμερα αρκεί για ν’ +αναδειχτή ένας άνθρωπος. θέμα της συζητήσεως είναι, αν η +ρητορική πετυχαίνει να δώση την υπεροχή, πράγμα που αποκρούει ο +Σωκράτης, αποδείχνοντας πώς η αληθινή μόρφωση είναι αυτή που +θεμελιώνεται πάνω στην φιλοσοφία. Μετάφραση Αλ. Φιλαδελφέως. + +Μενέξενος : Μοναδικός στο είδος του διάλογος, γιατί αποτελώντας +τάχα εγκώμιο για Αθηναίους που έπεσαν στον πόλεμο, γραμμένο από +την Ασπασία, στην πραγματικότητα δεν είναι παρά λεπτή κ’ +ειρωνική σάτυρα της φλύαρης ρητορείας και των ρητόρων της +εποχής εκείνης, των οποίων μιμείται με θαυμαστή τέχνη το ύφος +και την παραλογιζόμενη σοφιστεία. Η μετάφραση έγινε από τον Ι. +Ζερβό. + +Τίμαιος : Αποτελεί σύστημα μεταφυσικής φιλοσοφίας περί γενέσεως +του κόσμου και περί φύσεως του άνθρωπου, που παρουσιάζει πολλή +συγγένεια με τις θεωρίες των Πυθαγορείων. Ο Τίμαιος αναπτύσσει +βαθύτατες ιδέες για τον χαρακτήρα του κόσμου και ο Σωκράτης +διευκρινίζει, συντελώντας στην ενάργεια και την παραστικότητα +του πλατωνικού ύφους. Η μετάφραση έγινε από τον Π. Γρατσιάτο. + +Ίων. Μίνως. Δημόδοκος. Σίσυφος. Κλειτοφών: Ο πρώτος από τους +διάλογους αυτούς ελέγχει την επιπόλαιη γνώση. Ο δεύτερος +αναφέρεται στις περί του δικαίου και της αρετής γενικές και +σχετικές αντιλήψεις. Ο «Δημόδοκος», ξεκινώντας από το ερώτημα, +αν και από ποιους πρέπει να ζητούμε συμβουλές, ανάγεται, πιο +γενικά, στην εξέταση του τρόπου και του ποιού της επίκτητης +μόρφωσης. Ο «Σίσυφος» αναλύει τι είναι πρακτική και τι +θεωρητική σκέψη και πόσον είναι ωφέλιμη. Ο «Κλειτοφών», τέλος +επισκοπώντας τις περί ηθικής αντιλήψεις, αποδείχνει τη +σχετικότητα τους. Μεταφραστής ο Ν. Καζαντζάκης. + +Πολιτεία: Το πρωτοτυπώτερο και πλαστικώτερο από τα πλατωνικά +έργα, αποτελούμενο από δέκα βιβλία. Το πρώτο βιβλίο, που +αναφέρεται στην δικαιοσύνη, γίνεται η αφετηρία για να διατυπωθή +μετά η ιδέα του ιδανικού πολιτεύματος. Η οριζόμενη ισότητα +δικαιωμάτων των πολιτών, ο διακανονισμός ίσης εργασίας, η +κατανομή των πολιτών σε τρεις τάξεις, η εξίσωση ανδρών και +γυναικών, η κοινογαμία κ’ η κοινοκτημοσύνη, ο αποκλεισμός των +ποιητών, ο περιορισμός της αύξηση του πληθυσμού, οι +πρωτόρρυθμες γενικές αρχές του κοινωνικού και αστικού δικαίου, +συνδυαζόμενες σε οργανικό σύστημα στο έργο αυτό, αποτέλεσανε +την αφετηρία πολλών φιλοσοφικών, κοινονιωλογικών και πολιτικών +θεωριών. Έτσι, που και από την άποψη αυτή αποτελή ένα από τα +σημαντικώτερα δημιουργήματα της ανθρώπινης σκέψης. Η μετάφραση +οφείλεται στον Ιωάννη Γρυπάρη. Τόμοι τρεις. + +Νόμοι και Επινομίς : Το πιο ώριμο από τα έργα του Πλάτωνος, σε +δώδεκα βιβλία. Ο διάλογος, στον οποίο δεν παρουσιάζεται πια, +διδάσκοντας ή ελέγχοντας, ο Σωκράτης, μα κάποιος ανώνυμος +Αθηναίος, δηλαδή ο Πλάτων, διεξάγεται κατά το διάστημα μιας +πορείας από την Κνωσσό ως το άντρο του Διός: μιας ημέρας. Στον +διάλογο παίρνουνε μέρος ο Λακεδαιμόνιος Μέγιλος, και ο Κρητικός +Κλεινίας, που εκπροσωπούν τα δύο περιφημότερα αρχαία +πολιτεύματα, το μινωικό και το σπαρτιατικό. Εδώ δε θα +συναντήσουμε περιγραφές χαρακτήρων και επεισόδια. Κάθε +συζητητής παρουσιάζεται απλά σαν εκπρόσωπος μιας ωρισμένης +θεωρίας, για να διατυπωθή τελικά η ώριμη φιλοσοφική αντίληψη +του Πλάτωνος σε πολιτικό σύστημα, επιδεχτικό εφαρμογής. Η +«Έπινομίς», αποτελώντας συνέχεια των «Νόμων» είναι ταυτόχρονα +και μια επεξήγηση τους συχνά. Μεταφραστής ο Κ. Ζάμπας. Τόμοι +τέσσερις. + +Επιστολές και Όροι: Οι αποδιδόμενες, από την αρχαιότητα κιόλας, +επιστολές στον Πλάτωνα, αναφέρονται στις φιλοσοφικές αντιλήψεις +του και δίδουν πλείστες όσες λεπτομέρειες για την ζωή του +μεγάλου φιλοσόφου. Με τις «Επιστολές» συνεκδίδονται και οι +«‘Όροι», ερμηνεία, δηλαδή, ειδικών λέξεων και φιλοσοφικών όρων +που συναντούνται στα διάφορα έργα του Πλάτωνος. + +ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΝ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ + +ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ 36 + +(ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟΝ Ο.Τ.Ε.) + + + + +Αίθουσα 1.000 τετραγωνικών μέτρων. Χιλιάδες είδη βιβλίων στις +μισές τιμές και με μεγάλες ΕΥΚΟΛΙΕΣ ΠΛΗΡΩΜΗΣ + + + + +Γ. ΛΑΔΙΑΣ & ΣΙΑ Ε.Π.Ε + +* * * + +Η Σειρά των Αρχαίων Ελλήνων Συγγραφέων, των Εκδόσεων Φέξη, +υπήρξεν ένας σταθμός στα ελληνικά χρονικά. Για πρώτη φορά +προσφερόταν συστηματικά στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό, η +αρχαία ελληνική σκέψη (Ιστορία, φιλοσοφία, ποίηση, δράμα, +δικανικός και πολιτικός λόγος) σε δημιουργικές μεταφορές της, +από τους άριστους μεταφραστές του τόπου, στην πιο σύγχρονη +μορφή που πήρε εξελισσόμενο το γλωσσικό της όργανο. Ο Όμηρος, +οι Τραγικοί κι ο Αριστοφάνης, ο Ηρόδοτος, ο Θουκυδίδης, ο +Πλάτων, ο Ξενοφών, ο Αριστοτέλης, ο Θεόκριτος, ο Θεόφραστος, ο +Επίκτητος, ο Πλούταρχος, ο Λουκιανός κλπ. προσφέρονται και +σήμερα, στις κλασικές πια μεταφράσεις των Πολυλά, Ραγκαβή, +Μωραϊτίδη, Κονδυλάκη, Ποριώτη, Γρυπάρη, Τανάγρα, Πολέμη, +Καμπάνη, Καζαντζάκη, Βάρναλη, Αυγέρη, Βουτιερίδη, Ζερβού, +Φιλαδελφέως, Τσοκόπουλου, Σιγούρου, Κ. Χρηστομάνου κλπ, σε μια +σύγχρονη σειρά εκδόσεων βιβλίου τσέπης, πράγμα που επίσης +γίνεται για πρώτη φορά, συστηματικά, στην Ελλάδα. + +ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ Η τραγωδία που ολοκληρώνει την «Ορέστεια». +Εκτυλίσσεται στους Δελφούς, όπου ο Απόλλων, αποκοιμίζοντας τις +Ερινύες, φυγαδεύει τον Ορέστη, και κατόπιν στην Αθήνα, όπου +ύστερα από απόφαση της Αθηνάς, ο μητροκτόνος Ορέστης δικάζεται +από τον Άρειο Πάγο και απαλλάσσεται από την τιμωρία του φόνου. + + +Η «ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΦΕΞΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ» ΑΝΑΤΥΠΩΘΗΚΕ ΑΠΟ +ΤΟ +ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ. + + +ΑΘΗΝΑΙ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ 36 +ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΤΣΙΜΙΣΚΗ 61 + +ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΦΕΞΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ + + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of The Eumenides, by Aeschylus + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK THE EUMENIDES *** + +***** This file should be named 39208-0.txt or 39208-0.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/3/9/2/0/39208/ + +Produced by Sophia Canoni + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. |