Add 47442 from ibiblio

68 files changed, 6240 insertions, 12973 deletions

diff --git a/47442/47442-0.txt b/47442-0.txt
index 3f9ba62..646d652 100644
--- a/47442/47442-0.txt
+++ b/47442-0.txt
@@ -1,2963 +1,2572 @@
-The Project Gutenberg EBook of Parodieën, by Cornelis Veth

-

-This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most

-other parts of the world at no cost and with almost no restrictions

-whatsoever.  You may copy it, give it away or re-use it under the terms of

-the Project Gutenberg License included with this eBook or online at

-www.gutenberg.org.  If you are not located in the United States, you'll have

-to check the laws of the country where you are located before using this ebook.

-

-

-

-Title: Parodieën

-

-Author: Cornelis Veth

-

-Release Date: November 23, 2014 [EBook #47442]

-

-Language: Dutch

-

-Character set encoding: UTF-8

-

-*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK PARODIEËN ***

-

-

-

-

-Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed

-Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project

-Gutenberg.

-

-

-

-

-

-

-

-

-                               PARODIEËN

-

-                                  DOOR

-                             CORNELIS VETH

-

-

-                              EERSTE REEKS

-

-

-                               AMSTERDAM

-                   UITGEVERS-MAATSCHAPPIJ "ELSEVIER"

-                                  1918

-

-

-

-

-

-

-VAN GIGIO EN FAMULUS

-

-ROMEINSCHE ROMAN

-

-

-Het was dien morgen een ochtend van ideale schoonheid en atmosfeer. De

-keizerlijke Villa lijnde zich uit als een droom van marmor, als

-een eindeloos uitgemeten stuk groen biljartlaken spreiddede zich het

-grasveld, als een architecturale fabula volgden portico's op portico's,

-schakelden nymfea zich aan nymfea, ronddeden zich de immense exedra

-als cathedra voor pedagogen van titanen.

-

-Langs den oever van de rivier, die zich strekte als een eindeloos

-uitgeplette reep blik, op het strand dat naar de zon duiddede als

-een lange vieil-or-kleurig-gehandschoende voorvinger, promeneerden de

-matronae in stola en palla, de meritrices in palla en stola, stroomden

-zij uit de Thermen, nog na-boudeerend over de duurte van de tesserae,

-die zij betaald hadden aan de ostiari, en de patriciërs, nog mopperend

-over de foia die zij volgens de mos hadden moeten aanbieden aan de

-capsarii in het frigidarium of het nog prijziger tepidarium, waar

-zij hun corpus hadden gebaad en geodorificeerd. Hier ontmoetteden de

-jonge Aanzienlijken de matronae en de virginae, groetteden hoffelijk,

-wisselden met geëffaceerde galanterie of geaffineerde venijnigheid

-epigrammen, tot de slik van een carpenta met één of twee paarden hen

-bespattede, zoodat zij haastig scheiddeden en zich voortspoeddeden,

-anathema's van vernuftig-stekelige vinding werpend naar de menners,

-welke hiervan, hooggezeten, niets vermoeddeden. Daartusschen

-scharrelden de straatjongens, etende hun oliebollen, buitelende over

-hun caput, of elkaar slaande op hun tabernaculum, hun testimonium, hun

-tonitrus, hun fulmen of wel hun animus. De vermetelsten verstoutteden

-zich wel eens achter den rug van de Aanzienlijken een langen naso te

-trekken, of de lingua uit te steken. Bij afwisseling bestookten zij

-elkaar met sputum of zelfs faecaliën.

-

-Over de blik-blanke rivier gleed een navicula, in voorname

-wiegeling. In dat bootje, geroeid door Ethiopische zwarte slaven,

-zaten twee Aanzienlijken, en onderhielden zich, hoffelijk, in kunstvol

-geciseleerd Latijnsch.

-

-De één was een vijftiger, treffend aristocratisch, met artificieel

-klein geknepen mond, een kale calva en donkere oogen, verborgen

-achter groote lunettae, in onberispelijk Romeinsch avondtoilet

-gehuld. Hij sprak met kalme hooge stemme het zoetklinkende accent der

-residentie. De ander was een godschoone knaap, met slanke, als broze

-leden, fijn, doch athletisch, een roomkleurig teint en een heerlijken,

-fraai bewerkten haardos.

-

-"Waart gij bij den Augustus, Edele Gigio?" vraagde de laatste.

-

-"Ja" antwoorddede de ander met elaboraten glimlach.

-

-"Hoe was de Salutatio?"

-

-"Quatio."

-

-Beiden zwegen. Er liepen gouden glansen over de zweetdruipende

-zwartheid van de slaven, als verguld ebbenhout glommen zij soms in

-den Sol.

-

-De beide Aanzienlijken leunden, nauwelijks genietend hun mollige

-kussens, peinzend over het factice leven.

-

-De stad was blank onder blauwe lucht.

-

-Gigio droomde. De welverzorgde hand met slechts enkele, niet overdreven

-bejuweelde ringen, rusttede op den rand van het bootje, het schuim

-dat zich daarlangs afteekende, zachtkens fijnknijpend.

-

-Hij droomde van en over zich zelf en anderen, van goden en keizers

-en dichters en hetaeren. Hij bevond zich op den weg der vreugde en

-richttede zich vol majesteit op, want vóór hem rees een berg van

-licht. Over lichtende drempels trad hij in extase, God en Goden,

-maar ook kleine zielen en comedianten voorbijgaand en bereikte, langs

-lijnen van geleidelijkheid, Babel. De hooge troeven uitspelend van een

-stille kracht die geen illusie was, overwon hij zijn noodlot. Het was

-een metamorfose zijner psyche. Een lent van vaerzen zong in hem. Het

-was of de wereldvrede gekomen was. En Fidessa waarde rond, orchideeën

-in het hair, een kluwen in de hand. "Wil is winde!" bad zij. Heracles,

-hoffelijk, strekte reeds de hand uit. Maar Dionysos was den ongelukkige

-voor. Op eens hadden zij de gestalten van oude menschen aangenomen, van

-dingen die voorbijgaan, van reisimpressies. Doch daar was Eline. Zij

-was jong gebleven ....

-

-Het donkerde. De bonte menigte op de promenada was henen. Alles was

-stil. Alleen vedelden fel de krekels, die rekels.

-

-Plotseling woei ziltere bries.

-

-Gigio sloeg de oogen op. Zij rustteden met welgevallen op zijn

-godschoonen metgezel. De jongeling beantwoorddede zijn gefaneerden

-glimlach.

-

-"Wat peinst gij, lieve vriend?" vraagde Famulus, ter onderscheiding

-van zijn beroemden bloedverwant, den arbiter elegantiarum, de jongere

-genaamd.

-

-"Famulus," antwoorddede Gigio, en zijn oogen, half gesloten, blikten

-met gesupprimeerde flonkering van weemoed op den jongeling, terwijl

-zijn vingers in distractie een vlok felwitten schuim verknepen. "Ik

-weet het nauwelijks. Van de jaren die vlieden, ... van de boeken,

-die nog komende zijn ... van den bijval der menigte ... van het

-cameleontische verleden ... van roode dorpen onder grauwe lucht... van

-schoone woorden en booze moorden ... van romantiek in antiek ... van

-antiek in romantiek ... van den Paljasso in het Palazzo ... Endymion

-... van het obscene, maar ongemeene ... Sappho ...

-

-"Van nieuwe titels?" vraagde Famulus belangstellend.

-

-Gigio antwoorddede niet.

-

-De slaven ziegezaagden met hunne roeiriemen.

-

-Donker de rivier, en dieper, lichter de lucht en hooger, het lichtst

-de heuvelen... Alleen geeuwden helsch de meeuwen.

-

-Wiegewagend wigde het bootje door de golven.

-

-"Dat is wel mooi!" wees Gigio.

-

-"En wel groot hé... ?"

-

-"Héél groot alles...!"

-

-"Mooi...!"

-

-"En óf!"

-

-"Maar niet te groot?"

-

-"Beslist niet!"

-

-"Niet te mooi ook?"

-

-"Kan niet bestaan!"

-

-"Heb je honger?"

-

-"Of ik honger heb?"

-

-"Ja!"

-

-"Ja en neen!"

-

-"Lekkere honger?"

-

-"Juist."

-

-"Lig je goed?"

-

-"Zalig."

-

-"We zijn er haast."

-

-"Ben je daar blij om?"

-

-"Ja en neen."

-

-"Hoezoo?"

-

-"Blij om het maal, niet blij om het heerlijke liggen."

-

-"Heu daar, wij zijn er!" sprak Gigio nu.

-

-De slaven hielden. De beide Aanzienlijken strekten de knieën,

-ontspanden de kuiten, rekten de armen en de kaakspieren lang en

-behagelijk, met geprolongeerde keelgeluiden. Zij stonden op hun

-pedes posteriores. En Gigio wuifde den slaven een gebaar, dat zij

-zouden wachten.

-

-Aan de trappen eener exedra, door den cubicularius geleid, verscheen

-de serenissima.

-

-Groot, donker van haar en van oogen, in koker-enge stola, de nauwe

-palla omgietende het lichaam, de zona, gordel die de borst omgaf,

-breed. Zij zelf een weinig crassa: strak spande de stola...

-

-Gigio waardeerde de serenissima, hield van haar habitus.

-

-Was zij niet zijn vriendin? Had hij haar niet in de ziel gelezen? Hield

-zij niet, als hij, van fraaie woorden, van het artificieele, het

-geëffaceerde, het gefaneerde, het geaffineerde, van hoffelijkheid,

-van reverentia en révérences, van elaborate epigrammen, van tea's

-en petits-fours?

-

-Was zij daarom niet zijn vriendin?

-

-"Gegroet, edele Gigio, gegroet, lieve vriend Famulus, Vale," sprak

-de serenissima.

-

-Hoffelijk bogen de beide Aanzienlijken en kusten de hand die flonkerde

-van robijnen.

-

-De cubicularius boog slechts.

-

-Men ging naar binnen. De Serenissima nam Gigio bij de hand. Famulus

-volgde. Hem volgde de cubicularius op eenigen afstand.

-

-Men vlijde zich op de rustbanken.

-

-Op een wenk der Serenissima verwijderde zich, onhoorbaar, de

-cubicularius.

-

-"Het verschaft mij hooge eere dat gij, edele vrienden, wilt komen

-aanliggen aan mijn nederige tabula", zeide de gastvrouwe, terwijl

-zij met eigen hand drie glazen goud-fonkelende oude clara inschonk.

-

-"Onzer is de eere!" zeide Gigio buigend. Hij hief het glas.

-

-"Nostrorum Sanitas!" sprak hij.

-

-"Idem!" beaamden de beide anderen. Zij klonken.

-

-Een vrijgelatene, strak-correct, pink op de naad van de tunica,

-verscheen.

-

-"Serenissima est servita!" sprak hij.

-

-Men legde zich om den disch. Slaven slopen onhoorbaar met de gerechten

-aan. Men at een gans, gekookt op de Romeinsche wijze, in een saus,

-samengesteld uit peper, coriander, muntkruid, ansjovis en olie. Vooraf

-ging de calucacabia of Romeinsche soep, waarin kaas, pijnappels, azijn,

-honig, eieren, komkommers, uien en kippenlevers gemengd zijn. Men

-deed zich nog te goed aan andere spijzen, allen toebereid met min of

-meer olie en honig.

-

-"Hoe smaakt het?" zeide de Serenissima.

-

-"Goed," zeide Gigio.

-

-"En u, Famulus?"

-

-"Goed."

-

-De schoone knaap at veel, te veel. Gigio weinig. De Serenissima,

-gewoon. Zij sprak veel, Gigio weinig, de schoone jongeling in het

-geheel niet.

-

-Want aldoor at en vrat, de knappe fat.

-

-De conversatie begon tegen het dessert, dat bestond uit geroosterd

-papaverzaad met honig, aan te wakkeren, maar de Serenissima moest wel

-opmerken, dat Gigio al minder sprak en al minder eetlust had. Slechts

-de wijn, de zacht gouden Syciliër, uit den eigen wijngaard der

-gastvrouw, werd door hem gewaardeerd.

-

-"Gij zijt stil, lieve vriend Gigio," zeide de Serenissima eindelijk,

-het hoofd rustend op de sculpturale armen.

-

-Gigio schuddede zich wakker.

-

-"Ja," zeide hij, "de Augustus ...." Hij voltooide den zin niet.

-

-De vrijgelatene trad ongeroepen binnen, doodsbleek.

-

-"Wat is er?" vraagde de Serenissima.

-

-"De Augustus, Titianus ...."

-

-"Heu," riep Gigio uit, "wat is er van den Augustus?"

-

-"Is vermoord!"

-

-Allen zwegen. Slechts knapte krak, het krappe stola-pak. De godschoone

-knaap maakte den gordel losser.

-

-Buiten was het volk saamgeloopen. De mare had zich door de stad

-verspreid.

-

-Men riep het elkaar toe:

-

-"De Augustus is dood!"

-

-"Is de Augustus dood?"

-

-"Ja, de Augustus is dood!"

-

-"Hij werd vermoord!"

-

-"Wee, hij werd vermoord!"

-

-"Vermoord?"

-

-"Vermoord!"

-

-De lucht, azuur, strekte ongevoelig boven de ontroerde menigte.

-

-"Door wien is hij vermoord?"

-

-"Door een tribuun."

-

-"Neen, door een vrijgelatene."

-

-"Nietwaar, door een tribuun!"

-

-Men was het er niet over eens.

-

-Uit de ramen, halver lijve, lagen wijven met hun vijven, te kijven:

-

-"Ik zeg, dat het een tribuun was!"

-

-"Ik zeg: een aedile."

-

-"Nu nog mooier: een officier!"

-

-"Och, kom, een officier!"

-

-Er kwam nog een oude vrouw bij.

-

-Het gesprek werd vreedzamer.

-

-Nu gingen, met haar zessen, die oude besten aan 't kletsen.

-

-Langzamerhand voldeed het haar niet meer, uit het raam te roepen.

-

-Zij kwamen naar buiten, op de via.

-

-De lucht was vol rumoer van stemmen. In de eetzaal der Serenissima

-was het stil.

-

-Gigio peinsde. De gastvrouwe deed haar siësta.

-

-Alleen schrokte en slokte, de godlijk goudgelokte.

-

-Buiten bleef men roepen:

-

-"De Augustus is vermoord!..."

-

-"Titianus regeert niet meer!"

-

-"De Caesar, Antoninus is nu de Augustus!"

-

-"Ja, hij is nu de Augustus."

-

-"Wie vermoordde Titianus?"

-

-"Een vrijgelatene Beneventus vermoordde den Augustus!"

-

-"Hem doodden de aedilen!"

-

-"Ja, de aedilen doodden den moordenaar!"

-

-Gigio schonk zich nog eens in. Hij peinsde. Hij zag den Augustus,

-dien morgen, boos, achterdochtig, de salutatio opheffen. Hij zag

-hem liggen, in zijn weelderig paleis, aan den disch, de oogen wild,

-den lach pervers, zinnend op nieuwe genietingen, woester, wreeder dan

-de vorige. Hij zag een vrijgelatene naar voren komen en steken met

-den dolk; bloed, geen gouden bloed, maar purperen keizersbloed spoot

-uit de wonde. De Caesar was een cadaver. De artsen stroomden toe,

-wijze mannen, vol occulte wetenschap. Zij schuddeden het hoofd.

-

-"Hij is mortibus," sprak de een. "Hij is ad patres," sprak de

-ander. Zij bedoelden hetzelfde.

-

-Gigio zuchtte. Zóó is het leven: een Augustus sterft, een andere

-Augustus volgt hem op. En zóó is het leven: men schenkt zich nog eens

-in en denkt eraan, wat men bij de ludi funebres dragen zal.

-

-Gigio keek om zich.

-

-De godmooie jonkman lag voor miraculum.

-

-De Serenissima had de zale verlaten. Gigio stond op en naderde

-het venster. De oude wijven, dik en dun, tanig en purper, kaal en

-ruig, bespraken nog den casus. De lucht koepelde staalblauw over de

-puntige olijfgroene cypressen. De rivier kronkelde als een zweep en

-glinsterglom in het zilveren licht der maan. In de verte glansden,

-als oud goud, de bezweete huiden zijner zwarte slaven, wachtend bij

-het bootje. Overal heerschte silentium.

-

-Alleen kwebbelden schel de heksen.

-

-

-

-

-

-

-DE VONDELING

-

-HISTORISCHE ROMAN

-

-

-HOOFDSTUK I

-

-                                  "Maar wie telt mijner tranental?"

-

-                                                                 Borger.

-

-

-In één der volkrijkste wijken van Parijs, den Faubourg Saint Antoine,

-bewogen zich op eenen guren Novembermorgen in den jare 1793 twee

-eenzame voetgangers, wier uiterlijk voorkomen op eene drokkere ure

-voorzeker de algemeene aandacht op zich zoude hebben gevestigd.

-

-"Voort! Voort!"

-

-De best, welke deze rauwe woorden meer tierde dan sprak, meer krijschte

-dan zeide, mocht ongeveer honderd zomers tellen, edoch meer dan de

-jaren hadden de nijd, de booze luim, de gram bovenal deze gestalte

-gebogen, dit gelaat doorploegd; zij duwde eenen in lompen gehulden

-knaap vóór zich uit, maar hoe onzacht!--porde hem met een ijzeren

-haak, het werktuig der voddenrapers, tusschen de schouderbladen,

-trok hem--alsof dit alles nog niet genoeg ware om den onwilligste--en

-deze knaap scheen niet zoozeer onwillig als moede, niet zoozeer lui

-als afgemat--tot spoed aan te manen, trok hem onbarmhartig aan zijn

-éénigst cieraad, de lokken!

-

-Eenen nauwlettenden opmerker zoude in de gelaatstrekken en houding

-van den mishandelden knaap intusschen zekere fierheid niet ontgaan

-zijn; er was in dat welvend voorhoofd, de onder het vuil zoo kleine

-en blanke handen ietwes, dat welsprekend van eene hooge afstamming

-gewaagde; zoo althans dacht blijkbaar de korporaal der republiek er

-over, dien wij het ongelijke paar zien ontmoeten.

-

-"Goeden dag, Hendrik Jan," gromt de snorrebaard niet onvriendelijk; hij

-groet de oude stuurscher, welke intusschen daarvan nietwes bespeurt,

-vervuld als zij is van begeerte naar de schatten, welke de afval der

-straat voor haar bergt, verdiept als zij is--eilacy!--in het plukken

-aan de lokken haars rampspoedigen pleegzoons!

-

-"Goeden dag, Meester Jacob," gelukt het dezen nog te antwoorden,

-als een hernieuwde por tusschen de schouderen, als een versche ruk

-aan de lokken hem op eene vondste der heks--eenen koolstronk--eene

-doode muis--eenen tabakspruim--wat raakt het ons?--opmerkzaam maakt.

-

-Met gebalde vuisten oogt de korporaal het tweetal na; dan maakt hij

-rechtsomkeert en gaat zijns weegs.

-

-

-

-

-HOOFDSTUK II

-

-                          "Wij zijn geen gewone menschen, Egmond".

-

-                                                                 Goethe.

-

-

-Woedend ging het roodgemutste graauw te keer in de zalen van het

-parlementsgebouw; maar de jongeling, klein, tenger, met holle,

-bleeke trekken en ravenzwarte haren, in de uniform eens luitenants

-van het leger der Conventie, staart lijdelijk dit somber tooneel aan;

-lijdelijk, zeiden wij, doch niet zonder dat zijne tanden op elkander

-knarsen, lijdelijk, logen wij eigenlijk, immers niet zonder dat zijne

-vuisten zich ronden, zijn oogen flonkeren: een kanonschot, mompelt

-hij, en ik hadde dit gespuis weggevaagd, één kanonschot slechts,

-ik zwere het, of mijn naam is geen Napoleon Bonaparte--dus fluistert

-hij, haalt de schouders op en vertrekt, peinzende, als een rijtuig in

-volle vaart den hoek omslaande, hem welhaast overreden had. Een knaap,

-in lompen gehuld, ons niet onbekend, schiet toe en slaagt er in hem te

-redden; een historisch oogenblik: hadden beiden het slechts bevroed,

-hadde één hunner het slechts kunnen gissen, welke onafzienbare stoet

-van gebeurtenissen hadden zich voor zijne oogen ontrold, die nimmer

-hadden plaats gevonden, indien de knaap te spa gekomen ware! --

-

-18 Brumaire hadde nimmer geslagen, de naam van Napoleon hadde nimmer

-de wereld doen trillen van schrik en ontzag; Ulm, Marengo, Austerlitz

-en Jena, maar ook Leipzig, maar ook Elba, maar evenzeer Waterloo, maar

-zelfs St. Helena, welk ijdele klanken in de ooren des onverschilligen

-nageslachts; waar ware uw roem, gij Blücher, gij Wellington, gij Prins

-van Oranje, waar de uwe, Metternich? Uwe toekomstige Keizerstroon

-wankelde in die hachelijke stonde, gij spilzieke Josephine, en gij,

-bovenal, hartelooze Maria Louisa! En gij, gij rampspoedig arendsjong,

-waar waart gij?...

-

-Het was, als deed een profetisch voorgevoel Napoleon gevoelen welk

-een pleit in die ettelijke seconden, door een schijnbaar bloot toeval,

-werd beslist. Hij tastte in zijne beurs en ontnam daaraan het laatste

-frankstuk! "Daar gaat gij, mijn noenmaal!" prevelde hij somber,

-edoch vervolgde overluid:

-

-"Gij reddet mij, knaap! Ziehier."

-

-"Dank voor uw geld, burger," klonk het fier.

-

-"Ha, die knaap bevalt mij," mompelde Napoleon. "Hoe heet gij, knaap?"

-

-"Hendrik Jan, burger."

-

-"Hendrik Jan, hier is mijne snuifdoos. Mocht ge ooit in gevaar komen,

-en Napoleon Bonaparte kan u van dienst zijn, presenteer hem dan een

-snuifje uit deze doos. Goed onthouden hoor: Napoleon Bonaparte."

-

-"Eén vraag nog, burger Boonampart...."

-

-"Bonaparte, knaap!"

-

-"Bonaparte alzoo. Is ze betaald?"

-

-De officier glimlachte. "Kunt gij zwijgen, knaap?"

-

-"Ja, burger."

-

-"Ik ook, knaap! Vaarwel!"

-

-

-

-

-HOOFDSTUK III

-

-                                       "Daar nadert Evertsen,

-                                        Verheft u, landgenooten."

-

-                                                                Helmers.

-

-

-"Gij hier, Meester Jacob?"

-

-"Gij hier, Hendrik Jan?"

-

-Dit gesprek vond eenige jaren later plaats.

-

-Napoleon Bonaparte, de jongeling uit het vorige hoofdstuk, had zich de

-kroon des veroveraars op de kruin geplant; de sprekers waren een jonge

-luitenant en een oude sergeant in het leger van den grooten Keizer.

-

-"Gij vondt nog geen spoor van uwe ouders?" vraagt de snorrebaard.

-

-"Eilacy, neen!"

-

-Een kapitein naderde het tweetal; hij scheen verre van nuchteren;

-"hebt gij uw moesje nog niet gevonden?" spotte hij; "zoek maar niet

-langer", grijnsde de onverlaat, "het zal een floddermamsel geweest

-zijn", lachte de ellendeling,--één oogenblik en de luitenant had den

-degen getrokken, één ommezien, en hij had zijnen superieur gedood!

-

-Een krijgsraad veroordeelde den jongeling tot den kogel; welk eene

-droefenis; meester Jacob, die nog nooit geweend had, deed dit nu,

-de makkers hadden den vinger aan den trekker, onwillig, maar de

-tucht gebood!--dan, daar weerklonk het "Vive l'Empereur!" de veldheer

-naderde, de armen over de borst gekruist; en ziet, de jongeling van

-straks is in hem herkend!

-

-"Een snuifje, Sire", de talisman komt te voorschijn, "een snuifje,

-Sire!"

-

-"Leef," spreekt de keizer goedig, "leef, kapitein--de plaats is

-immers vacant?"

-

-Hebt gij aan zulke gebeurlijkheden gedacht, geestige Lafontaine--of

-vóór u, zakelijke Phaedrus--of vóór u nog, scherpe Aesopus, toen gij

-de fabel van den leeuw en de muis dichttet?

-

-In ons verhaal is het kleine knaagdier een jongeling van meer dan zes

-voet, de koning der wildernis, de keizer der Franschen; overigens:

-de overeenkomst is treffend--ook gij moet dit inzien, lieve lezer, zoo

-gij den zin der fabelen verstaat, zoo gij haar symbolische beteekenis

-te erkennen weet!

-

-De oude grognards hebben thans geen reden tot mopperen,--verheugd

-scharen zij zich onder het commando van hunnen nieuwen kapitein--een

-goede ruil voor den straks met militaire eer, doch zonder tranen,

-ter aarde bestelden voorganger!

-

-

-

-

-HOOFDSTUK IV

-

-                                                  "Wie zijt gij?"

-

-                                                                Tollens.

-

-

-Eenige etmalen mogen sinds ons vorig hoofdstuk verloopen zijn en

-wij bevinden ons in een der drokste door de krijgslieden bezochte

-herbergen der goede stad Calais; aan een tafeltje is een jongeling

-gezeten, het hoofd op de hand; om hem klinkt allerhande rumoer, hij

-laat zich niet hooren, men zingt, hij zingt niet mede, men drinkt, hij

-beroert den beker niet; men vermaakt zich, hij schijnt droefgeestig;

-zuchtend tast de hand in den borstzak en haalt een medaillon te

-voorschijn, en beziet het lang, en ernstig en verdiept; te lang,

-dan dat de heete groc in den beker nog dampen zoude; te verdiept,

-dan dat een geritsel hem zoude doen opzien; te ernstig dan dat een

-zacht lachen aan zijn oor zoude zijn opgemerkt;--dan, de mijmering

-werd verbroken, eene hand raakte zijnen schouder, het staren werd

-gestoord, eene stem bevochtigde zijn oor; hij werd eenen man gewaar,

-den vinger op de lippen, in den wijden mantel der Onbekenden gehuld,

-in eenen mantel welks geheimzinnigheid slechts neus--maar welk eenen

-neus!--en oogen--maar welke oogen!--spaarde, en alvorens het gansch

-niet onnatuurlijke, wie zijt gij, wat wilt gij, den jongeling ware

-ontsnapt, is hem het dof en schor, doch vastberaden: "volg mij"

-toegefluisterd, een volg mij, waaraan werd voldaan, zwijgend, doch

-met de hand aan den degen, zwijgend, doch met den argwaan in het harte!

-

-

-

-

-HOOFDSTUK V

-

-                  "Mijn' vader! mij dunkt, ik zie mijn' vader!"

-

-                                                            Shakespeare.

-

-

-Het is nacht, doch het is ons licht genoeg, om de twee mannen, door

-donkere stegen huns weegs gaande, te volgen; volgen wij ze, doch

-achten wij beter op onze schreden dan zij, want dra zullen zij den

-hoek omslaan, dra zullen zij twee anderen voetgangers tegen het lijf

-loopen,--dan, het kwaad is alreede geschied--verontschuldigingen,--hoe

-oprecht, zeg het ons, lezer, zoo gij kunt, lees dezen vier lieden in

-het harte, zoo gij die kunst verstaat, wij zijn ze niet machtig!--zijn

-gewisseld, hoeden--hoezeer beschadigd, schat het, lezer, hier in het

-duister, schat het, zoo gij, beter dan wij, dit artikel te prijzen

-weet, schat het op dezen onherbergzamen tochthoek!--zijn opgeraapt,

-men wil elk zijnen weg vervolgen!

-

-Doch één der nieuwstaangekomenen slaakt eenen kreet, eenen kreet, die

-de haren te bergen doet rijzen, eenen kreet, die eenen sergeant, welke

-passeert, doet nader treden--"dit medaillon", roept de vreemdeling

-die hem slaakte, "deze dame, wie is het?"

-

-"Mijne moeder!" antwoordde de jongeling--, en Hendrik Jan valt zijnen

-vader in de armen!--Wij hebben het recht niet, bij de eerste vreugde

-des wederziens tegenwoordig te zijn, wel, om het verhaal van den

-markies aan te hooren.

-

-"Ik bewoonde het kasteel mijner vaderen met mijne gade, als op eenen

-dag--ach, nooit vergeet ik dien dag des onheils,--de abt Talleyrand

-mij met andere heeren bezocht; hij maakte eene snedige opmerking--ik

-vond geen repartie! Mijne eer was er mede gemoeid; de uren verliepen,

-de gasten waren vertrokken, de nacht verging, ach, mijn esprit liet mij

-volkomen in den steek! Ik kon Monsieur [1] zelf zoo spirituel, ik kon

-den abt, niet meer onder de oogen komen! De volgende morgen zag uwen

-vader vluchten, eenen banneling vóór de revolutie! Toen die uitbrak,

-verbrandde men mijn kasteel, uwe moeder stierf, U waande ik verloren!"

-

-Vergeten wij het niet, de markies behoorde tot het wufte ancien régime,

-tot eenen tijd, waarin de fijne zet--het oorspronkelijk cynismus--het

-geslaagde bon-mot--oppermachtig den scepter zwaaiden!

-

-"Arme vader! Uw Hendrik Jan leeft! Hoe was het bon-mot van

-Talleyrand? Ook ik ben Franschman vader!"

-

-"Eilacy het is mij ontgaan! Doch ter zake! Dit is uwe nicht,

-Catharina. Ik rade u, elkaar te huwen. Aha, ik bespeure alreede",

-vervolgde de markies tot den sergeant, die dit tooneel met ontroering

-had bijgewoond, en die geen ander was, dan onze oude vriend Meester

-Jacob "dat komt in orde!" Daarop dong de markies plechtig, als vader

-van den jongeling, bij zichzelf als voogd der jonge dame, om hare

-hand en bewilligde die dan minzaam, en in de meest hoofsche termen.

-

-Hendrik Jan wilde zich nu tot den Onbekende wenden, doch deze was

-verdwenen.

-

-

-

-

-HOOFDSTUK VI.

-

-                                "Zij steken de hoofden te zamen".

-

-                                                            De Genestet.

-

-

-Wij staan vóór de Tuilerieën, bezichtigen dezelve, en volgen het

-voorbeeld eens slanken jongelings, welke de gebouwen zoo juist heeft

-verlaten om huiswaarts te keeren; doch zoo ras heeft deze niet het

-plein der Tuilerieën, dat zich daarvóór uitstrekt, verlaten, zoo

-ras heeft hij niet voor zich heen de eerste noten geneuried van een

-krijgshaftig lied, of eene hand rust op zijnen schouder, een Onbekende,

-in eenen dichten mantel gehuld, welke slechts den neus--maar welk eenen

-neus!--bloot laat, staat vóór hem, "herinner u," fluistert de gestalte,

-"herinner u" en is verdwenen, verdwenen, doch niet zóó afdoende, of de

-jongeling is hem nagegaan, nagegaan door enge donkere stegen, nagegaan

-tot in de onoogelijke kleine herberg, in de slecht verlichte kamer,

-en wacht--welk een nieuwsgierigheid!--heeft zich verscholen--welk een

-slimheid!--beidt--welk een moed, want wie de Onbekende moge zijn,

-bij het onderhoud, dat volgen zal met hem, die talmt, begeert hij

-gewis geenen getuige!

-

-Eene wijle--hoe bange het beiden valt, als men meer dan zes voet lang

-meet, en zich te versteken heeft onder eene wankele keukentafel!--eene

-wijle, en de personaadje op wien het toeven is, verschijnt, mank

-gaande, den kraag omhoog, den hoed in de oogen--een personaadje die

-haastig om zich ziet, en den eerstaangekomene begroet met de woorden,

-vol ontzetting, doch niet zonder deftigheid, uitgesproken:

-

-"Gij! Wederom gij! Altijd gij!"

-

-"Ja ik, prins Talleyrand, ja ik, gij bisschop van Autun, ja ik,

-o vriend van Bonaparte! Ja ik, en altijd ik!"

-

-"Maar, maar, wie zijt gij dan toch?"

-

-"Mijn naam? Eilieve, monseigneur, wat bate kan mijn naam den man

-brengen, die den Overweldiger om den vinger windt? Noem mij den

-Onbekende! Ik ben de vreemdeling met den graauwen mantel en den

-sluipenden tred, die schor fluisterend en met den vinger wenkend, de

-wereldgeschiedenis maakt! Hadde ik geleefd tijdens den tachtigjarigen

-oorlog, ik hadde, een zendeling der Jezuieten, goedgezinde jongelingen

-tot samenzweringen verleid, ware ik eene halve eeuw later opgetreden,

-ik zoude de spion geweest zijn van eenen Lodewijk, van eenen Richelieu,

-eene Maintenon! Ik ben de stokebrand, die verschijnt en verdwijnt,

-naar mate kwaad te stichten valt, dan niet! In dit geval ben ik een

-afgezant van vorst Metternich!"

-

-"Van Metternich! Van Oostenrijk! Hoe! Hier, in den muil des

-leeuws! Rampspoedige!"

-

-"Tut, Tut, Doorluchtigheid! Mij dunkt, ik bespeure het recht, neen, ik

-vergisse mij niet, het gelaat van prins Talleyrand is ondoorgrondelijk,

-nogtans, die aandoening verbergt het niet! In waarheid, edele heer,

-ontken het slechts niet: uw leeuw verveelt u reeds!"

-

-"In trouwe, vreemdeling...!"

-

-"Met oorlof, wat zegt gij, edele heer?"

-

-"Bijloo, in de daad dan, zoo u dit woord uit mijnen mond beter bevalt,

-in de daad dan, sarkastische anonymus, gij voert eene vermetele tale!"

-

-"Vermetel, het zij, prins, maar waar!"

-

-"Eilacy, mijn vriend, de muren hebben ooren!--maar luister, het

-zij--wij zijn onder ons,--gij kunt zwijgen,--wie vermag beter te

-zwijgen, dan gij?--gij onsterfelijk incognito!--het zij,--laat mij

-het bekennen, u kan men toch nietwes vergauwen--laat mij het harte

-éénmaal verlichten, laat mij eindelijk éénmaal mijn leed uitstorten en

-den last afwentelen, die mij drukt, zij het voor eene enkele stonde;

-ja, hij verveelt mij, ja, verveelt mij doodelijk!"

-

-"Gansbloet!" riep de vreemdeling uit, "wat zeide ik u?"

-

-"Ach mijn vriend,--wij zijn onbespied?--dat eeuwige vechten! O, dat hij

-ten leste op ietwes anders zon! En die drie houdingen, zegge drie--drie

-houdingen!--gij kent ze, gij voelt met mij--ach hoe zonderlinge zeer

-hangen ze mij ter kele uit! Gewis, gij kent ze, vreemdeling? Eéne

-hand in het vest, de andere op den rug, dat is er ééne; beide op den

-rug, dat is de tweede, beide armen gekruist op de borst, dat is de

-derde--dat is al! Ja, ál, mijn geheimzinnige vriend! Ach hoe steekt mij

-er de walg van! Hoe, heb ik hem daartoe Keizer der Franschen gemaakt!"

-

-Eene wijle poosde de kerkvorst-minister, het voorhoofd steunend op

-de hand, toen sprak hij, zuchtend:

-

-"En dat is het ergste nog niet--er is erger,--veel erger,--luister,

-vriend, dat ik het u zegge, wat Frankrijk--de wereld, spoedig weten

-zal,--het is, eilacy! niet langer te verbergen--het is een secret de

-Polichinelle! een publiek geheim--hij wordt dik!"

-

-"Ha!" riep de Onbekende uit "de rampspoedige!"

-

-"Certeyn, man, wèl rampspoedige! Hij put alle middelen uit, hij

-verweert zich wel--hij neemt veel beweging, drinkt geen bier, geniet

-luttel slaaps--hij vindt geen bate. Mariënbad,--Karlsbad zijn nog

-niet in trek--wat te doen? Dik! Een Caesar!, een soldatenkeizer,

-dik, corpulent, welk een schouwspel! In waarheid, zóó zoude men al

-zoo goed eenen Bourbon..."

-

-"Eenen Bourbon," viel de vreemdeling snel in. "Eilieve, waartoe dan

-geenen Bourbon?"

-

-Talleyrand zweeg; hij staarde vóór zich henen, de trouwe des

-wispelturigen mans scheen wederom te wankelen, eenen Bourbon, mompelde

-hij, eenen Bourbon, maar hoe Napoleon te storten, hoe hem te verjagen?

-

-Dit was het oogenblik, dat de Onbekende beidde--de oogen gingen

-bespiedend rond, doch zonder den ontzetten luisteraar onder de

-tafel,--ontzet over zooveel ontrouw, zooveel ondankbaarheid, zulke

-laagheid!--te vinden... dan, flonkerend had hij ze in het eind op den

-nog immer peinzenden diplomaat gericht, had gesist: "Rusland!" had

-de kaars uitgeblazen en was verdwenen!--verdwenen uit onzen roman,

-maar waarheen, maar voor hoelang, maar om wat kwaad te brouwen?

-

-

-

-

-HOOFDSTUK VII

-

-                                       "Waar werd oprechter trouw

-                                        Dan tusschen man en vrouw,

-                                        Ter waereld ooit gevonden?"

-

-                                                                 Vondel.

-

-

-De prachtige zalen van de Tuilerieën boden eenen somberen aanblik;

-de armen over elkaar geslagen ging de Keizer op en neder. Josephine

-naderde hem: "deze scheiding is noodzakelijk", klinkt het dof uit

-zijnen mond, en de toekomstige ex-Keizerin zwijgt, zwijgt gelaten,

-zwijgt en gaat!--Hendrik Jan, derwaarts ontboden, vervoegde zich op

-dat oogenblik op den drempel; met kieschheid week hij der alsnog zoo

-hooge vrouwe, die snikkend vóór zich heen fluistert--"neen, neen, wit

-kleurt mij beter dan olijfgroen, veel, veel beter" zijn de woorden,

-die hij ondanks zich zelf opvangt--en vindt den Keizer nog in tranen.

-

-"Gij ziet mij weenen, mijn vriend, niet velen, in waarheid, zagen

-Bonaparte dus! Maar ach, dit drage ik niet!"

-

-Bescheiden, innerlijk begaan, vurig wenschende deze smarte te lenigen,

-zag de jongeling toe, inmiddels, de Keizer hernam:

-

-"Kom nader, Kapitein, ik ken u, ik heb van u gehoord, gij zijt geen

-vleier, gelijk die anderen. Gij weet toch wat mij smart, spreek!"

-

-"Sire, ik gevoele diep, deze scheiding..."

-

-"Is noodzakelijk. Maar zeg mij, zeg dan toch, is het waar dat het

-steeds erger wordt, altijd toeneemt, ach, gij zwijgt--spreekt niet

-tegen--ach, het is gelijk ik vreeze--maar besef dan toch, maar begrijp

-dan toch, dit is het begin van het einde--in rouwe, in rouwe is mijne

-zege verkeerd! Och, ik, de held, de veroveraar, bleek, romantisch,

-interessant... niet meer alzoo,--een buikje, een buikje--neen, dit

-drage ik niet! O, ik zal sterven aan dit leed..."

-

-Op dit oogenblik werden prins Talleyrand en Fouché aangediend.

-

-Te vergeefs trachtte Hendrik Jan, denkende aan het afgeluisterde

-onderhoud van den vorigen dag, zijne ontsteltenis te verbergen, welke

-het den Keizer ondertusschen behaagde toe te schrijven aan sympathie;

-deze drukte hem de hand, "blijf" sprak hij,--"blijf" en duwde hem

-achter zijn stoel "blijf", als de ministers reeds binnentraden!

-

-

-

-

-HOOFDSTUK VIII.

-

-                        "Een vriend, die mij mijn feilen toont."

-

-                                                             Van Alphen.

-

-

-"Eén weerhaan ware overigens genoeg geweest," zeide de Keizer ontstemd,

-als de diplomaten binnentraden; en weerhanen waren zij in de daad,

-de beide raadslieden, die op deze barsche woorden nietwes dan een

-verlegen lachje wisten te doen volgen! Prins Talleyrand droeg ditmaal

-geene vermomming als gisteren, doch het praalgewaad des ministers;

-de kunst van den besten tailleur vermocht niet de scheeve schouderen,

-van den vaardigsten coiffeur niet de sluike haren, van den bekwaamsten

-bottier niet de mankheid des machtigen staatsmans te verhelen,

-welke in eenen blauwen rok van goudgestikte zijde, violette zijden

-hozen, citroenkleurige kousen en fijnverlakte schoenen met roode

-hakken, niets meer geleek dan de vos, die hij inderdaad was. Aardde

-Talleyrand naar den vos, zijn metgezel, wiens gelaat de grijnslach

-nimmer verliet, slachtte, in eenen Isabella-kleurigen slipjas,

-scharlaken hozen, kemelharen kousen en schoenen met nikkelen gespen,

-de jakhals, die zich aan de dooden, te lafhartig om de levenden aan

-te vallen, vergast. Voegen wij terloops, bij den hoon, hem door zijn

-tijdgenooten met zooveel billijkheid naar het hoofd geworpen, ons

-deel, waarde lezer, en luisteren wij naar het belangrijk gesprek,

-dat zijn deftiger metgezel met beider meester voert!

-

-"Welnu, mijnheer Talleyrand, wat is er?" zeide de Keizer. "Gebruik

-uwe woorden niet om uwe gedachten te verbergen, al raadt gij dit aan

-anderen aan!"

-

-"Uwe Majesteit bewijst mij veel eer, door mijne mémoires te citeeren,

-en dit nog wel bij voorbaat!" luidt statelijk doch hoofsch het

-antwoord.

-

-"Het zij, maar volg uwen eigen raad ditmaal niet!"

-

-"Sire", antwoordde de diplomaat fijntjens, "dit ware erger dan eene

-misdaad; dit ware eene fout. Wij wachten Uwe orders omtrent den

-ontdekten afstammeling der Bourbons, den hertog van Enghien?"

-

-Napoleon fronste de brauwen. Inwendige strijd kampte in hem.

-

-De sluwe staatsman glimlachte. Nauw merkbaar, als in scherts,

-fluisterde hij voor zich heen de schijnbaar onbeteekende klanken:

-pief, paf, poef,--welke klanken maar al te wel door den vorst werden

-begrepen, immers, deze zette zich neder, zuchtte diep en teekende

-vlug, zonder het in te zien, het hem inmiddels door Fouché gedienstig

-gereikte doodvonnis. "Nog iets?" vervolgde hij.

-

-"Sire", sprak Talleyrand op fluweelen toon, "generaal Furioso vraagt

-verlof zich naar Rusland te begeven. De arts schreef hem een verblijf

-aldaar voor, ter genezing zijner corpulentie."

-

-"Rusland,--corpulentie--" zeide de Keizer verstrooid; Hendrik Jan

-beefde, het gif had alreede gewerkt, de oogen des veldheers flonkerden,

-hier was eene poorte der hope, hij straalde; twee vliegen in éénen

-klap!

-

-"Generaal Furioso mag naar Rusland gaan"--zeide de Keizer op den

-minzamen toon, welken hij soms kon aannemen. "En wat hem zeker

-plezier zal doen... wij gaan mee, ik en het leger! Naar Moskou!" Hij

-floot, floot, valsch weliswaar,--want welke ook des Keizers gaven

-waren, die der muzikaliteit behoorde daartoe niet--maar floot

-opgewekt. "Malbrouck s'en va-t-en guerre!"--De geslepen staatsman had

-zijn doel bereikt. Hendrik Jan sidderde. Eéne poging wilde hij nog

-wagen. Hij wierp zich op de knieën. "Sire", bad hij, "ga niet naar

-Rusland!" "Die jongen bevalt mij," mompelde de Keizer ten tweeden

-male--"maar ik ga toch", vervolgde hij, "ik ga toch--waarom niet naar

-Rusland, Kapitein?"

-

-Hendrik Jan antwoordde eerbiedig, doch met vrijmoedigheid. Hij schetste

-het klimaat, den afstand... Een oogenblik scheen het, alsof de Muze

-der wereldgeschiedenis Rusland, Elba, Waterloo, St. Helena achteloos

-hadde kunnen voorbijgaan! Hadde Blücher, hadde Wellington vermoed,

-hoe slecht hunne kansen op vermaardheid in deze stonde stonden, zij

-hadden gesidderd, hadden den moedigen jongeling gevloekt, wiens scherp

-verstand den toomeloozen overmoed des veroveraars aan het wankelen

-bracht, wiens trouw de list van een Talleyrand trotseerde! Eene

-huivering doorliep de leden van den Corsikaanschen adelaar! En de

-onze, lezer? Welke beelden doemen voor ons op, in dit ondeelbare

-oogenblik, dat de veroveraar weifelt. Wij zien eenen tot rust gekomen

-Napoleon, den welwillenden landsvader, regeerende over een welvarend

-en vreedzaam volk, wij zien hem algemeen geacht, bemind en geprezen,

-een waardigen ouden dag beleven, met een kleinkind op elke knie en

-"l'art d'être grand-père" in de hand... doch, wijk, gij, ontzettend,

-want vergeefsch, gij valsch en bedriegelijk beeld!

-

-De oogen van den keizer hadden zich gedurende de siddering, die zijne

-leden doorliep, naar omlaag gekeerd, edoch zonder zijne rijlaarzen

-te speuren!... de teerling was geworpen... één oogenblik slechts

-had de aarzeling geduurd, dan, ze was reeds voorbij!--"Ik ga toch",

-klonk het nogmaals... en zwijgend kuste de jongeling de hem minzaam

-tot afscheid gereikte pink des overweldigers--"Ik ga niettemin."

-

-

-

-

-HOOFDSTUK IX

-

-                                    "Vroeg in den morgenstond."

-

-                                                                Breeroo.

-

-

-Het lever eens Keizers! Verbeeld u, lezer, in stede uwer bescheiden

-doch geriefelijke burgermans-bedstede met de pronklooze, doch warme

-wollen dekens, de prachtige met zijde en zorg gespreide praalsponde;

-in stede uws gezelligen alcoofs, de slaaphalle eens Keizers uit het

-eerste Keizerrijk, hoe grootsch en nogtans, hoe kil, hoe weelderig

-en nogtans, hoe somber, hoe ruim en nogtans, hoe rumoerig; grootsch,

-want zij meet 30 bij 20, kil want de muren zijn niet behangen met de

-gemeenzame daguerreotypen van dierbare bloedverwanten, weelderig,

-want goud en verguldsel, goudleder en gouddraad sieren ze, somber,

-want geen lachend gelaat van blondgelokte kinderen verheldert ze,

-ruim, want (zie grootsch), rumoerig, merk op hoevelen de heiligheid des

-morgenstonds schenden, aanschouw deze fluisterende schare adjudanten,

-deze bezige groep kamerdienaars, aanschouw eindelijk dezen jongeling en

-deze schoone vrouwe! Geen van beiden zijn ons onbekend. Het is Hendrik

-Jan, die daar staat, Hendrik Jan, de trouwe dienaar, Hendrik Jan,

-die, met de desperatie in het harte, deze laatste poging, welbewust

-van den indruk, welken vrouwelijk schoon op den Keizer maakt, is komen

-wagen. Het is zijne gade, die daar knielt, zijne jonge bevallige gade,

-gekleed, of, meer nog ongekleed volgens de toenmaals meer en meer

-gehuldigde mode van het Empire! "Sire, ga niet naar Rusland!"--de

-Keizer heft haar op, niet onheusch, hij kust haar op het voorhoofd,

-hij geleidt haar minzaam naar haren echtgenoot ...--edoch, hij gaat

-niettemin!

-

-De jonge vrouwe richt zich op en bedekt kuischelijk met een sjawl

-van Spaanschen kant den boezem--hebt gij u gestooten aan haar gul

-décolleté, gij neuswijze juffer van onze dagen met uw arglistig bloot

-nekje, of gij, jongeling met uwen kouwelijken halsdas waarvan de

-slippen--o verwijfd geslacht!--u op de knieën hangen? Ja, zij is laag

-gekleed, maar wat de lengte der mouwen betreft is deze adellijke dame

-uwe meerdere in zedigheid, gij burgerdochters van mijne kennis,--ja,

-haar schoenen zijn spits, doch wat de hoogte der hakken aangaat steekt

-gij, mijne steltloopsters, haar den loef af; ja, hare rokken zijn

-eng, doch niet zoo nauw als de uwe, mijne vriendinnen, de uwe, die

-mij te zamen met uwe à jour kousen omtrent de teekening uwer beenen

-zoo weinig te raden laten; ja, hare keelbanden zijn wereldsch, doch

-niet zoo onzinnig noch zoo gevaarlijk als uwe duivelsche hoedespelden,

-mijne waarden! Doch verlaten wij haar, evenals haar echtgenoot doet,

-bij de trede van de draagkoets welke harer wacht.

-

-

-

-

-HOOFDSTUK X

-

-                        "Als aapjens te hoog klimmen willen..."

-

-                                                             Vader Cats.

-

-

-Wij wonen eenen wapenschouw bij, lezer, eenen wapenschouw van het

-leger des grooten keizers! Bewonderen wij de orde, waarin ze gerijd

-staan, deze regimenten, vanaf gerimpelde veteranen met lange en ruige

-mutstatsen, tot baardelooze knapen, candidaten nog voor den vuurdoop;

-doch bewonderen wij niet te lang, doch voegen wij ons bij eene groep

-ruiters, en wel bij het tweetal, dat blijkbaar eenen hoogen rang

-bekleedt, dat het zoo vrijelijk zich tusschen de keurlijk in het

-gelid geschaarde scharen beweegt!

-

-In de daad, de één, kort van gestalte, trotsch van opslag, is

-geen ander dan Keizer Napoleon zelve, thans aan het begin van

-den middelbaren leeftijd, en op het keerpunt van zijn roemrijke

-loopbaan, dit laatste onbewust. De tweede is een norsch krijgsman,

-wiens burgerlijke afkomst zich niet verloochenen laat door de

-maarschalks-epauletten op zoo grofgebeende schouderen, de handschoenen

-aan zoo roode en plompe handen. Luisteren wij--al behoort er moed toe

-den boozen luim des geduchten keizers te trotseeren, want dat hij in

-eenen boozen luim is, bewijzen zijn gefronste brauwen, zijn fonkelende

-oogen, zijne gebalde vuist--luisteren wij, veilig, hij bespeurt

-ons niet, rust niet zijn blik met onwil op eene groep generaals ter

-linkerzijde, terwijl wij ons ter rechterhand hebben opgesteld?

-

-"Ik begeere van mijne veldheeren geene vrekheid, Ney," spreekt de

-Keizer, korsel, "integendeel, ik achte het van hunnen plicht een

-exempel te geven in royale depensies, edoch deze onzinnige opschik,

-deze loszinnige verkwisting!" In de daad, de officieren des Keizers

-gingen zich, wat hunne kleeding aangaat, aan uitsporigheden te buiten,

-welke in vredestijd nauw te vergoelijken waren geweest, hoeveel te

-minder in eenen tijd, waarin de harpije des oorlogs woedde!

-

-Joachim Murat, de zwager des Keizers, was onder de voorsten. De Koning

-van Napels had zijne kroezige lokken gedekt met eenen steekhoed,

-welks grootte en omvang die onzer dames, welke in het theater zooveel

-protest uitlokken, in de schaduw stellen zoude, gegarneerd met eenen

-vederpluim, welks kostbaarheid eenen echtgenoot van heden ijlings

-naar het sanatorium zoude doen verhuizen. Zijn purperen mantel was

-opgetooid met eenen kraag van hermelijn, welke de opbrengst van een

-gansch jaar zijner landgoederen vertegenwoordigde. Doch zwijgen wij

-verder van deze zwakheden, welke hem en andere dapperen ontcieren,

-gaan wij voort met de aanmerkingen des Keizers op te teekenen,

-hen betreffend.

-

-"Hij dacht eerst geenen hoed op te zetten," smaalt de krijgsvorst, als

-Murat passeert. "Aangekleed gaat uit.--Wat zijn we mooi vandaag--Ik

-met mijn pluimstaart--" zulke zijn de verachtelijke opmerkingen,

-welke de veroveraar voor zich henen gromt--dan, hij heeft het reeds

-vergeten, hij richt zich reeds tot zijn armee; hij wijst met plechtig

-gebaar naar de zon, welke aan den hemel staat:

-

-"Herinnert u, soldaten, dat van uit dit hemellichaam ontelbare eeuwen

-op u nederblikken!"

-

-Het witte paard van den Keizer voert hem langs de gelederen, welke

-daveren van het "Vive l'empereur!"

-

-De vorst vat eenen majoor, ons niet onbekend, bij het oor... "Ik zag u

-te Wagram."--"Ja, Sire!" "Gij zijt nu gehuwd--ik schenk u de verbeurd

-verklaarde goederen uws vaders. Zoogt uwe vrouw hare kinderen zelf,

-Kolonel?"

-

-"Zij heeft er nog geene, Sire.--Heb dank, Sire!" want eigenhandig

-hecht de Keizer onder het geroep van "Vive l'Empereur", het kruis

-des Legioens van Eer op de borst des jeugdigen krijgsmans!

-

-"Geene kinderen! Foei, generaal! Denk aan la Patrie!" Voort reed de

-Keizer,--op Rusland aan, zijnen ondergang te gemoet. --

-

-Maarschalk Pichegru reed zijnen meester op zijde. "Wat nu, Sire?" [2]

-sprak hij, "wat nu, als ik vragen mag?"

-

-Maar de Keizer antwoordde niet ...

-

-

-

-

-

-

-CORA MIRELLI

-

-(EEN VERHAAL VAN WERELDLIJKE MACHT)

-

-

-Neerslachtig liep koning Harold IV in zijn studeerkamer op en

-neer. Niets ging vandaag zooals het behoorde! Hij was één der

-voortreffelijkste dichters--zoo niet de voortreffelijkste--van zijn

-rijk, maar heden werd het niets dan rijmelarij--een rijmelarij,

-die de vijf-jarige kroonprins Kuno gewis te kinderachtig zou

-hebben genoemd. Hij was een musicus van den allereersten rang,

-maar zijn harp bracht thans klanken voort, niet ongelijk aan de

-voorjaarsontboezemingen eens katers. Schilder van groot talent en

-verwonderlijke techniek, had hij in een uur verknoeid wat zijn

-meesterwerk beloofde te worden. Zijn minister van financiën was

-zoo juist heengegaan, na vergeefs getracht te hebben zijn anders

-zoo schranderen vorst, een veel beter financier dan hij zelf was,

-placht hij te erkennen,--de nieuwe belastingwet te verklaren.

-

-Harold was een buitengewoon schoon en statig man, maar toen hij in

-het voorbijgaan in den Venetiaanschen spiegel blikte, vond hij zijn

-eigen voorkomen bijna terugstootend.

-

-In het kort, de koning had het land, was onbevredigd, tot niets

-bekwaam. Het was een opmerkelijk toeval, dat zijn gemalin bij de

-dagelijksche ontmoeting van het vorstelijk echtpaar, meer op een

-afstand was geweest dan ooit. Overigens waren gemaal en zoon van haar

-weinig warmte gewend!

-

-Toen Harold de schoone, hoogbegaafde prinses huwde, had zij het

-hem eerlijk gezegd: "Ik kan u niet beminnen; ik kan geen enkel man

-beminnen. Nimmer zal ik u echter,--of juist daarom--bedriegen." Daarmee

-had hij genoegen moeten nemen.

-

-Prinses Mathilda van Essen-Nierstadt was het schoonste en meest

-begaafde meisje van haar land. In alles door haar goedhartigen vader

-toegegeven, was zij vrij en frank opgegroeid, omgeven door goeverneurs

-en goevernantes, van wie zij spelenderwijs al het noodige leerde

-en die zij spoedig elk in hun vak overtrof. In alles uitblinkend,

-heerschte zij oppermachtig over het geheele hof. Maar haar hart

-bleef koud, koud voor alles, behalve de prachtverzameling reptielen,

-welke haar koninklijke vader zich gehaast had, haar te schenken,

-zoodra hij haar vreemden hartstocht voor deze dieren had opgemerkt.

-

-In alles wat haar huwelijk betreft was zij onverschillig. Zij bekeek de

-grootste kostbaarheden met onbewogen blik, behandelde de ter bruiloft

-genoodigde staatshoofden der machtigste mogendheden met nauwelijks

-beleefde achteloosheid en toonde zich met geen der schitterende feesten

-ingenomen. De voorwaarden van het huwelijk boezemden haar geen enkel

-belang in, alleen stond zij er op, dat de beide gunstelingen uit haar

-verzameling, twee jonge cobra's, haar zouden vergezellen. Hoewel

-persoonlijk tot walgens toe afkeerig van alle kruipend gedierte,

-stemde Harold daarin toe.

-

-De geboorte van den kroonprins, voor den koning en zijn getrouwe

-onderdanen een reden tot jubelen, vermocht niet hare belangstelling

-op te wekken. Des te meer werd zij ontroerd door den dood van een

-der cobra's, die zich aan het klimaat van Illyrië maar niet kon

-aanpassen. Met meer dan moederlijke zorgen verpleegde voortaan de

-trotsche vrouw, die zeven talen vloeiend sprak en in alle kunsten

-bedreven was, haar overgebleven lieveling. Prins Kuno echter werd

-aan de hoede eener min toevertrouwd, die later door eene goevernante

-werd vervangen. Hij zag zijn koninklijke moeder alleen Zondags een

-kwartier lang, tusschen ontbijt en kerktijd. Wanneer zij in een zeer

-goede stemming was, mocht hij haar de hand kussen.

-

-Maar laat ons tot Harold terugkeeren, die mistroostig tegen de

-vensterruiten stond te trommelen.

-

-Plotseling schitterde zijn oog alsof een sterke emotie zich van hem

-meester maakte. Hij hijgde naar adem.

-

-"Daar is zij weer", zeide hij voor zich heen, op geagiteerden

-toon. "Hoe schoon is zij! Hoe etherisch! En verheven! Als een engel

-des hemels! Zij zal mij helpen!"

-

-Hij schelde. Nieuw leven was in hem. Een lakei trad binnen.

-

-"Vraag haar, binnen te komen!" beval Harold.

-

-De bediende volgde den blik des konings. "Het Zigeunermeisje?" sprak

-hij aarzelend.

-

-"Ha! Zigeunermeisje! Gij zijt ontslagen! Gij kunt drie weken loon

-halen bij den major domus. Laat ik u niet meer zien! Zend een minder

-grooten ezel!"

-

-De man ging. Hij was al meermalen zóó ontslagen. De koning vergat

-dergelijke kleinigheden.

-

-De lakei kwam terug. De koning meende een anderen te zien. Hij vergat

-zulke gezichten.

-

-"Vraag haar binnen te komen! Houd vol! Dring aan! Zeg, dat ik het

-wensch! Zeg, dat ik verzoek, dat ik smeek!! Doe een beroep op haar

-patriotisme, op haar idealisme, op alles! Ga en keer niet zonder

-haar weer!"

-

-Maar zij was al binnen, zonder kloppen. Als een

-zonnestraal! Doodeenvoudig en toch bewust van hare wondere macht. En

-sprak:

-

-"Ik wist het!"

-

-Zij zette zich op Harold's knie en sloeg haar reine oogen tot hem op.

-

-"Wie zijt gij, mijn kind?" vroeg hij zacht, hare gouden lokken

-streelend.

-

-"Cora Mirelli. En gij zijt de koning. Gij zijt goed. Ik weet het. Vader

-zegt, dat gij niet goed zijt, maar ik weet beter!"

-

-"Wie is uw vader?"

-

-"Nietsewo."

-

-Nietsewo, de nihilist! De koning verzonk in gepeins. Maar nu begon

-zij te zingen met hemelsch, heldere stem:

-

-

-            O, Harold, hoogstaand koning!

-            Het hof heeft enkel honig,

-            Te veel honig is te zoet,

-            Al te zoet, dat is niet goed!

-

-

-De vergadering der nihilisten was ongewoon rumoerig. Er was een

-nieuwe spreker opgestaan, die zijn gehoor overal heen wist mee te

-sleepen. Zijn voorkomen, zijn welsprekende taal, zijn geestdrift

-electriseerden de revolutionnaire hoorders. Waarlijk, Enneënne--onder

-dezen naam had hij zich aangemeld--had meer succes, dan Nietsewo,

-de groote leider zelf. Deze droeg zijn nederlaag schijnbaar kalm,

-doch met inwendigen nijd en wraakzucht.

-

-Niemand kon heftiger zijn, dan Enneënne, niemand scherper in zijne

-uitlatingen tegen het koningshuis, de regeering, de wetten.......

-

-Wie was deze man? Geheimzinnig was zijn verschijnen, even geheimzinnig

-zijn verdwijnen.....

-

-Wij weten alleen, dat hij een wrat op den linker schouder had, precies

-op dezelfde plaats, waar de natuur koning Harold IV, den heerscher

-van Illyrië, op dezelfde wijze geteekend had!...

-

-

-

-We vinden koningin Mathilda in haar boudoir. De vorstin is niet

-alleen, want zij spreekt op een teederen toon, dien men niet van haar

-als uit marmer gehouwen lippen zou verwacht hebben. Wie echter zou

-meenen, dat hare zoete woorden tot een der drie aanwezige hofdames

-gericht zijn, zou zich vergissen! Het is Dido, de Cobra, tot wie zij

-spreekt. Mathilda is bezig hoogst eigenhandig de gladde huid van haar

-lieveling met was op te wrijven, terwijl de hofdames met handdoeken,

-zalfjes en borsteltjes gereed staan, om bij het verder toilet de

-behulpzame hand te bieden.

-

-"Ik houd van je, Dido! Je hebt zulke oogverblindende schoone

-oogen. Soms ben ik bang voor je oogen. Wat kun je staren--staren! De

-koning houdt niet van je, Dido! En Kuno ook niet. Maar ik houd niet

-van hen. Misschien zou ik van ze houden, als ze jou beminden. Ze

-zeggen, dat je riekt. Soms verwijt ik 't mij zelf, dat ik niet van

-hen houd. Ze zijn toch mijn man en mijn kind! Maar ik kan niet. Wat

-staar je weer! Ik word bang van je. Zie zoo, nu ben ik klaar. Ben

-je nu niet mooi? Emilia, geef een spiegel.--Wat glanst je huid,

-Dido! Alle kleuren zijn er in, van purper tot cobalt. Geen goud, geen

-edelgesteente glanst als je huid.--Dames, laat mij met haar alleen."

-

-Een uur later klopte de hofdame Emilia zachtkens aan het vertrek der

-koningin. Zij verkreeg geen antwoord. Zij klopte een kwartier lang,

-toen waagde zij het, naar binnen te gaan. Met een ijzingwekkenden

-gil kwam zij dadelijk terug...

-

-

-

-Een statig man schrijdt door de duistere straten. Zorg rimpelt zijn

-geniaal voorhoofd. Het is Enneënne, de nihilist. Hij blijft voor het

-koninklijk paleis staan en haalt een klein busje voor den dag, dat hij

-met aandacht bekijkt. Het is een bom. Het lot heeft hem aangewezen

-om als martelaar voor het nihilisme te sterven. Hij zal den koning

-vermoorden. Waarom wreef Nietsewo zich grijnzend in de handen, zoodat

-zijn dochter, die het zag, zich op staanden voet met hem brouilleerde?

-

-"Het duizelt mij", zegt Enneënne, in een alleenspraak zijn gemoed

-lucht gevend. "Helaas, wat ben ik begonnen? Waarom moet ik de smarten

-van Satan lijden?"

-

-"Al te zoet, dat is niet goed... ja, dat is waar. En zeker:

-

-"Het hof heeft enkel honig," dat is niet tegen te spreken. Maar

-toch, in welk een dilemma ben ik geplaatst! Is dit de oplossing van

-het sociale vraagstuk? Moesten Enneënne en Harold IV door één hand

-sterven? Is de republikeinsche regeeringsvorm verkieselijk? Spreek,

-mijn volk! Zijn mijn wetten zoo infaam slecht? Wat heb ik

-misdaan? Streefde ik niet naar humaniteit, vrijheid van gedachte,

-kindervoeding, dierenbescherming, enzoovoort? Maar de tijd dringt,

-ik heb de brandweer gewaarschuwd. Zij zal weldra hier zijn. Helaas,

-Cora Mirelli, waartoe hebt gij mij gebracht?"

-

-"Laster niet!" zegt Mirelli, die ongezien deze alleenspraak heeft

-aangehoord. "Denk aan uw gezin! Wanhoop niet! Gij zult uit deze

-moeilijkheid worden gered. Mijn hart zegt het mij!"

-

-Zij verdwijnt en laat hem alleen staan, zoo diep in gedachten

-verzonken, dat hij het luide schellen van de brandweer niet hoort,

-die door hem zelf was gealarmeerd. Hij wordt overreden!

-

-Eenige ijlings toegeschoten voorbijgangers rapen den ongelukkige

-op.--Te laat! Hij heeft den geest reeds gegeven. Wie is het? Een van

-de omstanders heeft een brief in de hand, dien hij juist op de bus

-wilde doen. Als hij dezen nog even bekijkt, om te zien, of hij wel

-juist gefrankeerd is, valt zijn oog op den postzegel, en van den

-postzegel op den doode. Hij stoot ontroerd zijn buurman aan. Deze

-leest hardop het randschrift:

-

-"Koning Harold IV". Deze woorden gaan van mond tot

-mond... Een der voorbijgangers houdt zich op een afstand... en

-knarsetandt!... "Ontsnapt!... hij is mij ontsnapt!" mompelt hij. Het

-is Nietsewo, de nihilist!

-

-De ministerraad was in allerijl bijeengekomen en had kroonprins Kuno

-tot Koning uitgeroepen, onder regentschap van koningin Mathilda. Men

-verwittigde den prins van het tragisch gebeuren. Voor deze meer

-voorkomende eventualiteit is een ceremonieel voorgeschreven, dat de

-vormelijke premier precies opvolgde. Hij maakte drie buigingen, zwaaide

-driemaal met zijn steek, deed drie passen voor-, drie achterwaarts,

-en herhaalde driemaal: "De koning is dood; leve de koning!"

-

-Kuno steeg van zijn hobbelpaard. Hij was een verstandig kind, en

-begreep, dat hij thans moest weenen. Hij leende een zakdoek van den

-kanselier en deed zulks. Toen hij daarmee gedaan had, begaf hij zich

-aan de hand van den premier naar de vertrekken der koningin-weduwe. Zij

-vonden de hofdames in hevige verwarring en droefenis. Men had de

-koningin met Dido, de cobra, alleen gelaten en slechts de slang was

-overgebleven. Het boudoir bood een verschrikkelijk schouwspel. Het

-ondier lag, na zijn koninklijk maal, te slapen, een abnormale dikte

-gaf de plaats aan, waar zich de overblijfselen bevonden van haar,

-die eens de trotsche Mathilda, koningin van Illyrië was geweest....

-

-Kuno X staarde vol ontzetting naar het levend graf zijner moeder,

-toen een zachte hand op zijn schouder werd gelegd.

-

-Cora Mirelli stond naast hem en wees met een lieflijken glimlach naar

-de kroon, die op tafel lag. Zij plaatste die op zijn hoofd.

-

-En hand aan hand gingen deze twee jonge lieden, terwijl hunne gouden

-haren zich golvend en wuivend met elkaar vermengden, het nieuwe

-leven in...

-

-

-

-

-

-

-JACK SIMPEL

-

-EEN ZEEVAARTKUNDIGE VERTELLING.

-

-

-Jack Simpel, om U te dienen. Zeebonk van mijn geloof. Weeskind,

-altijd geweest. Een oom was apotheker te Greenwich. Toen ik van school

-gedrost was, omdat het me daar te droog was, besloot oom dat ik in

-zijn zog zou gaan varen. Hij preste me dus om met drankjes, poeders

-en pillen bij zijn klanten te beurten, want hij was van gevoelen dat

-men vóór den mast beginnen moest.

-

-Ik proefde eens een paar van die drankjes en vond ze zoo leelijk

-smaken, dat ik diep meelij met zijn patiënten kreeg, die toch hun

-plezier wel opkonden daar ze ziek waren. Ik gooide de fleschjes leeg

-en vulde ze met zeewater. Meestal werden de zieken dan veel te gauw

-beter, wat voor oom schadelijk was.

-

-Toen oom erachter kwam, vond hij dat er met mij geen land te bezeilen

-was, en besloot een minder teerhartigen bezorger aan te monsteren.

-

-Het spreekt vanzelf dat ik beleedigd was, en dus plakte ik 's nachts

-op oom's deur een papier met dit versje:

-

-

-            Aan mijn Clientèle.

-

-            Menschen, 'k zal dat pilledraaien

-            In 't vervolg nu maar verdraaien.

-            'k Stuur geen mensch meer naar de haaien.

-            'k Werkte toch maar voor de kraaien

-            'k Wil geen schuld meer op mij laaien,

-            Wat 'k te goed heb laten waaien.

-

-

-Dit opschrift veroorzaakte 's morgens in de vroegte, toen oom onder

-zeil was, een heele opschudding. Het was dadelijk overal in de stad

-bekend dat de apotheker Simpel uit de zaken ging en dat niemand zijn

-rekening behoefde te betalen. Er was een oploop, oom die slaapdronken

-vóór het venster verscheen, werd door alle slampampers van Greenwich

-toegejuicht, en de mariniers moesten aanrukken om de menigte te

-verspreiden. Toen oom doorging met zaken doen en disponeerde over de

-uitstaande gelden, werden veel klanten boos en gingen bij hem vandaan.

-

-Onderwijl liep ik langs de havens te lanterfanten. Ik schepte

-veel behagen in het gezelschap der gepensioneerde varensgezellen,

-die daar pijpjes rookten, of als ze geen geld hadden voor tabak,

-kringetjes spuwden en elkaar allerlei verhalen deden, waarnaar ik

-gretig luisterde. Twee invalieden vooral bewonderde ik. De één,

-Joe Williams, had een houten been. De ander, Bill Jobson, maar één

-arm. Eens kregen ze samen ruzie. De twist liep zóó hoog, dat ze

-besloten het uit te vechten. Dat was een merkwaardige bokspartij! En

-ze had natuurlijk veel bekijks ook!

-

-"Houd mijn pruim eens vast, kleine landhaai, en een oog in het

-zeil!" zei Joe.

-

-"Houd de mijne ook vast, jonge zoetwaterzwabber," zei Bill. "Niet

-kapen, hoor!"

-

-Dat was voor mij een heele eer!

-

-Ze begonnen te vechten. Men was overeengekomen dat Joe maar één arm

-mocht gebruiken, en dat Bill zijn ééne been stijf moest houden,

-alsof het van hout was. Het gevecht, dat Bill een gebroken neus

-kostte en Joe een blauw oog, bleef onbeslist. Na de vijfde ronde

-waren ze vergeten waarover de ruzie eigenlijk liep, en besloten,

-die af te gaan drinken. Ze namen hun pruimen terug, leenden van mij

-een shilling, en gingen gearmd naar de herberg.

-

-Deze gebeurtenis had mijn natuurlijke neiging voor de zee sterk

-aangewakkerd. Mijn oom draaide bij en stemde er in toe, vooral

-toen ik van een neef, die in gedragen zeemanskleeren handelde, een

-volslagen tweedehandsch uitrusting present kreeg. Dezelfde neef wist

-van een kapitein, die bij hem in het krijt stond, een aanstelling als

-adelborst voor mij te bemachtigen. Van Joe kreeg ik een Zuidwester,

-van Bill een verrekijker.

-

-

-

-

-II.

-

-

-De kapitein laveerde op het dek van het Zeepaard heen en weer, en was

-zoo uit den koers met zijn gedachten, dat ik dadelijk een aanvaring

-met hem had.

-

-"Zoo! Ben jij de nieuwe adelborst? Zit ik soms al niet genoeg met

-dat kleine grut opgescheept? Ben je al zindelijk? Pas op dat je niet

-zeeziek wordt, kleine vooronderworm dat je bent! Nu, je zit in het

-schuitje en je moet meevaren. Wat is dat, je wordt bleek!"

-

-"Ja kapitein, ik voel me een beetje raar. Het schip schudt zoo!"

-

-"Ha, daar hebben we het al! Bootsman!"

-

-"Hier, kapitein!"

-

-"Jongeheer Simpel moet in den mast. Als hij zich niet vlug naar boven

-werkt, help je hem maar met de handspaak. Is er nog plaats?"

-

-De bootsman keek in zijn notitieboekje.

-

-"Links in de groote ra is no. 3 nog open, kapitein."

-

-"Zoo," zei de kapitein grimmig. "Vooruit maar! Dat is het eenige

-voor zeeziekte."

-

-Ik had heel veel moeite om boven te komen, daar het klimmen in een

-mast nieuw voor me was. Maar de bootsman porde me van achter met de

-handspaak zoo, dat ik niet anders kon.

-

-Eindelijk was ik bij een been aangeland dat over de ra hing. Ik klemde

-me eraan vast.

-

-"Heila!" zei een booze stem. "Wat moet je? Blijf daar niet hangen! Erop

-of eraf! Hijsch je op als je hier moet wezen!"

-

-Toen ik met moeite dit bevel had uitgevoerd, praaide ik een tiental

-collega's. De oudste, O'Brien, deelde me mee dat hij daar zoo goed als

-altijd zat. "Als den ouwe z'n weerglas op stormachtig staat, zit men

-hier soms een heele week in de takels." Nu staken ze van wal met dit:

-

-

-    Adelborstenlied.

-

-    De ouwe is uit kooi gestapt

-    Met zijn verkeerde been!

-    Hij vloekt de equipage stijf

-    En jaagt ons dan hierheen.

-

-    Maar och, wij zijn daaraan gewend

-    En hebben 't hier wat best!

-    We leggen een kaartje, we rooken een pijp,

-    En slapen voor de rest.

-

-    We zitten hoog, we zitten droog.

-    De lucht is lekker frisch,

-    Je ruikt hier niet, als op het dek

-    Pek, teer en zoutevisch.

-

-    De ouwe denkt dat hij ons straft,

-    Met honger en met dorst,

-    We hebben altijd proviand,

-    Lang leve d' adelborst!

-

-    Wij eten de beste scheepsbeschuit

-    En drinken kaapschen wijn,

-    Die hebben we stiekum afgetapt,

-    Uit het vat van den kapitein!

-

-    De zeewind geeft hier appetijt,

-    Nooit zit je voor den mast,

-    En moeten wij weer naar benêe

-    Dat spijt ons allen vast.

-                            Hoezee!

-

-

-"Maar zeg eens, Groentje," riep O'Brien, op wiens knie ik had moeten

-plaats nemen. "Heb je al kennis gemaakt met de kat?"

-

-"Kat? Neen, ik heb geen kat gezien, meneer!"

-

-"Denk er om, de kat is aan boord van een oorlogsschip een gewichtig

-personage. Vraag den bootsman. Maar wacht: Je hebt de zeebaboe toch

-al gekust?"

-

-"Moet dat?"

-

-"Daar kun je absoluut niet buiten, jongetje."

-

-Toen ik beneden kwam, en den bootsman vroeg, met de kat kennis te

-maken, grijnsde hij, en riep den bootsmansmaat. Voor ik het wist had

-ik kennis gemaakt met de kat met zeven staarten. De lust verging me,

-toen de kennismaking voorbij was, naar de zeebaboe te vragen. Ik heb

-haar dan ook nooit gezien.

-

-

-

-

-III.

-

-Zeelui zijn excentriek. Ze hebben bijna altijd elk een dwaze

-eigenaardigheid. Dit treft gelukkig voor den schrijver van

-zeevaartkundige verhalen, die anders te flauw zouden worden, met

-zeewater en al. De bemanning van Het Zeepaard maakte geen uitzondering

-op dezen regel.

-

-De kapitein had zelfs twee eigenaardigheden. Primo vloekte hij

-verbazend en secundo loog hij verschrikkelijk. In het vloeken was hij

-bepaald No. 1. Als leugenaar moest hij evenwel de vlag strijken voor

-den eersten stuurman Ferm, die hierin elkeen den loef afstak.

-

-Maar het liegen was Ferm's eenige excentriciteit niet. Hij had er nog

-één, die niet minder vermakelijk was. Hij stond n.l. erg graag op zijn

-hoofd. Dat was zijn grootste liefhebberij. Als de bekwame zeerob het

-maar even lappen kon, hopsa, daar stond hij weer op zijn hoofd. Hij

-gaf zijn beste orders, op zijn hoofd staande. En hij loog het beste,

-in die houding.

-

-Nu was er iemand op het schip, die deze laatste gewoonte van Ferm

-niet uit kon staan. Dat was de heer Kwak, onze scheepsdokter,

-een platboomsvaartuig met korte masten en boegsprieten. Het liegen

-kon hem niet schelen, maar hij haatte den stuurman om dat op zijn

-hoofd staan. En als deze in die houding braaf er op los loog, of

-commandeerde: "Aan lij! Bakboord houden! Reef het topzeil!" of iets

-dergelijks, kwam de scheepsdokter en kneep hem in de kuiten. Dan sloeg

-Ferm om. Stond Ferm een goed half uur op zijn hoofd en bleef de dokter

-uit zijn vaarwater, dan werd zijn gelaat heelemaal donker. Dan zeiden

-onze branikragen: Ferm liegt weer dat hij zwart ziet.

-

-Een van zijn geliefkoosde verhalen was, dat hij eenmaal als jongen,

-heelemaal alleen, een schip buit had gemaakt. Avontuurlijk van aard

-als ik was, besloot ik, dit ook te doen.

-

-

-

-

-IV.

-

-Ik maakte O'Brien deelgenoot van mijn plan, en zoo slopen we op een

-nacht stilletjes van boord, nadat wij onze voorbereidselen hadden

-getroffen, en namen proviand mee. Het was stil weêr. Lang zwalkten

-we in ons kleine bootje rond, zonder een schip te zien. Eindelijk

-kregen we er een in de gaten.

-

-Het dek van het vijandelijk schip zag er verlaten uit, maar op de

-voorplecht stond een man, in gedachten verzonken. Aan zijn tuigage

-zagen we, dat het de admiraal was. Wij legden zachtjes aan, en stil

-als een muisje kroop O'Brien op het dek. Snel had hij den verstrooiden

-admiraal een prop in den mond gestopt, zijn handen gebonden, hem

-opgepakt en in ons bootje gegooid. De wacht sliep. Die zorgelooze

-Franschen!

-

-Ik ving den verbluften admiraal op en we maakten dat we wegkwamen.

-

-

-

-

-V.

-

-Toen we ons eigen schip hadden bereikt en onzen gevangene op dek

-geheschen, kwam de kapitein woedend op ons af. Wij kregen den wind

-van voren!

-

-"Wat is dat? Wie gaf jullie nachtpermissie?" loeide hij, met vloeken.

-

-"Wij hebben den Franschen admiraal gevangen, kapitein", zei ik. "Hier

-is hij".

-

-"Zoo", zei hij knorrig. "Dat is geen excuus! In den mast jullie! Ik

-moest je laten kielhalen!" Nieuw gevloek natuurlijk.

-

-Juist wilden we mopperend dit bevel opvolgen, toen de mast door een

-kanonskogel werd omgegooid. De Franschen hadden het verlies van hun

-vlootvoogd opgemerkt en vielen aan.

-

-De strijd duurde kort. Wij enterden mosjeu, doodden de equipage,

-voor zoover ze zich niet overgaf, en namen het schip in bezit. Onze

-pikbroeken hadden het druk met het zwabberen van het bebloede dek,

-waarbij ze genoegelijk hun energiek zeemanslied aanhieven.

-

-

-    Matrozenlied.

-

-    Een schip in zicht, een schip in zicht!--Ahoy!

-    Nu doet elk Engelschman zijn plicht!--Ahoy!

-    Wij maken het natuurlijk buit!

-    En smijten den Fransoos er uit!

-            Ahoy! ahoy! ahoy!

-            Ahoy! ahoy! ahoy!

-

-    Dan krijgt Janmaat een oorlam toe!--Ahoy!

-    En daarom roept hij blij te moe:--Ahoy!

-    Hij drinkt den rum niet aangelengd!

-    Hij lust jenever ongemengd!

-            Ahoy! enz.

-

-    Van binnen en van buiten nat,--Ahoy!

-    Een liefje in elke havenstad!--Ahoy!

-    Hij vecht en vrijt en zuipt en zingt,

-    Tot 't "Een, twee, drie in godsnaam!" klinkt.

-            Ahoy! enz.

-

-    Een haai slokt Janmaat op--o wee!--Ahoy!

-    Dat hapje valt hem lang niet mee!--Ahoy!

-    De haai bromt: "bah, alweer zoo'n lid!

-    Jamaica-rum en negerhit!"

-            Ahoy! ahoy! ahoy! enz.

-

-

-

-

-VI.

-

-Ik stond erg in de gunst van den eersten stuurman en daaraan had ik

-het te danken dat ik 's Zondags aan de officierstafel mocht eten. De

-kapitein dineerde alleen, maar aangezien hij zichzelf geen jokkens

-kon opdisschen, voegde hij zich met het dessert graag bij het

-gezelschap. Dan ging hij aan het opsnijden.

-

-"Heb ik de heeren al eens verteld van de muiterij aan boord van

-de Anna?" Nu dan, ik was--even kijken--dertien jaar, en al eerste

-officier. Ja, ik heb vlug promotie gemaakt. Weten de heeren, waarom

-ik nog geen admiraal ben? Eenvoudig, omdat ik altijd bedank. Ik

-zeg tegen den koning--we zijn heel eigen--"George, mijn jongen,

-laat me waar ik ben, want hooger dan admiraal is er niet, en een

-mensch moet altijd iets hebben om op aan te sturen." Toen drong hij

-er niet langer op aan. "Je bent een filosoof, Peter," zei hij. "Dat

-ben ik ook George," zei ik. Nelson nam het me een beetje kwalijk,

-maar daar maalde ik niet om; hij kon me toch niet over boord gooien.

-

-"Maar waar ben ik gebleven? O ja, onze kapitein was een

-beste kerel, maar hij was even als ik, een doodvijand van twee

-verd. zeemansondeugden: vloeken en liegen. Hij sloot de lui gewoon

-in de ijzers, als ze zich daaraan schuldig maakten. Zoo zaten op

-een goeden dag de beide stuurlui, de bootsman en drie kwart van de

-equipage in de boeien. De anderen hadden het natuurlijk daardoor

-driedubbel druk, en daarom sloegen ze aan het muiten. Ik plaatste me

-naast den commandant en zoo hielden wij, een revolver in elke vuist,

-de bende drie dagen lang in bedwang. Maar intusschen waren we op een

-klip geloopen. Het schip spleet en we kelderden allemaal. Toen ik

-bijkwam, de eenig overlevende van de "Anna", begreep ik, dat het met

-mij ook gedaan zou zijn, als ik niet spoedig zorgde iets te grijpen

-om mij drijvende te houden. Daar hoorde ik op eens in de buurt een

-vervaarlijk gebriesch en gesnuif. Ik zwom er heen. Wat denkt u dat

-het was? Een groot zeepaard, zoowaar als ik leef! Ik greep het bij

-de manen, klom op zijn rug, en bleef zoolang rondzwemmen, hem mennend

-waarheen ik wou, (ik ben een voortreffelijk ruiter) tot ik een schip

-ontmoette. Ter gedachtenis aan die wonderbare redding heet mijn schip

-nu, zooals u weet, het Zeepaard, en dat is het beste bewijs voor de

-waarheid van mijn verhaal".

-

-Ferm was gedurende de vertelling van den kapitein heel onrustig

-geworden, en toen ze afgeloopen was, ging hij op zijn hoofd staan.

-

-"Dat is allemaal niets," zei hij, "bij wat ik beleefd heb."

-

-"Denk er om, Ferm," zei de kapitein streng, "kom me met geen leugens

-aan boord!"

-

-"Wie praat van liegen," zei Ferm. "Ik mag gebreeuwd worden als ik niet

-de zuivere waarheid vertel! Maar ik zal de heeren het bewijs toonen,

-als ik zoover ben.

-

-"Ik voer dan--het mag nu twintig jaar geleden zijn--als licht matroos

-op de "Admiraal Monk". Wij waren ergens aan de kust van Noord-West

-Liberia geankerd om wat ebbenhout (d. w. z. negerslaven) op te

-nemen. Ik had een vrijen dag gekregen, en keerde 's avonds laat met

-een nat zeil naar boord terug. Toen ik nu langs het eenzame strand

-een deuntje liep te fluiten, hoorde ik opeens een liefelijke stem,

-die iets geheimzinnig tooverachtigs had, een lied in een vreemde taal

-zingen. Ik had in geen jaar een vrouwmensch gezien of gesproken en

-ik moet zeggen, heeren, dat die stem me finaal in den grond boorde!

-

-"Het was een zeemeermin, een beeldschoon vrouwspersoon van boven,

-maar van onderen een visch. Ze deed allemachtig aanhalig, maar ik heb

-een wijf en zes kinderen thuis en zei, dat ik bezet was. Toen had

-u moeten hooren hoe ze te keer ging! Ze was razend op me gesteld,

-op het eerste gezicht, en wou me maar al rauwe visch opdringen,

-die ze zoo maar met het handje ving. Het kostte me heel wat moeite

-van haar af te komen, maar toen we van elkaar gingen, gaf ze me haar

-portret. Hier is het. Als dat geen bewijs is dat ik waarheid spreek,

-dan weet ik het niet." We bekeken het.

-

-"Ik zie geen visschenstaart," zei de heer Kwak.

-

-"Hoe wou je dat de staart er op stond" zei Ferm minachtend,

-"bij een gewoon buste-portret? Ja, ze zal zich van onderen laten

-uitschilderen! Ze wist ook wel dat ze van boven mooier was."

-

-

-

-

-VII.

-

-We stevenden naar het vaderland terug. Toen ik in Greenwich aankwam,

-werd ik heel feestelijk ontvangen. Joe en Bill stonden me op te

-wachten in hun beste tuig. Ze hadden hun roer recht weten te houden,

-en dat was wel een bewijs van hun vriendschap. Overal waren vlaggen

-uitgestoken en jongejuffers boden ruikers aan.

-

-"Wat is er aan de hand," vroeg ik verbaasd.

-

-"Weet je dat niet?" riepen Joe en Bill tegelijk, met stemmen als

-lekke scheepsroepers. De verklaring is niet moeilijk.

-

-Mijn vader was de achter-achterneef van Lord Whizzlewhist.

-

-Op een goeden dag had deze edelman de vijfentwintig tusschen mij

-en de erfopvolging staande familieleden ten eten. Men at per abuis

-vergiftigde paddestoelen--ik bleef erfgenaam. Ik werd ziek van schrik,

-maar toen ik opgekalefaterd was, nam ik mijn rechten in bezit. De

-tegenwoordige Lord Whizzlewhist zal u gaarne op zijn kasteel ontvangen

-en staat in voor de paddestoelen die hij zijn gasten zal voorzetten.

-

-

-

-

-

-

-ROODHUID EN BLEEKGEZICHT.

-

-INDIAANSCHE NOVELLE.

-

-

-HOOFDSTUK I. De Blauwe Vos.

-

-Het is het recht van den romanschrijver, zonder voorafgaande

-plichtplegingen, den lezer te midden zijner personages te voeren. Wij

-maken derhalve daarvan gebruik en beluisteren het gesprek van vier

-mannen, die zich om gindsch houtvuur hebben geschikt.

-

-Eén van hen, een Indiaan van deftig voorkomen en middelbaren leeftijd,

-is beleefd, doch met eenig wantrouwen ontvangen. Het was zijn drie

-blanken metgezellen niet onbekend, dat het verkeer met Roodhuiden

-eigenaardige moeilijkheden en zelfs gevaren oplevert.

-

-Gustaaf, de jager, was het meest doorkneed in den sierlijken, doch

-waar het pas geeft, tevens niet weinig stekeligen conversatietoon,

-welke de Indianen zoo gelukkig weten te treffen.

-

-"Als ik mij niet vergis", begon hij, "heb ik de twijfelachtige eer

-met een Slangen-Pawnee te spreken?"

-

-De nauwgezette Indiaan nam nu zijn calumet (pijp) en om te toonen, dat

-hij aan dit gesprek veel gewicht hechtte, vulde hij die met mochichei

-(gewijde tabak). Na een paar trekken bood hij de pijp aan den jager,

-die er ernstig aan zoog en ze vervolgens doorgaf aan Edelhart. Deze

-beiden wisten de eer op prijs te stellen. Niet aldus echter El

-Pantero, die minder vertrouwd was met de gebruiken der Roodhuiden

-in het algemeen en van de Slangen-Pawnees in het bijzonder. Toen de

-vredespijp hem bereikte, wischte hij met zijn zakdoek het mondstuk

-af, een doodelijke beleediging in het oog van hun nieuwen bekende,

-die hiervan weliswaar niets liet bemerken, doch er des te meer over

-na bleef mokken, zooals wij zullen zien vóór deze roman ten einde is.

-

-Na de pijp met de ongemaakte bevalligheid zijns stams weerom te hebben

-genomen, begon de Sachem:

-

-"De Waconda is machtig. Hij ademde den grooten hoofdman de woorden in,

-die zijn mond weer uitblaast.

-

-"De Apachen zijn klapachtige oude wijven. Een groot opperhoofd zegt

-het! De jakhalzen verwaardigen zich niet hunne verpeste lijken te

-verslinden. De zitdeelen der Apachen zijn platgetrapt door hun eigen

-hielen bij de razende vlucht voor den Slangen-Pawnee. Hun geraamten

-zweeten nog in de graven van de hijgende haast, waarmee zij bij hun

-leven vloden voor de zuigelingen van mijn stam! Hunne achterkleinzonen

-zullen nog lijden aan piependen adem en hartebons, tengevolge van de

-ijlende vaart, waarmee hun voorvaderen aan den haal gingen voor den

-Blauwen Vos en zijn broeders.

-

-"De Slangen-Pawnee is de koning der prairiën. De Blauwe Vos is het

-grootste opperhoofd der Slangen-Pawnees. De Blauwe Vos is een goed

-vriend, een verschrikkelijke vijand. Ik ben de Blauwe Vos."

-

-Geen der aanwezigen wist hieraan iets toe te voegen. De Blauwe Vos

-scheen dat ook niet te verwachten, maar vervolgde, na een korte pauze,

-op honigzoeten toon:

-

-"Hoe denken mijn bleeke broeders over de Apachen? De ruige jager der

-bleekgezichten spreke! Een groot opperhoofd luistert. De wijsheid

-van zijn beide grootvaders bezielt de woorden van den ruigen jager

-der bleekgezichten!"

-

-Maar Gustaaf wist wat het beteekent als de Slangen-Pawnees u

-complimentjes maken!

-

-"Ben ik een oude vrouw, hoofdman?" antwoordde hij, "dat gij mij door

-vleiende woorden de tong hoopt te doen draven als een hengst met den

-kolder in den kop?"

-

-"Mijn broeder Pelsgezicht heeft naar den Spotvogel geluisterd, de

-Spotvogel is een leugenachtige en bedriegelijke Vogel," zeide de

-Blauwe Vos.

-

-De hoofdman boog ietwat spijtig en vertrok. Een half uur nadat de

-Blauwe Vos onze vrienden verlaten had, werd plotseling de welbekende

-kreet der Commanchen vernomen.

-

-Inderdaad naderde een troep krijgers van dezen stam met de

-gebruikelijke, omslachtige beleefdheden. Hunne gelaatstrekken zouden

-innemend zijn geweest, zonder de uitvoerige beschilderingen, waarmede

-een zeker verkeerd schoonheidsgevoel hen genoopt had ze te bedekken.

-

-Het Stille Water, de aanvoerder, nam nu het woord.

-

-"Opent uwe ooren wijd, bleekgezichten, het groote opperhoofd Het Stille

-Water spreekt. Het Stille Water houdt niet van babbelen. Het Stille

-Water spreekt in zeven dagen niet zooveel woorden als er scalpen

-aan zijn gordel bungelen. Nochtans spreekt hij tot u. Ziehier zijn

-zonen. Hun arm is sterk, hun hart dapper, hun tong niet leugenachtig,

-hun maag leeg".

-

-Hierop antwoordde de jager, na de gebruikelijke plichtplegingen,

-daar de Commanchen veel hechten aan etiquette:

-

-"Het Edele Hart, de Panter en mijn persoon groeten den machtigen

-stam der Commanchen zeer. Wij hebben geen gespleten tong. Onze huid

-is blank, maar ons hart is rood, ons eten nog niet op!"

-

-"Hugh!" riepen de Commanchen en vielen op het maal aan, dat spoedig

-verdwenen was, want dit volk presteert op dit gebied veel. Toen de

-maaltijd was afgeloopen, traden twee krijgers te voorschijn, die een

-Apache gekneveld meevoerden.

-

-"Het hart van de Commanchen", sprak de hoofdman niet zonder aandoening

-en te midden van een plechtig stilzwijgen, "is even vol van dank als

-de bodem van het gebeente hunner verslagene vijanden. Om dit te toonen

-willen zij de blanke broeders de eer waardig keuren om de plechtigheid

-bij te wonen die volgt".

-

-De marteling van den gevangene, uitvoerig als al wat tot de zeden

-der Commanchen behoort, nam een aanvang. Daar wij geen bewoners der

-wildernis zijn en op zulke tafereelen niet belust, doen wij beter

-ons te verwijderen, totdat de Apache den geest heeft gegeven. Een

-luid applaus kondigt dit tijdstip aan--wij keeren terug. Alsnu kwam

-de Sachem voor den dag met het eigenlijk doel zijner komst.

-

-"Een verachtelijke Slangen-Pawnee, de Blauwe Vos", sprak hij, driemaal

-op den grond spuwend, "heeft mijn blanke broeders bezocht. Het Stille

-Water vermag zijn onreinen scalp niet aan den gordel van een zijner

-blanke broeders te ontdekken. Dit bedroeft het Stille Water zeer. Ziet

-de dappere hoofdman weent van smart en spijt".

-

-De jager antwoordde voorzichtig:

-

-"Wij hebben den scalp van den Blauwen Vos voor den gordel van het

-Stille Water bewaard! Overigens schijnt de Blauwe Vos niet langer

-een vriend der Apachen. Hij gaf dezen volksstam leelijke namen. Hij

-beschimpte hunne voorvaderen en hunne nazaten".

-

-"Poah! De Blauwe Vos is de vijand der Commanchen. De Blauwe Vos blaast

-zijn stinkenden adem in het oor van Sluipvoet, het opperhoofd der

-Apachen. Het Stille Water is geen babbelzieke squaw! Mijn broeders

-hebben roode harten, maar een bleeken neus, die het verraad niet

-ruikt, dat kankert in de ziel van een schurftigen hond van een

-Slangen-Pawnee!"

-

-"Het opperhoofd rookte met ons de calumet," zeide Edelhart thans. "Ook

-is hij niet wijzer gegaan dan hij kwam".

-

-Het Stille Water scheen eenigszins bevredigd. Hij wenkte zijn mannen

-en ging, echter niet zonder het voorgeschreven afscheidsceremonieel

-alle recht te doen wedervaren.

-

-De drie reizigers vervolgden des morgens hun tocht ter bevrijding

-van de schoone Camilla, respectievelijk hun pleegdochter en geliefde.

-

-

-

-

-HOOFDSTUK II. Camilla's vlucht.

-

-

-Het rad der fortuin is uiterst wisselvallig! Dit feit moge somtijds bij

-den sterveling een onrustig gevoel opwekken, het moet erkend worden,

-dat de tand des tijds zelden een groot ongeluk brengt, zonder er

-eigenhandig een klein gelukje bij te voegen, als een pleister op de

-bloedende wonde, of zooals een oase in de woestijn.

-

-Wij bevinden ons op de eindelooze prairie, eenvoudig, doch schoon

-omlijst door het hemelsblauw, echt Mexicaansch, of liever Texaansch

-uitspansel. Dit landschap wordt dra gestoffeerd. Een ruiter nadert in

-vliegende vaart, als een waterval van de bergtoppen ijlt, schuimend en

-spattend, in kokende drift. Het is een vrouw in manskleeren, die haar

-vormen zeer voordeelig doen uitkomen. Deze vrouw is Camilla! Op haar

-lieftallig gelaat betwisten vertwijfeling en moed elkaar den voorrang.

-

-Een woest gehuil, dierlijk van klank, doch ongetwijfeld uit den mond

-van een mensch gekomen, treft ons oor! Zelfs de blanke staat dikwijls

-niet hooger dan het laagste dier, vooral in de wildernis! Dit is

-treurig, maar waar.

-

-Het is de Bleeke Scalpeur! Camilla heeft dezen ijzingwekkenden man

-weten te ontkomen. Maar helaas, hij nadert met de snelheid van den

-wervelwind, doch dan in steeds voorwaartsche richting!

-

-Reeds grijpt zijn ruwe hand naar de haren der schoone jonkvrouw. Heeft

-hij haar gevat?

-

-De lezer sla het begin van dit hoofdstuk op, hij zal er een opmerking

-vinden, die hem tot goed begrip van het nu volgende wel te stade

-zal komen!

-

-Camilla's haren zijn van schrik te berge gerezen!

-

-Zoo kan de vervolger er niet bij!

-

-Welnu, op dit oogenblik springen drie mannen te voorschijn.

-

-De eerste is de jager!

-

-De tweede is Edelhart!

-

-De derde is een geheel nieuwe figuur in onze romans, n.l. de neger

-Kroeskop, een door de Indianen met bevreemding bejegend man van zuiver

-Afrikaansche huidkleur.

-

-

-

-

-HOOFDSTUK III. Een mooie scalp.

-

-

-De regen viel bij stroomen neder, als schreiden de engelen in de

-goedheid hunner harten over de boosheid der menschen, die zich niet

-ontzien elkander te haten en zelfs te dooden. De Blauwe Vos, gewend

-wind en weder te trotseeren, is met zijn squaw of huisvrouw en kind

-op het pad. De Zingende Leeuwerik, zijn jonge vrouw, is niet zonder

-typische Indiaansche schoonheid, voor wie daarvan houdt tenminste. Naar

-onzen smaak is haar profiel wat hakerig. Beider zoontje, drie jaar oud,

-vertoont reeds den listigen en wreedaardigen trek zijns vaders.

-

-Eensklaps legt het hoofd van dit gezin den vinger op de lippen en duikt

-weg achter de struiken! Vrouw en kind volgen zijn voorbeeld gezwind.

-

-De neger Kroeskop komt voorbij. Een scalp, zoo zeldzaam als de zijne,

-kon niet missen reeds lang de begeerigheid van den rooden schelm te

-hebben opgewekt.

-

-Vóór de ongelukkige zwarte, onbekend met de gebruiken des lands,

-weet wat geschiedt, is hij van zijn scalp beroofd.

-

-Op dit oogenblik rijst een man als het ware uit den grond op. Het

-is de Bleeke Scalpeur. Het zien alleen van dezen geduchten grijsaard

-doet het Indiaansch gezin vluchten, den scalp inderhaast achterlatend.

-

-De redder treedt op den neger toe. Is hij te laat gekomen? Het

-schijnt zoo. Eens gescalpeerd heeft men gewoonlijk niet veel meer

-te vertellen. Doch wat nu voorvalt zal menigeen verbazen, die de

-buitengewone taaiheid van de negers en de hardheid van hun schedels

-niet uit ondervinding kent!

-

-Kroeskop heeft zijn scalp opgenomen en drukt dezen thans met alle macht

-op zijn hoofd. Nu maakt hij vertwijfelde teekenen. Het verblijf in de

-wildernis verleent tegenwoordigheid van geest. De grijze reus begrijpt

-hem! In een oogwenk staat hij op het hoofd van den gescalpeerde. Dit

-krasse middel mist zijn uitwerking niet. Kroeskop is binnen weinige

-oogenblikken weer geheel zich zelf. Zijn haar echter is van nu af

-aan onherstelbaar uit de krul!

-

-De Bleeke Scalpeur bevindt zich nog in de zoo even geschilderde

-menschlievende positie, als Camilla op hem toesnelt.

-

-"Men zegt mij", roept het lieve meisje blozend, "dat gij mijn vader

-zijt. Thans wordt mij alles duidelijk!"

-

-"Zoo is het", antwoordt de woeste man, wien de tranen over het

-verweerde gelaat loopen. Hij stijgt af--en omhelst zijn kind.

-

-De band des bloeds werpt somtijds een rooskleurig licht op een

-schijnbaar zwarte ziel en opent de ruwe schors, die het hart van een

-bewoner der wildernis omgeeft!

-

-

-

-

-HOOFDSTUK IV. Een veelbewogen dag.

-

-

-De prairiën, hoe onherbergzaam ook, zijn evenmin als eenig menschelijk

-oord, ontoegankelijk voor de liefde! Gelijk wij gezien hebben, beminden

-zoowel El Pantero als Edelhart, Camilla, welke bovendien het eenige

-jonge meisje van hun eigen complexie in den ganschen omtrek was.

-

-Het is niet de taak van den romanschrijver, de zoete woorden af te

-luisteren, welke El Pantero haar toevoegde; nog minder, deze op te

-schrijven. Veeleer doen wij goed den wraakgierigen Blauwen Vos in het

-oog te houden, die sluipend naderde, en den tomahawk ophief om de

-beleediging, hem in ons eerste hoofdstuk aangedaan, te wreken. Het

-verheugt ons te kunnen zeggen, dat Edelhart op datzelfde oogenblik

-ten tooneele verscheen en den medeminnaar met een welgemikten kogel

-redde, daarbij tevens zich zijn naam waardig toonend.

-

-De vuilaardige Indiaan viel voorover en de Bleeke Scalpeur, die

-zijn naam ook niet voor niets droeg, wilde hem van zijn haartooi

-berooven. Het kwam den jager echter voor, dat deze onbeschaafde daad

-voor een blanke, die bovendien de vader van Camilla was, niet door

-den beugel kon. Een strijd ontstond tusschen de bedaagde mannen,

-doch spoedig verscheen een nieuwe vijand ter plaatse.

-

-Een troep krijgers van den Blauwen Vos stormde toe om den hoofdman

-te wreken.

-

-Maar de redding liet niet lang op zich wachten. Een afdeeling

-Commanchen onder aanvoering van Het Stille Water, die weer kwam alsof

-hij geroepen was, zond hen in massa naar het schimmenrijk.

-

-Nu scheen alles in orde! Maar zoo iets bestaat in de wildernis

-niet. Een regiment Mexicanen naderde in woeste vaart! Om rust te nemen,

-nadat men zijn koetjes op het droge heeft gebracht, moet men niet

-naar dit--overigens gezonde en schoone--land toe gaan. Thans scheen

-alles verloren. Doch dit moet men in de wildernis niet te gauw zeggen!

-

-"Moed gehouden!" riep de jager nu, ontroerd. De geoefende woudlooper

-legde het oor tegen den grond, en zeide met de meeste zekerheid:

-

-"Op tien minuten afstand naderen honderd Texanen en 50 Sioux in volle

-vaart! Arendsneus heeft het commando."

-

-Hij sprak de waarheid! Maar nog waren de spannende gebeurtenissen

-van dezen woeligen dag niet ten einde.

-

-Een bende Apachen vervulde de lucht met hun barbaarsche oorlogskreten,

-welke een kwelling zijn voor beschaafde ooren.

-

-Een woedend gevecht volgde, waarbij de Apachen het veld moesten ruimen,

-vele dooden achterlatende, ten prooi aan scalpjager en gier... Onze

-vrienden verlieten het tooneel van zooveel lief en leed.

-

-Nadat zij zijn verdwenen, werpen wij een laatsten blik op de

-prairie... De nacht spreidt den mantel der liefde over de bloedige

-overblijfselen van dappere legerscharen. De maan gaat op en verleent

-schilderachtigheid aan een tafereel, dat zooeven nog alles behalve

-aangenaam aandeed. Wat beweegt daar? De Blauwe Vos--want hij is

-het--richt zich kreunend op. Waarheen staart het oog van dezen

-schijndoode met zooveel aandacht? Volgen wij zijn blikken, al maakt

-zijn loenschheid dit ons moeilijk.

-

-Een tweede krijger wordt door een rilling doorploegd. Het is een

-jong opperhoofd der Commanchen, die thans zijn forsch lichaam op den

-elleboog opheft. Zijn verglaasde oogen schitteren in den maneschijn

-als fosfor...

-

-De beide schijndooden van zooeven wisselen een blik vol haat, afgunst,

-verachting en bloeddorst...

-

-

-

-

-

-

-PRINSES ZOETEKAUW

-

-EEN SPROOKJE.

-

-

-Er waren eens een koning en een koningin, die een beeldschoon

-dochtertje hadden, dat Eveline heette. Nu wilde echter het ongeluk, dat

-het prinsesje één groot gebrek had; zij was zeer snoepzuchtig. Zoo kwam

-het dat men Eveline, toen zij acht jaar geworden was, nooit bij haar

-eigen naam noemde, doch dat elkeen sprak van Prinses Zoetekauw! Dit

-veroorzaakte H.H. M.M. veel verdriet.

-

-Op een avond nadat Eveline naar bed gegaan was, bespraken haar ouders

-juist de noodzakelijkheid, haar van hare fout te genezen, toen er

-gescheld werd en Antje de meid vlak daarop een kaart binnenbracht

-van den volgenden inhoud:

-

-

-    ADELGONDE,

-    FEE.

-

-    Directrice van het Herstellingsoord "Excelsior". Beveelt zich

-    beleefd aan voor het verbeteren van kinderen met onvolmaakt

-    karakter.

-

-    Billijke condities.--Ook aan huis te ontbieden.--Gezonde,

-    boschrijke streek.--Prima referentiën bij de deftigste

-    families.--Strikte geheimhouding verzekerd.

-

-    Prospectus wordt desgewenscht gratis toegezonden.

-

-

-De ouders van Eveline zagen elkaar verbaasd aan. Toen zei de koning:

-

-"Laat de juffrouw binnenkomen, Antje."

-

-De Fee trad binnen, nam den haar beleefd aangeboden stoel en glimlachte

-vriendelijk.

-

-"Mag ik u vragen, Fee," zeide Eveline's vader, "waaraan ik de eer

-van uw bezoek te danken heb?"

-

-"Zooals u wel zult vermoeden, meneer de koning," begon de Fee,

-"heeft de helaas algemeen bekende snoepzucht van uw overigens aardig

-dochtertje mijn schreden hierheen geleid."

-

-H.H. M.M. zuchtten diep.

-

-"Ik geloof namelijk," vervolgde de Fee opbeurend, "het prinsesje te

-kunnen genezen."

-

-H.H. M.M. zagen elkaar hoopvol aan.

-

-De Fee stond op en zwaaide de tooverparapluie, welke zij steeds

-bij zich droeg. In een oogenblik was de kamer vol eigenaardige

-wezens. Elfen, kabouters, hulpfeeën, enz.

-

-"Dit is mijn personeel", zeide Adelgonde. "Het staat mij met ijver en

-plichtsbetrachting bij in mijn somtijds moeielijke taak. Onze kabouters

-hebben u, zooals u zien zult, een der laarzen meegebracht van den Reus,

-die niet zelf kon binnenkomen wegens zijn reusachtigheid".

-

-Vervolgens stelde de Fee de aanwezigen één voor één aan

-H.H. M.M. voor. Nadat de hulpfeeën: de dames zuster Silentia, zuster

-Attentia, zuster Patientia en zuster Olympia hare nijging hadden

-gemaakt en minzaam door het vorstelijk echtpaar waren toegesproken,

-kwam de beurt aan de kabouters: de heeren, Jokniet, Morsniet,

-Snoepniet, Pulkniet, Kijfniet, Zeurniet en Gilniet.

-

-H.H. M.M. onderhielden zich daarop een tijdlang met elk der aanwezigen

-afzonderlijk en lieten zich hunne denkbeelden uiteenzetten. In het

-bijzonder interesseerde H. M. de Koningin zich voor het praktisch

-werk door zuster Olympia verricht. Hare Majesteit liet deze hulpfee

-haar nieuwste systeem verklaren, dat op een combinatie van nuttige

-handwerken en lichamelijke opvoeding berust, en gaf door de vragen,

-die het Haar behaagde te stellen, blijk van Haar belangstelling

-en kennis van zaken. Onderwijl leende Haar gemaal een gewillig oor

-aan de belangwekkende theorieën van den heer Jokniet over de jacht,

-een onderwerp dat den vorst buitengemeen interesseerde.

-

-"Mijn personeel", vervolgde de Fee, het woord weder opnemend,

-"bestaat uit prima werkkrachten. Ik heb de eer in het bijzonder de

-aandacht van Uwe Majesteiten te vestigen op onzen heer Snoepniet,

-sedert vele jaren bij mij werkzaam, aan wiens zorgen ik gaarne de

-behandeling van Hare K. Hoogheid wenschte te zien toevertrouwd."

-

-Eveline's ouders maakten nader kennis met dezen bekwamen en

-welwillenden kabouter. Besloten werd, dat Eveline een tijdlang

-verpleegd zou worden in het herstellingsoord "Excelsior" en aan de

-zorg van den paedagoog Snoepniet zou worden toevertrouwd.

-

-Den volgenden dag vertrok zij, alleen vergezeld van de particuliere

-hoffotografe der koningin. Haar afscheid van het koninklijk echtpaar

-was kort maar roerend.

-

-De reis was zeer voorspoedig.

-

-De ontvangst was allerhartelijkst. De jongste verpleegde, 2 1/2

-jaar oud, in behandeling voor duimzuigen, bood de hooge gast een

-ruiker aan. Het woud Excelsior wemelde van berispelijke kinderen,

-daarheen gezonden, om verpleegd te worden tot den waarlijk billijken

-prijs van f 1.- per dag, per persoon, met volledig pension (buiten de

-wasch). Meer kinderen uit één gezin gereduceerd tarief (wij citeeren

-den prospectus).

-

-De kinderen waren in ploegen verdeeld, en werkten acht uur per dag

-onder toezicht van de kabouters. De arbeid van iedere ploeg was er

-op berekend, de kinderen, die er toe behoorden, van hun bepaalde

-ondeugd te genezen. Had een kind meer dan één ondeugd, dan werkte het

-afwisselend in verschillende ploegen en dan duurde de kuur natuurlijk

-langer.

-

-Prinses Zoetekauw werkte, met nog vijf andere kinderen, onder toezicht

-van den welmeenenden, doch gestrengen afdeelingschef Snoepniet.

-

-De arbeid bestond in het proeven van taartjes, gebak, bonbons, koekjes

-enz. In den beginne lachte deze bezigheid ons prinsesje niet weinig

-toe, zooals men denken kan. Weldra werd dit echter anders.

-

-Het proeven moest namelijk zeer schielijk geschieden. Ieder kind

-moest een taartje of koekje een oogenblik proeven, en er een stukje

-afbijten, waarop het aan wie volgde werd overgereikt, enzoovoort,

-de rij langs. Met de linkerhand werd doorgegeven, met de rechter

-schreef men zijn oordeel op. De voorraad werd niet ververscht, vóór

-dat elk taartje op was. Ander voedsel kreeg deze afdeeling niet. Men

-mocht zich niet verwijderen.

-

-De taak van Snoepniet, die acht moest geven dat elk kind werkelijk

-proefde en slikte, en dat opgeschoten werd was alles behalve

-licht! Voortdurend klonk zijn stem: "Doorgeven daar! Opschieten

-daar! Slikken daar! Wie volgt! Blijven zitten daar!"

-

-Is het wonder dat Eveline en haar kornuitjes weldra een innigen afkeer

-gingen koesteren tegen alle snoeperij?

-

-Des Zondags werd niet gewerkt. De kinderen verzamelden zich op

-een heuvel tot het hooren van eenige lezingen en voordrachten. Het

-programma van de matinée was vol afwisseling. De inleidster, Tante

-Adelgonde, zette, in een welsprekend pleidooi, het doel van Excelsior

-uiteen.

-

-De fee begon met erop te wijzen dat "Excelsior" streefde naar

-hooger. Evenwel moeten wij niet slechts naar buiten maar ook naar

-binnen omhoog streven. (Applaus!) Excelsior heeft nog een vruchtbaar

-arbeidsveld voor den boeg! Wij willen dezen dag vieren als een

-mijlpaal, die den stoot geeft tot nog grooter inspanning en waarop

-wij krachtig moeten voortbouwen. Het tot nogtoe bereikte mag ons tot

-blijdschap stemmen, dit moet ons daarom nog geen reden zijn op onze

-lauweren te rusten, (gelach) doch integendeel een spoorslag om de

-handen inéén en met frisschen moed aan den ploeg te slaan! (Daverend

-applaus!) De spreekster wees verder op de noodzakelijkheid van

-propaganda en gaf vervolgens het woord aan de ijverige secretaresse,

-de hulpfee Patientia, die het jaarverslag uitbracht.

-

-De volgende spreker was de heer Jokniet, die de toehoorders tot tranen

-wist te roeren, terwijl hij op zijn overtuigende wijze alle jokkernij

-aanviel en daarop mededeelingen deed omtrent een bezoek door hem,

-in opdracht van Excelsior, gebracht aan den Ooievaar.

-

-Spreker werd door den voorkomenden patriarch met de grootste

-welwillendheid ontvangen.

-

-Het gesprek kwam, na eenige inleidende beleefdheden, natuurlijk

-spoedig op het vraagstuk der moeilijke kindervragen.

-

-De Ooievaar was overtuigd namens zijne geest- en bloedverwanten te

-spreken, wanneer hij ten stelligste ontkende, dat zijn fractie nu

-of ooit eenige medewerking bij de geboorte der menschenkinderen zou

-hebben verleend! Hij brandmerkte dit gerucht als een bloot verzinsel,

-hij wilde niet zeggen een unfaire verdachtmaking van een deel der

-pers. Sommige groepen, meende de vriendelijke gastheer, trachten uit

-bedenkelijke zucht om de verantwoordelijkheid van zich af te schuiven,

-zijn fractie aansprakelijk te stellen voor de tegenwoordige crisis.

-

-Op de vraag van spreker wat zijn opinie was aangaande eerlijke

-antwoorden op kindervragen, achtte de Ooievaar het een dringende

-plicht zich met de meeste omzichtigheid te uiten, zoolang het program

-van zijn groep nog niet definitief was vastgesteld. Slechts geloofde

-hij verantwoord te zijn, wanneer hij als zijn vaste overtuiging te

-kennen gaf dat de tijd thans nog niet rijp was voor de oplossing van

-het verwante probleem: wie er het eerst was, de kip of het ei. Een

-brochure van zijn vleugel over dit onderwerp is overigens ter perse.

-

-Terugkomende op de eerste vraag, verzekerde de ooievaar nog eens ten

-stelligste, dat voor deze geruchten elke grond ontbrak. Er bestaat

-volkomen overeenstemming in den boezem mijner groep, verzekerde hij.

-

-Ware het mogelijk de geboorte van kikkers te bevorderen, hij en zijne

-vrienden zouden gewis niet werkeloos blijven. Nog vestigde hij er

-onze aandacht op, dat geen enkel ooievaar de bevoegdheid bezit tot

-het verleenen van medische hulp, en geen enkele ooiemoer diploma

-voor vroedvrouw.

-

-Nadat dit onderhoud tot des heeren Jokniets bevrediging geëindigd was,

-wenschte deze zich nog naar een niet minder bevoegde persoonlijkheid

-te begeven, om diens oordeel te vernemen over een andere hardnekkige

-legende, volgens welke deze zelf, zekere St. Nicolaas, nog altijd

-op den 5en December (den avond vóór zijn geboortedag) geschenken en

-straffen zou uitdeelen om op verouderd-paedagogische wijze het gedrag

-van het kind te beïnvloeden.

-

-Deze poging mocht evenwel niet met hetzelfde succes worden

-bekroond. Noch het adresboek van Spanje, noch de ijverige nasporingen

-der politie konden het verblijf van den z.g. Sint aan het licht

-brengen. Hoogst waarschijnlijk heeft men in dit geval met een

-oplichter te doen, die misbruik maakt van den goeden naam des lang

-overleden bisschops, om het kinderpubliek beloften en concessies af

-te persen. Men zij gewaarschuwd!

-

-Niet minder bijval oogstte de heer Morsniet met zijn vurige bestrijding

-der morsgewoonte. De heer Snoepniet, die op aanschouwelijke wijze een

-bedorven maag schilderde, vond eveneens een uitbundig onthaal. Met

-groote belangstelling volgden de aanwezigen de voordracht van den heer

-Pulkniet, over het neuspeuteren, met lichtbeelden. De zon had hierbij

-hare belangelooze medewerking verleend door zoolang te verdwijnen. Niet

-minder toonde het publiek zich ingenomen met de belangwekkende rede

-van den heer Kijfniet, die het kijven op zijn bekende krachtige wijze

-bestreed. De heer Zeurniet zeide over het zeuren kort te zullen

-zijn en voegde, in een bondig betoog van slechts enkele uren, de

-daad bij het woord. De heer Zeurniet koos tot thema een vers, dat,

-naar zijn meening zeer ten onrechte in bepaalde kringen van kinderen

-en opvoeders een zekere mate van populariteit genoot.

-

-Spreker begon met de voorlezing van dit vers, een noodzakelijke

-inleiding waarmee hij het geduld der vergadering tot zijn spijt een

-weinig op de proef zou moeten stellen:

-

-

-    Dit is de sleutel van den Bibelbontschen berg

-    Op dien Bibelbontschen berg

-    Wonen Bibelbontsche menschen

-    En die Bibelbontsche menschen

-    Hebben Bibelbontsche kinderen

-    En die Bibelbontsche kinderen

-    Eten Bibelbontsche pap

-    Met een Bibelbontschen lepel

-    Uit een Bibelbontsche nap.

-

-

-Spreker wilde zijne bedenkingen tegen dit vers neerleggen in een

-reeks vragen:

-

-

-    1. Schijnt het niet vreemd dat men een sleutel noodig zou hebben

-       inplaats van b.v. een alpenstok om een berg te bestijgen?

-    2. Acht gij de herhaling van dat woord Bibelbontsch in elken regel,

-       bij menschen, kinderen, pap, lepel en nap, niet overbodig?

-    3. Houdt gij met mij het woord Bibelbontsch niet voor een

-       klankwoord zonder aardrijkskundige beteekenis, en de gansche

-       omslachtige mededeeling derhalve voor waardeloos en

-       nonsensikaal?

-    4. Is in dit vers, waarin toch van zekere pap wordt gewag gemaakt,

-       niet een belangrijke leerstof verwaarloosd, daar niet vermeld

-       wordt, uit welke bestanddeelen dit voedsel bestaat?

-

-

-Spreker beantwoordde al deze vragen bevestigend, en achtte,

-resumeerende, dit vers:

-

-

-    a. onzinnig,

-    b. vol herhalingen, dus zeurig,

-    c. onwetenschappelijk,

-    d. ongeschikt,

-

-

-conclusies welke hij in een heldere detailcritiek nader toelichtte.

-

-Het viel te betreuren, dat de beschaafde causerie van den heer Gilniet,

-over het gillen, onverstaanbaar was.

-

-Dit feit gaf aanleiding tot een INCIDENT.

-

-De heer Kijfniet vroeg aan de voorzitster of het niet mogelijk was een

-leerstoel voor methodisch spreken in te stellen. De heer Gilniet zegt,

-dit als een insinuatie te beschouwen.

-

-Geroep: "Wien de schoen past trekt hem aan!"

-

-De heer Gilniet: "Ik eisch een onderzoek!"

-

-De voorzitster zegt dit toe. Het incident wordt gesloten.

-

-Na de pauze zongen de hulpfeeën eenige paedagogische liederen. Het

-mooist werd gevonden--ongetwijfeld wegens de opwekkende melodie en

-de sympathieke strekking--het:

-

-

-    Excelsior-lied,

-

-

-waarvan het refrein door alle aanwezigen werd medegezongen op de

-wijze van het Sequah-lied.

-

-

-    Heb je slechte zeden,

-      Ben je zenuwziek, Boem!

-    Richt tot ons je schreden

-      Hier genees je kwiek! Boem!

-

-

-(tot de fee)

-

-

-    Tante Adelgonde

-      Lieve beste Fee

-    Zij zijn vol van zonden

-      Red ze s. v. p.!

-

-

-Refrein:

-

-

-    Kom tot ons, kom tot ons

-            Boem, boem, boem!

-    Zie naar ons, zie naar ons

-            Boem, boem, boem!

-    Hoor naar ons, hoor naar ons!

-            Boem, boem, boem!

-    Streef met ons, streef met ons

-            Boem, boem, boem!

-

-

-(tot de kabouters)

-

-

-    Jokniet, Morsniet, Snoepniet

-      Help haar in haar taak, Boem!

-    Pulk-, Kijf-, Zeur- en Gilniet

-      Steun de goede zaak, Boem!

-

-

-(tot de kinderen)

-

-

-    Kind je moet maar leeren

-      In Excelsior

-    En wij garandeeren

-      Dat je beter wor!

-

-

-Refrein: Kom, enz.

-

-

-    Ja, vandaag of morgen

-      Ben je al hersteld, Boem!

-    Dank zij onze zorgen

-      En dat schijntje geld, Boem!

-    Help ons aan klandisie

-      Maak 't adres bekend!

-    Dan is de provisie

-      1 1/2%.

-

-

-Refrein: Kom, enz.

-

-

-Aan het applaus scheen geen einde te zullen komen!

-

-De Fee Adelgonde dankte hierop de aanwezigen voor de trouwe opkomst

-en besloot met een opwekking tot allen om ieder in zijn kring het

-goede doel te bevorderen.

-

-Geen wonder dat onze Eveline in deze omgeving spoedig genas. Drie

-weken later kon zij als hersteld worden ontslagen. Tot groote vreugde

-harer ouders verloor zij den bijnaam van

-

-

-                           Prinses Zoetekauw.

-

-

-

-

-

-

-DE KUS

-

-TENDENZ-ROMAN

-

-

-"Mag ik het Rijksmuseum van u hebben, conducteur?"

-

-"Zeker, meneer!"

-

-De conducteur van lijn 10 schelde. De bestuurder remde.

-

-De jonge dr. Hendrik van Bree, grijs deukhoedje, bruine covercoat,

-stapte uit, nog vóór de wagen geheel stopte, liep enkele passen met

-de alweer doorrijdende tram mee, nam toen bijna onmerkbaar zijn draai

-en betrad met energieke schreden de brug tusschen Weteringschans en

-Stadhouderskade. Hij liep onder het Museum door, de Jan Luykenstraat

-in, en was in de Van Baerlestraat.

-

-"Alweer," mompelde hij opeens in de P. C. "Zal deze verderfelijke

-gewoonte dan nooit uitgeroeid worden? Moeten de bacteriën steeds

-verder worden verspreid?" Hij zette de tanden op elkaar.

-

-"Ik zal mijn leven wijden aan de bestrijding van dit kwaad."

-

-

-

-

-II.

-

-Dr. Hendrik van Bree, de nieuwe arts, stond voor het raam van zijn

-vriendelijk huisje, Brinklaan 12, waarvan zijn voorganger hem de huur

-had overgedaan. "Maatje" zat bij de tafel en stopte zijn kousen. Zij

-wilde dit werk aan niemand overlaten--waren het niet de kousen van

-haar Hendrik?

-

-Op eens sprong de jonge medicus op. Bezorgd, hoofdschuddend zag

-"maatje" hem na.

-

-Bij het hek namen een boereknecht en zijn meisje afscheid, en kusten

-elkaar, niet ééns, maar herhaaldelijk. Hendrik trad op hen toe, groette

-vriendelijk, en bracht hun, in gematigde termen, het onhygiënische

-van hun daad onder de oogen. De man grinnikte, het meisje bloosde,

-maar ze eindigden met mopperend heen te gaan.

-

-Toen de jonge dokter dien avond de brug over liep, hoorde hij van

-alle kanten gemompel.

-

-"We meugen onze maid niet soene, saat-ie!"

-

-"Wat goat 't zoan an?"

-

-"Wie het 't ooit zoo op de vieul heure speule?"

-

-"Wat 'n mal meroakel! Laat ie van 't durp weggoan!"

-

-Toen hij terug ging, stond er een groep opgeschoten kerels klaar,

-dreigend.

-

-"Doar het je die bemoeial!"

-

-"Loat ie zich met z'n aige soake bemoeie!"

-

-Een steen vloog, en nog één. Zijn hoed werd geraakt, en viel af. Hij

-raapte hem kalm op. Er vlogen meer steenen. Met een gat in zijn hoofd

-kwam Hendrik thuis!

-

-

-

-

-III.

-

-Een jong meisje had van het balcon bij burgemeester Vink den aanval

-met verontwaardiging aangezien. Het was Bertha Vink. Sympathie leidt

-tot liefde.... en verloving.

-

-

-

-De eerste dagen van zaligheid waren voorbij.

-

-Toch was het alsof er in Bertha iets onrustigs was gekomen. Eerst zag

-hij het niet; haar handdruk was warm en stevig als altijd, haar lach

-even teeder.

-

-Maar wat was er in haar oogen dat hem soms bevreesd maakte, dat alles

-niet was zooals het zijn moest?

-

-En op een goeden dag zeide zij het aan "maatje." De oude mevrouw

-zuchtte; het verraste haar niet.

-

-Dien avond brak zij het nieuws aan haar zoon.

-

-Bertha was niet sterk genoeg gebleken in den strijd.

-

-Hendrik begreep. Hij waagde nog een laatste poging. Hij schreef een

-brief vol liefde en teederheid, maar ook vol vastheid. "Je moet kiezen

-tusschen mij en de bacteriën," schreef hij. "Hoe lief ik je ook heb,

-ik kan mijn beginsel niet verzaken, om geen ziektekiemen over te

-brengen als de hond en de vlieg." Hij deed zelf den brief op de bus.

-

-Hij wachtte. Eén dag, twee, drie dagen. Er kwam geen antwoord.

-

-Hij was vrij. Om den strijd te strijden dien hij gekozen had. Om zijn

-eenzamen, moeizamen weg te gaan.

-

-

-

-

-

-

-INHOUD

-

-

-                                                      Blz.

-    Van Gigio en Famulus. Romeinsche roman              5

-    De Vondeling. Historische roman                    16

-    Cora Mirelli. Een verhaal van wereldlijke macht    41

-    Jack Simpel. Een zeevaartkundige vertelling        51

-    Roodhuid en Bleekgezicht. Indiaansche novelle      68

-    Prinses Zoetekauw. Een sprookje                    81

-    De Kus. Tendenz-roman                              92

-

-

-

-

-

-

-AANTEEKENINGEN

-

-

-[1] De latere Lodewijk XVIII.

-

-[2] Deze woorden van Pichegru zijn historisch.

-

-

-

-

-

-

-End of the Project Gutenberg EBook of Parodieën, by Cornelis Veth

-

-*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK PARODIEËN ***

-

-***** This file should be named 47442-0.txt or 47442-0.zip *****

-This and all associated files of various formats will be found in:

-        http://www.gutenberg.org/4/7/4/4/47442/

-

-Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed

-Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project

-Gutenberg.

-

-

-Updated editions will replace the previous one--the old editions

-will be renamed.

-

-Creating the works from public domain print editions means that no

-one owns a United States copyright in these works, so the Foundation

-(and you!) can copy and distribute it in the United States without

-permission and without paying copyright royalties.  Special rules,

-set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to

-copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to

-protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project

-Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you

-charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you

-do not charge anything for copies of this eBook, complying with the

-rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose

-such as creation of derivative works, reports, performances and

-research.  They may be modified and printed and given away--you may do

-practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is

-subject to the trademark license, especially commercial

-redistribution.

-

-

-

-*** START: FULL LICENSE ***

-

-THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE

-PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK

-

-To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free

-distribution of electronic works, by using or distributing this work

-(or any other work associated in any way with the phrase "Project

-Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project

-Gutenberg-tm License available with this file or online at

-  www.gutenberg.org/license.

-

-

-Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm

-electronic works

-

-1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm

-electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to

-and accept all the terms of this license and intellectual property

-(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all

-the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy

-all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.

-If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project

-Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the

-terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or

-entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.

-

-1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be

-used on or associated in any way with an electronic work by people who

-agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few

-things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works

-even without complying with the full terms of this agreement.  See

-paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project

-Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement

-and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic

-works.  See paragraph 1.E below.

-

-1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"

-or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project

-Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the

-collection are in the public domain in the United States.  If an

-individual work is in the public domain in the United States and you are

-located in the United States, we do not claim a right to prevent you from

-copying, distributing, performing, displaying or creating derivative

-works based on the work as long as all references to Project Gutenberg

-are removed.  Of course, we hope that you will support the Project

-Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by

-freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of

-this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with

-the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by

-keeping this work in the same format with its attached full Project

-Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.

-

-1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern

-what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in

-a constant state of change.  If you are outside the United States, check

-the laws of your country in addition to the terms of this agreement

-before downloading, copying, displaying, performing, distributing or

-creating derivative works based on this work or any other Project

-Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning

-the copyright status of any work in any country outside the United

-States.

-

-1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:

-

-1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate

-access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently

-whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the

-phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project

-Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,

-copied or distributed:

-

-This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with

-almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or

-re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included

-with this eBook or online at www.gutenberg.org

-

-1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived

-from the public domain (does not contain a notice indicating that it is

-posted with permission of the copyright holder), the work can be copied

-and distributed to anyone in the United States without paying any fees

-or charges.  If you are redistributing or providing access to a work

-with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the

-work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1

-through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the

-Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or

-1.E.9.

-

-1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted

-with the permission of the copyright holder, your use and distribution

-must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional

-terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked

-to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the

-permission of the copyright holder found at the beginning of this work.

-

-1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm

-License terms from this work, or any files containing a part of this

-work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.

-

-1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this

-electronic work, or any part of this electronic work, without

-prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with

-active links or immediate access to the full terms of the Project

-Gutenberg-tm License.

-

-1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,

-compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any

-word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or

-distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than

-"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version

-posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),

-you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a

-copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon

-request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other

-form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm

-License as specified in paragraph 1.E.1.

-

-1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,

-performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works

-unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.

-

-1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing

-access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided

-that

-

-- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from

-     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method

-     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is

-     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he

-     has agreed to donate royalties under this paragraph to the

-     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments

-     must be paid within 60 days following each date on which you

-     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax

-     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and

-     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the

-     address specified in Section 4, "Information about donations to

-     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."

-

-- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies

-     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he

-     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm

-     License.  You must require such a user to return or

-     destroy all copies of the works possessed in a physical medium

-     and discontinue all use of and all access to other copies of

-     Project Gutenberg-tm works.

-

-- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any

-     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the

-     electronic work is discovered and reported to you within 90 days

-     of receipt of the work.

-

-- You comply with all other terms of this agreement for free

-     distribution of Project Gutenberg-tm works.

-

-1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm

-electronic work or group of works on different terms than are set

-forth in this agreement, you must obtain permission in writing from

-both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael

-Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the

-Foundation as set forth in Section 3 below.

-

-1.F.

-

-1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable

-effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread

-public domain works in creating the Project Gutenberg-tm

-collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic

-works, and the medium on which they may be stored, may contain

-"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or

-corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual

-property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a

-computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by

-your equipment.

-

-1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right

-of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project

-Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project

-Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project

-Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all

-liability to you for damages, costs and expenses, including legal

-fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT

-LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE

-PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE

-TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE

-LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR

-INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH

-DAMAGE.

-

-1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a

-defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can

-receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a

-written explanation to the person you received the work from.  If you

-received the work on a physical medium, you must return the medium with

-your written explanation.  The person or entity that provided you with

-the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a

-refund.  If you received the work electronically, the person or entity

-providing it to you may choose to give you a second opportunity to

-receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy

-is also defective, you may demand a refund in writing without further

-opportunities to fix the problem.

-

-1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth

-in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO OTHER

-WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO

-WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.

-

-1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied

-warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.

-If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the

-law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be

-interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by

-the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any

-provision of this agreement shall not void the remaining provisions.

-

-1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the

-trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone

-providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance

-with this agreement, and any volunteers associated with the production,

-promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,

-harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,

-that arise directly or indirectly from any of the following which you do

-or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm

-work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any

-Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.

-

-

-Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm

-

-Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of

-electronic works in formats readable by the widest variety of computers

-including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists

-because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from

-people in all walks of life.

-

-Volunteers and financial support to provide volunteers with the

-assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's

-goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will

-remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project

-Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure

-and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.

-To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation

-and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4

-and the Foundation information page at www.gutenberg.org

-

-

-Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive

-Foundation

-

-The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit

-501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the

-state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal

-Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification

-number is 64-6221541.  Contributions to the Project Gutenberg

-Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent

-permitted by U.S. federal laws and your state's laws.

-

-The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.

-Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered

-throughout numerous locations.  Its business office is located at 809

-North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887.  Email

-contact links and up to date contact information can be found at the

-Foundation's web site and official page at www.gutenberg.org/contact

-

-For additional contact information:

-     Dr. Gregory B. Newby

-     Chief Executive and Director

-     gbnewby@pglaf.org

-

-Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg

-Literary Archive Foundation

-

-Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide

-spread public support and donations to carry out its mission of

-increasing the number of public domain and licensed works that can be

-freely distributed in machine readable form accessible by the widest

-array of equipment including outdated equipment.  Many small donations

-($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt

-status with the IRS.

-

-The Foundation is committed to complying with the laws regulating

-charities and charitable donations in all 50 states of the United

-States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a

-considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up

-with these requirements.  We do not solicit donations in locations

-where we have not received written confirmation of compliance.  To

-SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any

-particular state visit www.gutenberg.org/donate

-

-While we cannot and do not solicit contributions from states where we

-have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition

-against accepting unsolicited donations from donors in such states who

-approach us with offers to donate.

-

-International donations are gratefully accepted, but we cannot make

-any statements concerning tax treatment of donations received from

-outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.

-

-Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation

-methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other

-ways including checks, online payments and credit card donations.

-To donate, please visit:  www.gutenberg.org/donate

-

-

-Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic

-works.

-

-Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm

-concept of a library of electronic works that could be freely shared

-with anyone.  For forty years, he produced and distributed Project

-Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.

-

-Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed

-editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.

-unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily

-keep eBooks in compliance with any particular paper edition.

-

-Most people start at our Web site which has the main PG search facility:

-

-     www.gutenberg.org

-

-This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,

-including how to make donations to the Project Gutenberg Literary

-Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to

-subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.

+*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 47442 ***
+
+                               PARODIEËN
+
+                                  DOOR
+                             CORNELIS VETH
+
+
+                              EERSTE REEKS
+
+
+                               AMSTERDAM
+                   UITGEVERS-MAATSCHAPPIJ "ELSEVIER"
+                                  1918
+
+
+
+
+
+
+VAN GIGIO EN FAMULUS
+
+ROMEINSCHE ROMAN
+
+
+Het was dien morgen een ochtend van ideale schoonheid en atmosfeer. De
+keizerlijke Villa lijnde zich uit als een droom van marmor, als
+een eindeloos uitgemeten stuk groen biljartlaken spreiddede zich het
+grasveld, als een architecturale fabula volgden portico's op portico's,
+schakelden nymfea zich aan nymfea, ronddeden zich de immense exedra
+als cathedra voor pedagogen van titanen.
+
+Langs den oever van de rivier, die zich strekte als een eindeloos
+uitgeplette reep blik, op het strand dat naar de zon duiddede als
+een lange vieil-or-kleurig-gehandschoende voorvinger, promeneerden de
+matronae in stola en palla, de meritrices in palla en stola, stroomden
+zij uit de Thermen, nog na-boudeerend over de duurte van de tesserae,
+die zij betaald hadden aan de ostiari, en de patriciërs, nog mopperend
+over de foia die zij volgens de mos hadden moeten aanbieden aan de
+capsarii in het frigidarium of het nog prijziger tepidarium, waar
+zij hun corpus hadden gebaad en geodorificeerd. Hier ontmoetteden de
+jonge Aanzienlijken de matronae en de virginae, groetteden hoffelijk,
+wisselden met geëffaceerde galanterie of geaffineerde venijnigheid
+epigrammen, tot de slik van een carpenta met één of twee paarden hen
+bespattede, zoodat zij haastig scheiddeden en zich voortspoeddeden,
+anathema's van vernuftig-stekelige vinding werpend naar de menners,
+welke hiervan, hooggezeten, niets vermoeddeden. Daartusschen
+scharrelden de straatjongens, etende hun oliebollen, buitelende over
+hun caput, of elkaar slaande op hun tabernaculum, hun testimonium, hun
+tonitrus, hun fulmen of wel hun animus. De vermetelsten verstoutteden
+zich wel eens achter den rug van de Aanzienlijken een langen naso te
+trekken, of de lingua uit te steken. Bij afwisseling bestookten zij
+elkaar met sputum of zelfs faecaliën.
+
+Over de blik-blanke rivier gleed een navicula, in voorname
+wiegeling. In dat bootje, geroeid door Ethiopische zwarte slaven,
+zaten twee Aanzienlijken, en onderhielden zich, hoffelijk, in kunstvol
+geciseleerd Latijnsch.
+
+De één was een vijftiger, treffend aristocratisch, met artificieel
+klein geknepen mond, een kale calva en donkere oogen, verborgen
+achter groote lunettae, in onberispelijk Romeinsch avondtoilet
+gehuld. Hij sprak met kalme hooge stemme het zoetklinkende accent der
+residentie. De ander was een godschoone knaap, met slanke, als broze
+leden, fijn, doch athletisch, een roomkleurig teint en een heerlijken,
+fraai bewerkten haardos.
+
+"Waart gij bij den Augustus, Edele Gigio?" vraagde de laatste.
+
+"Ja" antwoorddede de ander met elaboraten glimlach.
+
+"Hoe was de Salutatio?"
+
+"Quatio."
+
+Beiden zwegen. Er liepen gouden glansen over de zweetdruipende
+zwartheid van de slaven, als verguld ebbenhout glommen zij soms in
+den Sol.
+
+De beide Aanzienlijken leunden, nauwelijks genietend hun mollige
+kussens, peinzend over het factice leven.
+
+De stad was blank onder blauwe lucht.
+
+Gigio droomde. De welverzorgde hand met slechts enkele, niet overdreven
+bejuweelde ringen, rusttede op den rand van het bootje, het schuim
+dat zich daarlangs afteekende, zachtkens fijnknijpend.
+
+Hij droomde van en over zich zelf en anderen, van goden en keizers
+en dichters en hetaeren. Hij bevond zich op den weg der vreugde en
+richttede zich vol majesteit op, want vóór hem rees een berg van
+licht. Over lichtende drempels trad hij in extase, God en Goden,
+maar ook kleine zielen en comedianten voorbijgaand en bereikte, langs
+lijnen van geleidelijkheid, Babel. De hooge troeven uitspelend van een
+stille kracht die geen illusie was, overwon hij zijn noodlot. Het was
+een metamorfose zijner psyche. Een lent van vaerzen zong in hem. Het
+was of de wereldvrede gekomen was. En Fidessa waarde rond, orchideeën
+in het hair, een kluwen in de hand. "Wil is winde!" bad zij. Heracles,
+hoffelijk, strekte reeds de hand uit. Maar Dionysos was den ongelukkige
+voor. Op eens hadden zij de gestalten van oude menschen aangenomen, van
+dingen die voorbijgaan, van reisimpressies. Doch daar was Eline. Zij
+was jong gebleven ....
+
+Het donkerde. De bonte menigte op de promenada was henen. Alles was
+stil. Alleen vedelden fel de krekels, die rekels.
+
+Plotseling woei ziltere bries.
+
+Gigio sloeg de oogen op. Zij rustteden met welgevallen op zijn
+godschoonen metgezel. De jongeling beantwoorddede zijn gefaneerden
+glimlach.
+
+"Wat peinst gij, lieve vriend?" vraagde Famulus, ter onderscheiding
+van zijn beroemden bloedverwant, den arbiter elegantiarum, de jongere
+genaamd.
+
+"Famulus," antwoorddede Gigio, en zijn oogen, half gesloten, blikten
+met gesupprimeerde flonkering van weemoed op den jongeling, terwijl
+zijn vingers in distractie een vlok felwitten schuim verknepen. "Ik
+weet het nauwelijks. Van de jaren die vlieden, ... van de boeken,
+die nog komende zijn ... van den bijval der menigte ... van het
+cameleontische verleden ... van roode dorpen onder grauwe lucht... van
+schoone woorden en booze moorden ... van romantiek in antiek ... van
+antiek in romantiek ... van den Paljasso in het Palazzo ... Endymion
+... van het obscene, maar ongemeene ... Sappho ...
+
+"Van nieuwe titels?" vraagde Famulus belangstellend.
+
+Gigio antwoorddede niet.
+
+De slaven ziegezaagden met hunne roeiriemen.
+
+Donker de rivier, en dieper, lichter de lucht en hooger, het lichtst
+de heuvelen... Alleen geeuwden helsch de meeuwen.
+
+Wiegewagend wigde het bootje door de golven.
+
+"Dat is wel mooi!" wees Gigio.
+
+"En wel groot hé... ?"
+
+"Héél groot alles...!"
+
+"Mooi...!"
+
+"En óf!"
+
+"Maar niet te groot?"
+
+"Beslist niet!"
+
+"Niet te mooi ook?"
+
+"Kan niet bestaan!"
+
+"Heb je honger?"
+
+"Of ik honger heb?"
+
+"Ja!"
+
+"Ja en neen!"
+
+"Lekkere honger?"
+
+"Juist."
+
+"Lig je goed?"
+
+"Zalig."
+
+"We zijn er haast."
+
+"Ben je daar blij om?"
+
+"Ja en neen."
+
+"Hoezoo?"
+
+"Blij om het maal, niet blij om het heerlijke liggen."
+
+"Heu daar, wij zijn er!" sprak Gigio nu.
+
+De slaven hielden. De beide Aanzienlijken strekten de knieën,
+ontspanden de kuiten, rekten de armen en de kaakspieren lang en
+behagelijk, met geprolongeerde keelgeluiden. Zij stonden op hun
+pedes posteriores. En Gigio wuifde den slaven een gebaar, dat zij
+zouden wachten.
+
+Aan de trappen eener exedra, door den cubicularius geleid, verscheen
+de serenissima.
+
+Groot, donker van haar en van oogen, in koker-enge stola, de nauwe
+palla omgietende het lichaam, de zona, gordel die de borst omgaf,
+breed. Zij zelf een weinig crassa: strak spande de stola...
+
+Gigio waardeerde de serenissima, hield van haar habitus.
+
+Was zij niet zijn vriendin? Had hij haar niet in de ziel gelezen? Hield
+zij niet, als hij, van fraaie woorden, van het artificieele, het
+geëffaceerde, het gefaneerde, het geaffineerde, van hoffelijkheid,
+van reverentia en révérences, van elaborate epigrammen, van tea's
+en petits-fours?
+
+Was zij daarom niet zijn vriendin?
+
+"Gegroet, edele Gigio, gegroet, lieve vriend Famulus, Vale," sprak
+de serenissima.
+
+Hoffelijk bogen de beide Aanzienlijken en kusten de hand die flonkerde
+van robijnen.
+
+De cubicularius boog slechts.
+
+Men ging naar binnen. De Serenissima nam Gigio bij de hand. Famulus
+volgde. Hem volgde de cubicularius op eenigen afstand.
+
+Men vlijde zich op de rustbanken.
+
+Op een wenk der Serenissima verwijderde zich, onhoorbaar, de
+cubicularius.
+
+"Het verschaft mij hooge eere dat gij, edele vrienden, wilt komen
+aanliggen aan mijn nederige tabula", zeide de gastvrouwe, terwijl
+zij met eigen hand drie glazen goud-fonkelende oude clara inschonk.
+
+"Onzer is de eere!" zeide Gigio buigend. Hij hief het glas.
+
+"Nostrorum Sanitas!" sprak hij.
+
+"Idem!" beaamden de beide anderen. Zij klonken.
+
+Een vrijgelatene, strak-correct, pink op de naad van de tunica,
+verscheen.
+
+"Serenissima est servita!" sprak hij.
+
+Men legde zich om den disch. Slaven slopen onhoorbaar met de gerechten
+aan. Men at een gans, gekookt op de Romeinsche wijze, in een saus,
+samengesteld uit peper, coriander, muntkruid, ansjovis en olie. Vooraf
+ging de calucacabia of Romeinsche soep, waarin kaas, pijnappels, azijn,
+honig, eieren, komkommers, uien en kippenlevers gemengd zijn. Men
+deed zich nog te goed aan andere spijzen, allen toebereid met min of
+meer olie en honig.
+
+"Hoe smaakt het?" zeide de Serenissima.
+
+"Goed," zeide Gigio.
+
+"En u, Famulus?"
+
+"Goed."
+
+De schoone knaap at veel, te veel. Gigio weinig. De Serenissima,
+gewoon. Zij sprak veel, Gigio weinig, de schoone jongeling in het
+geheel niet.
+
+Want aldoor at en vrat, de knappe fat.
+
+De conversatie begon tegen het dessert, dat bestond uit geroosterd
+papaverzaad met honig, aan te wakkeren, maar de Serenissima moest wel
+opmerken, dat Gigio al minder sprak en al minder eetlust had. Slechts
+de wijn, de zacht gouden Syciliër, uit den eigen wijngaard der
+gastvrouw, werd door hem gewaardeerd.
+
+"Gij zijt stil, lieve vriend Gigio," zeide de Serenissima eindelijk,
+het hoofd rustend op de sculpturale armen.
+
+Gigio schuddede zich wakker.
+
+"Ja," zeide hij, "de Augustus ...." Hij voltooide den zin niet.
+
+De vrijgelatene trad ongeroepen binnen, doodsbleek.
+
+"Wat is er?" vraagde de Serenissima.
+
+"De Augustus, Titianus ...."
+
+"Heu," riep Gigio uit, "wat is er van den Augustus?"
+
+"Is vermoord!"
+
+Allen zwegen. Slechts knapte krak, het krappe stola-pak. De godschoone
+knaap maakte den gordel losser.
+
+Buiten was het volk saamgeloopen. De mare had zich door de stad
+verspreid.
+
+Men riep het elkaar toe:
+
+"De Augustus is dood!"
+
+"Is de Augustus dood?"
+
+"Ja, de Augustus is dood!"
+
+"Hij werd vermoord!"
+
+"Wee, hij werd vermoord!"
+
+"Vermoord?"
+
+"Vermoord!"
+
+De lucht, azuur, strekte ongevoelig boven de ontroerde menigte.
+
+"Door wien is hij vermoord?"
+
+"Door een tribuun."
+
+"Neen, door een vrijgelatene."
+
+"Nietwaar, door een tribuun!"
+
+Men was het er niet over eens.
+
+Uit de ramen, halver lijve, lagen wijven met hun vijven, te kijven:
+
+"Ik zeg, dat het een tribuun was!"
+
+"Ik zeg: een aedile."
+
+"Nu nog mooier: een officier!"
+
+"Och, kom, een officier!"
+
+Er kwam nog een oude vrouw bij.
+
+Het gesprek werd vreedzamer.
+
+Nu gingen, met haar zessen, die oude besten aan 't kletsen.
+
+Langzamerhand voldeed het haar niet meer, uit het raam te roepen.
+
+Zij kwamen naar buiten, op de via.
+
+De lucht was vol rumoer van stemmen. In de eetzaal der Serenissima
+was het stil.
+
+Gigio peinsde. De gastvrouwe deed haar siësta.
+
+Alleen schrokte en slokte, de godlijk goudgelokte.
+
+Buiten bleef men roepen:
+
+"De Augustus is vermoord!..."
+
+"Titianus regeert niet meer!"
+
+"De Caesar, Antoninus is nu de Augustus!"
+
+"Ja, hij is nu de Augustus."
+
+"Wie vermoordde Titianus?"
+
+"Een vrijgelatene Beneventus vermoordde den Augustus!"
+
+"Hem doodden de aedilen!"
+
+"Ja, de aedilen doodden den moordenaar!"
+
+Gigio schonk zich nog eens in. Hij peinsde. Hij zag den Augustus,
+dien morgen, boos, achterdochtig, de salutatio opheffen. Hij zag
+hem liggen, in zijn weelderig paleis, aan den disch, de oogen wild,
+den lach pervers, zinnend op nieuwe genietingen, woester, wreeder dan
+de vorige. Hij zag een vrijgelatene naar voren komen en steken met
+den dolk; bloed, geen gouden bloed, maar purperen keizersbloed spoot
+uit de wonde. De Caesar was een cadaver. De artsen stroomden toe,
+wijze mannen, vol occulte wetenschap. Zij schuddeden het hoofd.
+
+"Hij is mortibus," sprak de een. "Hij is ad patres," sprak de
+ander. Zij bedoelden hetzelfde.
+
+Gigio zuchtte. Zóó is het leven: een Augustus sterft, een andere
+Augustus volgt hem op. En zóó is het leven: men schenkt zich nog eens
+in en denkt eraan, wat men bij de ludi funebres dragen zal.
+
+Gigio keek om zich.
+
+De godmooie jonkman lag voor miraculum.
+
+De Serenissima had de zale verlaten. Gigio stond op en naderde
+het venster. De oude wijven, dik en dun, tanig en purper, kaal en
+ruig, bespraken nog den casus. De lucht koepelde staalblauw over de
+puntige olijfgroene cypressen. De rivier kronkelde als een zweep en
+glinsterglom in het zilveren licht der maan. In de verte glansden,
+als oud goud, de bezweete huiden zijner zwarte slaven, wachtend bij
+het bootje. Overal heerschte silentium.
+
+Alleen kwebbelden schel de heksen.
+
+
+
+
+
+
+DE VONDELING
+
+HISTORISCHE ROMAN
+
+
+HOOFDSTUK I
+
+                                  "Maar wie telt mijner tranental?"
+
+                                                                 Borger.
+
+
+In één der volkrijkste wijken van Parijs, den Faubourg Saint Antoine,
+bewogen zich op eenen guren Novembermorgen in den jare 1793 twee
+eenzame voetgangers, wier uiterlijk voorkomen op eene drokkere ure
+voorzeker de algemeene aandacht op zich zoude hebben gevestigd.
+
+"Voort! Voort!"
+
+De best, welke deze rauwe woorden meer tierde dan sprak, meer krijschte
+dan zeide, mocht ongeveer honderd zomers tellen, edoch meer dan de
+jaren hadden de nijd, de booze luim, de gram bovenal deze gestalte
+gebogen, dit gelaat doorploegd; zij duwde eenen in lompen gehulden
+knaap vóór zich uit, maar hoe onzacht!--porde hem met een ijzeren
+haak, het werktuig der voddenrapers, tusschen de schouderbladen,
+trok hem--alsof dit alles nog niet genoeg ware om den onwilligste--en
+deze knaap scheen niet zoozeer onwillig als moede, niet zoozeer lui
+als afgemat--tot spoed aan te manen, trok hem onbarmhartig aan zijn
+éénigst cieraad, de lokken!
+
+Eenen nauwlettenden opmerker zoude in de gelaatstrekken en houding
+van den mishandelden knaap intusschen zekere fierheid niet ontgaan
+zijn; er was in dat welvend voorhoofd, de onder het vuil zoo kleine
+en blanke handen ietwes, dat welsprekend van eene hooge afstamming
+gewaagde; zoo althans dacht blijkbaar de korporaal der republiek er
+over, dien wij het ongelijke paar zien ontmoeten.
+
+"Goeden dag, Hendrik Jan," gromt de snorrebaard niet onvriendelijk; hij
+groet de oude stuurscher, welke intusschen daarvan nietwes bespeurt,
+vervuld als zij is van begeerte naar de schatten, welke de afval der
+straat voor haar bergt, verdiept als zij is--eilacy!--in het plukken
+aan de lokken haars rampspoedigen pleegzoons!
+
+"Goeden dag, Meester Jacob," gelukt het dezen nog te antwoorden,
+als een hernieuwde por tusschen de schouderen, als een versche ruk
+aan de lokken hem op eene vondste der heks--eenen koolstronk--eene
+doode muis--eenen tabakspruim--wat raakt het ons?--opmerkzaam maakt.
+
+Met gebalde vuisten oogt de korporaal het tweetal na; dan maakt hij
+rechtsomkeert en gaat zijns weegs.
+
+
+
+
+HOOFDSTUK II
+
+                          "Wij zijn geen gewone menschen, Egmond".
+
+                                                                 Goethe.
+
+
+Woedend ging het roodgemutste graauw te keer in de zalen van het
+parlementsgebouw; maar de jongeling, klein, tenger, met holle,
+bleeke trekken en ravenzwarte haren, in de uniform eens luitenants
+van het leger der Conventie, staart lijdelijk dit somber tooneel aan;
+lijdelijk, zeiden wij, doch niet zonder dat zijne tanden op elkander
+knarsen, lijdelijk, logen wij eigenlijk, immers niet zonder dat zijne
+vuisten zich ronden, zijn oogen flonkeren: een kanonschot, mompelt
+hij, en ik hadde dit gespuis weggevaagd, één kanonschot slechts,
+ik zwere het, of mijn naam is geen Napoleon Bonaparte--dus fluistert
+hij, haalt de schouders op en vertrekt, peinzende, als een rijtuig in
+volle vaart den hoek omslaande, hem welhaast overreden had. Een knaap,
+in lompen gehuld, ons niet onbekend, schiet toe en slaagt er in hem te
+redden; een historisch oogenblik: hadden beiden het slechts bevroed,
+hadde één hunner het slechts kunnen gissen, welke onafzienbare stoet
+van gebeurtenissen hadden zich voor zijne oogen ontrold, die nimmer
+hadden plaats gevonden, indien de knaap te spa gekomen ware! --
+
+18 Brumaire hadde nimmer geslagen, de naam van Napoleon hadde nimmer
+de wereld doen trillen van schrik en ontzag; Ulm, Marengo, Austerlitz
+en Jena, maar ook Leipzig, maar ook Elba, maar evenzeer Waterloo, maar
+zelfs St. Helena, welk ijdele klanken in de ooren des onverschilligen
+nageslachts; waar ware uw roem, gij Blücher, gij Wellington, gij Prins
+van Oranje, waar de uwe, Metternich? Uwe toekomstige Keizerstroon
+wankelde in die hachelijke stonde, gij spilzieke Josephine, en gij,
+bovenal, hartelooze Maria Louisa! En gij, gij rampspoedig arendsjong,
+waar waart gij?...
+
+Het was, als deed een profetisch voorgevoel Napoleon gevoelen welk
+een pleit in die ettelijke seconden, door een schijnbaar bloot toeval,
+werd beslist. Hij tastte in zijne beurs en ontnam daaraan het laatste
+frankstuk! "Daar gaat gij, mijn noenmaal!" prevelde hij somber,
+edoch vervolgde overluid:
+
+"Gij reddet mij, knaap! Ziehier."
+
+"Dank voor uw geld, burger," klonk het fier.
+
+"Ha, die knaap bevalt mij," mompelde Napoleon. "Hoe heet gij, knaap?"
+
+"Hendrik Jan, burger."
+
+"Hendrik Jan, hier is mijne snuifdoos. Mocht ge ooit in gevaar komen,
+en Napoleon Bonaparte kan u van dienst zijn, presenteer hem dan een
+snuifje uit deze doos. Goed onthouden hoor: Napoleon Bonaparte."
+
+"Eén vraag nog, burger Boonampart...."
+
+"Bonaparte, knaap!"
+
+"Bonaparte alzoo. Is ze betaald?"
+
+De officier glimlachte. "Kunt gij zwijgen, knaap?"
+
+"Ja, burger."
+
+"Ik ook, knaap! Vaarwel!"
+
+
+
+
+HOOFDSTUK III
+
+                                       "Daar nadert Evertsen,
+                                        Verheft u, landgenooten."
+
+                                                                Helmers.
+
+
+"Gij hier, Meester Jacob?"
+
+"Gij hier, Hendrik Jan?"
+
+Dit gesprek vond eenige jaren later plaats.
+
+Napoleon Bonaparte, de jongeling uit het vorige hoofdstuk, had zich de
+kroon des veroveraars op de kruin geplant; de sprekers waren een jonge
+luitenant en een oude sergeant in het leger van den grooten Keizer.
+
+"Gij vondt nog geen spoor van uwe ouders?" vraagt de snorrebaard.
+
+"Eilacy, neen!"
+
+Een kapitein naderde het tweetal; hij scheen verre van nuchteren;
+"hebt gij uw moesje nog niet gevonden?" spotte hij; "zoek maar niet
+langer", grijnsde de onverlaat, "het zal een floddermamsel geweest
+zijn", lachte de ellendeling,--één oogenblik en de luitenant had den
+degen getrokken, één ommezien, en hij had zijnen superieur gedood!
+
+Een krijgsraad veroordeelde den jongeling tot den kogel; welk eene
+droefenis; meester Jacob, die nog nooit geweend had, deed dit nu,
+de makkers hadden den vinger aan den trekker, onwillig, maar de
+tucht gebood!--dan, daar weerklonk het "Vive l'Empereur!" de veldheer
+naderde, de armen over de borst gekruist; en ziet, de jongeling van
+straks is in hem herkend!
+
+"Een snuifje, Sire", de talisman komt te voorschijn, "een snuifje,
+Sire!"
+
+"Leef," spreekt de keizer goedig, "leef, kapitein--de plaats is
+immers vacant?"
+
+Hebt gij aan zulke gebeurlijkheden gedacht, geestige Lafontaine--of
+vóór u, zakelijke Phaedrus--of vóór u nog, scherpe Aesopus, toen gij
+de fabel van den leeuw en de muis dichttet?
+
+In ons verhaal is het kleine knaagdier een jongeling van meer dan zes
+voet, de koning der wildernis, de keizer der Franschen; overigens:
+de overeenkomst is treffend--ook gij moet dit inzien, lieve lezer, zoo
+gij den zin der fabelen verstaat, zoo gij haar symbolische beteekenis
+te erkennen weet!
+
+De oude grognards hebben thans geen reden tot mopperen,--verheugd
+scharen zij zich onder het commando van hunnen nieuwen kapitein--een
+goede ruil voor den straks met militaire eer, doch zonder tranen,
+ter aarde bestelden voorganger!
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IV
+
+                                                  "Wie zijt gij?"
+
+                                                                Tollens.
+
+
+Eenige etmalen mogen sinds ons vorig hoofdstuk verloopen zijn en
+wij bevinden ons in een der drokste door de krijgslieden bezochte
+herbergen der goede stad Calais; aan een tafeltje is een jongeling
+gezeten, het hoofd op de hand; om hem klinkt allerhande rumoer, hij
+laat zich niet hooren, men zingt, hij zingt niet mede, men drinkt, hij
+beroert den beker niet; men vermaakt zich, hij schijnt droefgeestig;
+zuchtend tast de hand in den borstzak en haalt een medaillon te
+voorschijn, en beziet het lang, en ernstig en verdiept; te lang,
+dan dat de heete groc in den beker nog dampen zoude; te verdiept,
+dan dat een geritsel hem zoude doen opzien; te ernstig dan dat een
+zacht lachen aan zijn oor zoude zijn opgemerkt;--dan, de mijmering
+werd verbroken, eene hand raakte zijnen schouder, het staren werd
+gestoord, eene stem bevochtigde zijn oor; hij werd eenen man gewaar,
+den vinger op de lippen, in den wijden mantel der Onbekenden gehuld,
+in eenen mantel welks geheimzinnigheid slechts neus--maar welk eenen
+neus!--en oogen--maar welke oogen!--spaarde, en alvorens het gansch
+niet onnatuurlijke, wie zijt gij, wat wilt gij, den jongeling ware
+ontsnapt, is hem het dof en schor, doch vastberaden: "volg mij"
+toegefluisterd, een volg mij, waaraan werd voldaan, zwijgend, doch
+met de hand aan den degen, zwijgend, doch met den argwaan in het harte!
+
+
+
+
+HOOFDSTUK V
+
+                  "Mijn' vader! mij dunkt, ik zie mijn' vader!"
+
+                                                            Shakespeare.
+
+
+Het is nacht, doch het is ons licht genoeg, om de twee mannen, door
+donkere stegen huns weegs gaande, te volgen; volgen wij ze, doch
+achten wij beter op onze schreden dan zij, want dra zullen zij den
+hoek omslaan, dra zullen zij twee anderen voetgangers tegen het lijf
+loopen,--dan, het kwaad is alreede geschied--verontschuldigingen,--hoe
+oprecht, zeg het ons, lezer, zoo gij kunt, lees dezen vier lieden in
+het harte, zoo gij die kunst verstaat, wij zijn ze niet machtig!--zijn
+gewisseld, hoeden--hoezeer beschadigd, schat het, lezer, hier in het
+duister, schat het, zoo gij, beter dan wij, dit artikel te prijzen
+weet, schat het op dezen onherbergzamen tochthoek!--zijn opgeraapt,
+men wil elk zijnen weg vervolgen!
+
+Doch één der nieuwstaangekomenen slaakt eenen kreet, eenen kreet, die
+de haren te bergen doet rijzen, eenen kreet, die eenen sergeant, welke
+passeert, doet nader treden--"dit medaillon", roept de vreemdeling
+die hem slaakte, "deze dame, wie is het?"
+
+"Mijne moeder!" antwoordde de jongeling--, en Hendrik Jan valt zijnen
+vader in de armen!--Wij hebben het recht niet, bij de eerste vreugde
+des wederziens tegenwoordig te zijn, wel, om het verhaal van den
+markies aan te hooren.
+
+"Ik bewoonde het kasteel mijner vaderen met mijne gade, als op eenen
+dag--ach, nooit vergeet ik dien dag des onheils,--de abt Talleyrand
+mij met andere heeren bezocht; hij maakte eene snedige opmerking--ik
+vond geen repartie! Mijne eer was er mede gemoeid; de uren verliepen,
+de gasten waren vertrokken, de nacht verging, ach, mijn esprit liet mij
+volkomen in den steek! Ik kon Monsieur [1] zelf zoo spirituel, ik kon
+den abt, niet meer onder de oogen komen! De volgende morgen zag uwen
+vader vluchten, eenen banneling vóór de revolutie! Toen die uitbrak,
+verbrandde men mijn kasteel, uwe moeder stierf, U waande ik verloren!"
+
+Vergeten wij het niet, de markies behoorde tot het wufte ancien régime,
+tot eenen tijd, waarin de fijne zet--het oorspronkelijk cynismus--het
+geslaagde bon-mot--oppermachtig den scepter zwaaiden!
+
+"Arme vader! Uw Hendrik Jan leeft! Hoe was het bon-mot van
+Talleyrand? Ook ik ben Franschman vader!"
+
+"Eilacy het is mij ontgaan! Doch ter zake! Dit is uwe nicht,
+Catharina. Ik rade u, elkaar te huwen. Aha, ik bespeure alreede",
+vervolgde de markies tot den sergeant, die dit tooneel met ontroering
+had bijgewoond, en die geen ander was, dan onze oude vriend Meester
+Jacob "dat komt in orde!" Daarop dong de markies plechtig, als vader
+van den jongeling, bij zichzelf als voogd der jonge dame, om hare
+hand en bewilligde die dan minzaam, en in de meest hoofsche termen.
+
+Hendrik Jan wilde zich nu tot den Onbekende wenden, doch deze was
+verdwenen.
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VI.
+
+                                "Zij steken de hoofden te zamen".
+
+                                                            De Genestet.
+
+
+Wij staan vóór de Tuilerieën, bezichtigen dezelve, en volgen het
+voorbeeld eens slanken jongelings, welke de gebouwen zoo juist heeft
+verlaten om huiswaarts te keeren; doch zoo ras heeft deze niet het
+plein der Tuilerieën, dat zich daarvóór uitstrekt, verlaten, zoo
+ras heeft hij niet voor zich heen de eerste noten geneuried van een
+krijgshaftig lied, of eene hand rust op zijnen schouder, een Onbekende,
+in eenen dichten mantel gehuld, welke slechts den neus--maar welk eenen
+neus!--bloot laat, staat vóór hem, "herinner u," fluistert de gestalte,
+"herinner u" en is verdwenen, verdwenen, doch niet zóó afdoende, of de
+jongeling is hem nagegaan, nagegaan door enge donkere stegen, nagegaan
+tot in de onoogelijke kleine herberg, in de slecht verlichte kamer,
+en wacht--welk een nieuwsgierigheid!--heeft zich verscholen--welk een
+slimheid!--beidt--welk een moed, want wie de Onbekende moge zijn,
+bij het onderhoud, dat volgen zal met hem, die talmt, begeert hij
+gewis geenen getuige!
+
+Eene wijle--hoe bange het beiden valt, als men meer dan zes voet lang
+meet, en zich te versteken heeft onder eene wankele keukentafel!--eene
+wijle, en de personaadje op wien het toeven is, verschijnt, mank
+gaande, den kraag omhoog, den hoed in de oogen--een personaadje die
+haastig om zich ziet, en den eerstaangekomene begroet met de woorden,
+vol ontzetting, doch niet zonder deftigheid, uitgesproken:
+
+"Gij! Wederom gij! Altijd gij!"
+
+"Ja ik, prins Talleyrand, ja ik, gij bisschop van Autun, ja ik,
+o vriend van Bonaparte! Ja ik, en altijd ik!"
+
+"Maar, maar, wie zijt gij dan toch?"
+
+"Mijn naam? Eilieve, monseigneur, wat bate kan mijn naam den man
+brengen, die den Overweldiger om den vinger windt? Noem mij den
+Onbekende! Ik ben de vreemdeling met den graauwen mantel en den
+sluipenden tred, die schor fluisterend en met den vinger wenkend, de
+wereldgeschiedenis maakt! Hadde ik geleefd tijdens den tachtigjarigen
+oorlog, ik hadde, een zendeling der Jezuieten, goedgezinde jongelingen
+tot samenzweringen verleid, ware ik eene halve eeuw later opgetreden,
+ik zoude de spion geweest zijn van eenen Lodewijk, van eenen Richelieu,
+eene Maintenon! Ik ben de stokebrand, die verschijnt en verdwijnt,
+naar mate kwaad te stichten valt, dan niet! In dit geval ben ik een
+afgezant van vorst Metternich!"
+
+"Van Metternich! Van Oostenrijk! Hoe! Hier, in den muil des
+leeuws! Rampspoedige!"
+
+"Tut, Tut, Doorluchtigheid! Mij dunkt, ik bespeure het recht, neen, ik
+vergisse mij niet, het gelaat van prins Talleyrand is ondoorgrondelijk,
+nogtans, die aandoening verbergt het niet! In waarheid, edele heer,
+ontken het slechts niet: uw leeuw verveelt u reeds!"
+
+"In trouwe, vreemdeling...!"
+
+"Met oorlof, wat zegt gij, edele heer?"
+
+"Bijloo, in de daad dan, zoo u dit woord uit mijnen mond beter bevalt,
+in de daad dan, sarkastische anonymus, gij voert eene vermetele tale!"
+
+"Vermetel, het zij, prins, maar waar!"
+
+"Eilacy, mijn vriend, de muren hebben ooren!--maar luister, het
+zij--wij zijn onder ons,--gij kunt zwijgen,--wie vermag beter te
+zwijgen, dan gij?--gij onsterfelijk incognito!--het zij,--laat mij
+het bekennen, u kan men toch nietwes vergauwen--laat mij het harte
+éénmaal verlichten, laat mij eindelijk éénmaal mijn leed uitstorten en
+den last afwentelen, die mij drukt, zij het voor eene enkele stonde;
+ja, hij verveelt mij, ja, verveelt mij doodelijk!"
+
+"Gansbloet!" riep de vreemdeling uit, "wat zeide ik u?"
+
+"Ach mijn vriend,--wij zijn onbespied?--dat eeuwige vechten! O, dat hij
+ten leste op ietwes anders zon! En die drie houdingen, zegge drie--drie
+houdingen!--gij kent ze, gij voelt met mij--ach hoe zonderlinge zeer
+hangen ze mij ter kele uit! Gewis, gij kent ze, vreemdeling? Eéne
+hand in het vest, de andere op den rug, dat is er ééne; beide op den
+rug, dat is de tweede, beide armen gekruist op de borst, dat is de
+derde--dat is al! Ja, ál, mijn geheimzinnige vriend! Ach hoe steekt mij
+er de walg van! Hoe, heb ik hem daartoe Keizer der Franschen gemaakt!"
+
+Eene wijle poosde de kerkvorst-minister, het voorhoofd steunend op
+de hand, toen sprak hij, zuchtend:
+
+"En dat is het ergste nog niet--er is erger,--veel erger,--luister,
+vriend, dat ik het u zegge, wat Frankrijk--de wereld, spoedig weten
+zal,--het is, eilacy! niet langer te verbergen--het is een secret de
+Polichinelle! een publiek geheim--hij wordt dik!"
+
+"Ha!" riep de Onbekende uit "de rampspoedige!"
+
+"Certeyn, man, wèl rampspoedige! Hij put alle middelen uit, hij
+verweert zich wel--hij neemt veel beweging, drinkt geen bier, geniet
+luttel slaaps--hij vindt geen bate. Mariënbad,--Karlsbad zijn nog
+niet in trek--wat te doen? Dik! Een Caesar!, een soldatenkeizer,
+dik, corpulent, welk een schouwspel! In waarheid, zóó zoude men al
+zoo goed eenen Bourbon..."
+
+"Eenen Bourbon," viel de vreemdeling snel in. "Eilieve, waartoe dan
+geenen Bourbon?"
+
+Talleyrand zweeg; hij staarde vóór zich henen, de trouwe des
+wispelturigen mans scheen wederom te wankelen, eenen Bourbon, mompelde
+hij, eenen Bourbon, maar hoe Napoleon te storten, hoe hem te verjagen?
+
+Dit was het oogenblik, dat de Onbekende beidde--de oogen gingen
+bespiedend rond, doch zonder den ontzetten luisteraar onder de
+tafel,--ontzet over zooveel ontrouw, zooveel ondankbaarheid, zulke
+laagheid!--te vinden... dan, flonkerend had hij ze in het eind op den
+nog immer peinzenden diplomaat gericht, had gesist: "Rusland!" had
+de kaars uitgeblazen en was verdwenen!--verdwenen uit onzen roman,
+maar waarheen, maar voor hoelang, maar om wat kwaad te brouwen?
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VII
+
+                                       "Waar werd oprechter trouw
+                                        Dan tusschen man en vrouw,
+                                        Ter waereld ooit gevonden?"
+
+                                                                 Vondel.
+
+
+De prachtige zalen van de Tuilerieën boden eenen somberen aanblik;
+de armen over elkaar geslagen ging de Keizer op en neder. Josephine
+naderde hem: "deze scheiding is noodzakelijk", klinkt het dof uit
+zijnen mond, en de toekomstige ex-Keizerin zwijgt, zwijgt gelaten,
+zwijgt en gaat!--Hendrik Jan, derwaarts ontboden, vervoegde zich op
+dat oogenblik op den drempel; met kieschheid week hij der alsnog zoo
+hooge vrouwe, die snikkend vóór zich heen fluistert--"neen, neen, wit
+kleurt mij beter dan olijfgroen, veel, veel beter" zijn de woorden,
+die hij ondanks zich zelf opvangt--en vindt den Keizer nog in tranen.
+
+"Gij ziet mij weenen, mijn vriend, niet velen, in waarheid, zagen
+Bonaparte dus! Maar ach, dit drage ik niet!"
+
+Bescheiden, innerlijk begaan, vurig wenschende deze smarte te lenigen,
+zag de jongeling toe, inmiddels, de Keizer hernam:
+
+"Kom nader, Kapitein, ik ken u, ik heb van u gehoord, gij zijt geen
+vleier, gelijk die anderen. Gij weet toch wat mij smart, spreek!"
+
+"Sire, ik gevoele diep, deze scheiding..."
+
+"Is noodzakelijk. Maar zeg mij, zeg dan toch, is het waar dat het
+steeds erger wordt, altijd toeneemt, ach, gij zwijgt--spreekt niet
+tegen--ach, het is gelijk ik vreeze--maar besef dan toch, maar begrijp
+dan toch, dit is het begin van het einde--in rouwe, in rouwe is mijne
+zege verkeerd! Och, ik, de held, de veroveraar, bleek, romantisch,
+interessant... niet meer alzoo,--een buikje, een buikje--neen, dit
+drage ik niet! O, ik zal sterven aan dit leed..."
+
+Op dit oogenblik werden prins Talleyrand en Fouché aangediend.
+
+Te vergeefs trachtte Hendrik Jan, denkende aan het afgeluisterde
+onderhoud van den vorigen dag, zijne ontsteltenis te verbergen, welke
+het den Keizer ondertusschen behaagde toe te schrijven aan sympathie;
+deze drukte hem de hand, "blijf" sprak hij,--"blijf" en duwde hem
+achter zijn stoel "blijf", als de ministers reeds binnentraden!
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VIII.
+
+                        "Een vriend, die mij mijn feilen toont."
+
+                                                             Van Alphen.
+
+
+"Eén weerhaan ware overigens genoeg geweest," zeide de Keizer ontstemd,
+als de diplomaten binnentraden; en weerhanen waren zij in de daad,
+de beide raadslieden, die op deze barsche woorden nietwes dan een
+verlegen lachje wisten te doen volgen! Prins Talleyrand droeg ditmaal
+geene vermomming als gisteren, doch het praalgewaad des ministers;
+de kunst van den besten tailleur vermocht niet de scheeve schouderen,
+van den vaardigsten coiffeur niet de sluike haren, van den bekwaamsten
+bottier niet de mankheid des machtigen staatsmans te verhelen,
+welke in eenen blauwen rok van goudgestikte zijde, violette zijden
+hozen, citroenkleurige kousen en fijnverlakte schoenen met roode
+hakken, niets meer geleek dan de vos, die hij inderdaad was. Aardde
+Talleyrand naar den vos, zijn metgezel, wiens gelaat de grijnslach
+nimmer verliet, slachtte, in eenen Isabella-kleurigen slipjas,
+scharlaken hozen, kemelharen kousen en schoenen met nikkelen gespen,
+de jakhals, die zich aan de dooden, te lafhartig om de levenden aan
+te vallen, vergast. Voegen wij terloops, bij den hoon, hem door zijn
+tijdgenooten met zooveel billijkheid naar het hoofd geworpen, ons
+deel, waarde lezer, en luisteren wij naar het belangrijk gesprek,
+dat zijn deftiger metgezel met beider meester voert!
+
+"Welnu, mijnheer Talleyrand, wat is er?" zeide de Keizer. "Gebruik
+uwe woorden niet om uwe gedachten te verbergen, al raadt gij dit aan
+anderen aan!"
+
+"Uwe Majesteit bewijst mij veel eer, door mijne mémoires te citeeren,
+en dit nog wel bij voorbaat!" luidt statelijk doch hoofsch het
+antwoord.
+
+"Het zij, maar volg uwen eigen raad ditmaal niet!"
+
+"Sire", antwoordde de diplomaat fijntjens, "dit ware erger dan eene
+misdaad; dit ware eene fout. Wij wachten Uwe orders omtrent den
+ontdekten afstammeling der Bourbons, den hertog van Enghien?"
+
+Napoleon fronste de brauwen. Inwendige strijd kampte in hem.
+
+De sluwe staatsman glimlachte. Nauw merkbaar, als in scherts,
+fluisterde hij voor zich heen de schijnbaar onbeteekende klanken:
+pief, paf, poef,--welke klanken maar al te wel door den vorst werden
+begrepen, immers, deze zette zich neder, zuchtte diep en teekende
+vlug, zonder het in te zien, het hem inmiddels door Fouché gedienstig
+gereikte doodvonnis. "Nog iets?" vervolgde hij.
+
+"Sire", sprak Talleyrand op fluweelen toon, "generaal Furioso vraagt
+verlof zich naar Rusland te begeven. De arts schreef hem een verblijf
+aldaar voor, ter genezing zijner corpulentie."
+
+"Rusland,--corpulentie--" zeide de Keizer verstrooid; Hendrik Jan
+beefde, het gif had alreede gewerkt, de oogen des veldheers flonkerden,
+hier was eene poorte der hope, hij straalde; twee vliegen in éénen
+klap!
+
+"Generaal Furioso mag naar Rusland gaan"--zeide de Keizer op den
+minzamen toon, welken hij soms kon aannemen. "En wat hem zeker
+plezier zal doen... wij gaan mee, ik en het leger! Naar Moskou!" Hij
+floot, floot, valsch weliswaar,--want welke ook des Keizers gaven
+waren, die der muzikaliteit behoorde daartoe niet--maar floot
+opgewekt. "Malbrouck s'en va-t-en guerre!"--De geslepen staatsman had
+zijn doel bereikt. Hendrik Jan sidderde. Eéne poging wilde hij nog
+wagen. Hij wierp zich op de knieën. "Sire", bad hij, "ga niet naar
+Rusland!" "Die jongen bevalt mij," mompelde de Keizer ten tweeden
+male--"maar ik ga toch", vervolgde hij, "ik ga toch--waarom niet naar
+Rusland, Kapitein?"
+
+Hendrik Jan antwoordde eerbiedig, doch met vrijmoedigheid. Hij schetste
+het klimaat, den afstand... Een oogenblik scheen het, alsof de Muze
+der wereldgeschiedenis Rusland, Elba, Waterloo, St. Helena achteloos
+hadde kunnen voorbijgaan! Hadde Blücher, hadde Wellington vermoed,
+hoe slecht hunne kansen op vermaardheid in deze stonde stonden, zij
+hadden gesidderd, hadden den moedigen jongeling gevloekt, wiens scherp
+verstand den toomeloozen overmoed des veroveraars aan het wankelen
+bracht, wiens trouw de list van een Talleyrand trotseerde! Eene
+huivering doorliep de leden van den Corsikaanschen adelaar! En de
+onze, lezer? Welke beelden doemen voor ons op, in dit ondeelbare
+oogenblik, dat de veroveraar weifelt. Wij zien eenen tot rust gekomen
+Napoleon, den welwillenden landsvader, regeerende over een welvarend
+en vreedzaam volk, wij zien hem algemeen geacht, bemind en geprezen,
+een waardigen ouden dag beleven, met een kleinkind op elke knie en
+"l'art d'être grand-père" in de hand... doch, wijk, gij, ontzettend,
+want vergeefsch, gij valsch en bedriegelijk beeld!
+
+De oogen van den keizer hadden zich gedurende de siddering, die zijne
+leden doorliep, naar omlaag gekeerd, edoch zonder zijne rijlaarzen
+te speuren!... de teerling was geworpen... één oogenblik slechts
+had de aarzeling geduurd, dan, ze was reeds voorbij!--"Ik ga toch",
+klonk het nogmaals... en zwijgend kuste de jongeling de hem minzaam
+tot afscheid gereikte pink des overweldigers--"Ik ga niettemin."
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IX
+
+                                    "Vroeg in den morgenstond."
+
+                                                                Breeroo.
+
+
+Het lever eens Keizers! Verbeeld u, lezer, in stede uwer bescheiden
+doch geriefelijke burgermans-bedstede met de pronklooze, doch warme
+wollen dekens, de prachtige met zijde en zorg gespreide praalsponde;
+in stede uws gezelligen alcoofs, de slaaphalle eens Keizers uit het
+eerste Keizerrijk, hoe grootsch en nogtans, hoe kil, hoe weelderig
+en nogtans, hoe somber, hoe ruim en nogtans, hoe rumoerig; grootsch,
+want zij meet 30 bij 20, kil want de muren zijn niet behangen met de
+gemeenzame daguerreotypen van dierbare bloedverwanten, weelderig,
+want goud en verguldsel, goudleder en gouddraad sieren ze, somber,
+want geen lachend gelaat van blondgelokte kinderen verheldert ze,
+ruim, want (zie grootsch), rumoerig, merk op hoevelen de heiligheid des
+morgenstonds schenden, aanschouw deze fluisterende schare adjudanten,
+deze bezige groep kamerdienaars, aanschouw eindelijk dezen jongeling en
+deze schoone vrouwe! Geen van beiden zijn ons onbekend. Het is Hendrik
+Jan, die daar staat, Hendrik Jan, de trouwe dienaar, Hendrik Jan,
+die, met de desperatie in het harte, deze laatste poging, welbewust
+van den indruk, welken vrouwelijk schoon op den Keizer maakt, is komen
+wagen. Het is zijne gade, die daar knielt, zijne jonge bevallige gade,
+gekleed, of, meer nog ongekleed volgens de toenmaals meer en meer
+gehuldigde mode van het Empire! "Sire, ga niet naar Rusland!"--de
+Keizer heft haar op, niet onheusch, hij kust haar op het voorhoofd,
+hij geleidt haar minzaam naar haren echtgenoot ...--edoch, hij gaat
+niettemin!
+
+De jonge vrouwe richt zich op en bedekt kuischelijk met een sjawl
+van Spaanschen kant den boezem--hebt gij u gestooten aan haar gul
+décolleté, gij neuswijze juffer van onze dagen met uw arglistig bloot
+nekje, of gij, jongeling met uwen kouwelijken halsdas waarvan de
+slippen--o verwijfd geslacht!--u op de knieën hangen? Ja, zij is laag
+gekleed, maar wat de lengte der mouwen betreft is deze adellijke dame
+uwe meerdere in zedigheid, gij burgerdochters van mijne kennis,--ja,
+haar schoenen zijn spits, doch wat de hoogte der hakken aangaat steekt
+gij, mijne steltloopsters, haar den loef af; ja, hare rokken zijn
+eng, doch niet zoo nauw als de uwe, mijne vriendinnen, de uwe, die
+mij te zamen met uwe à jour kousen omtrent de teekening uwer beenen
+zoo weinig te raden laten; ja, hare keelbanden zijn wereldsch, doch
+niet zoo onzinnig noch zoo gevaarlijk als uwe duivelsche hoedespelden,
+mijne waarden! Doch verlaten wij haar, evenals haar echtgenoot doet,
+bij de trede van de draagkoets welke harer wacht.
+
+
+
+
+HOOFDSTUK X
+
+                        "Als aapjens te hoog klimmen willen..."
+
+                                                             Vader Cats.
+
+
+Wij wonen eenen wapenschouw bij, lezer, eenen wapenschouw van het
+leger des grooten keizers! Bewonderen wij de orde, waarin ze gerijd
+staan, deze regimenten, vanaf gerimpelde veteranen met lange en ruige
+mutstatsen, tot baardelooze knapen, candidaten nog voor den vuurdoop;
+doch bewonderen wij niet te lang, doch voegen wij ons bij eene groep
+ruiters, en wel bij het tweetal, dat blijkbaar eenen hoogen rang
+bekleedt, dat het zoo vrijelijk zich tusschen de keurlijk in het
+gelid geschaarde scharen beweegt!
+
+In de daad, de één, kort van gestalte, trotsch van opslag, is
+geen ander dan Keizer Napoleon zelve, thans aan het begin van
+den middelbaren leeftijd, en op het keerpunt van zijn roemrijke
+loopbaan, dit laatste onbewust. De tweede is een norsch krijgsman,
+wiens burgerlijke afkomst zich niet verloochenen laat door de
+maarschalks-epauletten op zoo grofgebeende schouderen, de handschoenen
+aan zoo roode en plompe handen. Luisteren wij--al behoort er moed toe
+den boozen luim des geduchten keizers te trotseeren, want dat hij in
+eenen boozen luim is, bewijzen zijn gefronste brauwen, zijn fonkelende
+oogen, zijne gebalde vuist--luisteren wij, veilig, hij bespeurt
+ons niet, rust niet zijn blik met onwil op eene groep generaals ter
+linkerzijde, terwijl wij ons ter rechterhand hebben opgesteld?
+
+"Ik begeere van mijne veldheeren geene vrekheid, Ney," spreekt de
+Keizer, korsel, "integendeel, ik achte het van hunnen plicht een
+exempel te geven in royale depensies, edoch deze onzinnige opschik,
+deze loszinnige verkwisting!" In de daad, de officieren des Keizers
+gingen zich, wat hunne kleeding aangaat, aan uitsporigheden te buiten,
+welke in vredestijd nauw te vergoelijken waren geweest, hoeveel te
+minder in eenen tijd, waarin de harpije des oorlogs woedde!
+
+Joachim Murat, de zwager des Keizers, was onder de voorsten. De Koning
+van Napels had zijne kroezige lokken gedekt met eenen steekhoed,
+welks grootte en omvang die onzer dames, welke in het theater zooveel
+protest uitlokken, in de schaduw stellen zoude, gegarneerd met eenen
+vederpluim, welks kostbaarheid eenen echtgenoot van heden ijlings
+naar het sanatorium zoude doen verhuizen. Zijn purperen mantel was
+opgetooid met eenen kraag van hermelijn, welke de opbrengst van een
+gansch jaar zijner landgoederen vertegenwoordigde. Doch zwijgen wij
+verder van deze zwakheden, welke hem en andere dapperen ontcieren,
+gaan wij voort met de aanmerkingen des Keizers op te teekenen,
+hen betreffend.
+
+"Hij dacht eerst geenen hoed op te zetten," smaalt de krijgsvorst, als
+Murat passeert. "Aangekleed gaat uit.--Wat zijn we mooi vandaag--Ik
+met mijn pluimstaart--" zulke zijn de verachtelijke opmerkingen,
+welke de veroveraar voor zich henen gromt--dan, hij heeft het reeds
+vergeten, hij richt zich reeds tot zijn armee; hij wijst met plechtig
+gebaar naar de zon, welke aan den hemel staat:
+
+"Herinnert u, soldaten, dat van uit dit hemellichaam ontelbare eeuwen
+op u nederblikken!"
+
+Het witte paard van den Keizer voert hem langs de gelederen, welke
+daveren van het "Vive l'empereur!"
+
+De vorst vat eenen majoor, ons niet onbekend, bij het oor... "Ik zag u
+te Wagram."--"Ja, Sire!" "Gij zijt nu gehuwd--ik schenk u de verbeurd
+verklaarde goederen uws vaders. Zoogt uwe vrouw hare kinderen zelf,
+Kolonel?"
+
+"Zij heeft er nog geene, Sire.--Heb dank, Sire!" want eigenhandig
+hecht de Keizer onder het geroep van "Vive l'Empereur", het kruis
+des Legioens van Eer op de borst des jeugdigen krijgsmans!
+
+"Geene kinderen! Foei, generaal! Denk aan la Patrie!" Voort reed de
+Keizer,--op Rusland aan, zijnen ondergang te gemoet. --
+
+Maarschalk Pichegru reed zijnen meester op zijde. "Wat nu, Sire?" [2]
+sprak hij, "wat nu, als ik vragen mag?"
+
+Maar de Keizer antwoordde niet ...
+
+
+
+
+
+
+CORA MIRELLI
+
+(EEN VERHAAL VAN WERELDLIJKE MACHT)
+
+
+Neerslachtig liep koning Harold IV in zijn studeerkamer op en
+neer. Niets ging vandaag zooals het behoorde! Hij was één der
+voortreffelijkste dichters--zoo niet de voortreffelijkste--van zijn
+rijk, maar heden werd het niets dan rijmelarij--een rijmelarij,
+die de vijf-jarige kroonprins Kuno gewis te kinderachtig zou
+hebben genoemd. Hij was een musicus van den allereersten rang,
+maar zijn harp bracht thans klanken voort, niet ongelijk aan de
+voorjaarsontboezemingen eens katers. Schilder van groot talent en
+verwonderlijke techniek, had hij in een uur verknoeid wat zijn
+meesterwerk beloofde te worden. Zijn minister van financiën was
+zoo juist heengegaan, na vergeefs getracht te hebben zijn anders
+zoo schranderen vorst, een veel beter financier dan hij zelf was,
+placht hij te erkennen,--de nieuwe belastingwet te verklaren.
+
+Harold was een buitengewoon schoon en statig man, maar toen hij in
+het voorbijgaan in den Venetiaanschen spiegel blikte, vond hij zijn
+eigen voorkomen bijna terugstootend.
+
+In het kort, de koning had het land, was onbevredigd, tot niets
+bekwaam. Het was een opmerkelijk toeval, dat zijn gemalin bij de
+dagelijksche ontmoeting van het vorstelijk echtpaar, meer op een
+afstand was geweest dan ooit. Overigens waren gemaal en zoon van haar
+weinig warmte gewend!
+
+Toen Harold de schoone, hoogbegaafde prinses huwde, had zij het
+hem eerlijk gezegd: "Ik kan u niet beminnen; ik kan geen enkel man
+beminnen. Nimmer zal ik u echter,--of juist daarom--bedriegen." Daarmee
+had hij genoegen moeten nemen.
+
+Prinses Mathilda van Essen-Nierstadt was het schoonste en meest
+begaafde meisje van haar land. In alles door haar goedhartigen vader
+toegegeven, was zij vrij en frank opgegroeid, omgeven door goeverneurs
+en goevernantes, van wie zij spelenderwijs al het noodige leerde
+en die zij spoedig elk in hun vak overtrof. In alles uitblinkend,
+heerschte zij oppermachtig over het geheele hof. Maar haar hart
+bleef koud, koud voor alles, behalve de prachtverzameling reptielen,
+welke haar koninklijke vader zich gehaast had, haar te schenken,
+zoodra hij haar vreemden hartstocht voor deze dieren had opgemerkt.
+
+In alles wat haar huwelijk betreft was zij onverschillig. Zij bekeek de
+grootste kostbaarheden met onbewogen blik, behandelde de ter bruiloft
+genoodigde staatshoofden der machtigste mogendheden met nauwelijks
+beleefde achteloosheid en toonde zich met geen der schitterende feesten
+ingenomen. De voorwaarden van het huwelijk boezemden haar geen enkel
+belang in, alleen stond zij er op, dat de beide gunstelingen uit haar
+verzameling, twee jonge cobra's, haar zouden vergezellen. Hoewel
+persoonlijk tot walgens toe afkeerig van alle kruipend gedierte,
+stemde Harold daarin toe.
+
+De geboorte van den kroonprins, voor den koning en zijn getrouwe
+onderdanen een reden tot jubelen, vermocht niet hare belangstelling
+op te wekken. Des te meer werd zij ontroerd door den dood van een
+der cobra's, die zich aan het klimaat van Illyrië maar niet kon
+aanpassen. Met meer dan moederlijke zorgen verpleegde voortaan de
+trotsche vrouw, die zeven talen vloeiend sprak en in alle kunsten
+bedreven was, haar overgebleven lieveling. Prins Kuno echter werd
+aan de hoede eener min toevertrouwd, die later door eene goevernante
+werd vervangen. Hij zag zijn koninklijke moeder alleen Zondags een
+kwartier lang, tusschen ontbijt en kerktijd. Wanneer zij in een zeer
+goede stemming was, mocht hij haar de hand kussen.
+
+Maar laat ons tot Harold terugkeeren, die mistroostig tegen de
+vensterruiten stond te trommelen.
+
+Plotseling schitterde zijn oog alsof een sterke emotie zich van hem
+meester maakte. Hij hijgde naar adem.
+
+"Daar is zij weer", zeide hij voor zich heen, op geagiteerden
+toon. "Hoe schoon is zij! Hoe etherisch! En verheven! Als een engel
+des hemels! Zij zal mij helpen!"
+
+Hij schelde. Nieuw leven was in hem. Een lakei trad binnen.
+
+"Vraag haar, binnen te komen!" beval Harold.
+
+De bediende volgde den blik des konings. "Het Zigeunermeisje?" sprak
+hij aarzelend.
+
+"Ha! Zigeunermeisje! Gij zijt ontslagen! Gij kunt drie weken loon
+halen bij den major domus. Laat ik u niet meer zien! Zend een minder
+grooten ezel!"
+
+De man ging. Hij was al meermalen zóó ontslagen. De koning vergat
+dergelijke kleinigheden.
+
+De lakei kwam terug. De koning meende een anderen te zien. Hij vergat
+zulke gezichten.
+
+"Vraag haar binnen te komen! Houd vol! Dring aan! Zeg, dat ik het
+wensch! Zeg, dat ik verzoek, dat ik smeek!! Doe een beroep op haar
+patriotisme, op haar idealisme, op alles! Ga en keer niet zonder
+haar weer!"
+
+Maar zij was al binnen, zonder kloppen. Als een
+zonnestraal! Doodeenvoudig en toch bewust van hare wondere macht. En
+sprak:
+
+"Ik wist het!"
+
+Zij zette zich op Harold's knie en sloeg haar reine oogen tot hem op.
+
+"Wie zijt gij, mijn kind?" vroeg hij zacht, hare gouden lokken
+streelend.
+
+"Cora Mirelli. En gij zijt de koning. Gij zijt goed. Ik weet het. Vader
+zegt, dat gij niet goed zijt, maar ik weet beter!"
+
+"Wie is uw vader?"
+
+"Nietsewo."
+
+Nietsewo, de nihilist! De koning verzonk in gepeins. Maar nu begon
+zij te zingen met hemelsch, heldere stem:
+
+
+            O, Harold, hoogstaand koning!
+            Het hof heeft enkel honig,
+            Te veel honig is te zoet,
+            Al te zoet, dat is niet goed!
+
+
+De vergadering der nihilisten was ongewoon rumoerig. Er was een
+nieuwe spreker opgestaan, die zijn gehoor overal heen wist mee te
+sleepen. Zijn voorkomen, zijn welsprekende taal, zijn geestdrift
+electriseerden de revolutionnaire hoorders. Waarlijk, Enneënne--onder
+dezen naam had hij zich aangemeld--had meer succes, dan Nietsewo,
+de groote leider zelf. Deze droeg zijn nederlaag schijnbaar kalm,
+doch met inwendigen nijd en wraakzucht.
+
+Niemand kon heftiger zijn, dan Enneënne, niemand scherper in zijne
+uitlatingen tegen het koningshuis, de regeering, de wetten.......
+
+Wie was deze man? Geheimzinnig was zijn verschijnen, even geheimzinnig
+zijn verdwijnen.....
+
+Wij weten alleen, dat hij een wrat op den linker schouder had, precies
+op dezelfde plaats, waar de natuur koning Harold IV, den heerscher
+van Illyrië, op dezelfde wijze geteekend had!...
+
+
+
+We vinden koningin Mathilda in haar boudoir. De vorstin is niet
+alleen, want zij spreekt op een teederen toon, dien men niet van haar
+als uit marmer gehouwen lippen zou verwacht hebben. Wie echter zou
+meenen, dat hare zoete woorden tot een der drie aanwezige hofdames
+gericht zijn, zou zich vergissen! Het is Dido, de Cobra, tot wie zij
+spreekt. Mathilda is bezig hoogst eigenhandig de gladde huid van haar
+lieveling met was op te wrijven, terwijl de hofdames met handdoeken,
+zalfjes en borsteltjes gereed staan, om bij het verder toilet de
+behulpzame hand te bieden.
+
+"Ik houd van je, Dido! Je hebt zulke oogverblindende schoone
+oogen. Soms ben ik bang voor je oogen. Wat kun je staren--staren! De
+koning houdt niet van je, Dido! En Kuno ook niet. Maar ik houd niet
+van hen. Misschien zou ik van ze houden, als ze jou beminden. Ze
+zeggen, dat je riekt. Soms verwijt ik 't mij zelf, dat ik niet van
+hen houd. Ze zijn toch mijn man en mijn kind! Maar ik kan niet. Wat
+staar je weer! Ik word bang van je. Zie zoo, nu ben ik klaar. Ben
+je nu niet mooi? Emilia, geef een spiegel.--Wat glanst je huid,
+Dido! Alle kleuren zijn er in, van purper tot cobalt. Geen goud, geen
+edelgesteente glanst als je huid.--Dames, laat mij met haar alleen."
+
+Een uur later klopte de hofdame Emilia zachtkens aan het vertrek der
+koningin. Zij verkreeg geen antwoord. Zij klopte een kwartier lang,
+toen waagde zij het, naar binnen te gaan. Met een ijzingwekkenden
+gil kwam zij dadelijk terug...
+
+
+
+Een statig man schrijdt door de duistere straten. Zorg rimpelt zijn
+geniaal voorhoofd. Het is Enneënne, de nihilist. Hij blijft voor het
+koninklijk paleis staan en haalt een klein busje voor den dag, dat hij
+met aandacht bekijkt. Het is een bom. Het lot heeft hem aangewezen
+om als martelaar voor het nihilisme te sterven. Hij zal den koning
+vermoorden. Waarom wreef Nietsewo zich grijnzend in de handen, zoodat
+zijn dochter, die het zag, zich op staanden voet met hem brouilleerde?
+
+"Het duizelt mij", zegt Enneënne, in een alleenspraak zijn gemoed
+lucht gevend. "Helaas, wat ben ik begonnen? Waarom moet ik de smarten
+van Satan lijden?"
+
+"Al te zoet, dat is niet goed... ja, dat is waar. En zeker:
+
+"Het hof heeft enkel honig," dat is niet tegen te spreken. Maar
+toch, in welk een dilemma ben ik geplaatst! Is dit de oplossing van
+het sociale vraagstuk? Moesten Enneënne en Harold IV door één hand
+sterven? Is de republikeinsche regeeringsvorm verkieselijk? Spreek,
+mijn volk! Zijn mijn wetten zoo infaam slecht? Wat heb ik
+misdaan? Streefde ik niet naar humaniteit, vrijheid van gedachte,
+kindervoeding, dierenbescherming, enzoovoort? Maar de tijd dringt,
+ik heb de brandweer gewaarschuwd. Zij zal weldra hier zijn. Helaas,
+Cora Mirelli, waartoe hebt gij mij gebracht?"
+
+"Laster niet!" zegt Mirelli, die ongezien deze alleenspraak heeft
+aangehoord. "Denk aan uw gezin! Wanhoop niet! Gij zult uit deze
+moeilijkheid worden gered. Mijn hart zegt het mij!"
+
+Zij verdwijnt en laat hem alleen staan, zoo diep in gedachten
+verzonken, dat hij het luide schellen van de brandweer niet hoort,
+die door hem zelf was gealarmeerd. Hij wordt overreden!
+
+Eenige ijlings toegeschoten voorbijgangers rapen den ongelukkige
+op.--Te laat! Hij heeft den geest reeds gegeven. Wie is het? Een van
+de omstanders heeft een brief in de hand, dien hij juist op de bus
+wilde doen. Als hij dezen nog even bekijkt, om te zien, of hij wel
+juist gefrankeerd is, valt zijn oog op den postzegel, en van den
+postzegel op den doode. Hij stoot ontroerd zijn buurman aan. Deze
+leest hardop het randschrift:
+
+"Koning Harold IV". Deze woorden gaan van mond tot
+mond... Een der voorbijgangers houdt zich op een afstand... en
+knarsetandt!... "Ontsnapt!... hij is mij ontsnapt!" mompelt hij. Het
+is Nietsewo, de nihilist!
+
+De ministerraad was in allerijl bijeengekomen en had kroonprins Kuno
+tot Koning uitgeroepen, onder regentschap van koningin Mathilda. Men
+verwittigde den prins van het tragisch gebeuren. Voor deze meer
+voorkomende eventualiteit is een ceremonieel voorgeschreven, dat de
+vormelijke premier precies opvolgde. Hij maakte drie buigingen, zwaaide
+driemaal met zijn steek, deed drie passen voor-, drie achterwaarts,
+en herhaalde driemaal: "De koning is dood; leve de koning!"
+
+Kuno steeg van zijn hobbelpaard. Hij was een verstandig kind, en
+begreep, dat hij thans moest weenen. Hij leende een zakdoek van den
+kanselier en deed zulks. Toen hij daarmee gedaan had, begaf hij zich
+aan de hand van den premier naar de vertrekken der koningin-weduwe. Zij
+vonden de hofdames in hevige verwarring en droefenis. Men had de
+koningin met Dido, de cobra, alleen gelaten en slechts de slang was
+overgebleven. Het boudoir bood een verschrikkelijk schouwspel. Het
+ondier lag, na zijn koninklijk maal, te slapen, een abnormale dikte
+gaf de plaats aan, waar zich de overblijfselen bevonden van haar,
+die eens de trotsche Mathilda, koningin van Illyrië was geweest....
+
+Kuno X staarde vol ontzetting naar het levend graf zijner moeder,
+toen een zachte hand op zijn schouder werd gelegd.
+
+Cora Mirelli stond naast hem en wees met een lieflijken glimlach naar
+de kroon, die op tafel lag. Zij plaatste die op zijn hoofd.
+
+En hand aan hand gingen deze twee jonge lieden, terwijl hunne gouden
+haren zich golvend en wuivend met elkaar vermengden, het nieuwe
+leven in...
+
+
+
+
+
+
+JACK SIMPEL
+
+EEN ZEEVAARTKUNDIGE VERTELLING.
+
+
+Jack Simpel, om U te dienen. Zeebonk van mijn geloof. Weeskind,
+altijd geweest. Een oom was apotheker te Greenwich. Toen ik van school
+gedrost was, omdat het me daar te droog was, besloot oom dat ik in
+zijn zog zou gaan varen. Hij preste me dus om met drankjes, poeders
+en pillen bij zijn klanten te beurten, want hij was van gevoelen dat
+men vóór den mast beginnen moest.
+
+Ik proefde eens een paar van die drankjes en vond ze zoo leelijk
+smaken, dat ik diep meelij met zijn patiënten kreeg, die toch hun
+plezier wel opkonden daar ze ziek waren. Ik gooide de fleschjes leeg
+en vulde ze met zeewater. Meestal werden de zieken dan veel te gauw
+beter, wat voor oom schadelijk was.
+
+Toen oom erachter kwam, vond hij dat er met mij geen land te bezeilen
+was, en besloot een minder teerhartigen bezorger aan te monsteren.
+
+Het spreekt vanzelf dat ik beleedigd was, en dus plakte ik 's nachts
+op oom's deur een papier met dit versje:
+
+
+            Aan mijn Clientèle.
+
+            Menschen, 'k zal dat pilledraaien
+            In 't vervolg nu maar verdraaien.
+            'k Stuur geen mensch meer naar de haaien.
+            'k Werkte toch maar voor de kraaien
+            'k Wil geen schuld meer op mij laaien,
+            Wat 'k te goed heb laten waaien.
+
+
+Dit opschrift veroorzaakte 's morgens in de vroegte, toen oom onder
+zeil was, een heele opschudding. Het was dadelijk overal in de stad
+bekend dat de apotheker Simpel uit de zaken ging en dat niemand zijn
+rekening behoefde te betalen. Er was een oploop, oom die slaapdronken
+vóór het venster verscheen, werd door alle slampampers van Greenwich
+toegejuicht, en de mariniers moesten aanrukken om de menigte te
+verspreiden. Toen oom doorging met zaken doen en disponeerde over de
+uitstaande gelden, werden veel klanten boos en gingen bij hem vandaan.
+
+Onderwijl liep ik langs de havens te lanterfanten. Ik schepte
+veel behagen in het gezelschap der gepensioneerde varensgezellen,
+die daar pijpjes rookten, of als ze geen geld hadden voor tabak,
+kringetjes spuwden en elkaar allerlei verhalen deden, waarnaar ik
+gretig luisterde. Twee invalieden vooral bewonderde ik. De één,
+Joe Williams, had een houten been. De ander, Bill Jobson, maar één
+arm. Eens kregen ze samen ruzie. De twist liep zóó hoog, dat ze
+besloten het uit te vechten. Dat was een merkwaardige bokspartij! En
+ze had natuurlijk veel bekijks ook!
+
+"Houd mijn pruim eens vast, kleine landhaai, en een oog in het
+zeil!" zei Joe.
+
+"Houd de mijne ook vast, jonge zoetwaterzwabber," zei Bill. "Niet
+kapen, hoor!"
+
+Dat was voor mij een heele eer!
+
+Ze begonnen te vechten. Men was overeengekomen dat Joe maar één arm
+mocht gebruiken, en dat Bill zijn ééne been stijf moest houden,
+alsof het van hout was. Het gevecht, dat Bill een gebroken neus
+kostte en Joe een blauw oog, bleef onbeslist. Na de vijfde ronde
+waren ze vergeten waarover de ruzie eigenlijk liep, en besloten,
+die af te gaan drinken. Ze namen hun pruimen terug, leenden van mij
+een shilling, en gingen gearmd naar de herberg.
+
+Deze gebeurtenis had mijn natuurlijke neiging voor de zee sterk
+aangewakkerd. Mijn oom draaide bij en stemde er in toe, vooral
+toen ik van een neef, die in gedragen zeemanskleeren handelde, een
+volslagen tweedehandsch uitrusting present kreeg. Dezelfde neef wist
+van een kapitein, die bij hem in het krijt stond, een aanstelling als
+adelborst voor mij te bemachtigen. Van Joe kreeg ik een Zuidwester,
+van Bill een verrekijker.
+
+
+
+
+II.
+
+
+De kapitein laveerde op het dek van het Zeepaard heen en weer, en was
+zoo uit den koers met zijn gedachten, dat ik dadelijk een aanvaring
+met hem had.
+
+"Zoo! Ben jij de nieuwe adelborst? Zit ik soms al niet genoeg met
+dat kleine grut opgescheept? Ben je al zindelijk? Pas op dat je niet
+zeeziek wordt, kleine vooronderworm dat je bent! Nu, je zit in het
+schuitje en je moet meevaren. Wat is dat, je wordt bleek!"
+
+"Ja kapitein, ik voel me een beetje raar. Het schip schudt zoo!"
+
+"Ha, daar hebben we het al! Bootsman!"
+
+"Hier, kapitein!"
+
+"Jongeheer Simpel moet in den mast. Als hij zich niet vlug naar boven
+werkt, help je hem maar met de handspaak. Is er nog plaats?"
+
+De bootsman keek in zijn notitieboekje.
+
+"Links in de groote ra is no. 3 nog open, kapitein."
+
+"Zoo," zei de kapitein grimmig. "Vooruit maar! Dat is het eenige
+voor zeeziekte."
+
+Ik had heel veel moeite om boven te komen, daar het klimmen in een
+mast nieuw voor me was. Maar de bootsman porde me van achter met de
+handspaak zoo, dat ik niet anders kon.
+
+Eindelijk was ik bij een been aangeland dat over de ra hing. Ik klemde
+me eraan vast.
+
+"Heila!" zei een booze stem. "Wat moet je? Blijf daar niet hangen! Erop
+of eraf! Hijsch je op als je hier moet wezen!"
+
+Toen ik met moeite dit bevel had uitgevoerd, praaide ik een tiental
+collega's. De oudste, O'Brien, deelde me mee dat hij daar zoo goed als
+altijd zat. "Als den ouwe z'n weerglas op stormachtig staat, zit men
+hier soms een heele week in de takels." Nu staken ze van wal met dit:
+
+
+    Adelborstenlied.
+
+    De ouwe is uit kooi gestapt
+    Met zijn verkeerde been!
+    Hij vloekt de equipage stijf
+    En jaagt ons dan hierheen.
+
+    Maar och, wij zijn daaraan gewend
+    En hebben 't hier wat best!
+    We leggen een kaartje, we rooken een pijp,
+    En slapen voor de rest.
+
+    We zitten hoog, we zitten droog.
+    De lucht is lekker frisch,
+    Je ruikt hier niet, als op het dek
+    Pek, teer en zoutevisch.
+
+    De ouwe denkt dat hij ons straft,
+    Met honger en met dorst,
+    We hebben altijd proviand,
+    Lang leve d' adelborst!
+
+    Wij eten de beste scheepsbeschuit
+    En drinken kaapschen wijn,
+    Die hebben we stiekum afgetapt,
+    Uit het vat van den kapitein!
+
+    De zeewind geeft hier appetijt,
+    Nooit zit je voor den mast,
+    En moeten wij weer naar benêe
+    Dat spijt ons allen vast.
+                            Hoezee!
+
+
+"Maar zeg eens, Groentje," riep O'Brien, op wiens knie ik had moeten
+plaats nemen. "Heb je al kennis gemaakt met de kat?"
+
+"Kat? Neen, ik heb geen kat gezien, meneer!"
+
+"Denk er om, de kat is aan boord van een oorlogsschip een gewichtig
+personage. Vraag den bootsman. Maar wacht: Je hebt de zeebaboe toch
+al gekust?"
+
+"Moet dat?"
+
+"Daar kun je absoluut niet buiten, jongetje."
+
+Toen ik beneden kwam, en den bootsman vroeg, met de kat kennis te
+maken, grijnsde hij, en riep den bootsmansmaat. Voor ik het wist had
+ik kennis gemaakt met de kat met zeven staarten. De lust verging me,
+toen de kennismaking voorbij was, naar de zeebaboe te vragen. Ik heb
+haar dan ook nooit gezien.
+
+
+
+
+III.
+
+Zeelui zijn excentriek. Ze hebben bijna altijd elk een dwaze
+eigenaardigheid. Dit treft gelukkig voor den schrijver van
+zeevaartkundige verhalen, die anders te flauw zouden worden, met
+zeewater en al. De bemanning van Het Zeepaard maakte geen uitzondering
+op dezen regel.
+
+De kapitein had zelfs twee eigenaardigheden. Primo vloekte hij
+verbazend en secundo loog hij verschrikkelijk. In het vloeken was hij
+bepaald No. 1. Als leugenaar moest hij evenwel de vlag strijken voor
+den eersten stuurman Ferm, die hierin elkeen den loef afstak.
+
+Maar het liegen was Ferm's eenige excentriciteit niet. Hij had er nog
+één, die niet minder vermakelijk was. Hij stond n.l. erg graag op zijn
+hoofd. Dat was zijn grootste liefhebberij. Als de bekwame zeerob het
+maar even lappen kon, hopsa, daar stond hij weer op zijn hoofd. Hij
+gaf zijn beste orders, op zijn hoofd staande. En hij loog het beste,
+in die houding.
+
+Nu was er iemand op het schip, die deze laatste gewoonte van Ferm
+niet uit kon staan. Dat was de heer Kwak, onze scheepsdokter,
+een platboomsvaartuig met korte masten en boegsprieten. Het liegen
+kon hem niet schelen, maar hij haatte den stuurman om dat op zijn
+hoofd staan. En als deze in die houding braaf er op los loog, of
+commandeerde: "Aan lij! Bakboord houden! Reef het topzeil!" of iets
+dergelijks, kwam de scheepsdokter en kneep hem in de kuiten. Dan sloeg
+Ferm om. Stond Ferm een goed half uur op zijn hoofd en bleef de dokter
+uit zijn vaarwater, dan werd zijn gelaat heelemaal donker. Dan zeiden
+onze branikragen: Ferm liegt weer dat hij zwart ziet.
+
+Een van zijn geliefkoosde verhalen was, dat hij eenmaal als jongen,
+heelemaal alleen, een schip buit had gemaakt. Avontuurlijk van aard
+als ik was, besloot ik, dit ook te doen.
+
+
+
+
+IV.
+
+Ik maakte O'Brien deelgenoot van mijn plan, en zoo slopen we op een
+nacht stilletjes van boord, nadat wij onze voorbereidselen hadden
+getroffen, en namen proviand mee. Het was stil weêr. Lang zwalkten
+we in ons kleine bootje rond, zonder een schip te zien. Eindelijk
+kregen we er een in de gaten.
+
+Het dek van het vijandelijk schip zag er verlaten uit, maar op de
+voorplecht stond een man, in gedachten verzonken. Aan zijn tuigage
+zagen we, dat het de admiraal was. Wij legden zachtjes aan, en stil
+als een muisje kroop O'Brien op het dek. Snel had hij den verstrooiden
+admiraal een prop in den mond gestopt, zijn handen gebonden, hem
+opgepakt en in ons bootje gegooid. De wacht sliep. Die zorgelooze
+Franschen!
+
+Ik ving den verbluften admiraal op en we maakten dat we wegkwamen.
+
+
+
+
+V.
+
+Toen we ons eigen schip hadden bereikt en onzen gevangene op dek
+geheschen, kwam de kapitein woedend op ons af. Wij kregen den wind
+van voren!
+
+"Wat is dat? Wie gaf jullie nachtpermissie?" loeide hij, met vloeken.
+
+"Wij hebben den Franschen admiraal gevangen, kapitein", zei ik. "Hier
+is hij".
+
+"Zoo", zei hij knorrig. "Dat is geen excuus! In den mast jullie! Ik
+moest je laten kielhalen!" Nieuw gevloek natuurlijk.
+
+Juist wilden we mopperend dit bevel opvolgen, toen de mast door een
+kanonskogel werd omgegooid. De Franschen hadden het verlies van hun
+vlootvoogd opgemerkt en vielen aan.
+
+De strijd duurde kort. Wij enterden mosjeu, doodden de equipage,
+voor zoover ze zich niet overgaf, en namen het schip in bezit. Onze
+pikbroeken hadden het druk met het zwabberen van het bebloede dek,
+waarbij ze genoegelijk hun energiek zeemanslied aanhieven.
+
+
+    Matrozenlied.
+
+    Een schip in zicht, een schip in zicht!--Ahoy!
+    Nu doet elk Engelschman zijn plicht!--Ahoy!
+    Wij maken het natuurlijk buit!
+    En smijten den Fransoos er uit!
+            Ahoy! ahoy! ahoy!
+            Ahoy! ahoy! ahoy!
+
+    Dan krijgt Janmaat een oorlam toe!--Ahoy!
+    En daarom roept hij blij te moe:--Ahoy!
+    Hij drinkt den rum niet aangelengd!
+    Hij lust jenever ongemengd!
+            Ahoy! enz.
+
+    Van binnen en van buiten nat,--Ahoy!
+    Een liefje in elke havenstad!--Ahoy!
+    Hij vecht en vrijt en zuipt en zingt,
+    Tot 't "Een, twee, drie in godsnaam!" klinkt.
+            Ahoy! enz.
+
+    Een haai slokt Janmaat op--o wee!--Ahoy!
+    Dat hapje valt hem lang niet mee!--Ahoy!
+    De haai bromt: "bah, alweer zoo'n lid!
+    Jamaica-rum en negerhit!"
+            Ahoy! ahoy! ahoy! enz.
+
+
+
+
+VI.
+
+Ik stond erg in de gunst van den eersten stuurman en daaraan had ik
+het te danken dat ik 's Zondags aan de officierstafel mocht eten. De
+kapitein dineerde alleen, maar aangezien hij zichzelf geen jokkens
+kon opdisschen, voegde hij zich met het dessert graag bij het
+gezelschap. Dan ging hij aan het opsnijden.
+
+"Heb ik de heeren al eens verteld van de muiterij aan boord van
+de Anna?" Nu dan, ik was--even kijken--dertien jaar, en al eerste
+officier. Ja, ik heb vlug promotie gemaakt. Weten de heeren, waarom
+ik nog geen admiraal ben? Eenvoudig, omdat ik altijd bedank. Ik
+zeg tegen den koning--we zijn heel eigen--"George, mijn jongen,
+laat me waar ik ben, want hooger dan admiraal is er niet, en een
+mensch moet altijd iets hebben om op aan te sturen." Toen drong hij
+er niet langer op aan. "Je bent een filosoof, Peter," zei hij. "Dat
+ben ik ook George," zei ik. Nelson nam het me een beetje kwalijk,
+maar daar maalde ik niet om; hij kon me toch niet over boord gooien.
+
+"Maar waar ben ik gebleven? O ja, onze kapitein was een
+beste kerel, maar hij was even als ik, een doodvijand van twee
+verd. zeemansondeugden: vloeken en liegen. Hij sloot de lui gewoon
+in de ijzers, als ze zich daaraan schuldig maakten. Zoo zaten op
+een goeden dag de beide stuurlui, de bootsman en drie kwart van de
+equipage in de boeien. De anderen hadden het natuurlijk daardoor
+driedubbel druk, en daarom sloegen ze aan het muiten. Ik plaatste me
+naast den commandant en zoo hielden wij, een revolver in elke vuist,
+de bende drie dagen lang in bedwang. Maar intusschen waren we op een
+klip geloopen. Het schip spleet en we kelderden allemaal. Toen ik
+bijkwam, de eenig overlevende van de "Anna", begreep ik, dat het met
+mij ook gedaan zou zijn, als ik niet spoedig zorgde iets te grijpen
+om mij drijvende te houden. Daar hoorde ik op eens in de buurt een
+vervaarlijk gebriesch en gesnuif. Ik zwom er heen. Wat denkt u dat
+het was? Een groot zeepaard, zoowaar als ik leef! Ik greep het bij
+de manen, klom op zijn rug, en bleef zoolang rondzwemmen, hem mennend
+waarheen ik wou, (ik ben een voortreffelijk ruiter) tot ik een schip
+ontmoette. Ter gedachtenis aan die wonderbare redding heet mijn schip
+nu, zooals u weet, het Zeepaard, en dat is het beste bewijs voor de
+waarheid van mijn verhaal".
+
+Ferm was gedurende de vertelling van den kapitein heel onrustig
+geworden, en toen ze afgeloopen was, ging hij op zijn hoofd staan.
+
+"Dat is allemaal niets," zei hij, "bij wat ik beleefd heb."
+
+"Denk er om, Ferm," zei de kapitein streng, "kom me met geen leugens
+aan boord!"
+
+"Wie praat van liegen," zei Ferm. "Ik mag gebreeuwd worden als ik niet
+de zuivere waarheid vertel! Maar ik zal de heeren het bewijs toonen,
+als ik zoover ben.
+
+"Ik voer dan--het mag nu twintig jaar geleden zijn--als licht matroos
+op de "Admiraal Monk". Wij waren ergens aan de kust van Noord-West
+Liberia geankerd om wat ebbenhout (d. w. z. negerslaven) op te
+nemen. Ik had een vrijen dag gekregen, en keerde 's avonds laat met
+een nat zeil naar boord terug. Toen ik nu langs het eenzame strand
+een deuntje liep te fluiten, hoorde ik opeens een liefelijke stem,
+die iets geheimzinnig tooverachtigs had, een lied in een vreemde taal
+zingen. Ik had in geen jaar een vrouwmensch gezien of gesproken en
+ik moet zeggen, heeren, dat die stem me finaal in den grond boorde!
+
+"Het was een zeemeermin, een beeldschoon vrouwspersoon van boven,
+maar van onderen een visch. Ze deed allemachtig aanhalig, maar ik heb
+een wijf en zes kinderen thuis en zei, dat ik bezet was. Toen had
+u moeten hooren hoe ze te keer ging! Ze was razend op me gesteld,
+op het eerste gezicht, en wou me maar al rauwe visch opdringen,
+die ze zoo maar met het handje ving. Het kostte me heel wat moeite
+van haar af te komen, maar toen we van elkaar gingen, gaf ze me haar
+portret. Hier is het. Als dat geen bewijs is dat ik waarheid spreek,
+dan weet ik het niet." We bekeken het.
+
+"Ik zie geen visschenstaart," zei de heer Kwak.
+
+"Hoe wou je dat de staart er op stond" zei Ferm minachtend,
+"bij een gewoon buste-portret? Ja, ze zal zich van onderen laten
+uitschilderen! Ze wist ook wel dat ze van boven mooier was."
+
+
+
+
+VII.
+
+We stevenden naar het vaderland terug. Toen ik in Greenwich aankwam,
+werd ik heel feestelijk ontvangen. Joe en Bill stonden me op te
+wachten in hun beste tuig. Ze hadden hun roer recht weten te houden,
+en dat was wel een bewijs van hun vriendschap. Overal waren vlaggen
+uitgestoken en jongejuffers boden ruikers aan.
+
+"Wat is er aan de hand," vroeg ik verbaasd.
+
+"Weet je dat niet?" riepen Joe en Bill tegelijk, met stemmen als
+lekke scheepsroepers. De verklaring is niet moeilijk.
+
+Mijn vader was de achter-achterneef van Lord Whizzlewhist.
+
+Op een goeden dag had deze edelman de vijfentwintig tusschen mij
+en de erfopvolging staande familieleden ten eten. Men at per abuis
+vergiftigde paddestoelen--ik bleef erfgenaam. Ik werd ziek van schrik,
+maar toen ik opgekalefaterd was, nam ik mijn rechten in bezit. De
+tegenwoordige Lord Whizzlewhist zal u gaarne op zijn kasteel ontvangen
+en staat in voor de paddestoelen die hij zijn gasten zal voorzetten.
+
+
+
+
+
+
+ROODHUID EN BLEEKGEZICHT.
+
+INDIAANSCHE NOVELLE.
+
+
+HOOFDSTUK I. De Blauwe Vos.
+
+Het is het recht van den romanschrijver, zonder voorafgaande
+plichtplegingen, den lezer te midden zijner personages te voeren. Wij
+maken derhalve daarvan gebruik en beluisteren het gesprek van vier
+mannen, die zich om gindsch houtvuur hebben geschikt.
+
+Eén van hen, een Indiaan van deftig voorkomen en middelbaren leeftijd,
+is beleefd, doch met eenig wantrouwen ontvangen. Het was zijn drie
+blanken metgezellen niet onbekend, dat het verkeer met Roodhuiden
+eigenaardige moeilijkheden en zelfs gevaren oplevert.
+
+Gustaaf, de jager, was het meest doorkneed in den sierlijken, doch
+waar het pas geeft, tevens niet weinig stekeligen conversatietoon,
+welke de Indianen zoo gelukkig weten te treffen.
+
+"Als ik mij niet vergis", begon hij, "heb ik de twijfelachtige eer
+met een Slangen-Pawnee te spreken?"
+
+De nauwgezette Indiaan nam nu zijn calumet (pijp) en om te toonen, dat
+hij aan dit gesprek veel gewicht hechtte, vulde hij die met mochichei
+(gewijde tabak). Na een paar trekken bood hij de pijp aan den jager,
+die er ernstig aan zoog en ze vervolgens doorgaf aan Edelhart. Deze
+beiden wisten de eer op prijs te stellen. Niet aldus echter El
+Pantero, die minder vertrouwd was met de gebruiken der Roodhuiden
+in het algemeen en van de Slangen-Pawnees in het bijzonder. Toen de
+vredespijp hem bereikte, wischte hij met zijn zakdoek het mondstuk
+af, een doodelijke beleediging in het oog van hun nieuwen bekende,
+die hiervan weliswaar niets liet bemerken, doch er des te meer over
+na bleef mokken, zooals wij zullen zien vóór deze roman ten einde is.
+
+Na de pijp met de ongemaakte bevalligheid zijns stams weerom te hebben
+genomen, begon de Sachem:
+
+"De Waconda is machtig. Hij ademde den grooten hoofdman de woorden in,
+die zijn mond weer uitblaast.
+
+"De Apachen zijn klapachtige oude wijven. Een groot opperhoofd zegt
+het! De jakhalzen verwaardigen zich niet hunne verpeste lijken te
+verslinden. De zitdeelen der Apachen zijn platgetrapt door hun eigen
+hielen bij de razende vlucht voor den Slangen-Pawnee. Hun geraamten
+zweeten nog in de graven van de hijgende haast, waarmee zij bij hun
+leven vloden voor de zuigelingen van mijn stam! Hunne achterkleinzonen
+zullen nog lijden aan piependen adem en hartebons, tengevolge van de
+ijlende vaart, waarmee hun voorvaderen aan den haal gingen voor den
+Blauwen Vos en zijn broeders.
+
+"De Slangen-Pawnee is de koning der prairiën. De Blauwe Vos is het
+grootste opperhoofd der Slangen-Pawnees. De Blauwe Vos is een goed
+vriend, een verschrikkelijke vijand. Ik ben de Blauwe Vos."
+
+Geen der aanwezigen wist hieraan iets toe te voegen. De Blauwe Vos
+scheen dat ook niet te verwachten, maar vervolgde, na een korte pauze,
+op honigzoeten toon:
+
+"Hoe denken mijn bleeke broeders over de Apachen? De ruige jager der
+bleekgezichten spreke! Een groot opperhoofd luistert. De wijsheid
+van zijn beide grootvaders bezielt de woorden van den ruigen jager
+der bleekgezichten!"
+
+Maar Gustaaf wist wat het beteekent als de Slangen-Pawnees u
+complimentjes maken!
+
+"Ben ik een oude vrouw, hoofdman?" antwoordde hij, "dat gij mij door
+vleiende woorden de tong hoopt te doen draven als een hengst met den
+kolder in den kop?"
+
+"Mijn broeder Pelsgezicht heeft naar den Spotvogel geluisterd, de
+Spotvogel is een leugenachtige en bedriegelijke Vogel," zeide de
+Blauwe Vos.
+
+De hoofdman boog ietwat spijtig en vertrok. Een half uur nadat de
+Blauwe Vos onze vrienden verlaten had, werd plotseling de welbekende
+kreet der Commanchen vernomen.
+
+Inderdaad naderde een troep krijgers van dezen stam met de
+gebruikelijke, omslachtige beleefdheden. Hunne gelaatstrekken zouden
+innemend zijn geweest, zonder de uitvoerige beschilderingen, waarmede
+een zeker verkeerd schoonheidsgevoel hen genoopt had ze te bedekken.
+
+Het Stille Water, de aanvoerder, nam nu het woord.
+
+"Opent uwe ooren wijd, bleekgezichten, het groote opperhoofd Het Stille
+Water spreekt. Het Stille Water houdt niet van babbelen. Het Stille
+Water spreekt in zeven dagen niet zooveel woorden als er scalpen
+aan zijn gordel bungelen. Nochtans spreekt hij tot u. Ziehier zijn
+zonen. Hun arm is sterk, hun hart dapper, hun tong niet leugenachtig,
+hun maag leeg".
+
+Hierop antwoordde de jager, na de gebruikelijke plichtplegingen,
+daar de Commanchen veel hechten aan etiquette:
+
+"Het Edele Hart, de Panter en mijn persoon groeten den machtigen
+stam der Commanchen zeer. Wij hebben geen gespleten tong. Onze huid
+is blank, maar ons hart is rood, ons eten nog niet op!"
+
+"Hugh!" riepen de Commanchen en vielen op het maal aan, dat spoedig
+verdwenen was, want dit volk presteert op dit gebied veel. Toen de
+maaltijd was afgeloopen, traden twee krijgers te voorschijn, die een
+Apache gekneveld meevoerden.
+
+"Het hart van de Commanchen", sprak de hoofdman niet zonder aandoening
+en te midden van een plechtig stilzwijgen, "is even vol van dank als
+de bodem van het gebeente hunner verslagene vijanden. Om dit te toonen
+willen zij de blanke broeders de eer waardig keuren om de plechtigheid
+bij te wonen die volgt".
+
+De marteling van den gevangene, uitvoerig als al wat tot de zeden
+der Commanchen behoort, nam een aanvang. Daar wij geen bewoners der
+wildernis zijn en op zulke tafereelen niet belust, doen wij beter
+ons te verwijderen, totdat de Apache den geest heeft gegeven. Een
+luid applaus kondigt dit tijdstip aan--wij keeren terug. Alsnu kwam
+de Sachem voor den dag met het eigenlijk doel zijner komst.
+
+"Een verachtelijke Slangen-Pawnee, de Blauwe Vos", sprak hij, driemaal
+op den grond spuwend, "heeft mijn blanke broeders bezocht. Het Stille
+Water vermag zijn onreinen scalp niet aan den gordel van een zijner
+blanke broeders te ontdekken. Dit bedroeft het Stille Water zeer. Ziet
+de dappere hoofdman weent van smart en spijt".
+
+De jager antwoordde voorzichtig:
+
+"Wij hebben den scalp van den Blauwen Vos voor den gordel van het
+Stille Water bewaard! Overigens schijnt de Blauwe Vos niet langer
+een vriend der Apachen. Hij gaf dezen volksstam leelijke namen. Hij
+beschimpte hunne voorvaderen en hunne nazaten".
+
+"Poah! De Blauwe Vos is de vijand der Commanchen. De Blauwe Vos blaast
+zijn stinkenden adem in het oor van Sluipvoet, het opperhoofd der
+Apachen. Het Stille Water is geen babbelzieke squaw! Mijn broeders
+hebben roode harten, maar een bleeken neus, die het verraad niet
+ruikt, dat kankert in de ziel van een schurftigen hond van een
+Slangen-Pawnee!"
+
+"Het opperhoofd rookte met ons de calumet," zeide Edelhart thans. "Ook
+is hij niet wijzer gegaan dan hij kwam".
+
+Het Stille Water scheen eenigszins bevredigd. Hij wenkte zijn mannen
+en ging, echter niet zonder het voorgeschreven afscheidsceremonieel
+alle recht te doen wedervaren.
+
+De drie reizigers vervolgden des morgens hun tocht ter bevrijding
+van de schoone Camilla, respectievelijk hun pleegdochter en geliefde.
+
+
+
+
+HOOFDSTUK II. Camilla's vlucht.
+
+
+Het rad der fortuin is uiterst wisselvallig! Dit feit moge somtijds bij
+den sterveling een onrustig gevoel opwekken, het moet erkend worden,
+dat de tand des tijds zelden een groot ongeluk brengt, zonder er
+eigenhandig een klein gelukje bij te voegen, als een pleister op de
+bloedende wonde, of zooals een oase in de woestijn.
+
+Wij bevinden ons op de eindelooze prairie, eenvoudig, doch schoon
+omlijst door het hemelsblauw, echt Mexicaansch, of liever Texaansch
+uitspansel. Dit landschap wordt dra gestoffeerd. Een ruiter nadert in
+vliegende vaart, als een waterval van de bergtoppen ijlt, schuimend en
+spattend, in kokende drift. Het is een vrouw in manskleeren, die haar
+vormen zeer voordeelig doen uitkomen. Deze vrouw is Camilla! Op haar
+lieftallig gelaat betwisten vertwijfeling en moed elkaar den voorrang.
+
+Een woest gehuil, dierlijk van klank, doch ongetwijfeld uit den mond
+van een mensch gekomen, treft ons oor! Zelfs de blanke staat dikwijls
+niet hooger dan het laagste dier, vooral in de wildernis! Dit is
+treurig, maar waar.
+
+Het is de Bleeke Scalpeur! Camilla heeft dezen ijzingwekkenden man
+weten te ontkomen. Maar helaas, hij nadert met de snelheid van den
+wervelwind, doch dan in steeds voorwaartsche richting!
+
+Reeds grijpt zijn ruwe hand naar de haren der schoone jonkvrouw. Heeft
+hij haar gevat?
+
+De lezer sla het begin van dit hoofdstuk op, hij zal er een opmerking
+vinden, die hem tot goed begrip van het nu volgende wel te stade
+zal komen!
+
+Camilla's haren zijn van schrik te berge gerezen!
+
+Zoo kan de vervolger er niet bij!
+
+Welnu, op dit oogenblik springen drie mannen te voorschijn.
+
+De eerste is de jager!
+
+De tweede is Edelhart!
+
+De derde is een geheel nieuwe figuur in onze romans, n.l. de neger
+Kroeskop, een door de Indianen met bevreemding bejegend man van zuiver
+Afrikaansche huidkleur.
+
+
+
+
+HOOFDSTUK III. Een mooie scalp.
+
+
+De regen viel bij stroomen neder, als schreiden de engelen in de
+goedheid hunner harten over de boosheid der menschen, die zich niet
+ontzien elkander te haten en zelfs te dooden. De Blauwe Vos, gewend
+wind en weder te trotseeren, is met zijn squaw of huisvrouw en kind
+op het pad. De Zingende Leeuwerik, zijn jonge vrouw, is niet zonder
+typische Indiaansche schoonheid, voor wie daarvan houdt tenminste. Naar
+onzen smaak is haar profiel wat hakerig. Beider zoontje, drie jaar oud,
+vertoont reeds den listigen en wreedaardigen trek zijns vaders.
+
+Eensklaps legt het hoofd van dit gezin den vinger op de lippen en duikt
+weg achter de struiken! Vrouw en kind volgen zijn voorbeeld gezwind.
+
+De neger Kroeskop komt voorbij. Een scalp, zoo zeldzaam als de zijne,
+kon niet missen reeds lang de begeerigheid van den rooden schelm te
+hebben opgewekt.
+
+Vóór de ongelukkige zwarte, onbekend met de gebruiken des lands,
+weet wat geschiedt, is hij van zijn scalp beroofd.
+
+Op dit oogenblik rijst een man als het ware uit den grond op. Het
+is de Bleeke Scalpeur. Het zien alleen van dezen geduchten grijsaard
+doet het Indiaansch gezin vluchten, den scalp inderhaast achterlatend.
+
+De redder treedt op den neger toe. Is hij te laat gekomen? Het
+schijnt zoo. Eens gescalpeerd heeft men gewoonlijk niet veel meer
+te vertellen. Doch wat nu voorvalt zal menigeen verbazen, die de
+buitengewone taaiheid van de negers en de hardheid van hun schedels
+niet uit ondervinding kent!
+
+Kroeskop heeft zijn scalp opgenomen en drukt dezen thans met alle macht
+op zijn hoofd. Nu maakt hij vertwijfelde teekenen. Het verblijf in de
+wildernis verleent tegenwoordigheid van geest. De grijze reus begrijpt
+hem! In een oogwenk staat hij op het hoofd van den gescalpeerde. Dit
+krasse middel mist zijn uitwerking niet. Kroeskop is binnen weinige
+oogenblikken weer geheel zich zelf. Zijn haar echter is van nu af
+aan onherstelbaar uit de krul!
+
+De Bleeke Scalpeur bevindt zich nog in de zoo even geschilderde
+menschlievende positie, als Camilla op hem toesnelt.
+
+"Men zegt mij", roept het lieve meisje blozend, "dat gij mijn vader
+zijt. Thans wordt mij alles duidelijk!"
+
+"Zoo is het", antwoordt de woeste man, wien de tranen over het
+verweerde gelaat loopen. Hij stijgt af--en omhelst zijn kind.
+
+De band des bloeds werpt somtijds een rooskleurig licht op een
+schijnbaar zwarte ziel en opent de ruwe schors, die het hart van een
+bewoner der wildernis omgeeft!
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IV. Een veelbewogen dag.
+
+
+De prairiën, hoe onherbergzaam ook, zijn evenmin als eenig menschelijk
+oord, ontoegankelijk voor de liefde! Gelijk wij gezien hebben, beminden
+zoowel El Pantero als Edelhart, Camilla, welke bovendien het eenige
+jonge meisje van hun eigen complexie in den ganschen omtrek was.
+
+Het is niet de taak van den romanschrijver, de zoete woorden af te
+luisteren, welke El Pantero haar toevoegde; nog minder, deze op te
+schrijven. Veeleer doen wij goed den wraakgierigen Blauwen Vos in het
+oog te houden, die sluipend naderde, en den tomahawk ophief om de
+beleediging, hem in ons eerste hoofdstuk aangedaan, te wreken. Het
+verheugt ons te kunnen zeggen, dat Edelhart op datzelfde oogenblik
+ten tooneele verscheen en den medeminnaar met een welgemikten kogel
+redde, daarbij tevens zich zijn naam waardig toonend.
+
+De vuilaardige Indiaan viel voorover en de Bleeke Scalpeur, die
+zijn naam ook niet voor niets droeg, wilde hem van zijn haartooi
+berooven. Het kwam den jager echter voor, dat deze onbeschaafde daad
+voor een blanke, die bovendien de vader van Camilla was, niet door
+den beugel kon. Een strijd ontstond tusschen de bedaagde mannen,
+doch spoedig verscheen een nieuwe vijand ter plaatse.
+
+Een troep krijgers van den Blauwen Vos stormde toe om den hoofdman
+te wreken.
+
+Maar de redding liet niet lang op zich wachten. Een afdeeling
+Commanchen onder aanvoering van Het Stille Water, die weer kwam alsof
+hij geroepen was, zond hen in massa naar het schimmenrijk.
+
+Nu scheen alles in orde! Maar zoo iets bestaat in de wildernis
+niet. Een regiment Mexicanen naderde in woeste vaart! Om rust te nemen,
+nadat men zijn koetjes op het droge heeft gebracht, moet men niet
+naar dit--overigens gezonde en schoone--land toe gaan. Thans scheen
+alles verloren. Doch dit moet men in de wildernis niet te gauw zeggen!
+
+"Moed gehouden!" riep de jager nu, ontroerd. De geoefende woudlooper
+legde het oor tegen den grond, en zeide met de meeste zekerheid:
+
+"Op tien minuten afstand naderen honderd Texanen en 50 Sioux in volle
+vaart! Arendsneus heeft het commando."
+
+Hij sprak de waarheid! Maar nog waren de spannende gebeurtenissen
+van dezen woeligen dag niet ten einde.
+
+Een bende Apachen vervulde de lucht met hun barbaarsche oorlogskreten,
+welke een kwelling zijn voor beschaafde ooren.
+
+Een woedend gevecht volgde, waarbij de Apachen het veld moesten ruimen,
+vele dooden achterlatende, ten prooi aan scalpjager en gier... Onze
+vrienden verlieten het tooneel van zooveel lief en leed.
+
+Nadat zij zijn verdwenen, werpen wij een laatsten blik op de
+prairie... De nacht spreidt den mantel der liefde over de bloedige
+overblijfselen van dappere legerscharen. De maan gaat op en verleent
+schilderachtigheid aan een tafereel, dat zooeven nog alles behalve
+aangenaam aandeed. Wat beweegt daar? De Blauwe Vos--want hij is
+het--richt zich kreunend op. Waarheen staart het oog van dezen
+schijndoode met zooveel aandacht? Volgen wij zijn blikken, al maakt
+zijn loenschheid dit ons moeilijk.
+
+Een tweede krijger wordt door een rilling doorploegd. Het is een
+jong opperhoofd der Commanchen, die thans zijn forsch lichaam op den
+elleboog opheft. Zijn verglaasde oogen schitteren in den maneschijn
+als fosfor...
+
+De beide schijndooden van zooeven wisselen een blik vol haat, afgunst,
+verachting en bloeddorst...
+
+
+
+
+
+
+PRINSES ZOETEKAUW
+
+EEN SPROOKJE.
+
+
+Er waren eens een koning en een koningin, die een beeldschoon
+dochtertje hadden, dat Eveline heette. Nu wilde echter het ongeluk, dat
+het prinsesje één groot gebrek had; zij was zeer snoepzuchtig. Zoo kwam
+het dat men Eveline, toen zij acht jaar geworden was, nooit bij haar
+eigen naam noemde, doch dat elkeen sprak van Prinses Zoetekauw! Dit
+veroorzaakte H.H. M.M. veel verdriet.
+
+Op een avond nadat Eveline naar bed gegaan was, bespraken haar ouders
+juist de noodzakelijkheid, haar van hare fout te genezen, toen er
+gescheld werd en Antje de meid vlak daarop een kaart binnenbracht
+van den volgenden inhoud:
+
+
+    ADELGONDE,
+    FEE.
+
+    Directrice van het Herstellingsoord "Excelsior". Beveelt zich
+    beleefd aan voor het verbeteren van kinderen met onvolmaakt
+    karakter.
+
+    Billijke condities.--Ook aan huis te ontbieden.--Gezonde,
+    boschrijke streek.--Prima referentiën bij de deftigste
+    families.--Strikte geheimhouding verzekerd.
+
+    Prospectus wordt desgewenscht gratis toegezonden.
+
+
+De ouders van Eveline zagen elkaar verbaasd aan. Toen zei de koning:
+
+"Laat de juffrouw binnenkomen, Antje."
+
+De Fee trad binnen, nam den haar beleefd aangeboden stoel en glimlachte
+vriendelijk.
+
+"Mag ik u vragen, Fee," zeide Eveline's vader, "waaraan ik de eer
+van uw bezoek te danken heb?"
+
+"Zooals u wel zult vermoeden, meneer de koning," begon de Fee,
+"heeft de helaas algemeen bekende snoepzucht van uw overigens aardig
+dochtertje mijn schreden hierheen geleid."
+
+H.H. M.M. zuchtten diep.
+
+"Ik geloof namelijk," vervolgde de Fee opbeurend, "het prinsesje te
+kunnen genezen."
+
+H.H. M.M. zagen elkaar hoopvol aan.
+
+De Fee stond op en zwaaide de tooverparapluie, welke zij steeds
+bij zich droeg. In een oogenblik was de kamer vol eigenaardige
+wezens. Elfen, kabouters, hulpfeeën, enz.
+
+"Dit is mijn personeel", zeide Adelgonde. "Het staat mij met ijver en
+plichtsbetrachting bij in mijn somtijds moeielijke taak. Onze kabouters
+hebben u, zooals u zien zult, een der laarzen meegebracht van den Reus,
+die niet zelf kon binnenkomen wegens zijn reusachtigheid".
+
+Vervolgens stelde de Fee de aanwezigen één voor één aan
+H.H. M.M. voor. Nadat de hulpfeeën: de dames zuster Silentia, zuster
+Attentia, zuster Patientia en zuster Olympia hare nijging hadden
+gemaakt en minzaam door het vorstelijk echtpaar waren toegesproken,
+kwam de beurt aan de kabouters: de heeren, Jokniet, Morsniet,
+Snoepniet, Pulkniet, Kijfniet, Zeurniet en Gilniet.
+
+H.H. M.M. onderhielden zich daarop een tijdlang met elk der aanwezigen
+afzonderlijk en lieten zich hunne denkbeelden uiteenzetten. In het
+bijzonder interesseerde H. M. de Koningin zich voor het praktisch
+werk door zuster Olympia verricht. Hare Majesteit liet deze hulpfee
+haar nieuwste systeem verklaren, dat op een combinatie van nuttige
+handwerken en lichamelijke opvoeding berust, en gaf door de vragen,
+die het Haar behaagde te stellen, blijk van Haar belangstelling
+en kennis van zaken. Onderwijl leende Haar gemaal een gewillig oor
+aan de belangwekkende theorieën van den heer Jokniet over de jacht,
+een onderwerp dat den vorst buitengemeen interesseerde.
+
+"Mijn personeel", vervolgde de Fee, het woord weder opnemend,
+"bestaat uit prima werkkrachten. Ik heb de eer in het bijzonder de
+aandacht van Uwe Majesteiten te vestigen op onzen heer Snoepniet,
+sedert vele jaren bij mij werkzaam, aan wiens zorgen ik gaarne de
+behandeling van Hare K. Hoogheid wenschte te zien toevertrouwd."
+
+Eveline's ouders maakten nader kennis met dezen bekwamen en
+welwillenden kabouter. Besloten werd, dat Eveline een tijdlang
+verpleegd zou worden in het herstellingsoord "Excelsior" en aan de
+zorg van den paedagoog Snoepniet zou worden toevertrouwd.
+
+Den volgenden dag vertrok zij, alleen vergezeld van de particuliere
+hoffotografe der koningin. Haar afscheid van het koninklijk echtpaar
+was kort maar roerend.
+
+De reis was zeer voorspoedig.
+
+De ontvangst was allerhartelijkst. De jongste verpleegde, 2 1/2
+jaar oud, in behandeling voor duimzuigen, bood de hooge gast een
+ruiker aan. Het woud Excelsior wemelde van berispelijke kinderen,
+daarheen gezonden, om verpleegd te worden tot den waarlijk billijken
+prijs van f 1.- per dag, per persoon, met volledig pension (buiten de
+wasch). Meer kinderen uit één gezin gereduceerd tarief (wij citeeren
+den prospectus).
+
+De kinderen waren in ploegen verdeeld, en werkten acht uur per dag
+onder toezicht van de kabouters. De arbeid van iedere ploeg was er
+op berekend, de kinderen, die er toe behoorden, van hun bepaalde
+ondeugd te genezen. Had een kind meer dan één ondeugd, dan werkte het
+afwisselend in verschillende ploegen en dan duurde de kuur natuurlijk
+langer.
+
+Prinses Zoetekauw werkte, met nog vijf andere kinderen, onder toezicht
+van den welmeenenden, doch gestrengen afdeelingschef Snoepniet.
+
+De arbeid bestond in het proeven van taartjes, gebak, bonbons, koekjes
+enz. In den beginne lachte deze bezigheid ons prinsesje niet weinig
+toe, zooals men denken kan. Weldra werd dit echter anders.
+
+Het proeven moest namelijk zeer schielijk geschieden. Ieder kind
+moest een taartje of koekje een oogenblik proeven, en er een stukje
+afbijten, waarop het aan wie volgde werd overgereikt, enzoovoort,
+de rij langs. Met de linkerhand werd doorgegeven, met de rechter
+schreef men zijn oordeel op. De voorraad werd niet ververscht, vóór
+dat elk taartje op was. Ander voedsel kreeg deze afdeeling niet. Men
+mocht zich niet verwijderen.
+
+De taak van Snoepniet, die acht moest geven dat elk kind werkelijk
+proefde en slikte, en dat opgeschoten werd was alles behalve
+licht! Voortdurend klonk zijn stem: "Doorgeven daar! Opschieten
+daar! Slikken daar! Wie volgt! Blijven zitten daar!"
+
+Is het wonder dat Eveline en haar kornuitjes weldra een innigen afkeer
+gingen koesteren tegen alle snoeperij?
+
+Des Zondags werd niet gewerkt. De kinderen verzamelden zich op
+een heuvel tot het hooren van eenige lezingen en voordrachten. Het
+programma van de matinée was vol afwisseling. De inleidster, Tante
+Adelgonde, zette, in een welsprekend pleidooi, het doel van Excelsior
+uiteen.
+
+De fee begon met erop te wijzen dat "Excelsior" streefde naar
+hooger. Evenwel moeten wij niet slechts naar buiten maar ook naar
+binnen omhoog streven. (Applaus!) Excelsior heeft nog een vruchtbaar
+arbeidsveld voor den boeg! Wij willen dezen dag vieren als een
+mijlpaal, die den stoot geeft tot nog grooter inspanning en waarop
+wij krachtig moeten voortbouwen. Het tot nogtoe bereikte mag ons tot
+blijdschap stemmen, dit moet ons daarom nog geen reden zijn op onze
+lauweren te rusten, (gelach) doch integendeel een spoorslag om de
+handen inéén en met frisschen moed aan den ploeg te slaan! (Daverend
+applaus!) De spreekster wees verder op de noodzakelijkheid van
+propaganda en gaf vervolgens het woord aan de ijverige secretaresse,
+de hulpfee Patientia, die het jaarverslag uitbracht.
+
+De volgende spreker was de heer Jokniet, die de toehoorders tot tranen
+wist te roeren, terwijl hij op zijn overtuigende wijze alle jokkernij
+aanviel en daarop mededeelingen deed omtrent een bezoek door hem,
+in opdracht van Excelsior, gebracht aan den Ooievaar.
+
+Spreker werd door den voorkomenden patriarch met de grootste
+welwillendheid ontvangen.
+
+Het gesprek kwam, na eenige inleidende beleefdheden, natuurlijk
+spoedig op het vraagstuk der moeilijke kindervragen.
+
+De Ooievaar was overtuigd namens zijne geest- en bloedverwanten te
+spreken, wanneer hij ten stelligste ontkende, dat zijn fractie nu
+of ooit eenige medewerking bij de geboorte der menschenkinderen zou
+hebben verleend! Hij brandmerkte dit gerucht als een bloot verzinsel,
+hij wilde niet zeggen een unfaire verdachtmaking van een deel der
+pers. Sommige groepen, meende de vriendelijke gastheer, trachten uit
+bedenkelijke zucht om de verantwoordelijkheid van zich af te schuiven,
+zijn fractie aansprakelijk te stellen voor de tegenwoordige crisis.
+
+Op de vraag van spreker wat zijn opinie was aangaande eerlijke
+antwoorden op kindervragen, achtte de Ooievaar het een dringende
+plicht zich met de meeste omzichtigheid te uiten, zoolang het program
+van zijn groep nog niet definitief was vastgesteld. Slechts geloofde
+hij verantwoord te zijn, wanneer hij als zijn vaste overtuiging te
+kennen gaf dat de tijd thans nog niet rijp was voor de oplossing van
+het verwante probleem: wie er het eerst was, de kip of het ei. Een
+brochure van zijn vleugel over dit onderwerp is overigens ter perse.
+
+Terugkomende op de eerste vraag, verzekerde de ooievaar nog eens ten
+stelligste, dat voor deze geruchten elke grond ontbrak. Er bestaat
+volkomen overeenstemming in den boezem mijner groep, verzekerde hij.
+
+Ware het mogelijk de geboorte van kikkers te bevorderen, hij en zijne
+vrienden zouden gewis niet werkeloos blijven. Nog vestigde hij er
+onze aandacht op, dat geen enkel ooievaar de bevoegdheid bezit tot
+het verleenen van medische hulp, en geen enkele ooiemoer diploma
+voor vroedvrouw.
+
+Nadat dit onderhoud tot des heeren Jokniets bevrediging geëindigd was,
+wenschte deze zich nog naar een niet minder bevoegde persoonlijkheid
+te begeven, om diens oordeel te vernemen over een andere hardnekkige
+legende, volgens welke deze zelf, zekere St. Nicolaas, nog altijd
+op den 5en December (den avond vóór zijn geboortedag) geschenken en
+straffen zou uitdeelen om op verouderd-paedagogische wijze het gedrag
+van het kind te beïnvloeden.
+
+Deze poging mocht evenwel niet met hetzelfde succes worden
+bekroond. Noch het adresboek van Spanje, noch de ijverige nasporingen
+der politie konden het verblijf van den z.g. Sint aan het licht
+brengen. Hoogst waarschijnlijk heeft men in dit geval met een
+oplichter te doen, die misbruik maakt van den goeden naam des lang
+overleden bisschops, om het kinderpubliek beloften en concessies af
+te persen. Men zij gewaarschuwd!
+
+Niet minder bijval oogstte de heer Morsniet met zijn vurige bestrijding
+der morsgewoonte. De heer Snoepniet, die op aanschouwelijke wijze een
+bedorven maag schilderde, vond eveneens een uitbundig onthaal. Met
+groote belangstelling volgden de aanwezigen de voordracht van den heer
+Pulkniet, over het neuspeuteren, met lichtbeelden. De zon had hierbij
+hare belangelooze medewerking verleend door zoolang te verdwijnen. Niet
+minder toonde het publiek zich ingenomen met de belangwekkende rede
+van den heer Kijfniet, die het kijven op zijn bekende krachtige wijze
+bestreed. De heer Zeurniet zeide over het zeuren kort te zullen
+zijn en voegde, in een bondig betoog van slechts enkele uren, de
+daad bij het woord. De heer Zeurniet koos tot thema een vers, dat,
+naar zijn meening zeer ten onrechte in bepaalde kringen van kinderen
+en opvoeders een zekere mate van populariteit genoot.
+
+Spreker begon met de voorlezing van dit vers, een noodzakelijke
+inleiding waarmee hij het geduld der vergadering tot zijn spijt een
+weinig op de proef zou moeten stellen:
+
+
+    Dit is de sleutel van den Bibelbontschen berg
+    Op dien Bibelbontschen berg
+    Wonen Bibelbontsche menschen
+    En die Bibelbontsche menschen
+    Hebben Bibelbontsche kinderen
+    En die Bibelbontsche kinderen
+    Eten Bibelbontsche pap
+    Met een Bibelbontschen lepel
+    Uit een Bibelbontsche nap.
+
+
+Spreker wilde zijne bedenkingen tegen dit vers neerleggen in een
+reeks vragen:
+
+
+    1. Schijnt het niet vreemd dat men een sleutel noodig zou hebben
+       inplaats van b.v. een alpenstok om een berg te bestijgen?
+    2. Acht gij de herhaling van dat woord Bibelbontsch in elken regel,
+       bij menschen, kinderen, pap, lepel en nap, niet overbodig?
+    3. Houdt gij met mij het woord Bibelbontsch niet voor een
+       klankwoord zonder aardrijkskundige beteekenis, en de gansche
+       omslachtige mededeeling derhalve voor waardeloos en
+       nonsensikaal?
+    4. Is in dit vers, waarin toch van zekere pap wordt gewag gemaakt,
+       niet een belangrijke leerstof verwaarloosd, daar niet vermeld
+       wordt, uit welke bestanddeelen dit voedsel bestaat?
+
+
+Spreker beantwoordde al deze vragen bevestigend, en achtte,
+resumeerende, dit vers:
+
+
+    a. onzinnig,
+    b. vol herhalingen, dus zeurig,
+    c. onwetenschappelijk,
+    d. ongeschikt,
+
+
+conclusies welke hij in een heldere detailcritiek nader toelichtte.
+
+Het viel te betreuren, dat de beschaafde causerie van den heer Gilniet,
+over het gillen, onverstaanbaar was.
+
+Dit feit gaf aanleiding tot een INCIDENT.
+
+De heer Kijfniet vroeg aan de voorzitster of het niet mogelijk was een
+leerstoel voor methodisch spreken in te stellen. De heer Gilniet zegt,
+dit als een insinuatie te beschouwen.
+
+Geroep: "Wien de schoen past trekt hem aan!"
+
+De heer Gilniet: "Ik eisch een onderzoek!"
+
+De voorzitster zegt dit toe. Het incident wordt gesloten.
+
+Na de pauze zongen de hulpfeeën eenige paedagogische liederen. Het
+mooist werd gevonden--ongetwijfeld wegens de opwekkende melodie en
+de sympathieke strekking--het:
+
+
+    Excelsior-lied,
+
+
+waarvan het refrein door alle aanwezigen werd medegezongen op de
+wijze van het Sequah-lied.
+
+
+    Heb je slechte zeden,
+      Ben je zenuwziek, Boem!
+    Richt tot ons je schreden
+      Hier genees je kwiek! Boem!
+
+
+(tot de fee)
+
+
+    Tante Adelgonde
+      Lieve beste Fee
+    Zij zijn vol van zonden
+      Red ze s. v. p.!
+
+
+Refrein:
+
+
+    Kom tot ons, kom tot ons
+            Boem, boem, boem!
+    Zie naar ons, zie naar ons
+            Boem, boem, boem!
+    Hoor naar ons, hoor naar ons!
+            Boem, boem, boem!
+    Streef met ons, streef met ons
+            Boem, boem, boem!
+
+
+(tot de kabouters)
+
+
+    Jokniet, Morsniet, Snoepniet
+      Help haar in haar taak, Boem!
+    Pulk-, Kijf-, Zeur- en Gilniet
+      Steun de goede zaak, Boem!
+
+
+(tot de kinderen)
+
+
+    Kind je moet maar leeren
+      In Excelsior
+    En wij garandeeren
+      Dat je beter wor!
+
+
+Refrein: Kom, enz.
+
+
+    Ja, vandaag of morgen
+      Ben je al hersteld, Boem!
+    Dank zij onze zorgen
+      En dat schijntje geld, Boem!
+    Help ons aan klandisie
+      Maak 't adres bekend!
+    Dan is de provisie
+      1 1/2%.
+
+
+Refrein: Kom, enz.
+
+
+Aan het applaus scheen geen einde te zullen komen!
+
+De Fee Adelgonde dankte hierop de aanwezigen voor de trouwe opkomst
+en besloot met een opwekking tot allen om ieder in zijn kring het
+goede doel te bevorderen.
+
+Geen wonder dat onze Eveline in deze omgeving spoedig genas. Drie
+weken later kon zij als hersteld worden ontslagen. Tot groote vreugde
+harer ouders verloor zij den bijnaam van
+
+
+                           Prinses Zoetekauw.
+
+
+
+
+
+
+DE KUS
+
+TENDENZ-ROMAN
+
+
+"Mag ik het Rijksmuseum van u hebben, conducteur?"
+
+"Zeker, meneer!"
+
+De conducteur van lijn 10 schelde. De bestuurder remde.
+
+De jonge dr. Hendrik van Bree, grijs deukhoedje, bruine covercoat,
+stapte uit, nog vóór de wagen geheel stopte, liep enkele passen met
+de alweer doorrijdende tram mee, nam toen bijna onmerkbaar zijn draai
+en betrad met energieke schreden de brug tusschen Weteringschans en
+Stadhouderskade. Hij liep onder het Museum door, de Jan Luykenstraat
+in, en was in de Van Baerlestraat.
+
+"Alweer," mompelde hij opeens in de P. C. "Zal deze verderfelijke
+gewoonte dan nooit uitgeroeid worden? Moeten de bacteriën steeds
+verder worden verspreid?" Hij zette de tanden op elkaar.
+
+"Ik zal mijn leven wijden aan de bestrijding van dit kwaad."
+
+
+
+
+II.
+
+Dr. Hendrik van Bree, de nieuwe arts, stond voor het raam van zijn
+vriendelijk huisje, Brinklaan 12, waarvan zijn voorganger hem de huur
+had overgedaan. "Maatje" zat bij de tafel en stopte zijn kousen. Zij
+wilde dit werk aan niemand overlaten--waren het niet de kousen van
+haar Hendrik?
+
+Op eens sprong de jonge medicus op. Bezorgd, hoofdschuddend zag
+"maatje" hem na.
+
+Bij het hek namen een boereknecht en zijn meisje afscheid, en kusten
+elkaar, niet ééns, maar herhaaldelijk. Hendrik trad op hen toe, groette
+vriendelijk, en bracht hun, in gematigde termen, het onhygiënische
+van hun daad onder de oogen. De man grinnikte, het meisje bloosde,
+maar ze eindigden met mopperend heen te gaan.
+
+Toen de jonge dokter dien avond de brug over liep, hoorde hij van
+alle kanten gemompel.
+
+"We meugen onze maid niet soene, saat-ie!"
+
+"Wat goat 't zoan an?"
+
+"Wie het 't ooit zoo op de vieul heure speule?"
+
+"Wat 'n mal meroakel! Laat ie van 't durp weggoan!"
+
+Toen hij terug ging, stond er een groep opgeschoten kerels klaar,
+dreigend.
+
+"Doar het je die bemoeial!"
+
+"Loat ie zich met z'n aige soake bemoeie!"
+
+Een steen vloog, en nog één. Zijn hoed werd geraakt, en viel af. Hij
+raapte hem kalm op. Er vlogen meer steenen. Met een gat in zijn hoofd
+kwam Hendrik thuis!
+
+
+
+
+III.
+
+Een jong meisje had van het balcon bij burgemeester Vink den aanval
+met verontwaardiging aangezien. Het was Bertha Vink. Sympathie leidt
+tot liefde.... en verloving.
+
+
+
+De eerste dagen van zaligheid waren voorbij.
+
+Toch was het alsof er in Bertha iets onrustigs was gekomen. Eerst zag
+hij het niet; haar handdruk was warm en stevig als altijd, haar lach
+even teeder.
+
+Maar wat was er in haar oogen dat hem soms bevreesd maakte, dat alles
+niet was zooals het zijn moest?
+
+En op een goeden dag zeide zij het aan "maatje." De oude mevrouw
+zuchtte; het verraste haar niet.
+
+Dien avond brak zij het nieuws aan haar zoon.
+
+Bertha was niet sterk genoeg gebleken in den strijd.
+
+Hendrik begreep. Hij waagde nog een laatste poging. Hij schreef een
+brief vol liefde en teederheid, maar ook vol vastheid. "Je moet kiezen
+tusschen mij en de bacteriën," schreef hij. "Hoe lief ik je ook heb,
+ik kan mijn beginsel niet verzaken, om geen ziektekiemen over te
+brengen als de hond en de vlieg." Hij deed zelf den brief op de bus.
+
+Hij wachtte. Eén dag, twee, drie dagen. Er kwam geen antwoord.
+
+Hij was vrij. Om den strijd te strijden dien hij gekozen had. Om zijn
+eenzamen, moeizamen weg te gaan.
+
+
+
+
+
+
+INHOUD
+
+
+                                                      Blz.
+    Van Gigio en Famulus. Romeinsche roman              5
+    De Vondeling. Historische roman                    16
+    Cora Mirelli. Een verhaal van wereldlijke macht    41
+    Jack Simpel. Een zeevaartkundige vertelling        51
+    Roodhuid en Bleekgezicht. Indiaansche novelle      68
+    Prinses Zoetekauw. Een sprookje                    81
+    De Kus. Tendenz-roman                              92
+
+
+
+
+
+
+AANTEEKENINGEN
+
+
+[1] De latere Lodewijk XVIII.
+
+[2] Deze woorden van Pichegru zijn historisch.
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Parodieën, by Cornelis Veth
+
+*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 47442 ***
diff --git a/47442/47442-h/47442-h.htm b/47442-h/47442-h.htm
index 8f9ee15..2a9291d 100644
--- a/47442/47442-h/47442-h.htm
+++ b/47442-h/47442-h.htm
@@ -1,4082 +1,3668 @@
-<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN"

-"http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">

-<html lang="nl">

-<head>

-<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=utf-8">

-<title>Parodieën</title>

-

-<style type="text/css">

-

-body

-{

-font-family: "Times New Roman", Times, serif;

-font-size: 100%;

-line-height: 1.2em;

-padding: 1.58em 16%;

-text-align: left;

-}

-/* Titlepage */

-.titlePage

-{

-border: #DDDDDD 2px solid;

-margin: 3em 0% 7em 0%;

-padding: 5em 10% 6em 10%;

-text-align: center;

-}

-.titlePage .docTitle

-{

-line-height: 3.5em;

-margin: 2em 0% 2em 0%;

-font-weight: bold;

-}

-.titlePage .docTitle .mainTitle

-{

-font-size: 1.8em;

-}

-.titlePage .docTitle .subTitle, .titlePage .docTitle .seriesTitle, .titlePage .docTitle .volumeTitle

-{

-font-size: 1.44em;

-}

-.titlePage .byline

-{

-margin: 2em 0% 2em 0%;

-font-size:1.2em;

-line-height:1.72em;

-}

-.titlePage .byline .docAuthor

-{

-font-size: 1.2em;

-font-weight: bold;

-}

-.titlePage .figure

-{

-margin: 2em 0% 2em 0%;

-margin-left: auto;

-margin-right: auto;

-}

-.titlePage .docImprint

-{

-margin: 4em 0% 0em 0%;

-font-size: 1.2em;

-line-height: 1.72em;

-}

-.titlePage .docImprint .docDate

-{

-font-size: 1.2em;

-font-weight: bold;

-}

-/* End Titlepage */

-.transcribernote

-{

-background-color:#DDE;

-border:black 1px dotted;

-color:#000;

-font-family:sans-serif;

-font-size:80%;

-margin:2em 5%;

-padding:1em;

-}

-.advertisment

-{

-background-color:#FFFEE0;

-border:black 1px dotted;

-color:#000;

-margin:2em 5%;

-padding:1em;

-}

-.correctiontable

-{

-width: 75%;

-}

-.width20

-{

-width: 20%;

-}

-.width40

-{

-width: 40%;

-}

-.indextoc

-{

-text-align: center;

-}

-.div0

-{

-padding-top: 5.6em;

-}

-.div1

-{

-padding-top: 4.8em;

-}

-.index

-{

-font-size: 80%;

-}

-.div2

-{

-padding-top: 3.6em;

-}

-.div3, .div4, .div5

-{

-padding-top: 2.4em;

-}

-.footnotes .body,

-.footnotes .div1

-{

-padding: 0;

-}

-.fnarrow

-{

-color: #AAAAAA;

-font-weight: bold;

-text-decoration: none;

-}

-.apparatusnote

-{

-text-decoration: none;

-}

-table.alignedtext, table.alignedverse

-{

-border-collapse: collapse;

-}

-table.alignedtext td

-{

-vertical-align: top;

-width: 50%;

-}

-table.alignedverse

-{

-vertical-align: top;

-}

-table.alignedtext td.first, table.alignedverse td.first

-{

-border-width: 0 0.2px 0 0;

-border-color: gray;

-border-style: solid;

-padding-right: 10px;

-}

-table.alignedtext td.second, table.alignedverse td.second

-{

-padding-left: 10px;

-}

-table.alignedverse td.first, table.alignedverse td.second

-{

-width: 45%;

-}

-table.alignedverse td.lineNumbers

-{

-width: 10%;

-}

-h1, h2, h3, h4, h5, h6, .h1, .h2, .h3, .h4

-{

-clear: both;

-font-style: normal;

-text-transform: none;

-}

-h3, .h3

-{

-font-size:1.2em;

-line-height:1.2em;

-}

-h3.label

-{

-font-size:1em;

-line-height:1.2em;

-margin-bottom:0;

-}

-h4, .h4

-{

-font-size:1em;

-line-height:1.2em;

-}

-.alignleft

-{

-text-align:left;

-}

-.alignright

-{

-text-align:right;

-}

-.alignblock

-{

-text-align:justify;

-}

-p.tb, hr.tb

-{

-margin-top: 1.6em;

-margin-bottom: 1.6em;

-margin-left: auto;

-margin-right: auto;

-text-align: center;

-}

-p.argument, p.note, p.tocArgument

-{

-font-size:0.9em;

-line-height:1.2em;

-text-indent:0;

-}

-p.argument, p.tocArgument

-{

-margin:1.58em 10%;

-}

-p.tocPart

-{

-margin:1.58em 0%;

-font-variant: small-caps;

-}

-p.tocChapter

-{

-margin:1.58em 0%;

-}

-p.tocSection

-{

-margin:0.7em 5%;

-}

-.opener, .address

-{

-margin-top: 1.6em;

-margin-bottom: 1.6em;

-}

-.addrline

-{

-margin-top: 0;

-margin-bottom: 0;

-}

-.dateline

-{

-margin-top: 1.6em;

-margin-bottom: 1.6em;

-text-align: right;

-}

-.salute

-{

-margin-top: 1.6em;

-margin-left: 3.58em;

-text-indent: -2em;

-}

-.signed

-{

-margin-top: 1.6em;

-margin-left: 3.58em;

-text-indent: -2em;

-}

-.epigraph

-{

-font-size:0.9em;

-line-height:1.2em;

-width: 60%;

-margin-left: auto;

-}

-.epigraph span.bibl

-{

-display: block;

-text-align: right;

-}

-.trailer

-{

-clear: both;

-padding-top: 2.4em;

-padding-bottom: 1.6em;

-}

-.figure

-{

-margin-left: auto;

-margin-right: auto;

-}

-.floatLeft

-{

-float:left;

-margin:10px 10px 10px 0;

-}

-.floatRight

-{

-float:right;

-margin:10px 0 10px 10px;

-}

-p.figureHead

-{

-font-size:100%;

-text-align:center;

-}

-.figAnnotation

-{

-font-size:80%;

-position:relative;

-margin: 0 auto; /* center this */

-}

-.figTopLeft, .figBottomLeft

-{

-float: left;

-}

-.figTop, .figBottom

-{

-}

-.figTopRight, .figBottomRight

-{

-float: right;

-}

-.hangq

-{

-text-indent: -0.32em;

-}

-.hangqq

-{

-text-indent: -0.40em;

-}

-.hangqqq

-{

-text-indent: -0.71em;

-}

-.figure p

-{

-font-size:80%;

-margin-top:0;

-text-align:center;

-}

-img

-{

-border-width:0;

-}

-p.smallprint,li.smallprint

-{

-color:#666666;

-font-size:80%;

-}

-span.parnum

-{

-font-weight: bold;

-}

-.marginnote

-{

-font-size:0.8em;

-height:0;

-left:1%;

-line-height:1.2em;

-position:absolute;

-text-indent:0;

-width:14%;

-}

-.pagenum

-{

-display:inline;

-font-size:70%;

-font-style:normal;

-margin:0;

-padding:0;

-position:absolute;

-right:1%;

-text-align:right;

-}

-a.noteref, a.pseudonoteref

-{

-font-size: 80%;

-text-decoration: none;

-vertical-align: 0.25em;

-}

-.displayfootnote

-{

-display: none;

-}

-div.footnotes

-{

-font-size: 80%;

-margin-top: 1em;

-padding: 0;

-}

-hr.fnsep

-{

-margin-left: 0;

-margin-right: 0;

-text-align: left;

-width: 25%;

-}

-p.footnote

-{

-margin-bottom: 0.5em;

-margin-top: 0.5em;

-}

-p.footnote .label

-{

-float:left;

-width:2em;

-height:12pt;

-display:block;

-}

-/* Tables */

-tr, td, th

-{

-vertical-align: top;

-}

-td.bottom

-{

-vertical-align: bottom;

-}

-td.label, tr.label td

-{

-font-weight: bold;

-}

-td.unit, tr.unit td

-{

-font-style: italic;

-}

-span.sum

-{

-padding-top: 2px; border-top: solid black 1px;

-}

-/* Table border styles */

-/* Table with borders on the outside and between the table head and data. */

-table.borderOutside

-{

-border-collapse: collapse;

-}

-table.borderOutside td

-{

-padding-left: 4px;

-padding-right: 4px;

-}

-table.borderOutside .cellHeadTop, table.borderOutside .cellTop

-{

-border-top: 2px solid black;

-}

-table.borderOutside .cellHeadBottom

-{

-border-bottom: 1px solid black;

-}

-table.borderOutside .cellBottom

-{

-border-bottom: 2px solid black;

-}

-table.borderOutside .cellLeft, table.borderOutside .cellHeadLeft

-{

-border-left: 2px solid black;

-}

-table.borderOutside .cellRight, table.borderOutside .cellHeadRight

-{

-border-right: 2px solid black;

-}

-/* Table with borders on the vertical inside edges. */

-table.verticalBorderInside

-{

-border-collapse: collapse;

-}

-table.verticalBorderInside td

-{

-padding-left: 4px;

-padding-right: 4px;

-border-left: 1px solid black;

-}

-table.verticalBorderInside .cellHeadTop, table.verticalBorderInside .cellTop

-{

-border-top: 2px solid black;

-}

-table.verticalBorderInside .cellHeadBottom

-{

-border-bottom: 1px solid black;

-}

-table.verticalBorderInside .cellBottom

-{

-border-bottom: 2px solid black;

-}

-table.verticalBorderInside .cellLeft, table.verticalBorderInside .cellHeadLeft

-{

-border-left: 0px solid black;

-}

-/* Table with borders on all edges, outer edges somewhat fatter. */

-table.borderAll

-{

-border-collapse: collapse;

-}

-table.borderAll td

-{

-padding-left: 4px;

-padding-right: 4px;

-border: 1px solid black;

-}

-table.borderAll .cellHeadTop, table.borderAll .cellTop

-{

-border-top: 2px solid black;

-}

-table.borderAll .cellHeadBottom

-{

-border-bottom: 1px solid black;

-}

-table.borderAll .cellBottom

-{

-border-bottom: 2px solid black;

-}

-table.borderAll .cellLeft, table.borderAll .cellHeadLeft

-{

-border-left: 2px solid black;

-}

-table.borderAll .cellRight, table.borderAll .cellHeadRight

-{

-border-right: 2px solid black;

-}

-/* Special purpose tables: */

-table.intralinear

-{

-display: inline;

-border-collapse: collapse;

-}

-table.intralinear td

-{

-font-size: small;

-text-align: center;

-}

-table.ditto

-{

-display: inline;

-border-collapse: collapse;

-vertical-align: bottom;

-}

-table.ditto tr.s

-{

-height: 0;

-color: white;

-line-height: 0;

-}

-table.ditto tr.s td

-{

-padding: 0px;

-border-style: none;

-}

-table.ditto tr.d td

-{

-text-align: center;

-line-height: 10pt;

-border-style: none;

-}

-/* Poetry */

-.lgouter

-{

-margin-left: auto;

-margin-right: auto;

-display:table; /* used to make the block shrink to the actual size */

-}

-.lg

-{

-text-align: left;

-}

-.lg h4, .lgouter h4

-{

-font-weight: normal;

-}

-.lg .lineNum, .sp .lineNum, .lgouter .lineNum

-{

-color:#777;

-font-size:90%;

-left: 16%;

-margin:0;

-position:absolute;

-text-align:center;

-text-indent:0;

-top:auto;

-width:1.75em;

-}

-p.line

-{

-margin: 0 0% 0 0%;

-}

-span.hemistich /* invisible text to achieve visual effect of hemistich indentation. */

-{

-color: white;

-}

-.versenum

-{

-font-weight:bold;

-}

-/* Drama */

-.speaker

-{

-font-weight: bold;

-margin-bottom: 0.4em;

-}

-.sp .line

-{

-margin: 0 10%;

-text-align: left;

-}

-/* End Drama */

-/* right aligned page number in table of contents */

-span.tocPageNum, span.flushright

-{

-position: absolute;

-right: 16%;

-top: auto;

-}

-table.tocList

-{

-width: 100%;

-margin-left: auto;

-margin-right: auto;

-border-width: 0;

-border-collapse: collapse;

-}

-td.tocPageNum, td.tocDivNum

-{

-text-align: right;

-width: 10%;

-border-width: 0;

-}

-td.tocDivNum

-{

-padding-left: 0;

-padding-right: 0.5em;

-}

-td.tocPageNum

-{

-padding-left: 0.5em;

-padding-right: 0;

-}

-td.tocDivTitle

-{

-width: auto;

-}

-span.corr, span.gap

-{

-border-bottom:1px dotted red;

-}

-span.abbr

-{

-border-bottom:1px dotted gray;

-}

-span.measure

-{

-border-bottom:1px dotted green;

-}

-/* Font Styles and Colors */

-.ex

-{

-letter-spacing: 0.2em;

-}

-.sc

-{

-font-variant: small-caps;

-}

-.uc

-{

-text-transform: uppercase;

-}

-.tt

-{

-font-family: monospace;

-}

-.underline

-{

-text-decoration: underline;

-}

-/* overline is actually a bit too high; overtilde is approximated with overline */

-.overline, .overtilde

-{

-text-decoration: overline;

-}

-.rm

-{

-font-style: normal;

-}

-.red

-{

-color: red;

-}

-/* End Font Styles and Colors */

-hr

-{

-clear:both;

-height:1px;

-margin-left:auto;

-margin-right:auto;

-margin-top:1em;

-text-align:center;

-width:45%;

-}

-.aligncenter, div.figure

-{

-text-align:center;

-}

-h1, h2

-{

-font-size:1.44em;

-line-height:1.5em;

-}

-h1.label, h2.label

-{

-font-size:1.2em;

-line-height:1.2em;

-margin-bottom:0;

-}

-h5, h6

-{

-font-size:1em;

-font-style:italic;

-line-height:1em;

-}

-p

-{

-text-indent:0;

-}

-p.firstlinecaps:first-line

-{

-text-transform: uppercase;

-}

-p.dropcap:first-letter

-{

-float: left;

-clear: left;

-margin: 0em 0.05em 0 0;

-padding: 0px;

-line-height: 0.8em;

-font-size: 420%;

-vertical-align:super;

-}

-.lg

-{

-padding: .5em 0% .5em 0%;

-}

-p.quote,div.blockquote, div.argument

-{

-font-size:0.9em;

-line-height:1.2em;

-margin:1.58em 5%;

-}

-.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden

-{

-text-decoration:none;

-}

-td.galleryFigure

-{

-text-align: center;

-vertical-align: middle;

-}

-td.galleryCaption

-{

-text-align: center;

-vertical-align: top;

-}

-ul { list-style-type: none; }

-.castlist, .castitem { list-style-type: none; }

-body

-{

-background: #FFFFFF;

-font-family: "Times New Roman", Times, serif;

-}

-body, a.hidden

-{

-color: black;

-}

-h1, .h1

-{

-padding-bottom: 5em;

-}

-h1, h2, .h1, .h2

-{

-text-align: center;

-font-variant: small-caps;

-font-weight: normal;

-}

-p.byline

-{

-text-align: center;

-font-style: italic;

-margin-bottom: 2em;

-}

-.figureHead, .noteref, .pseudonoteref, .marginnote, p.legend, .versenum

-{

-color: #660000;

-}

-.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a

-{

-color: #AAAAAA;

-}

-a.hidden:hover, a.noteref:hover

-{

-color: red;

-}

-h1, h2, h3, h4, h5, h6

-{

-font-weight: normal;

-}

-table

-{

-margin-left: auto;

-margin-right: auto;

-}

-.tablecaption

-{

-text-align: center;

-}

-.pagenum, .linenum

-{

-speak: none;

-}

-</style>

-

-<style type="text/css">

-/* CSS rules generated from @rend attributes in TEI file */

-.xd21e97width

-{

-width:507px;

-}

-.xd21e104width

-{

-width:491px;

-}

-.xd21e310width

-{

-width:523px;

-}

-.xd21e319width

-{

-width:517px;

-}

-.xd21e410width

-{

-width:303px;

-}

-.xd21e483width

-{

-width:138px;

-}

-.xd21e598width

-{

-width:555px;

-}

-.xd21e647width

-{

-width:236px;

-}

-.xd21e733width

-{

-width:298px;

-}

-.xd21e748

-{

-text-align:right;

-}

-.xd21e754width

-{

-width:296px;

-}

-.xd21e785width

-{

-width:302px;

-}

-.xd21e845width

-{

-width:180px;

-}

-.xd21e868width

-{

-width:528px;

-}

-.xd21e889width

-{

-width:295px;

-}

-.xd21e911width

-{

-width:549px;

-}

-.xd21e920width

-{

-width:158px;

-}

-.xd21e986width

-{

-width:191px;

-}

-.xd21e1003width

-{

-width:555px;

-}

-.xd21e1074width

-{

-width:265px;

-}

-.xd21e1121width

-{

-width:562px;

-}

-.xd21e1184width

-{

-width:550px;

-}

-.xd21e1214width

-{

-width:187px;

-}

-.xd21e1228width

-{

-width:526px;

-}

-.xd21e1288width

-{

-width:547px;

-}

-.xd21e1351width

-{

-width:302px;

-}

-.xd21e1383width

-{

-width:255px;

-}

-.xd21e1411width

-{

-width:316px;

-}

-.xd21e1435width

-{

-width:558px;

-}

-.xd21e1452width

-{

-width:327px;

-}

-.xd21e1501width

-{

-width:569px;

-}

-.xd21e1530width

-{

-width:552px;

-}

-.xd21e1546width

-{

-width:298px;

-}

-.xd21e1570width

-{

-width:550px;

-}

-.xd21e1636

-{

-text-indent:8em;

-}

-.xd21e1664width

-{

-width:285px;

-}

-.xd21e1697width

-{

-width:549px;

-}

-.xd21e1714width

-{

-width:556px;

-}

-.xd21e1730

-{

-text-indent:6em;

-}

-.xd21e1778width

-{

-width:564px;

-}

-.xd21e1792width

-{

-width:562px;

-}

-.xd21e1810width

-{

-width:558px;

-}

-.xd21e1842width

-{

-width:563px;

-}

-.xd21e1893width

-{

-width:268px;

-}

-.xd21e1918width

-{

-width:564px;

-}

-.xd21e1932width

-{

-width:318px;

-}

-.xd21e1949width

-{

-width:152px;

-}

-.xd21e1982width

-{

-width:323px;

-}

-.xd21e2016width

-{

-width:198px;

-}

-.xd21e2036width

-{

-width:330px;

-}

-.xd21e2071width

-{

-width:154px;

-}

-.xd21e2098width

-{

-width:589px;

-}

-.xd21e2110width

-{

-width:558px;

-}

-.xd21e2122

-{

-border:2px double black; margin:10px 15%; padding:10px 10px;

-}

-.xd21e2123

-{

-text-align:center;

-}

-.xd21e2311width

-{

-width:517px;

-}

-.xd21e2326

-{

-text-indent:2em;

-}

-.xd21e2558width

-{

-width:503px;

-}

-</style>

-</head>

-<body>

-

-

-<pre>

-

-The Project Gutenberg EBook of Parodieën, by Cornelis Veth

-

-This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most

-other parts of the world at no cost and with almost no restrictions

-whatsoever.  You may copy it, give it away or re-use it under the terms of

-the Project Gutenberg License included with this eBook or online at

-www.gutenberg.org.  If you are not located in the United States, you'll have

-to check the laws of the country where you are located before using this ebook.

-

-

-

-Title: Parodieën

-

-Author: Cornelis Veth

-

-Release Date: November 23, 2014 [EBook #47442]

-

-Language: Dutch

-

-Character set encoding: UTF-8

-

-*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK PARODIEËN ***

-

-

-

-

-Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed

-Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project

-Gutenberg.

-

-

-

-

-

-

-</pre>

-

-<div class="front">

-<div class="div1 cover"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divBody">

-<p class="first"></p>

-<div class="figure xd21e97width"><img src="images/voorkant.jpg" alt="Oorspronkelijke voorkant." width="507" height="720"></div>

-</div>

-</div>

-<div class="div1 titlepage"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divBody">

-<p class="first"></p>

-<div class="figure xd21e104width"><img src="images/titelpagina.png"

-alt="Oorspronkelijke titelpagina." width="491" height="720"></div>

-<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e108" href="#xd21e108" name="xd21e108">2</a>]</span></p>

-</div>

-</div>

-<div class="titlePage">

-<div class="docTitle">

-<div class="mainTitle">PARODIE&Euml;N</div>

-</div>

-<div class="byline">DOOR<br>

-<span class="docAuthor">CORNELIS VETH</span></div>

-<div class="docImprint">EERSTE REEKS<br>

-AMSTERDAM<br>

-UITGEVERS-MAATSCHAPPIJ &ldquo;ELSEVIER&rdquo;<br>

-<span class="docDate">1918</span></div>

-</div>

-<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e129" href="#xd21e129" name="xd21e129">4</a>]</span></p>

-</div>

-<div class="body">

-<div id="gigio" class="div1 story"><span class="pagenum">[<a href="#xd21e2509">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<div class="figure"><img src="images/p05.jpg" alt="VAN GIGIO EN FAMULUS" width="539" height="373"></div>

-<h2 class="main">VAN GIGIO EN FAMULUS</h2>

-<h2 class="sub">ROMEINSCHE ROMAN</h2>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">Het was dien morgen een ochtend van ideale schoonheid

-en atmosfeer. De keizerlijke <i>Villa</i> lijnde zich uit als een droom

-van <i>marmor</i>, als een eindeloos uitgemeten stuk groen biljartlaken

-spreiddede zich het grasveld, als een architecturale <i>fabula</i>

-volgden <i>portico&rsquo;s</i> op <i>portico&rsquo;s</i>, schakelden

-<i>nymfea</i> zich aan <i>nymfea</i>, ronddeden zich de immense

-<i>exedra</i> als <i>cathedra</i> voor <i>pedagogen</i> van

-<i>titanen</i>.</p>

-<p>Langs den oever van de rivier, die zich strekte als een eindeloos

-uitgeplette reep blik, op het strand dat naar de zon duiddede als een

-lange vieil-or-kleurig-gehandschoende voorvinger, promeneerden de

-<i>matronae</i> in <i>stola</i> en <i>palla</i>, de <i>meritrices</i>

-in <i>palla</i> en <i>stola</i>, stroomden zij uit de Thermen, nog

-na-boudeerend over de <span class="pagenum">[<a id="xd21e193" href="#xd21e193" name="xd21e193">5</a>]</span>duurte van de <i>tesserae</i>,

-die zij betaald hadden aan de <i>ostiari</i>, en de patriciërs,

-nog mopperend over de <i>foia</i> die zij volgens de <i>mos</i> hadden

-moeten aanbieden aan de <i>capsarii</i> in het <i>frigidarium</i> of

-het nog prijziger <i>tepidarium</i>, waar zij hun <i>corpus</i> hadden

-gebaad en geodorificeerd. Hier ontmoetteden de jonge Aanzienlijken de

-<i>matronae</i> en de <i>virginae</i>, groetteden hoffelijk, wisselden

-met geëffaceerde galanterie of geaffineerde venijnigheid

-epigrammen, tot de slik van een <i>carpenta</i> met &eacute;&eacute;n

-of twee paarden hen bespattede, zoodat zij haastig scheiddeden en zich

-voortspoeddeden, <i>anathema&rsquo;s</i> van vernuftig-stekelige

-vinding werpend naar de menners, welke hiervan, hooggezeten, niets

-vermoeddeden. Daartusschen scharrelden de straatjongens, etende hun

-oliebollen, buitelende over hun <i>caput</i>, of elkaar slaande op hun

-<i>tabernaculum</i>, hun <i>testimonium</i>, hun <i>tonitrus</i>, hun

-<i>fulmen</i> of wel hun <i>animus</i>. De vermetelsten verstoutteden

-zich wel eens achter den rug van de Aanzienlijken een langen

-<i>naso</i> te trekken, of de <i>lingua</i> uit te steken. Bij

-afwisseling bestookten zij elkaar met <i>sputum</i> of zelfs

-<i>faecaliën</i>.</p>

-<p>Over de blik-blanke rivier gleed een <i>navicula</i>, in voorname

-wiegeling. In dat bootje, geroeid door Ethiopische zwarte slaven, zaten

-twee Aanzienlijken, en onderhielden zich, hoffelijk, in kunstvol

-geciseleerd Latijnsch.</p>

-<p>De &eacute;&eacute;n was een vijftiger, treffend aristocratisch, met

-artificieel klein geknepen mond, een kale <i>calva</i> en donkere

-oogen, verborgen achter groote <i>lunettae</i>, in onberispelijk

-Romeinsch avondtoilet gehuld. Hij sprak met kalme hooge stemme het

-zoetklinkende accent der residentie. De ander was een godschoone knaap,

-met slanke, als broze leden, fijn, doch athletisch, een roomkleurig

-teint en een heerlijken, fraai bewerkten haardos.</p>

-<p>&ldquo;Waart gij bij den <i>Augustus</i>, Edele Gigio?&rdquo;

-vraagde de laatste. <span class="pagenum">[<a id="xd21e282" href="#xd21e282" name="xd21e282">6</a>]</span></p>

-<p>&ldquo;Ja&rdquo; antwoorddede de ander met elaboraten glimlach.</p>

-<p>&ldquo;Hoe was de <i>Salutatio</i>?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;<i>Quatio<span class="corr" id="xd21e294" title="Niet in bron">.</span></i>&rdquo;</p>

-<p>Beiden zwegen. Er liepen gouden glansen over de zweetdruipende

-zwartheid van de slaven, als verguld ebbenhout glommen zij soms in den

-<i>Sol</i>.</p>

-<p>De beide Aanzienlijken leunden, nauwelijks genietend hun mollige

-kussens, peinzend over het factice leven.</p>

-<p>De stad was blank onder blauwe lucht.</p>

-<p>Gigio droomde. De welverzorgde hand met slechts enkele, niet

-overdreven bejuweelde ringen, rusttede op den rand van het bootje, het

-schuim dat zich daarlangs afteekende, zachtkens fijnknijpend.</p>

-<div class="figure xd21e310width"><img src="images/p07.png" alt="&ldquo;Hoe was de salutatio?&rdquo;" width="523" height="284">

-<p class="figureHead">&ldquo;Hoe was de salutatio?&rdquo;</p>

-</div>

-<p>Hij droomde van en over zich zelf en anderen, van goden en keizers

-en dichters en hetaeren. Hij bevond zich op den weg der vreugde en

-richttede zich vol majesteit op, want v&oacute;&oacute;r hem rees een

-berg van licht. Over lichtende drempels trad hij in extase, God en

-Goden, maar ook kleine zielen en comedianten voorbijgaand en bereikte,

-langs lijnen van geleidelijkheid, Babel. <span class="pagenum">[<a id="xd21e316" href="#xd21e316" name="xd21e316">7</a>]</span>De hooge

-troeven uitspelend van een stille kracht die geen illusie was, overwon

-hij zijn noodlot. Het was een metamorfose zijner psyche. Een lent van

-vaerzen zong in hem. Het was of de wereldvrede gekomen was. En Fidessa

-waarde rond, orchideeën in het hair, een kluwen in de hand.

-&ldquo;Wil is winde!&rdquo; bad zij. Heracles, hoffelijk, strekte reeds

-de hand uit. Maar Dionysos was den ongelukkige voor. Op eens hadden zij

-de gestalten van oude menschen aangenomen, van dingen die voorbijgaan,

-van reisimpressies. Doch daar was Eline. Zij was jong gebleven ....</p>

-<div class="figure xd21e319width"><img src="images/p08.png" alt="Dionysos was den ongelukkige voor" width="517" height="387">

-<p class="figureHead">Dionysos was den ongelukkige voor</p>

-</div>

-<p>Het donkerde. De bonte menigte op de <i>promenada</i> was henen.

-Alles was stil. Alleen vedelden fel de krekels, die rekels.</p>

-<p>Plotseling woei ziltere bries.</p>

-<p>Gigio sloeg de oogen op. Zij rustteden met welgevallen <span class="pagenum">[<a id="xd21e332" href="#xd21e332" name="xd21e332">8</a>]</span>op zijn godschoonen metgezel. De jongeling

-beantwoorddede zijn gefaneerden glimlach.</p>

-<p>&ldquo;Wat peinst gij, lieve vriend?&rdquo; vraagde Famulus, ter

-onderscheiding van zijn beroemden bloedverwant, den <i>arbiter

-elegantiarum</i>, de jongere genaamd.</p>

-<p>&ldquo;Famulus,&rdquo; antwoorddede Gigio, en zijn oogen, half

-gesloten, blikten met gesupprimeerde flonkering van weemoed op den

-jongeling, terwijl zijn vingers in distractie een vlok felwitten schuim

-verknepen. &ldquo;Ik weet het nauwelijks. Van de jaren die vlieden, ...

-van de boeken, die nog komende zijn ... van den bijval der menigte ...

-van het cameleontische verleden ... van roode dorpen onder grauwe

-lucht... van schoone woorden en booze moorden ... van romantiek in

-antiek ... van antiek in romantiek ... van den Paljasso in het Palazzo

-... Endymion ... van het obscene, maar ongemeene ... Sappho ...</p>

-<p>&ldquo;Van nieuwe titels?&rdquo; vraagde Famulus belangstellend.</p>

-<p>Gigio antwoorddede niet.</p>

-<p>De slaven ziegezaagden met hunne roeiriemen.</p>

-<p>Donker de rivier, en dieper, lichter de lucht en hooger, het lichtst

-de heuvelen... Alleen geeuwden helsch de meeuwen.</p>

-<p>Wiegewagend wigde het bootje door de golven.</p>

-<p>&ldquo;Dat is wel mooi!&rdquo; wees Gigio.</p>

-<p>&ldquo;En wel groot h&eacute;... ?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;H&eacute;&eacute;l groot alles...!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Mooi...!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;En &oacute;f!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Maar niet te groot?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Beslist niet!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Niet te mooi ook?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Kan niet bestaan!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Heb je honger?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Of ik honger heb?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Ja!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="xd21e377" href="#xd21e377" name="xd21e377">9</a>]</span></p>

-<p>&ldquo;Ja en neen!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Lekkere honger?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Juist.&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Lig je goed?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Zalig.&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;We zijn er haast.&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Ben je daar blij om?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Ja en neen.&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Hoezoo<span class="corr" id="xd21e397" title="Bron: .">?</span>&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Blij om het maal, niet blij om het heerlijke

-liggen.&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Heu daar, wij zijn er!&rdquo; sprak Gigio nu.</p>

-<p>De slaven hielden. De beide Aanzienlijken strekten de knieën,

-ontspanden de kuiten, rekten de armen en de kaakspieren lang en

-behagelijk, met geprolongeerde keelgeluiden. Zij stonden op hun

-<i>pedes posteriores</i>. En Gigio wuifde den slaven een gebaar, dat

-zij zouden wachten.</p>

-<div class="figure floatLeft xd21e410width"><img src="images/p10.png"

-alt="De Serenissima" width="303" height="439">

-<p class="figureHead">De Serenissima</p>

-</div>

-<p>Aan de trappen eener <i>exedra</i>, door den <i>cubicularius</i>

-geleid, verscheen de <i>serenissima</i>.</p>

-<p>Groot, donker van haar en van oogen, in koker-enge <i>stola</i>, de

-nauwe <i>palla</i> omgietende het lichaam, de <i>zona</i>, gordel die

-de borst omgaf, breed. Zij zelf een weinig <i>crassa</i>: strak spande

-de stola... <i>Gigio</i> waardeerde de <i>serenissima</i>, hield van

-haar <i>habitus</i>.</p>

-<p>Was zij niet zijn vriendin? Had hij haar niet in de <span class="pagenum">[<a id="xd21e451" href="#xd21e451" name="xd21e451">10</a>]</span>ziel gelezen? Hield zij niet, als hij, van

-fraaie woorden, van het artificieele, het geëffaceerde, het

-gefaneerde, het geaffineerde, van hoffelijkheid, van <i>reverentia</i>

-en r&eacute;v&eacute;rences, van elaborate epigrammen, van

-<i>tea&rsquo;s</i> en petits-fours?</p>

-<p>Was zij daarom niet zijn vriendin?</p>

-<p>&ldquo;Gegroet, edele Gigio, gegroet, lieve vriend Famulus,

-<i>Vale</i>,&rdquo; sprak de serenissima.</p>

-<p>Hoffelijk bogen de beide Aanzienlijken en kusten de hand die

-flonkerde van robijnen.</p>

-<p>De <i>cubicularius</i> boog slechts.</p>

-<p>Men ging naar binnen. De <i>Serenissima</i> nam Gigio bij de hand.

-Famulus volgde. Hem volgde de <i>cubicularius</i> op eenigen

-afstand.</p>

-<div class="figure floatRight xd21e483width"><img src="images/p11.png"

-alt="&ldquo;Serenissima est servita&rdquo;" width="138" height="462">

-<p class="figureHead">&ldquo;Serenissima est servita&rdquo;</p>

-</div>

-<p>Men vlijde zich op de rustbanken.</p>

-<p>Op een wenk der <i>Serenissima</i> verwijderde zich, onhoorbaar, de

-<i>cubicularius</i>.</p>

-<p>&ldquo;Het verschaft mij hooge eere dat gij, edele vrienden, wilt

-komen aanliggen aan mijn nederige <i>tabula</i>&rdquo;, zeide de

-gastvrouwe, terwijl zij met eigen hand drie glazen goud-fonkelende oude

-<i>clara</i> inschonk.</p>

-<p>&ldquo;Onzer is de eere!&rdquo; zeide Gigio buigend. Hij hief het

-glas.</p>

-<p>&ldquo;<i>Nostrorum Sanitas</i>!&rdquo; sprak hij.</p>

-<p>&ldquo;<i>Idem</i>!&rdquo; beaamden de beide anderen. Zij

-klonken.</p>

-<p>Een vrijgelatene, strak-correct, pink op de naad van de

-<i>tunica</i>, verscheen.</p>

-<p>&ldquo;<i>Serenissima est servita</i>!&rdquo; sprak hij.</p>

-<p>Men legde zich om den disch. Slaven slopen onhoorbaar met de

-gerechten aan. Men at een gans, gekookt op de Romeinsche wijze, in een

-saus, samengesteld uit peper, <i>coriander</i>, muntkruid, ansjovis en

-<span class="pagenum">[<a id="xd21e533" href="#xd21e533" name="xd21e533">11</a>]</span>olie. Vooraf ging de <i>calucacabia</i> of

-Romeinsche soep, waarin kaas, pijnappels, azijn, honig, eieren,

-komkommers, uien en kippenlevers gemengd zijn. Men deed zich nog te

-goed aan andere spijzen, allen toebereid met min of meer olie en

-honig.</p>

-<p>&ldquo;Hoe smaakt het?&rdquo; zeide de Serenissima.</p>

-<p>&ldquo;Goed<span class="corr" id="xd21e542" title="Niet in bron">,</span>&rdquo; zeide Gigio.</p>

-<p>&ldquo;En u, Famulus?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Goed.&rdquo;</p>

-<p>De schoone knaap at veel, te veel. Gigio weinig. De Serenissima,

-gewoon. Zij sprak veel, Gigio weinig, de schoone jongeling in het

-geheel niet.</p>

-<p>Want aldoor at en vrat, de knappe fat.</p>

-<p>De conversatie begon tegen het dessert, dat bestond uit geroosterd

-papaverzaad met honig, aan te wakkeren, maar de Serenissima moest wel

-opmerken, dat Gigio al minder sprak en al minder eetlust had. Slechts

-de wijn, de zacht gouden Syciliër, uit den eigen wijngaard der

-gastvrouw, werd door hem gewaardeerd.</p>

-<p>&ldquo;Gij zijt stil, lieve vriend Gigio,&rdquo; zeide de

-Serenissima eindelijk, het hoofd rustend op de sculpturale armen.</p>

-<p>Gigio schuddede zich wakker.</p>

-<p>&ldquo;Ja,&rdquo; zeide hij, &ldquo;de Augustus ....&rdquo; Hij

-voltooide den zin niet.</p>

-<p>De vrijgelatene trad ongeroepen binnen, doodsbleek.</p>

-<p>&ldquo;Wat is er?&rdquo; vraagde de Serenissima.</p>

-<p>&ldquo;De Augustus, Titianus ....&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Heu,&rdquo; riep Gigio uit, &ldquo;wat is er van den

-Augustus?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Is vermoord!&rdquo;</p>

-<p>Allen zwegen. Slechts knapte krak, het krappe stola-pak. De

-godschoone knaap maakte den gordel losser.</p>

-<p>Buiten was het volk saamgeloopen. De mare had zich door de stad

-verspreid.</p>

-<p>Men riep het elkaar toe: <span class="pagenum">[<a id="xd21e578"

-href="#xd21e578" name="xd21e578">12</a>]</span></p>

-<p>&ldquo;De Augustus is dood!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Is de Augustus dood?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Ja, de Augustus is dood!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Hij werd vermoord!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Wee, hij werd vermoord!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Vermoord?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Vermoord!<span class="corr" id="xd21e594" title="Niet in bron">&rdquo;</span></p>

-<div class="figure xd21e598width"><img src="images/p13.png" alt="&ldquo;Gij zijt stil, edele Gigio!&rdquo;" width="555" height="381">

-<p class="figureHead">&ldquo;Gij zijt stil, edele Gigio!&rdquo;</p>

-</div>

-<p>De lucht, azuur, strekte ongevoelig boven de ontroerde menigte.</p>

-<p>&ldquo;Door wien is hij vermoord?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Door een tribuun.&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Neen, door een vrijgelatene.&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Nietwaar, door een tribuun!&rdquo;</p>

-<p>Men was het er niet over eens.</p>

-<p>Uit de ramen, halver lijve, lagen wijven met hun vijven, te kijven:

-<span class="pagenum">[<a id="xd21e617" href="#xd21e617" name="xd21e617">13</a>]</span></p>

-<p>&ldquo;Ik zeg, dat het een tribuun was!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Ik zeg: een <i>aedile</i>.&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Nu nog mooier: een officier!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Och, kom, een officier!<span class="corr" id="xd21e629"

-title="Niet in bron">&rdquo;</span></p>

-<p>Er kwam nog een oude vrouw bij.</p>

-<p>Het gesprek werd vreedzamer.</p>

-<p>Nu gingen, met haar zessen, die oude besten aan &rsquo;t

-kletsen.</p>

-<p>Langzamerhand voldeed het haar niet meer, uit het raam te

-roepen.</p>

-<p>Zij kwamen naar buiten, op de <i>via</i>.</p>

-<div class="figure floatLeft xd21e647width"><img src="images/p14.png"

-alt="De Augustus viel..." width="236" height="203">

-<p class="figureHead">De Augustus viel...</p>

-</div>

-<p>De lucht was vol rumoer van stemmen. In de eetzaal der

-<i>Serenissima</i> was het stil.</p>

-<p>Gigio peinsde. De gastvrouwe deed haar <i>siësta</i>.</p>

-<p>Alleen schrokte en slokte, de godlijk goudgelokte.</p>

-<p>Buiten bleef men roepen:</p>

-<p>&ldquo;De Augustus is vermoord!...&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Titianus regeert niet meer!<span class="corr" id="xd21e669"

-title="Niet in bron">&rdquo;</span></p>

-<p>&ldquo;De Caesar, Antoninus is nu de Augustus!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Ja, hij is nu de Augustus.&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Wie vermoordde Titianus?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Een vrijgelatene Beneventus vermoordde den

-Augustus!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Hem doodden de <i>aedilen</i>!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Ja, de <i>aedilen</i> doodden den moordenaar!&rdquo;</p>

-<p>Gigio schonk zich nog eens in. Hij peinsde. Hij zag den Augustus,

-dien morgen, boos, achterdochtig, de <i>salutatio</i> opheffen. Hij zag

-hem liggen, in zijn weelderig paleis, aan den disch, de oogen wild, den

-lach pervers, zinnend op nieuwe genietingen, woester, wreeder dan de

-vorige. Hij zag een vrijgelatene naar voren komen en steken met den

-dolk; bloed, geen gouden bloed, maar <span class="pagenum">[<a id="xd21e696" href="#xd21e696" name="xd21e696">14</a>]</span>purperen

-keizersbloed spoot uit de wonde. De Caesar was een <i>cadaver</i>. De

-artsen stroomden toe, wijze mannen, vol occulte wetenschap. Zij

-schuddeden het hoofd.</p>

-<p>&ldquo;Hij is <i>mortibus</i>,&rdquo; sprak de een. &ldquo;Hij is

-<i>ad patres</i>,&rdquo; sprak de ander. Zij bedoelden hetzelfde.</p>

-<p>Gigio zuchtte. Z&oacute;&oacute; is het leven: een Augustus sterft,

-een andere Augustus volgt hem op. En z&oacute;&oacute; is het leven:

-men schenkt zich nog eens in en denkt eraan, wat men bij de <i>ludi

-funebres</i> dragen zal.</p>

-<p>Gigio keek om zich.</p>

-<p>De godmooie jonkman lag voor <i>miraculum</i>.</p>

-<p>De Serenissima had de zale verlaten. Gigio stond op en naderde het

-venster. De oude wijven, dik en dun, tanig en purper, kaal en ruig,

-bespraken nog den <i>casus</i>. De lucht koepelde staalblauw over de

-puntige olijfgroene cypressen. De rivier kronkelde als een zweep en

-glinsterglom in het zilveren licht der maan. In de verte glansden, als

-oud goud, de bezweete huiden zijner zwarte slaven, wachtend bij het

-bootje. Overal heerschte <i>silentium</i>.</p>

-<p>Alleen kwebbelden schel de heksen.</p>

-<div class="figure xd21e733width"><img src="images/p15.png" alt=""

-width="298" height="347"></div>

-<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e735" href="#xd21e735" name="xd21e735">15</a>]</span></p>

-</div>

-</div>

-<div id="vondeling" class="div1 story"><span class="pagenum">[<a href="#xd21e2516">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h2 class="main">DE VONDELING</h2>

-<h2 class="sub">HISTORISCHE ROMAN</h2>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">HOOFDSTUK I</h3>

-<div class="epigraph">

-<div class="lgouter">

-<p class="line">&ldquo;Maar wie telt mijner tranental?&rdquo;</p>

-</div>

-<p class="first xd21e748"><span class="ex">Borger.</span></p>

-</div>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">In &eacute;&eacute;n der volkrijkste wijken van

-Parijs, den Faubourg Saint Antoine, bewogen zich op eenen guren

-Novembermorgen in den jare 1793 twee eenzame voetgangers, wier

-uiterlijk voorkomen op eene drokkere ure voorzeker de algemeene

-aandacht op zich zoude hebben gevestigd.</p>

-<div class="figure floatLeft xd21e754width"><img src="images/p16.png"

-alt="" width="296" height="385"></div>

-<p>&ldquo;Voort! Voort!&rdquo;</p>

-<p>De best, welke deze rauwe woorden meer tierde dan sprak, meer

-krijschte dan zeide, mocht ongeveer honderd zomers tellen, edoch meer

-dan de jaren hadden de nijd, de booze luim, de gram bovenal deze

-gestalte gebogen, dit gelaat doorploegd; zij duwde eenen in lompen

-gehulden knaap v&oacute;&oacute;r zich uit, maar hoe

-onzacht!&mdash;porde hem met een ijzeren haak, het werktuig der

-voddenrapers, tusschen de schouderbladen, trok hem&mdash;alsof dit

-alles nog niet genoeg ware om den onwilligste&mdash;<span class="pagenum">[<a id="xd21e760" href="#xd21e760" name="xd21e760">16</a>]</span>en deze knaap scheen niet zoozeer onwillig als

-moede, niet zoozeer lui als afgemat&mdash;tot spoed aan te manen, trok

-hem onbarmhartig aan zijn &eacute;&eacute;nigst cieraad, de lokken!</p>

-<p>Eenen nauwlettenden opmerker zoude in de gelaatstrekken en houding

-van den mishandelden knaap intusschen zekere fierheid niet ontgaan

-zijn; er was in dat welvend voorhoofd, de onder het vuil zoo kleine en

-blanke handen ietwes, dat welsprekend van eene hooge afstamming

-gewaagde; zoo althans dacht blijkbaar de korporaal der republiek er

-over, dien wij het ongelijke paar zien ontmoeten.</p>

-<p>&ldquo;Goeden dag, Hendrik Jan,&rdquo; gromt de snorrebaard niet

-onvriendelijk; hij groet de oude stuurscher, welke intusschen daarvan

-nietwes bespeurt, vervuld als zij is van begeerte naar de schatten,

-welke de afval der straat voor haar bergt, verdiept als zij

-is&mdash;eilacy!&mdash;in het plukken aan de lokken haars rampspoedigen

-pleegzoons!</p>

-<p>&ldquo;Goeden dag, Meester Jacob,&rdquo; gelukt het dezen nog te

-antwoorden, als een hernieuwde por tusschen de schouderen, als een

-versche ruk aan de lokken hem op eene vondste der heks&mdash;eenen

-koolstronk&mdash;eene doode muis&mdash;eenen tabakspruim&mdash;wat

-raakt het ons?&mdash;opmerkzaam maakt.</p>

-<p>Met gebalde vuisten oogt de korporaal het tweetal na; dan maakt hij

-rechtsomkeert en gaat zijns weegs.</p>

-</div>

-</div>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">HOOFDSTUK II</h3>

-<div class="epigraph">

-<div class="lgouter">

-<p class="line">&ldquo;Wij zijn geen gewone menschen,

-Egmond&rdquo;.</p>

-</div>

-<p class="first xd21e748"><span class="ex">Goethe.</span></p>

-</div>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">Woedend ging het roodgemutste graauw te keer in de

-zalen van het parlementsgebouw; maar de jongeling, klein, tenger, met

-holle, bleeke trekken en ravenzwarte haren, in de uniform eens

-luitenants van het leger der <span class="pagenum">[<a id="xd21e782"

-href="#xd21e782" name="xd21e782">17</a>]</span>Conventie, staart

-lijdelijk dit somber tooneel aan; lijdelijk, zeiden wij, doch niet

-zonder dat zijne tanden op elkander knarsen, lijdelijk, logen wij

-eigenlijk, immers niet zonder dat zijne vuisten zich ronden, zijn oogen

-flonkeren: een kanonschot, mompelt hij, en ik hadde dit gespuis

-weggevaagd, &eacute;&eacute;n kanonschot slechts, ik zwere het, of mijn

-naam is geen Napoleon Bonaparte&mdash;dus fluistert hij, haalt de

-schouders op en vertrekt, peinzende, als een rijtuig in volle vaart den

-hoek omslaande, hem welhaast overreden had. Een knaap, in lompen

-gehuld, ons niet onbekend, schiet toe en slaagt er in hem te redden;

-een historisch oogenblik: hadden beiden het slechts bevroed, hadde

-&eacute;&eacute;n hunner het slechts kunnen gissen, welke onafzienbare

-stoet van gebeurtenissen hadden zich voor zijne oogen ontrold, die

-nimmer hadden plaats gevonden, indien de knaap te spa gekomen ware!

-&mdash;</p>

-<div class="figure floatLeft xd21e785width"><img src="images/p18.png"

-alt="Het roodgemutste grauw..." width="302" height="520">

-<p class="figureHead">Het roodgemutste grauw...</p>

-</div>

-<p>18 Brumaire hadde nimmer geslagen, de naam van Napoleon hadde nimmer

-de wereld doen trillen van schrik en ontzag; Ulm, Marengo, Austerlitz

-en Jena, maar ook Leipzig, maar ook Elba, maar evenzeer Waterloo, maar

-zelfs St. Helena, welk ijdele klanken in de ooren des onverschilligen

-nageslachts; waar ware uw roem, gij Bl&uuml;cher, gij Wellington, gij

-Prins van Oranje, waar de uwe, Metternich? Uwe toekomstige Keizerstroon

-wankelde in die hachelijke stonde, gij spilzieke <span class="pagenum">[<a id="xd21e791" href="#xd21e791" name="xd21e791">18</a>]</span>Josephine, en gij, bovenal, hartelooze Maria

-Louisa! En gij, gij rampspoedig arendsjong, waar waart gij?...</p>

-<p>Het was, als deed een profetisch voorgevoel Napoleon gevoelen welk

-een pleit in die ettelijke seconden, door een schijnbaar bloot toeval,

-werd beslist. Hij tastte in zijne beurs en ontnam daaraan het laatste

-frankstuk! &ldquo;Daar gaat gij, mijn noenmaal!&rdquo; prevelde hij

-somber, edoch vervolgde overluid:</p>

-<p>&ldquo;Gij reddet mij, knaap! Ziehier.&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Dank voor uw geld, burger,&rdquo; klonk het fier.</p>

-<p>&ldquo;Ha, die knaap bevalt mij,&rdquo; mompelde Napoleon.

-&ldquo;Hoe heet gij, knaap?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Hendrik Jan, burger.&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Hendrik Jan, hier is mijne snuifdoos. Mocht ge ooit in gevaar

-komen, en Napoleon Bonaparte kan u van dienst zijn, presenteer hem dan

-een snuifje uit deze doos. Goed onthouden hoor: Napoleon

-Bonaparte.&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;E&eacute;n vraag nog, burger Boonampart....&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Bonaparte, knaap!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Bonaparte alzoo. Is ze betaald?&rdquo;</p>

-<p>De officier glimlachte. &ldquo;Kunt gij zwijgen, knaap?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Ja, burger.&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Ik ook, knaap! Vaarwel!&rdquo;</p>

-</div>

-</div>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">HOOFDSTUK III</h3>

-<div class="epigraph">

-<div class="lgouter">

-<p class="line">&ldquo;Daar nadert Evertsen,</p>

-<p class="line">Verheft u, landgenooten.&rdquo;</p>

-</div>

-<p class="first xd21e748"><span class="ex">Helmers.</span></p>

-</div>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">&ldquo;Gij hier, Meester Jacob?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Gij hier, Hendrik Jan?&rdquo;</p>

-<p>Dit gesprek vond eenige jaren later plaats.</p>

-<p>Napoleon Bonaparte, de jongeling uit het vorige hoofdstuk, had zich

-de kroon des veroveraars op de kruin <span class="pagenum">[<a id="xd21e838" href="#xd21e838" name="xd21e838">19</a>]</span>geplant; de

-sprekers waren een jonge luitenant en een oude sergeant in het leger

-van den grooten Keizer.</p>

-<p>&ldquo;Gij vondt nog geen spoor van uwe ouders?&rdquo; vraagt de

-snorrebaard.</p>

-<p>&ldquo;Eilacy, neen!&rdquo;</p>

-<div class="figure floatLeft xd21e845width"><img src="images/p20.png"

-alt="&ldquo;Vond je je moesje nog niet, bastaard?&rdquo;" width="180"

-height="402">

-<p class="figureHead">&ldquo;Vond je je moesje nog niet,

-bastaard?&rdquo;</p>

-</div>

-<p>Een kapitein naderde het tweetal; hij scheen verre van nuchteren;

-&ldquo;hebt gij uw moesje nog niet gevonden?&rdquo; spotte hij;

-&ldquo;zoek maar niet langer&rdquo;, grijnsde de onverlaat, &ldquo;het

-zal een floddermamsel geweest zijn&rdquo;, lachte de

-ellendeling,&mdash;&eacute;&eacute;n oogenblik en de luitenant had den

-degen getrokken, &eacute;&eacute;n ommezien, en hij had zijnen

-superieur gedood!</p>

-<p>Een krijgsraad veroordeelde den jongeling tot den kogel; welk eene

-droefenis; meester Jacob, die nog nooit geweend had, deed dit nu, de

-makkers hadden den vinger aan den trekker, onwillig, maar de tucht

-gebood!&mdash;dan, daar weerklonk het &ldquo;<span lang="fr">Vive

-l&rsquo;Empereur!</span>&rdquo; de veldheer naderde, de armen over de

-borst gekruist; en ziet, de jongeling van straks is in hem herkend!</p>

-<p>&ldquo;Een snuifje, Sire&rdquo;, de talisman komt te voorschijn,

-&ldquo;een snuifje, Sire!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Leef,&rdquo; spreekt de keizer goedig, &ldquo;leef,

-kapitein&mdash;de plaats is immers vacant?&rdquo;</p>

-<p>Hebt gij aan zulke gebeurlijkheden gedacht, geestige

-Lafontaine&mdash;of v&oacute;&oacute;r u, zakelijke Phaedrus&mdash;of

-v&oacute;&oacute;r u nog, scherpe Aesopus, toen gij de fabel van den

-leeuw en de muis dichttet?</p>

-<p>In ons verhaal is het kleine knaagdier een jongeling <span class="pagenum">[<a id="xd21e865" href="#xd21e865" name="xd21e865">20</a>]</span>van meer dan zes voet, de koning der

-wildernis, de keizer der Franschen; overigens: de overeenkomst is

-treffend&mdash;ook gij moet dit inzien, lieve lezer, zoo gij den zin

-der fabelen verstaat, zoo gij haar symbolische beteekenis te erkennen

-weet!</p>

-<div class="figure xd21e868width"><img src="images/p21.png" alt="&ldquo;Een snuifje, Sire?&rdquo;" width="528" height="526">

-<p class="figureHead">&ldquo;Een snuifje, Sire?&rdquo;</p>

-</div>

-<p>De oude <i>grognards</i> hebben thans geen reden tot

-mopperen,&mdash;verheugd scharen zij zich onder het commando van hunnen

-nieuwen kapitein&mdash;een goede ruil voor den straks met militaire

-eer, doch zonder tranen, ter aarde bestelden voorganger! <span class="pagenum">[<a id="xd21e877" href="#xd21e877" name="xd21e877">21</a>]</span></p>

-</div>

-</div>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">HOOFDSTUK IV</h3>

-<div class="epigraph">

-<div class="lgouter">

-<p class="line">&ldquo;Wie zijt gij?&rdquo;</p>

-</div>

-<p class="first xd21e748"><span class="ex">Tollens.</span></p>

-</div>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first"></p>

-<div class="figure floatLeft xd21e889width"><img src="images/p22.png"

-alt="Een hand lag op zijn schouder." width="295" height="378">

-<p class="figureHead">Een hand lag op zijn schouder.</p>

-</div>

-<p>Eenige etmalen mogen sinds ons vorig hoofdstuk verloopen zijn en wij

-bevinden ons in een der drokste door de krijgslieden bezochte herbergen

-der goede stad Calais; aan een tafeltje is een jongeling gezeten, het

-hoofd op de hand; om hem klinkt allerhande rumoer, hij laat zich niet

-hooren, men zingt, hij zingt niet mede, men drinkt, hij beroert den

-beker niet; men vermaakt zich, hij schijnt droefgeestig; zuchtend tast

-de hand in den borstzak en haalt een medaillon te voorschijn, en beziet

-het lang, en ernstig en verdiept; te lang, dan dat de heete groc in den

-beker nog dampen zoude; te verdiept, dan dat een geritsel hem zoude

-doen opzien; te ernstig dan dat een zacht lachen aan zijn oor zoude

-zijn opgemerkt;&mdash;dan, de mijmering werd verbroken, eene hand

-raakte zijnen schouder, het staren werd gestoord, eene stem bevochtigde

-zijn oor; hij werd eenen man gewaar, den vinger op de lippen, in den

-wijden mantel der Onbekenden gehuld, in eenen mantel welks

-geheimzinnigheid slechts neus&mdash;maar welk eenen neus!&mdash;en

-oogen&mdash;maar welke oogen!&mdash;spaarde, en alvorens het gansch

-niet onnatuurlijke, wie zijt gij, wat wilt gij, den jongeling ware

-<span class="pagenum">[<a id="xd21e895" href="#xd21e895" name="xd21e895">22</a>]</span>ontsnapt, is hem het dof en schor, doch

-vastberaden: &ldquo;volg mij&rdquo; toegefluisterd, een volg mij,

-waaraan werd voldaan, zwijgend, doch met de hand aan den degen,

-zwijgend, doch met den argwaan in het harte!</p>

-</div>

-</div>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">HOOFDSTUK V</h3>

-<div class="epigraph">

-<div class="lgouter">

-<p class="line">&ldquo;Mijn&rsquo; vader! mij dunkt, ik zie mijn&rsquo;

-vader!<span class="corr" id="xd21e904" title="Niet in bron">&rdquo;</span></p>

-</div>

-<p class="first xd21e748"><span class="ex">Shakespeare.</span></p>

-</div>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first"></p>

-<div class="figure xd21e911width"><img src="images/p23.png" alt="Een verloving." width="549" height="439">

-<p class="figureHead">Een verloving.</p>

-</div>

-<p>Het is nacht, doch het is ons licht genoeg, om de twee mannen, door

-donkere stegen huns weegs gaande, te volgen; volgen wij ze, doch achten

-wij beter op onze schreden dan zij, want dra zullen zij den hoek

-omslaan, dra zullen zij twee anderen voetgangers tegen het lijf

-loopen,&mdash;dan, het kwaad is alreede

-geschied&mdash;verontschuldigingen,<span class="pagenum">[<a id="xd21e917" href="#xd21e917" name="xd21e917">23</a>]</span>&mdash;hoe

-oprecht, zeg het ons, lezer, zoo gij kunt, lees dezen vier lieden in

-het harte, zoo gij die kunst verstaat, wij zijn ze niet

-machtig!&mdash;zijn gewisseld, hoeden&mdash;hoezeer beschadigd, schat

-het, lezer, hier in het duister, schat het, zoo gij, beter dan wij, dit

-artikel te prijzen weet, schat het op dezen onherbergzamen

-tochthoek!&mdash;zijn opgeraapt, men wil elk zijnen weg vervolgen!</p>

-<div class="figure floatLeft xd21e920width"><img src="images/p24.png"

-alt="De Markies." width="158" height="352">

-<p class="figureHead">De Markies.</p>

-</div>

-<p>Doch &eacute;&eacute;n der nieuwstaangekomenen slaakt eenen kreet,

-eenen kreet, die de haren te bergen doet rijzen, eenen kreet, die eenen

-sergeant, welke passeert, doet <span class="corr" id="xd21e926" title="Bron: nadert reden">nader treden</span>&mdash;&ldquo;dit

-medaillon&rdquo;, roept de vreemdeling die hem slaakte, &ldquo;deze

-dame, wie is het?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Mijne moeder!&rdquo; antwoordde de jongeling&mdash;, en

-Hendrik Jan valt zijnen vader in de armen!&mdash;Wij hebben het recht

-niet, bij de eerste vreugde des wederziens tegenwoordig te zijn, wel,

-om het verhaal van den markies aan te hooren.</p>

-<p>&ldquo;Ik bewoonde het kasteel mijner vaderen met mijne gade, als op

-eenen dag&mdash;ach, nooit vergeet ik dien dag des onheils,&mdash;de

-abt Talleyrand mij met andere heeren bezocht; hij maakte eene snedige

-opmerking&mdash;ik vond geen <i>repartie</i>! Mijne eer was er mede

-gemoeid; de uren verliepen, de gasten waren vertrokken, de nacht

-verging, ach, mijn <i>esprit</i> liet mij volkomen in den steek! Ik kon

-Monsieur<a class="noteref" id="xd21e939src" href="#xd21e939" name="xd21e939src">1</a> zelf zoo <i>spirituel</i>, ik kon den abt, niet

-meer onder de oogen komen! De volgende morgen zag uwen <span class="pagenum">[<a id="xd21e945" href="#xd21e945" name="xd21e945">24</a>]</span>vader vluchten, eenen banneling

-v&oacute;&oacute;r de revolutie! Toen die uitbrak, verbrandde men mijn

-kasteel, uwe moeder stierf, U waande ik verloren!&rdquo;</p>

-<p>Vergeten wij het niet, de markies behoorde tot het wufte <i lang="fr">ancien r&eacute;gime</i>, tot eenen tijd, waarin de fijne

-zet&mdash;het oorspronkelijk <i>cynismus</i>&mdash;het geslaagde

-<i>bon-mot</i>&mdash;oppermachtig den scepter zwaaiden!</p>

-<p>&ldquo;Arme vader! Uw Hendrik Jan leeft! Hoe was het <i>bon-mot</i>

-van Talleyrand? Ook <i>ik</i> ben Franschman vader!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Eilacy het is mij ontgaan! Doch ter zake! Dit is uwe nicht,

-Catharina. Ik rade u, elkaar te huwen. Aha, ik bespeure alreede&rdquo;,

-vervolgde de markies tot den sergeant, die dit tooneel met ontroering

-had bijgewoond, en die geen ander was, dan onze oude vriend Meester

-Jacob &ldquo;dat komt in orde!&rdquo; Daarop dong de markies plechtig,

-als vader van den jongeling, bij zichzelf als voogd der jonge dame, om

-hare hand en bewilligde die dan minzaam, en in de meest hoofsche

-termen.</p>

-<p>Hendrik Jan wilde zich nu tot den Onbekende wenden, doch deze was

-verdwenen.</p>

-</div>

-</div>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">HOOFDSTUK VI.</h3>

-<div class="epigraph">

-<div class="lgouter">

-<p class="line">&ldquo;Zij steken de hoofden te zamen&rdquo;.</p>

-</div>

-<p class="first xd21e748"><span class="ex">De Genestet.</span></p>

-</div>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">Wij staan v&oacute;&oacute;r de Tuilerieën,

-bezichtigen dezelve, en volgen het voorbeeld eens slanken jongelings,

-welke de gebouwen zoo juist heeft verlaten om huiswaarts te keeren;

-doch zoo ras heeft deze niet het plein der Tuilerieën, dat zich

-daarv&oacute;&oacute;r uitstrekt, verlaten, zoo ras heeft hij niet voor

-zich heen de eerste noten geneuried van een krijgshaftig lied, of eene

-hand rust op zijnen schouder, een Onbekende, in eenen dichten mantel

-gehuld, welke slechts den neus&mdash;maar welk eenen neus!&mdash;bloot

-laat, staat <span class="pagenum">[<a id="xd21e983" href="#xd21e983"

-name="xd21e983">25</a>]</span>v&oacute;&oacute;r hem, &ldquo;herinner

-u,&rdquo; fluistert de gestalte, &ldquo;herinner u&rdquo; en is

-verdwenen, verdwenen, doch niet z&oacute;&oacute; afdoende, of de

-jongeling is hem nagegaan, nagegaan door enge donkere stegen, nagegaan

-tot in de onoogelijke kleine herberg, in de slecht verlichte kamer, en

-wacht&mdash;welk een nieuwsgierigheid!&mdash;heeft zich

-verscholen&mdash;welk een slimheid!&mdash;beidt&mdash;welk een moed,

-want wie de Onbekende moge zijn, bij het onderhoud, dat volgen zal met

-hem, die talmt, begeert hij gewis geenen getuige!</p>

-<div class="figure floatLeft xd21e986width"><img src="images/p26.png"

-alt="De onbekende." width="191" height="431">

-<p class="figureHead">De onbekende.</p>

-</div>

-<p>Eene wijle&mdash;hoe bange het beiden valt, als men meer dan zes

-voet lang meet, en zich te versteken heeft onder eene wankele

-keukentafel!&mdash;eene wijle, en de personaadje op wien het toeven is,

-verschijnt, mank gaande, den kraag omhoog, den hoed in de

-oogen&mdash;een personaadje die haastig om zich ziet, en den

-eerstaangekomene begroet met de woorden, vol ontzetting, doch niet

-zonder deftigheid, uitgesproken:</p>

-<p>&ldquo;Gij! Wederom gij! Altijd gij!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Ja ik, prins Talleyrand, ja ik, gij bisschop van Autun, ja

-ik, o vriend van Bonaparte! Ja ik, en altijd ik!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Maar, maar, wie zijt gij dan toch?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Mijn naam? Eilieve, monseigneur, wat bate kan mijn naam den

-man brengen, die den Overweldiger om den vinger windt? Noem mij den

-Onbekende! Ik ben de vreemdeling met den graauwen mantel en den

-sluipenden tred, die schor fluisterend en met den vinger wenkend, de

-wereldgeschiedenis maakt! Hadde ik geleefd tijdens <span class="pagenum">[<a id="xd21e1000" href="#xd21e1000" name="xd21e1000">26</a>]</span>den tachtigjarigen oorlog, ik hadde, een

-zendeling der Jezuieten, goedgezinde jongelingen tot samenzweringen

-verleid, ware ik eene halve eeuw later opgetreden, ik zoude de spion

-geweest zijn van eenen Lodewijk, van eenen Richelieu, eene Maintenon!

-Ik ben de stokebrand, die verschijnt en verdwijnt, naar mate kwaad te

-stichten valt, dan niet! In dit geval ben ik een afgezant van vorst

-Metternich!&rdquo;</p>

-<div class="figure xd21e1003width"><img src="images/p27.png" alt="Hooge politiek." width="555" height="554">

-<p class="figureHead">Hooge politiek.</p>

-</div>

-<p>&ldquo;Van Metternich! Van Oostenrijk! Hoe! Hier, in den muil des

-leeuws! Rampspoedige!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="xd21e1009"

-href="#xd21e1009" name="xd21e1009">27</a>]</span></p>

-<p>&ldquo;Tut, Tut, Doorluchtigheid! Mij dunkt, ik bespeure het recht,

-neen, ik vergisse mij niet, het gelaat van prins Talleyrand is

-ondoorgrondelijk, nogtans, <i>die</i> aandoening verbergt het niet! In

-waarheid, edele heer, ontken het slechts niet: uw leeuw verveelt u

-reeds!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;In trouwe, vreemdeling...!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Met oorlof, <i>wat</i> zegt gij, edele heer?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Bijloo, in de daad dan, zoo u dit woord uit mijnen mond beter

-bevalt, in de daad dan, sarkastische anonymus, gij voert eene vermetele

-tale!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Vermetel, het zij, prins, maar waar!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Eilacy, mijn vriend, de muren hebben ooren!&mdash;maar

-luister, het zij&mdash;wij zijn onder ons,&mdash;gij kunt

-zwijgen,&mdash;wie vermag beter te zwijgen, dan gij?&mdash;gij

-onsterfelijk incognito!&mdash;het zij,&mdash;laat mij het bekennen, u

-kan men toch nietwes vergauwen&mdash;laat mij het harte

-&eacute;&eacute;nmaal verlichten, laat mij eindelijk

-&eacute;&eacute;nmaal mijn leed uitstorten en den last afwentelen, die

-mij drukt, zij het voor eene enkele stonde; ja, hij verveelt mij, ja,

-verveelt mij doodelijk!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Gansbloet!&rdquo; riep de vreemdeling uit, &ldquo;wat zeide

-ik u?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Ach mijn vriend,&mdash;wij zijn onbespied?&mdash;dat eeuwige

-vechten! O, dat hij ten leste op ietwes anders zon! En die drie

-houdingen, zegge drie&mdash;drie houdingen!&mdash;gij kent ze, gij

-voelt met mij&mdash;ach hoe zonderlinge zeer hangen ze mij ter kele

-uit! Gewis, gij kent ze, vreemdeling? E&eacute;ne hand in het vest, de

-andere op den rug, dat is er &eacute;&eacute;ne; beide op den rug, dat

-is de tweede, beide armen gekruist op de borst, dat is de

-derde&mdash;dat is al! Ja, &aacute;l, mijn geheimzinnige vriend! Ach

-hoe steekt mij er de walg van! Hoe, heb ik hem daartoe Keizer der

-Franschen gemaakt!&rdquo;</p>

-<p>Eene wijle poosde de kerkvorst-minister, het voorhoofd steunend op

-de hand, toen sprak hij, zuchtend: <span class="pagenum">[<a id="xd21e1035" href="#xd21e1035" name="xd21e1035">28</a>]</span></p>

-<p>&ldquo;En dat is het ergste nog niet&mdash;er is erger,&mdash;veel

-erger,&mdash;luister, vriend, dat ik het u zegge, wat

-Frankrijk&mdash;de wereld, spoedig weten zal,&mdash;het is, eilacy!

-niet langer te verbergen&mdash;het is een <i>secret de

-Polichinelle</i>! een publiek geheim&mdash;hij wordt dik!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Ha!&rdquo; riep de Onbekende uit &ldquo;de

-rampspoedige!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Certeyn, man, w&egrave;l rampspoedige! Hij put alle middelen

-uit, hij verweert zich wel&mdash;hij neemt veel beweging, drinkt geen

-bier, geniet luttel slaaps&mdash;hij vindt geen bate.

-Mariënbad,&mdash;Karlsbad zijn nog niet in trek&mdash;wat te doen?

-Dik! Een Caesar!, een soldatenkeizer, dik, corpulent, welk een

-schouwspel! In waarheid, z&oacute;&oacute; zoude men al zoo goed eenen

-Bourbon...&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Eenen Bourbon<span class="corr" id="xd21e1048" title="Niet in bron">,</span>&rdquo; viel de vreemdeling snel in.

-&ldquo;Eilieve, waartoe dan geenen Bourbon?&rdquo;</p>

-<p>Talleyrand zweeg; hij staarde v&oacute;&oacute;r zich henen, de

-trouwe des wispelturigen mans scheen wederom te wankelen, eenen

-Bourbon, mompelde hij, eenen Bourbon, maar hoe Napoleon te storten, hoe

-hem te verjagen?</p>

-<p>Dit was het oogenblik, dat de Onbekende beidde&mdash;de oogen gingen

-bespiedend rond, doch zonder den ontzetten luisteraar onder de

-tafel,&mdash;ontzet over zooveel ontrouw, zooveel ondankbaarheid, zulke

-laagheid!&mdash;te vinden... dan, flonkerend had hij ze in het eind op

-den nog immer peinzenden diplomaat gericht, had gesist:

-&ldquo;Rusland!&rdquo; had de kaars uitgeblazen en was

-verdwenen!&mdash;verdwenen uit onzen roman, maar waarheen, maar voor

-hoelang, maar om wat kwaad te brouwen?</p>

-</div>

-</div>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">HOOFDSTUK VII</h3>

-<div class="epigraph">

-<div class="lgouter">

-<p class="line">&ldquo;Waar werd oprechter trouw</p>

-<p class="line">Dan tusschen man en vrouw,</p>

-<p class="line">Ter waereld ooit gevonden?&rdquo;</p>

-</div>

-<p class="first xd21e748"><span class="ex">Vondel.</span></p>

-</div>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">De prachtige zalen van de Tuilerieën boden eenen

-<span class="pagenum">[<a id="xd21e1071" href="#xd21e1071" name="xd21e1071">29</a>]</span>somberen aanblik; de armen over elkaar

-geslagen ging de Keizer op en neder. Josephine naderde hem: &ldquo;deze

-scheiding is noodzakelijk&rdquo;, klinkt het dof uit zijnen mond, en de

-toekomstige ex-Keizerin zwijgt, zwijgt gelaten, zwijgt en

-gaat!&mdash;Hendrik Jan, derwaarts ontboden, vervoegde zich op dat

-oogenblik op den drempel; met kieschheid week hij der alsnog zoo hooge

-vrouwe, die snikkend v&oacute;&oacute;r zich heen

-fluistert&mdash;&ldquo;neen, neen, wit kleurt mij beter dan olijfgroen,

-veel, veel beter&rdquo; zijn de woorden, die hij ondanks zich zelf

-opvangt&mdash;en vindt den Keizer nog in tranen.</p>

-<div class="figure floatLeft xd21e1074width"><img src="images/p30.png"

-alt="&ldquo;Deze scheiding is noodzakelijk.&rdquo;" width="265" height="395">

-<p class="figureHead">&ldquo;Deze scheiding is noodzakelijk.&rdquo;</p>

-</div>

-<p>&ldquo;Gij ziet mij weenen, mijn vriend, niet velen, in waarheid,

-zagen Bonaparte dus! Maar ach, dit drage ik niet!&rdquo;</p>

-<p>Bescheiden, innerlijk begaan, vurig wenschende deze smarte te

-lenigen, zag de jongeling toe, inmiddels, de Keizer hernam:</p>

-<p>&ldquo;Kom nader, Kapitein, ik ken u, ik heb van u gehoord, gij zijt

-geen vleier, gelijk die anderen. Gij weet toch wat mij smart,

-spreek!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Sire, ik gevoele diep, deze scheiding...&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Is noodzakelijk. Maar zeg mij, zeg dan toch, is het waar dat

-het steeds erger wordt, altijd toeneemt, ach, gij zwijgt&mdash;spreekt

-niet tegen&mdash;ach, het is gelijk ik vreeze&mdash;maar besef dan

-toch, maar begrijp dan toch, dit is het begin van het einde&mdash;in

-rouwe, in rouwe is mijne zege verkeerd! Och, ik, de held, de

-veroveraar, bleek, <span class="pagenum">[<a id="xd21e1088" href="#xd21e1088" name="xd21e1088">30</a>]</span>romantisch, interessant...

-niet meer alzoo,&mdash;een buikje, een buikje&mdash;neen, dit drage ik

-niet! O, ik zal sterven aan dit leed...&rdquo;</p>

-<p>Op dit oogenblik werden prins Talleyrand en Fouch&eacute;

-aangediend.</p>

-<p>Te vergeefs trachtte Hendrik Jan, denkende aan het afgeluisterde

-onderhoud van den vorigen dag, zijne ontsteltenis te verbergen, welke

-het den Keizer ondertusschen behaagde toe te schrijven aan sympathie;

-deze drukte hem de hand, &ldquo;blijf&rdquo; sprak

-hij,&mdash;&ldquo;blijf&rdquo; en duwde hem achter zijn stoel

-&ldquo;blijf&rdquo;, als de ministers reeds binnentraden!</p>

-</div>

-</div>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">HOOFDSTUK VIII.</h3>

-<div class="epigraph">

-<div class="lgouter">

-<p class="line">&ldquo;Een vriend, die mij mijn feilen

-toont.&rdquo;</p>

-</div>

-<p class="first xd21e748"><span class="ex">Van Alphen.</span></p>

-</div>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">&ldquo;E&eacute;n weerhaan ware overigens genoeg

-geweest<span class="corr" id="xd21e1106" title="Niet in bron">,</span>&rdquo; zeide de Keizer ontstemd, als de

-diplomaten binnentraden; en weerhanen waren zij in de daad, de beide

-raadslieden, die op deze barsche woorden nietwes dan een verlegen

-lachje wisten te doen volgen! Prins Talleyrand droeg ditmaal geene

-vermomming als gisteren, doch het praalgewaad des ministers; de kunst

-van den besten <i>tailleur</i> vermocht niet de scheeve schouderen, van

-den vaardigsten <i>coiffeur</i> niet de sluike haren, van den

-bekwaamsten <i>bottier</i> niet de mankheid des machtigen staatsmans te

-verhelen, welke in eenen blauwen rok van goudgestikte zijde, violette

-zijden hozen, citroenkleurige kousen en fijnverlakte schoenen met roode

-hakken, niets meer geleek dan de vos, die hij inderdaad was. Aardde

-Talleyrand naar den vos, zijn metgezel, wiens gelaat de grijnslach

-nimmer verliet, slachtte, in eenen Isabella-kleurigen slipjas,

-scharlaken hozen, kemelharen kousen en schoenen met nikkelen gespen, de

-jakhals, die zich aan de dooden, te lafhartig <span class="pagenum">[<a id="xd21e1118" href="#xd21e1118" name="xd21e1118">31</a>]</span>om de levenden aan te vallen, vergast. Voegen

-wij terloops, bij den hoon, hem door zijn tijdgenooten met zooveel

-billijkheid naar het hoofd geworpen, ons deel, waarde lezer, en

-luisteren wij naar het belangrijk gesprek, dat zijn deftiger metgezel

-met beider meester voert!</p>

-<div class="figure xd21e1121width"><img src="images/p32.png" alt="De weerhanen." width="562" height="522">

-<p class="figureHead">De weerhanen.</p>

-</div>

-<p>&ldquo;Welnu, mijnheer Talleyrand, wat is er?&rdquo; zeide de

-Keizer. &ldquo;Gebruik uwe woorden niet om uwe gedachten te verbergen,

-al raadt gij dit aan anderen aan!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Uwe Majesteit bewijst mij veel eer, door mijne

-m&eacute;moires te citeeren, en dit nog wel bij voorbaat!&rdquo; luidt

-statelijk doch hoofsch het antwoord.</p>

-<p>&ldquo;Het zij, maar volg uwen eigen raad ditmaal niet!&rdquo;

-<span class="pagenum">[<a id="xd21e1131" href="#xd21e1131" name="xd21e1131">32</a>]</span></p>

-<p>&ldquo;Sire&rdquo;, antwoordde de diplomaat fijntjens, &ldquo;dit

-ware erger dan eene misdaad; dit ware eene fout. Wij wachten Uwe orders

-omtrent den ontdekten afstammeling der Bourbons, den hertog van

-Enghien?&rdquo;</p>

-<p>Napoleon fronste de brauwen. Inwendige strijd kampte in hem.</p>

-<p>De sluwe staatsman glimlachte. Nauw merkbaar, als in scherts,

-fluisterde hij voor zich heen de schijnbaar onbeteekende klanken: pief,

-paf, poef,&mdash;welke klanken maar al te wel door den vorst werden

-begrepen, immers, deze zette zich neder, zuchtte diep en teekende vlug,

-zonder het in te zien, het hem inmiddels door Fouch&eacute; gedienstig

-gereikte doodvonnis<span class="corr" id="xd21e1138" title="Niet in bron">.</span> &ldquo;Nog iets?&rdquo; vervolgde hij.</p>

-<p>&ldquo;Sire&rdquo;, sprak Talleyrand op fluweelen toon<span class="corr" id="xd21e1143" title="Niet in bron">,</span> &ldquo;generaal

-Furioso vraagt verlof zich naar Rusland te begeven. De arts schreef hem

-een verblijf aldaar voor, ter genezing zijner corpulentie.&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Rusland,&mdash;corpulentie&mdash;&rdquo; zeide de Keizer

-verstrooid; Hendrik Jan beefde, het gif had alreede gewerkt, de oogen

-des veldheers flonkerden, hier was eene poorte der hope, hij straalde;

-twee vliegen in &eacute;&eacute;nen klap!</p>

-<p>&ldquo;Generaal Furioso mag naar Rusland gaan&rdquo;&mdash;zeide de

-Keizer op den minzamen toon, welken hij soms kon aannemen. &ldquo;En

-wat hem zeker plezier zal doen... wij gaan mee, ik en het leger! Naar

-Moskou!&rdquo; Hij floot, floot, valsch weliswaar,&mdash;want welke ook

-des Keizers gaven waren, die der muzikaliteit behoorde daartoe

-niet&mdash;maar floot opgewekt. &ldquo;<span lang="fr">Malbrouck

-s&rsquo;en va-t-en guerre!</span><span class="corr" id="xd21e1153"

-title="Niet in bron">&rdquo;</span>&mdash;De geslepen staatsman had

-zijn doel bereikt. Hendrik Jan sidderde. E&eacute;ne poging wilde hij

-nog wagen. Hij wierp zich op de knieën. &ldquo;Sire&rdquo;, bad

-hij, &ldquo;ga niet naar Rusland!&rdquo; &ldquo;Die jongen bevalt

-mij<span class="corr" id="xd21e1156" title="Niet in bron">,</span>&rdquo; mompelde de Keizer ten tweeden

-male&mdash;&ldquo;maar ik ga toch&rdquo;, vervolgde hij, &ldquo;ik ga

-toch&mdash;waarom niet naar Rusland, Kapitein?&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="xd21e1159" href="#xd21e1159" name="xd21e1159">33</a>]</span></p>

-<p>Hendrik Jan antwoordde eerbiedig, doch met vrijmoedigheid. Hij

-schetste het klimaat, den afstand... Een oogenblik scheen het, alsof de

-Muze der wereldgeschiedenis Rusland, Elba, Waterloo, St. Helena

-achteloos hadde kunnen voorbijgaan! Hadde Bl&uuml;cher, hadde

-Wellington vermoed, hoe slecht hunne kansen op vermaardheid in deze

-stonde stonden, zij hadden gesidderd, hadden den moedigen jongeling

-gevloekt, wiens scherp verstand den toomeloozen overmoed des

-veroveraars aan het wankelen bracht, wiens trouw de list van een

-Talleyrand trotseerde! Eene huivering doorliep de leden van den

-Corsikaanschen adelaar! En de onze, lezer? Welke beelden doemen voor

-ons op, in dit ondeelbare oogenblik, dat de veroveraar weifelt. Wij

-zien eenen tot rust gekomen Napoleon, den welwillenden landsvader,

-regeerende over een welvarend en vreedzaam volk, wij zien hem algemeen

-geacht, bemind en geprezen, een waardigen ouden dag beleven, met een

-kleinkind op elke knie en &ldquo;l&rsquo;art d&rsquo;&ecirc;tre

-grand-p&egrave;re&rdquo; in de hand... doch, wijk, gij, ontzettend,

-want vergeefsch, gij valsch en bedriegelijk beeld!</p>

-<p>De oogen van den keizer hadden zich gedurende de siddering, die

-zijne leden doorliep, naar omlaag gekeerd, edoch zonder zijne

-rijlaarzen te speuren!... de teerling was geworpen... &eacute;&eacute;n

-oogenblik slechts had de aarzeling geduurd, dan, ze was reeds

-voorbij!&mdash;&ldquo;Ik ga toch&rdquo;, klonk het nogmaals... en

-zwijgend kuste de jongeling de hem minzaam tot afscheid gereikte pink

-des overweldigers&mdash;&ldquo;Ik ga niettemin.&rdquo;</p>

-</div>

-</div>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">HOOFDSTUK IX</h3>

-<div class="epigraph">

-<div class="lgouter">

-<p class="line">&ldquo;Vroeg in den morgenstond.&rdquo;</p>

-</div>

-<p class="first xd21e748"><span class="ex">Breeroo.</span></p>

-</div>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">Het <i>lever</i> eens Keizers! Verbeeld u, lezer, in

-stede uwer bescheiden doch geriefelijke burgermans-bedstede

-<span class="pagenum">[<a id="xd21e1179" href="#xd21e1179" name="xd21e1179">34</a>]</span>met de pronklooze, doch warme wollen dekens,

-de prachtige met zijde en zorg gespreide praalsponde; in stede uws

-gezelligen alcoofs, de slaaphalle eens Keizers uit het eerste

-Keizerrijk, hoe grootsch en nogtans, hoe kil, hoe weelderig en nogtans,

-hoe somber, hoe ruim en nogtans, hoe rumoerig; grootsch, want zij meet

-30 bij 20, kil want de muren zijn niet behangen met de gemeenzame

-daguerreotypen van dierbare bloedverwanten, weelderig, want goud en

-verguldsel, goudleder en gouddraad sieren ze, somber, want geen lachend

-gelaat van blondgelokte kinderen verheldert ze, ruim, want (zie

-grootsch), rumoerig, <span class="pagenum">[<a id="xd21e1181" href="#xd21e1181" name="xd21e1181">35</a>]</span>merk op hoevelen de

-heiligheid des morgenstonds schenden, aanschouw deze fluisterende

-schare adjudanten, deze bezige groep kamerdienaars, aanschouw eindelijk

-dezen jongeling en deze schoone vrouwe! Geen van beiden zijn ons

-onbekend. Het is Hendrik Jan, die daar staat, Hendrik Jan, de trouwe

-dienaar, Hendrik Jan, die, met de desperatie in het harte, deze laatste

-poging, welbewust van den indruk, welken vrouwelijk schoon op den

-Keizer maakt, is komen wagen. Het is zijne gade, die daar knielt, zijne

-jonge bevallige gade, gekleed, of, meer nog ongekleed volgens de

-toenmaals meer en meer gehuldigde mode van het Empire! &ldquo;Sire, ga

-niet naar Rusland!&rdquo;&mdash;de Keizer heft haar op, niet onheusch,

-hij kust haar op het voorhoofd, hij geleidt haar minzaam naar haren

-echtgenoot ...&mdash;edoch, hij gaat niettemin!</p>

-<div class="figure xd21e1184width"><img src="images/p35.png" alt="&ldquo;Ga niet naar Rusland!&rdquo;" width="550" height="542">

-<p class="figureHead">&ldquo;Ga niet naar Rusland!&rdquo;</p>

-</div>

-<p>De jonge vrouwe richt zich op en bedekt kuischelijk met een sjawl

-van Spaanschen kant den boezem&mdash;hebt gij u gestooten aan haar gul

-d&eacute;collet&eacute;, gij neuswijze juffer van onze dagen met uw

-arglistig bloot nekje, of gij, jongeling met uwen kouwelijken halsdas

-waarvan de slippen&mdash;o verwijfd geslacht!&mdash;u op de knieën

-hangen? Ja, zij is laag gekleed, maar wat de lengte der mouwen betreft

-is deze adellijke dame uwe meerdere in zedigheid, gij burgerdochters

-van mijne kennis,&mdash;ja, haar schoenen zijn spits, doch wat de

-hoogte der hakken aangaat steekt gij, mijne steltloopsters, haar den

-loef af; ja, hare rokken zijn eng, doch niet zoo nauw als de uwe, mijne

-vriendinnen, de uwe, die mij te zamen met uwe &agrave; jour kousen

-omtrent de teekening uwer beenen zoo weinig te raden laten; ja, hare

-keelbanden zijn wereldsch, doch niet zoo onzinnig noch zoo gevaarlijk

-als uwe duivelsche hoedespelden, mijne waarden! Doch verlaten wij haar,

-evenals haar echtgenoot doet, bij de trede van de draagkoets welke

-harer wacht. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1190" href="#xd21e1190"

-name="xd21e1190">36</a>]</span></p>

-</div>

-</div>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">HOOFDSTUK X</h3>

-<div class="epigraph">

-<div class="lgouter">

-<p class="line">&ldquo;Als aapjens te hoog klimmen willen...&rdquo;</p>

-</div>

-<p class="first xd21e748"><span class="ex">Vader Cats.</span></p>

-</div>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">Wij wonen eenen wapenschouw bij, lezer, eenen

-wapenschouw van het leger des grooten keizers! Bewonderen wij de orde,

-waarin ze gerijd staan, deze regimenten, vanaf gerimpelde veteranen met

-lange en ruige mutstatsen, tot baardelooze knapen, candidaten nog voor

-den vuurdoop; doch bewonderen wij niet te lang, doch voegen wij ons bij

-eene groep ruiters, en wel bij het tweetal, dat blijkbaar eenen hoogen

-rang bekleedt, dat het zoo vrijelijk zich tusschen de keurlijk in het

-gelid geschaarde scharen beweegt!</p>

-<p>In de daad, de &eacute;&eacute;n, kort van gestalte, trotsch van

-opslag, is geen ander dan Keizer Napoleon zelve, thans aan het begin

-van den middelbaren leeftijd, en op het keerpunt van zijn roemrijke

-loopbaan, dit laatste onbewust. De tweede is een norsch krijgsman,

-wiens burgerlijke afkomst zich niet verloochenen laat door de

-maarschalks-epauletten op zoo grofgebeende schouderen, de handschoenen

-aan zoo roode en plompe handen. Luisteren wij&mdash;al behoort er moed

-toe den boozen luim des geduchten keizers te trotseeren, want dat hij

-in eenen boozen luim is, bewijzen zijn gefronste brauwen, zijn

-fonkelende oogen, zijne gebalde vuist&mdash;luisteren wij, veilig, hij

-bespeurt ons niet, rust niet zijn blik met onwil op eene groep

-generaals ter linkerzijde, terwijl wij ons ter rechterhand hebben

-opgesteld?</p>

-<p>&ldquo;Ik begeere van mijne veldheeren geene vrekheid, Ney,&rdquo;

-spreekt de Keizer, korsel<span class="corr" id="xd21e1208" title="Niet in bron">,</span> &ldquo;integendeel, ik achte het van hunnen

-plicht een exempel te geven in royale depensies, edoch deze onzinnige

-opschik, deze loszinnige verkwisting!&rdquo; In de daad, de officieren

-des Keizers gingen zich, wat <span class="pagenum">[<a id="xd21e1211"

-href="#xd21e1211" name="xd21e1211">37</a>]</span>hunne kleeding

-aangaat, aan uitsporigheden te buiten, welke in vredestijd nauw te

-vergoelijken waren geweest, hoeveel te minder in eenen tijd, waarin de

-harpije des oorlogs woedde!</p>

-<div class="figure floatLeft xd21e1214width"><img src="images/p38.png"

-alt="Murat." width="187" height="428">

-<p class="figureHead">Murat.</p>

-</div>

-<p>Joachim Murat, de zwager des Keizers, was onder de voorsten. De

-Koning van Napels had zijne kroezige lokken gedekt met eenen steekhoed,

-welks grootte en omvang die onzer dames, welke in het theater zooveel

-protest uitlokken, in de schaduw stellen zoude, gegarneerd met eenen

-vederpluim, welks kostbaarheid eenen echtgenoot van heden ijlings naar

-het sanatorium zoude doen verhuizen. Zijn purperen mantel was opgetooid

-met eenen kraag van hermelijn, welke de opbrengst van een gansch jaar

-zijner landgoederen vertegenwoordigde. Doch zwijgen wij verder van deze

-zwakheden, welke hem en andere dapperen ontcieren, gaan wij voort met

-de aanmerkingen des Keizers op te teekenen, hen betreffend.</p>

-<p>&ldquo;Hij dacht eerst geenen hoed op te zetten<span class="corr"

-id="xd21e1222" title="Niet in bron">,</span>&rdquo; smaalt de

-krijgsvorst, als Murat passeert. &ldquo;Aangekleed gaat uit.&mdash;Wat

-zijn we mooi vandaag&mdash;Ik met mijn pluimstaart&mdash;&rdquo; zulke

-zijn de verachtelijke opmerkingen, welke de veroveraar voor zich henen

-gromt&mdash;dan, hij heeft het reeds vergeten, hij richt zich reeds tot

-zijn armee; hij wijst met plechtig gebaar naar de zon, welke aan den

-hemel staat:</p>

-<p>&ldquo;Herinnert u, soldaten, dat van uit dit hemellichaam ontelbare

-eeuwen op u nederblikken!&rdquo;</p>

-<div class="figure xd21e1228width"><img src="images/p39.png" alt="Napoleon vat eenen jongeling bij het oor." width="526" height="720">

-<p class="figureHead">Napoleon vat eenen jongeling bij het oor.</p>

-</div>

-<p>Het witte paard van den Keizer voert hem langs de <span class="pagenum">[<a id="xd21e1234" href="#xd21e1234" name="xd21e1234">39</a>]</span>gelederen, welke daveren van het &ldquo;Vive

-l&rsquo;empereur!&rdquo;</p>

-<p>De vorst vat eenen majoor, ons niet onbekend, bij het oor...

-&ldquo;Ik zag u te Wagram.&rdquo;&mdash;&ldquo;Ja, Sire!&rdquo;

-&ldquo;Gij zijt nu gehuwd&mdash;ik schenk u de verbeurd verklaarde

-goederen uws vaders. Zoogt uwe vrouw hare kinderen zelf,

-<i>Kolonel</i>?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Zij heeft er nog geene, Sire.&mdash;Heb dank, Sire!&rdquo;

-want eigenhandig hecht de Keizer onder het geroep van &ldquo;Vive

-l&rsquo;Empereur&rdquo;, het kruis des Legioens van Eer op de borst des

-jeugdigen krijgsmans!</p>

-<p>&ldquo;Geene kinderen! Foei, <i>generaal</i>! Denk aan <i>la

-Patrie</i>!&rdquo; Voort reed de Keizer,&mdash;op Rusland aan, zijnen

-ondergang te gemoet. &mdash;</p>

-<p>Maarschalk Pichegru reed zijnen meester op zijde. &ldquo;Wat nu,

-Sire?&rdquo;<a class="noteref" id="xd21e1254src" href="#xd21e1254"

-name="xd21e1254src">2</a> sprak hij, &ldquo;wat nu, als ik vragen

-mag?&rdquo;</p>

-<p>Maar de Keizer antwoordde niet ... <span class="pagenum">[<a id="xd21e1259" href="#xd21e1259" name="xd21e1259">40</a>]</span></p>

-</div>

-</div>

-</div>

-<div class="footnotes">

-<hr class="fnsep">

-<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id="xd21e939" href="#xd21e939src" name="xd21e939">1</a></span> De latere

-Lodewijk XVIII.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd21e939src">&uarr;</a></p>

-<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id="xd21e1254" href="#xd21e1254src" name="xd21e1254">2</a></span> Deze

-woorden van Pichegru zijn historisch.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd21e1254src">&uarr;</a></p>

-</div>

-</div>

-<div id="mirelli" class="div1 story"><span class="pagenum">[<a href="#xd21e2523">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<div class="figure"><img src="images/p41.png" alt="CORA MIRELLI" width="545" height="460"></div>

-<h2 class="main">CORA MIRELLI</h2>

-<h2 class="sub">(EEN VERHAAL VAN WERELDLIJKE MACHT)</h2>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">Neerslachtig liep koning Harold IV in zijn

-studeerkamer op en neer. Niets ging vandaag zooals het behoorde! Hij

-was &eacute;&eacute;n der voortreffelijkste dichters&mdash;zoo niet de

-voortreffelijkste&mdash;van zijn rijk, maar heden werd het niets dan

-rijmelarij&mdash;een rijmelarij, die de vijf-jarige kroonprins Kuno

-gewis te kinderachtig zou hebben genoemd. Hij was een musicus van den

-allereersten rang, maar zijn harp bracht thans klanken voort, niet

-ongelijk aan de voorjaarsontboezemingen eens katers. Schilder van groot

-talent en verwonderlijke techniek, had hij in een <span class="pagenum">[<a id="xd21e1267" href="#xd21e1267" name="xd21e1267">41</a>]</span>uur verknoeid wat zijn meesterwerk beloofde

-te worden. Zijn minister van financiën was zoo juist heengegaan,

-na vergeefs getracht te hebben zijn anders zoo schranderen vorst, een

-veel beter financier dan hij zelf was, placht hij te erkennen,&mdash;de

-nieuwe belastingwet te verklaren.</p>

-<p>Harold was een buitengewoon schoon en statig man, maar toen hij in

-het voorbijgaan in den Venetiaanschen spiegel blikte, vond hij zijn

-eigen voorkomen bijna terugstootend.</p>

-<p>In het kort, de koning had het land, was onbevredigd, tot niets

-bekwaam. Het was een opmerkelijk toeval, dat zijn gemalin bij de

-dagelijksche ontmoeting van het vorstelijk echtpaar, meer op een

-afstand was geweest dan ooit. Overigens waren gemaal en zoon van haar

-weinig warmte gewend!</p>

-<p>Toen Harold de schoone, hoogbegaafde prinses huwde, had zij het hem

-eerlijk gezegd: &ldquo;<i>Ik kan u niet beminnen; ik kan geen enkel man

-beminnen</i>. Nimmer zal ik u echter,&mdash;<i>of juist

-daarom</i>&mdash;bedriegen.&rdquo; Daarmee had hij genoegen moeten

-nemen.</p>

-<p>Prinses Mathilda van Essen-Nierstadt was het schoonste en meest

-begaafde meisje van haar land. In alles door haar goedhartigen vader

-toegegeven, was zij vrij en frank opgegroeid, omgeven door goeverneurs

-en goevernantes, van wie zij spelenderwijs al het noodige leerde en die

-zij spoedig elk in hun vak overtrof. In alles uitblinkend, heerschte

-zij oppermachtig over het geheele hof. Maar haar hart bleef koud, koud

-voor alles, behalve de prachtverzameling reptielen, welke haar

-koninklijke vader zich gehaast had, haar te schenken, zoodra hij haar

-vreemden hartstocht voor deze dieren had opgemerkt.</p>

-<p>In alles wat haar huwelijk betreft was zij onverschillig. Zij bekeek

-de grootste kostbaarheden met onbewogen blik, behandelde de ter

-bruiloft genoodigde staatshoofden <span class="pagenum">[<a id="xd21e1285" href="#xd21e1285" name="xd21e1285">42</a>]</span>der

-machtigste mogendheden met nauwelijks beleefde achteloosheid en toonde

-zich met geen der schitterende feesten ingenomen. De voorwaarden van

-het huwelijk boezemden haar geen enkel belang in, alleen stond zij er

-op, dat de beide gunstelingen uit haar verzameling, twee jonge

-cobra&rsquo;s, haar zouden vergezellen. Hoewel persoonlijk tot walgens

-toe afkeerig van alle kruipend gedierte, stemde Harold daarin toe.</p>

-<div class="figure xd21e1288width"><img src="images/p43.png" alt="Een ontaarde moeder." width="547" height="458">

-<p class="figureHead">Een ontaarde moeder.</p>

-</div>

-<p>De geboorte van den kroonprins, voor den koning en zijn getrouwe

-onderdanen een reden tot jubelen, vermocht niet hare belangstelling op

-te wekken. Des te meer werd zij ontroerd door den dood van een der

-cobra&rsquo;s, die zich aan het klimaat van Illyrië maar niet kon

-aanpassen. Met <span class="pagenum">[<a id="xd21e1294" href="#xd21e1294" name="xd21e1294">43</a>]</span>meer dan moederlijke zorgen

-verpleegde voortaan de trotsche vrouw, die zeven talen vloeiend sprak

-en in alle kunsten bedreven was, haar overgebleven lieveling. Prins

-Kuno echter werd aan de hoede eener min toevertrouwd, die later door

-eene goevernante werd vervangen. Hij zag zijn koninklijke moeder alleen

-Zondags een kwartier lang, tusschen ontbijt en kerktijd. Wanneer zij in

-een zeer goede stemming was, mocht hij haar de hand kussen.</p>

-<p>Maar laat ons tot Harold terugkeeren, die mistroostig tegen de

-vensterruiten stond te trommelen.</p>

-<p>Plotseling schitterde zijn oog alsof een sterke emotie zich van hem

-meester maakte. Hij hijgde naar adem.</p>

-<p>&ldquo;Daar is zij weer&rdquo;, zeide hij voor zich heen, op

-geagiteerden toon. &ldquo;Hoe schoon is zij! Hoe etherisch! En

-verheven! Als een engel des hemels! Zij zal mij helpen!&rdquo;</p>

-<p>Hij schelde. Nieuw leven was in hem. Een lakei trad binnen.</p>

-<p>&ldquo;Vraag haar, binnen te komen!&rdquo; beval Harold.</p>

-<p>De bediende volgde den blik des konings. &ldquo;Het

-Zigeunermeisje?&rdquo; sprak hij aarzelend.</p>

-<p>&ldquo;Ha! Zigeunermeisje! Gij zijt ontslagen! Gij kunt drie weken

-loon halen bij den major domus. Laat ik u niet meer zien! Zend een

-minder grooten ezel!&rdquo;</p>

-<p>De man ging. Hij was al meermalen z&oacute;&oacute; ontslagen. <i>De

-koning vergat dergelijke kleinigheden.</i></p>

-<p>De lakei kwam terug. De koning meende een anderen te zien. Hij

-vergat zulke gezichten.</p>

-<p>&ldquo;Vraag haar binnen te komen! Houd vol! Dring aan! Zeg, dat ik

-het wensch! Zeg, dat ik verzoek, dat ik smeek!! Doe een beroep op haar

-patriotisme, op haar idealisme, op alles! Ga en keer niet zonder haar

-weer!&rdquo;</p>

-<p>Maar zij was al binnen, zonder kloppen. Als een zonnestraal!

-Doodeenvoudig en toch bewust van hare wondere macht. En sprak:

-<span class="pagenum">[<a id="xd21e1322" href="#xd21e1322" name="xd21e1322">44</a>]</span></p>

-<p>&ldquo;<i>Ik wist het!</i>&rdquo;</p>

-<p>Zij zette zich op Harold&rsquo;s knie en sloeg haar reine oogen tot

-hem op.</p>

-<p>&ldquo;Wie zijt gij, mijn kind?&rdquo; vroeg hij zacht, hare gouden

-lokken streelend.</p>

-<p>&ldquo;Cora Mirelli. En gij zijt de koning. Gij zijt goed. Ik weet

-het. Vader zegt, dat gij niet goed zijt, maar ik weet beter!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Wie is uw vader?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Nietsewo.&rdquo;</p>

-<p>Nietsewo, de nihilist! De koning verzonk in gepeins. Maar nu begon

-zij te zingen met hemelsch, heldere stem:</p>

-<div class="lgouter">

-<p class="line">O, Harold, hoogstaand koning!</p>

-<p class="line">Het hof heeft enkel honig,</p>

-<p class="line">Te veel honig is te zoet,</p>

-<p class="line">Al te zoet, dat is niet goed!</p>

-</div>

-<p class="first"></p>

-<div class="figure floatRight xd21e1351width"><img src="images/p45.png"

-alt="Zij nam plaats op zijn knie." width="302" height="436">

-<p class="figureHead">Zij nam plaats op zijn knie.</p>

-</div>

-<p>De vergadering der nihilisten was ongewoon rumoerig. Er was een

-nieuwe spreker opgestaan, die zijn gehoor overal heen wist mee te

-sleepen. Zijn voorkomen, zijn welsprekende taal, zijn geestdrift

-electriseerden de revolutionnaire hoorders. Waarlijk,

-Enneënne&mdash;onder dezen naam had hij zich aangemeld&mdash;had

-meer succes, dan Nietsewo, de groote leider zelf. Deze droeg zijn

-nederlaag schijnbaar kalm, doch met inwendigen nijd en wraakzucht.</p>

-<p>Niemand kon heftiger zijn, dan Enneënne, niemand <span class="pagenum">[<a id="xd21e1359" href="#xd21e1359" name="xd21e1359">45</a>]</span>scherper in zijne uitlatingen <i>tegen het

-koningshuis, de regeering, de wetten</i>.......</p>

-<p>Wie was deze man? Geheimzinnig was zijn verschijnen, even

-geheimzinnig zijn verdwijnen.....</p>

-<p>Wij weten alleen<span class="corr" id="xd21e1369" title="Bron: .">,</span> dat hij een wrat op den linker schouder had,

-<i>precies op dezelfde plaats</i>, waar de natuur koning Harold IV, den

-heerscher van <span class="corr" id="xd21e1375" title="Bron: Illyrie">Illyrië</span>, op dezelfde wijze geteekend

-had!...</p>

-<hr class="tb">

-<p>We vinden koningin Mathilda in haar boudoir. De vorstin is niet

-alleen, want zij spreekt op een teederen toon, dien men niet van haar

-als uit marmer gehouwen lippen zou verwacht hebben. Wie echter zou

-meenen, dat hare zoete woorden tot een der drie aanwezige hofdames

-gericht zijn, zou zich vergissen! Het is Dido, de Cobra, tot wie zij

-spreekt. Mathilda is bezig hoogst eigenhandig de gladde huid van haar

-lieveling met was op te wrijven, terwijl de hofdames met handdoeken,

-zalfjes en borsteltjes gereed staan, om bij het verder toilet de

-behulpzame hand te bieden.</p>

-<div class="figure floatLeft xd21e1383width"><img src="images/p46.png"

-alt="Nietsewo." width="255" height="447">

-<p class="figureHead">Nietsewo.</p>

-</div>

-<p>&ldquo;Ik houd van je, Dido! Je hebt zulke oogverblindende schoone

-oogen. Soms ben ik bang voor je oogen. Wat kun je staren&mdash;staren!

-De koning houdt niet van je, Dido! En Kuno ook niet. Maar ik houd niet

-van hen. Misschien zou ik van ze houden, als ze jou beminden. Ze

-zeggen, dat je riekt. Soms verwijt ik &rsquo;t mij zelf, dat

-<span class="pagenum">[<a id="xd21e1389" href="#xd21e1389" name="xd21e1389">46</a>]</span>ik niet van hen houd. Ze zijn toch mijn man

-en mijn kind! Maar ik kan niet. <i>Wat staar je weer! Ik word bang van

-je.</i> Zie zoo, nu ben ik klaar. Ben je nu niet mooi? Emilia, geef een

-spiegel.&mdash;Wat glanst je huid, Dido! Alle kleuren zijn er in, van

-purper tot cobalt. Geen goud, geen edelgesteente glanst als je

-huid.&mdash;Dames, laat mij met haar alleen.&rdquo;</p>

-<p>Een uur later klopte de hofdame Emilia zachtkens aan het vertrek der

-koningin. Zij verkreeg geen antwoord. Zij klopte een kwartier lang,

-toen waagde zij het, naar binnen te gaan. Met een ijzingwekkenden gil

-kwam zij dadelijk terug...</p>

-<hr class="tb">

-<p>Een statig man schrijdt door de duistere straten. Zorg rimpelt zijn

-geniaal voorhoofd. Het is Enneënne, de nihilist. Hij blijft voor

-het koninklijk paleis staan en haalt een klein busje voor den dag, dat

-hij met aandacht bekijkt. Het is een bom. Het lot heeft hem aangewezen

-om als martelaar voor het nihilisme te sterven. Hij zal den koning

-vermoorden. Waarom wreef Nietsewo zich grijnzend in de handen, zoodat

-zijn dochter, die het zag, zich op staanden voet met hem

-brouilleerde?</p>

-<p>&ldquo;Het duizelt mij&rdquo;, zegt Enneënne, in een

-alleenspraak zijn gemoed lucht gevend. &ldquo;Helaas, wat ben ik

-begonnen? Waarom moet ik de smarten van Satan lijden?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Al te zoet, dat is niet goed... ja, dat is waar. En

-zeker:</p>

-<p>&ldquo;Het hof heeft enkel honig,&rdquo; dat is niet tegen te

-spreken. Maar toch, in welk een dilemma ben ik geplaatst! Is dit de

-oplossing van het sociale vraagstuk? Moesten Enneënne en Harold IV

-door &eacute;&eacute;n hand sterven? Is de republikeinsche

-regeeringsvorm verkieselijk? Spreek, mijn volk! Zijn mijn wetten zoo

-infaam slecht? Wat heb ik misdaan? Streefde ik niet naar humaniteit,

-vrijheid van <span class="pagenum">[<a id="xd21e1406" href="#xd21e1406"

-name="xd21e1406">47</a>]</span>gedachte, kindervoeding,

-dierenbescherming, enzoovoort? Maar de tijd dringt, ik heb de brandweer

-gewaarschuwd. Zij zal weldra hier zijn. Helaas, Cora Mirelli, waartoe

-hebt gij mij gebracht?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Laster niet!&rdquo; zegt Mirelli, die ongezien deze

-alleenspraak heeft aangehoord. &ldquo;Denk aan uw gezin! Wanhoop niet!

-Gij zult uit deze moeilijkheid worden gered. Mijn hart zegt het

-mij!&rdquo;</p>

-<div class="figure floatLeft xd21e1411width"><img src="images/p48.png"

-alt="Nog eens Cora." width="316" height="387">

-<p class="figureHead">Nog eens Cora.</p>

-</div>

-<p>Zij verdwijnt en laat hem alleen staan, zoo diep in gedachten

-verzonken, dat hij het luide schellen van de brandweer niet hoort,

-<i>die door hem zelf was gealarmeerd</i>. Hij wordt overreden!</p>

-<p>Eenige ijlings toegeschoten voorbijgangers rapen den ongelukkige

-op.&mdash;Te laat! Hij heeft den geest reeds gegeven. Wie is het? Een

-van de omstanders heeft een brief in de hand, dien hij juist op de bus

-wilde doen. Als hij dezen nog even bekijkt, om te zien, of hij wel

-juist gefrankeerd is, valt zijn oog op den postzegel, en van den

-postzegel op den doode. Hij stoot ontroerd zijn buurman aan. Deze leest

-hardop het randschrift:</p>

-<p>&ldquo;<i>Koning Harold IV</i>&rdquo;. Deze woorden gaan van mond

-tot mond... Een der voorbijgangers houdt zich op een afstand... en

-knarsetandt!... &ldquo;<i>Ontsnapt!... hij is mij ontsnapt!</i>&rdquo;

-mompelt hij. Het is Nietsewo, de nihilist! <span class="pagenum">[<a id="xd21e1431" href="#xd21e1431" name="xd21e1431">48</a>]</span></p>

-<p>De ministerraad was in allerijl bijeengekomen en had kroonprins Kuno

-tot Koning uitgeroepen, onder regentschap van koningin Mathilda. Men

-verwittigde den prins van het tragisch gebeuren. Voor deze meer

-voorkomende eventualiteit is een ceremonieel voorgeschreven, dat de

-vormelijke premier precies opvolgde. Hij maakte drie buigingen, zwaaide

-driemaal met zijn steek, deed drie passen voor-, drie achterwaarts, en

-herhaalde driemaal: &ldquo;De koning is dood; leve de

-koning!&rdquo;</p>

-<div class="figure xd21e1435width"><img src="images/p49.png" alt="&ldquo;De koning is dood; leve de koning!&rdquo;" width="558" height="480">

-<p class="figureHead">&ldquo;De koning is dood; leve de

-koning!<span class="corr" id="xd21e1438" title="Niet in bron">&rdquo;</span></p>

-</div>

-<p>Kuno steeg van zijn hobbelpaard. Hij was een verstandig kind, en

-begreep, dat hij thans moest weenen. Hij leende een zakdoek van den

-kanselier en deed zulks<span class="corr" id="xd21e1443" title="Niet in bron">.</span> Toen hij <span class="pagenum">[<a id="xd21e1446" href="#xd21e1446" name="xd21e1446">49</a>]</span>daarmee

-gedaan had, begaf hij zich aan de hand van den premier naar de

-vertrekken der koningin-weduwe. Zij vonden de hofdames in hevige

-verwarring en droefenis. Men had de koningin met Dido, de

-cobra<span class="corr" id="xd21e1448" title="Niet in bron">,</span>

-alleen gelaten en slechts de slang was overgebleven. Het boudoir bood

-een verschrikkelijk schouwspel. Het ondier lag, na zijn koninklijk

-maal, te slapen, een abnormale dikte gaf de plaats aan, waar zich de

-overblijfselen bevonden van haar, die eens de trotsche Mathilda,

-koningin van Illyrië was geweest....</p>

-<div class="figure floatLeft xd21e1452width"><img src="images/p50.png"

-alt="" width="327" height="405"></div>

-<p>Kuno X staarde vol ontzetting naar het levend graf zijner moeder,

-toen een zachte hand op zijn schouder werd gelegd.</p>

-<p>Cora Mirelli stond naast hem en wees met een lieflijken glimlach

-naar de kroon, die op tafel lag. Zij plaatste die op zijn hoofd.</p>

-<p>En hand aan hand gingen deze twee jonge lieden, <i>terwijl hunne

-gouden haren zich golvend en wuivend met elkaar vermengden</i>, het

-nieuwe leven in... <span class="pagenum">[<a id="xd21e1463" href="#xd21e1463" name="xd21e1463">50</a>]</span></p>

-</div>

-</div>

-<div id="simpel" class="div1 story"><span class="pagenum">[<a href="#xd21e2530">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<div class="figure"><img src="images/p51.png" alt="JACK SIMPEL" width="545" height="382"></div>

-<h2 class="main">JACK SIMPEL</h2>

-<h2 class="sub">EEN ZEEVAARTKUNDIGE VERTELLING.</h2>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">Jack Simpel, om U te dienen. Zeebonk van mijn geloof.

-Weeskind, altijd geweest. Een oom was apotheker te Greenwich. Toen ik

-van school gedrost was, omdat het me daar te droog was, besloot oom dat

-ik in zijn zog zou gaan varen. Hij preste me dus om met drankjes,

-poeders en pillen bij zijn klanten te beurten, want hij was van

-gevoelen dat men v&oacute;&oacute;r den mast beginnen moest.</p>

-<p>Ik proefde eens een paar van die drankjes en vond ze zoo leelijk

-smaken, dat ik diep meelij met zijn <span class="corr" id="xd21e1473"

-title="Bron: pati&egrave;nten">patiënten</span> kreeg, die toch

-hun plezier wel opkonden daar ze ziek waren. Ik gooide de fleschjes

-leeg en vulde ze met zeewater. Meestal werden de zieken dan veel te

-gauw beter, wat voor oom schadelijk was.</p>

-<p>Toen oom erachter kwam, vond hij dat er met mij <span class="pagenum">[<a id="xd21e1478" href="#xd21e1478" name="xd21e1478">51</a>]</span>geen land te bezeilen was, en besloot een

-minder teerhartigen bezorger aan te monsteren<span class="corr" id="xd21e1480" title="Niet in bron">.</span></p>

-<p>Het spreekt vanzelf dat ik beleedigd was, en dus plakte ik &rsquo;s

-nachts op oom&rsquo;s deur een papier met dit versje:</p>

-<div class="lgouter">

-<h4>Aan mijn Client&egrave;le.</h4>

-<p class="line">Menschen, &rsquo;k zal dat pilledraaien</p>

-<p class="line">In &rsquo;t vervolg nu maar verdraaien.</p>

-<p class="line">&rsquo;k Stuur geen mensch meer naar de haaien.</p>

-<p class="line">&rsquo;k Werkte toch maar voor de kraaien</p>

-<p class="line">&rsquo;k Wil geen schuld meer op mij laaien,</p>

-<p class="line">Wat &rsquo;k te goed heb laten waaien.</p>

-</div>

-<p class="first"></p>

-<div class="figure xd21e1501width"><img src="images/p52.png" alt="Een oploop." width="569" height="417">

-<p class="figureHead">Een oploop.</p>

-</div>

-<p>Dit opschrift veroorzaakte &rsquo;s morgens in de vroegte, toen oom

-onder zeil was, een heele opschudding. Het <span class="pagenum">[<a id="xd21e1507" href="#xd21e1507" name="xd21e1507">52</a>]</span>was dadelijk overal in de stad bekend dat de

-apotheker Simpel uit de zaken ging en dat niemand zijn rekening

-behoefde te betalen. Er was een oploop, oom die slaapdronken

-v&oacute;&oacute;r het venster verscheen, werd door alle slampampers

-van Greenwich toegejuicht, en de mariniers moesten aanrukken om de

-menigte te verspreiden. Toen oom doorging met zaken doen en disponeerde

-over de uitstaande gelden, werden veel klanten boos en gingen bij hem

-vandaan.</p>

-<p>Onderwijl liep ik langs de havens te lanterfanten. Ik schepte veel

-behagen in het gezelschap der gepensioneerde varensgezellen, die daar

-pijpjes rookten, of als ze geen geld hadden voor tabak, kringetjes

-spuwden en elkaar allerlei verhalen deden, waarnaar ik gretig

-luisterde. Twee invalieden vooral bewonderde ik. De &eacute;&eacute;n,

-Joe Williams, had een houten been. De ander<span class="corr" id="xd21e1511" title="Niet in bron">,</span> Bill Jobson, maar

-&eacute;&eacute;n arm. Eens kregen ze samen ruzie. De twist liep

-z&oacute;&oacute; hoog, dat ze besloten het uit te vechten. Dat was een

-merkwaardige bokspartij! En ze had natuurlijk veel bekijks ook!</p>

-<p>&ldquo;Houd mijn pruim eens vast, kleine landhaai, en een oog in het

-zeil!&rdquo; zei Joe.</p>

-<p>&ldquo;Houd de mijne ook vast, jonge zoetwaterzwabber<span class="corr" id="xd21e1519" title="Niet in bron">,</span>&rdquo; zei Bill.

-&ldquo;Niet kapen, hoor!&rdquo;</p>

-<p>Dat was voor mij een heele eer!</p>

-<p>Ze begonnen te vechten. Men was overeengekomen dat Joe maar

-&eacute;&eacute;n arm mocht gebruiken, en dat Bill zijn

-&eacute;&eacute;ne been stijf moest houden, alsof het van hout was. Het

-gevecht, dat Bill een gebroken neus kostte en Joe een blauw oog, bleef

-onbeslist. Na de vijfde ronde waren ze vergeten waarover de ruzie

-eigenlijk liep, en besloten, die af te gaan drinken. Ze namen hun

-pruimen terug, leenden van mij een shilling, en gingen gearmd naar de

-herberg. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1526" href="#xd21e1526"

-name="xd21e1526">53</a>]</span></p>

-<p>Deze gebeurtenis had mijn natuurlijke neiging voor de zee sterk

-aangewakkerd. Mijn oom draaide bij en stemde er in toe, vooral toen ik

-van een neef, die in gedragen zeemanskleeren handelde, een volslagen

-tweedehandsch uitrusting present kreeg. Dezelfde neef wist van een

-kapitein, die bij hem in het krijt stond, een aanstelling als adelborst

-voor mij te bemachtigen. Van Joe kreeg ik een Zuidwester, van Bill een

-verrekijker.</p>

-<div class="figure xd21e1530width"><img src="images/p54.png" alt="Het gevecht der invalieden." width="552" height="404">

-<p class="figureHead">Het gevecht der invalieden.</p>

-</div>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">II.</h3>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">De kapitein laveerde op het dek van het Zeepaard heen

-en weer, en was zoo uit den koers met zijn gedachten, dat ik dadelijk

-een aanvaring met hem had.</p>

-<p>&ldquo;Zoo! Ben jij de nieuwe adelborst? Zit ik soms al niet genoeg

-met dat kleine grut opgescheept? Ben je al <span class="pagenum">[<a id="xd21e1541" href="#xd21e1541" name="xd21e1541">54</a>]</span>zindelijk? Pas op dat je niet zeeziek wordt,

-kleine vooronderworm dat je bent! Nu, je zit in het schuitje en je moet

-meevaren. Wat is dat, je wordt bleek!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Ja kapitein, ik voel me een beetje raar. Het schip schudt

-zoo!&rdquo;</p>

-<div class="figure floatRight xd21e1546width"><img src="images/p55.png"

-alt="&ldquo;Ben je al zindelijk?&rdquo;" width="298" height="474">

-<p class="figureHead">&ldquo;Ben je al zindelijk?&rdquo;</p>

-</div>

-<p>&ldquo;Ha, daar hebben we het al! Bootsman!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Hier, kapitein!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Jongeheer Simpel moet in den mast. Als hij zich niet vlug

-naar boven werkt, help je hem maar met de handspaak. Is er nog

-plaats?&rdquo;</p>

-<p>De bootsman keek in zijn notitieboekje.</p>

-<p>&ldquo;Links in de groote ra is no. 3 nog open, kapitein.&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Zoo,&rdquo; zei de kapitein grimmig. &ldquo;Vooruit maar! Dat

-is het eenige voor zeeziekte.&rdquo;</p>

-<p>Ik had heel veel moeite om boven te komen, daar het klimmen in een

-mast nieuw voor me was. Maar de bootsman porde me van achter met de

-handspaak zoo, dat ik niet anders kon.</p>

-<p>Eindelijk was ik bij een been aangeland dat over de ra hing. Ik

-klemde me eraan vast.</p>

-<p>&ldquo;Heila!&rdquo; zei een booze stem. &ldquo;Wat moet je? Blijf

-daar niet hangen! Erop of eraf! Hijsch je op als je hier moet

-wezen!&rdquo;</p>

-<div class="figure xd21e1570width"><img src="images/p56.png" alt="In den mast." width="550" height="391">

-<p class="figureHead">In den mast.</p>

-</div>

-<p>Toen ik met moeite dit bevel had uitgevoerd, praaide <span class="pagenum">[<a id="xd21e1576" href="#xd21e1576" name="xd21e1576">55</a>]</span>ik een tiental collega&rsquo;s. De oudste,

-O&rsquo;Brien, deelde me mee dat hij daar zoo goed als altijd zat.

-&ldquo;Als den ouwe z&rsquo;n weerglas op stormachtig staat, zit men

-hier soms een heele week in de takels.&rdquo; Nu staken ze van wal met

-dit:</p>

-<div class="lgouter">

-<h4>Adelborstenlied.</h4>

-<div class="lg">

-<p class="line">De ouwe is uit kooi gestapt</p>

-<p class="line">Met zijn verkeerde been!</p>

-<p class="line">Hij vloekt de equipage stijf</p>

-<p class="line">En jaagt ons dan hierheen.</p>

-</div>

-<div class="lg">

-<p class="line">Maar och, wij zijn daaraan gewend</p>

-<p class="line">En hebben &rsquo;t hier wat best!</p>

-<p class="line">We leggen een kaartje, we rooken een pijp,</p>

-<p class="line">En slapen voor de rest.</p>

-</div>

-<span class="pagenum">[<a id="xd21e1599" href="#xd21e1599" name="xd21e1599">56</a>]</span>

-<div class="lg">

-<p class="line">We zitten hoog, we zitten droog.</p>

-<p class="line">De lucht is lekker frisch,</p>

-<p class="line">Je ruikt hier niet, als op het dek</p>

-<p class="line">Pek, teer en zoutevisch.</p>

-</div>

-<div class="lg">

-<p class="line">De ouwe denkt dat hij ons straft,</p>

-<p class="line">Met honger en met dorst,</p>

-<p class="line">We hebben altijd proviand,</p>

-<p class="line">Lang leve d&rsquo; adelborst!</p>

-</div>

-<div class="lg">

-<p class="line">Wij eten de beste scheepsbeschuit</p>

-<p class="line">En drinken kaapschen wijn,</p>

-<p class="line">Die hebben we stiekum afgetapt,</p>

-<p class="line">Uit het vat van den kapitein!</p>

-</div>

-<div class="lg">

-<p class="line">De zeewind geeft hier appetijt,</p>

-<p class="line">Nooit zit je voor den mast,</p>

-<p class="line">En moeten wij weer naar ben&ecirc;e</p>

-<p class="line">Dat spijt ons allen vast.</p>

-<p class="line xd21e1636">Hoezee!</p>

-</div>

-</div>

-<p class="first">&ldquo;Maar zeg eens, Groentje,&rdquo; riep

-O&rsquo;Brien, op wiens knie ik had moeten plaats nemen. &ldquo;Heb je

-al kennis gemaakt met de kat?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Kat? Neen, ik heb geen kat gezien, meneer!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Denk er om, de kat is aan boord van een <span class="corr"

-id="xd21e1644" title="Bron: oorlogschip">oorlogsschip</span> een

-gewichtig <span class="corr" id="xd21e1647" title="Bron: personnage">personage</span>. Vraag den bootsman. Maar wacht: Je

-hebt de zeebaboe toch al gekust?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Moet dat?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Daar kun je absoluut niet buiten, jongetje.&rdquo;</p>

-<p>Toen ik beneden kwam, en den bootsman vroeg, met de kat kennis te

-maken, grijnsde hij, en riep den bootsmansmaat. Voor ik het wist had ik

-kennis gemaakt met de kat met zeven staarten. De lust verging me, toen

-de kennismaking voorbij was, naar de zeebaboe te vragen. Ik heb haar

-dan ook nooit gezien. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1657" href="#xd21e1657" name="xd21e1657">57</a>]</span></p>

-</div>

-</div>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">III.</h3>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">Zeelui zijn excentriek. Ze hebben bijna altijd elk een

-dwaze eigenaardigheid. Dit treft gelukkig voor den schrijver van

-zeevaartkundige verhalen, die anders te flauw zouden worden, met

-zeewater en al. De bemanning van Het Zeepaard maakte geen uitzondering

-op dezen regel.</p>

-<div class="figure floatLeft xd21e1664width"><img src="images/p58.png"

-alt="Stuurman en dokter." width="285" height="438">

-<p class="figureHead">Stuurman en dokter.</p>

-</div>

-<p>De kapitein had zelfs twee eigenaardigheden. Primo vloekte hij

-verbazend en secundo loog hij verschrikkelijk. In het vloeken was hij

-bepaald No. 1. Als leugenaar moest hij evenwel de vlag strijken voor

-den eersten stuurman Ferm, die hierin elkeen den loef afstak.</p>

-<p>Maar het liegen was Ferm&rsquo;s eenige excentriciteit niet. Hij had

-er nog &eacute;&eacute;n, die niet minder vermakelijk was. Hij stond

-n.l. erg graag op zijn hoofd. Dat was zijn grootste liefhebberij. Als

-de bekwame zeerob het maar even lappen kon, hopsa, daar stond hij weer

-op zijn hoofd. Hij gaf zijn beste orders, op zijn hoofd staande. En hij

-loog het beste, in die houding.</p>

-<p>Nu was er iemand op het schip, die deze laatste gewoonte van Ferm

-niet uit kon staan. Dat was de heer Kwak, onze scheepsdokter, een

-platboomsvaartuig met korte masten en boegsprieten. Het liegen kon hem

-niet schelen, maar hij haatte den stuurman om dat op zijn <span class="pagenum">[<a id="xd21e1674" href="#xd21e1674" name="xd21e1674">58</a>]</span>hoofd staan. En als deze in die houding braaf

-er op los loog, of commandeerde: &ldquo;Aan lij! Bakboord houden! Reef

-het topzeil!&rdquo; of iets dergelijks, kwam de scheepsdokter en kneep

-hem in de kuiten. Dan sloeg Ferm om. Stond Ferm een goed half uur op

-zijn hoofd en bleef de dokter uit zijn vaarwater, dan werd zijn gelaat

-heelemaal donker. Dan zeiden onze branikragen: Ferm liegt weer dat hij

-zwart ziet.</p>

-<p>Een van zijn geliefkoosde verhalen was, dat hij eenmaal als jongen,

-heelemaal alleen, een schip buit had gemaakt. Avontuurlijk van aard als

-ik was, besloot ik, dit ook te doen.</p>

-</div>

-</div>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">IV.</h3>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">Ik maakte O&rsquo;Brien deelgenoot van mijn plan, en

-zoo slopen we op een nacht stilletjes van boord, nadat wij onze

-voorbereidselen hadden getroffen, en namen proviand mee. Het was stil

-we&ecirc;r. Lang zwalkten we in ons kleine bootje rond, zonder een

-schip te zien. Eindelijk kregen we er een in de gaten.</p>

-<p>Het dek van het vijandelijk schip zag er verlaten uit, maar op de

-voorplecht stond een man, in gedachten verzonken. Aan zijn tuigage

-zagen we, dat het de admiraal was. Wij legden zachtjes aan, en stil als

-een muisje kroop O&rsquo;Brien op het dek. Snel had hij den

-verstrooiden admiraal een prop in den mond gestopt, zijn handen

-gebonden, hem opgepakt en in ons bootje gegooid. De wacht sliep. Die

-zorgelooze Franschen!</p>

-<p>Ik ving den verbluften admiraal op en we maakten dat we

-wegkwamen.</p>

-</div>

-</div>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">V.</h3>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">Toen we ons eigen schip hadden bereikt en onzen

-<span class="pagenum">[<a id="xd21e1692" href="#xd21e1692" name="xd21e1692">59</a>]</span>gevangene op dek geheschen, kwam de kapitein

-woedend op ons af. Wij kregen den wind van voren!</p>

-<p>&ldquo;Wat is dat? Wie gaf jullie nachtpermissie?&rdquo; loeide hij,

-met vloeken.</p>

-<div class="figure xd21e1697width"><img src="images/p60.png" alt="De Fransche admiraal gevangen." width="549" height="494">

-<p class="figureHead">De Fransche admiraal gevangen<span class="corr"

-id="xd21e1700" title="Niet in bron">.</span></p>

-</div>

-<p>&ldquo;Wij hebben den Franschen admiraal gevangen, kapitein&rdquo;,

-zei ik. &ldquo;Hier is hij&rdquo;.</p>

-<p>&ldquo;Zoo&rdquo;, zei hij knorrig. &ldquo;Dat is geen excuus! In

-den mast jullie! Ik moest je laten kielhalen!&rdquo; Nieuw gevloek

-natuurlijk.</p>

-<p>Juist wilden we mopperend dit bevel opvolgen, toen de mast door een

-kanonskogel werd omgegooid. De <span class="pagenum">[<a id="xd21e1709"

-href="#xd21e1709" name="xd21e1709">60</a>]</span>Franschen hadden het

-verlies van hun vlootvoogd opgemerkt en vielen aan.</p>

-<p>De strijd duurde kort. Wij enterden mosjeu, doodden de equipage,

-voor zoover ze zich niet overgaf, en namen het schip in bezit. Onze

-pikbroeken hadden het druk met het zwabberen van het bebloede dek,

-waarbij ze genoegelijk hun energiek zeemanslied aanhieven.</p>

-<div class="figure xd21e1714width"><img src="images/p61.png" alt="Het gezang na den strijd." width="556" height="370">

-<p class="figureHead">Het gezang na den strijd.</p>

-</div>

-<div class="lgouter">

-<h4>Matrozenlied.</h4>

-<div class="lg">

-<p class="line">Een schip in zicht, een schip in zicht!&mdash;Ahoy!</p>

-<p class="line">Nu doet elk Engelschman zijn plicht!&mdash;Ahoy!</p>

-<p class="line">Wij maken het natuurlijk buit!</p>

-<p class="line">En smijten den Fransoos er uit!</p>

-<p class="line xd21e1730">Ahoy! ahoy! ahoy!</p>

-<p class="line xd21e1730">Ahoy! ahoy! ahoy!</p>

-</div>

-<span class="pagenum">[<a id="xd21e1734" href="#xd21e1734" name="xd21e1734">61</a>]</span>

-<div class="lg">

-<p class="line">Dan krijgt Janmaat een oorlam toe!&mdash;Ahoy!</p>

-<p class="line">En daarom roept hij blij te moe:&mdash;Ahoy!</p>

-<p class="line">Hij drinkt den rum niet aangelengd!</p>

-<p class="line">Hij lust jenever ongemengd!</p>

-<p class="line xd21e1730">Ahoy! enz.</p>

-</div>

-<div class="lg">

-<p class="line">Van binnen en van buiten nat,&mdash;Ahoy!</p>

-<p class="line">Een liefje in elke havenstad!&mdash;Ahoy!</p>

-<p class="line">Hij vecht en vrijt en zuipt en zingt,</p>

-<p class="line">Tot &rsquo;t &ldquo;Een, twee, drie in godsnaam!&rdquo;

-klinkt.</p>

-<p class="line xd21e1730">Ahoy! enz.</p>

-</div>

-<div class="lg">

-<p class="line">Een haai slokt Janmaat op&mdash;o wee!&mdash;Ahoy!</p>

-<p class="line">Dat hapje valt hem lang niet mee!&mdash;Ahoy!</p>

-<p class="line">De haai bromt: &ldquo;bah, alweer zoo&rsquo;n lid!</p>

-<p class="line">Jamaica-rum en negerhit!&rdquo;</p>

-<p class="line xd21e1730">Ahoy! ahoy! ahoy! enz.</p>

-</div>

-</div>

-</div>

-</div>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">VI.</h3>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">Ik stond erg in de gunst van den eersten stuurman en

-daaraan had ik het te danken dat ik &rsquo;s Zondags aan de

-officierstafel mocht eten. De kapitein dineerde alleen, maar aangezien

-hij zichzelf geen jokkens kon opdisschen, voegde hij zich met het

-dessert graag bij het gezelschap. Dan ging hij aan het opsnijden.</p>

-<p>&ldquo;Heb ik de heeren al eens verteld van de muiterij aan boord

-van de Anna?&rdquo; Nu dan, ik was&mdash;even kijken&mdash;dertien

-jaar, en al eerste officier. Ja, ik heb vlug promotie gemaakt. Weten de

-heeren, waarom ik nog geen admiraal ben? Eenvoudig, omdat ik altijd

-bedank. Ik zeg tegen den koning&mdash;we zijn heel

-eigen&mdash;&ldquo;George, mijn jongen, laat me waar ik ben, want

-hooger dan admiraal is er niet, en een mensch moet altijd iets hebben

-om op aan te sturen.&rdquo; Toen drong hij er niet langer op aan.

-&ldquo;Je <span class="pagenum">[<a id="xd21e1775" href="#xd21e1775"

-name="xd21e1775">62</a>]</span>bent een filosoof, Peter,&rdquo; zei

-hij. &ldquo;Dat ben ik ook George,&rdquo; zei ik. Nelson nam het me een

-beetje kwalijk, maar daar maalde ik niet om; hij kon me toch niet over

-boord gooien.</p>

-<div class="figure xd21e1778width"><img src="images/p63.png" alt="De kapitein vertelt." width="564" height="498">

-<p class="figureHead">De kapitein vertelt.</p>

-</div>

-<p><span class="corr" id="xd21e1783" title="Niet in bron">&ldquo;</span>Maar waar ben ik gebleven? O ja, onze

-kapitein was een beste kerel, maar hij was even als ik, een doodvijand

-van twee verd. zeemansondeugden: vloeken en liegen. Hij sloot de lui

-gewoon in de ijzers, als ze zich daaraan schuldig maakten. Zoo zaten op

-een goeden dag de beide stuurlui, de bootsman en drie kwart van de

-equipage in de boeien. De anderen hadden het natuurlijk daardoor

-driedubbel druk, en daarom sloegen ze aan het muiten. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1786" href="#xd21e1786" name="xd21e1786">63</a>]</span>Ik plaatste me naast den commandant en zoo

-hielden wij, een revolver in elke vuist, de bende drie dagen lang in

-bedwang. Maar intusschen waren we op een klip geloopen. Het schip

-spleet en we kelderden allemaal. Toen ik bijkwam, de eenig overlevende

-van de &ldquo;Anna&rdquo;, begreep ik, dat het met mij ook gedaan zou

-zijn, als ik niet spoedig zorgde iets te grijpen om mij drijvende te

-houden. Daar hoorde ik op eens in de buurt een vervaarlijk gebriesch en

-gesnuif. Ik zwom er heen. Wat denkt u dat het was? Een groot zeepaard,

-zoowaar als ik leef! Ik greep het bij de manen, klom op zijn rug, en

-bleef zoolang rondzwemmen, hem mennend waarheen ik wou, (ik ben een

-voortreffelijk ruiter) tot ik een schip ontmoette. Ter gedachtenis aan

-die wonderbare redding heet mijn schip nu, zooals u weet<span class="corr" id="xd21e1788" title="Bron: ;">,</span> het Zeepaard, en dat is

-het beste bewijs voor de waarheid van mijn verhaal&rdquo;.</p>

-<div class="figure xd21e1792width"><img src="images/p64.png" alt="Avontuur van den kapitein." width="562" height="355">

-<p class="figureHead">Avontuur van den kapitein.</p>

-</div>

-<p>Ferm was gedurende de vertelling van den kapitein <span class="pagenum">[<a id="xd21e1798" href="#xd21e1798" name="xd21e1798">64</a>]</span>heel onrustig geworden, en toen ze afgeloopen

-was, ging hij op zijn hoofd staan.</p>

-<p>&ldquo;Dat is allemaal niets,&rdquo; zei hij, &ldquo;bij wat ik

-beleefd heb.&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Denk er om, Ferm,&rdquo; zei de kapitein streng, &ldquo;kom

-me met geen leugens aan boord!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Wie praat van liegen,&rdquo; zei Ferm<span class="corr" id="xd21e1806" title="Bron: ,">.</span> &ldquo;Ik mag gebreeuwd worden als

-ik niet de zuivere waarheid vertel! Maar ik zal de heeren het bewijs

-toonen, als ik zoover ben.</p>

-<div class="figure xd21e1810width"><img src="images/p65.png" alt="Avontuur van den stuurman." width="558" height="463">

-<p class="figureHead">Avontuur van den stuurman.</p>

-</div>

-<p>&ldquo;Ik voer dan&mdash;het mag nu twintig jaar geleden

-zijn&mdash;als licht matroos op de &ldquo;Admiraal Monk&rdquo;. Wij

-waren ergens aan de kust van Noord-West Liberia geankerd om wat

-ebbenhout (d. w. z. negerslaven) op te nemen. Ik had een vrijen dag

-gekregen, en keerde &rsquo;s avonds laat met een <span class="pagenum">[<a id="xd21e1817" href="#xd21e1817" name="xd21e1817">65</a>]</span>nat zeil naar boord terug. Toen ik nu langs

-het eenzame strand een deuntje liep te fluiten, hoorde ik opeens een

-liefelijke stem, die iets geheimzinnig tooverachtigs had, een lied in

-een vreemde taal zingen. Ik had in geen jaar een vrouwmensch gezien of

-gesproken en ik moet zeggen, heeren, dat die stem me finaal in den

-grond boorde!</p>

-<p><span class="corr" id="xd21e1820" title="Niet in bron">&ldquo;</span>Het was een zeemeermin, een beeldschoon

-vrouwspersoon van boven, maar van onderen een visch. Ze deed

-allemachtig aanhalig, maar ik heb een wijf en zes kinderen thuis en

-zei, dat ik bezet was. Toen had u moeten hooren hoe ze te keer ging! Ze

-was razend op me gesteld, op het eerste gezicht, en wou me maar al

-rauwe visch opdringen, die ze zoo maar met het handje ving. Het kostte

-me heel wat moeite van haar af te komen, maar toen we van elkaar

-gingen, gaf ze me haar portret. Hier is het. Als dat geen bewijs is dat

-ik waarheid spreek, dan weet ik het niet.&rdquo; We bekeken het.</p>

-<p>&ldquo;Ik zie geen visschenstaart,&rdquo; zei de heer Kwak.</p>

-<p>&ldquo;Hoe wou je dat de staart er op stond&rdquo;<a id="xd21e1827"

-name="xd21e1827"></a> zei Ferm minachtend, &ldquo;bij een gewoon

-buste-portret? Ja, ze zal zich van onderen laten uitschilderen! Ze wist

-ook wel dat ze van boven mooier was.&rdquo;</p>

-</div>

-</div>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">VII.</h3>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">We stevenden naar het vaderland terug. Toen ik in

-Greenwich aankwam, werd ik heel feestelijk ontvangen. Joe en Bill

-stonden me op te wachten in hun beste tuig. Ze hadden hun roer recht

-weten te houden, en dat was wel een bewijs van hun vriendschap. Overal

-waren vlaggen uitgestoken en jongejuffers boden ruikers aan.</p>

-<p>&ldquo;Wat is er aan de hand,&rdquo; vroeg ik verbaasd.</p>

-<p>&ldquo;Weet je dat niet?&rdquo; riepen Joe en Bill tegelijk, met

-stemmen als lekke scheepsroepers. De verklaring is niet moeilijk.

-<span class="pagenum">[<a id="xd21e1838" href="#xd21e1838" name="xd21e1838">66</a>]</span></p>

-<p>Mijn vader was de achter-achterneef van Lord Whizzlewhist.</p>

-<div class="figure xd21e1842width"><img src="images/p67.png" alt=""

-width="563" height="434"></div>

-<p>Op een goeden dag had deze edelman de vijfentwintig tusschen mij en

-de erfopvolging staande familieleden ten eten. Men at per abuis

-vergiftigde paddestoelen&mdash;ik bleef erfgenaam. Ik werd ziek van

-schrik, maar toen ik opgekalefaterd was, nam ik mijn rechten in bezit.

-De tegenwoordige Lord Whizzlewhist zal u gaarne op zijn kasteel

-ontvangen en staat in voor de paddestoelen die hij zijn gasten zal

-voorzetten. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1846" href="#xd21e1846"

-name="xd21e1846">67</a>]</span></p>

-</div>

-</div>

-</div>

-</div>

-<div id="roodhuid" class="div1 story"><span class="pagenum">[<a href="#xd21e2537">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<div class="figure"><img src="images/p68.png" alt="ROODHUID EN BLEEKGEZICHT." width="560" height="409"></div>

-<h2 class="main">ROODHUID EN BLEEKGEZICHT.</h2>

-<h2 class="sub">INDIAANSCHE NOVELLE.</h2>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">HOOFDSTUK I. <i>De Blauwe Vos.</i></h3>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">Het is het recht van den romanschrijver, zonder

-voorafgaande plichtplegingen, den lezer te midden zijner <span class="corr" id="xd21e1859" title="Bron: personnages">personages</span> te

-voeren. Wij maken derhalve daarvan gebruik en beluisteren het gesprek

-van vier mannen, die zich om gindsch houtvuur hebben geschikt.</p>

-<p>E&eacute;n van hen, een Indiaan van deftig voorkomen en middelbaren

-leeftijd, is beleefd, doch met eenig wantrouwen ontvangen. Het was zijn

-drie blanken metgezellen niet onbekend, dat het verkeer met Roodhuiden

-eigenaardige moeilijkheden en zelfs gevaren oplevert.</p>

-<p>Gustaaf, de jager, was het meest doorkneed in den sierlijken, doch

-waar het pas geeft, tevens niet weinig <span class="pagenum">[<a id="xd21e1866" href="#xd21e1866" name="xd21e1866">68</a>]</span>stekeligen

-conversatietoon, welke de Indianen zoo gelukkig weten te treffen.</p>

-<p>&ldquo;Als ik mij niet vergis&rdquo;, begon hij, &ldquo;heb ik de

-twijfelachtige eer met een Slangen-Pawnee te spreken?&rdquo;</p>

-<p>De nauwgezette Indiaan nam nu zijn calumet (pijp) en om te toonen,

-dat hij aan dit gesprek veel gewicht hechtte, vulde hij die met

-mochichei (gewijde tabak). Na een paar trekken bood hij de pijp aan den

-jager, die er ernstig aan zoog en ze vervolgens doorgaf aan Edelhart.

-Deze beiden wisten de eer op prijs te stellen. Niet aldus echter El

-Pantero, die minder vertrouwd was met de gebruiken der Roodhuiden in

-het algemeen en van de Slangen-Pawnees in het bijzonder. Toen de

-vredespijp hem bereikte, wischte hij met zijn zakdoek het mondstuk af,

-een doodelijke beleediging in het oog van hun nieuwen bekende, die

-hiervan weliswaar niets liet bemerken, doch er des te meer over na

-bleef mokken, zooals wij zullen zien v&oacute;&oacute;r deze roman ten

-einde is.</p>

-<p>Na de pijp met de ongemaakte bevalligheid zijns stams weerom te

-hebben genomen, begon de Sachem:</p>

-<p>&ldquo;De Waconda is machtig. Hij ademde den grooten hoofdman de

-woorden in, die zijn mond weer uitblaast.</p>

-<p>&ldquo;De Apachen zijn klapachtige oude wijven. Een groot opperhoofd

-zegt het! De jakhalzen verwaardigen zich niet hunne verpeste lijken te

-verslinden. De zitdeelen der Apachen zijn platgetrapt door hun eigen

-hielen bij de razende vlucht voor den Slangen-Pawnee. Hun geraamten

-zweeten nog in de graven van de hijgende haast, waarmee zij bij hun

-leven vloden voor de zuigelingen van mijn stam! Hunne achterkleinzonen

-zullen nog lijden aan piependen adem en hartebons, tengevolge van de

-ijlende vaart, waarmee hun voorvaderen aan den haal gingen voor den

-Blauwen Vos en zijn broeders.</p>

-<p>&ldquo;De Slangen-Pawnee is de koning der prairiën. De

-<span class="pagenum">[<a id="xd21e1880" href="#xd21e1880" name="xd21e1880">69</a>]</span>Blauwe Vos is het grootste opperhoofd der

-Slangen-Pawnees. De Blauwe Vos is een goed vriend, een verschrikkelijke

-vijand. <i>Ik ben de Blauwe Vos.</i>&rdquo;</p>

-<p>Geen der aanwezigen wist hieraan iets toe te voegen. De Blauwe Vos

-scheen dat ook niet te verwachten, maar vervolgde, na een korte pauze,

-op honigzoeten toon:</p>

-<p>&ldquo;Hoe denken mijn bleeke broeders over de Apachen? De ruige

-jager der bleekgezichten spreke! Een groot opperhoofd luistert. De

-wijsheid van zijn beide grootvaders bezielt de woorden van den ruigen

-jager der bleekgezichten!&rdquo;</p>

-<p>Maar Gustaaf wist wat het beteekent als de Slangen-Pawnees u

-complimentjes maken!</p>

-<div class="figure floatLeft xd21e1893width"><img src="images/p70.png"

-alt="De jager." width="268" height="311">

-<p class="figureHead">De jager.</p>

-</div>

-<p>&ldquo;Ben ik een oude vrouw, hoofdman?&rdquo; antwoordde

-hij<span class="corr" id="xd21e1899" title="Niet in bron">,</span>

-&ldquo;dat gij mij door vleiende woorden de tong hoopt te doen draven

-als een hengst met den kolder in den kop?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Mijn broeder Pelsgezicht heeft naar den Spotvogel geluisterd,

-de Spotvogel is een leugenachtige en bedriegelijke Vogel<span class="corr" id="xd21e1904" title="Niet in bron">,</span>&rdquo; zeide de

-Blauwe Vos.</p>

-<p>De hoofdman boog ietwat spijtig en vertrok. Een half uur nadat de

-Blauwe Vos onze vrienden verlaten had, werd plotseling de welbekende

-kreet der Commanchen vernomen.</p>

-<p>Inderdaad naderde een troep krijgers van dezen stam met de

-gebruikelijke, omslachtige beleefdheden. Hunne gelaatstrekken zouden

-innemend zijn geweest, zonder de uitvoerige beschilderingen, waarmede

-een zeker verkeerd <span class="pagenum">[<a id="xd21e1911" href="#xd21e1911" name="xd21e1911">70</a>]</span>schoonheidsgevoel hen

-genoopt had ze te bedekken.</p>

-<p>Het Stille Water, de aanvoerder, nam nu het woord.</p>

-<p>&ldquo;Opent uwe ooren wijd, bleekgezichten, het groote opperhoofd

-Het Stille Water spreekt. Het Stille Water houdt niet van babbelen. Het

-Stille Water spreekt in zeven dagen niet zooveel woorden als er scalpen

-aan zijn gordel bungelen. Nochtans spreekt hij tot u. Ziehier zijn

-zonen. Hun arm is sterk, hun hart dapper, hun tong niet leugenachtig,

-hun maag leeg&rdquo;.</p>

-<div class="figure xd21e1918width"><img src="images/p71.png" alt="Plichtplegingen ter begroeting." width="564" height="391">

-<p class="figureHead">Plichtplegingen ter begroeting.</p>

-</div>

-<p>Hierop antwoordde de jager, na de gebruikelijke plichtplegingen,

-daar de Commanchen veel hechten aan etiquette:</p>

-<p>&ldquo;Het Edele Hart, de Panter en mijn persoon groeten den

-machtigen stam der Commanchen zeer. Wij hebben geen gespleten tong.

-Onze huid is blank, maar ons hart is rood, ons eten nog niet

-op!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Hugh!&rdquo; riepen de Commanchen en vielen op het

-<span class="pagenum">[<a id="xd21e1929" href="#xd21e1929" name="xd21e1929">71</a>]</span>maal aan, dat spoedig verdwenen was, want dit

-volk presteert op dit gebied veel. Toen de maaltijd was afgeloopen,

-traden twee krijgers te voorschijn, die een Apache gekneveld

-meevoerden.</p>

-<div class="figure floatLeft xd21e1932width"><img src="images/p72.png"

-alt="Het Stille Water." width="318" height="468">

-<p class="figureHead">Het Stille Water.</p>

-</div>

-<p>&ldquo;Het hart van de Commanchen&rdquo;, sprak de hoofdman niet

-zonder aandoening en te midden van een plechtig stilzwijgen, &ldquo;is

-even vol van dank als de bodem van het gebeente hunner verslagene

-vijanden. Om dit te toonen willen zij de blanke broeders de eer waardig

-keuren om de plechtigheid bij te wonen die volgt&rdquo;.</p>

-<p>De marteling van den gevangene, uitvoerig als al wat tot de zeden

-der Commanchen behoort, nam een aanvang. Daar wij geen bewoners der

-wildernis zijn en op zulke tafereelen niet belust, doen wij beter ons

-te verwijderen, totdat de Apache den geest heeft gegeven. Een luid

-applaus kondigt dit tijdstip aan&mdash;wij keeren terug. Alsnu kwam de

-Sachem voor den dag met het eigenlijk doel zijner komst.</p>

-<p>&ldquo;Een verachtelijke Slangen-Pawnee, de Blauwe Vos&rdquo;, sprak

-hij, driemaal op den grond spuwend, &ldquo;heeft mijn blanke broeders

-bezocht. Het Stille Water vermag zijn onreinen scalp niet aan den

-gordel van een zijner blanke <span class="pagenum">[<a id="xd21e1942"

-href="#xd21e1942" name="xd21e1942">72</a>]</span>broeders te ontdekken.

-Dit bedroeft het Stille Water zeer. Ziet de dappere hoofdman weent van

-smart en spijt&rdquo;.</p>

-<p>De jager antwoordde voorzichtig:</p>

-<p>&ldquo;Wij hebben den scalp van den Blauwen Vos voor den gordel van

-het Stille Water bewaard! Overigens schijnt de Blauwe Vos niet langer

-een vriend der Apachen. Hij gaf dezen volksstam leelijke namen. Hij

-beschimpte hunne voorvaderen en hunne nazaten&rdquo;.</p>

-<div class="figure floatRight xd21e1949width"><img src="images/p73.png"

-alt="Edelhart." width="152" height="400">

-<p class="figureHead">Edelhart.</p>

-</div>

-<p>&ldquo;Poah! De Blauwe Vos is de vijand der Commanchen. De Blauwe

-Vos blaast zijn stinkenden adem in het oor van Sluipvoet, het

-opperhoofd der Apachen. Het Stille Water is geen babbelzieke

-<i>squaw</i>! Mijn broeders hebben roode harten, maar een bleeken neus,

-die het verraad niet ruikt, dat kankert in de ziel van een schurftigen

-hond van een Slangen-Pawnee!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Het opperhoofd rookte met ons de <i>calumet</i><span class="corr" id="xd21e1962" title="Niet in bron">,</span>&rdquo; zeide

-Edelhart thans. &ldquo;Ook is hij niet wijzer gegaan dan hij

-kwam&rdquo;.</p>

-<p>Het Stille Water scheen eenigszins bevredigd. Hij wenkte zijn mannen

-en ging, echter niet zonder het voorgeschreven afscheidsceremonieel

-alle recht te doen wedervaren.</p>

-<p>De drie reizigers vervolgden des morgens hun tocht ter bevrijding

-van de schoone Camilla, respectievelijk hun pleegdochter en

-geliefde.</p>

-</div>

-</div>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">HOOFDSTUK II. <i>Camilla&rsquo;s vlucht.</i></h3>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">Het rad der fortuin is uiterst wisselvallig! Dit feit

-moge somtijds bij den sterveling een onrustig gevoel <span class="pagenum">[<a id="xd21e1977" href="#xd21e1977" name="xd21e1977">73</a>]</span>opwekken, het moet erkend worden, dat de tand

-des tijds zelden een groot ongeluk brengt, zonder er eigenhandig een

-klein gelukje bij te voegen, als een pleister op de bloedende wonde, of

-zooals een oase in de woestijn.</p>

-<p>Wij bevinden ons op de eindelooze prairie, eenvoudig, doch schoon

-omlijst door het hemelsblauw, echt Mexicaansch, of liever Texaansch

-uitspansel. Dit landschap wordt dra gestoffeerd. Een ruiter nadert in

-vliegende vaart, als een waterval van de bergtoppen ijlt, schuimend en

-spattend, in kokende drift. Het is een vrouw in manskleeren, die haar

-vormen zeer voordeelig doen uitkomen. Deze vrouw is Camilla! Op haar

-lieftallig gelaat betwisten vertwijfeling en moed elkaar den

-voorrang.</p>

-<div class="figure floatLeft xd21e1982width"><img src="images/p74.png"

-alt="Camilla&rsquo;s vlucht." width="323" height="254">

-<p class="figureHead">Camilla&rsquo;s vlucht.</p>

-</div>

-<p>Een woest gehuil, dierlijk van klank, doch ongetwijfeld uit den mond

-van een mensch gekomen, treft ons oor! Zelfs de blanke staat dikwijls

-niet hooger dan het laagste dier, vooral in de wildernis! Dit is

-treurig, maar waar.</p>

-<p>Het is de Bleeke Scalpeur! Camilla heeft dezen ijzingwekkenden man

-weten te ontkomen. Maar helaas, hij nadert met de snelheid van den

-wervelwind, doch dan in steeds voorwaartsche richting!</p>

-<p>Reeds grijpt zijn ruwe hand naar de haren der schoone jonkvrouw.

-Heeft hij haar gevat?</p>

-<p>De lezer sla het begin van dit hoofdstuk op, hij zal er een

-opmerking vinden, die hem tot goed begrip van het nu volgende wel te

-stade zal komen! <span class="pagenum">[<a id="xd21e1994" href="#xd21e1994" name="xd21e1994">74</a>]</span></p>

-<p>Camilla&rsquo;s haren zijn van schrik te berge gerezen!</p>

-<p>Zoo kan de vervolger er niet bij!</p>

-<p>Welnu, op dit oogenblik springen drie mannen te voorschijn.</p>

-<p>De eerste is de jager!</p>

-<p>De tweede is Edelhart!</p>

-<p>De derde is een geheel nieuwe figuur in onze romans, n.l. de neger

-Kroeskop, een door de Indianen met bevreemding bejegend man van zuiver

-Afrikaansche huidkleur.</p>

-</div>

-</div>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">HOOFDSTUK III. <i>Een mooie scalp.</i></h3>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">De regen viel bij stroomen neder, als schreiden de

-engelen in de goedheid hunner harten over de boosheid der menschen, die

-zich niet ontzien elkander te haten en zelfs te dooden. De Blauwe Vos,

-gewend wind en weder te trotseeren, is met zijn squaw of huisvrouw en

-kind op het pad. De Zingende Leeuwerik, zijn jonge vrouw, is niet

-zonder typische Indiaansche schoonheid, voor wie daarvan houdt

-tenminste. Naar onzen smaak is haar profiel wat hakerig. Beider

-zoontje, drie jaar oud, vertoont reeds den listigen en wreedaardigen

-trek zijns vaders.</p>

-<div class="figure floatRight xd21e2016width"><img src="images/p75.png"

-alt="De Bleeke Scalpeur." width="198" height="440">

-<p class="figureHead">De Bleeke Scalpeur.</p>

-</div>

-<p>Eensklaps legt het hoofd van dit gezin den vinger op de lippen en

-duikt weg achter de struiken! Vrouw en kind volgen zijn voorbeeld

-gezwind.</p>

-<p>De neger Kroeskop komt voorbij. Een scalp, zoo zeldzaam als de

-zijne, kon niet missen reeds lang de begeerigheid van den rooden schelm

-te hebben opgewekt.</p>

-<p>V&oacute;&oacute;r de ongelukkige zwarte, onbekend met de gebruiken

-<span class="pagenum">[<a id="xd21e2026" href="#xd21e2026" name="xd21e2026">75</a>]</span>des lands, weet wat geschiedt, is hij van

-zijn scalp beroofd<span class="corr" id="xd21e2028" title="Niet in bron">.</span></p>

-<p>Op dit oogenblik rijst een man als het ware uit den grond op. Het is

-de Bleeke Scalpeur. Het zien alleen van dezen geduchten grijsaard doet

-het Indiaansch gezin vluchten, den scalp inderhaast achterlatend.</p>

-<p>De redder treedt op den neger toe. Is hij te laat gekomen? Het

-schijnt zoo. Eens gescalpeerd heeft men gewoonlijk niet veel meer te

-vertellen. Doch wat nu voorvalt zal menigeen verbazen, die de

-buitengewone taaiheid van de negers en de hardheid van hun schedels

-niet uit ondervinding kent!</p>

-<div class="figure floatRight xd21e2036width"><img src="images/p76.png"

-alt="&ldquo;Een mooie scalp!&rdquo;" width="330" height="391">

-<p class="figureHead">&ldquo;Een mooie scalp!&rdquo;</p>

-</div>

-<p>Kroeskop heeft zijn scalp opgenomen en drukt dezen thans met alle

-macht op zijn hoofd. Nu maakt hij vertwijfelde teekenen. Het verblijf

-in de wildernis verleent tegenwoordigheid van geest. De grijze reus

-begrijpt hem! In een oogwenk staat hij op het hoofd van den

-gescalpeerde. Dit krasse middel mist zijn uitwerking niet. Kroeskop is

-binnen weinige oogenblikken weer geheel zich zelf. Zijn haar echter is

-van nu af aan onherstelbaar uit de krul!</p>

-<p>De Bleeke Scalpeur bevindt zich nog in de zoo even geschilderde

-menschlievende positie, als Camilla op hem toesnelt. <span class="pagenum">[<a id="xd21e2044" href="#xd21e2044" name="xd21e2044">76</a>]</span></p>

-<p>&ldquo;Men zegt mij&rdquo;, roept het lieve meisje blozend,

-&ldquo;dat gij mijn vader zijt. Thans wordt mij alles

-duidelijk!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Zoo is het&rdquo;, antwoordt de woeste man, wien de tranen

-over het verweerde gelaat loopen. Hij stijgt af&mdash;en omhelst zijn

-kind.</p>

-<p>De band des bloeds werpt somtijds een rooskleurig licht op een

-schijnbaar zwarte ziel en opent de ruwe schors, die het hart van een

-bewoner der wildernis omgeeft!</p>

-</div>

-</div>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">HOOFDSTUK IV. <i>Een veelbewogen dag.</i></h3>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">De prairiën, hoe onherbergzaam ook, zijn evenmin

-als eenig menschelijk oord, ontoegankelijk voor de liefde! Gelijk wij

-gezien hebben, beminden zoowel <i>El Pantero</i> als Edelhart, Camilla,

-welke bovendien het eenige jonge meisje van hun eigen complexie in den

-ganschen omtrek was.</p>

-<p>Het is niet de taak van den romanschrijver, de zoete woorden af te

-luisteren, welke <i lang="es">El Pantero</i> haar toevoegde; nog

-minder, deze op te schrijven. Veeleer doen wij goed den wraakgierigen

-Blauwen Vos in het oog te houden, die sluipend naderde, en den

-<i>tomahawk</i> ophief om de beleediging, hem in ons eerste hoofdstuk

-aangedaan, te wreken. Het verheugt ons te kunnen zeggen, dat Edelhart

-op datzelfde oogenblik ten tooneele verscheen en den medeminnaar met

-een welgemikten kogel redde, daarbij tevens zich zijn naam waardig

-toonend.</p>

-<div class="figure floatRight xd21e2071width"><img src="images/p77.png"

-alt="Een kras middel." width="154" height="554">

-<p class="figureHead">Een kras middel.</p>

-</div>

-<p>De vuilaardige Indiaan viel voorover en de Bleeke <span class="pagenum">[<a id="xd21e2077" href="#xd21e2077" name="xd21e2077">77</a>]</span>Scalpeur, die zijn naam ook niet voor niets

-droeg, wilde hem van zijn haartooi berooven. Het kwam den jager echter

-voor, dat deze onbeschaafde daad voor een blanke, die bovendien de

-vader van Camilla was, niet door den beugel kon. Een strijd ontstond

-tusschen de bedaagde mannen, doch spoedig verscheen een nieuwe vijand

-ter plaatse.</p>

-<p>Een troep krijgers van den Blauwen Vos stormde toe om den hoofdman

-te wreken.</p>

-<p>Maar de redding liet niet lang op zich wachten. Een afdeeling

-Commanchen onder aanvoering van Het Stille Water, die weer kwam alsof

-hij geroepen was, zond hen in massa naar het schimmenrijk.</p>

-<p>Nu scheen alles in orde! Maar zoo iets bestaat in de wildernis niet.

-Een regiment Mexicanen naderde in woeste vaart! Om rust te nemen, nadat

-men zijn koetjes op het droge heeft gebracht, moet men niet naar

-dit&mdash;overigens gezonde en schoone&mdash;land toe gaan. Thans

-scheen alles verloren. Doch dit moet men in de wildernis niet te gauw

-zeggen!</p>

-<p>&ldquo;Moed gehouden!&rdquo; riep de jager nu, ontroerd. De

-geoefende woudlooper legde het oor tegen den grond, en zeide met de

-meeste zekerheid:</p>

-<p>&ldquo;Op tien minuten afstand naderen honderd Texanen en 50 Sioux

-in volle vaart! Arendsneus heeft het commando.&rdquo;</p>

-<p>Hij sprak de waarheid! Maar nog waren de spannende gebeurtenissen

-van dezen woeligen dag niet ten einde.</p>

-<p>Een bende Apachen vervulde de lucht met hun barbaarsche

-oorlogskreten, welke een kwelling zijn voor beschaafde ooren.</p>

-<p>Een woedend gevecht volgde, waarbij de Apachen het veld moesten

-ruimen, vele dooden achterlatende, ten prooi aan scalpjager en gier...

-Onze vrienden verlieten het tooneel van zooveel lief en leed.

-<span class="pagenum">[<a id="xd21e2096" href="#xd21e2096" name="xd21e2096">78</a>]</span></p>

-<div class="figure xd21e2098width"><img src="images/p79.png" alt="Een veelbewogen dag." width="589" height="708">

-<p class="figureHead">Een veelbewogen dag.</p>

-</div>

-<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e2102" href="#xd21e2102" name="xd21e2102">79</a>]</span></p>

-<p>Nadat zij zijn verdwenen, werpen wij een laatsten blik op de

-prairie... De nacht spreidt den mantel der liefde over de bloedige

-overblijfselen van dappere legerscharen. De maan gaat op en verleent

-schilderachtigheid aan een tafereel, dat zooeven nog alles behalve

-aangenaam aandeed. Wat beweegt daar? De Blauwe Vos&mdash;want hij is

-het&mdash;richt zich kreunend op. Waarheen staart het oog van dezen

-schijndoode met zooveel aandacht? Volgen wij zijn blikken, al maakt

-zijn loenschheid dit ons moeilijk.</p>

-<p>Een tweede krijger wordt door een rilling doorploegd. Het is een

-jong opperhoofd der Commanchen, die thans zijn forsch lichaam op den

-elleboog opheft. Zijn verglaasde oogen schitteren in den maneschijn als

-fosfor...</p>

-<p>De beide schijndooden van zooeven wisselen een blik vol haat,

-afgunst, verachting en bloeddorst...</p>

-<div class="figure xd21e2110width"><img src="images/p80.png" alt=""

-width="558" height="290"></div>

-<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e2112" href="#xd21e2112" name="xd21e2112">80</a>]</span></p>

-</div>

-</div>

-</div>

-</div>

-<div id="zoetekauw" class="div1 story"><span class="pagenum">[<a href="#xd21e2544">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h2 class="main">PRINSES ZOETEKAUW</h2>

-<h2 class="sub">EEN SPROOKJE.</h2>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">Er waren eens een koning en een koningin, die een

-beeldschoon dochtertje hadden, dat Eveline heette. Nu wilde echter het

-ongeluk, dat het prinsesje &eacute;&eacute;n groot gebrek had; zij was

-zeer snoepzuchtig. Zoo kwam het dat men Eveline, toen zij acht jaar

-geworden was, nooit bij haar eigen naam noemde, doch dat elkeen sprak

-van Prinses Zoetekauw! Dit veroorzaakte H.H. M.M. veel verdriet.</p>

-<p>Op een avond nadat Eveline naar bed gegaan was, bespraken haar

-ouders juist de noodzakelijkheid, haar van hare fout te genezen, toen

-er gescheld werd en Antje de meid vlak daarop een kaart binnenbracht

-van den volgenden inhoud:</p>

-<div class="q xd21e2122">

-<p class="first xd21e2123"><b>ADELGONDE,<br>

-FEE.</b></p>

-<p class="xd21e2123"><i>Directrice van het Herstellingsoord

-&ldquo;Excelsior&rdquo;. Beveelt zich beleefd aan voor het verbeteren

-van kinderen met onvolmaakt karakter.</i></p>

-<p><span class="sc">Billijke condities.&mdash;Ook aan huis te

-ontbieden.&mdash;Gezonde, boschrijke streek.&mdash;Prima

-referentiën bij de deftigste families.&mdash;Strikte geheimhouding

-verzekerd.</span></p>

-<p class="xd21e2123"><b>Prospectus wordt desgewenscht gratis

-toegezonden.</b></p>

-</div>

-<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e2141" href="#xd21e2141" name="xd21e2141">81</a>]</span></p>

-<p>De ouders van Eveline zagen elkaar verbaasd aan. Toen zei de

-koning:</p>

-<p>&ldquo;Laat de juffrouw binnenkomen, Antje.&rdquo;</p>

-<p>De Fee trad binnen, nam den haar beleefd aangeboden stoel en

-glimlachte vriendelijk.</p>

-<p>&ldquo;Mag ik u vragen, Fee,&rdquo; zeide Eveline&rsquo;s vader,

-&ldquo;waaraan ik de eer van uw bezoek te danken heb?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Zooals u wel zult vermoeden, meneer de koning,&rdquo; begon

-de Fee, &ldquo;heeft de helaas algemeen bekende snoepzucht van uw

-overigens aardig dochtertje mijn schreden hierheen geleid.&rdquo;</p>

-<p>H.H. M.M. zuchtten diep.</p>

-<p>&ldquo;Ik geloof namelijk<span class="corr" id="xd21e2156" title="Niet in bron">,</span>&rdquo; vervolgde de Fee opbeurend, &ldquo;het

-prinsesje te kunnen genezen.&rdquo;</p>

-<p>H.H. M.M. zagen elkaar hoopvol aan.</p>

-<p>De Fee stond op en zwaaide de tooverparapluie, welke zij steeds bij

-zich droeg. In een oogenblik was de kamer vol eigenaardige wezens.

-Elfen, kabouters, hulpfeeën, enz.</p>

-<p>&ldquo;Dit is mijn personeel&rdquo;, zeide Adelgonde. &ldquo;Het

-staat mij met ijver en plichtsbetrachting bij in mijn somtijds

-moeielijke taak. Onze kabouters hebben u, zooals u zien zult, een der

-laarzen meegebracht van den Reus, die niet zelf kon binnenkomen wegens

-zijn reusachtigheid&rdquo;.</p>

-<p>Vervolgens stelde de Fee de aanwezigen &eacute;&eacute;n voor

-&eacute;&eacute;n aan H.H. M.M. voor. Nadat de hulpfeeën: de dames

-zuster Silentia, zuster Attentia, zuster Patientia en zuster Olympia

-hare nijging hadden gemaakt en minzaam door het vorstelijk echtpaar

-waren toegesproken, kwam de beurt aan de kabouters: de heeren, Jokniet,

-Morsniet, Snoepniet, Pulkniet, Kijfniet, Zeurniet en Gilniet.</p>

-<p>H.H. M.M. onderhielden zich daarop een tijdlang met elk der

-aanwezigen afzonderlijk en lieten zich hunne denkbeelden uiteenzetten.

-In het bijzonder interesseerde H. M. de Koningin zich voor het

-praktisch werk door <span class="pagenum">[<a id="xd21e2170" href="#xd21e2170" name="xd21e2170">82</a>]</span>zuster Olympia verricht.

-Hare Majesteit liet deze hulpfee haar nieuwste systeem verklaren, dat

-op een combinatie van nuttige handwerken en lichamelijke opvoeding

-berust, en gaf door de vragen, die het Haar behaagde te stellen, blijk

-van Haar belangstelling en kennis van zaken. Onderwijl leende Haar

-gemaal een gewillig oor aan de belangwekkende theorieën van den

-heer Jokniet over de jacht, een onderwerp dat den vorst buitengemeen

-interesseerde.</p>

-<p>&ldquo;Mijn personeel&rdquo;, vervolgde de Fee, het woord weder

-opnemend, &ldquo;bestaat uit prima werkkrachten. Ik heb de eer in het

-bijzonder de aandacht van Uwe Majesteiten te vestigen op onzen heer

-Snoepniet, sedert vele jaren bij mij werkzaam, aan wiens zorgen ik

-gaarne de behandeling van Hare K. Hoogheid wenschte te zien

-toevertrouwd.&rdquo;</p>

-<p>Eveline&rsquo;s ouders maakten nader kennis met dezen bekwamen en

-welwillenden kabouter. Besloten werd, dat Eveline een tijdlang

-verpleegd zou worden in het herstellingsoord &ldquo;Excelsior&rdquo; en

-aan de zorg van den paedagoog Snoepniet zou worden toevertrouwd.</p>

-<p>Den volgenden dag vertrok zij, alleen vergezeld van de particuliere

-hoffotografe der koningin. Haar afscheid van het koninklijk echtpaar

-was kort maar roerend.</p>

-<p>De reis was zeer voorspoedig.</p>

-<p>De ontvangst was allerhartelijkst. De jongste verpleegde, 2&frac12;

-jaar oud, in behandeling voor duimzuigen, bood <span class="corr" id="xd21e2182" title="Bron: der">de</span> hooge gast een ruiker aan. Het

-woud Excelsior wemelde van berispelijke kinderen, daarheen gezonden, om

-verpleegd te worden tot den waarlijk billijken prijs van f 1.&ndash;

-per dag, per persoon, met volledig pension (buiten de wasch). Meer

-kinderen uit &eacute;&eacute;n gezin gereduceerd tarief (wij citeeren

-den prospectus).</p>

-<p>De kinderen waren in ploegen verdeeld, en werkten acht uur per dag

-onder toezicht van de kabouters. De arbeid van iedere ploeg was er op

-berekend, de kinderen, <span class="pagenum">[<a id="xd21e2187" href="#xd21e2187" name="xd21e2187">83</a>]</span>die er toe behoorden, van

-hun bepaalde ondeugd te genezen. Had een kind meer dan

-&eacute;&eacute;n ondeugd, dan werkte het afwisselend in verschillende

-ploegen en dan duurde de kuur natuurlijk langer.</p>

-<p>Prinses Zoetekauw werkte, met nog vijf andere kinderen, onder

-toezicht van den welmeenenden, doch gestrengen afdeelingschef

-Snoepniet.</p>

-<p>De arbeid bestond in het proeven van taartjes, gebak, bonbons,

-koekjes enz. In den beginne lachte deze bezigheid ons prinsesje niet

-weinig toe, zooals men denken kan. Weldra werd dit echter anders.</p>

-<p>Het proeven moest namelijk zeer schielijk geschieden. Ieder kind

-moest een taartje of koekje een oogenblik proeven, en er een stukje

-afbijten, waarop het aan wie volgde werd overgereikt, enzoovoort, de

-rij langs. Met de linkerhand werd doorgegeven, met de rechter schreef

-men zijn oordeel op. De voorraad werd niet ververscht,

-v&oacute;&oacute;r dat elk taartje op was. Ander voedsel kreeg deze

-afdeeling niet. Men mocht zich niet verwijderen.</p>

-<p>De taak van Snoepniet, die acht moest geven dat elk kind werkelijk

-proefde en slikte, en dat opgeschoten werd was alles behalve licht!

-Voortdurend klonk zijn stem: &ldquo;Doorgeven daar! Opschieten daar!

-Slikken daar! Wie volgt! Blijven zitten daar!&rdquo;</p>

-<p>Is het wonder dat Eveline en haar kornuitjes weldra een innigen

-afkeer gingen koesteren tegen alle snoeperij?</p>

-<p>Des Zondags werd niet gewerkt. De kinderen verzamelden zich op een

-heuvel tot het hooren van eenige lezingen en voordrachten. Het

-programma van de matin&eacute;e was vol afwisseling. De inleidster,

-Tante Adelgonde, zette, in een welsprekend pleidooi, het doel van

-Excelsior uiteen.</p>

-<p>De fee begon met erop te wijzen dat &ldquo;Excelsior&rdquo; streefde

-naar hooger. Evenwel moeten wij niet slechts naar buiten maar ook naar

-binnen omhoog streven. <span class="pagenum">[<a id="xd21e2204" href="#xd21e2204" name="xd21e2204">84</a>]</span>(Applaus!) Excelsior heeft

-nog een vruchtbaar arbeidsveld voor den boeg! Wij willen dezen dag

-vieren als een mijlpaal, die den stoot geeft tot nog grooter inspanning

-en waarop wij krachtig moeten voortbouwen. Het tot nogtoe bereikte mag

-ons tot blijdschap stemmen, dit moet ons daarom nog geen reden zijn op

-onze lauweren te rusten, (gelach) doch integendeel een spoorslag om de

-handen in&eacute;&eacute;n en met frisschen moed aan den ploeg te

-slaan! (Daverend applaus!) De spreekster wees verder op de

-noodzakelijkheid van propaganda en gaf vervolgens het woord aan de

-ijverige secretaresse, de hulpfee Patientia, die het jaarverslag

-uitbracht.</p>

-<p>De volgende spreker was de heer Jokniet, die de toehoorders tot

-tranen wist te roeren, terwijl hij op zijn overtuigende wijze alle

-jokkernij aanviel en daarop mededeelingen deed omtrent een bezoek door

-hem, in opdracht van Excelsior, gebracht aan den Ooievaar.</p>

-<p>Spreker werd door den voorkomenden patriarch met de grootste

-welwillendheid ontvangen.</p>

-<p>Het gesprek kwam, na eenige inleidende beleefdheden, natuurlijk

-spoedig op het vraagstuk der moeilijke kindervragen.</p>

-<p>De Ooievaar was overtuigd namens zijne geest- en bloedverwanten te

-spreken, wanneer hij ten stelligste ontkende, dat zijn fractie nu of

-ooit eenige medewerking bij de geboorte der menschenkinderen zou hebben

-verleend! Hij brandmerkte dit gerucht als een bloot verzinsel, hij

-wilde niet zeggen een unfaire verdachtmaking van een deel der pers.

-Sommige groepen, meende de vriendelijke gastheer, trachten uit

-bedenkelijke zucht om de verantwoordelijkheid van zich af te schuiven,

-zijn fractie aansprakelijk te stellen voor de tegenwoordige crisis.</p>

-<p>Op de vraag van spreker wat zijn opinie was aangaande eerlijke

-antwoorden op kindervragen, achtte de Ooievaar <span class="pagenum">[<a id="xd21e2217" href="#xd21e2217" name="xd21e2217">85</a>]</span>het een dringende plicht zich met de meeste

-omzichtigheid te uiten, zoolang het program van zijn groep nog niet

-definitief was vastgesteld. Slechts geloofde hij verantwoord te zijn,

-wanneer hij als zijn vaste overtuiging te kennen gaf dat de tijd thans

-nog niet rijp was voor de oplossing van het verwante probleem: wie er

-het eerst was, de kip of het ei. Een brochure van zijn vleugel over dit

-onderwerp is overigens ter perse.</p>

-<p>Terugkomende op de eerste vraag, verzekerde de ooievaar nog eens ten

-stelligste, dat voor deze geruchten elke grond ontbrak. Er bestaat

-volkomen overeenstemming in den boezem mijner groep, verzekerde

-hij.</p>

-<p>Ware het mogelijk de geboorte van <i>kikkers</i> te bevorderen, hij

-en zijne vrienden zouden gewis niet werkeloos blijven. Nog vestigde hij

-er onze aandacht op, dat geen enkel ooievaar de bevoegdheid bezit tot

-het verleenen van medische hulp, en geen enkele ooiemoer diploma voor

-vroedvrouw.</p>

-<p>Nadat dit onderhoud tot des heeren Jokniets bevrediging

-geëindigd was, wenschte deze zich nog naar een niet minder

-bevoegde persoonlijkheid te begeven, om diens oordeel te vernemen over

-een andere hardnekkige legende, volgens welke deze zelf, zekere St.

-Nicolaas, nog altijd op den 5en December (den avond v&oacute;&oacute;r

-zijn geboortedag) geschenken en straffen zou uitdeelen om op

-verouderd-paedagogische wijze het gedrag van het kind te

-be&iuml;nvloeden.</p>

-<p>Deze poging mocht evenwel niet met hetzelfde succes worden bekroond.

-Noch het adresboek van Spanje, noch de ijverige nasporingen der politie

-konden het verblijf van den z.g. Sint aan het licht brengen. Hoogst

-waarschijnlijk heeft men in dit geval met een oplichter te doen, die

-misbruik maakt van den goeden naam des lang overleden bisschops, om het

-kinderpubliek beloften en concessies af te persen. Men zij

-gewaarschuwd! <span class="pagenum">[<a id="xd21e2230" href="#xd21e2230" name="xd21e2230">86</a>]</span></p>

-<p>Niet minder bijval oogstte de heer Morsniet met zijn vurige

-bestrijding der morsgewoonte. De heer Snoepniet, die op aanschouwelijke

-wijze een bedorven maag schilderde, vond eveneens een uitbundig

-onthaal. Met groote belangstelling volgden de aanwezigen de voordracht

-van den heer Pulkniet, over het neuspeuteren, met lichtbeelden. De zon

-had hierbij hare belangelooze medewerking verleend door zoolang te

-verdwijnen. Niet minder toonde het publiek zich ingenomen met de

-belangwekkende rede van den heer Kijfniet, die het kijven op zijn

-bekende krachtige wijze bestreed. De heer Zeurniet zeide over het

-zeuren kort te zullen zijn en voegde, in een bondig betoog van slechts

-enkele uren, de daad bij het woord. De heer Zeurniet koos tot thema een

-vers, dat, naar zijn meening zeer ten onrechte in bepaalde kringen van

-kinderen en opvoeders een zekere mate van populariteit genoot.</p>

-<p>Spreker begon met de voorlezing van dit vers, een noodzakelijke

-inleiding waarmee hij het geduld der vergadering tot zijn spijt een

-weinig op de proef zou moeten stellen:</p>

-<div class="lgouter">

-<p class="line">Dit is de sleutel van den Bibelbontschen berg</p>

-<p class="line">Op dien Bibelbontschen berg</p>

-<p class="line">Wonen Bibelbontsche menschen</p>

-<p class="line">En die Bibelbontsche menschen</p>

-<p class="line">Hebben Bibelbontsche kinderen</p>

-<p class="line">En die Bibelbontsche kinderen</p>

-<p class="line">Eten Bibelbontsche pap</p>

-<p class="line">Met een Bibelbontschen lepel</p>

-<p class="line">Uit een Bibelbontsche nap.</p>

-</div>

-<p class="first">Spreker wilde zijne bedenkingen tegen dit vers

-neerleggen in een reeks vragen:</p>

-<ul>

-<li>1. Schijnt het niet vreemd dat men een sleutel noodig <span class="pagenum">[<a id="xd21e2259" href="#xd21e2259" name="xd21e2259">87</a>]</span>zou hebben inplaats van b.v. een alpenstok om

-een berg te bestijgen?</li>

-<li>2. Acht gij de herhaling van dat woord Bibelbontsch in elken regel,

-bij menschen, kinderen, pap, lepel en nap, niet overbodig?</li>

-<li>3. Houdt gij met mij het woord Bibelbontsch niet voor een

-klankwoord zonder aardrijkskundige beteekenis, en de gansche

-omslachtige mededeeling derhalve voor waardeloos en nonsensikaal?</li>

-<li>4. Is in dit vers, waarin toch van zekere pap wordt gewag gemaakt,

-niet een belangrijke leerstof verwaarloosd, daar niet vermeld wordt,

-uit welke bestanddeelen dit voedsel bestaat?</li>

-</ul>

-<p>Spreker beantwoordde al deze vragen bevestigend, en achtte,

-resumeerende, dit vers:</p>

-<ul>

-<li><i>a.</i> onzinnig,</li>

-<li><i>b.</i> vol herhalingen, dus zeurig,</li>

-<li><i>c.</i> onwetenschappelijk,</li>

-<li><i>d.</i> ongeschikt,</li>

-</ul>

-<p>conclusies welke hij in een heldere detailcritiek nader

-toelichtte.</p>

-<p>Het viel te betreuren, dat de beschaafde causerie van den heer

-Gilniet, over het gillen, onverstaanbaar was.</p>

-<p>Dit feit gaf aanleiding tot een <b>INCIDENT</b>.</p>

-<p>De heer Kijfniet vroeg aan de voorzitster of het niet mogelijk was

-een leerstoel voor methodisch spreken in te stellen. De heer Gilniet

-zegt, dit als een insinuatie te beschouwen.</p>

-<p>Geroep: &ldquo;Wien de schoen past trekt hem aan!&rdquo;</p>

-<p>De heer Gilniet: &ldquo;Ik eisch een onderzoek!&rdquo;</p>

-<p>De voorzitster zegt dit toe. Het incident wordt gesloten.</p>

-<p>Na de pauze zongen de hulpfeeën eenige paedagogische liederen.

-Het mooist werd gevonden&mdash;ongetwijfeld wegens de opwekkende

-melodie en de sympathieke strekking&mdash;het: <span class="pagenum">[<a id="xd21e2308" href="#xd21e2308" name="xd21e2308">88</a>]</span></p>

-<div class="figure xd21e2311width"><img src="images/p89.png" alt="De hulpfeeën zongen paedagogische liederen." width="517" height="720">

-<p class="figureHead">De hulpfeeën zongen paedagogische

-liederen.</p>

-</div>

-<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e2315" href="#xd21e2315" name="xd21e2315">89</a>]</span></p>

-<div class="lgouter">

-<p class="line"><span class="ex">Excelsior-lied</span>,</p>

-</div>

-<p class="first">waarvan het refrein door alle aanwezigen werd

-medegezongen op de wijze van het Sequah-lied.</p>

-<div class="lgouter">

-<p class="line">Heb je slechte zeden,</p>

-<p class="line xd21e2326">Ben je zenuwziek, Boem!</p>

-<p class="line">Richt tot ons je schreden</p>

-<p class="line xd21e2326">Hier genees je kwiek! Boem!</p>

-</div>

-<p class="first">(tot de fee)</p>

-<div class="lgouter">

-<p class="line">Tante Adelgonde</p>

-<p class="line xd21e2326">Lieve beste Fee</p>

-<p class="line">Zij zijn vol van zonden</p>

-<p class="line xd21e2326">Red ze s. v. p.!</p>

-</div>

-<p class="first">Refrein:</p>

-<div class="lgouter">

-<p class="line">Kom tot ons, kom tot ons</p>

-<p class="line xd21e1730">Boem, boem, boem!</p>

-<p class="line">Zie naar ons, zie naar ons</p>

-<p class="line xd21e1730">Boem, boem, boem!</p>

-<p class="line">Hoor naar ons, hoor naar ons!</p>

-<p class="line xd21e1730">Boem, boem, boem!</p>

-<p class="line">Streef met ons, streef met ons</p>

-<p class="line xd21e1730">Boem, boem, boem!</p>

-</div>

-<p class="first">(tot de kabouters)</p>

-<div class="lgouter">

-<p class="line">Jokniet, Morsniet, Snoepniet</p>

-<p class="line xd21e2326">Help haar in haar taak, Boem!</p>

-<p class="line">Pulk-<span class="corr" id="xd21e2372" title="Niet in bron">,</span> Kijf-, Zeur- en Gilniet</p>

-<p class="line xd21e2326">Steun de goede zaak, Boem!</p>

-</div>

-<p class="first">(tot de kinderen)</p>

-<div class="lgouter">

-<p class="line">Kind je moet maar leeren</p>

-<p class="line xd21e2326">In Excelsior</p>

-<p class="line">En wij garandeeren</p>

-<p class="line xd21e2326">Dat je beter wor!</p>

-</div>

-<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e2388" href="#xd21e2388" name="xd21e2388">90</a>]</span></p>

-<p><span class="ex">Refrein</span>: Kom, enz.</p>

-<div class="lgouter">

-<p class="line">Ja, vandaag of morgen</p>

-<p class="line xd21e2326">Ben je al hersteld, Boem!</p>

-<p class="line">Dank zij onze zorgen</p>

-<p class="line xd21e2326">En dat schijntje geld, Boem!</p>

-<p class="line">Help ons aan klandisie</p>

-<p class="line xd21e2326">Maak &rsquo;t adres bekend!</p>

-<p class="line">Dan is de provisie</p>

-<p class="line xd21e2326">1&frac12;%.</p>

-</div>

-<p class="first"><span class="ex">Refrein</span>: Kom, enz.</p>

-<p>Aan het applaus scheen geen einde te zullen komen!</p>

-<p>De Fee Adelgonde dankte hierop de aanwezigen voor de trouwe opkomst

-en besloot met een opwekking tot allen om ieder in zijn kring het goede

-doel te bevorderen.</p>

-<p>Geen wonder dat onze Eveline in deze omgeving spoedig genas. Drie

-weken later kon zij als hersteld worden ontslagen. Tot groote vreugde

-harer ouders verloor zij den bijnaam van</p>

-<p class="xd21e2123">Prinses Zoetekauw. <span class="pagenum">[<a id="xd21e2423" href="#xd21e2423" name="xd21e2423">91</a>]</span></p>

-</div>

-</div>

-<div id="kus" class="div1 story"><span class="pagenum">[<a href="#xd21e2551">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<div class="figure"><img src="images/p92.png" alt="DE KUS" width="542"

-height="346"></div>

-<h2 class="main">DE KUS</h2>

-<h2 class="sub">TENDENZ-ROMAN</h2>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">&ldquo;Mag ik het Rijksmuseum van u hebben,

-conducteur?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Zeker, meneer!&rdquo;</p>

-<p>De conducteur van lijn 10 schelde. De bestuurder remde.</p>

-<p>De jonge dr. Hendrik van Bree, grijs deukhoedje, bruine covercoat,

-stapte uit, nog v&oacute;&oacute;r de wagen geheel stopte, liep enkele

-passen met de alweer doorrijdende tram mee, nam toen bijna onmerkbaar

-zijn draai en betrad met energieke schreden de brug tusschen

-Weteringschans en Stadhouderskade. Hij liep onder het Museum door, de

-Jan Luykenstraat in, en was in de Van Baerlestraat.</p>

-<p>&ldquo;Alweer,&rdquo; mompelde hij opeens in de P. C. &ldquo;Zal

-deze verderfelijke gewoonte dan nooit uitgeroeid worden? Moeten de

-bacteriën steeds verder worden verspreid?&rdquo; Hij zette de

-tanden op elkaar. <span class="pagenum">[<a id="xd21e2439" href="#xd21e2439" name="xd21e2439">92</a>]</span></p>

-<p>&ldquo;Ik zal mijn leven wijden aan de bestrijding van dit

-kwaad.&rdquo;</p>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">II.</h3>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">Dr. Hendrik van Bree, de nieuwe arts, stond voor het

-raam van zijn vriendelijk huisje, Brinklaan 12, waarvan zijn voorganger

-hem de huur had overgedaan. &ldquo;Maatje&rdquo; zat bij de tafel en

-stopte zijn kousen. Zij wilde dit werk aan niemand

-overlaten&mdash;waren het niet de kousen van haar Hendrik?</p>

-<p>Op eens sprong de jonge medicus op. Bezorgd, hoofdschuddend zag

-&ldquo;maatje&rdquo; hem na.</p>

-<p>Bij het hek namen een boereknecht en zijn meisje afscheid, en kusten

-elkaar, niet &eacute;&eacute;ns, maar herhaaldelijk. Hendrik trad op

-hen toe, groette vriendelijk, en bracht hun, in gematigde termen, het

-onhygiënische van hun daad onder de oogen. De man grinnikte, het

-meisje bloosde, maar ze eindigden met mopperend heen te gaan.</p>

-<p>Toen de jonge dokter dien avond de brug over liep, hoorde hij van

-alle kanten gemompel.</p>

-<p>&ldquo;We meugen onze maid niet soene, saat-ie!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Wat goat &rsquo;t zoan an?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Wie het &rsquo;t ooit zoo op de vieul heure

-speule?&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Wat &rsquo;n mal meroakel! Laat ie van &rsquo;t durp

-weggoan!&rdquo;</p>

-<p>Toen hij terug ging, stond er een groep opgeschoten kerels klaar,

-dreigend.</p>

-<p>&ldquo;Doar het je die bemoeial!&rdquo;</p>

-<p>&ldquo;Loat ie zich met z&rsquo;n aige soake bemoeie!&rdquo;</p>

-<p>Een steen vloog, en nog &eacute;&eacute;n. Zijn hoed werd geraakt,

-en viel af. Hij raapte hem kalm op. Er vlogen meer steenen. Met een gat

-in zijn hoofd kwam Hendrik thuis!</p>

-</div>

-</div>

-<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h3 class="main">III.</h3>

-</div>

-<div class="divBody">

-<p class="first">Een jong meisje had van het balcon bij burgemeester

-Vink den aanval met verontwaardiging aangezien. Het <span class="pagenum">[<a id="xd21e2475" href="#xd21e2475" name="xd21e2475">93</a>]</span>was Bertha Vink. Sympathie leidt tot

-liefde.... en verloving.</p>

-<hr class="tb">

-<p>De eerste dagen van zaligheid waren voorbij.</p>

-<p>Toch was het alsof er in Bertha iets onrustigs was gekomen. Eerst

-zag hij het niet; haar handdruk was warm en stevig als altijd, haar

-lach even teeder.</p>

-<p>Maar wat was er in haar oogen dat hem soms bevreesd maakte, dat

-alles niet was zooals het zijn moest?</p>

-<p>En op een goeden dag zeide zij het aan &ldquo;maatje.&rdquo; De oude

-mevrouw zuchtte; het verraste haar niet.</p>

-<p>Dien avond brak zij het nieuws aan haar zoon.</p>

-<p>Bertha was niet sterk genoeg gebleken in den strijd.</p>

-<p>Hendrik begreep. Hij waagde nog een laatste poging. Hij schreef een

-brief vol liefde en teederheid, maar ook vol vastheid. &ldquo;Je moet

-kiezen tusschen mij en de bacteriën,&rdquo; schreef hij.

-&ldquo;Hoe lief ik je ook heb, ik kan mijn beginsel niet verzaken, om

-geen ziektekiemen over te brengen als de hond en de vlieg.&rdquo; Hij

-deed zelf den brief op de bus.</p>

-<p>Hij wachtte. E&eacute;n dag, twee, drie dagen. Er kwam geen

-antwoord.</p>

-<p>Hij was vrij. Om den strijd te strijden dien hij gekozen had. Om

-zijn eenzamen, moeizamen weg te gaan. <span class="pagenum">[<a id="xd21e2497" href="#xd21e2497" name="xd21e2497">94</a>]</span></p>

-</div>

-</div>

-</div>

-</div>

-</div>

-<div class="back">

-<div id="toc" class="div1 contents"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divHead">

-<h2 class="main">INHOUD</h2>

-<table class="tocList">

-<tr>

-<td class="tocDivNum"></td>

-<td class="tocDivTitle" colspan="5"></td>

-<td class="tocPageNum">Blz.</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="tocDivNum"></td>

-<td class="tocDivTitle" colspan="5"><span class="sc"><a href="#gigio"

-id="xd21e2509" name="xd21e2509">Van Gigio en Famulus. Romeinsche

-roman</a></span></td>

-<td class="tocPageNum">5</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="tocDivNum"></td>

-<td class="tocDivTitle" colspan="5"><span class="sc"><a href="#vondeling" id="xd21e2516" name="xd21e2516">De Vondeling. Historische

-roman</a></span></td>

-<td class="tocPageNum">16</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="tocDivNum"></td>

-<td class="tocDivTitle" colspan="5"><span class="sc"><a href="#mirelli"

-id="xd21e2523" name="xd21e2523">Cora Mirelli. Een verhaal van

-wereldlijke macht</a></span></td>

-<td class="tocPageNum">41</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="tocDivNum"></td>

-<td class="tocDivTitle" colspan="5"><span class="sc"><a href="#simpel"

-id="xd21e2530" name="xd21e2530">Jack Simpel. Een zeevaartkundige

-vertelling</a></span></td>

-<td class="tocPageNum">51</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="tocDivNum"></td>

-<td class="tocDivTitle" colspan="5"><span class="sc"><a href="#roodhuid" id="xd21e2537" name="xd21e2537">Roodhuid en Bleekgezicht.

-Indiaansche novelle</a></span></td>

-<td class="tocPageNum">68</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="tocDivNum"></td>

-<td class="tocDivTitle" colspan="5"><span class="sc"><a href="#zoetekauw" id="xd21e2544" name="xd21e2544">Prinses Zoetekauw. Een

-sprookje</a></span></td>

-<td class="tocPageNum">81</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="tocDivNum"></td>

-<td class="tocDivTitle" colspan="5"><span class="sc"><a href="#kus" id="xd21e2551" name="xd21e2551">De Kus. Tendenz-roman</a></span></td>

-<td class="tocPageNum">92</td>

-</tr>

-</table>

-</div>

-</div>

-<div class="div1 cover"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>

-<div class="divBody">

-<p class="first"></p>

-<div class="figure xd21e2558width"><img src="images/achterkant.jpg"

-alt="Oorspronkelijke achterkant." width="503" height="720"></div>

-</div>

-</div>

-<div class="transcribernote">

-<h2 class="main">Colofon</h2>

-<h3 class="main">Verbeteringen</h3>

-<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p>

-<table class="correctiontable" summary="Overzicht van verbeteringen aangebracht in de tekst.">

-<tr>

-<th>Bladzijde</th>

-<th>Bron</th>

-<th>Verbetering</th>

-</tr>

-<tr>

-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e294">6</a>,

-<a class="pageref" href="#xd21e1138">32</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1443">48</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1480">51</a>,

-<a class="pageref" href="#xd21e1700">59</a>, <a class="pageref" href="#xd21e2028">75</a></td>

-<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td>

-<td class="width40 bottom">.</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e397">9</a></td>

-<td class="width40 bottom">.</td>

-<td class="width40 bottom">?</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e542">11</a>,

-<a class="pageref" href="#xd21e1048">28</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1106">30</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1143">32</a>,

-<a class="pageref" href="#xd21e1156">32</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1208">36</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1222">37</a>,

-<a class="pageref" href="#xd21e1448">49</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1511">52</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1519">52</a>,

-<a class="pageref" href="#xd21e1899">69</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1904">69</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1962">72</a>,

-<a class="pageref" href="#xd21e2156">81</a>, <a class="pageref" href="#xd21e2372">89</a></td>

-<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td>

-<td class="width40 bottom">,</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e594">12</a>,

-<a class="pageref" href="#xd21e629">13</a>, <a class="pageref" href="#xd21e669">13</a>, <a class="pageref" href="#xd21e904">22</a>,

-<a class="pageref" href="#xd21e1153">32</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1438">48</a></td>

-<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td>

-<td class="width40 bottom">&rdquo;</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e926">23</a></td>

-<td class="width40 bottom">nadert reden</td>

-<td class="width40 bottom">nader treden</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1369">45</a></td>

-<td class="width40 bottom">.</td>

-<td class="width40 bottom">,</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1375">45</a></td>

-<td class="width40 bottom">Illyrie</td>

-<td class="width40 bottom">Illyrië</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1473">50</a></td>

-<td class="width40 bottom">pati&egrave;nten</td>

-<td class="width40 bottom">patiënten</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1644">56</a></td>

-<td class="width40 bottom">oorlogschip</td>

-<td class="width40 bottom">oorlogsschip</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1647">56</a></td>

-<td class="width40 bottom">personnage</td>

-<td class="width40 bottom">personage</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1783">62</a>,

-<a class="pageref" href="#xd21e1820">65</a></td>

-<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td>

-<td class="width40 bottom">&ldquo;</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1788">63</a></td>

-<td class="width40 bottom">;</td>

-<td class="width40 bottom">,</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1806">64</a></td>

-<td class="width40 bottom">,</td>

-<td class="width40 bottom">.</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1827">65</a></td>

-<td class="width40 bottom">?</td>

-<td class="width40 bottom">[<i>Verwijderd</i>]</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1859">67</a></td>

-<td class="width40 bottom">personnages</td>

-<td class="width40 bottom">personages</td>

-</tr>

-<tr>

-<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2182">82</a></td>

-<td class="width40 bottom">der</td>

-<td class="width40 bottom">de</td>

-</tr>

-</table>

-</div>

-</div>

-

-

-

-

-

-

-

-<pre>

-

-

-

-

-

-End of the Project Gutenberg EBook of Parodieën, by Cornelis Veth

-

-*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK PARODIEËN ***

-

-***** This file should be named 47442-h.htm or 47442-h.zip *****

-This and all associated files of various formats will be found in:

-        http://www.gutenberg.org/4/7/4/4/47442/

-

-Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed

-Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project

-Gutenberg.

-

-

-Updated editions will replace the previous one--the old editions

-will be renamed.

-

-Creating the works from public domain print editions means that no

-one owns a United States copyright in these works, so the Foundation

-(and you!) can copy and distribute it in the United States without

-permission and without paying copyright royalties.  Special rules,

-set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to

-copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to

-protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project

-Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you

-charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you

-do not charge anything for copies of this eBook, complying with the

-rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose

-such as creation of derivative works, reports, performances and

-research.  They may be modified and printed and given away--you may do

-practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is

-subject to the trademark license, especially commercial

-redistribution.

-

-

-

-*** START: FULL LICENSE ***

-

-THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE

-PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK

-

-To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free

-distribution of electronic works, by using or distributing this work

-(or any other work associated in any way with the phrase "Project

-Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project

-Gutenberg-tm License available with this file or online at

-  www.gutenberg.org/license.

-

-

-Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm

-electronic works

-

-1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm

-electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to

-and accept all the terms of this license and intellectual property

-(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all

-the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy

-all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.

-If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project

-Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the

-terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or

-entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.

-

-1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be

-used on or associated in any way with an electronic work by people who

-agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few

-things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works

-even without complying with the full terms of this agreement.  See

-paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project

-Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement

-and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic

-works.  See paragraph 1.E below.

-

-1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"

-or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project

-Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the

-collection are in the public domain in the United States.  If an

-individual work is in the public domain in the United States and you are

-located in the United States, we do not claim a right to prevent you from

-copying, distributing, performing, displaying or creating derivative

-works based on the work as long as all references to Project Gutenberg

-are removed.  Of course, we hope that you will support the Project

-Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by

-freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of

-this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with

-the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by

-keeping this work in the same format with its attached full Project

-Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.

-

-1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern

-what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in

-a constant state of change.  If you are outside the United States, check

-the laws of your country in addition to the terms of this agreement

-before downloading, copying, displaying, performing, distributing or

-creating derivative works based on this work or any other Project

-Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning

-the copyright status of any work in any country outside the United

-States.

-

-1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:

-

-1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate

-access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently

-whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the

-phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project

-Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,

-copied or distributed:

-

-This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with

-almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or

-re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included

-with this eBook or online at www.gutenberg.org

-

-1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived

-from the public domain (does not contain a notice indicating that it is

-posted with permission of the copyright holder), the work can be copied

-and distributed to anyone in the United States without paying any fees

-or charges.  If you are redistributing or providing access to a work

-with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the

-work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1

-through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the

-Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or

-1.E.9.

-

-1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted

-with the permission of the copyright holder, your use and distribution

-must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional

-terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked

-to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the

-permission of the copyright holder found at the beginning of this work.

-

-1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm

-License terms from this work, or any files containing a part of this

-work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.

-

-1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this

-electronic work, or any part of this electronic work, without

-prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with

-active links or immediate access to the full terms of the Project

-Gutenberg-tm License.

-

-1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,

-compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any

-word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or

-distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than

-"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version

-posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),

-you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a

-copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon

-request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other

-form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm

-License as specified in paragraph 1.E.1.

-

-1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,

-performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works

-unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.

-

-1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing

-access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided

-that

-

-- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from

-     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method

-     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is

-     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he

-     has agreed to donate royalties under this paragraph to the

-     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments

-     must be paid within 60 days following each date on which you

-     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax

-     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and

-     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the

-     address specified in Section 4, "Information about donations to

-     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."

-

-- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies

-     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he

-     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm

-     License.  You must require such a user to return or

-     destroy all copies of the works possessed in a physical medium

-     and discontinue all use of and all access to other copies of

-     Project Gutenberg-tm works.

-

-- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any

-     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the

-     electronic work is discovered and reported to you within 90 days

-     of receipt of the work.

-

-- You comply with all other terms of this agreement for free

-     distribution of Project Gutenberg-tm works.

-

-1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm

-electronic work or group of works on different terms than are set

-forth in this agreement, you must obtain permission in writing from

-both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael

-Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the

-Foundation as set forth in Section 3 below.

-

-1.F.

-

-1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable

-effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread

-public domain works in creating the Project Gutenberg-tm

-collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic

-works, and the medium on which they may be stored, may contain

-"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or

-corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual

-property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a

-computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by

-your equipment.

-

-1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right

-of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project

-Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project

-Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project

-Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all

-liability to you for damages, costs and expenses, including legal

-fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT

-LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE

-PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE

-TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE

-LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR

-INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH

-DAMAGE.

-

-1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a

-defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can

-receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a

-written explanation to the person you received the work from.  If you

-received the work on a physical medium, you must return the medium with

-your written explanation.  The person or entity that provided you with

-the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a

-refund.  If you received the work electronically, the person or entity

-providing it to you may choose to give you a second opportunity to

-receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy

-is also defective, you may demand a refund in writing without further

-opportunities to fix the problem.

-

-1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth

-in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO OTHER

-WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO

-WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.

-

-1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied

-warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.

-If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the

-law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be

-interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by

-the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any

-provision of this agreement shall not void the remaining provisions.

-

-1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the

-trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone

-providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance

-with this agreement, and any volunteers associated with the production,

-promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,

-harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,

-that arise directly or indirectly from any of the following which you do

-or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm

-work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any

-Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.

-

-

-Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm

-

-Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of

-electronic works in formats readable by the widest variety of computers

-including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists

-because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from

-people in all walks of life.

-

-Volunteers and financial support to provide volunteers with the

-assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's

-goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will

-remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project

-Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure

-and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.

-To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation

-and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4

-and the Foundation information page at www.gutenberg.org

-

-

-Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive

-Foundation

-

-The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit

-501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the

-state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal

-Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification

-number is 64-6221541.  Contributions to the Project Gutenberg

-Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent

-permitted by U.S. federal laws and your state's laws.

-

-The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.

-Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered

-throughout numerous locations.  Its business office is located at 809

-North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887.  Email

-contact links and up to date contact information can be found at the

-Foundation's web site and official page at www.gutenberg.org/contact

-

-For additional contact information:

-     Dr. Gregory B. Newby

-     Chief Executive and Director

-     gbnewby@pglaf.org

-

-Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg

-Literary Archive Foundation

-

-Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide

-spread public support and donations to carry out its mission of

-increasing the number of public domain and licensed works that can be

-freely distributed in machine readable form accessible by the widest

-array of equipment including outdated equipment.  Many small donations

-($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt

-status with the IRS.

-

-The Foundation is committed to complying with the laws regulating

-charities and charitable donations in all 50 states of the United

-States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a

-considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up

-with these requirements.  We do not solicit donations in locations

-where we have not received written confirmation of compliance.  To

-SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any

-particular state visit www.gutenberg.org/donate

-

-While we cannot and do not solicit contributions from states where we

-have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition

-against accepting unsolicited donations from donors in such states who

-approach us with offers to donate.

-

-International donations are gratefully accepted, but we cannot make

-any statements concerning tax treatment of donations received from

-outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.

-

-Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation

-methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other

-ways including checks, online payments and credit card donations.

-To donate, please visit:  www.gutenberg.org/donate

-

-

-Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic

-works.

-

-Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm

-concept of a library of electronic works that could be freely shared

-with anyone.  For forty years, he produced and distributed Project

-Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.

-

-Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed

-editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.

-unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily

-keep eBooks in compliance with any particular paper edition.

-

-Most people start at our Web site which has the main PG search facility:

-

-     www.gutenberg.org

-

-This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,

-including how to make donations to the Project Gutenberg Literary

-Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to

-subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.

-

-

-

-</pre>

-

-</body>

-</html>

+<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN"
+"http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
+<html lang="nl">
+<head>
+<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=UTF-8">
+<title>Parodieën</title>
+
+<style type="text/css">
+
+body
+{
+font-family: "Times New Roman", Times, serif;
+font-size: 100%;
+line-height: 1.2em;
+padding: 1.58em 16%;
+text-align: left;
+}
+/* Titlepage */
+.titlePage
+{
+border: #DDDDDD 2px solid;
+margin: 3em 0% 7em 0%;
+padding: 5em 10% 6em 10%;
+text-align: center;
+}
+.titlePage .docTitle
+{
+line-height: 3.5em;
+margin: 2em 0% 2em 0%;
+font-weight: bold;
+}
+.titlePage .docTitle .mainTitle
+{
+font-size: 1.8em;
+}
+.titlePage .docTitle .subTitle, .titlePage .docTitle .seriesTitle, .titlePage .docTitle .volumeTitle
+{
+font-size: 1.44em;
+}
+.titlePage .byline
+{
+margin: 2em 0% 2em 0%;
+font-size:1.2em;
+line-height:1.72em;
+}
+.titlePage .byline .docAuthor
+{
+font-size: 1.2em;
+font-weight: bold;
+}
+.titlePage .figure
+{
+margin: 2em 0% 2em 0%;
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+}
+.titlePage .docImprint
+{
+margin: 4em 0% 0em 0%;
+font-size: 1.2em;
+line-height: 1.72em;
+}
+.titlePage .docImprint .docDate
+{
+font-size: 1.2em;
+font-weight: bold;
+}
+/* End Titlepage */
+.transcribernote
+{
+background-color:#DDE;
+border:black 1px dotted;
+color:#000;
+font-family:sans-serif;
+font-size:80%;
+margin:2em 5%;
+padding:1em;
+}
+.advertisment
+{
+background-color:#FFFEE0;
+border:black 1px dotted;
+color:#000;
+margin:2em 5%;
+padding:1em;
+}
+.correctiontable
+{
+width: 75%;
+}
+.width20
+{
+width: 20%;
+}
+.width40
+{
+width: 40%;
+}
+.indextoc
+{
+text-align: center;
+}
+.div0
+{
+padding-top: 5.6em;
+}
+.div1
+{
+padding-top: 4.8em;
+}
+.index
+{
+font-size: 80%;
+}
+.div2
+{
+padding-top: 3.6em;
+}
+.div3, .div4, .div5
+{
+padding-top: 2.4em;
+}
+.footnotes .body,
+.footnotes .div1
+{
+padding: 0;
+}
+.fnarrow
+{
+color: #AAAAAA;
+font-weight: bold;
+text-decoration: none;
+}
+.apparatusnote
+{
+text-decoration: none;
+}
+table.alignedtext, table.alignedverse
+{
+border-collapse: collapse;
+}
+table.alignedtext td
+{
+vertical-align: top;
+width: 50%;
+}
+table.alignedverse
+{
+vertical-align: top;
+}
+table.alignedtext td.first, table.alignedverse td.first
+{
+border-width: 0 0.2px 0 0;
+border-color: gray;
+border-style: solid;
+padding-right: 10px;
+}
+table.alignedtext td.second, table.alignedverse td.second
+{
+padding-left: 10px;
+}
+table.alignedverse td.first, table.alignedverse td.second
+{
+width: 45%;
+}
+table.alignedverse td.lineNumbers
+{
+width: 10%;
+}
+h1, h2, h3, h4, h5, h6, .h1, .h2, .h3, .h4
+{
+clear: both;
+font-style: normal;
+text-transform: none;
+}
+h3, .h3
+{
+font-size:1.2em;
+line-height:1.2em;
+}
+h3.label
+{
+font-size:1em;
+line-height:1.2em;
+margin-bottom:0;
+}
+h4, .h4
+{
+font-size:1em;
+line-height:1.2em;
+}
+.alignleft
+{
+text-align:left;
+}
+.alignright
+{
+text-align:right;
+}
+.alignblock
+{
+text-align:justify;
+}
+p.tb, hr.tb
+{
+margin-top: 1.6em;
+margin-bottom: 1.6em;
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+text-align: center;
+}
+p.argument, p.note, p.tocArgument
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+text-indent:0;
+}
+p.argument, p.tocArgument
+{
+margin:1.58em 10%;
+}
+p.tocPart
+{
+margin:1.58em 0%;
+font-variant: small-caps;
+}
+p.tocChapter
+{
+margin:1.58em 0%;
+}
+p.tocSection
+{
+margin:0.7em 5%;
+}
+.opener, .address
+{
+margin-top: 1.6em;
+margin-bottom: 1.6em;
+}
+.addrline
+{
+margin-top: 0;
+margin-bottom: 0;
+}
+.dateline
+{
+margin-top: 1.6em;
+margin-bottom: 1.6em;
+text-align: right;
+}
+.salute
+{
+margin-top: 1.6em;
+margin-left: 3.58em;
+text-indent: -2em;
+}
+.signed
+{
+margin-top: 1.6em;
+margin-left: 3.58em;
+text-indent: -2em;
+}
+.epigraph
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+width: 60%;
+margin-left: auto;
+}
+.epigraph span.bibl
+{
+display: block;
+text-align: right;
+}
+.trailer
+{
+clear: both;
+padding-top: 2.4em;
+padding-bottom: 1.6em;
+}
+.figure
+{
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+}
+.floatLeft
+{
+float:left;
+margin:10px 10px 10px 0;
+}
+.floatRight
+{
+float:right;
+margin:10px 0 10px 10px;
+}
+p.figureHead
+{
+font-size:100%;
+text-align:center;
+}
+.figAnnotation
+{
+font-size:80%;
+position:relative;
+margin: 0 auto; /* center this */
+}
+.figTopLeft, .figBottomLeft
+{
+float: left;
+}
+.figTop, .figBottom
+{
+}
+.figTopRight, .figBottomRight
+{
+float: right;
+}
+.hangq
+{
+text-indent: -0.32em;
+}
+.hangqq
+{
+text-indent: -0.40em;
+}
+.hangqqq
+{
+text-indent: -0.71em;
+}
+.figure p
+{
+font-size:80%;
+margin-top:0;
+text-align:center;
+}
+img
+{
+border-width:0;
+}
+p.smallprint,li.smallprint
+{
+color:#666666;
+font-size:80%;
+}
+span.parnum
+{
+font-weight: bold;
+}
+.marginnote
+{
+font-size:0.8em;
+height:0;
+left:1%;
+line-height:1.2em;
+position:absolute;
+text-indent:0;
+width:14%;
+}
+.pagenum
+{
+display:inline;
+font-size:70%;
+font-style:normal;
+margin:0;
+padding:0;
+position:absolute;
+right:1%;
+text-align:right;
+}
+a.noteref, a.pseudonoteref
+{
+font-size: 80%;
+text-decoration: none;
+vertical-align: 0.25em;
+}
+.displayfootnote
+{
+display: none;
+}
+div.footnotes
+{
+font-size: 80%;
+margin-top: 1em;
+padding: 0;
+}
+hr.fnsep
+{
+margin-left: 0;
+margin-right: 0;
+text-align: left;
+width: 25%;
+}
+p.footnote
+{
+margin-bottom: 0.5em;
+margin-top: 0.5em;
+}
+p.footnote .label
+{
+float:left;
+width:2em;
+height:12pt;
+display:block;
+}
+/* Tables */
+tr, td, th
+{
+vertical-align: top;
+}
+td.bottom
+{
+vertical-align: bottom;
+}
+td.label, tr.label td
+{
+font-weight: bold;
+}
+td.unit, tr.unit td
+{
+font-style: italic;
+}
+span.sum
+{
+padding-top: 2px; border-top: solid black 1px;
+}
+/* Table border styles */
+/* Table with borders on the outside and between the table head and data. */
+table.borderOutside
+{
+border-collapse: collapse;
+}
+table.borderOutside td
+{
+padding-left: 4px;
+padding-right: 4px;
+}
+table.borderOutside .cellHeadTop, table.borderOutside .cellTop
+{
+border-top: 2px solid black;
+}
+table.borderOutside .cellHeadBottom
+{
+border-bottom: 1px solid black;
+}
+table.borderOutside .cellBottom
+{
+border-bottom: 2px solid black;
+}
+table.borderOutside .cellLeft, table.borderOutside .cellHeadLeft
+{
+border-left: 2px solid black;
+}
+table.borderOutside .cellRight, table.borderOutside .cellHeadRight
+{
+border-right: 2px solid black;
+}
+/* Table with borders on the vertical inside edges. */
+table.verticalBorderInside
+{
+border-collapse: collapse;
+}
+table.verticalBorderInside td
+{
+padding-left: 4px;
+padding-right: 4px;
+border-left: 1px solid black;
+}
+table.verticalBorderInside .cellHeadTop, table.verticalBorderInside .cellTop
+{
+border-top: 2px solid black;
+}
+table.verticalBorderInside .cellHeadBottom
+{
+border-bottom: 1px solid black;
+}
+table.verticalBorderInside .cellBottom
+{
+border-bottom: 2px solid black;
+}
+table.verticalBorderInside .cellLeft, table.verticalBorderInside .cellHeadLeft
+{
+border-left: 0px solid black;
+}
+/* Table with borders on all edges, outer edges somewhat fatter. */
+table.borderAll
+{
+border-collapse: collapse;
+}
+table.borderAll td
+{
+padding-left: 4px;
+padding-right: 4px;
+border: 1px solid black;
+}
+table.borderAll .cellHeadTop, table.borderAll .cellTop
+{
+border-top: 2px solid black;
+}
+table.borderAll .cellHeadBottom
+{
+border-bottom: 1px solid black;
+}
+table.borderAll .cellBottom
+{
+border-bottom: 2px solid black;
+}
+table.borderAll .cellLeft, table.borderAll .cellHeadLeft
+{
+border-left: 2px solid black;
+}
+table.borderAll .cellRight, table.borderAll .cellHeadRight
+{
+border-right: 2px solid black;
+}
+/* Special purpose tables: */
+table.intralinear
+{
+display: inline;
+border-collapse: collapse;
+}
+table.intralinear td
+{
+font-size: small;
+text-align: center;
+}
+table.ditto
+{
+display: inline;
+border-collapse: collapse;
+vertical-align: bottom;
+}
+table.ditto tr.s
+{
+height: 0;
+color: white;
+line-height: 0;
+}
+table.ditto tr.s td
+{
+padding: 0px;
+border-style: none;
+}
+table.ditto tr.d td
+{
+text-align: center;
+line-height: 10pt;
+border-style: none;
+}
+/* Poetry */
+.lgouter
+{
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+display:table; /* used to make the block shrink to the actual size */
+}
+.lg
+{
+text-align: left;
+}
+.lg h4, .lgouter h4
+{
+font-weight: normal;
+}
+.lg .lineNum, .sp .lineNum, .lgouter .lineNum
+{
+color:#777;
+font-size:90%;
+left: 16%;
+margin:0;
+position:absolute;
+text-align:center;
+text-indent:0;
+top:auto;
+width:1.75em;
+}
+p.line
+{
+margin: 0 0% 0 0%;
+}
+span.hemistich /* invisible text to achieve visual effect of hemistich indentation. */
+{
+color: white;
+}
+.versenum
+{
+font-weight:bold;
+}
+/* Drama */
+.speaker
+{
+font-weight: bold;
+margin-bottom: 0.4em;
+}
+.sp .line
+{
+margin: 0 10%;
+text-align: left;
+}
+/* End Drama */
+/* right aligned page number in table of contents */
+span.tocPageNum, span.flushright
+{
+position: absolute;
+right: 16%;
+top: auto;
+}
+table.tocList
+{
+width: 100%;
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+border-width: 0;
+border-collapse: collapse;
+}
+td.tocPageNum, td.tocDivNum
+{
+text-align: right;
+width: 10%;
+border-width: 0;
+}
+td.tocDivNum
+{
+padding-left: 0;
+padding-right: 0.5em;
+}
+td.tocPageNum
+{
+padding-left: 0.5em;
+padding-right: 0;
+}
+td.tocDivTitle
+{
+width: auto;
+}
+span.corr, span.gap
+{
+border-bottom:1px dotted red;
+}
+span.abbr
+{
+border-bottom:1px dotted gray;
+}
+span.measure
+{
+border-bottom:1px dotted green;
+}
+/* Font Styles and Colors */
+.ex
+{
+letter-spacing: 0.2em;
+}
+.sc
+{
+font-variant: small-caps;
+}
+.uc
+{
+text-transform: uppercase;
+}
+.tt
+{
+font-family: monospace;
+}
+.underline
+{
+text-decoration: underline;
+}
+/* overline is actually a bit too high; overtilde is approximated with overline */
+.overline, .overtilde
+{
+text-decoration: overline;
+}
+.rm
+{
+font-style: normal;
+}
+.red
+{
+color: red;
+}
+/* End Font Styles and Colors */
+hr
+{
+clear:both;
+height:1px;
+margin-left:auto;
+margin-right:auto;
+margin-top:1em;
+text-align:center;
+width:45%;
+}
+.aligncenter, div.figure
+{
+text-align:center;
+}
+h1, h2
+{
+font-size:1.44em;
+line-height:1.5em;
+}
+h1.label, h2.label
+{
+font-size:1.2em;
+line-height:1.2em;
+margin-bottom:0;
+}
+h5, h6
+{
+font-size:1em;
+font-style:italic;
+line-height:1em;
+}
+p
+{
+text-indent:0;
+}
+p.firstlinecaps:first-line
+{
+text-transform: uppercase;
+}
+p.dropcap:first-letter
+{
+float: left;
+clear: left;
+margin: 0em 0.05em 0 0;
+padding: 0px;
+line-height: 0.8em;
+font-size: 420%;
+vertical-align:super;
+}
+.lg
+{
+padding: .5em 0% .5em 0%;
+}
+p.quote,div.blockquote, div.argument
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+margin:1.58em 5%;
+}
+.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden
+{
+text-decoration:none;
+}
+td.galleryFigure
+{
+text-align: center;
+vertical-align: middle;
+}
+td.galleryCaption
+{
+text-align: center;
+vertical-align: top;
+}
+ul { list-style-type: none; }
+.castlist, .castitem { list-style-type: none; }
+body
+{
+background: #FFFFFF;
+font-family: "Times New Roman", Times, serif;
+}
+body, a.hidden
+{
+color: black;
+}
+h1, .h1
+{
+padding-bottom: 5em;
+}
+h1, h2, .h1, .h2
+{
+text-align: center;
+font-variant: small-caps;
+font-weight: normal;
+}
+p.byline
+{
+text-align: center;
+font-style: italic;
+margin-bottom: 2em;
+}
+.figureHead, .noteref, .pseudonoteref, .marginnote, p.legend, .versenum
+{
+color: #660000;
+}
+.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a
+{
+color: #AAAAAA;
+}
+a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+color: red;
+}
+h1, h2, h3, h4, h5, h6
+{
+font-weight: normal;
+}
+table
+{
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+}
+.tablecaption
+{
+text-align: center;
+}
+.pagenum, .linenum
+{
+speak: none;
+}
+</style>
+
+<style type="text/css">
+/* CSS rules generated from @rend attributes in TEI file */
+.xd21e97width
+{
+width:507px;
+}
+.xd21e104width
+{
+width:491px;
+}
+.xd21e310width
+{
+width:523px;
+}
+.xd21e319width
+{
+width:517px;
+}
+.xd21e410width
+{
+width:303px;
+}
+.xd21e483width
+{
+width:138px;
+}
+.xd21e598width
+{
+width:555px;
+}
+.xd21e647width
+{
+width:236px;
+}
+.xd21e733width
+{
+width:298px;
+}
+.xd21e748
+{
+text-align:right;
+}
+.xd21e754width
+{
+width:296px;
+}
+.xd21e785width
+{
+width:302px;
+}
+.xd21e845width
+{
+width:180px;
+}
+.xd21e868width
+{
+width:528px;
+}
+.xd21e889width
+{
+width:295px;
+}
+.xd21e911width
+{
+width:549px;
+}
+.xd21e920width
+{
+width:158px;
+}
+.xd21e986width
+{
+width:191px;
+}
+.xd21e1003width
+{
+width:555px;
+}
+.xd21e1074width
+{
+width:265px;
+}
+.xd21e1121width
+{
+width:562px;
+}
+.xd21e1184width
+{
+width:550px;
+}
+.xd21e1214width
+{
+width:187px;
+}
+.xd21e1228width
+{
+width:526px;
+}
+.xd21e1288width
+{
+width:547px;
+}
+.xd21e1351width
+{
+width:302px;
+}
+.xd21e1383width
+{
+width:255px;
+}
+.xd21e1411width
+{
+width:316px;
+}
+.xd21e1435width
+{
+width:558px;
+}
+.xd21e1452width
+{
+width:327px;
+}
+.xd21e1501width
+{
+width:569px;
+}
+.xd21e1530width
+{
+width:552px;
+}
+.xd21e1546width
+{
+width:298px;
+}
+.xd21e1570width
+{
+width:550px;
+}
+.xd21e1636
+{
+text-indent:8em;
+}
+.xd21e1664width
+{
+width:285px;
+}
+.xd21e1697width
+{
+width:549px;
+}
+.xd21e1714width
+{
+width:556px;
+}
+.xd21e1730
+{
+text-indent:6em;
+}
+.xd21e1778width
+{
+width:564px;
+}
+.xd21e1792width
+{
+width:562px;
+}
+.xd21e1810width
+{
+width:558px;
+}
+.xd21e1842width
+{
+width:563px;
+}
+.xd21e1893width
+{
+width:268px;
+}
+.xd21e1918width
+{
+width:564px;
+}
+.xd21e1932width
+{
+width:318px;
+}
+.xd21e1949width
+{
+width:152px;
+}
+.xd21e1982width
+{
+width:323px;
+}
+.xd21e2016width
+{
+width:198px;
+}
+.xd21e2036width
+{
+width:330px;
+}
+.xd21e2071width
+{
+width:154px;
+}
+.xd21e2098width
+{
+width:589px;
+}
+.xd21e2110width
+{
+width:558px;
+}
+.xd21e2122
+{
+border:2px double black; margin:10px 15%; padding:10px 10px;
+}
+.xd21e2123
+{
+text-align:center;
+}
+.xd21e2311width
+{
+width:517px;
+}
+.xd21e2326
+{
+text-indent:2em;
+}
+.xd21e2558width
+{
+width:503px;
+}
+</style>
+</head>
+<body>
+<div>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 47442 ***</div>
+
+<div class="front">
+<div class="div1 cover"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divBody">
+<p class="first"></p>
+<div class="figure xd21e97width"><img src="images/voorkant.jpg" alt="Oorspronkelijke voorkant." width="507" height="720"></div>
+</div>
+</div>
+<div class="div1 titlepage"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divBody">
+<p class="first"></p>
+<div class="figure xd21e104width"><img src="images/titelpagina.png"
+alt="Oorspronkelijke titelpagina." width="491" height="720"></div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e108" href="#xd21e108" name="xd21e108">2</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="titlePage">
+<div class="docTitle">
+<div class="mainTitle">PARODIE&Euml;N</div>
+</div>
+<div class="byline">DOOR<br>
+<span class="docAuthor">CORNELIS VETH</span></div>
+<div class="docImprint">EERSTE REEKS<br>
+AMSTERDAM<br>
+UITGEVERS-MAATSCHAPPIJ &ldquo;ELSEVIER&rdquo;<br>
+<span class="docDate">1918</span></div>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e129" href="#xd21e129" name="xd21e129">4</a>]</span></p>
+</div>
+<div class="body">
+<div id="gigio" class="div1 story"><span class="pagenum">[<a href="#xd21e2509">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<div class="figure"><img src="images/p05.jpg" alt="VAN GIGIO EN FAMULUS" width="539" height="373"></div>
+<h2 class="main">VAN GIGIO EN FAMULUS</h2>
+<h2 class="sub">ROMEINSCHE ROMAN</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Het was dien morgen een ochtend van ideale schoonheid
+en atmosfeer. De keizerlijke <i>Villa</i> lijnde zich uit als een droom
+van <i>marmor</i>, als een eindeloos uitgemeten stuk groen biljartlaken
+spreiddede zich het grasveld, als een architecturale <i>fabula</i>
+volgden <i>portico&rsquo;s</i> op <i>portico&rsquo;s</i>, schakelden
+<i>nymfea</i> zich aan <i>nymfea</i>, ronddeden zich de immense
+<i>exedra</i> als <i>cathedra</i> voor <i>pedagogen</i> van
+<i>titanen</i>.</p>
+<p>Langs den oever van de rivier, die zich strekte als een eindeloos
+uitgeplette reep blik, op het strand dat naar de zon duiddede als een
+lange vieil-or-kleurig-gehandschoende voorvinger, promeneerden de
+<i>matronae</i> in <i>stola</i> en <i>palla</i>, de <i>meritrices</i>
+in <i>palla</i> en <i>stola</i>, stroomden zij uit de Thermen, nog
+na-boudeerend over de <span class="pagenum">[<a id="xd21e193" href="#xd21e193" name="xd21e193">5</a>]</span>duurte van de <i>tesserae</i>,
+die zij betaald hadden aan de <i>ostiari</i>, en de patriciërs,
+nog mopperend over de <i>foia</i> die zij volgens de <i>mos</i> hadden
+moeten aanbieden aan de <i>capsarii</i> in het <i>frigidarium</i> of
+het nog prijziger <i>tepidarium</i>, waar zij hun <i>corpus</i> hadden
+gebaad en geodorificeerd. Hier ontmoetteden de jonge Aanzienlijken de
+<i>matronae</i> en de <i>virginae</i>, groetteden hoffelijk, wisselden
+met geëffaceerde galanterie of geaffineerde venijnigheid
+epigrammen, tot de slik van een <i>carpenta</i> met &eacute;&eacute;n
+of twee paarden hen bespattede, zoodat zij haastig scheiddeden en zich
+voortspoeddeden, <i>anathema&rsquo;s</i> van vernuftig-stekelige
+vinding werpend naar de menners, welke hiervan, hooggezeten, niets
+vermoeddeden. Daartusschen scharrelden de straatjongens, etende hun
+oliebollen, buitelende over hun <i>caput</i>, of elkaar slaande op hun
+<i>tabernaculum</i>, hun <i>testimonium</i>, hun <i>tonitrus</i>, hun
+<i>fulmen</i> of wel hun <i>animus</i>. De vermetelsten verstoutteden
+zich wel eens achter den rug van de Aanzienlijken een langen
+<i>naso</i> te trekken, of de <i>lingua</i> uit te steken. Bij
+afwisseling bestookten zij elkaar met <i>sputum</i> of zelfs
+<i>faecaliën</i>.</p>
+<p>Over de blik-blanke rivier gleed een <i>navicula</i>, in voorname
+wiegeling. In dat bootje, geroeid door Ethiopische zwarte slaven, zaten
+twee Aanzienlijken, en onderhielden zich, hoffelijk, in kunstvol
+geciseleerd Latijnsch.</p>
+<p>De &eacute;&eacute;n was een vijftiger, treffend aristocratisch, met
+artificieel klein geknepen mond, een kale <i>calva</i> en donkere
+oogen, verborgen achter groote <i>lunettae</i>, in onberispelijk
+Romeinsch avondtoilet gehuld. Hij sprak met kalme hooge stemme het
+zoetklinkende accent der residentie. De ander was een godschoone knaap,
+met slanke, als broze leden, fijn, doch athletisch, een roomkleurig
+teint en een heerlijken, fraai bewerkten haardos.</p>
+<p>&ldquo;Waart gij bij den <i>Augustus</i>, Edele Gigio?&rdquo;
+vraagde de laatste. <span class="pagenum">[<a id="xd21e282" href="#xd21e282" name="xd21e282">6</a>]</span></p>
+<p>&ldquo;Ja&rdquo; antwoorddede de ander met elaboraten glimlach.</p>
+<p>&ldquo;Hoe was de <i>Salutatio</i>?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;<i>Quatio<span class="corr" id="xd21e294" title="Niet in bron">.</span></i>&rdquo;</p>
+<p>Beiden zwegen. Er liepen gouden glansen over de zweetdruipende
+zwartheid van de slaven, als verguld ebbenhout glommen zij soms in den
+<i>Sol</i>.</p>
+<p>De beide Aanzienlijken leunden, nauwelijks genietend hun mollige
+kussens, peinzend over het factice leven.</p>
+<p>De stad was blank onder blauwe lucht.</p>
+<p>Gigio droomde. De welverzorgde hand met slechts enkele, niet
+overdreven bejuweelde ringen, rusttede op den rand van het bootje, het
+schuim dat zich daarlangs afteekende, zachtkens fijnknijpend.</p>
+<div class="figure xd21e310width"><img src="images/p07.png" alt="&ldquo;Hoe was de salutatio?&rdquo;" width="523" height="284">
+<p class="figureHead">&ldquo;Hoe was de salutatio?&rdquo;</p>
+</div>
+<p>Hij droomde van en over zich zelf en anderen, van goden en keizers
+en dichters en hetaeren. Hij bevond zich op den weg der vreugde en
+richttede zich vol majesteit op, want v&oacute;&oacute;r hem rees een
+berg van licht. Over lichtende drempels trad hij in extase, God en
+Goden, maar ook kleine zielen en comedianten voorbijgaand en bereikte,
+langs lijnen van geleidelijkheid, Babel. <span class="pagenum">[<a id="xd21e316" href="#xd21e316" name="xd21e316">7</a>]</span>De hooge
+troeven uitspelend van een stille kracht die geen illusie was, overwon
+hij zijn noodlot. Het was een metamorfose zijner psyche. Een lent van
+vaerzen zong in hem. Het was of de wereldvrede gekomen was. En Fidessa
+waarde rond, orchideeën in het hair, een kluwen in de hand.
+&ldquo;Wil is winde!&rdquo; bad zij. Heracles, hoffelijk, strekte reeds
+de hand uit. Maar Dionysos was den ongelukkige voor. Op eens hadden zij
+de gestalten van oude menschen aangenomen, van dingen die voorbijgaan,
+van reisimpressies. Doch daar was Eline. Zij was jong gebleven ....</p>
+<div class="figure xd21e319width"><img src="images/p08.png" alt="Dionysos was den ongelukkige voor" width="517" height="387">
+<p class="figureHead">Dionysos was den ongelukkige voor</p>
+</div>
+<p>Het donkerde. De bonte menigte op de <i>promenada</i> was henen.
+Alles was stil. Alleen vedelden fel de krekels, die rekels.</p>
+<p>Plotseling woei ziltere bries.</p>
+<p>Gigio sloeg de oogen op. Zij rustteden met welgevallen <span class="pagenum">[<a id="xd21e332" href="#xd21e332" name="xd21e332">8</a>]</span>op zijn godschoonen metgezel. De jongeling
+beantwoorddede zijn gefaneerden glimlach.</p>
+<p>&ldquo;Wat peinst gij, lieve vriend?&rdquo; vraagde Famulus, ter
+onderscheiding van zijn beroemden bloedverwant, den <i>arbiter
+elegantiarum</i>, de jongere genaamd.</p>
+<p>&ldquo;Famulus,&rdquo; antwoorddede Gigio, en zijn oogen, half
+gesloten, blikten met gesupprimeerde flonkering van weemoed op den
+jongeling, terwijl zijn vingers in distractie een vlok felwitten schuim
+verknepen. &ldquo;Ik weet het nauwelijks. Van de jaren die vlieden, ...
+van de boeken, die nog komende zijn ... van den bijval der menigte ...
+van het cameleontische verleden ... van roode dorpen onder grauwe
+lucht... van schoone woorden en booze moorden ... van romantiek in
+antiek ... van antiek in romantiek ... van den Paljasso in het Palazzo
+... Endymion ... van het obscene, maar ongemeene ... Sappho ...</p>
+<p>&ldquo;Van nieuwe titels?&rdquo; vraagde Famulus belangstellend.</p>
+<p>Gigio antwoorddede niet.</p>
+<p>De slaven ziegezaagden met hunne roeiriemen.</p>
+<p>Donker de rivier, en dieper, lichter de lucht en hooger, het lichtst
+de heuvelen... Alleen geeuwden helsch de meeuwen.</p>
+<p>Wiegewagend wigde het bootje door de golven.</p>
+<p>&ldquo;Dat is wel mooi!&rdquo; wees Gigio.</p>
+<p>&ldquo;En wel groot h&eacute;... ?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;H&eacute;&eacute;l groot alles...!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Mooi...!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;En &oacute;f!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Maar niet te groot?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Beslist niet!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Niet te mooi ook?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Kan niet bestaan!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Heb je honger?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Of ik honger heb?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Ja!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="xd21e377" href="#xd21e377" name="xd21e377">9</a>]</span></p>
+<p>&ldquo;Ja en neen!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Lekkere honger?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Juist.&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Lig je goed?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Zalig.&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;We zijn er haast.&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Ben je daar blij om?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Ja en neen.&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Hoezoo<span class="corr" id="xd21e397" title="Bron: .">?</span>&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Blij om het maal, niet blij om het heerlijke
+liggen.&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Heu daar, wij zijn er!&rdquo; sprak Gigio nu.</p>
+<p>De slaven hielden. De beide Aanzienlijken strekten de knieën,
+ontspanden de kuiten, rekten de armen en de kaakspieren lang en
+behagelijk, met geprolongeerde keelgeluiden. Zij stonden op hun
+<i>pedes posteriores</i>. En Gigio wuifde den slaven een gebaar, dat
+zij zouden wachten.</p>
+<div class="figure floatLeft xd21e410width"><img src="images/p10.png"
+alt="De Serenissima" width="303" height="439">
+<p class="figureHead">De Serenissima</p>
+</div>
+<p>Aan de trappen eener <i>exedra</i>, door den <i>cubicularius</i>
+geleid, verscheen de <i>serenissima</i>.</p>
+<p>Groot, donker van haar en van oogen, in koker-enge <i>stola</i>, de
+nauwe <i>palla</i> omgietende het lichaam, de <i>zona</i>, gordel die
+de borst omgaf, breed. Zij zelf een weinig <i>crassa</i>: strak spande
+de stola... <i>Gigio</i> waardeerde de <i>serenissima</i>, hield van
+haar <i>habitus</i>.</p>
+<p>Was zij niet zijn vriendin? Had hij haar niet in de <span class="pagenum">[<a id="xd21e451" href="#xd21e451" name="xd21e451">10</a>]</span>ziel gelezen? Hield zij niet, als hij, van
+fraaie woorden, van het artificieele, het geëffaceerde, het
+gefaneerde, het geaffineerde, van hoffelijkheid, van <i>reverentia</i>
+en r&eacute;v&eacute;rences, van elaborate epigrammen, van
+<i>tea&rsquo;s</i> en petits-fours?</p>
+<p>Was zij daarom niet zijn vriendin?</p>
+<p>&ldquo;Gegroet, edele Gigio, gegroet, lieve vriend Famulus,
+<i>Vale</i>,&rdquo; sprak de serenissima.</p>
+<p>Hoffelijk bogen de beide Aanzienlijken en kusten de hand die
+flonkerde van robijnen.</p>
+<p>De <i>cubicularius</i> boog slechts.</p>
+<p>Men ging naar binnen. De <i>Serenissima</i> nam Gigio bij de hand.
+Famulus volgde. Hem volgde de <i>cubicularius</i> op eenigen
+afstand.</p>
+<div class="figure floatRight xd21e483width"><img src="images/p11.png"
+alt="&ldquo;Serenissima est servita&rdquo;" width="138" height="462">
+<p class="figureHead">&ldquo;Serenissima est servita&rdquo;</p>
+</div>
+<p>Men vlijde zich op de rustbanken.</p>
+<p>Op een wenk der <i>Serenissima</i> verwijderde zich, onhoorbaar, de
+<i>cubicularius</i>.</p>
+<p>&ldquo;Het verschaft mij hooge eere dat gij, edele vrienden, wilt
+komen aanliggen aan mijn nederige <i>tabula</i>&rdquo;, zeide de
+gastvrouwe, terwijl zij met eigen hand drie glazen goud-fonkelende oude
+<i>clara</i> inschonk.</p>
+<p>&ldquo;Onzer is de eere!&rdquo; zeide Gigio buigend. Hij hief het
+glas.</p>
+<p>&ldquo;<i>Nostrorum Sanitas</i>!&rdquo; sprak hij.</p>
+<p>&ldquo;<i>Idem</i>!&rdquo; beaamden de beide anderen. Zij
+klonken.</p>
+<p>Een vrijgelatene, strak-correct, pink op de naad van de
+<i>tunica</i>, verscheen.</p>
+<p>&ldquo;<i>Serenissima est servita</i>!&rdquo; sprak hij.</p>
+<p>Men legde zich om den disch. Slaven slopen onhoorbaar met de
+gerechten aan. Men at een gans, gekookt op de Romeinsche wijze, in een
+saus, samengesteld uit peper, <i>coriander</i>, muntkruid, ansjovis en
+<span class="pagenum">[<a id="xd21e533" href="#xd21e533" name="xd21e533">11</a>]</span>olie. Vooraf ging de <i>calucacabia</i> of
+Romeinsche soep, waarin kaas, pijnappels, azijn, honig, eieren,
+komkommers, uien en kippenlevers gemengd zijn. Men deed zich nog te
+goed aan andere spijzen, allen toebereid met min of meer olie en
+honig.</p>
+<p>&ldquo;Hoe smaakt het?&rdquo; zeide de Serenissima.</p>
+<p>&ldquo;Goed<span class="corr" id="xd21e542" title="Niet in bron">,</span>&rdquo; zeide Gigio.</p>
+<p>&ldquo;En u, Famulus?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Goed.&rdquo;</p>
+<p>De schoone knaap at veel, te veel. Gigio weinig. De Serenissima,
+gewoon. Zij sprak veel, Gigio weinig, de schoone jongeling in het
+geheel niet.</p>
+<p>Want aldoor at en vrat, de knappe fat.</p>
+<p>De conversatie begon tegen het dessert, dat bestond uit geroosterd
+papaverzaad met honig, aan te wakkeren, maar de Serenissima moest wel
+opmerken, dat Gigio al minder sprak en al minder eetlust had. Slechts
+de wijn, de zacht gouden Syciliër, uit den eigen wijngaard der
+gastvrouw, werd door hem gewaardeerd.</p>
+<p>&ldquo;Gij zijt stil, lieve vriend Gigio,&rdquo; zeide de
+Serenissima eindelijk, het hoofd rustend op de sculpturale armen.</p>
+<p>Gigio schuddede zich wakker.</p>
+<p>&ldquo;Ja,&rdquo; zeide hij, &ldquo;de Augustus ....&rdquo; Hij
+voltooide den zin niet.</p>
+<p>De vrijgelatene trad ongeroepen binnen, doodsbleek.</p>
+<p>&ldquo;Wat is er?&rdquo; vraagde de Serenissima.</p>
+<p>&ldquo;De Augustus, Titianus ....&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Heu,&rdquo; riep Gigio uit, &ldquo;wat is er van den
+Augustus?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Is vermoord!&rdquo;</p>
+<p>Allen zwegen. Slechts knapte krak, het krappe stola-pak. De
+godschoone knaap maakte den gordel losser.</p>
+<p>Buiten was het volk saamgeloopen. De mare had zich door de stad
+verspreid.</p>
+<p>Men riep het elkaar toe: <span class="pagenum">[<a id="xd21e578"
+href="#xd21e578" name="xd21e578">12</a>]</span></p>
+<p>&ldquo;De Augustus is dood!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Is de Augustus dood?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Ja, de Augustus is dood!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Hij werd vermoord!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Wee, hij werd vermoord!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Vermoord?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Vermoord!<span class="corr" id="xd21e594" title="Niet in bron">&rdquo;</span></p>
+<div class="figure xd21e598width"><img src="images/p13.png" alt="&ldquo;Gij zijt stil, edele Gigio!&rdquo;" width="555" height="381">
+<p class="figureHead">&ldquo;Gij zijt stil, edele Gigio!&rdquo;</p>
+</div>
+<p>De lucht, azuur, strekte ongevoelig boven de ontroerde menigte.</p>
+<p>&ldquo;Door wien is hij vermoord?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Door een tribuun.&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Neen, door een vrijgelatene.&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Nietwaar, door een tribuun!&rdquo;</p>
+<p>Men was het er niet over eens.</p>
+<p>Uit de ramen, halver lijve, lagen wijven met hun vijven, te kijven:
+<span class="pagenum">[<a id="xd21e617" href="#xd21e617" name="xd21e617">13</a>]</span></p>
+<p>&ldquo;Ik zeg, dat het een tribuun was!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Ik zeg: een <i>aedile</i>.&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Nu nog mooier: een officier!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Och, kom, een officier!<span class="corr" id="xd21e629"
+title="Niet in bron">&rdquo;</span></p>
+<p>Er kwam nog een oude vrouw bij.</p>
+<p>Het gesprek werd vreedzamer.</p>
+<p>Nu gingen, met haar zessen, die oude besten aan &rsquo;t
+kletsen.</p>
+<p>Langzamerhand voldeed het haar niet meer, uit het raam te
+roepen.</p>
+<p>Zij kwamen naar buiten, op de <i>via</i>.</p>
+<div class="figure floatLeft xd21e647width"><img src="images/p14.png"
+alt="De Augustus viel..." width="236" height="203">
+<p class="figureHead">De Augustus viel...</p>
+</div>
+<p>De lucht was vol rumoer van stemmen. In de eetzaal der
+<i>Serenissima</i> was het stil.</p>
+<p>Gigio peinsde. De gastvrouwe deed haar <i>siësta</i>.</p>
+<p>Alleen schrokte en slokte, de godlijk goudgelokte.</p>
+<p>Buiten bleef men roepen:</p>
+<p>&ldquo;De Augustus is vermoord!...&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Titianus regeert niet meer!<span class="corr" id="xd21e669"
+title="Niet in bron">&rdquo;</span></p>
+<p>&ldquo;De Caesar, Antoninus is nu de Augustus!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Ja, hij is nu de Augustus.&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Wie vermoordde Titianus?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Een vrijgelatene Beneventus vermoordde den
+Augustus!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Hem doodden de <i>aedilen</i>!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Ja, de <i>aedilen</i> doodden den moordenaar!&rdquo;</p>
+<p>Gigio schonk zich nog eens in. Hij peinsde. Hij zag den Augustus,
+dien morgen, boos, achterdochtig, de <i>salutatio</i> opheffen. Hij zag
+hem liggen, in zijn weelderig paleis, aan den disch, de oogen wild, den
+lach pervers, zinnend op nieuwe genietingen, woester, wreeder dan de
+vorige. Hij zag een vrijgelatene naar voren komen en steken met den
+dolk; bloed, geen gouden bloed, maar <span class="pagenum">[<a id="xd21e696" href="#xd21e696" name="xd21e696">14</a>]</span>purperen
+keizersbloed spoot uit de wonde. De Caesar was een <i>cadaver</i>. De
+artsen stroomden toe, wijze mannen, vol occulte wetenschap. Zij
+schuddeden het hoofd.</p>
+<p>&ldquo;Hij is <i>mortibus</i>,&rdquo; sprak de een. &ldquo;Hij is
+<i>ad patres</i>,&rdquo; sprak de ander. Zij bedoelden hetzelfde.</p>
+<p>Gigio zuchtte. Z&oacute;&oacute; is het leven: een Augustus sterft,
+een andere Augustus volgt hem op. En z&oacute;&oacute; is het leven:
+men schenkt zich nog eens in en denkt eraan, wat men bij de <i>ludi
+funebres</i> dragen zal.</p>
+<p>Gigio keek om zich.</p>
+<p>De godmooie jonkman lag voor <i>miraculum</i>.</p>
+<p>De Serenissima had de zale verlaten. Gigio stond op en naderde het
+venster. De oude wijven, dik en dun, tanig en purper, kaal en ruig,
+bespraken nog den <i>casus</i>. De lucht koepelde staalblauw over de
+puntige olijfgroene cypressen. De rivier kronkelde als een zweep en
+glinsterglom in het zilveren licht der maan. In de verte glansden, als
+oud goud, de bezweete huiden zijner zwarte slaven, wachtend bij het
+bootje. Overal heerschte <i>silentium</i>.</p>
+<p>Alleen kwebbelden schel de heksen.</p>
+<div class="figure xd21e733width"><img src="images/p15.png" alt=""
+width="298" height="347"></div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e735" href="#xd21e735" name="xd21e735">15</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div id="vondeling" class="div1 story"><span class="pagenum">[<a href="#xd21e2516">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h2 class="main">DE VONDELING</h2>
+<h2 class="sub">HISTORISCHE ROMAN</h2>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">HOOFDSTUK I</h3>
+<div class="epigraph">
+<div class="lgouter">
+<p class="line">&ldquo;Maar wie telt mijner tranental?&rdquo;</p>
+</div>
+<p class="first xd21e748"><span class="ex">Borger.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">In &eacute;&eacute;n der volkrijkste wijken van
+Parijs, den Faubourg Saint Antoine, bewogen zich op eenen guren
+Novembermorgen in den jare 1793 twee eenzame voetgangers, wier
+uiterlijk voorkomen op eene drokkere ure voorzeker de algemeene
+aandacht op zich zoude hebben gevestigd.</p>
+<div class="figure floatLeft xd21e754width"><img src="images/p16.png"
+alt="" width="296" height="385"></div>
+<p>&ldquo;Voort! Voort!&rdquo;</p>
+<p>De best, welke deze rauwe woorden meer tierde dan sprak, meer
+krijschte dan zeide, mocht ongeveer honderd zomers tellen, edoch meer
+dan de jaren hadden de nijd, de booze luim, de gram bovenal deze
+gestalte gebogen, dit gelaat doorploegd; zij duwde eenen in lompen
+gehulden knaap v&oacute;&oacute;r zich uit, maar hoe
+onzacht!&mdash;porde hem met een ijzeren haak, het werktuig der
+voddenrapers, tusschen de schouderbladen, trok hem&mdash;alsof dit
+alles nog niet genoeg ware om den onwilligste&mdash;<span class="pagenum">[<a id="xd21e760" href="#xd21e760" name="xd21e760">16</a>]</span>en deze knaap scheen niet zoozeer onwillig als
+moede, niet zoozeer lui als afgemat&mdash;tot spoed aan te manen, trok
+hem onbarmhartig aan zijn &eacute;&eacute;nigst cieraad, de lokken!</p>
+<p>Eenen nauwlettenden opmerker zoude in de gelaatstrekken en houding
+van den mishandelden knaap intusschen zekere fierheid niet ontgaan
+zijn; er was in dat welvend voorhoofd, de onder het vuil zoo kleine en
+blanke handen ietwes, dat welsprekend van eene hooge afstamming
+gewaagde; zoo althans dacht blijkbaar de korporaal der republiek er
+over, dien wij het ongelijke paar zien ontmoeten.</p>
+<p>&ldquo;Goeden dag, Hendrik Jan,&rdquo; gromt de snorrebaard niet
+onvriendelijk; hij groet de oude stuurscher, welke intusschen daarvan
+nietwes bespeurt, vervuld als zij is van begeerte naar de schatten,
+welke de afval der straat voor haar bergt, verdiept als zij
+is&mdash;eilacy!&mdash;in het plukken aan de lokken haars rampspoedigen
+pleegzoons!</p>
+<p>&ldquo;Goeden dag, Meester Jacob,&rdquo; gelukt het dezen nog te
+antwoorden, als een hernieuwde por tusschen de schouderen, als een
+versche ruk aan de lokken hem op eene vondste der heks&mdash;eenen
+koolstronk&mdash;eene doode muis&mdash;eenen tabakspruim&mdash;wat
+raakt het ons?&mdash;opmerkzaam maakt.</p>
+<p>Met gebalde vuisten oogt de korporaal het tweetal na; dan maakt hij
+rechtsomkeert en gaat zijns weegs.</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">HOOFDSTUK II</h3>
+<div class="epigraph">
+<div class="lgouter">
+<p class="line">&ldquo;Wij zijn geen gewone menschen,
+Egmond&rdquo;.</p>
+</div>
+<p class="first xd21e748"><span class="ex">Goethe.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Woedend ging het roodgemutste graauw te keer in de
+zalen van het parlementsgebouw; maar de jongeling, klein, tenger, met
+holle, bleeke trekken en ravenzwarte haren, in de uniform eens
+luitenants van het leger der <span class="pagenum">[<a id="xd21e782"
+href="#xd21e782" name="xd21e782">17</a>]</span>Conventie, staart
+lijdelijk dit somber tooneel aan; lijdelijk, zeiden wij, doch niet
+zonder dat zijne tanden op elkander knarsen, lijdelijk, logen wij
+eigenlijk, immers niet zonder dat zijne vuisten zich ronden, zijn oogen
+flonkeren: een kanonschot, mompelt hij, en ik hadde dit gespuis
+weggevaagd, &eacute;&eacute;n kanonschot slechts, ik zwere het, of mijn
+naam is geen Napoleon Bonaparte&mdash;dus fluistert hij, haalt de
+schouders op en vertrekt, peinzende, als een rijtuig in volle vaart den
+hoek omslaande, hem welhaast overreden had. Een knaap, in lompen
+gehuld, ons niet onbekend, schiet toe en slaagt er in hem te redden;
+een historisch oogenblik: hadden beiden het slechts bevroed, hadde
+&eacute;&eacute;n hunner het slechts kunnen gissen, welke onafzienbare
+stoet van gebeurtenissen hadden zich voor zijne oogen ontrold, die
+nimmer hadden plaats gevonden, indien de knaap te spa gekomen ware!
+&mdash;</p>
+<div class="figure floatLeft xd21e785width"><img src="images/p18.png"
+alt="Het roodgemutste grauw..." width="302" height="520">
+<p class="figureHead">Het roodgemutste grauw...</p>
+</div>
+<p>18 Brumaire hadde nimmer geslagen, de naam van Napoleon hadde nimmer
+de wereld doen trillen van schrik en ontzag; Ulm, Marengo, Austerlitz
+en Jena, maar ook Leipzig, maar ook Elba, maar evenzeer Waterloo, maar
+zelfs St. Helena, welk ijdele klanken in de ooren des onverschilligen
+nageslachts; waar ware uw roem, gij Bl&uuml;cher, gij Wellington, gij
+Prins van Oranje, waar de uwe, Metternich? Uwe toekomstige Keizerstroon
+wankelde in die hachelijke stonde, gij spilzieke <span class="pagenum">[<a id="xd21e791" href="#xd21e791" name="xd21e791">18</a>]</span>Josephine, en gij, bovenal, hartelooze Maria
+Louisa! En gij, gij rampspoedig arendsjong, waar waart gij?...</p>
+<p>Het was, als deed een profetisch voorgevoel Napoleon gevoelen welk
+een pleit in die ettelijke seconden, door een schijnbaar bloot toeval,
+werd beslist. Hij tastte in zijne beurs en ontnam daaraan het laatste
+frankstuk! &ldquo;Daar gaat gij, mijn noenmaal!&rdquo; prevelde hij
+somber, edoch vervolgde overluid:</p>
+<p>&ldquo;Gij reddet mij, knaap! Ziehier.&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Dank voor uw geld, burger,&rdquo; klonk het fier.</p>
+<p>&ldquo;Ha, die knaap bevalt mij,&rdquo; mompelde Napoleon.
+&ldquo;Hoe heet gij, knaap?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Hendrik Jan, burger.&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Hendrik Jan, hier is mijne snuifdoos. Mocht ge ooit in gevaar
+komen, en Napoleon Bonaparte kan u van dienst zijn, presenteer hem dan
+een snuifje uit deze doos. Goed onthouden hoor: Napoleon
+Bonaparte.&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;E&eacute;n vraag nog, burger Boonampart....&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Bonaparte, knaap!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Bonaparte alzoo. Is ze betaald?&rdquo;</p>
+<p>De officier glimlachte. &ldquo;Kunt gij zwijgen, knaap?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Ja, burger.&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Ik ook, knaap! Vaarwel!&rdquo;</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">HOOFDSTUK III</h3>
+<div class="epigraph">
+<div class="lgouter">
+<p class="line">&ldquo;Daar nadert Evertsen,</p>
+<p class="line">Verheft u, landgenooten.&rdquo;</p>
+</div>
+<p class="first xd21e748"><span class="ex">Helmers.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">&ldquo;Gij hier, Meester Jacob?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Gij hier, Hendrik Jan?&rdquo;</p>
+<p>Dit gesprek vond eenige jaren later plaats.</p>
+<p>Napoleon Bonaparte, de jongeling uit het vorige hoofdstuk, had zich
+de kroon des veroveraars op de kruin <span class="pagenum">[<a id="xd21e838" href="#xd21e838" name="xd21e838">19</a>]</span>geplant; de
+sprekers waren een jonge luitenant en een oude sergeant in het leger
+van den grooten Keizer.</p>
+<p>&ldquo;Gij vondt nog geen spoor van uwe ouders?&rdquo; vraagt de
+snorrebaard.</p>
+<p>&ldquo;Eilacy, neen!&rdquo;</p>
+<div class="figure floatLeft xd21e845width"><img src="images/p20.png"
+alt="&ldquo;Vond je je moesje nog niet, bastaard?&rdquo;" width="180"
+height="402">
+<p class="figureHead">&ldquo;Vond je je moesje nog niet,
+bastaard?&rdquo;</p>
+</div>
+<p>Een kapitein naderde het tweetal; hij scheen verre van nuchteren;
+&ldquo;hebt gij uw moesje nog niet gevonden?&rdquo; spotte hij;
+&ldquo;zoek maar niet langer&rdquo;, grijnsde de onverlaat, &ldquo;het
+zal een floddermamsel geweest zijn&rdquo;, lachte de
+ellendeling,&mdash;&eacute;&eacute;n oogenblik en de luitenant had den
+degen getrokken, &eacute;&eacute;n ommezien, en hij had zijnen
+superieur gedood!</p>
+<p>Een krijgsraad veroordeelde den jongeling tot den kogel; welk eene
+droefenis; meester Jacob, die nog nooit geweend had, deed dit nu, de
+makkers hadden den vinger aan den trekker, onwillig, maar de tucht
+gebood!&mdash;dan, daar weerklonk het &ldquo;<span lang="fr">Vive
+l&rsquo;Empereur!</span>&rdquo; de veldheer naderde, de armen over de
+borst gekruist; en ziet, de jongeling van straks is in hem herkend!</p>
+<p>&ldquo;Een snuifje, Sire&rdquo;, de talisman komt te voorschijn,
+&ldquo;een snuifje, Sire!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Leef,&rdquo; spreekt de keizer goedig, &ldquo;leef,
+kapitein&mdash;de plaats is immers vacant?&rdquo;</p>
+<p>Hebt gij aan zulke gebeurlijkheden gedacht, geestige
+Lafontaine&mdash;of v&oacute;&oacute;r u, zakelijke Phaedrus&mdash;of
+v&oacute;&oacute;r u nog, scherpe Aesopus, toen gij de fabel van den
+leeuw en de muis dichttet?</p>
+<p>In ons verhaal is het kleine knaagdier een jongeling <span class="pagenum">[<a id="xd21e865" href="#xd21e865" name="xd21e865">20</a>]</span>van meer dan zes voet, de koning der
+wildernis, de keizer der Franschen; overigens: de overeenkomst is
+treffend&mdash;ook gij moet dit inzien, lieve lezer, zoo gij den zin
+der fabelen verstaat, zoo gij haar symbolische beteekenis te erkennen
+weet!</p>
+<div class="figure xd21e868width"><img src="images/p21.png" alt="&ldquo;Een snuifje, Sire?&rdquo;" width="528" height="526">
+<p class="figureHead">&ldquo;Een snuifje, Sire?&rdquo;</p>
+</div>
+<p>De oude <i>grognards</i> hebben thans geen reden tot
+mopperen,&mdash;verheugd scharen zij zich onder het commando van hunnen
+nieuwen kapitein&mdash;een goede ruil voor den straks met militaire
+eer, doch zonder tranen, ter aarde bestelden voorganger! <span class="pagenum">[<a id="xd21e877" href="#xd21e877" name="xd21e877">21</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">HOOFDSTUK IV</h3>
+<div class="epigraph">
+<div class="lgouter">
+<p class="line">&ldquo;Wie zijt gij?&rdquo;</p>
+</div>
+<p class="first xd21e748"><span class="ex">Tollens.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first"></p>
+<div class="figure floatLeft xd21e889width"><img src="images/p22.png"
+alt="Een hand lag op zijn schouder." width="295" height="378">
+<p class="figureHead">Een hand lag op zijn schouder.</p>
+</div>
+<p>Eenige etmalen mogen sinds ons vorig hoofdstuk verloopen zijn en wij
+bevinden ons in een der drokste door de krijgslieden bezochte herbergen
+der goede stad Calais; aan een tafeltje is een jongeling gezeten, het
+hoofd op de hand; om hem klinkt allerhande rumoer, hij laat zich niet
+hooren, men zingt, hij zingt niet mede, men drinkt, hij beroert den
+beker niet; men vermaakt zich, hij schijnt droefgeestig; zuchtend tast
+de hand in den borstzak en haalt een medaillon te voorschijn, en beziet
+het lang, en ernstig en verdiept; te lang, dan dat de heete groc in den
+beker nog dampen zoude; te verdiept, dan dat een geritsel hem zoude
+doen opzien; te ernstig dan dat een zacht lachen aan zijn oor zoude
+zijn opgemerkt;&mdash;dan, de mijmering werd verbroken, eene hand
+raakte zijnen schouder, het staren werd gestoord, eene stem bevochtigde
+zijn oor; hij werd eenen man gewaar, den vinger op de lippen, in den
+wijden mantel der Onbekenden gehuld, in eenen mantel welks
+geheimzinnigheid slechts neus&mdash;maar welk eenen neus!&mdash;en
+oogen&mdash;maar welke oogen!&mdash;spaarde, en alvorens het gansch
+niet onnatuurlijke, wie zijt gij, wat wilt gij, den jongeling ware
+<span class="pagenum">[<a id="xd21e895" href="#xd21e895" name="xd21e895">22</a>]</span>ontsnapt, is hem het dof en schor, doch
+vastberaden: &ldquo;volg mij&rdquo; toegefluisterd, een volg mij,
+waaraan werd voldaan, zwijgend, doch met de hand aan den degen,
+zwijgend, doch met den argwaan in het harte!</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">HOOFDSTUK V</h3>
+<div class="epigraph">
+<div class="lgouter">
+<p class="line">&ldquo;Mijn&rsquo; vader! mij dunkt, ik zie mijn&rsquo;
+vader!<span class="corr" id="xd21e904" title="Niet in bron">&rdquo;</span></p>
+</div>
+<p class="first xd21e748"><span class="ex">Shakespeare.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first"></p>
+<div class="figure xd21e911width"><img src="images/p23.png" alt="Een verloving." width="549" height="439">
+<p class="figureHead">Een verloving.</p>
+</div>
+<p>Het is nacht, doch het is ons licht genoeg, om de twee mannen, door
+donkere stegen huns weegs gaande, te volgen; volgen wij ze, doch achten
+wij beter op onze schreden dan zij, want dra zullen zij den hoek
+omslaan, dra zullen zij twee anderen voetgangers tegen het lijf
+loopen,&mdash;dan, het kwaad is alreede
+geschied&mdash;verontschuldigingen,<span class="pagenum">[<a id="xd21e917" href="#xd21e917" name="xd21e917">23</a>]</span>&mdash;hoe
+oprecht, zeg het ons, lezer, zoo gij kunt, lees dezen vier lieden in
+het harte, zoo gij die kunst verstaat, wij zijn ze niet
+machtig!&mdash;zijn gewisseld, hoeden&mdash;hoezeer beschadigd, schat
+het, lezer, hier in het duister, schat het, zoo gij, beter dan wij, dit
+artikel te prijzen weet, schat het op dezen onherbergzamen
+tochthoek!&mdash;zijn opgeraapt, men wil elk zijnen weg vervolgen!</p>
+<div class="figure floatLeft xd21e920width"><img src="images/p24.png"
+alt="De Markies." width="158" height="352">
+<p class="figureHead">De Markies.</p>
+</div>
+<p>Doch &eacute;&eacute;n der nieuwstaangekomenen slaakt eenen kreet,
+eenen kreet, die de haren te bergen doet rijzen, eenen kreet, die eenen
+sergeant, welke passeert, doet <span class="corr" id="xd21e926" title="Bron: nadert reden">nader treden</span>&mdash;&ldquo;dit
+medaillon&rdquo;, roept de vreemdeling die hem slaakte, &ldquo;deze
+dame, wie is het?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Mijne moeder!&rdquo; antwoordde de jongeling&mdash;, en
+Hendrik Jan valt zijnen vader in de armen!&mdash;Wij hebben het recht
+niet, bij de eerste vreugde des wederziens tegenwoordig te zijn, wel,
+om het verhaal van den markies aan te hooren.</p>
+<p>&ldquo;Ik bewoonde het kasteel mijner vaderen met mijne gade, als op
+eenen dag&mdash;ach, nooit vergeet ik dien dag des onheils,&mdash;de
+abt Talleyrand mij met andere heeren bezocht; hij maakte eene snedige
+opmerking&mdash;ik vond geen <i>repartie</i>! Mijne eer was er mede
+gemoeid; de uren verliepen, de gasten waren vertrokken, de nacht
+verging, ach, mijn <i>esprit</i> liet mij volkomen in den steek! Ik kon
+Monsieur<a class="noteref" id="xd21e939src" href="#xd21e939" name="xd21e939src">1</a> zelf zoo <i>spirituel</i>, ik kon den abt, niet
+meer onder de oogen komen! De volgende morgen zag uwen <span class="pagenum">[<a id="xd21e945" href="#xd21e945" name="xd21e945">24</a>]</span>vader vluchten, eenen banneling
+v&oacute;&oacute;r de revolutie! Toen die uitbrak, verbrandde men mijn
+kasteel, uwe moeder stierf, U waande ik verloren!&rdquo;</p>
+<p>Vergeten wij het niet, de markies behoorde tot het wufte <i lang="fr">ancien r&eacute;gime</i>, tot eenen tijd, waarin de fijne
+zet&mdash;het oorspronkelijk <i>cynismus</i>&mdash;het geslaagde
+<i>bon-mot</i>&mdash;oppermachtig den scepter zwaaiden!</p>
+<p>&ldquo;Arme vader! Uw Hendrik Jan leeft! Hoe was het <i>bon-mot</i>
+van Talleyrand? Ook <i>ik</i> ben Franschman vader!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Eilacy het is mij ontgaan! Doch ter zake! Dit is uwe nicht,
+Catharina. Ik rade u, elkaar te huwen. Aha, ik bespeure alreede&rdquo;,
+vervolgde de markies tot den sergeant, die dit tooneel met ontroering
+had bijgewoond, en die geen ander was, dan onze oude vriend Meester
+Jacob &ldquo;dat komt in orde!&rdquo; Daarop dong de markies plechtig,
+als vader van den jongeling, bij zichzelf als voogd der jonge dame, om
+hare hand en bewilligde die dan minzaam, en in de meest hoofsche
+termen.</p>
+<p>Hendrik Jan wilde zich nu tot den Onbekende wenden, doch deze was
+verdwenen.</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">HOOFDSTUK VI.</h3>
+<div class="epigraph">
+<div class="lgouter">
+<p class="line">&ldquo;Zij steken de hoofden te zamen&rdquo;.</p>
+</div>
+<p class="first xd21e748"><span class="ex">De Genestet.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Wij staan v&oacute;&oacute;r de Tuilerieën,
+bezichtigen dezelve, en volgen het voorbeeld eens slanken jongelings,
+welke de gebouwen zoo juist heeft verlaten om huiswaarts te keeren;
+doch zoo ras heeft deze niet het plein der Tuilerieën, dat zich
+daarv&oacute;&oacute;r uitstrekt, verlaten, zoo ras heeft hij niet voor
+zich heen de eerste noten geneuried van een krijgshaftig lied, of eene
+hand rust op zijnen schouder, een Onbekende, in eenen dichten mantel
+gehuld, welke slechts den neus&mdash;maar welk eenen neus!&mdash;bloot
+laat, staat <span class="pagenum">[<a id="xd21e983" href="#xd21e983"
+name="xd21e983">25</a>]</span>v&oacute;&oacute;r hem, &ldquo;herinner
+u,&rdquo; fluistert de gestalte, &ldquo;herinner u&rdquo; en is
+verdwenen, verdwenen, doch niet z&oacute;&oacute; afdoende, of de
+jongeling is hem nagegaan, nagegaan door enge donkere stegen, nagegaan
+tot in de onoogelijke kleine herberg, in de slecht verlichte kamer, en
+wacht&mdash;welk een nieuwsgierigheid!&mdash;heeft zich
+verscholen&mdash;welk een slimheid!&mdash;beidt&mdash;welk een moed,
+want wie de Onbekende moge zijn, bij het onderhoud, dat volgen zal met
+hem, die talmt, begeert hij gewis geenen getuige!</p>
+<div class="figure floatLeft xd21e986width"><img src="images/p26.png"
+alt="De onbekende." width="191" height="431">
+<p class="figureHead">De onbekende.</p>
+</div>
+<p>Eene wijle&mdash;hoe bange het beiden valt, als men meer dan zes
+voet lang meet, en zich te versteken heeft onder eene wankele
+keukentafel!&mdash;eene wijle, en de personaadje op wien het toeven is,
+verschijnt, mank gaande, den kraag omhoog, den hoed in de
+oogen&mdash;een personaadje die haastig om zich ziet, en den
+eerstaangekomene begroet met de woorden, vol ontzetting, doch niet
+zonder deftigheid, uitgesproken:</p>
+<p>&ldquo;Gij! Wederom gij! Altijd gij!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Ja ik, prins Talleyrand, ja ik, gij bisschop van Autun, ja
+ik, o vriend van Bonaparte! Ja ik, en altijd ik!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Maar, maar, wie zijt gij dan toch?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Mijn naam? Eilieve, monseigneur, wat bate kan mijn naam den
+man brengen, die den Overweldiger om den vinger windt? Noem mij den
+Onbekende! Ik ben de vreemdeling met den graauwen mantel en den
+sluipenden tred, die schor fluisterend en met den vinger wenkend, de
+wereldgeschiedenis maakt! Hadde ik geleefd tijdens <span class="pagenum">[<a id="xd21e1000" href="#xd21e1000" name="xd21e1000">26</a>]</span>den tachtigjarigen oorlog, ik hadde, een
+zendeling der Jezuieten, goedgezinde jongelingen tot samenzweringen
+verleid, ware ik eene halve eeuw later opgetreden, ik zoude de spion
+geweest zijn van eenen Lodewijk, van eenen Richelieu, eene Maintenon!
+Ik ben de stokebrand, die verschijnt en verdwijnt, naar mate kwaad te
+stichten valt, dan niet! In dit geval ben ik een afgezant van vorst
+Metternich!&rdquo;</p>
+<div class="figure xd21e1003width"><img src="images/p27.png" alt="Hooge politiek." width="555" height="554">
+<p class="figureHead">Hooge politiek.</p>
+</div>
+<p>&ldquo;Van Metternich! Van Oostenrijk! Hoe! Hier, in den muil des
+leeuws! Rampspoedige!&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="xd21e1009"
+href="#xd21e1009" name="xd21e1009">27</a>]</span></p>
+<p>&ldquo;Tut, Tut, Doorluchtigheid! Mij dunkt, ik bespeure het recht,
+neen, ik vergisse mij niet, het gelaat van prins Talleyrand is
+ondoorgrondelijk, nogtans, <i>die</i> aandoening verbergt het niet! In
+waarheid, edele heer, ontken het slechts niet: uw leeuw verveelt u
+reeds!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;In trouwe, vreemdeling...!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Met oorlof, <i>wat</i> zegt gij, edele heer?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Bijloo, in de daad dan, zoo u dit woord uit mijnen mond beter
+bevalt, in de daad dan, sarkastische anonymus, gij voert eene vermetele
+tale!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Vermetel, het zij, prins, maar waar!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Eilacy, mijn vriend, de muren hebben ooren!&mdash;maar
+luister, het zij&mdash;wij zijn onder ons,&mdash;gij kunt
+zwijgen,&mdash;wie vermag beter te zwijgen, dan gij?&mdash;gij
+onsterfelijk incognito!&mdash;het zij,&mdash;laat mij het bekennen, u
+kan men toch nietwes vergauwen&mdash;laat mij het harte
+&eacute;&eacute;nmaal verlichten, laat mij eindelijk
+&eacute;&eacute;nmaal mijn leed uitstorten en den last afwentelen, die
+mij drukt, zij het voor eene enkele stonde; ja, hij verveelt mij, ja,
+verveelt mij doodelijk!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Gansbloet!&rdquo; riep de vreemdeling uit, &ldquo;wat zeide
+ik u?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Ach mijn vriend,&mdash;wij zijn onbespied?&mdash;dat eeuwige
+vechten! O, dat hij ten leste op ietwes anders zon! En die drie
+houdingen, zegge drie&mdash;drie houdingen!&mdash;gij kent ze, gij
+voelt met mij&mdash;ach hoe zonderlinge zeer hangen ze mij ter kele
+uit! Gewis, gij kent ze, vreemdeling? E&eacute;ne hand in het vest, de
+andere op den rug, dat is er &eacute;&eacute;ne; beide op den rug, dat
+is de tweede, beide armen gekruist op de borst, dat is de
+derde&mdash;dat is al! Ja, &aacute;l, mijn geheimzinnige vriend! Ach
+hoe steekt mij er de walg van! Hoe, heb ik hem daartoe Keizer der
+Franschen gemaakt!&rdquo;</p>
+<p>Eene wijle poosde de kerkvorst-minister, het voorhoofd steunend op
+de hand, toen sprak hij, zuchtend: <span class="pagenum">[<a id="xd21e1035" href="#xd21e1035" name="xd21e1035">28</a>]</span></p>
+<p>&ldquo;En dat is het ergste nog niet&mdash;er is erger,&mdash;veel
+erger,&mdash;luister, vriend, dat ik het u zegge, wat
+Frankrijk&mdash;de wereld, spoedig weten zal,&mdash;het is, eilacy!
+niet langer te verbergen&mdash;het is een <i>secret de
+Polichinelle</i>! een publiek geheim&mdash;hij wordt dik!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Ha!&rdquo; riep de Onbekende uit &ldquo;de
+rampspoedige!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Certeyn, man, w&egrave;l rampspoedige! Hij put alle middelen
+uit, hij verweert zich wel&mdash;hij neemt veel beweging, drinkt geen
+bier, geniet luttel slaaps&mdash;hij vindt geen bate.
+Mariënbad,&mdash;Karlsbad zijn nog niet in trek&mdash;wat te doen?
+Dik! Een Caesar!, een soldatenkeizer, dik, corpulent, welk een
+schouwspel! In waarheid, z&oacute;&oacute; zoude men al zoo goed eenen
+Bourbon...&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Eenen Bourbon<span class="corr" id="xd21e1048" title="Niet in bron">,</span>&rdquo; viel de vreemdeling snel in.
+&ldquo;Eilieve, waartoe dan geenen Bourbon?&rdquo;</p>
+<p>Talleyrand zweeg; hij staarde v&oacute;&oacute;r zich henen, de
+trouwe des wispelturigen mans scheen wederom te wankelen, eenen
+Bourbon, mompelde hij, eenen Bourbon, maar hoe Napoleon te storten, hoe
+hem te verjagen?</p>
+<p>Dit was het oogenblik, dat de Onbekende beidde&mdash;de oogen gingen
+bespiedend rond, doch zonder den ontzetten luisteraar onder de
+tafel,&mdash;ontzet over zooveel ontrouw, zooveel ondankbaarheid, zulke
+laagheid!&mdash;te vinden... dan, flonkerend had hij ze in het eind op
+den nog immer peinzenden diplomaat gericht, had gesist:
+&ldquo;Rusland!&rdquo; had de kaars uitgeblazen en was
+verdwenen!&mdash;verdwenen uit onzen roman, maar waarheen, maar voor
+hoelang, maar om wat kwaad te brouwen?</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">HOOFDSTUK VII</h3>
+<div class="epigraph">
+<div class="lgouter">
+<p class="line">&ldquo;Waar werd oprechter trouw</p>
+<p class="line">Dan tusschen man en vrouw,</p>
+<p class="line">Ter waereld ooit gevonden?&rdquo;</p>
+</div>
+<p class="first xd21e748"><span class="ex">Vondel.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">De prachtige zalen van de Tuilerieën boden eenen
+<span class="pagenum">[<a id="xd21e1071" href="#xd21e1071" name="xd21e1071">29</a>]</span>somberen aanblik; de armen over elkaar
+geslagen ging de Keizer op en neder. Josephine naderde hem: &ldquo;deze
+scheiding is noodzakelijk&rdquo;, klinkt het dof uit zijnen mond, en de
+toekomstige ex-Keizerin zwijgt, zwijgt gelaten, zwijgt en
+gaat!&mdash;Hendrik Jan, derwaarts ontboden, vervoegde zich op dat
+oogenblik op den drempel; met kieschheid week hij der alsnog zoo hooge
+vrouwe, die snikkend v&oacute;&oacute;r zich heen
+fluistert&mdash;&ldquo;neen, neen, wit kleurt mij beter dan olijfgroen,
+veel, veel beter&rdquo; zijn de woorden, die hij ondanks zich zelf
+opvangt&mdash;en vindt den Keizer nog in tranen.</p>
+<div class="figure floatLeft xd21e1074width"><img src="images/p30.png"
+alt="&ldquo;Deze scheiding is noodzakelijk.&rdquo;" width="265" height="395">
+<p class="figureHead">&ldquo;Deze scheiding is noodzakelijk.&rdquo;</p>
+</div>
+<p>&ldquo;Gij ziet mij weenen, mijn vriend, niet velen, in waarheid,
+zagen Bonaparte dus! Maar ach, dit drage ik niet!&rdquo;</p>
+<p>Bescheiden, innerlijk begaan, vurig wenschende deze smarte te
+lenigen, zag de jongeling toe, inmiddels, de Keizer hernam:</p>
+<p>&ldquo;Kom nader, Kapitein, ik ken u, ik heb van u gehoord, gij zijt
+geen vleier, gelijk die anderen. Gij weet toch wat mij smart,
+spreek!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Sire, ik gevoele diep, deze scheiding...&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Is noodzakelijk. Maar zeg mij, zeg dan toch, is het waar dat
+het steeds erger wordt, altijd toeneemt, ach, gij zwijgt&mdash;spreekt
+niet tegen&mdash;ach, het is gelijk ik vreeze&mdash;maar besef dan
+toch, maar begrijp dan toch, dit is het begin van het einde&mdash;in
+rouwe, in rouwe is mijne zege verkeerd! Och, ik, de held, de
+veroveraar, bleek, <span class="pagenum">[<a id="xd21e1088" href="#xd21e1088" name="xd21e1088">30</a>]</span>romantisch, interessant...
+niet meer alzoo,&mdash;een buikje, een buikje&mdash;neen, dit drage ik
+niet! O, ik zal sterven aan dit leed...&rdquo;</p>
+<p>Op dit oogenblik werden prins Talleyrand en Fouch&eacute;
+aangediend.</p>
+<p>Te vergeefs trachtte Hendrik Jan, denkende aan het afgeluisterde
+onderhoud van den vorigen dag, zijne ontsteltenis te verbergen, welke
+het den Keizer ondertusschen behaagde toe te schrijven aan sympathie;
+deze drukte hem de hand, &ldquo;blijf&rdquo; sprak
+hij,&mdash;&ldquo;blijf&rdquo; en duwde hem achter zijn stoel
+&ldquo;blijf&rdquo;, als de ministers reeds binnentraden!</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">HOOFDSTUK VIII.</h3>
+<div class="epigraph">
+<div class="lgouter">
+<p class="line">&ldquo;Een vriend, die mij mijn feilen
+toont.&rdquo;</p>
+</div>
+<p class="first xd21e748"><span class="ex">Van Alphen.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">&ldquo;E&eacute;n weerhaan ware overigens genoeg
+geweest<span class="corr" id="xd21e1106" title="Niet in bron">,</span>&rdquo; zeide de Keizer ontstemd, als de
+diplomaten binnentraden; en weerhanen waren zij in de daad, de beide
+raadslieden, die op deze barsche woorden nietwes dan een verlegen
+lachje wisten te doen volgen! Prins Talleyrand droeg ditmaal geene
+vermomming als gisteren, doch het praalgewaad des ministers; de kunst
+van den besten <i>tailleur</i> vermocht niet de scheeve schouderen, van
+den vaardigsten <i>coiffeur</i> niet de sluike haren, van den
+bekwaamsten <i>bottier</i> niet de mankheid des machtigen staatsmans te
+verhelen, welke in eenen blauwen rok van goudgestikte zijde, violette
+zijden hozen, citroenkleurige kousen en fijnverlakte schoenen met roode
+hakken, niets meer geleek dan de vos, die hij inderdaad was. Aardde
+Talleyrand naar den vos, zijn metgezel, wiens gelaat de grijnslach
+nimmer verliet, slachtte, in eenen Isabella-kleurigen slipjas,
+scharlaken hozen, kemelharen kousen en schoenen met nikkelen gespen, de
+jakhals, die zich aan de dooden, te lafhartig <span class="pagenum">[<a id="xd21e1118" href="#xd21e1118" name="xd21e1118">31</a>]</span>om de levenden aan te vallen, vergast. Voegen
+wij terloops, bij den hoon, hem door zijn tijdgenooten met zooveel
+billijkheid naar het hoofd geworpen, ons deel, waarde lezer, en
+luisteren wij naar het belangrijk gesprek, dat zijn deftiger metgezel
+met beider meester voert!</p>
+<div class="figure xd21e1121width"><img src="images/p32.png" alt="De weerhanen." width="562" height="522">
+<p class="figureHead">De weerhanen.</p>
+</div>
+<p>&ldquo;Welnu, mijnheer Talleyrand, wat is er?&rdquo; zeide de
+Keizer. &ldquo;Gebruik uwe woorden niet om uwe gedachten te verbergen,
+al raadt gij dit aan anderen aan!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Uwe Majesteit bewijst mij veel eer, door mijne
+m&eacute;moires te citeeren, en dit nog wel bij voorbaat!&rdquo; luidt
+statelijk doch hoofsch het antwoord.</p>
+<p>&ldquo;Het zij, maar volg uwen eigen raad ditmaal niet!&rdquo;
+<span class="pagenum">[<a id="xd21e1131" href="#xd21e1131" name="xd21e1131">32</a>]</span></p>
+<p>&ldquo;Sire&rdquo;, antwoordde de diplomaat fijntjens, &ldquo;dit
+ware erger dan eene misdaad; dit ware eene fout. Wij wachten Uwe orders
+omtrent den ontdekten afstammeling der Bourbons, den hertog van
+Enghien?&rdquo;</p>
+<p>Napoleon fronste de brauwen. Inwendige strijd kampte in hem.</p>
+<p>De sluwe staatsman glimlachte. Nauw merkbaar, als in scherts,
+fluisterde hij voor zich heen de schijnbaar onbeteekende klanken: pief,
+paf, poef,&mdash;welke klanken maar al te wel door den vorst werden
+begrepen, immers, deze zette zich neder, zuchtte diep en teekende vlug,
+zonder het in te zien, het hem inmiddels door Fouch&eacute; gedienstig
+gereikte doodvonnis<span class="corr" id="xd21e1138" title="Niet in bron">.</span> &ldquo;Nog iets?&rdquo; vervolgde hij.</p>
+<p>&ldquo;Sire&rdquo;, sprak Talleyrand op fluweelen toon<span class="corr" id="xd21e1143" title="Niet in bron">,</span> &ldquo;generaal
+Furioso vraagt verlof zich naar Rusland te begeven. De arts schreef hem
+een verblijf aldaar voor, ter genezing zijner corpulentie.&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Rusland,&mdash;corpulentie&mdash;&rdquo; zeide de Keizer
+verstrooid; Hendrik Jan beefde, het gif had alreede gewerkt, de oogen
+des veldheers flonkerden, hier was eene poorte der hope, hij straalde;
+twee vliegen in &eacute;&eacute;nen klap!</p>
+<p>&ldquo;Generaal Furioso mag naar Rusland gaan&rdquo;&mdash;zeide de
+Keizer op den minzamen toon, welken hij soms kon aannemen. &ldquo;En
+wat hem zeker plezier zal doen... wij gaan mee, ik en het leger! Naar
+Moskou!&rdquo; Hij floot, floot, valsch weliswaar,&mdash;want welke ook
+des Keizers gaven waren, die der muzikaliteit behoorde daartoe
+niet&mdash;maar floot opgewekt. &ldquo;<span lang="fr">Malbrouck
+s&rsquo;en va-t-en guerre!</span><span class="corr" id="xd21e1153"
+title="Niet in bron">&rdquo;</span>&mdash;De geslepen staatsman had
+zijn doel bereikt. Hendrik Jan sidderde. E&eacute;ne poging wilde hij
+nog wagen. Hij wierp zich op de knieën. &ldquo;Sire&rdquo;, bad
+hij, &ldquo;ga niet naar Rusland!&rdquo; &ldquo;Die jongen bevalt
+mij<span class="corr" id="xd21e1156" title="Niet in bron">,</span>&rdquo; mompelde de Keizer ten tweeden
+male&mdash;&ldquo;maar ik ga toch&rdquo;, vervolgde hij, &ldquo;ik ga
+toch&mdash;waarom niet naar Rusland, Kapitein?&rdquo; <span class="pagenum">[<a id="xd21e1159" href="#xd21e1159" name="xd21e1159">33</a>]</span></p>
+<p>Hendrik Jan antwoordde eerbiedig, doch met vrijmoedigheid. Hij
+schetste het klimaat, den afstand... Een oogenblik scheen het, alsof de
+Muze der wereldgeschiedenis Rusland, Elba, Waterloo, St. Helena
+achteloos hadde kunnen voorbijgaan! Hadde Bl&uuml;cher, hadde
+Wellington vermoed, hoe slecht hunne kansen op vermaardheid in deze
+stonde stonden, zij hadden gesidderd, hadden den moedigen jongeling
+gevloekt, wiens scherp verstand den toomeloozen overmoed des
+veroveraars aan het wankelen bracht, wiens trouw de list van een
+Talleyrand trotseerde! Eene huivering doorliep de leden van den
+Corsikaanschen adelaar! En de onze, lezer? Welke beelden doemen voor
+ons op, in dit ondeelbare oogenblik, dat de veroveraar weifelt. Wij
+zien eenen tot rust gekomen Napoleon, den welwillenden landsvader,
+regeerende over een welvarend en vreedzaam volk, wij zien hem algemeen
+geacht, bemind en geprezen, een waardigen ouden dag beleven, met een
+kleinkind op elke knie en &ldquo;l&rsquo;art d&rsquo;&ecirc;tre
+grand-p&egrave;re&rdquo; in de hand... doch, wijk, gij, ontzettend,
+want vergeefsch, gij valsch en bedriegelijk beeld!</p>
+<p>De oogen van den keizer hadden zich gedurende de siddering, die
+zijne leden doorliep, naar omlaag gekeerd, edoch zonder zijne
+rijlaarzen te speuren!... de teerling was geworpen... &eacute;&eacute;n
+oogenblik slechts had de aarzeling geduurd, dan, ze was reeds
+voorbij!&mdash;&ldquo;Ik ga toch&rdquo;, klonk het nogmaals... en
+zwijgend kuste de jongeling de hem minzaam tot afscheid gereikte pink
+des overweldigers&mdash;&ldquo;Ik ga niettemin.&rdquo;</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">HOOFDSTUK IX</h3>
+<div class="epigraph">
+<div class="lgouter">
+<p class="line">&ldquo;Vroeg in den morgenstond.&rdquo;</p>
+</div>
+<p class="first xd21e748"><span class="ex">Breeroo.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Het <i>lever</i> eens Keizers! Verbeeld u, lezer, in
+stede uwer bescheiden doch geriefelijke burgermans-bedstede
+<span class="pagenum">[<a id="xd21e1179" href="#xd21e1179" name="xd21e1179">34</a>]</span>met de pronklooze, doch warme wollen dekens,
+de prachtige met zijde en zorg gespreide praalsponde; in stede uws
+gezelligen alcoofs, de slaaphalle eens Keizers uit het eerste
+Keizerrijk, hoe grootsch en nogtans, hoe kil, hoe weelderig en nogtans,
+hoe somber, hoe ruim en nogtans, hoe rumoerig; grootsch, want zij meet
+30 bij 20, kil want de muren zijn niet behangen met de gemeenzame
+daguerreotypen van dierbare bloedverwanten, weelderig, want goud en
+verguldsel, goudleder en gouddraad sieren ze, somber, want geen lachend
+gelaat van blondgelokte kinderen verheldert ze, ruim, want (zie
+grootsch), rumoerig, <span class="pagenum">[<a id="xd21e1181" href="#xd21e1181" name="xd21e1181">35</a>]</span>merk op hoevelen de
+heiligheid des morgenstonds schenden, aanschouw deze fluisterende
+schare adjudanten, deze bezige groep kamerdienaars, aanschouw eindelijk
+dezen jongeling en deze schoone vrouwe! Geen van beiden zijn ons
+onbekend. Het is Hendrik Jan, die daar staat, Hendrik Jan, de trouwe
+dienaar, Hendrik Jan, die, met de desperatie in het harte, deze laatste
+poging, welbewust van den indruk, welken vrouwelijk schoon op den
+Keizer maakt, is komen wagen. Het is zijne gade, die daar knielt, zijne
+jonge bevallige gade, gekleed, of, meer nog ongekleed volgens de
+toenmaals meer en meer gehuldigde mode van het Empire! &ldquo;Sire, ga
+niet naar Rusland!&rdquo;&mdash;de Keizer heft haar op, niet onheusch,
+hij kust haar op het voorhoofd, hij geleidt haar minzaam naar haren
+echtgenoot ...&mdash;edoch, hij gaat niettemin!</p>
+<div class="figure xd21e1184width"><img src="images/p35.png" alt="&ldquo;Ga niet naar Rusland!&rdquo;" width="550" height="542">
+<p class="figureHead">&ldquo;Ga niet naar Rusland!&rdquo;</p>
+</div>
+<p>De jonge vrouwe richt zich op en bedekt kuischelijk met een sjawl
+van Spaanschen kant den boezem&mdash;hebt gij u gestooten aan haar gul
+d&eacute;collet&eacute;, gij neuswijze juffer van onze dagen met uw
+arglistig bloot nekje, of gij, jongeling met uwen kouwelijken halsdas
+waarvan de slippen&mdash;o verwijfd geslacht!&mdash;u op de knieën
+hangen? Ja, zij is laag gekleed, maar wat de lengte der mouwen betreft
+is deze adellijke dame uwe meerdere in zedigheid, gij burgerdochters
+van mijne kennis,&mdash;ja, haar schoenen zijn spits, doch wat de
+hoogte der hakken aangaat steekt gij, mijne steltloopsters, haar den
+loef af; ja, hare rokken zijn eng, doch niet zoo nauw als de uwe, mijne
+vriendinnen, de uwe, die mij te zamen met uwe &agrave; jour kousen
+omtrent de teekening uwer beenen zoo weinig te raden laten; ja, hare
+keelbanden zijn wereldsch, doch niet zoo onzinnig noch zoo gevaarlijk
+als uwe duivelsche hoedespelden, mijne waarden! Doch verlaten wij haar,
+evenals haar echtgenoot doet, bij de trede van de draagkoets welke
+harer wacht. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1190" href="#xd21e1190"
+name="xd21e1190">36</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">HOOFDSTUK X</h3>
+<div class="epigraph">
+<div class="lgouter">
+<p class="line">&ldquo;Als aapjens te hoog klimmen willen...&rdquo;</p>
+</div>
+<p class="first xd21e748"><span class="ex">Vader Cats.</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Wij wonen eenen wapenschouw bij, lezer, eenen
+wapenschouw van het leger des grooten keizers! Bewonderen wij de orde,
+waarin ze gerijd staan, deze regimenten, vanaf gerimpelde veteranen met
+lange en ruige mutstatsen, tot baardelooze knapen, candidaten nog voor
+den vuurdoop; doch bewonderen wij niet te lang, doch voegen wij ons bij
+eene groep ruiters, en wel bij het tweetal, dat blijkbaar eenen hoogen
+rang bekleedt, dat het zoo vrijelijk zich tusschen de keurlijk in het
+gelid geschaarde scharen beweegt!</p>
+<p>In de daad, de &eacute;&eacute;n, kort van gestalte, trotsch van
+opslag, is geen ander dan Keizer Napoleon zelve, thans aan het begin
+van den middelbaren leeftijd, en op het keerpunt van zijn roemrijke
+loopbaan, dit laatste onbewust. De tweede is een norsch krijgsman,
+wiens burgerlijke afkomst zich niet verloochenen laat door de
+maarschalks-epauletten op zoo grofgebeende schouderen, de handschoenen
+aan zoo roode en plompe handen. Luisteren wij&mdash;al behoort er moed
+toe den boozen luim des geduchten keizers te trotseeren, want dat hij
+in eenen boozen luim is, bewijzen zijn gefronste brauwen, zijn
+fonkelende oogen, zijne gebalde vuist&mdash;luisteren wij, veilig, hij
+bespeurt ons niet, rust niet zijn blik met onwil op eene groep
+generaals ter linkerzijde, terwijl wij ons ter rechterhand hebben
+opgesteld?</p>
+<p>&ldquo;Ik begeere van mijne veldheeren geene vrekheid, Ney,&rdquo;
+spreekt de Keizer, korsel<span class="corr" id="xd21e1208" title="Niet in bron">,</span> &ldquo;integendeel, ik achte het van hunnen
+plicht een exempel te geven in royale depensies, edoch deze onzinnige
+opschik, deze loszinnige verkwisting!&rdquo; In de daad, de officieren
+des Keizers gingen zich, wat <span class="pagenum">[<a id="xd21e1211"
+href="#xd21e1211" name="xd21e1211">37</a>]</span>hunne kleeding
+aangaat, aan uitsporigheden te buiten, welke in vredestijd nauw te
+vergoelijken waren geweest, hoeveel te minder in eenen tijd, waarin de
+harpije des oorlogs woedde!</p>
+<div class="figure floatLeft xd21e1214width"><img src="images/p38.png"
+alt="Murat." width="187" height="428">
+<p class="figureHead">Murat.</p>
+</div>
+<p>Joachim Murat, de zwager des Keizers, was onder de voorsten. De
+Koning van Napels had zijne kroezige lokken gedekt met eenen steekhoed,
+welks grootte en omvang die onzer dames, welke in het theater zooveel
+protest uitlokken, in de schaduw stellen zoude, gegarneerd met eenen
+vederpluim, welks kostbaarheid eenen echtgenoot van heden ijlings naar
+het sanatorium zoude doen verhuizen. Zijn purperen mantel was opgetooid
+met eenen kraag van hermelijn, welke de opbrengst van een gansch jaar
+zijner landgoederen vertegenwoordigde. Doch zwijgen wij verder van deze
+zwakheden, welke hem en andere dapperen ontcieren, gaan wij voort met
+de aanmerkingen des Keizers op te teekenen, hen betreffend.</p>
+<p>&ldquo;Hij dacht eerst geenen hoed op te zetten<span class="corr"
+id="xd21e1222" title="Niet in bron">,</span>&rdquo; smaalt de
+krijgsvorst, als Murat passeert. &ldquo;Aangekleed gaat uit.&mdash;Wat
+zijn we mooi vandaag&mdash;Ik met mijn pluimstaart&mdash;&rdquo; zulke
+zijn de verachtelijke opmerkingen, welke de veroveraar voor zich henen
+gromt&mdash;dan, hij heeft het reeds vergeten, hij richt zich reeds tot
+zijn armee; hij wijst met plechtig gebaar naar de zon, welke aan den
+hemel staat:</p>
+<p>&ldquo;Herinnert u, soldaten, dat van uit dit hemellichaam ontelbare
+eeuwen op u nederblikken!&rdquo;</p>
+<div class="figure xd21e1228width"><img src="images/p39.png" alt="Napoleon vat eenen jongeling bij het oor." width="526" height="720">
+<p class="figureHead">Napoleon vat eenen jongeling bij het oor.</p>
+</div>
+<p>Het witte paard van den Keizer voert hem langs de <span class="pagenum">[<a id="xd21e1234" href="#xd21e1234" name="xd21e1234">39</a>]</span>gelederen, welke daveren van het &ldquo;Vive
+l&rsquo;empereur!&rdquo;</p>
+<p>De vorst vat eenen majoor, ons niet onbekend, bij het oor...
+&ldquo;Ik zag u te Wagram.&rdquo;&mdash;&ldquo;Ja, Sire!&rdquo;
+&ldquo;Gij zijt nu gehuwd&mdash;ik schenk u de verbeurd verklaarde
+goederen uws vaders. Zoogt uwe vrouw hare kinderen zelf,
+<i>Kolonel</i>?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Zij heeft er nog geene, Sire.&mdash;Heb dank, Sire!&rdquo;
+want eigenhandig hecht de Keizer onder het geroep van &ldquo;Vive
+l&rsquo;Empereur&rdquo;, het kruis des Legioens van Eer op de borst des
+jeugdigen krijgsmans!</p>
+<p>&ldquo;Geene kinderen! Foei, <i>generaal</i>! Denk aan <i>la
+Patrie</i>!&rdquo; Voort reed de Keizer,&mdash;op Rusland aan, zijnen
+ondergang te gemoet. &mdash;</p>
+<p>Maarschalk Pichegru reed zijnen meester op zijde. &ldquo;Wat nu,
+Sire?&rdquo;<a class="noteref" id="xd21e1254src" href="#xd21e1254"
+name="xd21e1254src">2</a> sprak hij, &ldquo;wat nu, als ik vragen
+mag?&rdquo;</p>
+<p>Maar de Keizer antwoordde niet ... <span class="pagenum">[<a id="xd21e1259" href="#xd21e1259" name="xd21e1259">40</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id="xd21e939" href="#xd21e939src" name="xd21e939">1</a></span> De latere
+Lodewijk XVIII.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd21e939src">&uarr;</a></p>
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" id="xd21e1254" href="#xd21e1254src" name="xd21e1254">2</a></span> Deze
+woorden van Pichegru zijn historisch.&nbsp;<a class="fnarrow" href="#xd21e1254src">&uarr;</a></p>
+</div>
+</div>
+<div id="mirelli" class="div1 story"><span class="pagenum">[<a href="#xd21e2523">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<div class="figure"><img src="images/p41.png" alt="CORA MIRELLI" width="545" height="460"></div>
+<h2 class="main">CORA MIRELLI</h2>
+<h2 class="sub">(EEN VERHAAL VAN WERELDLIJKE MACHT)</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Neerslachtig liep koning Harold IV in zijn
+studeerkamer op en neer. Niets ging vandaag zooals het behoorde! Hij
+was &eacute;&eacute;n der voortreffelijkste dichters&mdash;zoo niet de
+voortreffelijkste&mdash;van zijn rijk, maar heden werd het niets dan
+rijmelarij&mdash;een rijmelarij, die de vijf-jarige kroonprins Kuno
+gewis te kinderachtig zou hebben genoemd. Hij was een musicus van den
+allereersten rang, maar zijn harp bracht thans klanken voort, niet
+ongelijk aan de voorjaarsontboezemingen eens katers. Schilder van groot
+talent en verwonderlijke techniek, had hij in een <span class="pagenum">[<a id="xd21e1267" href="#xd21e1267" name="xd21e1267">41</a>]</span>uur verknoeid wat zijn meesterwerk beloofde
+te worden. Zijn minister van financiën was zoo juist heengegaan,
+na vergeefs getracht te hebben zijn anders zoo schranderen vorst, een
+veel beter financier dan hij zelf was, placht hij te erkennen,&mdash;de
+nieuwe belastingwet te verklaren.</p>
+<p>Harold was een buitengewoon schoon en statig man, maar toen hij in
+het voorbijgaan in den Venetiaanschen spiegel blikte, vond hij zijn
+eigen voorkomen bijna terugstootend.</p>
+<p>In het kort, de koning had het land, was onbevredigd, tot niets
+bekwaam. Het was een opmerkelijk toeval, dat zijn gemalin bij de
+dagelijksche ontmoeting van het vorstelijk echtpaar, meer op een
+afstand was geweest dan ooit. Overigens waren gemaal en zoon van haar
+weinig warmte gewend!</p>
+<p>Toen Harold de schoone, hoogbegaafde prinses huwde, had zij het hem
+eerlijk gezegd: &ldquo;<i>Ik kan u niet beminnen; ik kan geen enkel man
+beminnen</i>. Nimmer zal ik u echter,&mdash;<i>of juist
+daarom</i>&mdash;bedriegen.&rdquo; Daarmee had hij genoegen moeten
+nemen.</p>
+<p>Prinses Mathilda van Essen-Nierstadt was het schoonste en meest
+begaafde meisje van haar land. In alles door haar goedhartigen vader
+toegegeven, was zij vrij en frank opgegroeid, omgeven door goeverneurs
+en goevernantes, van wie zij spelenderwijs al het noodige leerde en die
+zij spoedig elk in hun vak overtrof. In alles uitblinkend, heerschte
+zij oppermachtig over het geheele hof. Maar haar hart bleef koud, koud
+voor alles, behalve de prachtverzameling reptielen, welke haar
+koninklijke vader zich gehaast had, haar te schenken, zoodra hij haar
+vreemden hartstocht voor deze dieren had opgemerkt.</p>
+<p>In alles wat haar huwelijk betreft was zij onverschillig. Zij bekeek
+de grootste kostbaarheden met onbewogen blik, behandelde de ter
+bruiloft genoodigde staatshoofden <span class="pagenum">[<a id="xd21e1285" href="#xd21e1285" name="xd21e1285">42</a>]</span>der
+machtigste mogendheden met nauwelijks beleefde achteloosheid en toonde
+zich met geen der schitterende feesten ingenomen. De voorwaarden van
+het huwelijk boezemden haar geen enkel belang in, alleen stond zij er
+op, dat de beide gunstelingen uit haar verzameling, twee jonge
+cobra&rsquo;s, haar zouden vergezellen. Hoewel persoonlijk tot walgens
+toe afkeerig van alle kruipend gedierte, stemde Harold daarin toe.</p>
+<div class="figure xd21e1288width"><img src="images/p43.png" alt="Een ontaarde moeder." width="547" height="458">
+<p class="figureHead">Een ontaarde moeder.</p>
+</div>
+<p>De geboorte van den kroonprins, voor den koning en zijn getrouwe
+onderdanen een reden tot jubelen, vermocht niet hare belangstelling op
+te wekken. Des te meer werd zij ontroerd door den dood van een der
+cobra&rsquo;s, die zich aan het klimaat van Illyrië maar niet kon
+aanpassen. Met <span class="pagenum">[<a id="xd21e1294" href="#xd21e1294" name="xd21e1294">43</a>]</span>meer dan moederlijke zorgen
+verpleegde voortaan de trotsche vrouw, die zeven talen vloeiend sprak
+en in alle kunsten bedreven was, haar overgebleven lieveling. Prins
+Kuno echter werd aan de hoede eener min toevertrouwd, die later door
+eene goevernante werd vervangen. Hij zag zijn koninklijke moeder alleen
+Zondags een kwartier lang, tusschen ontbijt en kerktijd. Wanneer zij in
+een zeer goede stemming was, mocht hij haar de hand kussen.</p>
+<p>Maar laat ons tot Harold terugkeeren, die mistroostig tegen de
+vensterruiten stond te trommelen.</p>
+<p>Plotseling schitterde zijn oog alsof een sterke emotie zich van hem
+meester maakte. Hij hijgde naar adem.</p>
+<p>&ldquo;Daar is zij weer&rdquo;, zeide hij voor zich heen, op
+geagiteerden toon. &ldquo;Hoe schoon is zij! Hoe etherisch! En
+verheven! Als een engel des hemels! Zij zal mij helpen!&rdquo;</p>
+<p>Hij schelde. Nieuw leven was in hem. Een lakei trad binnen.</p>
+<p>&ldquo;Vraag haar, binnen te komen!&rdquo; beval Harold.</p>
+<p>De bediende volgde den blik des konings. &ldquo;Het
+Zigeunermeisje?&rdquo; sprak hij aarzelend.</p>
+<p>&ldquo;Ha! Zigeunermeisje! Gij zijt ontslagen! Gij kunt drie weken
+loon halen bij den major domus. Laat ik u niet meer zien! Zend een
+minder grooten ezel!&rdquo;</p>
+<p>De man ging. Hij was al meermalen z&oacute;&oacute; ontslagen. <i>De
+koning vergat dergelijke kleinigheden.</i></p>
+<p>De lakei kwam terug. De koning meende een anderen te zien. Hij
+vergat zulke gezichten.</p>
+<p>&ldquo;Vraag haar binnen te komen! Houd vol! Dring aan! Zeg, dat ik
+het wensch! Zeg, dat ik verzoek, dat ik smeek!! Doe een beroep op haar
+patriotisme, op haar idealisme, op alles! Ga en keer niet zonder haar
+weer!&rdquo;</p>
+<p>Maar zij was al binnen, zonder kloppen. Als een zonnestraal!
+Doodeenvoudig en toch bewust van hare wondere macht. En sprak:
+<span class="pagenum">[<a id="xd21e1322" href="#xd21e1322" name="xd21e1322">44</a>]</span></p>
+<p>&ldquo;<i>Ik wist het!</i>&rdquo;</p>
+<p>Zij zette zich op Harold&rsquo;s knie en sloeg haar reine oogen tot
+hem op.</p>
+<p>&ldquo;Wie zijt gij, mijn kind?&rdquo; vroeg hij zacht, hare gouden
+lokken streelend.</p>
+<p>&ldquo;Cora Mirelli. En gij zijt de koning. Gij zijt goed. Ik weet
+het. Vader zegt, dat gij niet goed zijt, maar ik weet beter!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Wie is uw vader?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Nietsewo.&rdquo;</p>
+<p>Nietsewo, de nihilist! De koning verzonk in gepeins. Maar nu begon
+zij te zingen met hemelsch, heldere stem:</p>
+<div class="lgouter">
+<p class="line">O, Harold, hoogstaand koning!</p>
+<p class="line">Het hof heeft enkel honig,</p>
+<p class="line">Te veel honig is te zoet,</p>
+<p class="line">Al te zoet, dat is niet goed!</p>
+</div>
+<p class="first"></p>
+<div class="figure floatRight xd21e1351width"><img src="images/p45.png"
+alt="Zij nam plaats op zijn knie." width="302" height="436">
+<p class="figureHead">Zij nam plaats op zijn knie.</p>
+</div>
+<p>De vergadering der nihilisten was ongewoon rumoerig. Er was een
+nieuwe spreker opgestaan, die zijn gehoor overal heen wist mee te
+sleepen. Zijn voorkomen, zijn welsprekende taal, zijn geestdrift
+electriseerden de revolutionnaire hoorders. Waarlijk,
+Enneënne&mdash;onder dezen naam had hij zich aangemeld&mdash;had
+meer succes, dan Nietsewo, de groote leider zelf. Deze droeg zijn
+nederlaag schijnbaar kalm, doch met inwendigen nijd en wraakzucht.</p>
+<p>Niemand kon heftiger zijn, dan Enneënne, niemand <span class="pagenum">[<a id="xd21e1359" href="#xd21e1359" name="xd21e1359">45</a>]</span>scherper in zijne uitlatingen <i>tegen het
+koningshuis, de regeering, de wetten</i>.......</p>
+<p>Wie was deze man? Geheimzinnig was zijn verschijnen, even
+geheimzinnig zijn verdwijnen.....</p>
+<p>Wij weten alleen<span class="corr" id="xd21e1369" title="Bron: .">,</span> dat hij een wrat op den linker schouder had,
+<i>precies op dezelfde plaats</i>, waar de natuur koning Harold IV, den
+heerscher van <span class="corr" id="xd21e1375" title="Bron: Illyrie">Illyrië</span>, op dezelfde wijze geteekend
+had!...</p>
+<hr class="tb">
+<p>We vinden koningin Mathilda in haar boudoir. De vorstin is niet
+alleen, want zij spreekt op een teederen toon, dien men niet van haar
+als uit marmer gehouwen lippen zou verwacht hebben. Wie echter zou
+meenen, dat hare zoete woorden tot een der drie aanwezige hofdames
+gericht zijn, zou zich vergissen! Het is Dido, de Cobra, tot wie zij
+spreekt. Mathilda is bezig hoogst eigenhandig de gladde huid van haar
+lieveling met was op te wrijven, terwijl de hofdames met handdoeken,
+zalfjes en borsteltjes gereed staan, om bij het verder toilet de
+behulpzame hand te bieden.</p>
+<div class="figure floatLeft xd21e1383width"><img src="images/p46.png"
+alt="Nietsewo." width="255" height="447">
+<p class="figureHead">Nietsewo.</p>
+</div>
+<p>&ldquo;Ik houd van je, Dido! Je hebt zulke oogverblindende schoone
+oogen. Soms ben ik bang voor je oogen. Wat kun je staren&mdash;staren!
+De koning houdt niet van je, Dido! En Kuno ook niet. Maar ik houd niet
+van hen. Misschien zou ik van ze houden, als ze jou beminden. Ze
+zeggen, dat je riekt. Soms verwijt ik &rsquo;t mij zelf, dat
+<span class="pagenum">[<a id="xd21e1389" href="#xd21e1389" name="xd21e1389">46</a>]</span>ik niet van hen houd. Ze zijn toch mijn man
+en mijn kind! Maar ik kan niet. <i>Wat staar je weer! Ik word bang van
+je.</i> Zie zoo, nu ben ik klaar. Ben je nu niet mooi? Emilia, geef een
+spiegel.&mdash;Wat glanst je huid, Dido! Alle kleuren zijn er in, van
+purper tot cobalt. Geen goud, geen edelgesteente glanst als je
+huid.&mdash;Dames, laat mij met haar alleen.&rdquo;</p>
+<p>Een uur later klopte de hofdame Emilia zachtkens aan het vertrek der
+koningin. Zij verkreeg geen antwoord. Zij klopte een kwartier lang,
+toen waagde zij het, naar binnen te gaan. Met een ijzingwekkenden gil
+kwam zij dadelijk terug...</p>
+<hr class="tb">
+<p>Een statig man schrijdt door de duistere straten. Zorg rimpelt zijn
+geniaal voorhoofd. Het is Enneënne, de nihilist. Hij blijft voor
+het koninklijk paleis staan en haalt een klein busje voor den dag, dat
+hij met aandacht bekijkt. Het is een bom. Het lot heeft hem aangewezen
+om als martelaar voor het nihilisme te sterven. Hij zal den koning
+vermoorden. Waarom wreef Nietsewo zich grijnzend in de handen, zoodat
+zijn dochter, die het zag, zich op staanden voet met hem
+brouilleerde?</p>
+<p>&ldquo;Het duizelt mij&rdquo;, zegt Enneënne, in een
+alleenspraak zijn gemoed lucht gevend. &ldquo;Helaas, wat ben ik
+begonnen? Waarom moet ik de smarten van Satan lijden?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Al te zoet, dat is niet goed... ja, dat is waar. En
+zeker:</p>
+<p>&ldquo;Het hof heeft enkel honig,&rdquo; dat is niet tegen te
+spreken. Maar toch, in welk een dilemma ben ik geplaatst! Is dit de
+oplossing van het sociale vraagstuk? Moesten Enneënne en Harold IV
+door &eacute;&eacute;n hand sterven? Is de republikeinsche
+regeeringsvorm verkieselijk? Spreek, mijn volk! Zijn mijn wetten zoo
+infaam slecht? Wat heb ik misdaan? Streefde ik niet naar humaniteit,
+vrijheid van <span class="pagenum">[<a id="xd21e1406" href="#xd21e1406"
+name="xd21e1406">47</a>]</span>gedachte, kindervoeding,
+dierenbescherming, enzoovoort? Maar de tijd dringt, ik heb de brandweer
+gewaarschuwd. Zij zal weldra hier zijn. Helaas, Cora Mirelli, waartoe
+hebt gij mij gebracht?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Laster niet!&rdquo; zegt Mirelli, die ongezien deze
+alleenspraak heeft aangehoord. &ldquo;Denk aan uw gezin! Wanhoop niet!
+Gij zult uit deze moeilijkheid worden gered. Mijn hart zegt het
+mij!&rdquo;</p>
+<div class="figure floatLeft xd21e1411width"><img src="images/p48.png"
+alt="Nog eens Cora." width="316" height="387">
+<p class="figureHead">Nog eens Cora.</p>
+</div>
+<p>Zij verdwijnt en laat hem alleen staan, zoo diep in gedachten
+verzonken, dat hij het luide schellen van de brandweer niet hoort,
+<i>die door hem zelf was gealarmeerd</i>. Hij wordt overreden!</p>
+<p>Eenige ijlings toegeschoten voorbijgangers rapen den ongelukkige
+op.&mdash;Te laat! Hij heeft den geest reeds gegeven. Wie is het? Een
+van de omstanders heeft een brief in de hand, dien hij juist op de bus
+wilde doen. Als hij dezen nog even bekijkt, om te zien, of hij wel
+juist gefrankeerd is, valt zijn oog op den postzegel, en van den
+postzegel op den doode. Hij stoot ontroerd zijn buurman aan. Deze leest
+hardop het randschrift:</p>
+<p>&ldquo;<i>Koning Harold IV</i>&rdquo;. Deze woorden gaan van mond
+tot mond... Een der voorbijgangers houdt zich op een afstand... en
+knarsetandt!... &ldquo;<i>Ontsnapt!... hij is mij ontsnapt!</i>&rdquo;
+mompelt hij. Het is Nietsewo, de nihilist! <span class="pagenum">[<a id="xd21e1431" href="#xd21e1431" name="xd21e1431">48</a>]</span></p>
+<p>De ministerraad was in allerijl bijeengekomen en had kroonprins Kuno
+tot Koning uitgeroepen, onder regentschap van koningin Mathilda. Men
+verwittigde den prins van het tragisch gebeuren. Voor deze meer
+voorkomende eventualiteit is een ceremonieel voorgeschreven, dat de
+vormelijke premier precies opvolgde. Hij maakte drie buigingen, zwaaide
+driemaal met zijn steek, deed drie passen voor-, drie achterwaarts, en
+herhaalde driemaal: &ldquo;De koning is dood; leve de
+koning!&rdquo;</p>
+<div class="figure xd21e1435width"><img src="images/p49.png" alt="&ldquo;De koning is dood; leve de koning!&rdquo;" width="558" height="480">
+<p class="figureHead">&ldquo;De koning is dood; leve de
+koning!<span class="corr" id="xd21e1438" title="Niet in bron">&rdquo;</span></p>
+</div>
+<p>Kuno steeg van zijn hobbelpaard. Hij was een verstandig kind, en
+begreep, dat hij thans moest weenen. Hij leende een zakdoek van den
+kanselier en deed zulks<span class="corr" id="xd21e1443" title="Niet in bron">.</span> Toen hij <span class="pagenum">[<a id="xd21e1446" href="#xd21e1446" name="xd21e1446">49</a>]</span>daarmee
+gedaan had, begaf hij zich aan de hand van den premier naar de
+vertrekken der koningin-weduwe. Zij vonden de hofdames in hevige
+verwarring en droefenis. Men had de koningin met Dido, de
+cobra<span class="corr" id="xd21e1448" title="Niet in bron">,</span>
+alleen gelaten en slechts de slang was overgebleven. Het boudoir bood
+een verschrikkelijk schouwspel. Het ondier lag, na zijn koninklijk
+maal, te slapen, een abnormale dikte gaf de plaats aan, waar zich de
+overblijfselen bevonden van haar, die eens de trotsche Mathilda,
+koningin van Illyrië was geweest....</p>
+<div class="figure floatLeft xd21e1452width"><img src="images/p50.png"
+alt="" width="327" height="405"></div>
+<p>Kuno X staarde vol ontzetting naar het levend graf zijner moeder,
+toen een zachte hand op zijn schouder werd gelegd.</p>
+<p>Cora Mirelli stond naast hem en wees met een lieflijken glimlach
+naar de kroon, die op tafel lag. Zij plaatste die op zijn hoofd.</p>
+<p>En hand aan hand gingen deze twee jonge lieden, <i>terwijl hunne
+gouden haren zich golvend en wuivend met elkaar vermengden</i>, het
+nieuwe leven in... <span class="pagenum">[<a id="xd21e1463" href="#xd21e1463" name="xd21e1463">50</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div id="simpel" class="div1 story"><span class="pagenum">[<a href="#xd21e2530">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<div class="figure"><img src="images/p51.png" alt="JACK SIMPEL" width="545" height="382"></div>
+<h2 class="main">JACK SIMPEL</h2>
+<h2 class="sub">EEN ZEEVAARTKUNDIGE VERTELLING.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Jack Simpel, om U te dienen. Zeebonk van mijn geloof.
+Weeskind, altijd geweest. Een oom was apotheker te Greenwich. Toen ik
+van school gedrost was, omdat het me daar te droog was, besloot oom dat
+ik in zijn zog zou gaan varen. Hij preste me dus om met drankjes,
+poeders en pillen bij zijn klanten te beurten, want hij was van
+gevoelen dat men v&oacute;&oacute;r den mast beginnen moest.</p>
+<p>Ik proefde eens een paar van die drankjes en vond ze zoo leelijk
+smaken, dat ik diep meelij met zijn <span class="corr" id="xd21e1473"
+title="Bron: pati&egrave;nten">patiënten</span> kreeg, die toch
+hun plezier wel opkonden daar ze ziek waren. Ik gooide de fleschjes
+leeg en vulde ze met zeewater. Meestal werden de zieken dan veel te
+gauw beter, wat voor oom schadelijk was.</p>
+<p>Toen oom erachter kwam, vond hij dat er met mij <span class="pagenum">[<a id="xd21e1478" href="#xd21e1478" name="xd21e1478">51</a>]</span>geen land te bezeilen was, en besloot een
+minder teerhartigen bezorger aan te monsteren<span class="corr" id="xd21e1480" title="Niet in bron">.</span></p>
+<p>Het spreekt vanzelf dat ik beleedigd was, en dus plakte ik &rsquo;s
+nachts op oom&rsquo;s deur een papier met dit versje:</p>
+<div class="lgouter">
+<h4>Aan mijn Client&egrave;le.</h4>
+<p class="line">Menschen, &rsquo;k zal dat pilledraaien</p>
+<p class="line">In &rsquo;t vervolg nu maar verdraaien.</p>
+<p class="line">&rsquo;k Stuur geen mensch meer naar de haaien.</p>
+<p class="line">&rsquo;k Werkte toch maar voor de kraaien</p>
+<p class="line">&rsquo;k Wil geen schuld meer op mij laaien,</p>
+<p class="line">Wat &rsquo;k te goed heb laten waaien.</p>
+</div>
+<p class="first"></p>
+<div class="figure xd21e1501width"><img src="images/p52.png" alt="Een oploop." width="569" height="417">
+<p class="figureHead">Een oploop.</p>
+</div>
+<p>Dit opschrift veroorzaakte &rsquo;s morgens in de vroegte, toen oom
+onder zeil was, een heele opschudding. Het <span class="pagenum">[<a id="xd21e1507" href="#xd21e1507" name="xd21e1507">52</a>]</span>was dadelijk overal in de stad bekend dat de
+apotheker Simpel uit de zaken ging en dat niemand zijn rekening
+behoefde te betalen. Er was een oploop, oom die slaapdronken
+v&oacute;&oacute;r het venster verscheen, werd door alle slampampers
+van Greenwich toegejuicht, en de mariniers moesten aanrukken om de
+menigte te verspreiden. Toen oom doorging met zaken doen en disponeerde
+over de uitstaande gelden, werden veel klanten boos en gingen bij hem
+vandaan.</p>
+<p>Onderwijl liep ik langs de havens te lanterfanten. Ik schepte veel
+behagen in het gezelschap der gepensioneerde varensgezellen, die daar
+pijpjes rookten, of als ze geen geld hadden voor tabak, kringetjes
+spuwden en elkaar allerlei verhalen deden, waarnaar ik gretig
+luisterde. Twee invalieden vooral bewonderde ik. De &eacute;&eacute;n,
+Joe Williams, had een houten been. De ander<span class="corr" id="xd21e1511" title="Niet in bron">,</span> Bill Jobson, maar
+&eacute;&eacute;n arm. Eens kregen ze samen ruzie. De twist liep
+z&oacute;&oacute; hoog, dat ze besloten het uit te vechten. Dat was een
+merkwaardige bokspartij! En ze had natuurlijk veel bekijks ook!</p>
+<p>&ldquo;Houd mijn pruim eens vast, kleine landhaai, en een oog in het
+zeil!&rdquo; zei Joe.</p>
+<p>&ldquo;Houd de mijne ook vast, jonge zoetwaterzwabber<span class="corr" id="xd21e1519" title="Niet in bron">,</span>&rdquo; zei Bill.
+&ldquo;Niet kapen, hoor!&rdquo;</p>
+<p>Dat was voor mij een heele eer!</p>
+<p>Ze begonnen te vechten. Men was overeengekomen dat Joe maar
+&eacute;&eacute;n arm mocht gebruiken, en dat Bill zijn
+&eacute;&eacute;ne been stijf moest houden, alsof het van hout was. Het
+gevecht, dat Bill een gebroken neus kostte en Joe een blauw oog, bleef
+onbeslist. Na de vijfde ronde waren ze vergeten waarover de ruzie
+eigenlijk liep, en besloten, die af te gaan drinken. Ze namen hun
+pruimen terug, leenden van mij een shilling, en gingen gearmd naar de
+herberg. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1526" href="#xd21e1526"
+name="xd21e1526">53</a>]</span></p>
+<p>Deze gebeurtenis had mijn natuurlijke neiging voor de zee sterk
+aangewakkerd. Mijn oom draaide bij en stemde er in toe, vooral toen ik
+van een neef, die in gedragen zeemanskleeren handelde, een volslagen
+tweedehandsch uitrusting present kreeg. Dezelfde neef wist van een
+kapitein, die bij hem in het krijt stond, een aanstelling als adelborst
+voor mij te bemachtigen. Van Joe kreeg ik een Zuidwester, van Bill een
+verrekijker.</p>
+<div class="figure xd21e1530width"><img src="images/p54.png" alt="Het gevecht der invalieden." width="552" height="404">
+<p class="figureHead">Het gevecht der invalieden.</p>
+</div>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">II.</h3>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">De kapitein laveerde op het dek van het Zeepaard heen
+en weer, en was zoo uit den koers met zijn gedachten, dat ik dadelijk
+een aanvaring met hem had.</p>
+<p>&ldquo;Zoo! Ben jij de nieuwe adelborst? Zit ik soms al niet genoeg
+met dat kleine grut opgescheept? Ben je al <span class="pagenum">[<a id="xd21e1541" href="#xd21e1541" name="xd21e1541">54</a>]</span>zindelijk? Pas op dat je niet zeeziek wordt,
+kleine vooronderworm dat je bent! Nu, je zit in het schuitje en je moet
+meevaren. Wat is dat, je wordt bleek!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Ja kapitein, ik voel me een beetje raar. Het schip schudt
+zoo!&rdquo;</p>
+<div class="figure floatRight xd21e1546width"><img src="images/p55.png"
+alt="&ldquo;Ben je al zindelijk?&rdquo;" width="298" height="474">
+<p class="figureHead">&ldquo;Ben je al zindelijk?&rdquo;</p>
+</div>
+<p>&ldquo;Ha, daar hebben we het al! Bootsman!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Hier, kapitein!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Jongeheer Simpel moet in den mast. Als hij zich niet vlug
+naar boven werkt, help je hem maar met de handspaak. Is er nog
+plaats?&rdquo;</p>
+<p>De bootsman keek in zijn notitieboekje.</p>
+<p>&ldquo;Links in de groote ra is no. 3 nog open, kapitein.&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Zoo,&rdquo; zei de kapitein grimmig. &ldquo;Vooruit maar! Dat
+is het eenige voor zeeziekte.&rdquo;</p>
+<p>Ik had heel veel moeite om boven te komen, daar het klimmen in een
+mast nieuw voor me was. Maar de bootsman porde me van achter met de
+handspaak zoo, dat ik niet anders kon.</p>
+<p>Eindelijk was ik bij een been aangeland dat over de ra hing. Ik
+klemde me eraan vast.</p>
+<p>&ldquo;Heila!&rdquo; zei een booze stem. &ldquo;Wat moet je? Blijf
+daar niet hangen! Erop of eraf! Hijsch je op als je hier moet
+wezen!&rdquo;</p>
+<div class="figure xd21e1570width"><img src="images/p56.png" alt="In den mast." width="550" height="391">
+<p class="figureHead">In den mast.</p>
+</div>
+<p>Toen ik met moeite dit bevel had uitgevoerd, praaide <span class="pagenum">[<a id="xd21e1576" href="#xd21e1576" name="xd21e1576">55</a>]</span>ik een tiental collega&rsquo;s. De oudste,
+O&rsquo;Brien, deelde me mee dat hij daar zoo goed als altijd zat.
+&ldquo;Als den ouwe z&rsquo;n weerglas op stormachtig staat, zit men
+hier soms een heele week in de takels.&rdquo; Nu staken ze van wal met
+dit:</p>
+<div class="lgouter">
+<h4>Adelborstenlied.</h4>
+<div class="lg">
+<p class="line">De ouwe is uit kooi gestapt</p>
+<p class="line">Met zijn verkeerde been!</p>
+<p class="line">Hij vloekt de equipage stijf</p>
+<p class="line">En jaagt ons dan hierheen.</p>
+</div>
+<div class="lg">
+<p class="line">Maar och, wij zijn daaraan gewend</p>
+<p class="line">En hebben &rsquo;t hier wat best!</p>
+<p class="line">We leggen een kaartje, we rooken een pijp,</p>
+<p class="line">En slapen voor de rest.</p>
+</div>
+<span class="pagenum">[<a id="xd21e1599" href="#xd21e1599" name="xd21e1599">56</a>]</span>
+<div class="lg">
+<p class="line">We zitten hoog, we zitten droog.</p>
+<p class="line">De lucht is lekker frisch,</p>
+<p class="line">Je ruikt hier niet, als op het dek</p>
+<p class="line">Pek, teer en zoutevisch.</p>
+</div>
+<div class="lg">
+<p class="line">De ouwe denkt dat hij ons straft,</p>
+<p class="line">Met honger en met dorst,</p>
+<p class="line">We hebben altijd proviand,</p>
+<p class="line">Lang leve d&rsquo; adelborst!</p>
+</div>
+<div class="lg">
+<p class="line">Wij eten de beste scheepsbeschuit</p>
+<p class="line">En drinken kaapschen wijn,</p>
+<p class="line">Die hebben we stiekum afgetapt,</p>
+<p class="line">Uit het vat van den kapitein!</p>
+</div>
+<div class="lg">
+<p class="line">De zeewind geeft hier appetijt,</p>
+<p class="line">Nooit zit je voor den mast,</p>
+<p class="line">En moeten wij weer naar ben&ecirc;e</p>
+<p class="line">Dat spijt ons allen vast.</p>
+<p class="line xd21e1636">Hoezee!</p>
+</div>
+</div>
+<p class="first">&ldquo;Maar zeg eens, Groentje,&rdquo; riep
+O&rsquo;Brien, op wiens knie ik had moeten plaats nemen. &ldquo;Heb je
+al kennis gemaakt met de kat?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Kat? Neen, ik heb geen kat gezien, meneer!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Denk er om, de kat is aan boord van een <span class="corr"
+id="xd21e1644" title="Bron: oorlogschip">oorlogsschip</span> een
+gewichtig <span class="corr" id="xd21e1647" title="Bron: personnage">personage</span>. Vraag den bootsman. Maar wacht: Je
+hebt de zeebaboe toch al gekust?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Moet dat?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Daar kun je absoluut niet buiten, jongetje.&rdquo;</p>
+<p>Toen ik beneden kwam, en den bootsman vroeg, met de kat kennis te
+maken, grijnsde hij, en riep den bootsmansmaat. Voor ik het wist had ik
+kennis gemaakt met de kat met zeven staarten. De lust verging me, toen
+de kennismaking voorbij was, naar de zeebaboe te vragen. Ik heb haar
+dan ook nooit gezien. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1657" href="#xd21e1657" name="xd21e1657">57</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">III.</h3>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Zeelui zijn excentriek. Ze hebben bijna altijd elk een
+dwaze eigenaardigheid. Dit treft gelukkig voor den schrijver van
+zeevaartkundige verhalen, die anders te flauw zouden worden, met
+zeewater en al. De bemanning van Het Zeepaard maakte geen uitzondering
+op dezen regel.</p>
+<div class="figure floatLeft xd21e1664width"><img src="images/p58.png"
+alt="Stuurman en dokter." width="285" height="438">
+<p class="figureHead">Stuurman en dokter.</p>
+</div>
+<p>De kapitein had zelfs twee eigenaardigheden. Primo vloekte hij
+verbazend en secundo loog hij verschrikkelijk. In het vloeken was hij
+bepaald No. 1. Als leugenaar moest hij evenwel de vlag strijken voor
+den eersten stuurman Ferm, die hierin elkeen den loef afstak.</p>
+<p>Maar het liegen was Ferm&rsquo;s eenige excentriciteit niet. Hij had
+er nog &eacute;&eacute;n, die niet minder vermakelijk was. Hij stond
+n.l. erg graag op zijn hoofd. Dat was zijn grootste liefhebberij. Als
+de bekwame zeerob het maar even lappen kon, hopsa, daar stond hij weer
+op zijn hoofd. Hij gaf zijn beste orders, op zijn hoofd staande. En hij
+loog het beste, in die houding.</p>
+<p>Nu was er iemand op het schip, die deze laatste gewoonte van Ferm
+niet uit kon staan. Dat was de heer Kwak, onze scheepsdokter, een
+platboomsvaartuig met korte masten en boegsprieten. Het liegen kon hem
+niet schelen, maar hij haatte den stuurman om dat op zijn <span class="pagenum">[<a id="xd21e1674" href="#xd21e1674" name="xd21e1674">58</a>]</span>hoofd staan. En als deze in die houding braaf
+er op los loog, of commandeerde: &ldquo;Aan lij! Bakboord houden! Reef
+het topzeil!&rdquo; of iets dergelijks, kwam de scheepsdokter en kneep
+hem in de kuiten. Dan sloeg Ferm om. Stond Ferm een goed half uur op
+zijn hoofd en bleef de dokter uit zijn vaarwater, dan werd zijn gelaat
+heelemaal donker. Dan zeiden onze branikragen: Ferm liegt weer dat hij
+zwart ziet.</p>
+<p>Een van zijn geliefkoosde verhalen was, dat hij eenmaal als jongen,
+heelemaal alleen, een schip buit had gemaakt. Avontuurlijk van aard als
+ik was, besloot ik, dit ook te doen.</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">IV.</h3>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Ik maakte O&rsquo;Brien deelgenoot van mijn plan, en
+zoo slopen we op een nacht stilletjes van boord, nadat wij onze
+voorbereidselen hadden getroffen, en namen proviand mee. Het was stil
+we&ecirc;r. Lang zwalkten we in ons kleine bootje rond, zonder een
+schip te zien. Eindelijk kregen we er een in de gaten.</p>
+<p>Het dek van het vijandelijk schip zag er verlaten uit, maar op de
+voorplecht stond een man, in gedachten verzonken. Aan zijn tuigage
+zagen we, dat het de admiraal was. Wij legden zachtjes aan, en stil als
+een muisje kroop O&rsquo;Brien op het dek. Snel had hij den
+verstrooiden admiraal een prop in den mond gestopt, zijn handen
+gebonden, hem opgepakt en in ons bootje gegooid. De wacht sliep. Die
+zorgelooze Franschen!</p>
+<p>Ik ving den verbluften admiraal op en we maakten dat we
+wegkwamen.</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">V.</h3>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Toen we ons eigen schip hadden bereikt en onzen
+<span class="pagenum">[<a id="xd21e1692" href="#xd21e1692" name="xd21e1692">59</a>]</span>gevangene op dek geheschen, kwam de kapitein
+woedend op ons af. Wij kregen den wind van voren!</p>
+<p>&ldquo;Wat is dat? Wie gaf jullie nachtpermissie?&rdquo; loeide hij,
+met vloeken.</p>
+<div class="figure xd21e1697width"><img src="images/p60.png" alt="De Fransche admiraal gevangen." width="549" height="494">
+<p class="figureHead">De Fransche admiraal gevangen<span class="corr"
+id="xd21e1700" title="Niet in bron">.</span></p>
+</div>
+<p>&ldquo;Wij hebben den Franschen admiraal gevangen, kapitein&rdquo;,
+zei ik. &ldquo;Hier is hij&rdquo;.</p>
+<p>&ldquo;Zoo&rdquo;, zei hij knorrig. &ldquo;Dat is geen excuus! In
+den mast jullie! Ik moest je laten kielhalen!&rdquo; Nieuw gevloek
+natuurlijk.</p>
+<p>Juist wilden we mopperend dit bevel opvolgen, toen de mast door een
+kanonskogel werd omgegooid. De <span class="pagenum">[<a id="xd21e1709"
+href="#xd21e1709" name="xd21e1709">60</a>]</span>Franschen hadden het
+verlies van hun vlootvoogd opgemerkt en vielen aan.</p>
+<p>De strijd duurde kort. Wij enterden mosjeu, doodden de equipage,
+voor zoover ze zich niet overgaf, en namen het schip in bezit. Onze
+pikbroeken hadden het druk met het zwabberen van het bebloede dek,
+waarbij ze genoegelijk hun energiek zeemanslied aanhieven.</p>
+<div class="figure xd21e1714width"><img src="images/p61.png" alt="Het gezang na den strijd." width="556" height="370">
+<p class="figureHead">Het gezang na den strijd.</p>
+</div>
+<div class="lgouter">
+<h4>Matrozenlied.</h4>
+<div class="lg">
+<p class="line">Een schip in zicht, een schip in zicht!&mdash;Ahoy!</p>
+<p class="line">Nu doet elk Engelschman zijn plicht!&mdash;Ahoy!</p>
+<p class="line">Wij maken het natuurlijk buit!</p>
+<p class="line">En smijten den Fransoos er uit!</p>
+<p class="line xd21e1730">Ahoy! ahoy! ahoy!</p>
+<p class="line xd21e1730">Ahoy! ahoy! ahoy!</p>
+</div>
+<span class="pagenum">[<a id="xd21e1734" href="#xd21e1734" name="xd21e1734">61</a>]</span>
+<div class="lg">
+<p class="line">Dan krijgt Janmaat een oorlam toe!&mdash;Ahoy!</p>
+<p class="line">En daarom roept hij blij te moe:&mdash;Ahoy!</p>
+<p class="line">Hij drinkt den rum niet aangelengd!</p>
+<p class="line">Hij lust jenever ongemengd!</p>
+<p class="line xd21e1730">Ahoy! enz.</p>
+</div>
+<div class="lg">
+<p class="line">Van binnen en van buiten nat,&mdash;Ahoy!</p>
+<p class="line">Een liefje in elke havenstad!&mdash;Ahoy!</p>
+<p class="line">Hij vecht en vrijt en zuipt en zingt,</p>
+<p class="line">Tot &rsquo;t &ldquo;Een, twee, drie in godsnaam!&rdquo;
+klinkt.</p>
+<p class="line xd21e1730">Ahoy! enz.</p>
+</div>
+<div class="lg">
+<p class="line">Een haai slokt Janmaat op&mdash;o wee!&mdash;Ahoy!</p>
+<p class="line">Dat hapje valt hem lang niet mee!&mdash;Ahoy!</p>
+<p class="line">De haai bromt: &ldquo;bah, alweer zoo&rsquo;n lid!</p>
+<p class="line">Jamaica-rum en negerhit!&rdquo;</p>
+<p class="line xd21e1730">Ahoy! ahoy! ahoy! enz.</p>
+</div>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">VI.</h3>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Ik stond erg in de gunst van den eersten stuurman en
+daaraan had ik het te danken dat ik &rsquo;s Zondags aan de
+officierstafel mocht eten. De kapitein dineerde alleen, maar aangezien
+hij zichzelf geen jokkens kon opdisschen, voegde hij zich met het
+dessert graag bij het gezelschap. Dan ging hij aan het opsnijden.</p>
+<p>&ldquo;Heb ik de heeren al eens verteld van de muiterij aan boord
+van de Anna?&rdquo; Nu dan, ik was&mdash;even kijken&mdash;dertien
+jaar, en al eerste officier. Ja, ik heb vlug promotie gemaakt. Weten de
+heeren, waarom ik nog geen admiraal ben? Eenvoudig, omdat ik altijd
+bedank. Ik zeg tegen den koning&mdash;we zijn heel
+eigen&mdash;&ldquo;George, mijn jongen, laat me waar ik ben, want
+hooger dan admiraal is er niet, en een mensch moet altijd iets hebben
+om op aan te sturen.&rdquo; Toen drong hij er niet langer op aan.
+&ldquo;Je <span class="pagenum">[<a id="xd21e1775" href="#xd21e1775"
+name="xd21e1775">62</a>]</span>bent een filosoof, Peter,&rdquo; zei
+hij. &ldquo;Dat ben ik ook George,&rdquo; zei ik. Nelson nam het me een
+beetje kwalijk, maar daar maalde ik niet om; hij kon me toch niet over
+boord gooien.</p>
+<div class="figure xd21e1778width"><img src="images/p63.png" alt="De kapitein vertelt." width="564" height="498">
+<p class="figureHead">De kapitein vertelt.</p>
+</div>
+<p><span class="corr" id="xd21e1783" title="Niet in bron">&ldquo;</span>Maar waar ben ik gebleven? O ja, onze
+kapitein was een beste kerel, maar hij was even als ik, een doodvijand
+van twee verd. zeemansondeugden: vloeken en liegen. Hij sloot de lui
+gewoon in de ijzers, als ze zich daaraan schuldig maakten. Zoo zaten op
+een goeden dag de beide stuurlui, de bootsman en drie kwart van de
+equipage in de boeien. De anderen hadden het natuurlijk daardoor
+driedubbel druk, en daarom sloegen ze aan het muiten. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1786" href="#xd21e1786" name="xd21e1786">63</a>]</span>Ik plaatste me naast den commandant en zoo
+hielden wij, een revolver in elke vuist, de bende drie dagen lang in
+bedwang. Maar intusschen waren we op een klip geloopen. Het schip
+spleet en we kelderden allemaal. Toen ik bijkwam, de eenig overlevende
+van de &ldquo;Anna&rdquo;, begreep ik, dat het met mij ook gedaan zou
+zijn, als ik niet spoedig zorgde iets te grijpen om mij drijvende te
+houden. Daar hoorde ik op eens in de buurt een vervaarlijk gebriesch en
+gesnuif. Ik zwom er heen. Wat denkt u dat het was? Een groot zeepaard,
+zoowaar als ik leef! Ik greep het bij de manen, klom op zijn rug, en
+bleef zoolang rondzwemmen, hem mennend waarheen ik wou, (ik ben een
+voortreffelijk ruiter) tot ik een schip ontmoette. Ter gedachtenis aan
+die wonderbare redding heet mijn schip nu, zooals u weet<span class="corr" id="xd21e1788" title="Bron: ;">,</span> het Zeepaard, en dat is
+het beste bewijs voor de waarheid van mijn verhaal&rdquo;.</p>
+<div class="figure xd21e1792width"><img src="images/p64.png" alt="Avontuur van den kapitein." width="562" height="355">
+<p class="figureHead">Avontuur van den kapitein.</p>
+</div>
+<p>Ferm was gedurende de vertelling van den kapitein <span class="pagenum">[<a id="xd21e1798" href="#xd21e1798" name="xd21e1798">64</a>]</span>heel onrustig geworden, en toen ze afgeloopen
+was, ging hij op zijn hoofd staan.</p>
+<p>&ldquo;Dat is allemaal niets,&rdquo; zei hij, &ldquo;bij wat ik
+beleefd heb.&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Denk er om, Ferm,&rdquo; zei de kapitein streng, &ldquo;kom
+me met geen leugens aan boord!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Wie praat van liegen,&rdquo; zei Ferm<span class="corr" id="xd21e1806" title="Bron: ,">.</span> &ldquo;Ik mag gebreeuwd worden als
+ik niet de zuivere waarheid vertel! Maar ik zal de heeren het bewijs
+toonen, als ik zoover ben.</p>
+<div class="figure xd21e1810width"><img src="images/p65.png" alt="Avontuur van den stuurman." width="558" height="463">
+<p class="figureHead">Avontuur van den stuurman.</p>
+</div>
+<p>&ldquo;Ik voer dan&mdash;het mag nu twintig jaar geleden
+zijn&mdash;als licht matroos op de &ldquo;Admiraal Monk&rdquo;. Wij
+waren ergens aan de kust van Noord-West Liberia geankerd om wat
+ebbenhout (d. w. z. negerslaven) op te nemen. Ik had een vrijen dag
+gekregen, en keerde &rsquo;s avonds laat met een <span class="pagenum">[<a id="xd21e1817" href="#xd21e1817" name="xd21e1817">65</a>]</span>nat zeil naar boord terug. Toen ik nu langs
+het eenzame strand een deuntje liep te fluiten, hoorde ik opeens een
+liefelijke stem, die iets geheimzinnig tooverachtigs had, een lied in
+een vreemde taal zingen. Ik had in geen jaar een vrouwmensch gezien of
+gesproken en ik moet zeggen, heeren, dat die stem me finaal in den
+grond boorde!</p>
+<p><span class="corr" id="xd21e1820" title="Niet in bron">&ldquo;</span>Het was een zeemeermin, een beeldschoon
+vrouwspersoon van boven, maar van onderen een visch. Ze deed
+allemachtig aanhalig, maar ik heb een wijf en zes kinderen thuis en
+zei, dat ik bezet was. Toen had u moeten hooren hoe ze te keer ging! Ze
+was razend op me gesteld, op het eerste gezicht, en wou me maar al
+rauwe visch opdringen, die ze zoo maar met het handje ving. Het kostte
+me heel wat moeite van haar af te komen, maar toen we van elkaar
+gingen, gaf ze me haar portret. Hier is het. Als dat geen bewijs is dat
+ik waarheid spreek, dan weet ik het niet.&rdquo; We bekeken het.</p>
+<p>&ldquo;Ik zie geen visschenstaart,&rdquo; zei de heer Kwak.</p>
+<p>&ldquo;Hoe wou je dat de staart er op stond&rdquo;<a id="xd21e1827"
+name="xd21e1827"></a> zei Ferm minachtend, &ldquo;bij een gewoon
+buste-portret? Ja, ze zal zich van onderen laten uitschilderen! Ze wist
+ook wel dat ze van boven mooier was.&rdquo;</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">VII.</h3>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">We stevenden naar het vaderland terug. Toen ik in
+Greenwich aankwam, werd ik heel feestelijk ontvangen. Joe en Bill
+stonden me op te wachten in hun beste tuig. Ze hadden hun roer recht
+weten te houden, en dat was wel een bewijs van hun vriendschap. Overal
+waren vlaggen uitgestoken en jongejuffers boden ruikers aan.</p>
+<p>&ldquo;Wat is er aan de hand,&rdquo; vroeg ik verbaasd.</p>
+<p>&ldquo;Weet je dat niet?&rdquo; riepen Joe en Bill tegelijk, met
+stemmen als lekke scheepsroepers. De verklaring is niet moeilijk.
+<span class="pagenum">[<a id="xd21e1838" href="#xd21e1838" name="xd21e1838">66</a>]</span></p>
+<p>Mijn vader was de achter-achterneef van Lord Whizzlewhist.</p>
+<div class="figure xd21e1842width"><img src="images/p67.png" alt=""
+width="563" height="434"></div>
+<p>Op een goeden dag had deze edelman de vijfentwintig tusschen mij en
+de erfopvolging staande familieleden ten eten. Men at per abuis
+vergiftigde paddestoelen&mdash;ik bleef erfgenaam. Ik werd ziek van
+schrik, maar toen ik opgekalefaterd was, nam ik mijn rechten in bezit.
+De tegenwoordige Lord Whizzlewhist zal u gaarne op zijn kasteel
+ontvangen en staat in voor de paddestoelen die hij zijn gasten zal
+voorzetten. <span class="pagenum">[<a id="xd21e1846" href="#xd21e1846"
+name="xd21e1846">67</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div id="roodhuid" class="div1 story"><span class="pagenum">[<a href="#xd21e2537">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<div class="figure"><img src="images/p68.png" alt="ROODHUID EN BLEEKGEZICHT." width="560" height="409"></div>
+<h2 class="main">ROODHUID EN BLEEKGEZICHT.</h2>
+<h2 class="sub">INDIAANSCHE NOVELLE.</h2>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">HOOFDSTUK I. <i>De Blauwe Vos.</i></h3>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Het is het recht van den romanschrijver, zonder
+voorafgaande plichtplegingen, den lezer te midden zijner <span class="corr" id="xd21e1859" title="Bron: personnages">personages</span> te
+voeren. Wij maken derhalve daarvan gebruik en beluisteren het gesprek
+van vier mannen, die zich om gindsch houtvuur hebben geschikt.</p>
+<p>E&eacute;n van hen, een Indiaan van deftig voorkomen en middelbaren
+leeftijd, is beleefd, doch met eenig wantrouwen ontvangen. Het was zijn
+drie blanken metgezellen niet onbekend, dat het verkeer met Roodhuiden
+eigenaardige moeilijkheden en zelfs gevaren oplevert.</p>
+<p>Gustaaf, de jager, was het meest doorkneed in den sierlijken, doch
+waar het pas geeft, tevens niet weinig <span class="pagenum">[<a id="xd21e1866" href="#xd21e1866" name="xd21e1866">68</a>]</span>stekeligen
+conversatietoon, welke de Indianen zoo gelukkig weten te treffen.</p>
+<p>&ldquo;Als ik mij niet vergis&rdquo;, begon hij, &ldquo;heb ik de
+twijfelachtige eer met een Slangen-Pawnee te spreken?&rdquo;</p>
+<p>De nauwgezette Indiaan nam nu zijn calumet (pijp) en om te toonen,
+dat hij aan dit gesprek veel gewicht hechtte, vulde hij die met
+mochichei (gewijde tabak). Na een paar trekken bood hij de pijp aan den
+jager, die er ernstig aan zoog en ze vervolgens doorgaf aan Edelhart.
+Deze beiden wisten de eer op prijs te stellen. Niet aldus echter El
+Pantero, die minder vertrouwd was met de gebruiken der Roodhuiden in
+het algemeen en van de Slangen-Pawnees in het bijzonder. Toen de
+vredespijp hem bereikte, wischte hij met zijn zakdoek het mondstuk af,
+een doodelijke beleediging in het oog van hun nieuwen bekende, die
+hiervan weliswaar niets liet bemerken, doch er des te meer over na
+bleef mokken, zooals wij zullen zien v&oacute;&oacute;r deze roman ten
+einde is.</p>
+<p>Na de pijp met de ongemaakte bevalligheid zijns stams weerom te
+hebben genomen, begon de Sachem:</p>
+<p>&ldquo;De Waconda is machtig. Hij ademde den grooten hoofdman de
+woorden in, die zijn mond weer uitblaast.</p>
+<p>&ldquo;De Apachen zijn klapachtige oude wijven. Een groot opperhoofd
+zegt het! De jakhalzen verwaardigen zich niet hunne verpeste lijken te
+verslinden. De zitdeelen der Apachen zijn platgetrapt door hun eigen
+hielen bij de razende vlucht voor den Slangen-Pawnee. Hun geraamten
+zweeten nog in de graven van de hijgende haast, waarmee zij bij hun
+leven vloden voor de zuigelingen van mijn stam! Hunne achterkleinzonen
+zullen nog lijden aan piependen adem en hartebons, tengevolge van de
+ijlende vaart, waarmee hun voorvaderen aan den haal gingen voor den
+Blauwen Vos en zijn broeders.</p>
+<p>&ldquo;De Slangen-Pawnee is de koning der prairiën. De
+<span class="pagenum">[<a id="xd21e1880" href="#xd21e1880" name="xd21e1880">69</a>]</span>Blauwe Vos is het grootste opperhoofd der
+Slangen-Pawnees. De Blauwe Vos is een goed vriend, een verschrikkelijke
+vijand. <i>Ik ben de Blauwe Vos.</i>&rdquo;</p>
+<p>Geen der aanwezigen wist hieraan iets toe te voegen. De Blauwe Vos
+scheen dat ook niet te verwachten, maar vervolgde, na een korte pauze,
+op honigzoeten toon:</p>
+<p>&ldquo;Hoe denken mijn bleeke broeders over de Apachen? De ruige
+jager der bleekgezichten spreke! Een groot opperhoofd luistert. De
+wijsheid van zijn beide grootvaders bezielt de woorden van den ruigen
+jager der bleekgezichten!&rdquo;</p>
+<p>Maar Gustaaf wist wat het beteekent als de Slangen-Pawnees u
+complimentjes maken!</p>
+<div class="figure floatLeft xd21e1893width"><img src="images/p70.png"
+alt="De jager." width="268" height="311">
+<p class="figureHead">De jager.</p>
+</div>
+<p>&ldquo;Ben ik een oude vrouw, hoofdman?&rdquo; antwoordde
+hij<span class="corr" id="xd21e1899" title="Niet in bron">,</span>
+&ldquo;dat gij mij door vleiende woorden de tong hoopt te doen draven
+als een hengst met den kolder in den kop?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Mijn broeder Pelsgezicht heeft naar den Spotvogel geluisterd,
+de Spotvogel is een leugenachtige en bedriegelijke Vogel<span class="corr" id="xd21e1904" title="Niet in bron">,</span>&rdquo; zeide de
+Blauwe Vos.</p>
+<p>De hoofdman boog ietwat spijtig en vertrok. Een half uur nadat de
+Blauwe Vos onze vrienden verlaten had, werd plotseling de welbekende
+kreet der Commanchen vernomen.</p>
+<p>Inderdaad naderde een troep krijgers van dezen stam met de
+gebruikelijke, omslachtige beleefdheden. Hunne gelaatstrekken zouden
+innemend zijn geweest, zonder de uitvoerige beschilderingen, waarmede
+een zeker verkeerd <span class="pagenum">[<a id="xd21e1911" href="#xd21e1911" name="xd21e1911">70</a>]</span>schoonheidsgevoel hen
+genoopt had ze te bedekken.</p>
+<p>Het Stille Water, de aanvoerder, nam nu het woord.</p>
+<p>&ldquo;Opent uwe ooren wijd, bleekgezichten, het groote opperhoofd
+Het Stille Water spreekt. Het Stille Water houdt niet van babbelen. Het
+Stille Water spreekt in zeven dagen niet zooveel woorden als er scalpen
+aan zijn gordel bungelen. Nochtans spreekt hij tot u. Ziehier zijn
+zonen. Hun arm is sterk, hun hart dapper, hun tong niet leugenachtig,
+hun maag leeg&rdquo;.</p>
+<div class="figure xd21e1918width"><img src="images/p71.png" alt="Plichtplegingen ter begroeting." width="564" height="391">
+<p class="figureHead">Plichtplegingen ter begroeting.</p>
+</div>
+<p>Hierop antwoordde de jager, na de gebruikelijke plichtplegingen,
+daar de Commanchen veel hechten aan etiquette:</p>
+<p>&ldquo;Het Edele Hart, de Panter en mijn persoon groeten den
+machtigen stam der Commanchen zeer. Wij hebben geen gespleten tong.
+Onze huid is blank, maar ons hart is rood, ons eten nog niet
+op!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Hugh!&rdquo; riepen de Commanchen en vielen op het
+<span class="pagenum">[<a id="xd21e1929" href="#xd21e1929" name="xd21e1929">71</a>]</span>maal aan, dat spoedig verdwenen was, want dit
+volk presteert op dit gebied veel. Toen de maaltijd was afgeloopen,
+traden twee krijgers te voorschijn, die een Apache gekneveld
+meevoerden.</p>
+<div class="figure floatLeft xd21e1932width"><img src="images/p72.png"
+alt="Het Stille Water." width="318" height="468">
+<p class="figureHead">Het Stille Water.</p>
+</div>
+<p>&ldquo;Het hart van de Commanchen&rdquo;, sprak de hoofdman niet
+zonder aandoening en te midden van een plechtig stilzwijgen, &ldquo;is
+even vol van dank als de bodem van het gebeente hunner verslagene
+vijanden. Om dit te toonen willen zij de blanke broeders de eer waardig
+keuren om de plechtigheid bij te wonen die volgt&rdquo;.</p>
+<p>De marteling van den gevangene, uitvoerig als al wat tot de zeden
+der Commanchen behoort, nam een aanvang. Daar wij geen bewoners der
+wildernis zijn en op zulke tafereelen niet belust, doen wij beter ons
+te verwijderen, totdat de Apache den geest heeft gegeven. Een luid
+applaus kondigt dit tijdstip aan&mdash;wij keeren terug. Alsnu kwam de
+Sachem voor den dag met het eigenlijk doel zijner komst.</p>
+<p>&ldquo;Een verachtelijke Slangen-Pawnee, de Blauwe Vos&rdquo;, sprak
+hij, driemaal op den grond spuwend, &ldquo;heeft mijn blanke broeders
+bezocht. Het Stille Water vermag zijn onreinen scalp niet aan den
+gordel van een zijner blanke <span class="pagenum">[<a id="xd21e1942"
+href="#xd21e1942" name="xd21e1942">72</a>]</span>broeders te ontdekken.
+Dit bedroeft het Stille Water zeer. Ziet de dappere hoofdman weent van
+smart en spijt&rdquo;.</p>
+<p>De jager antwoordde voorzichtig:</p>
+<p>&ldquo;Wij hebben den scalp van den Blauwen Vos voor den gordel van
+het Stille Water bewaard! Overigens schijnt de Blauwe Vos niet langer
+een vriend der Apachen. Hij gaf dezen volksstam leelijke namen. Hij
+beschimpte hunne voorvaderen en hunne nazaten&rdquo;.</p>
+<div class="figure floatRight xd21e1949width"><img src="images/p73.png"
+alt="Edelhart." width="152" height="400">
+<p class="figureHead">Edelhart.</p>
+</div>
+<p>&ldquo;Poah! De Blauwe Vos is de vijand der Commanchen. De Blauwe
+Vos blaast zijn stinkenden adem in het oor van Sluipvoet, het
+opperhoofd der Apachen. Het Stille Water is geen babbelzieke
+<i>squaw</i>! Mijn broeders hebben roode harten, maar een bleeken neus,
+die het verraad niet ruikt, dat kankert in de ziel van een schurftigen
+hond van een Slangen-Pawnee!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Het opperhoofd rookte met ons de <i>calumet</i><span class="corr" id="xd21e1962" title="Niet in bron">,</span>&rdquo; zeide
+Edelhart thans. &ldquo;Ook is hij niet wijzer gegaan dan hij
+kwam&rdquo;.</p>
+<p>Het Stille Water scheen eenigszins bevredigd. Hij wenkte zijn mannen
+en ging, echter niet zonder het voorgeschreven afscheidsceremonieel
+alle recht te doen wedervaren.</p>
+<p>De drie reizigers vervolgden des morgens hun tocht ter bevrijding
+van de schoone Camilla, respectievelijk hun pleegdochter en
+geliefde.</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">HOOFDSTUK II. <i>Camilla&rsquo;s vlucht.</i></h3>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Het rad der fortuin is uiterst wisselvallig! Dit feit
+moge somtijds bij den sterveling een onrustig gevoel <span class="pagenum">[<a id="xd21e1977" href="#xd21e1977" name="xd21e1977">73</a>]</span>opwekken, het moet erkend worden, dat de tand
+des tijds zelden een groot ongeluk brengt, zonder er eigenhandig een
+klein gelukje bij te voegen, als een pleister op de bloedende wonde, of
+zooals een oase in de woestijn.</p>
+<p>Wij bevinden ons op de eindelooze prairie, eenvoudig, doch schoon
+omlijst door het hemelsblauw, echt Mexicaansch, of liever Texaansch
+uitspansel. Dit landschap wordt dra gestoffeerd. Een ruiter nadert in
+vliegende vaart, als een waterval van de bergtoppen ijlt, schuimend en
+spattend, in kokende drift. Het is een vrouw in manskleeren, die haar
+vormen zeer voordeelig doen uitkomen. Deze vrouw is Camilla! Op haar
+lieftallig gelaat betwisten vertwijfeling en moed elkaar den
+voorrang.</p>
+<div class="figure floatLeft xd21e1982width"><img src="images/p74.png"
+alt="Camilla&rsquo;s vlucht." width="323" height="254">
+<p class="figureHead">Camilla&rsquo;s vlucht.</p>
+</div>
+<p>Een woest gehuil, dierlijk van klank, doch ongetwijfeld uit den mond
+van een mensch gekomen, treft ons oor! Zelfs de blanke staat dikwijls
+niet hooger dan het laagste dier, vooral in de wildernis! Dit is
+treurig, maar waar.</p>
+<p>Het is de Bleeke Scalpeur! Camilla heeft dezen ijzingwekkenden man
+weten te ontkomen. Maar helaas, hij nadert met de snelheid van den
+wervelwind, doch dan in steeds voorwaartsche richting!</p>
+<p>Reeds grijpt zijn ruwe hand naar de haren der schoone jonkvrouw.
+Heeft hij haar gevat?</p>
+<p>De lezer sla het begin van dit hoofdstuk op, hij zal er een
+opmerking vinden, die hem tot goed begrip van het nu volgende wel te
+stade zal komen! <span class="pagenum">[<a id="xd21e1994" href="#xd21e1994" name="xd21e1994">74</a>]</span></p>
+<p>Camilla&rsquo;s haren zijn van schrik te berge gerezen!</p>
+<p>Zoo kan de vervolger er niet bij!</p>
+<p>Welnu, op dit oogenblik springen drie mannen te voorschijn.</p>
+<p>De eerste is de jager!</p>
+<p>De tweede is Edelhart!</p>
+<p>De derde is een geheel nieuwe figuur in onze romans, n.l. de neger
+Kroeskop, een door de Indianen met bevreemding bejegend man van zuiver
+Afrikaansche huidkleur.</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">HOOFDSTUK III. <i>Een mooie scalp.</i></h3>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">De regen viel bij stroomen neder, als schreiden de
+engelen in de goedheid hunner harten over de boosheid der menschen, die
+zich niet ontzien elkander te haten en zelfs te dooden. De Blauwe Vos,
+gewend wind en weder te trotseeren, is met zijn squaw of huisvrouw en
+kind op het pad. De Zingende Leeuwerik, zijn jonge vrouw, is niet
+zonder typische Indiaansche schoonheid, voor wie daarvan houdt
+tenminste. Naar onzen smaak is haar profiel wat hakerig. Beider
+zoontje, drie jaar oud, vertoont reeds den listigen en wreedaardigen
+trek zijns vaders.</p>
+<div class="figure floatRight xd21e2016width"><img src="images/p75.png"
+alt="De Bleeke Scalpeur." width="198" height="440">
+<p class="figureHead">De Bleeke Scalpeur.</p>
+</div>
+<p>Eensklaps legt het hoofd van dit gezin den vinger op de lippen en
+duikt weg achter de struiken! Vrouw en kind volgen zijn voorbeeld
+gezwind.</p>
+<p>De neger Kroeskop komt voorbij. Een scalp, zoo zeldzaam als de
+zijne, kon niet missen reeds lang de begeerigheid van den rooden schelm
+te hebben opgewekt.</p>
+<p>V&oacute;&oacute;r de ongelukkige zwarte, onbekend met de gebruiken
+<span class="pagenum">[<a id="xd21e2026" href="#xd21e2026" name="xd21e2026">75</a>]</span>des lands, weet wat geschiedt, is hij van
+zijn scalp beroofd<span class="corr" id="xd21e2028" title="Niet in bron">.</span></p>
+<p>Op dit oogenblik rijst een man als het ware uit den grond op. Het is
+de Bleeke Scalpeur. Het zien alleen van dezen geduchten grijsaard doet
+het Indiaansch gezin vluchten, den scalp inderhaast achterlatend.</p>
+<p>De redder treedt op den neger toe. Is hij te laat gekomen? Het
+schijnt zoo. Eens gescalpeerd heeft men gewoonlijk niet veel meer te
+vertellen. Doch wat nu voorvalt zal menigeen verbazen, die de
+buitengewone taaiheid van de negers en de hardheid van hun schedels
+niet uit ondervinding kent!</p>
+<div class="figure floatRight xd21e2036width"><img src="images/p76.png"
+alt="&ldquo;Een mooie scalp!&rdquo;" width="330" height="391">
+<p class="figureHead">&ldquo;Een mooie scalp!&rdquo;</p>
+</div>
+<p>Kroeskop heeft zijn scalp opgenomen en drukt dezen thans met alle
+macht op zijn hoofd. Nu maakt hij vertwijfelde teekenen. Het verblijf
+in de wildernis verleent tegenwoordigheid van geest. De grijze reus
+begrijpt hem! In een oogwenk staat hij op het hoofd van den
+gescalpeerde. Dit krasse middel mist zijn uitwerking niet. Kroeskop is
+binnen weinige oogenblikken weer geheel zich zelf. Zijn haar echter is
+van nu af aan onherstelbaar uit de krul!</p>
+<p>De Bleeke Scalpeur bevindt zich nog in de zoo even geschilderde
+menschlievende positie, als Camilla op hem toesnelt. <span class="pagenum">[<a id="xd21e2044" href="#xd21e2044" name="xd21e2044">76</a>]</span></p>
+<p>&ldquo;Men zegt mij&rdquo;, roept het lieve meisje blozend,
+&ldquo;dat gij mijn vader zijt. Thans wordt mij alles
+duidelijk!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Zoo is het&rdquo;, antwoordt de woeste man, wien de tranen
+over het verweerde gelaat loopen. Hij stijgt af&mdash;en omhelst zijn
+kind.</p>
+<p>De band des bloeds werpt somtijds een rooskleurig licht op een
+schijnbaar zwarte ziel en opent de ruwe schors, die het hart van een
+bewoner der wildernis omgeeft!</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">HOOFDSTUK IV. <i>Een veelbewogen dag.</i></h3>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">De prairiën, hoe onherbergzaam ook, zijn evenmin
+als eenig menschelijk oord, ontoegankelijk voor de liefde! Gelijk wij
+gezien hebben, beminden zoowel <i>El Pantero</i> als Edelhart, Camilla,
+welke bovendien het eenige jonge meisje van hun eigen complexie in den
+ganschen omtrek was.</p>
+<p>Het is niet de taak van den romanschrijver, de zoete woorden af te
+luisteren, welke <i lang="es">El Pantero</i> haar toevoegde; nog
+minder, deze op te schrijven. Veeleer doen wij goed den wraakgierigen
+Blauwen Vos in het oog te houden, die sluipend naderde, en den
+<i>tomahawk</i> ophief om de beleediging, hem in ons eerste hoofdstuk
+aangedaan, te wreken. Het verheugt ons te kunnen zeggen, dat Edelhart
+op datzelfde oogenblik ten tooneele verscheen en den medeminnaar met
+een welgemikten kogel redde, daarbij tevens zich zijn naam waardig
+toonend.</p>
+<div class="figure floatRight xd21e2071width"><img src="images/p77.png"
+alt="Een kras middel." width="154" height="554">
+<p class="figureHead">Een kras middel.</p>
+</div>
+<p>De vuilaardige Indiaan viel voorover en de Bleeke <span class="pagenum">[<a id="xd21e2077" href="#xd21e2077" name="xd21e2077">77</a>]</span>Scalpeur, die zijn naam ook niet voor niets
+droeg, wilde hem van zijn haartooi berooven. Het kwam den jager echter
+voor, dat deze onbeschaafde daad voor een blanke, die bovendien de
+vader van Camilla was, niet door den beugel kon. Een strijd ontstond
+tusschen de bedaagde mannen, doch spoedig verscheen een nieuwe vijand
+ter plaatse.</p>
+<p>Een troep krijgers van den Blauwen Vos stormde toe om den hoofdman
+te wreken.</p>
+<p>Maar de redding liet niet lang op zich wachten. Een afdeeling
+Commanchen onder aanvoering van Het Stille Water, die weer kwam alsof
+hij geroepen was, zond hen in massa naar het schimmenrijk.</p>
+<p>Nu scheen alles in orde! Maar zoo iets bestaat in de wildernis niet.
+Een regiment Mexicanen naderde in woeste vaart! Om rust te nemen, nadat
+men zijn koetjes op het droge heeft gebracht, moet men niet naar
+dit&mdash;overigens gezonde en schoone&mdash;land toe gaan. Thans
+scheen alles verloren. Doch dit moet men in de wildernis niet te gauw
+zeggen!</p>
+<p>&ldquo;Moed gehouden!&rdquo; riep de jager nu, ontroerd. De
+geoefende woudlooper legde het oor tegen den grond, en zeide met de
+meeste zekerheid:</p>
+<p>&ldquo;Op tien minuten afstand naderen honderd Texanen en 50 Sioux
+in volle vaart! Arendsneus heeft het commando.&rdquo;</p>
+<p>Hij sprak de waarheid! Maar nog waren de spannende gebeurtenissen
+van dezen woeligen dag niet ten einde.</p>
+<p>Een bende Apachen vervulde de lucht met hun barbaarsche
+oorlogskreten, welke een kwelling zijn voor beschaafde ooren.</p>
+<p>Een woedend gevecht volgde, waarbij de Apachen het veld moesten
+ruimen, vele dooden achterlatende, ten prooi aan scalpjager en gier...
+Onze vrienden verlieten het tooneel van zooveel lief en leed.
+<span class="pagenum">[<a id="xd21e2096" href="#xd21e2096" name="xd21e2096">78</a>]</span></p>
+<div class="figure xd21e2098width"><img src="images/p79.png" alt="Een veelbewogen dag." width="589" height="708">
+<p class="figureHead">Een veelbewogen dag.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e2102" href="#xd21e2102" name="xd21e2102">79</a>]</span></p>
+<p>Nadat zij zijn verdwenen, werpen wij een laatsten blik op de
+prairie... De nacht spreidt den mantel der liefde over de bloedige
+overblijfselen van dappere legerscharen. De maan gaat op en verleent
+schilderachtigheid aan een tafereel, dat zooeven nog alles behalve
+aangenaam aandeed. Wat beweegt daar? De Blauwe Vos&mdash;want hij is
+het&mdash;richt zich kreunend op. Waarheen staart het oog van dezen
+schijndoode met zooveel aandacht? Volgen wij zijn blikken, al maakt
+zijn loenschheid dit ons moeilijk.</p>
+<p>Een tweede krijger wordt door een rilling doorploegd. Het is een
+jong opperhoofd der Commanchen, die thans zijn forsch lichaam op den
+elleboog opheft. Zijn verglaasde oogen schitteren in den maneschijn als
+fosfor...</p>
+<p>De beide schijndooden van zooeven wisselen een blik vol haat,
+afgunst, verachting en bloeddorst...</p>
+<div class="figure xd21e2110width"><img src="images/p80.png" alt=""
+width="558" height="290"></div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e2112" href="#xd21e2112" name="xd21e2112">80</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div id="zoetekauw" class="div1 story"><span class="pagenum">[<a href="#xd21e2544">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h2 class="main">PRINSES ZOETEKAUW</h2>
+<h2 class="sub">EEN SPROOKJE.</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Er waren eens een koning en een koningin, die een
+beeldschoon dochtertje hadden, dat Eveline heette. Nu wilde echter het
+ongeluk, dat het prinsesje &eacute;&eacute;n groot gebrek had; zij was
+zeer snoepzuchtig. Zoo kwam het dat men Eveline, toen zij acht jaar
+geworden was, nooit bij haar eigen naam noemde, doch dat elkeen sprak
+van Prinses Zoetekauw! Dit veroorzaakte H.H. M.M. veel verdriet.</p>
+<p>Op een avond nadat Eveline naar bed gegaan was, bespraken haar
+ouders juist de noodzakelijkheid, haar van hare fout te genezen, toen
+er gescheld werd en Antje de meid vlak daarop een kaart binnenbracht
+van den volgenden inhoud:</p>
+<div class="q xd21e2122">
+<p class="first xd21e2123"><b>ADELGONDE,<br>
+FEE.</b></p>
+<p class="xd21e2123"><i>Directrice van het Herstellingsoord
+&ldquo;Excelsior&rdquo;. Beveelt zich beleefd aan voor het verbeteren
+van kinderen met onvolmaakt karakter.</i></p>
+<p><span class="sc">Billijke condities.&mdash;Ook aan huis te
+ontbieden.&mdash;Gezonde, boschrijke streek.&mdash;Prima
+referentiën bij de deftigste families.&mdash;Strikte geheimhouding
+verzekerd.</span></p>
+<p class="xd21e2123"><b>Prospectus wordt desgewenscht gratis
+toegezonden.</b></p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e2141" href="#xd21e2141" name="xd21e2141">81</a>]</span></p>
+<p>De ouders van Eveline zagen elkaar verbaasd aan. Toen zei de
+koning:</p>
+<p>&ldquo;Laat de juffrouw binnenkomen, Antje.&rdquo;</p>
+<p>De Fee trad binnen, nam den haar beleefd aangeboden stoel en
+glimlachte vriendelijk.</p>
+<p>&ldquo;Mag ik u vragen, Fee,&rdquo; zeide Eveline&rsquo;s vader,
+&ldquo;waaraan ik de eer van uw bezoek te danken heb?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Zooals u wel zult vermoeden, meneer de koning,&rdquo; begon
+de Fee, &ldquo;heeft de helaas algemeen bekende snoepzucht van uw
+overigens aardig dochtertje mijn schreden hierheen geleid.&rdquo;</p>
+<p>H.H. M.M. zuchtten diep.</p>
+<p>&ldquo;Ik geloof namelijk<span class="corr" id="xd21e2156" title="Niet in bron">,</span>&rdquo; vervolgde de Fee opbeurend, &ldquo;het
+prinsesje te kunnen genezen.&rdquo;</p>
+<p>H.H. M.M. zagen elkaar hoopvol aan.</p>
+<p>De Fee stond op en zwaaide de tooverparapluie, welke zij steeds bij
+zich droeg. In een oogenblik was de kamer vol eigenaardige wezens.
+Elfen, kabouters, hulpfeeën, enz.</p>
+<p>&ldquo;Dit is mijn personeel&rdquo;, zeide Adelgonde. &ldquo;Het
+staat mij met ijver en plichtsbetrachting bij in mijn somtijds
+moeielijke taak. Onze kabouters hebben u, zooals u zien zult, een der
+laarzen meegebracht van den Reus, die niet zelf kon binnenkomen wegens
+zijn reusachtigheid&rdquo;.</p>
+<p>Vervolgens stelde de Fee de aanwezigen &eacute;&eacute;n voor
+&eacute;&eacute;n aan H.H. M.M. voor. Nadat de hulpfeeën: de dames
+zuster Silentia, zuster Attentia, zuster Patientia en zuster Olympia
+hare nijging hadden gemaakt en minzaam door het vorstelijk echtpaar
+waren toegesproken, kwam de beurt aan de kabouters: de heeren, Jokniet,
+Morsniet, Snoepniet, Pulkniet, Kijfniet, Zeurniet en Gilniet.</p>
+<p>H.H. M.M. onderhielden zich daarop een tijdlang met elk der
+aanwezigen afzonderlijk en lieten zich hunne denkbeelden uiteenzetten.
+In het bijzonder interesseerde H. M. de Koningin zich voor het
+praktisch werk door <span class="pagenum">[<a id="xd21e2170" href="#xd21e2170" name="xd21e2170">82</a>]</span>zuster Olympia verricht.
+Hare Majesteit liet deze hulpfee haar nieuwste systeem verklaren, dat
+op een combinatie van nuttige handwerken en lichamelijke opvoeding
+berust, en gaf door de vragen, die het Haar behaagde te stellen, blijk
+van Haar belangstelling en kennis van zaken. Onderwijl leende Haar
+gemaal een gewillig oor aan de belangwekkende theorieën van den
+heer Jokniet over de jacht, een onderwerp dat den vorst buitengemeen
+interesseerde.</p>
+<p>&ldquo;Mijn personeel&rdquo;, vervolgde de Fee, het woord weder
+opnemend, &ldquo;bestaat uit prima werkkrachten. Ik heb de eer in het
+bijzonder de aandacht van Uwe Majesteiten te vestigen op onzen heer
+Snoepniet, sedert vele jaren bij mij werkzaam, aan wiens zorgen ik
+gaarne de behandeling van Hare K. Hoogheid wenschte te zien
+toevertrouwd.&rdquo;</p>
+<p>Eveline&rsquo;s ouders maakten nader kennis met dezen bekwamen en
+welwillenden kabouter. Besloten werd, dat Eveline een tijdlang
+verpleegd zou worden in het herstellingsoord &ldquo;Excelsior&rdquo; en
+aan de zorg van den paedagoog Snoepniet zou worden toevertrouwd.</p>
+<p>Den volgenden dag vertrok zij, alleen vergezeld van de particuliere
+hoffotografe der koningin. Haar afscheid van het koninklijk echtpaar
+was kort maar roerend.</p>
+<p>De reis was zeer voorspoedig.</p>
+<p>De ontvangst was allerhartelijkst. De jongste verpleegde, 2&frac12;
+jaar oud, in behandeling voor duimzuigen, bood <span class="corr" id="xd21e2182" title="Bron: der">de</span> hooge gast een ruiker aan. Het
+woud Excelsior wemelde van berispelijke kinderen, daarheen gezonden, om
+verpleegd te worden tot den waarlijk billijken prijs van f 1.&ndash;
+per dag, per persoon, met volledig pension (buiten de wasch). Meer
+kinderen uit &eacute;&eacute;n gezin gereduceerd tarief (wij citeeren
+den prospectus).</p>
+<p>De kinderen waren in ploegen verdeeld, en werkten acht uur per dag
+onder toezicht van de kabouters. De arbeid van iedere ploeg was er op
+berekend, de kinderen, <span class="pagenum">[<a id="xd21e2187" href="#xd21e2187" name="xd21e2187">83</a>]</span>die er toe behoorden, van
+hun bepaalde ondeugd te genezen. Had een kind meer dan
+&eacute;&eacute;n ondeugd, dan werkte het afwisselend in verschillende
+ploegen en dan duurde de kuur natuurlijk langer.</p>
+<p>Prinses Zoetekauw werkte, met nog vijf andere kinderen, onder
+toezicht van den welmeenenden, doch gestrengen afdeelingschef
+Snoepniet.</p>
+<p>De arbeid bestond in het proeven van taartjes, gebak, bonbons,
+koekjes enz. In den beginne lachte deze bezigheid ons prinsesje niet
+weinig toe, zooals men denken kan. Weldra werd dit echter anders.</p>
+<p>Het proeven moest namelijk zeer schielijk geschieden. Ieder kind
+moest een taartje of koekje een oogenblik proeven, en er een stukje
+afbijten, waarop het aan wie volgde werd overgereikt, enzoovoort, de
+rij langs. Met de linkerhand werd doorgegeven, met de rechter schreef
+men zijn oordeel op. De voorraad werd niet ververscht,
+v&oacute;&oacute;r dat elk taartje op was. Ander voedsel kreeg deze
+afdeeling niet. Men mocht zich niet verwijderen.</p>
+<p>De taak van Snoepniet, die acht moest geven dat elk kind werkelijk
+proefde en slikte, en dat opgeschoten werd was alles behalve licht!
+Voortdurend klonk zijn stem: &ldquo;Doorgeven daar! Opschieten daar!
+Slikken daar! Wie volgt! Blijven zitten daar!&rdquo;</p>
+<p>Is het wonder dat Eveline en haar kornuitjes weldra een innigen
+afkeer gingen koesteren tegen alle snoeperij?</p>
+<p>Des Zondags werd niet gewerkt. De kinderen verzamelden zich op een
+heuvel tot het hooren van eenige lezingen en voordrachten. Het
+programma van de matin&eacute;e was vol afwisseling. De inleidster,
+Tante Adelgonde, zette, in een welsprekend pleidooi, het doel van
+Excelsior uiteen.</p>
+<p>De fee begon met erop te wijzen dat &ldquo;Excelsior&rdquo; streefde
+naar hooger. Evenwel moeten wij niet slechts naar buiten maar ook naar
+binnen omhoog streven. <span class="pagenum">[<a id="xd21e2204" href="#xd21e2204" name="xd21e2204">84</a>]</span>(Applaus!) Excelsior heeft
+nog een vruchtbaar arbeidsveld voor den boeg! Wij willen dezen dag
+vieren als een mijlpaal, die den stoot geeft tot nog grooter inspanning
+en waarop wij krachtig moeten voortbouwen. Het tot nogtoe bereikte mag
+ons tot blijdschap stemmen, dit moet ons daarom nog geen reden zijn op
+onze lauweren te rusten, (gelach) doch integendeel een spoorslag om de
+handen in&eacute;&eacute;n en met frisschen moed aan den ploeg te
+slaan! (Daverend applaus!) De spreekster wees verder op de
+noodzakelijkheid van propaganda en gaf vervolgens het woord aan de
+ijverige secretaresse, de hulpfee Patientia, die het jaarverslag
+uitbracht.</p>
+<p>De volgende spreker was de heer Jokniet, die de toehoorders tot
+tranen wist te roeren, terwijl hij op zijn overtuigende wijze alle
+jokkernij aanviel en daarop mededeelingen deed omtrent een bezoek door
+hem, in opdracht van Excelsior, gebracht aan den Ooievaar.</p>
+<p>Spreker werd door den voorkomenden patriarch met de grootste
+welwillendheid ontvangen.</p>
+<p>Het gesprek kwam, na eenige inleidende beleefdheden, natuurlijk
+spoedig op het vraagstuk der moeilijke kindervragen.</p>
+<p>De Ooievaar was overtuigd namens zijne geest- en bloedverwanten te
+spreken, wanneer hij ten stelligste ontkende, dat zijn fractie nu of
+ooit eenige medewerking bij de geboorte der menschenkinderen zou hebben
+verleend! Hij brandmerkte dit gerucht als een bloot verzinsel, hij
+wilde niet zeggen een unfaire verdachtmaking van een deel der pers.
+Sommige groepen, meende de vriendelijke gastheer, trachten uit
+bedenkelijke zucht om de verantwoordelijkheid van zich af te schuiven,
+zijn fractie aansprakelijk te stellen voor de tegenwoordige crisis.</p>
+<p>Op de vraag van spreker wat zijn opinie was aangaande eerlijke
+antwoorden op kindervragen, achtte de Ooievaar <span class="pagenum">[<a id="xd21e2217" href="#xd21e2217" name="xd21e2217">85</a>]</span>het een dringende plicht zich met de meeste
+omzichtigheid te uiten, zoolang het program van zijn groep nog niet
+definitief was vastgesteld. Slechts geloofde hij verantwoord te zijn,
+wanneer hij als zijn vaste overtuiging te kennen gaf dat de tijd thans
+nog niet rijp was voor de oplossing van het verwante probleem: wie er
+het eerst was, de kip of het ei. Een brochure van zijn vleugel over dit
+onderwerp is overigens ter perse.</p>
+<p>Terugkomende op de eerste vraag, verzekerde de ooievaar nog eens ten
+stelligste, dat voor deze geruchten elke grond ontbrak. Er bestaat
+volkomen overeenstemming in den boezem mijner groep, verzekerde
+hij.</p>
+<p>Ware het mogelijk de geboorte van <i>kikkers</i> te bevorderen, hij
+en zijne vrienden zouden gewis niet werkeloos blijven. Nog vestigde hij
+er onze aandacht op, dat geen enkel ooievaar de bevoegdheid bezit tot
+het verleenen van medische hulp, en geen enkele ooiemoer diploma voor
+vroedvrouw.</p>
+<p>Nadat dit onderhoud tot des heeren Jokniets bevrediging
+geëindigd was, wenschte deze zich nog naar een niet minder
+bevoegde persoonlijkheid te begeven, om diens oordeel te vernemen over
+een andere hardnekkige legende, volgens welke deze zelf, zekere St.
+Nicolaas, nog altijd op den 5en December (den avond v&oacute;&oacute;r
+zijn geboortedag) geschenken en straffen zou uitdeelen om op
+verouderd-paedagogische wijze het gedrag van het kind te
+be&iuml;nvloeden.</p>
+<p>Deze poging mocht evenwel niet met hetzelfde succes worden bekroond.
+Noch het adresboek van Spanje, noch de ijverige nasporingen der politie
+konden het verblijf van den z.g. Sint aan het licht brengen. Hoogst
+waarschijnlijk heeft men in dit geval met een oplichter te doen, die
+misbruik maakt van den goeden naam des lang overleden bisschops, om het
+kinderpubliek beloften en concessies af te persen. Men zij
+gewaarschuwd! <span class="pagenum">[<a id="xd21e2230" href="#xd21e2230" name="xd21e2230">86</a>]</span></p>
+<p>Niet minder bijval oogstte de heer Morsniet met zijn vurige
+bestrijding der morsgewoonte. De heer Snoepniet, die op aanschouwelijke
+wijze een bedorven maag schilderde, vond eveneens een uitbundig
+onthaal. Met groote belangstelling volgden de aanwezigen de voordracht
+van den heer Pulkniet, over het neuspeuteren, met lichtbeelden. De zon
+had hierbij hare belangelooze medewerking verleend door zoolang te
+verdwijnen. Niet minder toonde het publiek zich ingenomen met de
+belangwekkende rede van den heer Kijfniet, die het kijven op zijn
+bekende krachtige wijze bestreed. De heer Zeurniet zeide over het
+zeuren kort te zullen zijn en voegde, in een bondig betoog van slechts
+enkele uren, de daad bij het woord. De heer Zeurniet koos tot thema een
+vers, dat, naar zijn meening zeer ten onrechte in bepaalde kringen van
+kinderen en opvoeders een zekere mate van populariteit genoot.</p>
+<p>Spreker begon met de voorlezing van dit vers, een noodzakelijke
+inleiding waarmee hij het geduld der vergadering tot zijn spijt een
+weinig op de proef zou moeten stellen:</p>
+<div class="lgouter">
+<p class="line">Dit is de sleutel van den Bibelbontschen berg</p>
+<p class="line">Op dien Bibelbontschen berg</p>
+<p class="line">Wonen Bibelbontsche menschen</p>
+<p class="line">En die Bibelbontsche menschen</p>
+<p class="line">Hebben Bibelbontsche kinderen</p>
+<p class="line">En die Bibelbontsche kinderen</p>
+<p class="line">Eten Bibelbontsche pap</p>
+<p class="line">Met een Bibelbontschen lepel</p>
+<p class="line">Uit een Bibelbontsche nap.</p>
+</div>
+<p class="first">Spreker wilde zijne bedenkingen tegen dit vers
+neerleggen in een reeks vragen:</p>
+<ul>
+<li>1. Schijnt het niet vreemd dat men een sleutel noodig <span class="pagenum">[<a id="xd21e2259" href="#xd21e2259" name="xd21e2259">87</a>]</span>zou hebben inplaats van b.v. een alpenstok om
+een berg te bestijgen?</li>
+<li>2. Acht gij de herhaling van dat woord Bibelbontsch in elken regel,
+bij menschen, kinderen, pap, lepel en nap, niet overbodig?</li>
+<li>3. Houdt gij met mij het woord Bibelbontsch niet voor een
+klankwoord zonder aardrijkskundige beteekenis, en de gansche
+omslachtige mededeeling derhalve voor waardeloos en nonsensikaal?</li>
+<li>4. Is in dit vers, waarin toch van zekere pap wordt gewag gemaakt,
+niet een belangrijke leerstof verwaarloosd, daar niet vermeld wordt,
+uit welke bestanddeelen dit voedsel bestaat?</li>
+</ul>
+<p>Spreker beantwoordde al deze vragen bevestigend, en achtte,
+resumeerende, dit vers:</p>
+<ul>
+<li><i>a.</i> onzinnig,</li>
+<li><i>b.</i> vol herhalingen, dus zeurig,</li>
+<li><i>c.</i> onwetenschappelijk,</li>
+<li><i>d.</i> ongeschikt,</li>
+</ul>
+<p>conclusies welke hij in een heldere detailcritiek nader
+toelichtte.</p>
+<p>Het viel te betreuren, dat de beschaafde causerie van den heer
+Gilniet, over het gillen, onverstaanbaar was.</p>
+<p>Dit feit gaf aanleiding tot een <b>INCIDENT</b>.</p>
+<p>De heer Kijfniet vroeg aan de voorzitster of het niet mogelijk was
+een leerstoel voor methodisch spreken in te stellen. De heer Gilniet
+zegt, dit als een insinuatie te beschouwen.</p>
+<p>Geroep: &ldquo;Wien de schoen past trekt hem aan!&rdquo;</p>
+<p>De heer Gilniet: &ldquo;Ik eisch een onderzoek!&rdquo;</p>
+<p>De voorzitster zegt dit toe. Het incident wordt gesloten.</p>
+<p>Na de pauze zongen de hulpfeeën eenige paedagogische liederen.
+Het mooist werd gevonden&mdash;ongetwijfeld wegens de opwekkende
+melodie en de sympathieke strekking&mdash;het: <span class="pagenum">[<a id="xd21e2308" href="#xd21e2308" name="xd21e2308">88</a>]</span></p>
+<div class="figure xd21e2311width"><img src="images/p89.png" alt="De hulpfeeën zongen paedagogische liederen." width="517" height="720">
+<p class="figureHead">De hulpfeeën zongen paedagogische
+liederen.</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e2315" href="#xd21e2315" name="xd21e2315">89</a>]</span></p>
+<div class="lgouter">
+<p class="line"><span class="ex">Excelsior-lied</span>,</p>
+</div>
+<p class="first">waarvan het refrein door alle aanwezigen werd
+medegezongen op de wijze van het Sequah-lied.</p>
+<div class="lgouter">
+<p class="line">Heb je slechte zeden,</p>
+<p class="line xd21e2326">Ben je zenuwziek, Boem!</p>
+<p class="line">Richt tot ons je schreden</p>
+<p class="line xd21e2326">Hier genees je kwiek! Boem!</p>
+</div>
+<p class="first">(tot de fee)</p>
+<div class="lgouter">
+<p class="line">Tante Adelgonde</p>
+<p class="line xd21e2326">Lieve beste Fee</p>
+<p class="line">Zij zijn vol van zonden</p>
+<p class="line xd21e2326">Red ze s. v. p.!</p>
+</div>
+<p class="first">Refrein:</p>
+<div class="lgouter">
+<p class="line">Kom tot ons, kom tot ons</p>
+<p class="line xd21e1730">Boem, boem, boem!</p>
+<p class="line">Zie naar ons, zie naar ons</p>
+<p class="line xd21e1730">Boem, boem, boem!</p>
+<p class="line">Hoor naar ons, hoor naar ons!</p>
+<p class="line xd21e1730">Boem, boem, boem!</p>
+<p class="line">Streef met ons, streef met ons</p>
+<p class="line xd21e1730">Boem, boem, boem!</p>
+</div>
+<p class="first">(tot de kabouters)</p>
+<div class="lgouter">
+<p class="line">Jokniet, Morsniet, Snoepniet</p>
+<p class="line xd21e2326">Help haar in haar taak, Boem!</p>
+<p class="line">Pulk-<span class="corr" id="xd21e2372" title="Niet in bron">,</span> Kijf-, Zeur- en Gilniet</p>
+<p class="line xd21e2326">Steun de goede zaak, Boem!</p>
+</div>
+<p class="first">(tot de kinderen)</p>
+<div class="lgouter">
+<p class="line">Kind je moet maar leeren</p>
+<p class="line xd21e2326">In Excelsior</p>
+<p class="line">En wij garandeeren</p>
+<p class="line xd21e2326">Dat je beter wor!</p>
+</div>
+<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e2388" href="#xd21e2388" name="xd21e2388">90</a>]</span></p>
+<p><span class="ex">Refrein</span>: Kom, enz.</p>
+<div class="lgouter">
+<p class="line">Ja, vandaag of morgen</p>
+<p class="line xd21e2326">Ben je al hersteld, Boem!</p>
+<p class="line">Dank zij onze zorgen</p>
+<p class="line xd21e2326">En dat schijntje geld, Boem!</p>
+<p class="line">Help ons aan klandisie</p>
+<p class="line xd21e2326">Maak &rsquo;t adres bekend!</p>
+<p class="line">Dan is de provisie</p>
+<p class="line xd21e2326">1&frac12;%.</p>
+</div>
+<p class="first"><span class="ex">Refrein</span>: Kom, enz.</p>
+<p>Aan het applaus scheen geen einde te zullen komen!</p>
+<p>De Fee Adelgonde dankte hierop de aanwezigen voor de trouwe opkomst
+en besloot met een opwekking tot allen om ieder in zijn kring het goede
+doel te bevorderen.</p>
+<p>Geen wonder dat onze Eveline in deze omgeving spoedig genas. Drie
+weken later kon zij als hersteld worden ontslagen. Tot groote vreugde
+harer ouders verloor zij den bijnaam van</p>
+<p class="xd21e2123">Prinses Zoetekauw. <span class="pagenum">[<a id="xd21e2423" href="#xd21e2423" name="xd21e2423">91</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div id="kus" class="div1 story"><span class="pagenum">[<a href="#xd21e2551">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<div class="figure"><img src="images/p92.png" alt="DE KUS" width="542"
+height="346"></div>
+<h2 class="main">DE KUS</h2>
+<h2 class="sub">TENDENZ-ROMAN</h2>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">&ldquo;Mag ik het Rijksmuseum van u hebben,
+conducteur?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Zeker, meneer!&rdquo;</p>
+<p>De conducteur van lijn 10 schelde. De bestuurder remde.</p>
+<p>De jonge dr. Hendrik van Bree, grijs deukhoedje, bruine covercoat,
+stapte uit, nog v&oacute;&oacute;r de wagen geheel stopte, liep enkele
+passen met de alweer doorrijdende tram mee, nam toen bijna onmerkbaar
+zijn draai en betrad met energieke schreden de brug tusschen
+Weteringschans en Stadhouderskade. Hij liep onder het Museum door, de
+Jan Luykenstraat in, en was in de Van Baerlestraat.</p>
+<p>&ldquo;Alweer,&rdquo; mompelde hij opeens in de P. C. &ldquo;Zal
+deze verderfelijke gewoonte dan nooit uitgeroeid worden? Moeten de
+bacteriën steeds verder worden verspreid?&rdquo; Hij zette de
+tanden op elkaar. <span class="pagenum">[<a id="xd21e2439" href="#xd21e2439" name="xd21e2439">92</a>]</span></p>
+<p>&ldquo;Ik zal mijn leven wijden aan de bestrijding van dit
+kwaad.&rdquo;</p>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">II.</h3>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Dr. Hendrik van Bree, de nieuwe arts, stond voor het
+raam van zijn vriendelijk huisje, Brinklaan 12, waarvan zijn voorganger
+hem de huur had overgedaan. &ldquo;Maatje&rdquo; zat bij de tafel en
+stopte zijn kousen. Zij wilde dit werk aan niemand
+overlaten&mdash;waren het niet de kousen van haar Hendrik?</p>
+<p>Op eens sprong de jonge medicus op. Bezorgd, hoofdschuddend zag
+&ldquo;maatje&rdquo; hem na.</p>
+<p>Bij het hek namen een boereknecht en zijn meisje afscheid, en kusten
+elkaar, niet &eacute;&eacute;ns, maar herhaaldelijk. Hendrik trad op
+hen toe, groette vriendelijk, en bracht hun, in gematigde termen, het
+onhygiënische van hun daad onder de oogen. De man grinnikte, het
+meisje bloosde, maar ze eindigden met mopperend heen te gaan.</p>
+<p>Toen de jonge dokter dien avond de brug over liep, hoorde hij van
+alle kanten gemompel.</p>
+<p>&ldquo;We meugen onze maid niet soene, saat-ie!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Wat goat &rsquo;t zoan an?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Wie het &rsquo;t ooit zoo op de vieul heure
+speule?&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Wat &rsquo;n mal meroakel! Laat ie van &rsquo;t durp
+weggoan!&rdquo;</p>
+<p>Toen hij terug ging, stond er een groep opgeschoten kerels klaar,
+dreigend.</p>
+<p>&ldquo;Doar het je die bemoeial!&rdquo;</p>
+<p>&ldquo;Loat ie zich met z&rsquo;n aige soake bemoeie!&rdquo;</p>
+<p>Een steen vloog, en nog &eacute;&eacute;n. Zijn hoed werd geraakt,
+en viel af. Hij raapte hem kalm op. Er vlogen meer steenen. Met een gat
+in zijn hoofd kwam Hendrik thuis!</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div2 chapter"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h3 class="main">III.</h3>
+</div>
+<div class="divBody">
+<p class="first">Een jong meisje had van het balcon bij burgemeester
+Vink den aanval met verontwaardiging aangezien. Het <span class="pagenum">[<a id="xd21e2475" href="#xd21e2475" name="xd21e2475">93</a>]</span>was Bertha Vink. Sympathie leidt tot
+liefde.... en verloving.</p>
+<hr class="tb">
+<p>De eerste dagen van zaligheid waren voorbij.</p>
+<p>Toch was het alsof er in Bertha iets onrustigs was gekomen. Eerst
+zag hij het niet; haar handdruk was warm en stevig als altijd, haar
+lach even teeder.</p>
+<p>Maar wat was er in haar oogen dat hem soms bevreesd maakte, dat
+alles niet was zooals het zijn moest?</p>
+<p>En op een goeden dag zeide zij het aan &ldquo;maatje.&rdquo; De oude
+mevrouw zuchtte; het verraste haar niet.</p>
+<p>Dien avond brak zij het nieuws aan haar zoon.</p>
+<p>Bertha was niet sterk genoeg gebleken in den strijd.</p>
+<p>Hendrik begreep. Hij waagde nog een laatste poging. Hij schreef een
+brief vol liefde en teederheid, maar ook vol vastheid. &ldquo;Je moet
+kiezen tusschen mij en de bacteriën,&rdquo; schreef hij.
+&ldquo;Hoe lief ik je ook heb, ik kan mijn beginsel niet verzaken, om
+geen ziektekiemen over te brengen als de hond en de vlieg.&rdquo; Hij
+deed zelf den brief op de bus.</p>
+<p>Hij wachtte. E&eacute;n dag, twee, drie dagen. Er kwam geen
+antwoord.</p>
+<p>Hij was vrij. Om den strijd te strijden dien hij gekozen had. Om
+zijn eenzamen, moeizamen weg te gaan. <span class="pagenum">[<a id="xd21e2497" href="#xd21e2497" name="xd21e2497">94</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div class="back">
+<div id="toc" class="div1 contents"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divHead">
+<h2 class="main">INHOUD</h2>
+<table class="tocList">
+<tr>
+<td class="tocDivNum"></td>
+<td class="tocDivTitle" colspan="5"></td>
+<td class="tocPageNum">Blz.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="tocDivNum"></td>
+<td class="tocDivTitle" colspan="5"><span class="sc"><a href="#gigio"
+id="xd21e2509" name="xd21e2509">Van Gigio en Famulus. Romeinsche
+roman</a></span></td>
+<td class="tocPageNum">5</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="tocDivNum"></td>
+<td class="tocDivTitle" colspan="5"><span class="sc"><a href="#vondeling" id="xd21e2516" name="xd21e2516">De Vondeling. Historische
+roman</a></span></td>
+<td class="tocPageNum">16</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="tocDivNum"></td>
+<td class="tocDivTitle" colspan="5"><span class="sc"><a href="#mirelli"
+id="xd21e2523" name="xd21e2523">Cora Mirelli. Een verhaal van
+wereldlijke macht</a></span></td>
+<td class="tocPageNum">41</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="tocDivNum"></td>
+<td class="tocDivTitle" colspan="5"><span class="sc"><a href="#simpel"
+id="xd21e2530" name="xd21e2530">Jack Simpel. Een zeevaartkundige
+vertelling</a></span></td>
+<td class="tocPageNum">51</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="tocDivNum"></td>
+<td class="tocDivTitle" colspan="5"><span class="sc"><a href="#roodhuid" id="xd21e2537" name="xd21e2537">Roodhuid en Bleekgezicht.
+Indiaansche novelle</a></span></td>
+<td class="tocPageNum">68</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="tocDivNum"></td>
+<td class="tocDivTitle" colspan="5"><span class="sc"><a href="#zoetekauw" id="xd21e2544" name="xd21e2544">Prinses Zoetekauw. Een
+sprookje</a></span></td>
+<td class="tocPageNum">81</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="tocDivNum"></td>
+<td class="tocDivTitle" colspan="5"><span class="sc"><a href="#kus" id="xd21e2551" name="xd21e2551">De Kus. Tendenz-roman</a></span></td>
+<td class="tocPageNum">92</td>
+</tr>
+</table>
+</div>
+</div>
+<div class="div1 cover"><span class="pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span>
+<div class="divBody">
+<p class="first"></p>
+<div class="figure xd21e2558width"><img src="images/achterkant.jpg"
+alt="Oorspronkelijke achterkant." width="503" height="720"></div>
+</div>
+</div>
+<div class="transcribernote">
+<h2 class="main">Colofon</h2>
+<h3 class="main">Verbeteringen</h3>
+<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p>
+<table class="correctiontable" summary="Overzicht van verbeteringen aangebracht in de tekst.">
+<tr>
+<th>Bladzijde</th>
+<th>Bron</th>
+<th>Verbetering</th>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e294">6</a>,
+<a class="pageref" href="#xd21e1138">32</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1443">48</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1480">51</a>,
+<a class="pageref" href="#xd21e1700">59</a>, <a class="pageref" href="#xd21e2028">75</a></td>
+<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40 bottom">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e397">9</a></td>
+<td class="width40 bottom">.</td>
+<td class="width40 bottom">?</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e542">11</a>,
+<a class="pageref" href="#xd21e1048">28</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1106">30</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1143">32</a>,
+<a class="pageref" href="#xd21e1156">32</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1208">36</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1222">37</a>,
+<a class="pageref" href="#xd21e1448">49</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1511">52</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1519">52</a>,
+<a class="pageref" href="#xd21e1899">69</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1904">69</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1962">72</a>,
+<a class="pageref" href="#xd21e2156">81</a>, <a class="pageref" href="#xd21e2372">89</a></td>
+<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40 bottom">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e594">12</a>,
+<a class="pageref" href="#xd21e629">13</a>, <a class="pageref" href="#xd21e669">13</a>, <a class="pageref" href="#xd21e904">22</a>,
+<a class="pageref" href="#xd21e1153">32</a>, <a class="pageref" href="#xd21e1438">48</a></td>
+<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40 bottom">&rdquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e926">23</a></td>
+<td class="width40 bottom">nadert reden</td>
+<td class="width40 bottom">nader treden</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1369">45</a></td>
+<td class="width40 bottom">.</td>
+<td class="width40 bottom">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1375">45</a></td>
+<td class="width40 bottom">Illyrie</td>
+<td class="width40 bottom">Illyrië</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1473">50</a></td>
+<td class="width40 bottom">pati&egrave;nten</td>
+<td class="width40 bottom">patiënten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1644">56</a></td>
+<td class="width40 bottom">oorlogschip</td>
+<td class="width40 bottom">oorlogsschip</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1647">56</a></td>
+<td class="width40 bottom">personnage</td>
+<td class="width40 bottom">personage</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1783">62</a>,
+<a class="pageref" href="#xd21e1820">65</a></td>
+<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td>
+<td class="width40 bottom">&ldquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1788">63</a></td>
+<td class="width40 bottom">;</td>
+<td class="width40 bottom">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1806">64</a></td>
+<td class="width40 bottom">,</td>
+<td class="width40 bottom">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1827">65</a></td>
+<td class="width40 bottom">?</td>
+<td class="width40 bottom">[<i>Verwijderd</i>]</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1859">67</a></td>
+<td class="width40 bottom">personnages</td>
+<td class="width40 bottom">personages</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2182">82</a></td>
+<td class="width40 bottom">der</td>
+<td class="width40 bottom">de</td>
+</tr>
+</table>
+</div>
+</div>
+
+<div>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 47442 ***</div>
+</body>
+</html>
diff --git a/47442/47442-h/images/achterkant.jpg b/47442-h/images/achterkant.jpg
index a8d0379..a8d0379 100644
--- a/47442/47442-h/images/achterkant.jpg
+++ b/47442-h/images/achterkant.jpg
diff --git a/47442/47442-h/images/p05.jpg b/47442-h/images/p05.jpg
index fd55d86..fd55d86 100644
--- a/47442/47442-h/images/p05.jpg
+++ b/47442-h/images/p05.jpg
diff --git a/47442/47442-h/images/p07.png b/47442-h/images/p07.png
index 1fbde8c..1fbde8c 100644
--- a/47442/47442-h/images/p07.png
+++ b/47442-h/images/p07.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p08.png b/47442-h/images/p08.png
index 228092e..228092e 100644
--- a/47442/47442-h/images/p08.png
+++ b/47442-h/images/p08.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p10.png b/47442-h/images/p10.png
index 4ce2617..4ce2617 100644
--- a/47442/47442-h/images/p10.png
+++ b/47442-h/images/p10.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p11.png b/47442-h/images/p11.png
index 865ad22..865ad22 100644
--- a/47442/47442-h/images/p11.png
+++ b/47442-h/images/p11.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p13.png b/47442-h/images/p13.png
index 365a462..365a462 100644
--- a/47442/47442-h/images/p13.png
+++ b/47442-h/images/p13.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p14.png b/47442-h/images/p14.png
index 2430c00..2430c00 100644
--- a/47442/47442-h/images/p14.png
+++ b/47442-h/images/p14.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p15.png b/47442-h/images/p15.png
index c997af2..c997af2 100644
--- a/47442/47442-h/images/p15.png
+++ b/47442-h/images/p15.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p16.png b/47442-h/images/p16.png
index d43ad5c..d43ad5c 100644
--- a/47442/47442-h/images/p16.png
+++ b/47442-h/images/p16.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p18.png b/47442-h/images/p18.png
index cda0104..cda0104 100644
--- a/47442/47442-h/images/p18.png
+++ b/47442-h/images/p18.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p20.png b/47442-h/images/p20.png
index 6f96e13..6f96e13 100644
--- a/47442/47442-h/images/p20.png
+++ b/47442-h/images/p20.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p21.png b/47442-h/images/p21.png
index bd234ff..bd234ff 100644
--- a/47442/47442-h/images/p21.png
+++ b/47442-h/images/p21.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p22.png b/47442-h/images/p22.png
index 82fbc49..82fbc49 100644
--- a/47442/47442-h/images/p22.png
+++ b/47442-h/images/p22.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p23.png b/47442-h/images/p23.png
index 9c30c60..9c30c60 100644
--- a/47442/47442-h/images/p23.png
+++ b/47442-h/images/p23.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p24.png b/47442-h/images/p24.png
index 273d7e6..273d7e6 100644
--- a/47442/47442-h/images/p24.png
+++ b/47442-h/images/p24.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p26.png b/47442-h/images/p26.png
index 62a0393..62a0393 100644
--- a/47442/47442-h/images/p26.png
+++ b/47442-h/images/p26.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p27.png b/47442-h/images/p27.png
index 5698124..5698124 100644
--- a/47442/47442-h/images/p27.png
+++ b/47442-h/images/p27.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p30.png b/47442-h/images/p30.png
index c0d250c..c0d250c 100644
--- a/47442/47442-h/images/p30.png
+++ b/47442-h/images/p30.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p32.png b/47442-h/images/p32.png
index 635e6cf..635e6cf 100644
--- a/47442/47442-h/images/p32.png
+++ b/47442-h/images/p32.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p35.png b/47442-h/images/p35.png
index 7c476b5..7c476b5 100644
--- a/47442/47442-h/images/p35.png
+++ b/47442-h/images/p35.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p38.png b/47442-h/images/p38.png
index a1ba5d9..a1ba5d9 100644
--- a/47442/47442-h/images/p38.png
+++ b/47442-h/images/p38.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p39.png b/47442-h/images/p39.png
index 274dddf..274dddf 100644
--- a/47442/47442-h/images/p39.png
+++ b/47442-h/images/p39.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p41.png b/47442-h/images/p41.png
index 6f99ca6..6f99ca6 100644
--- a/47442/47442-h/images/p41.png
+++ b/47442-h/images/p41.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p43.png b/47442-h/images/p43.png
index 6e98e50..6e98e50 100644
--- a/47442/47442-h/images/p43.png
+++ b/47442-h/images/p43.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p45.png b/47442-h/images/p45.png
index 8b70ef2..8b70ef2 100644
--- a/47442/47442-h/images/p45.png
+++ b/47442-h/images/p45.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p46.png b/47442-h/images/p46.png
index 335dbc9..335dbc9 100644
--- a/47442/47442-h/images/p46.png
+++ b/47442-h/images/p46.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p48.png b/47442-h/images/p48.png
index b5eab12..b5eab12 100644
--- a/47442/47442-h/images/p48.png
+++ b/47442-h/images/p48.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p49.png b/47442-h/images/p49.png
index 6678066..6678066 100644
--- a/47442/47442-h/images/p49.png
+++ b/47442-h/images/p49.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p50.png b/47442-h/images/p50.png
index 53afe7d..53afe7d 100644
--- a/47442/47442-h/images/p50.png
+++ b/47442-h/images/p50.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p51.png b/47442-h/images/p51.png
index 3da30a7..3da30a7 100644
--- a/47442/47442-h/images/p51.png
+++ b/47442-h/images/p51.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p52.png b/47442-h/images/p52.png
index 41f493b..41f493b 100644
--- a/47442/47442-h/images/p52.png
+++ b/47442-h/images/p52.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p54.png b/47442-h/images/p54.png
index 108af13..108af13 100644
--- a/47442/47442-h/images/p54.png
+++ b/47442-h/images/p54.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p55.png b/47442-h/images/p55.png
index cb32ccd..cb32ccd 100644
--- a/47442/47442-h/images/p55.png
+++ b/47442-h/images/p55.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p56.png b/47442-h/images/p56.png
index ef277cc..ef277cc 100644
--- a/47442/47442-h/images/p56.png
+++ b/47442-h/images/p56.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p58.png b/47442-h/images/p58.png
index a90cad7..a90cad7 100644
--- a/47442/47442-h/images/p58.png
+++ b/47442-h/images/p58.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p60.png b/47442-h/images/p60.png
index f682a99..f682a99 100644
--- a/47442/47442-h/images/p60.png
+++ b/47442-h/images/p60.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p61.png b/47442-h/images/p61.png
index df37180..df37180 100644
--- a/47442/47442-h/images/p61.png
+++ b/47442-h/images/p61.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p63.png b/47442-h/images/p63.png
index b01e82c..b01e82c 100644
--- a/47442/47442-h/images/p63.png
+++ b/47442-h/images/p63.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p64.png b/47442-h/images/p64.png
index 436c89d..436c89d 100644
--- a/47442/47442-h/images/p64.png
+++ b/47442-h/images/p64.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p65.png b/47442-h/images/p65.png
index 0227e23..0227e23 100644
--- a/47442/47442-h/images/p65.png
+++ b/47442-h/images/p65.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p67.png b/47442-h/images/p67.png
index ee5f036..ee5f036 100644
--- a/47442/47442-h/images/p67.png
+++ b/47442-h/images/p67.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p68.png b/47442-h/images/p68.png
index a7b5e98..a7b5e98 100644
--- a/47442/47442-h/images/p68.png
+++ b/47442-h/images/p68.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p70.png b/47442-h/images/p70.png
index 66f3f30..66f3f30 100644
--- a/47442/47442-h/images/p70.png
+++ b/47442-h/images/p70.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p71.png b/47442-h/images/p71.png
index 2722de5..2722de5 100644
--- a/47442/47442-h/images/p71.png
+++ b/47442-h/images/p71.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p72.png b/47442-h/images/p72.png
index 5e1730c..5e1730c 100644
--- a/47442/47442-h/images/p72.png
+++ b/47442-h/images/p72.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p73.png b/47442-h/images/p73.png
index 7a70da0..7a70da0 100644
--- a/47442/47442-h/images/p73.png
+++ b/47442-h/images/p73.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p74.png b/47442-h/images/p74.png
index e594de6..e594de6 100644
--- a/47442/47442-h/images/p74.png
+++ b/47442-h/images/p74.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p75.png b/47442-h/images/p75.png
index a9722cb..a9722cb 100644
--- a/47442/47442-h/images/p75.png
+++ b/47442-h/images/p75.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p76.png b/47442-h/images/p76.png
index 95363da..95363da 100644
--- a/47442/47442-h/images/p76.png
+++ b/47442-h/images/p76.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p77.png b/47442-h/images/p77.png
index c4ade81..c4ade81 100644
--- a/47442/47442-h/images/p77.png
+++ b/47442-h/images/p77.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p79.png b/47442-h/images/p79.png
index 9efd1d4..9efd1d4 100644
--- a/47442/47442-h/images/p79.png
+++ b/47442-h/images/p79.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p80.png b/47442-h/images/p80.png
index aea52de..aea52de 100644
--- a/47442/47442-h/images/p80.png
+++ b/47442-h/images/p80.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p89.png b/47442-h/images/p89.png
index 313b7c1..313b7c1 100644
--- a/47442/47442-h/images/p89.png
+++ b/47442-h/images/p89.png
diff --git a/47442/47442-h/images/p92.png b/47442-h/images/p92.png
index 217498e..217498e 100644
--- a/47442/47442-h/images/p92.png
+++ b/47442-h/images/p92.png
diff --git a/47442/47442-h/images/titelpagina.png b/47442-h/images/titelpagina.png
index 2e11d05..2e11d05 100644
--- a/47442/47442-h/images/titelpagina.png
+++ b/47442-h/images/titelpagina.png
diff --git a/47442/47442-h/images/voorkant.jpg b/47442-h/images/voorkant.jpg
index b65cb48..b65cb48 100644
--- a/47442/47442-h/images/voorkant.jpg
+++ b/47442-h/images/voorkant.jpg
diff --git a/47442/47442-0.zip b/47442/47442-0.zip
deleted file mode 100644
index 36be176..0000000
--- a/47442/47442-0.zip
+++ /dev/null
diff --git a/47442/47442-8.txt b/47442/47442-8.txt
deleted file mode 100644
index 571536c..0000000
--- a/47442/47442-8.txt
+++ /dev/null
@@ -1,2964 +0,0 @@
-The Project Gutenberg EBook of Parodieën, by Cornelis Veth

-

-This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most

-other parts of the world at no cost and with almost no restrictions

-whatsoever.  You may copy it, give it away or re-use it under the terms of

-the Project Gutenberg License included with this eBook or online at

-www.gutenberg.org.  If you are not located in the United States, you'll have

-to check the laws of the country where you are located before using this ebook.

-

-

-

-Title: Parodieën

-

-Author: Cornelis Veth

-

-Release Date: November 23, 2014 [EBook #47442]

-

-Language: Dutch

-

-Character set encoding: ISO-8859-1

-

-*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK PARODIEËN ***

-

-

-

-

-Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed

-Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project

-Gutenberg.

-

-

-

-

-

-

-

-

-                               PARODIEËN

-

-                                  DOOR

-                             CORNELIS VETH

-

-

-                              EERSTE REEKS

-

-

-                               AMSTERDAM

-                   UITGEVERS-MAATSCHAPPIJ "ELSEVIER"

-                                  1918

-

-

-

-

-

-

-VAN GIGIO EN FAMULUS

-

-ROMEINSCHE ROMAN

-

-

-Het was dien morgen een ochtend van ideale schoonheid en atmosfeer. De

-keizerlijke Villa lijnde zich uit als een droom van marmor, als

-een eindeloos uitgemeten stuk groen biljartlaken spreiddede zich het

-grasveld, als een architecturale fabula volgden portico's op portico's,

-schakelden nymfea zich aan nymfea, ronddeden zich de immense exedra

-als cathedra voor pedagogen van titanen.

-

-Langs den oever van de rivier, die zich strekte als een eindeloos

-uitgeplette reep blik, op het strand dat naar de zon duiddede als

-een lange vieil-or-kleurig-gehandschoende voorvinger, promeneerden de

-matronae in stola en palla, de meritrices in palla en stola, stroomden

-zij uit de Thermen, nog na-boudeerend over de duurte van de tesserae,

-die zij betaald hadden aan de ostiari, en de patriciërs, nog mopperend

-over de foia die zij volgens de mos hadden moeten aanbieden aan de

-capsarii in het frigidarium of het nog prijziger tepidarium, waar

-zij hun corpus hadden gebaad en geodorificeerd. Hier ontmoetteden de

-jonge Aanzienlijken de matronae en de virginae, groetteden hoffelijk,

-wisselden met geëffaceerde galanterie of geaffineerde venijnigheid

-epigrammen, tot de slik van een carpenta met één of twee paarden hen

-bespattede, zoodat zij haastig scheiddeden en zich voortspoeddeden,

-anathema's van vernuftig-stekelige vinding werpend naar de menners,

-welke hiervan, hooggezeten, niets vermoeddeden. Daartusschen

-scharrelden de straatjongens, etende hun oliebollen, buitelende over

-hun caput, of elkaar slaande op hun tabernaculum, hun testimonium, hun

-tonitrus, hun fulmen of wel hun animus. De vermetelsten verstoutteden

-zich wel eens achter den rug van de Aanzienlijken een langen naso te

-trekken, of de lingua uit te steken. Bij afwisseling bestookten zij

-elkaar met sputum of zelfs faecaliën.

-

-Over de blik-blanke rivier gleed een navicula, in voorname

-wiegeling. In dat bootje, geroeid door Ethiopische zwarte slaven,

-zaten twee Aanzienlijken, en onderhielden zich, hoffelijk, in kunstvol

-geciseleerd Latijnsch.

-

-De één was een vijftiger, treffend aristocratisch, met artificieel

-klein geknepen mond, een kale calva en donkere oogen, verborgen

-achter groote lunettae, in onberispelijk Romeinsch avondtoilet

-gehuld. Hij sprak met kalme hooge stemme het zoetklinkende accent der

-residentie. De ander was een godschoone knaap, met slanke, als broze

-leden, fijn, doch athletisch, een roomkleurig teint en een heerlijken,

-fraai bewerkten haardos.

-

-"Waart gij bij den Augustus, Edele Gigio?" vraagde de laatste.

-

-"Ja" antwoorddede de ander met elaboraten glimlach.

-

-"Hoe was de Salutatio?"

-

-"Quatio."

-

-Beiden zwegen. Er liepen gouden glansen over de zweetdruipende

-zwartheid van de slaven, als verguld ebbenhout glommen zij soms in

-den Sol.

-

-De beide Aanzienlijken leunden, nauwelijks genietend hun mollige

-kussens, peinzend over het factice leven.

-

-De stad was blank onder blauwe lucht.

-

-Gigio droomde. De welverzorgde hand met slechts enkele, niet overdreven

-bejuweelde ringen, rusttede op den rand van het bootje, het schuim

-dat zich daarlangs afteekende, zachtkens fijnknijpend.

-

-Hij droomde van en over zich zelf en anderen, van goden en keizers

-en dichters en hetaeren. Hij bevond zich op den weg der vreugde en

-richttede zich vol majesteit op, want vóór hem rees een berg van

-licht. Over lichtende drempels trad hij in extase, God en Goden,

-maar ook kleine zielen en comedianten voorbijgaand en bereikte, langs

-lijnen van geleidelijkheid, Babel. De hooge troeven uitspelend van een

-stille kracht die geen illusie was, overwon hij zijn noodlot. Het was

-een metamorfose zijner psyche. Een lent van vaerzen zong in hem. Het

-was of de wereldvrede gekomen was. En Fidessa waarde rond, orchideeën

-in het hair, een kluwen in de hand. "Wil is winde!" bad zij. Heracles,

-hoffelijk, strekte reeds de hand uit. Maar Dionysos was den ongelukkige

-voor. Op eens hadden zij de gestalten van oude menschen aangenomen, van

-dingen die voorbijgaan, van reisimpressies. Doch daar was Eline. Zij

-was jong gebleven ....

-

-Het donkerde. De bonte menigte op de promenada was henen. Alles was

-stil. Alleen vedelden fel de krekels, die rekels.

-

-Plotseling woei ziltere bries.

-

-Gigio sloeg de oogen op. Zij rustteden met welgevallen op zijn

-godschoonen metgezel. De jongeling beantwoorddede zijn gefaneerden

-glimlach.

-

-"Wat peinst gij, lieve vriend?" vraagde Famulus, ter onderscheiding

-van zijn beroemden bloedverwant, den arbiter elegantiarum, de jongere

-genaamd.

-

-"Famulus," antwoorddede Gigio, en zijn oogen, half gesloten, blikten

-met gesupprimeerde flonkering van weemoed op den jongeling, terwijl

-zijn vingers in distractie een vlok felwitten schuim verknepen. "Ik

-weet het nauwelijks. Van de jaren die vlieden, ... van de boeken,

-die nog komende zijn ... van den bijval der menigte ... van het

-cameleontische verleden ... van roode dorpen onder grauwe lucht... van

-schoone woorden en booze moorden ... van romantiek in antiek ... van

-antiek in romantiek ... van den Paljasso in het Palazzo ... Endymion

-... van het obscene, maar ongemeene ... Sappho ...

-

-"Van nieuwe titels?" vraagde Famulus belangstellend.

-

-Gigio antwoorddede niet.

-

-De slaven ziegezaagden met hunne roeiriemen.

-

-Donker de rivier, en dieper, lichter de lucht en hooger, het lichtst

-de heuvelen... Alleen geeuwden helsch de meeuwen.

-

-Wiegewagend wigde het bootje door de golven.

-

-"Dat is wel mooi!" wees Gigio.

-

-"En wel groot hé... ?"

-

-"Héél groot alles...!"

-

-"Mooi...!"

-

-"En óf!"

-

-"Maar niet te groot?"

-

-"Beslist niet!"

-

-"Niet te mooi ook?"

-

-"Kan niet bestaan!"

-

-"Heb je honger?"

-

-"Of ik honger heb?"

-

-"Ja!"

-

-"Ja en neen!"

-

-"Lekkere honger?"

-

-"Juist."

-

-"Lig je goed?"

-

-"Zalig."

-

-"We zijn er haast."

-

-"Ben je daar blij om?"

-

-"Ja en neen."

-

-"Hoezoo?"

-

-"Blij om het maal, niet blij om het heerlijke liggen."

-

-"Heu daar, wij zijn er!" sprak Gigio nu.

-

-De slaven hielden. De beide Aanzienlijken strekten de knieën,

-ontspanden de kuiten, rekten de armen en de kaakspieren lang en

-behagelijk, met geprolongeerde keelgeluiden. Zij stonden op hun

-pedes posteriores. En Gigio wuifde den slaven een gebaar, dat zij

-zouden wachten.

-

-Aan de trappen eener exedra, door den cubicularius geleid, verscheen

-de serenissima.

-

-Groot, donker van haar en van oogen, in koker-enge stola, de nauwe

-palla omgietende het lichaam, de zona, gordel die de borst omgaf,

-breed. Zij zelf een weinig crassa: strak spande de stola...

-

-Gigio waardeerde de serenissima, hield van haar habitus.

-

-Was zij niet zijn vriendin? Had hij haar niet in de ziel gelezen? Hield

-zij niet, als hij, van fraaie woorden, van het artificieele, het

-geëffaceerde, het gefaneerde, het geaffineerde, van hoffelijkheid,

-van reverentia en révérences, van elaborate epigrammen, van tea's

-en petits-fours?

-

-Was zij daarom niet zijn vriendin?

-

-"Gegroet, edele Gigio, gegroet, lieve vriend Famulus, Vale," sprak

-de serenissima.

-

-Hoffelijk bogen de beide Aanzienlijken en kusten de hand die flonkerde

-van robijnen.

-

-De cubicularius boog slechts.

-

-Men ging naar binnen. De Serenissima nam Gigio bij de hand. Famulus

-volgde. Hem volgde de cubicularius op eenigen afstand.

-

-Men vlijde zich op de rustbanken.

-

-Op een wenk der Serenissima verwijderde zich, onhoorbaar, de

-cubicularius.

-

-"Het verschaft mij hooge eere dat gij, edele vrienden, wilt komen

-aanliggen aan mijn nederige tabula", zeide de gastvrouwe, terwijl

-zij met eigen hand drie glazen goud-fonkelende oude clara inschonk.

-

-"Onzer is de eere!" zeide Gigio buigend. Hij hief het glas.

-

-"Nostrorum Sanitas!" sprak hij.

-

-"Idem!" beaamden de beide anderen. Zij klonken.

-

-Een vrijgelatene, strak-correct, pink op de naad van de tunica,

-verscheen.

-

-"Serenissima est servita!" sprak hij.

-

-Men legde zich om den disch. Slaven slopen onhoorbaar met de gerechten

-aan. Men at een gans, gekookt op de Romeinsche wijze, in een saus,

-samengesteld uit peper, coriander, muntkruid, ansjovis en olie. Vooraf

-ging de calucacabia of Romeinsche soep, waarin kaas, pijnappels, azijn,

-honig, eieren, komkommers, uien en kippenlevers gemengd zijn. Men

-deed zich nog te goed aan andere spijzen, allen toebereid met min of

-meer olie en honig.

-

-"Hoe smaakt het?" zeide de Serenissima.

-

-"Goed," zeide Gigio.

-

-"En u, Famulus?"

-

-"Goed."

-

-De schoone knaap at veel, te veel. Gigio weinig. De Serenissima,

-gewoon. Zij sprak veel, Gigio weinig, de schoone jongeling in het

-geheel niet.

-

-Want aldoor at en vrat, de knappe fat.

-

-De conversatie begon tegen het dessert, dat bestond uit geroosterd

-papaverzaad met honig, aan te wakkeren, maar de Serenissima moest wel

-opmerken, dat Gigio al minder sprak en al minder eetlust had. Slechts

-de wijn, de zacht gouden Syciliër, uit den eigen wijngaard der

-gastvrouw, werd door hem gewaardeerd.

-

-"Gij zijt stil, lieve vriend Gigio," zeide de Serenissima eindelijk,

-het hoofd rustend op de sculpturale armen.

-

-Gigio schuddede zich wakker.

-

-"Ja," zeide hij, "de Augustus ...." Hij voltooide den zin niet.

-

-De vrijgelatene trad ongeroepen binnen, doodsbleek.

-

-"Wat is er?" vraagde de Serenissima.

-

-"De Augustus, Titianus ...."

-

-"Heu," riep Gigio uit, "wat is er van den Augustus?"

-

-"Is vermoord!"

-

-Allen zwegen. Slechts knapte krak, het krappe stola-pak. De godschoone

-knaap maakte den gordel losser.

-

-Buiten was het volk saamgeloopen. De mare had zich door de stad

-verspreid.

-

-Men riep het elkaar toe:

-

-"De Augustus is dood!"

-

-"Is de Augustus dood?"

-

-"Ja, de Augustus is dood!"

-

-"Hij werd vermoord!"

-

-"Wee, hij werd vermoord!"

-

-"Vermoord?"

-

-"Vermoord!"

-

-De lucht, azuur, strekte ongevoelig boven de ontroerde menigte.

-

-"Door wien is hij vermoord?"

-

-"Door een tribuun."

-

-"Neen, door een vrijgelatene."

-

-"Nietwaar, door een tribuun!"

-

-Men was het er niet over eens.

-

-Uit de ramen, halver lijve, lagen wijven met hun vijven, te kijven:

-

-"Ik zeg, dat het een tribuun was!"

-

-"Ik zeg: een aedile."

-

-"Nu nog mooier: een officier!"

-

-"Och, kom, een officier!"

-

-Er kwam nog een oude vrouw bij.

-

-Het gesprek werd vreedzamer.

-

-Nu gingen, met haar zessen, die oude besten aan 't kletsen.

-

-Langzamerhand voldeed het haar niet meer, uit het raam te roepen.

-

-Zij kwamen naar buiten, op de via.

-

-De lucht was vol rumoer van stemmen. In de eetzaal der Serenissima

-was het stil.

-

-Gigio peinsde. De gastvrouwe deed haar siësta.

-

-Alleen schrokte en slokte, de godlijk goudgelokte.

-

-Buiten bleef men roepen:

-

-"De Augustus is vermoord!..."

-

-"Titianus regeert niet meer!"

-

-"De Caesar, Antoninus is nu de Augustus!"

-

-"Ja, hij is nu de Augustus."

-

-"Wie vermoordde Titianus?"

-

-"Een vrijgelatene Beneventus vermoordde den Augustus!"

-

-"Hem doodden de aedilen!"

-

-"Ja, de aedilen doodden den moordenaar!"

-

-Gigio schonk zich nog eens in. Hij peinsde. Hij zag den Augustus,

-dien morgen, boos, achterdochtig, de salutatio opheffen. Hij zag

-hem liggen, in zijn weelderig paleis, aan den disch, de oogen wild,

-den lach pervers, zinnend op nieuwe genietingen, woester, wreeder dan

-de vorige. Hij zag een vrijgelatene naar voren komen en steken met

-den dolk; bloed, geen gouden bloed, maar purperen keizersbloed spoot

-uit de wonde. De Caesar was een cadaver. De artsen stroomden toe,

-wijze mannen, vol occulte wetenschap. Zij schuddeden het hoofd.

-

-"Hij is mortibus," sprak de een. "Hij is ad patres," sprak de

-ander. Zij bedoelden hetzelfde.

-

-Gigio zuchtte. Zóó is het leven: een Augustus sterft, een andere

-Augustus volgt hem op. En zóó is het leven: men schenkt zich nog eens

-in en denkt eraan, wat men bij de ludi funebres dragen zal.

-

-Gigio keek om zich.

-

-De godmooie jonkman lag voor miraculum.

-

-De Serenissima had de zale verlaten. Gigio stond op en naderde

-het venster. De oude wijven, dik en dun, tanig en purper, kaal en

-ruig, bespraken nog den casus. De lucht koepelde staalblauw over de

-puntige olijfgroene cypressen. De rivier kronkelde als een zweep en

-glinsterglom in het zilveren licht der maan. In de verte glansden,

-als oud goud, de bezweete huiden zijner zwarte slaven, wachtend bij

-het bootje. Overal heerschte silentium.

-

-Alleen kwebbelden schel de heksen.

-

-

-

-

-

-

-DE VONDELING

-

-HISTORISCHE ROMAN

-

-

-HOOFDSTUK I

-

-                                  "Maar wie telt mijner tranental?"

-

-                                                                 Borger.

-

-

-In één der volkrijkste wijken van Parijs, den Faubourg Saint Antoine,

-bewogen zich op eenen guren Novembermorgen in den jare 1793 twee

-eenzame voetgangers, wier uiterlijk voorkomen op eene drokkere ure

-voorzeker de algemeene aandacht op zich zoude hebben gevestigd.

-

-"Voort! Voort!"

-

-De best, welke deze rauwe woorden meer tierde dan sprak, meer krijschte

-dan zeide, mocht ongeveer honderd zomers tellen, edoch meer dan de

-jaren hadden de nijd, de booze luim, de gram bovenal deze gestalte

-gebogen, dit gelaat doorploegd; zij duwde eenen in lompen gehulden

-knaap vóór zich uit, maar hoe onzacht!--porde hem met een ijzeren

-haak, het werktuig der voddenrapers, tusschen de schouderbladen,

-trok hem--alsof dit alles nog niet genoeg ware om den onwilligste--en

-deze knaap scheen niet zoozeer onwillig als moede, niet zoozeer lui

-als afgemat--tot spoed aan te manen, trok hem onbarmhartig aan zijn

-éénigst cieraad, de lokken!

-

-Eenen nauwlettenden opmerker zoude in de gelaatstrekken en houding

-van den mishandelden knaap intusschen zekere fierheid niet ontgaan

-zijn; er was in dat welvend voorhoofd, de onder het vuil zoo kleine

-en blanke handen ietwes, dat welsprekend van eene hooge afstamming

-gewaagde; zoo althans dacht blijkbaar de korporaal der republiek er

-over, dien wij het ongelijke paar zien ontmoeten.

-

-"Goeden dag, Hendrik Jan," gromt de snorrebaard niet onvriendelijk; hij

-groet de oude stuurscher, welke intusschen daarvan nietwes bespeurt,

-vervuld als zij is van begeerte naar de schatten, welke de afval der

-straat voor haar bergt, verdiept als zij is--eilacy!--in het plukken

-aan de lokken haars rampspoedigen pleegzoons!

-

-"Goeden dag, Meester Jacob," gelukt het dezen nog te antwoorden,

-als een hernieuwde por tusschen de schouderen, als een versche ruk

-aan de lokken hem op eene vondste der heks--eenen koolstronk--eene

-doode muis--eenen tabakspruim--wat raakt het ons?--opmerkzaam maakt.

-

-Met gebalde vuisten oogt de korporaal het tweetal na; dan maakt hij

-rechtsomkeert en gaat zijns weegs.

-

-

-

-

-HOOFDSTUK II

-

-                          "Wij zijn geen gewone menschen, Egmond".

-

-                                                                 Goethe.

-

-

-Woedend ging het roodgemutste graauw te keer in de zalen van het

-parlementsgebouw; maar de jongeling, klein, tenger, met holle,

-bleeke trekken en ravenzwarte haren, in de uniform eens luitenants

-van het leger der Conventie, staart lijdelijk dit somber tooneel aan;

-lijdelijk, zeiden wij, doch niet zonder dat zijne tanden op elkander

-knarsen, lijdelijk, logen wij eigenlijk, immers niet zonder dat zijne

-vuisten zich ronden, zijn oogen flonkeren: een kanonschot, mompelt

-hij, en ik hadde dit gespuis weggevaagd, één kanonschot slechts,

-ik zwere het, of mijn naam is geen Napoleon Bonaparte--dus fluistert

-hij, haalt de schouders op en vertrekt, peinzende, als een rijtuig in

-volle vaart den hoek omslaande, hem welhaast overreden had. Een knaap,

-in lompen gehuld, ons niet onbekend, schiet toe en slaagt er in hem te

-redden; een historisch oogenblik: hadden beiden het slechts bevroed,

-hadde één hunner het slechts kunnen gissen, welke onafzienbare stoet

-van gebeurtenissen hadden zich voor zijne oogen ontrold, die nimmer

-hadden plaats gevonden, indien de knaap te spa gekomen ware! --

-

-18 Brumaire hadde nimmer geslagen, de naam van Napoleon hadde nimmer

-de wereld doen trillen van schrik en ontzag; Ulm, Marengo, Austerlitz

-en Jena, maar ook Leipzig, maar ook Elba, maar evenzeer Waterloo, maar

-zelfs St. Helena, welk ijdele klanken in de ooren des onverschilligen

-nageslachts; waar ware uw roem, gij Blücher, gij Wellington, gij Prins

-van Oranje, waar de uwe, Metternich? Uwe toekomstige Keizerstroon

-wankelde in die hachelijke stonde, gij spilzieke Josephine, en gij,

-bovenal, hartelooze Maria Louisa! En gij, gij rampspoedig arendsjong,

-waar waart gij?...

-

-Het was, als deed een profetisch voorgevoel Napoleon gevoelen welk

-een pleit in die ettelijke seconden, door een schijnbaar bloot toeval,

-werd beslist. Hij tastte in zijne beurs en ontnam daaraan het laatste

-frankstuk! "Daar gaat gij, mijn noenmaal!" prevelde hij somber,

-edoch vervolgde overluid:

-

-"Gij reddet mij, knaap! Ziehier."

-

-"Dank voor uw geld, burger," klonk het fier.

-

-"Ha, die knaap bevalt mij," mompelde Napoleon. "Hoe heet gij, knaap?"

-

-"Hendrik Jan, burger."

-

-"Hendrik Jan, hier is mijne snuifdoos. Mocht ge ooit in gevaar komen,

-en Napoleon Bonaparte kan u van dienst zijn, presenteer hem dan een

-snuifje uit deze doos. Goed onthouden hoor: Napoleon Bonaparte."

-

-"Eén vraag nog, burger Boonampart...."

-

-"Bonaparte, knaap!"

-

-"Bonaparte alzoo. Is ze betaald?"

-

-De officier glimlachte. "Kunt gij zwijgen, knaap?"

-

-"Ja, burger."

-

-"Ik ook, knaap! Vaarwel!"

-

-

-

-

-HOOFDSTUK III

-

-                                       "Daar nadert Evertsen,

-                                        Verheft u, landgenooten."

-

-                                                                Helmers.

-

-

-"Gij hier, Meester Jacob?"

-

-"Gij hier, Hendrik Jan?"

-

-Dit gesprek vond eenige jaren later plaats.

-

-Napoleon Bonaparte, de jongeling uit het vorige hoofdstuk, had zich de

-kroon des veroveraars op de kruin geplant; de sprekers waren een jonge

-luitenant en een oude sergeant in het leger van den grooten Keizer.

-

-"Gij vondt nog geen spoor van uwe ouders?" vraagt de snorrebaard.

-

-"Eilacy, neen!"

-

-Een kapitein naderde het tweetal; hij scheen verre van nuchteren;

-"hebt gij uw moesje nog niet gevonden?" spotte hij; "zoek maar niet

-langer", grijnsde de onverlaat, "het zal een floddermamsel geweest

-zijn", lachte de ellendeling,--één oogenblik en de luitenant had den

-degen getrokken, één ommezien, en hij had zijnen superieur gedood!

-

-Een krijgsraad veroordeelde den jongeling tot den kogel; welk eene

-droefenis; meester Jacob, die nog nooit geweend had, deed dit nu,

-de makkers hadden den vinger aan den trekker, onwillig, maar de

-tucht gebood!--dan, daar weerklonk het "Vive l'Empereur!" de veldheer

-naderde, de armen over de borst gekruist; en ziet, de jongeling van

-straks is in hem herkend!

-

-"Een snuifje, Sire", de talisman komt te voorschijn, "een snuifje,

-Sire!"

-

-"Leef," spreekt de keizer goedig, "leef, kapitein--de plaats is

-immers vacant?"

-

-Hebt gij aan zulke gebeurlijkheden gedacht, geestige Lafontaine--of

-vóór u, zakelijke Phaedrus--of vóór u nog, scherpe Aesopus, toen gij

-de fabel van den leeuw en de muis dichttet?

-

-In ons verhaal is het kleine knaagdier een jongeling van meer dan zes

-voet, de koning der wildernis, de keizer der Franschen; overigens:

-de overeenkomst is treffend--ook gij moet dit inzien, lieve lezer, zoo

-gij den zin der fabelen verstaat, zoo gij haar symbolische beteekenis

-te erkennen weet!

-

-De oude grognards hebben thans geen reden tot mopperen,--verheugd

-scharen zij zich onder het commando van hunnen nieuwen kapitein--een

-goede ruil voor den straks met militaire eer, doch zonder tranen,

-ter aarde bestelden voorganger!

-

-

-

-

-HOOFDSTUK IV

-

-                                                  "Wie zijt gij?"

-

-                                                                Tollens.

-

-

-Eenige etmalen mogen sinds ons vorig hoofdstuk verloopen zijn en

-wij bevinden ons in een der drokste door de krijgslieden bezochte

-herbergen der goede stad Calais; aan een tafeltje is een jongeling

-gezeten, het hoofd op de hand; om hem klinkt allerhande rumoer, hij

-laat zich niet hooren, men zingt, hij zingt niet mede, men drinkt, hij

-beroert den beker niet; men vermaakt zich, hij schijnt droefgeestig;

-zuchtend tast de hand in den borstzak en haalt een medaillon te

-voorschijn, en beziet het lang, en ernstig en verdiept; te lang,

-dan dat de heete groc in den beker nog dampen zoude; te verdiept,

-dan dat een geritsel hem zoude doen opzien; te ernstig dan dat een

-zacht lachen aan zijn oor zoude zijn opgemerkt;--dan, de mijmering

-werd verbroken, eene hand raakte zijnen schouder, het staren werd

-gestoord, eene stem bevochtigde zijn oor; hij werd eenen man gewaar,

-den vinger op de lippen, in den wijden mantel der Onbekenden gehuld,

-in eenen mantel welks geheimzinnigheid slechts neus--maar welk eenen

-neus!--en oogen--maar welke oogen!--spaarde, en alvorens het gansch

-niet onnatuurlijke, wie zijt gij, wat wilt gij, den jongeling ware

-ontsnapt, is hem het dof en schor, doch vastberaden: "volg mij"

-toegefluisterd, een volg mij, waaraan werd voldaan, zwijgend, doch

-met de hand aan den degen, zwijgend, doch met den argwaan in het harte!

-

-

-

-

-HOOFDSTUK V

-

-                  "Mijn' vader! mij dunkt, ik zie mijn' vader!"

-

-                                                            Shakespeare.

-

-

-Het is nacht, doch het is ons licht genoeg, om de twee mannen, door

-donkere stegen huns weegs gaande, te volgen; volgen wij ze, doch

-achten wij beter op onze schreden dan zij, want dra zullen zij den

-hoek omslaan, dra zullen zij twee anderen voetgangers tegen het lijf

-loopen,--dan, het kwaad is alreede geschied--verontschuldigingen,--hoe

-oprecht, zeg het ons, lezer, zoo gij kunt, lees dezen vier lieden in

-het harte, zoo gij die kunst verstaat, wij zijn ze niet machtig!--zijn

-gewisseld, hoeden--hoezeer beschadigd, schat het, lezer, hier in het

-duister, schat het, zoo gij, beter dan wij, dit artikel te prijzen

-weet, schat het op dezen onherbergzamen tochthoek!--zijn opgeraapt,

-men wil elk zijnen weg vervolgen!

-

-Doch één der nieuwstaangekomenen slaakt eenen kreet, eenen kreet, die

-de haren te bergen doet rijzen, eenen kreet, die eenen sergeant, welke

-passeert, doet nader treden--"dit medaillon", roept de vreemdeling

-die hem slaakte, "deze dame, wie is het?"

-

-"Mijne moeder!" antwoordde de jongeling--, en Hendrik Jan valt zijnen

-vader in de armen!--Wij hebben het recht niet, bij de eerste vreugde

-des wederziens tegenwoordig te zijn, wel, om het verhaal van den

-markies aan te hooren.

-

-"Ik bewoonde het kasteel mijner vaderen met mijne gade, als op eenen

-dag--ach, nooit vergeet ik dien dag des onheils,--de abt Talleyrand

-mij met andere heeren bezocht; hij maakte eene snedige opmerking--ik

-vond geen repartie! Mijne eer was er mede gemoeid; de uren verliepen,

-de gasten waren vertrokken, de nacht verging, ach, mijn esprit liet mij

-volkomen in den steek! Ik kon Monsieur [1] zelf zoo spirituel, ik kon

-den abt, niet meer onder de oogen komen! De volgende morgen zag uwen

-vader vluchten, eenen banneling vóór de revolutie! Toen die uitbrak,

-verbrandde men mijn kasteel, uwe moeder stierf, U waande ik verloren!"

-

-Vergeten wij het niet, de markies behoorde tot het wufte ancien régime,

-tot eenen tijd, waarin de fijne zet--het oorspronkelijk cynismus--het

-geslaagde bon-mot--oppermachtig den scepter zwaaiden!

-

-"Arme vader! Uw Hendrik Jan leeft! Hoe was het bon-mot van

-Talleyrand? Ook ik ben Franschman vader!"

-

-"Eilacy het is mij ontgaan! Doch ter zake! Dit is uwe nicht,

-Catharina. Ik rade u, elkaar te huwen. Aha, ik bespeure alreede",

-vervolgde de markies tot den sergeant, die dit tooneel met ontroering

-had bijgewoond, en die geen ander was, dan onze oude vriend Meester

-Jacob "dat komt in orde!" Daarop dong de markies plechtig, als vader

-van den jongeling, bij zichzelf als voogd der jonge dame, om hare

-hand en bewilligde die dan minzaam, en in de meest hoofsche termen.

-

-Hendrik Jan wilde zich nu tot den Onbekende wenden, doch deze was

-verdwenen.

-

-

-

-

-HOOFDSTUK VI.

-

-                                "Zij steken de hoofden te zamen".

-

-                                                            De Genestet.

-

-

-Wij staan vóór de Tuilerieën, bezichtigen dezelve, en volgen het

-voorbeeld eens slanken jongelings, welke de gebouwen zoo juist heeft

-verlaten om huiswaarts te keeren; doch zoo ras heeft deze niet het

-plein der Tuilerieën, dat zich daarvóór uitstrekt, verlaten, zoo

-ras heeft hij niet voor zich heen de eerste noten geneuried van een

-krijgshaftig lied, of eene hand rust op zijnen schouder, een Onbekende,

-in eenen dichten mantel gehuld, welke slechts den neus--maar welk eenen

-neus!--bloot laat, staat vóór hem, "herinner u," fluistert de gestalte,

-"herinner u" en is verdwenen, verdwenen, doch niet zóó afdoende, of de

-jongeling is hem nagegaan, nagegaan door enge donkere stegen, nagegaan

-tot in de onoogelijke kleine herberg, in de slecht verlichte kamer,

-en wacht--welk een nieuwsgierigheid!--heeft zich verscholen--welk een

-slimheid!--beidt--welk een moed, want wie de Onbekende moge zijn,

-bij het onderhoud, dat volgen zal met hem, die talmt, begeert hij

-gewis geenen getuige!

-

-Eene wijle--hoe bange het beiden valt, als men meer dan zes voet lang

-meet, en zich te versteken heeft onder eene wankele keukentafel!--eene

-wijle, en de personaadje op wien het toeven is, verschijnt, mank

-gaande, den kraag omhoog, den hoed in de oogen--een personaadje die

-haastig om zich ziet, en den eerstaangekomene begroet met de woorden,

-vol ontzetting, doch niet zonder deftigheid, uitgesproken:

-

-"Gij! Wederom gij! Altijd gij!"

-

-"Ja ik, prins Talleyrand, ja ik, gij bisschop van Autun, ja ik,

-o vriend van Bonaparte! Ja ik, en altijd ik!"

-

-"Maar, maar, wie zijt gij dan toch?"

-

-"Mijn naam? Eilieve, monseigneur, wat bate kan mijn naam den man

-brengen, die den Overweldiger om den vinger windt? Noem mij den

-Onbekende! Ik ben de vreemdeling met den graauwen mantel en den

-sluipenden tred, die schor fluisterend en met den vinger wenkend, de

-wereldgeschiedenis maakt! Hadde ik geleefd tijdens den tachtigjarigen

-oorlog, ik hadde, een zendeling der Jezuieten, goedgezinde jongelingen

-tot samenzweringen verleid, ware ik eene halve eeuw later opgetreden,

-ik zoude de spion geweest zijn van eenen Lodewijk, van eenen Richelieu,

-eene Maintenon! Ik ben de stokebrand, die verschijnt en verdwijnt,

-naar mate kwaad te stichten valt, dan niet! In dit geval ben ik een

-afgezant van vorst Metternich!"

-

-"Van Metternich! Van Oostenrijk! Hoe! Hier, in den muil des

-leeuws! Rampspoedige!"

-

-"Tut, Tut, Doorluchtigheid! Mij dunkt, ik bespeure het recht, neen, ik

-vergisse mij niet, het gelaat van prins Talleyrand is ondoorgrondelijk,

-nogtans, die aandoening verbergt het niet! In waarheid, edele heer,

-ontken het slechts niet: uw leeuw verveelt u reeds!"

-

-"In trouwe, vreemdeling...!"

-

-"Met oorlof, wat zegt gij, edele heer?"

-

-"Bijloo, in de daad dan, zoo u dit woord uit mijnen mond beter bevalt,

-in de daad dan, sarkastische anonymus, gij voert eene vermetele tale!"

-

-"Vermetel, het zij, prins, maar waar!"

-

-"Eilacy, mijn vriend, de muren hebben ooren!--maar luister, het

-zij--wij zijn onder ons,--gij kunt zwijgen,--wie vermag beter te

-zwijgen, dan gij?--gij onsterfelijk incognito!--het zij,--laat mij

-het bekennen, u kan men toch nietwes vergauwen--laat mij het harte

-éénmaal verlichten, laat mij eindelijk éénmaal mijn leed uitstorten en

-den last afwentelen, die mij drukt, zij het voor eene enkele stonde;

-ja, hij verveelt mij, ja, verveelt mij doodelijk!"

-

-"Gansbloet!" riep de vreemdeling uit, "wat zeide ik u?"

-

-"Ach mijn vriend,--wij zijn onbespied?--dat eeuwige vechten! O, dat hij

-ten leste op ietwes anders zon! En die drie houdingen, zegge drie--drie

-houdingen!--gij kent ze, gij voelt met mij--ach hoe zonderlinge zeer

-hangen ze mij ter kele uit! Gewis, gij kent ze, vreemdeling? Eéne

-hand in het vest, de andere op den rug, dat is er ééne; beide op den

-rug, dat is de tweede, beide armen gekruist op de borst, dat is de

-derde--dat is al! Ja, ál, mijn geheimzinnige vriend! Ach hoe steekt mij

-er de walg van! Hoe, heb ik hem daartoe Keizer der Franschen gemaakt!"

-

-Eene wijle poosde de kerkvorst-minister, het voorhoofd steunend op

-de hand, toen sprak hij, zuchtend:

-

-"En dat is het ergste nog niet--er is erger,--veel erger,--luister,

-vriend, dat ik het u zegge, wat Frankrijk--de wereld, spoedig weten

-zal,--het is, eilacy! niet langer te verbergen--het is een secret de

-Polichinelle! een publiek geheim--hij wordt dik!"

-

-"Ha!" riep de Onbekende uit "de rampspoedige!"

-

-"Certeyn, man, wèl rampspoedige! Hij put alle middelen uit, hij

-verweert zich wel--hij neemt veel beweging, drinkt geen bier, geniet

-luttel slaaps--hij vindt geen bate. Mariënbad,--Karlsbad zijn nog

-niet in trek--wat te doen? Dik! Een Caesar!, een soldatenkeizer,

-dik, corpulent, welk een schouwspel! In waarheid, zóó zoude men al

-zoo goed eenen Bourbon..."

-

-"Eenen Bourbon," viel de vreemdeling snel in. "Eilieve, waartoe dan

-geenen Bourbon?"

-

-Talleyrand zweeg; hij staarde vóór zich henen, de trouwe des

-wispelturigen mans scheen wederom te wankelen, eenen Bourbon, mompelde

-hij, eenen Bourbon, maar hoe Napoleon te storten, hoe hem te verjagen?

-

-Dit was het oogenblik, dat de Onbekende beidde--de oogen gingen

-bespiedend rond, doch zonder den ontzetten luisteraar onder de

-tafel,--ontzet over zooveel ontrouw, zooveel ondankbaarheid, zulke

-laagheid!--te vinden... dan, flonkerend had hij ze in het eind op den

-nog immer peinzenden diplomaat gericht, had gesist: "Rusland!" had

-de kaars uitgeblazen en was verdwenen!--verdwenen uit onzen roman,

-maar waarheen, maar voor hoelang, maar om wat kwaad te brouwen?

-

-

-

-

-HOOFDSTUK VII

-

-                                       "Waar werd oprechter trouw

-                                        Dan tusschen man en vrouw,

-                                        Ter waereld ooit gevonden?"

-

-                                                                 Vondel.

-

-

-De prachtige zalen van de Tuilerieën boden eenen somberen aanblik;

-de armen over elkaar geslagen ging de Keizer op en neder. Josephine

-naderde hem: "deze scheiding is noodzakelijk", klinkt het dof uit

-zijnen mond, en de toekomstige ex-Keizerin zwijgt, zwijgt gelaten,

-zwijgt en gaat!--Hendrik Jan, derwaarts ontboden, vervoegde zich op

-dat oogenblik op den drempel; met kieschheid week hij der alsnog zoo

-hooge vrouwe, die snikkend vóór zich heen fluistert--"neen, neen, wit

-kleurt mij beter dan olijfgroen, veel, veel beter" zijn de woorden,

-die hij ondanks zich zelf opvangt--en vindt den Keizer nog in tranen.

-

-"Gij ziet mij weenen, mijn vriend, niet velen, in waarheid, zagen

-Bonaparte dus! Maar ach, dit drage ik niet!"

-

-Bescheiden, innerlijk begaan, vurig wenschende deze smarte te lenigen,

-zag de jongeling toe, inmiddels, de Keizer hernam:

-

-"Kom nader, Kapitein, ik ken u, ik heb van u gehoord, gij zijt geen

-vleier, gelijk die anderen. Gij weet toch wat mij smart, spreek!"

-

-"Sire, ik gevoele diep, deze scheiding..."

-

-"Is noodzakelijk. Maar zeg mij, zeg dan toch, is het waar dat het

-steeds erger wordt, altijd toeneemt, ach, gij zwijgt--spreekt niet

-tegen--ach, het is gelijk ik vreeze--maar besef dan toch, maar begrijp

-dan toch, dit is het begin van het einde--in rouwe, in rouwe is mijne

-zege verkeerd! Och, ik, de held, de veroveraar, bleek, romantisch,

-interessant... niet meer alzoo,--een buikje, een buikje--neen, dit

-drage ik niet! O, ik zal sterven aan dit leed..."

-

-Op dit oogenblik werden prins Talleyrand en Fouché aangediend.

-

-Te vergeefs trachtte Hendrik Jan, denkende aan het afgeluisterde

-onderhoud van den vorigen dag, zijne ontsteltenis te verbergen, welke

-het den Keizer ondertusschen behaagde toe te schrijven aan sympathie;

-deze drukte hem de hand, "blijf" sprak hij,--"blijf" en duwde hem

-achter zijn stoel "blijf", als de ministers reeds binnentraden!

-

-

-

-

-HOOFDSTUK VIII.

-

-                        "Een vriend, die mij mijn feilen toont."

-

-                                                             Van Alphen.

-

-

-"Eén weerhaan ware overigens genoeg geweest," zeide de Keizer ontstemd,

-als de diplomaten binnentraden; en weerhanen waren zij in de daad,

-de beide raadslieden, die op deze barsche woorden nietwes dan een

-verlegen lachje wisten te doen volgen! Prins Talleyrand droeg ditmaal

-geene vermomming als gisteren, doch het praalgewaad des ministers;

-de kunst van den besten tailleur vermocht niet de scheeve schouderen,

-van den vaardigsten coiffeur niet de sluike haren, van den bekwaamsten

-bottier niet de mankheid des machtigen staatsmans te verhelen,

-welke in eenen blauwen rok van goudgestikte zijde, violette zijden

-hozen, citroenkleurige kousen en fijnverlakte schoenen met roode

-hakken, niets meer geleek dan de vos, die hij inderdaad was. Aardde

-Talleyrand naar den vos, zijn metgezel, wiens gelaat de grijnslach

-nimmer verliet, slachtte, in eenen Isabella-kleurigen slipjas,

-scharlaken hozen, kemelharen kousen en schoenen met nikkelen gespen,

-de jakhals, die zich aan de dooden, te lafhartig om de levenden aan

-te vallen, vergast. Voegen wij terloops, bij den hoon, hem door zijn

-tijdgenooten met zooveel billijkheid naar het hoofd geworpen, ons

-deel, waarde lezer, en luisteren wij naar het belangrijk gesprek,

-dat zijn deftiger metgezel met beider meester voert!

-

-"Welnu, mijnheer Talleyrand, wat is er?" zeide de Keizer. "Gebruik

-uwe woorden niet om uwe gedachten te verbergen, al raadt gij dit aan

-anderen aan!"

-

-"Uwe Majesteit bewijst mij veel eer, door mijne mémoires te citeeren,

-en dit nog wel bij voorbaat!" luidt statelijk doch hoofsch het

-antwoord.

-

-"Het zij, maar volg uwen eigen raad ditmaal niet!"

-

-"Sire", antwoordde de diplomaat fijntjens, "dit ware erger dan eene

-misdaad; dit ware eene fout. Wij wachten Uwe orders omtrent den

-ontdekten afstammeling der Bourbons, den hertog van Enghien?"

-

-Napoleon fronste de brauwen. Inwendige strijd kampte in hem.

-

-De sluwe staatsman glimlachte. Nauw merkbaar, als in scherts,

-fluisterde hij voor zich heen de schijnbaar onbeteekende klanken:

-pief, paf, poef,--welke klanken maar al te wel door den vorst werden

-begrepen, immers, deze zette zich neder, zuchtte diep en teekende

-vlug, zonder het in te zien, het hem inmiddels door Fouché gedienstig

-gereikte doodvonnis. "Nog iets?" vervolgde hij.

-

-"Sire", sprak Talleyrand op fluweelen toon, "generaal Furioso vraagt

-verlof zich naar Rusland te begeven. De arts schreef hem een verblijf

-aldaar voor, ter genezing zijner corpulentie."

-

-"Rusland,--corpulentie--" zeide de Keizer verstrooid; Hendrik Jan

-beefde, het gif had alreede gewerkt, de oogen des veldheers flonkerden,

-hier was eene poorte der hope, hij straalde; twee vliegen in éénen

-klap!

-

-"Generaal Furioso mag naar Rusland gaan"--zeide de Keizer op den

-minzamen toon, welken hij soms kon aannemen. "En wat hem zeker

-plezier zal doen... wij gaan mee, ik en het leger! Naar Moskou!" Hij

-floot, floot, valsch weliswaar,--want welke ook des Keizers gaven

-waren, die der muzikaliteit behoorde daartoe niet--maar floot

-opgewekt. "Malbrouck s'en va-t-en guerre!"--De geslepen staatsman had

-zijn doel bereikt. Hendrik Jan sidderde. Eéne poging wilde hij nog

-wagen. Hij wierp zich op de knieën. "Sire", bad hij, "ga niet naar

-Rusland!" "Die jongen bevalt mij," mompelde de Keizer ten tweeden

-male--"maar ik ga toch", vervolgde hij, "ik ga toch--waarom niet naar

-Rusland, Kapitein?"

-

-Hendrik Jan antwoordde eerbiedig, doch met vrijmoedigheid. Hij schetste

-het klimaat, den afstand... Een oogenblik scheen het, alsof de Muze

-der wereldgeschiedenis Rusland, Elba, Waterloo, St. Helena achteloos

-hadde kunnen voorbijgaan! Hadde Blücher, hadde Wellington vermoed,

-hoe slecht hunne kansen op vermaardheid in deze stonde stonden, zij

-hadden gesidderd, hadden den moedigen jongeling gevloekt, wiens scherp

-verstand den toomeloozen overmoed des veroveraars aan het wankelen

-bracht, wiens trouw de list van een Talleyrand trotseerde! Eene

-huivering doorliep de leden van den Corsikaanschen adelaar! En de

-onze, lezer? Welke beelden doemen voor ons op, in dit ondeelbare

-oogenblik, dat de veroveraar weifelt. Wij zien eenen tot rust gekomen

-Napoleon, den welwillenden landsvader, regeerende over een welvarend

-en vreedzaam volk, wij zien hem algemeen geacht, bemind en geprezen,

-een waardigen ouden dag beleven, met een kleinkind op elke knie en

-"l'art d'être grand-père" in de hand... doch, wijk, gij, ontzettend,

-want vergeefsch, gij valsch en bedriegelijk beeld!

-

-De oogen van den keizer hadden zich gedurende de siddering, die zijne

-leden doorliep, naar omlaag gekeerd, edoch zonder zijne rijlaarzen

-te speuren!... de teerling was geworpen... één oogenblik slechts

-had de aarzeling geduurd, dan, ze was reeds voorbij!--"Ik ga toch",

-klonk het nogmaals... en zwijgend kuste de jongeling de hem minzaam

-tot afscheid gereikte pink des overweldigers--"Ik ga niettemin."

-

-

-

-

-HOOFDSTUK IX

-

-                                    "Vroeg in den morgenstond."

-

-                                                                Breeroo.

-

-

-Het lever eens Keizers! Verbeeld u, lezer, in stede uwer bescheiden

-doch geriefelijke burgermans-bedstede met de pronklooze, doch warme

-wollen dekens, de prachtige met zijde en zorg gespreide praalsponde;

-in stede uws gezelligen alcoofs, de slaaphalle eens Keizers uit het

-eerste Keizerrijk, hoe grootsch en nogtans, hoe kil, hoe weelderig

-en nogtans, hoe somber, hoe ruim en nogtans, hoe rumoerig; grootsch,

-want zij meet 30 bij 20, kil want de muren zijn niet behangen met de

-gemeenzame daguerreotypen van dierbare bloedverwanten, weelderig,

-want goud en verguldsel, goudleder en gouddraad sieren ze, somber,

-want geen lachend gelaat van blondgelokte kinderen verheldert ze,

-ruim, want (zie grootsch), rumoerig, merk op hoevelen de heiligheid des

-morgenstonds schenden, aanschouw deze fluisterende schare adjudanten,

-deze bezige groep kamerdienaars, aanschouw eindelijk dezen jongeling en

-deze schoone vrouwe! Geen van beiden zijn ons onbekend. Het is Hendrik

-Jan, die daar staat, Hendrik Jan, de trouwe dienaar, Hendrik Jan,

-die, met de desperatie in het harte, deze laatste poging, welbewust

-van den indruk, welken vrouwelijk schoon op den Keizer maakt, is komen

-wagen. Het is zijne gade, die daar knielt, zijne jonge bevallige gade,

-gekleed, of, meer nog ongekleed volgens de toenmaals meer en meer

-gehuldigde mode van het Empire! "Sire, ga niet naar Rusland!"--de

-Keizer heft haar op, niet onheusch, hij kust haar op het voorhoofd,

-hij geleidt haar minzaam naar haren echtgenoot ...--edoch, hij gaat

-niettemin!

-

-De jonge vrouwe richt zich op en bedekt kuischelijk met een sjawl

-van Spaanschen kant den boezem--hebt gij u gestooten aan haar gul

-décolleté, gij neuswijze juffer van onze dagen met uw arglistig bloot

-nekje, of gij, jongeling met uwen kouwelijken halsdas waarvan de

-slippen--o verwijfd geslacht!--u op de knieën hangen? Ja, zij is laag

-gekleed, maar wat de lengte der mouwen betreft is deze adellijke dame

-uwe meerdere in zedigheid, gij burgerdochters van mijne kennis,--ja,

-haar schoenen zijn spits, doch wat de hoogte der hakken aangaat steekt

-gij, mijne steltloopsters, haar den loef af; ja, hare rokken zijn

-eng, doch niet zoo nauw als de uwe, mijne vriendinnen, de uwe, die

-mij te zamen met uwe à jour kousen omtrent de teekening uwer beenen

-zoo weinig te raden laten; ja, hare keelbanden zijn wereldsch, doch

-niet zoo onzinnig noch zoo gevaarlijk als uwe duivelsche hoedespelden,

-mijne waarden! Doch verlaten wij haar, evenals haar echtgenoot doet,

-bij de trede van de draagkoets welke harer wacht.

-

-

-

-

-HOOFDSTUK X

-

-                        "Als aapjens te hoog klimmen willen..."

-

-                                                             Vader Cats.

-

-

-Wij wonen eenen wapenschouw bij, lezer, eenen wapenschouw van het

-leger des grooten keizers! Bewonderen wij de orde, waarin ze gerijd

-staan, deze regimenten, vanaf gerimpelde veteranen met lange en ruige

-mutstatsen, tot baardelooze knapen, candidaten nog voor den vuurdoop;

-doch bewonderen wij niet te lang, doch voegen wij ons bij eene groep

-ruiters, en wel bij het tweetal, dat blijkbaar eenen hoogen rang

-bekleedt, dat het zoo vrijelijk zich tusschen de keurlijk in het

-gelid geschaarde scharen beweegt!

-

-In de daad, de één, kort van gestalte, trotsch van opslag, is

-geen ander dan Keizer Napoleon zelve, thans aan het begin van

-den middelbaren leeftijd, en op het keerpunt van zijn roemrijke

-loopbaan, dit laatste onbewust. De tweede is een norsch krijgsman,

-wiens burgerlijke afkomst zich niet verloochenen laat door de

-maarschalks-epauletten op zoo grofgebeende schouderen, de handschoenen

-aan zoo roode en plompe handen. Luisteren wij--al behoort er moed toe

-den boozen luim des geduchten keizers te trotseeren, want dat hij in

-eenen boozen luim is, bewijzen zijn gefronste brauwen, zijn fonkelende

-oogen, zijne gebalde vuist--luisteren wij, veilig, hij bespeurt

-ons niet, rust niet zijn blik met onwil op eene groep generaals ter

-linkerzijde, terwijl wij ons ter rechterhand hebben opgesteld?

-

-"Ik begeere van mijne veldheeren geene vrekheid, Ney," spreekt de

-Keizer, korsel, "integendeel, ik achte het van hunnen plicht een

-exempel te geven in royale depensies, edoch deze onzinnige opschik,

-deze loszinnige verkwisting!" In de daad, de officieren des Keizers

-gingen zich, wat hunne kleeding aangaat, aan uitsporigheden te buiten,

-welke in vredestijd nauw te vergoelijken waren geweest, hoeveel te

-minder in eenen tijd, waarin de harpije des oorlogs woedde!

-

-Joachim Murat, de zwager des Keizers, was onder de voorsten. De Koning

-van Napels had zijne kroezige lokken gedekt met eenen steekhoed,

-welks grootte en omvang die onzer dames, welke in het theater zooveel

-protest uitlokken, in de schaduw stellen zoude, gegarneerd met eenen

-vederpluim, welks kostbaarheid eenen echtgenoot van heden ijlings

-naar het sanatorium zoude doen verhuizen. Zijn purperen mantel was

-opgetooid met eenen kraag van hermelijn, welke de opbrengst van een

-gansch jaar zijner landgoederen vertegenwoordigde. Doch zwijgen wij

-verder van deze zwakheden, welke hem en andere dapperen ontcieren,

-gaan wij voort met de aanmerkingen des Keizers op te teekenen,

-hen betreffend.

-

-"Hij dacht eerst geenen hoed op te zetten," smaalt de krijgsvorst, als

-Murat passeert. "Aangekleed gaat uit.--Wat zijn we mooi vandaag--Ik

-met mijn pluimstaart--" zulke zijn de verachtelijke opmerkingen,

-welke de veroveraar voor zich henen gromt--dan, hij heeft het reeds

-vergeten, hij richt zich reeds tot zijn armee; hij wijst met plechtig

-gebaar naar de zon, welke aan den hemel staat:

-

-"Herinnert u, soldaten, dat van uit dit hemellichaam ontelbare eeuwen

-op u nederblikken!"

-

-Het witte paard van den Keizer voert hem langs de gelederen, welke

-daveren van het "Vive l'empereur!"

-

-De vorst vat eenen majoor, ons niet onbekend, bij het oor... "Ik zag u

-te Wagram."--"Ja, Sire!" "Gij zijt nu gehuwd--ik schenk u de verbeurd

-verklaarde goederen uws vaders. Zoogt uwe vrouw hare kinderen zelf,

-Kolonel?"

-

-"Zij heeft er nog geene, Sire.--Heb dank, Sire!" want eigenhandig

-hecht de Keizer onder het geroep van "Vive l'Empereur", het kruis

-des Legioens van Eer op de borst des jeugdigen krijgsmans!

-

-"Geene kinderen! Foei, generaal! Denk aan la Patrie!" Voort reed de

-Keizer,--op Rusland aan, zijnen ondergang te gemoet. --

-

-Maarschalk Pichegru reed zijnen meester op zijde. "Wat nu, Sire?" [2]

-sprak hij, "wat nu, als ik vragen mag?"

-

-Maar de Keizer antwoordde niet ...

-

-

-

-

-

-

-CORA MIRELLI

-

-(EEN VERHAAL VAN WERELDLIJKE MACHT)

-

-

-Neerslachtig liep koning Harold IV in zijn studeerkamer op en

-neer. Niets ging vandaag zooals het behoorde! Hij was één der

-voortreffelijkste dichters--zoo niet de voortreffelijkste--van zijn

-rijk, maar heden werd het niets dan rijmelarij--een rijmelarij,

-die de vijf-jarige kroonprins Kuno gewis te kinderachtig zou

-hebben genoemd. Hij was een musicus van den allereersten rang,

-maar zijn harp bracht thans klanken voort, niet ongelijk aan de

-voorjaarsontboezemingen eens katers. Schilder van groot talent en

-verwonderlijke techniek, had hij in een uur verknoeid wat zijn

-meesterwerk beloofde te worden. Zijn minister van financiën was

-zoo juist heengegaan, na vergeefs getracht te hebben zijn anders

-zoo schranderen vorst, een veel beter financier dan hij zelf was,

-placht hij te erkennen,--de nieuwe belastingwet te verklaren.

-

-Harold was een buitengewoon schoon en statig man, maar toen hij in

-het voorbijgaan in den Venetiaanschen spiegel blikte, vond hij zijn

-eigen voorkomen bijna terugstootend.

-

-In het kort, de koning had het land, was onbevredigd, tot niets

-bekwaam. Het was een opmerkelijk toeval, dat zijn gemalin bij de

-dagelijksche ontmoeting van het vorstelijk echtpaar, meer op een

-afstand was geweest dan ooit. Overigens waren gemaal en zoon van haar

-weinig warmte gewend!

-

-Toen Harold de schoone, hoogbegaafde prinses huwde, had zij het

-hem eerlijk gezegd: "Ik kan u niet beminnen; ik kan geen enkel man

-beminnen. Nimmer zal ik u echter,--of juist daarom--bedriegen." Daarmee

-had hij genoegen moeten nemen.

-

-Prinses Mathilda van Essen-Nierstadt was het schoonste en meest

-begaafde meisje van haar land. In alles door haar goedhartigen vader

-toegegeven, was zij vrij en frank opgegroeid, omgeven door goeverneurs

-en goevernantes, van wie zij spelenderwijs al het noodige leerde

-en die zij spoedig elk in hun vak overtrof. In alles uitblinkend,

-heerschte zij oppermachtig over het geheele hof. Maar haar hart

-bleef koud, koud voor alles, behalve de prachtverzameling reptielen,

-welke haar koninklijke vader zich gehaast had, haar te schenken,

-zoodra hij haar vreemden hartstocht voor deze dieren had opgemerkt.

-

-In alles wat haar huwelijk betreft was zij onverschillig. Zij bekeek de

-grootste kostbaarheden met onbewogen blik, behandelde de ter bruiloft

-genoodigde staatshoofden der machtigste mogendheden met nauwelijks

-beleefde achteloosheid en toonde zich met geen der schitterende feesten

-ingenomen. De voorwaarden van het huwelijk boezemden haar geen enkel

-belang in, alleen stond zij er op, dat de beide gunstelingen uit haar

-verzameling, twee jonge cobra's, haar zouden vergezellen. Hoewel

-persoonlijk tot walgens toe afkeerig van alle kruipend gedierte,

-stemde Harold daarin toe.

-

-De geboorte van den kroonprins, voor den koning en zijn getrouwe

-onderdanen een reden tot jubelen, vermocht niet hare belangstelling

-op te wekken. Des te meer werd zij ontroerd door den dood van een

-der cobra's, die zich aan het klimaat van Illyrië maar niet kon

-aanpassen. Met meer dan moederlijke zorgen verpleegde voortaan de

-trotsche vrouw, die zeven talen vloeiend sprak en in alle kunsten

-bedreven was, haar overgebleven lieveling. Prins Kuno echter werd

-aan de hoede eener min toevertrouwd, die later door eene goevernante

-werd vervangen. Hij zag zijn koninklijke moeder alleen Zondags een

-kwartier lang, tusschen ontbijt en kerktijd. Wanneer zij in een zeer

-goede stemming was, mocht hij haar de hand kussen.

-

-Maar laat ons tot Harold terugkeeren, die mistroostig tegen de

-vensterruiten stond te trommelen.

-

-Plotseling schitterde zijn oog alsof een sterke emotie zich van hem

-meester maakte. Hij hijgde naar adem.

-

-"Daar is zij weer", zeide hij voor zich heen, op geagiteerden

-toon. "Hoe schoon is zij! Hoe etherisch! En verheven! Als een engel

-des hemels! Zij zal mij helpen!"

-

-Hij schelde. Nieuw leven was in hem. Een lakei trad binnen.

-

-"Vraag haar, binnen te komen!" beval Harold.

-

-De bediende volgde den blik des konings. "Het Zigeunermeisje?" sprak

-hij aarzelend.

-

-"Ha! Zigeunermeisje! Gij zijt ontslagen! Gij kunt drie weken loon

-halen bij den major domus. Laat ik u niet meer zien! Zend een minder

-grooten ezel!"

-

-De man ging. Hij was al meermalen zóó ontslagen. De koning vergat

-dergelijke kleinigheden.

-

-De lakei kwam terug. De koning meende een anderen te zien. Hij vergat

-zulke gezichten.

-

-"Vraag haar binnen te komen! Houd vol! Dring aan! Zeg, dat ik het

-wensch! Zeg, dat ik verzoek, dat ik smeek!! Doe een beroep op haar

-patriotisme, op haar idealisme, op alles! Ga en keer niet zonder

-haar weer!"

-

-Maar zij was al binnen, zonder kloppen. Als een

-zonnestraal! Doodeenvoudig en toch bewust van hare wondere macht. En

-sprak:

-

-"Ik wist het!"

-

-Zij zette zich op Harold's knie en sloeg haar reine oogen tot hem op.

-

-"Wie zijt gij, mijn kind?" vroeg hij zacht, hare gouden lokken

-streelend.

-

-"Cora Mirelli. En gij zijt de koning. Gij zijt goed. Ik weet het. Vader

-zegt, dat gij niet goed zijt, maar ik weet beter!"

-

-"Wie is uw vader?"

-

-"Nietsewo."

-

-Nietsewo, de nihilist! De koning verzonk in gepeins. Maar nu begon

-zij te zingen met hemelsch, heldere stem:

-

-

-            O, Harold, hoogstaand koning!

-            Het hof heeft enkel honig,

-            Te veel honig is te zoet,

-            Al te zoet, dat is niet goed!

-

-

-De vergadering der nihilisten was ongewoon rumoerig. Er was een

-nieuwe spreker opgestaan, die zijn gehoor overal heen wist mee te

-sleepen. Zijn voorkomen, zijn welsprekende taal, zijn geestdrift

-electriseerden de revolutionnaire hoorders. Waarlijk, Enneënne--onder

-dezen naam had hij zich aangemeld--had meer succes, dan Nietsewo,

-de groote leider zelf. Deze droeg zijn nederlaag schijnbaar kalm,

-doch met inwendigen nijd en wraakzucht.

-

-Niemand kon heftiger zijn, dan Enneënne, niemand scherper in zijne

-uitlatingen tegen het koningshuis, de regeering, de wetten.......

-

-Wie was deze man? Geheimzinnig was zijn verschijnen, even geheimzinnig

-zijn verdwijnen.....

-

-Wij weten alleen, dat hij een wrat op den linker schouder had, precies

-op dezelfde plaats, waar de natuur koning Harold IV, den heerscher

-van Illyrië, op dezelfde wijze geteekend had!...

-

-

-

-We vinden koningin Mathilda in haar boudoir. De vorstin is niet

-alleen, want zij spreekt op een teederen toon, dien men niet van haar

-als uit marmer gehouwen lippen zou verwacht hebben. Wie echter zou

-meenen, dat hare zoete woorden tot een der drie aanwezige hofdames

-gericht zijn, zou zich vergissen! Het is Dido, de Cobra, tot wie zij

-spreekt. Mathilda is bezig hoogst eigenhandig de gladde huid van haar

-lieveling met was op te wrijven, terwijl de hofdames met handdoeken,

-zalfjes en borsteltjes gereed staan, om bij het verder toilet de

-behulpzame hand te bieden.

-

-"Ik houd van je, Dido! Je hebt zulke oogverblindende schoone

-oogen. Soms ben ik bang voor je oogen. Wat kun je staren--staren! De

-koning houdt niet van je, Dido! En Kuno ook niet. Maar ik houd niet

-van hen. Misschien zou ik van ze houden, als ze jou beminden. Ze

-zeggen, dat je riekt. Soms verwijt ik 't mij zelf, dat ik niet van

-hen houd. Ze zijn toch mijn man en mijn kind! Maar ik kan niet. Wat

-staar je weer! Ik word bang van je. Zie zoo, nu ben ik klaar. Ben

-je nu niet mooi? Emilia, geef een spiegel.--Wat glanst je huid,

-Dido! Alle kleuren zijn er in, van purper tot cobalt. Geen goud, geen

-edelgesteente glanst als je huid.--Dames, laat mij met haar alleen."

-

-Een uur later klopte de hofdame Emilia zachtkens aan het vertrek der

-koningin. Zij verkreeg geen antwoord. Zij klopte een kwartier lang,

-toen waagde zij het, naar binnen te gaan. Met een ijzingwekkenden

-gil kwam zij dadelijk terug...

-

-

-

-Een statig man schrijdt door de duistere straten. Zorg rimpelt zijn

-geniaal voorhoofd. Het is Enneënne, de nihilist. Hij blijft voor het

-koninklijk paleis staan en haalt een klein busje voor den dag, dat hij

-met aandacht bekijkt. Het is een bom. Het lot heeft hem aangewezen

-om als martelaar voor het nihilisme te sterven. Hij zal den koning

-vermoorden. Waarom wreef Nietsewo zich grijnzend in de handen, zoodat

-zijn dochter, die het zag, zich op staanden voet met hem brouilleerde?

-

-"Het duizelt mij", zegt Enneënne, in een alleenspraak zijn gemoed

-lucht gevend. "Helaas, wat ben ik begonnen? Waarom moet ik de smarten

-van Satan lijden?"

-

-"Al te zoet, dat is niet goed... ja, dat is waar. En zeker:

-

-"Het hof heeft enkel honig," dat is niet tegen te spreken. Maar

-toch, in welk een dilemma ben ik geplaatst! Is dit de oplossing van

-het sociale vraagstuk? Moesten Enneënne en Harold IV door één hand

-sterven? Is de republikeinsche regeeringsvorm verkieselijk? Spreek,

-mijn volk! Zijn mijn wetten zoo infaam slecht? Wat heb ik

-misdaan? Streefde ik niet naar humaniteit, vrijheid van gedachte,

-kindervoeding, dierenbescherming, enzoovoort? Maar de tijd dringt,

-ik heb de brandweer gewaarschuwd. Zij zal weldra hier zijn. Helaas,

-Cora Mirelli, waartoe hebt gij mij gebracht?"

-

-"Laster niet!" zegt Mirelli, die ongezien deze alleenspraak heeft

-aangehoord. "Denk aan uw gezin! Wanhoop niet! Gij zult uit deze

-moeilijkheid worden gered. Mijn hart zegt het mij!"

-

-Zij verdwijnt en laat hem alleen staan, zoo diep in gedachten

-verzonken, dat hij het luide schellen van de brandweer niet hoort,

-die door hem zelf was gealarmeerd. Hij wordt overreden!

-

-Eenige ijlings toegeschoten voorbijgangers rapen den ongelukkige

-op.--Te laat! Hij heeft den geest reeds gegeven. Wie is het? Een van

-de omstanders heeft een brief in de hand, dien hij juist op de bus

-wilde doen. Als hij dezen nog even bekijkt, om te zien, of hij wel

-juist gefrankeerd is, valt zijn oog op den postzegel, en van den

-postzegel op den doode. Hij stoot ontroerd zijn buurman aan. Deze

-leest hardop het randschrift:

-

-"Koning Harold IV". Deze woorden gaan van mond tot

-mond... Een der voorbijgangers houdt zich op een afstand... en

-knarsetandt!... "Ontsnapt!... hij is mij ontsnapt!" mompelt hij. Het

-is Nietsewo, de nihilist!

-

-De ministerraad was in allerijl bijeengekomen en had kroonprins Kuno

-tot Koning uitgeroepen, onder regentschap van koningin Mathilda. Men

-verwittigde den prins van het tragisch gebeuren. Voor deze meer

-voorkomende eventualiteit is een ceremonieel voorgeschreven, dat de

-vormelijke premier precies opvolgde. Hij maakte drie buigingen, zwaaide

-driemaal met zijn steek, deed drie passen voor-, drie achterwaarts,

-en herhaalde driemaal: "De koning is dood; leve de koning!"

-

-Kuno steeg van zijn hobbelpaard. Hij was een verstandig kind, en

-begreep, dat hij thans moest weenen. Hij leende een zakdoek van den

-kanselier en deed zulks. Toen hij daarmee gedaan had, begaf hij zich

-aan de hand van den premier naar de vertrekken der koningin-weduwe. Zij

-vonden de hofdames in hevige verwarring en droefenis. Men had de

-koningin met Dido, de cobra, alleen gelaten en slechts de slang was

-overgebleven. Het boudoir bood een verschrikkelijk schouwspel. Het

-ondier lag, na zijn koninklijk maal, te slapen, een abnormale dikte

-gaf de plaats aan, waar zich de overblijfselen bevonden van haar,

-die eens de trotsche Mathilda, koningin van Illyrië was geweest....

-

-Kuno X staarde vol ontzetting naar het levend graf zijner moeder,

-toen een zachte hand op zijn schouder werd gelegd.

-

-Cora Mirelli stond naast hem en wees met een lieflijken glimlach naar

-de kroon, die op tafel lag. Zij plaatste die op zijn hoofd.

-

-En hand aan hand gingen deze twee jonge lieden, terwijl hunne gouden

-haren zich golvend en wuivend met elkaar vermengden, het nieuwe

-leven in...

-

-

-

-

-

-

-JACK SIMPEL

-

-EEN ZEEVAARTKUNDIGE VERTELLING.

-

-

-Jack Simpel, om U te dienen. Zeebonk van mijn geloof. Weeskind,

-altijd geweest. Een oom was apotheker te Greenwich. Toen ik van school

-gedrost was, omdat het me daar te droog was, besloot oom dat ik in

-zijn zog zou gaan varen. Hij preste me dus om met drankjes, poeders

-en pillen bij zijn klanten te beurten, want hij was van gevoelen dat

-men vóór den mast beginnen moest.

-

-Ik proefde eens een paar van die drankjes en vond ze zoo leelijk

-smaken, dat ik diep meelij met zijn patiënten kreeg, die toch hun

-plezier wel opkonden daar ze ziek waren. Ik gooide de fleschjes leeg

-en vulde ze met zeewater. Meestal werden de zieken dan veel te gauw

-beter, wat voor oom schadelijk was.

-

-Toen oom erachter kwam, vond hij dat er met mij geen land te bezeilen

-was, en besloot een minder teerhartigen bezorger aan te monsteren.

-

-Het spreekt vanzelf dat ik beleedigd was, en dus plakte ik 's nachts

-op oom's deur een papier met dit versje:

-

-

-            Aan mijn Clientèle.

-

-            Menschen, 'k zal dat pilledraaien

-            In 't vervolg nu maar verdraaien.

-            'k Stuur geen mensch meer naar de haaien.

-            'k Werkte toch maar voor de kraaien

-            'k Wil geen schuld meer op mij laaien,

-            Wat 'k te goed heb laten waaien.

-

-

-Dit opschrift veroorzaakte 's morgens in de vroegte, toen oom onder

-zeil was, een heele opschudding. Het was dadelijk overal in de stad

-bekend dat de apotheker Simpel uit de zaken ging en dat niemand zijn

-rekening behoefde te betalen. Er was een oploop, oom die slaapdronken

-vóór het venster verscheen, werd door alle slampampers van Greenwich

-toegejuicht, en de mariniers moesten aanrukken om de menigte te

-verspreiden. Toen oom doorging met zaken doen en disponeerde over de

-uitstaande gelden, werden veel klanten boos en gingen bij hem vandaan.

-

-Onderwijl liep ik langs de havens te lanterfanten. Ik schepte

-veel behagen in het gezelschap der gepensioneerde varensgezellen,

-die daar pijpjes rookten, of als ze geen geld hadden voor tabak,

-kringetjes spuwden en elkaar allerlei verhalen deden, waarnaar ik

-gretig luisterde. Twee invalieden vooral bewonderde ik. De één,

-Joe Williams, had een houten been. De ander, Bill Jobson, maar één

-arm. Eens kregen ze samen ruzie. De twist liep zóó hoog, dat ze

-besloten het uit te vechten. Dat was een merkwaardige bokspartij! En

-ze had natuurlijk veel bekijks ook!

-

-"Houd mijn pruim eens vast, kleine landhaai, en een oog in het

-zeil!" zei Joe.

-

-"Houd de mijne ook vast, jonge zoetwaterzwabber," zei Bill. "Niet

-kapen, hoor!"

-

-Dat was voor mij een heele eer!

-

-Ze begonnen te vechten. Men was overeengekomen dat Joe maar één arm

-mocht gebruiken, en dat Bill zijn ééne been stijf moest houden,

-alsof het van hout was. Het gevecht, dat Bill een gebroken neus

-kostte en Joe een blauw oog, bleef onbeslist. Na de vijfde ronde

-waren ze vergeten waarover de ruzie eigenlijk liep, en besloten,

-die af te gaan drinken. Ze namen hun pruimen terug, leenden van mij

-een shilling, en gingen gearmd naar de herberg.

-

-Deze gebeurtenis had mijn natuurlijke neiging voor de zee sterk

-aangewakkerd. Mijn oom draaide bij en stemde er in toe, vooral

-toen ik van een neef, die in gedragen zeemanskleeren handelde, een

-volslagen tweedehandsch uitrusting present kreeg. Dezelfde neef wist

-van een kapitein, die bij hem in het krijt stond, een aanstelling als

-adelborst voor mij te bemachtigen. Van Joe kreeg ik een Zuidwester,

-van Bill een verrekijker.

-

-

-

-

-II.

-

-

-De kapitein laveerde op het dek van het Zeepaard heen en weer, en was

-zoo uit den koers met zijn gedachten, dat ik dadelijk een aanvaring

-met hem had.

-

-"Zoo! Ben jij de nieuwe adelborst? Zit ik soms al niet genoeg met

-dat kleine grut opgescheept? Ben je al zindelijk? Pas op dat je niet

-zeeziek wordt, kleine vooronderworm dat je bent! Nu, je zit in het

-schuitje en je moet meevaren. Wat is dat, je wordt bleek!"

-

-"Ja kapitein, ik voel me een beetje raar. Het schip schudt zoo!"

-

-"Ha, daar hebben we het al! Bootsman!"

-

-"Hier, kapitein!"

-

-"Jongeheer Simpel moet in den mast. Als hij zich niet vlug naar boven

-werkt, help je hem maar met de handspaak. Is er nog plaats?"

-

-De bootsman keek in zijn notitieboekje.

-

-"Links in de groote ra is no. 3 nog open, kapitein."

-

-"Zoo," zei de kapitein grimmig. "Vooruit maar! Dat is het eenige

-voor zeeziekte."

-

-Ik had heel veel moeite om boven te komen, daar het klimmen in een

-mast nieuw voor me was. Maar de bootsman porde me van achter met de

-handspaak zoo, dat ik niet anders kon.

-

-Eindelijk was ik bij een been aangeland dat over de ra hing. Ik klemde

-me eraan vast.

-

-"Heila!" zei een booze stem. "Wat moet je? Blijf daar niet hangen! Erop

-of eraf! Hijsch je op als je hier moet wezen!"

-

-Toen ik met moeite dit bevel had uitgevoerd, praaide ik een tiental

-collega's. De oudste, O'Brien, deelde me mee dat hij daar zoo goed als

-altijd zat. "Als den ouwe z'n weerglas op stormachtig staat, zit men

-hier soms een heele week in de takels." Nu staken ze van wal met dit:

-

-

-    Adelborstenlied.

-

-    De ouwe is uit kooi gestapt

-    Met zijn verkeerde been!

-    Hij vloekt de equipage stijf

-    En jaagt ons dan hierheen.

-

-    Maar och, wij zijn daaraan gewend

-    En hebben 't hier wat best!

-    We leggen een kaartje, we rooken een pijp,

-    En slapen voor de rest.

-

-    We zitten hoog, we zitten droog.

-    De lucht is lekker frisch,

-    Je ruikt hier niet, als op het dek

-    Pek, teer en zoutevisch.

-

-    De ouwe denkt dat hij ons straft,

-    Met honger en met dorst,

-    We hebben altijd proviand,

-    Lang leve d' adelborst!

-

-    Wij eten de beste scheepsbeschuit

-    En drinken kaapschen wijn,

-    Die hebben we stiekum afgetapt,

-    Uit het vat van den kapitein!

-

-    De zeewind geeft hier appetijt,

-    Nooit zit je voor den mast,

-    En moeten wij weer naar benêe

-    Dat spijt ons allen vast.

-                            Hoezee!

-

-

-"Maar zeg eens, Groentje," riep O'Brien, op wiens knie ik had moeten

-plaats nemen. "Heb je al kennis gemaakt met de kat?"

-

-"Kat? Neen, ik heb geen kat gezien, meneer!"

-

-"Denk er om, de kat is aan boord van een oorlogsschip een gewichtig

-personage. Vraag den bootsman. Maar wacht: Je hebt de zeebaboe toch

-al gekust?"

-

-"Moet dat?"

-

-"Daar kun je absoluut niet buiten, jongetje."

-

-Toen ik beneden kwam, en den bootsman vroeg, met de kat kennis te

-maken, grijnsde hij, en riep den bootsmansmaat. Voor ik het wist had

-ik kennis gemaakt met de kat met zeven staarten. De lust verging me,

-toen de kennismaking voorbij was, naar de zeebaboe te vragen. Ik heb

-haar dan ook nooit gezien.

-

-

-

-

-III.

-

-Zeelui zijn excentriek. Ze hebben bijna altijd elk een dwaze

-eigenaardigheid. Dit treft gelukkig voor den schrijver van

-zeevaartkundige verhalen, die anders te flauw zouden worden, met

-zeewater en al. De bemanning van Het Zeepaard maakte geen uitzondering

-op dezen regel.

-

-De kapitein had zelfs twee eigenaardigheden. Primo vloekte hij

-verbazend en secundo loog hij verschrikkelijk. In het vloeken was hij

-bepaald No. 1. Als leugenaar moest hij evenwel de vlag strijken voor

-den eersten stuurman Ferm, die hierin elkeen den loef afstak.

-

-Maar het liegen was Ferm's eenige excentriciteit niet. Hij had er nog

-één, die niet minder vermakelijk was. Hij stond n.l. erg graag op zijn

-hoofd. Dat was zijn grootste liefhebberij. Als de bekwame zeerob het

-maar even lappen kon, hopsa, daar stond hij weer op zijn hoofd. Hij

-gaf zijn beste orders, op zijn hoofd staande. En hij loog het beste,

-in die houding.

-

-Nu was er iemand op het schip, die deze laatste gewoonte van Ferm

-niet uit kon staan. Dat was de heer Kwak, onze scheepsdokter,

-een platboomsvaartuig met korte masten en boegsprieten. Het liegen

-kon hem niet schelen, maar hij haatte den stuurman om dat op zijn

-hoofd staan. En als deze in die houding braaf er op los loog, of

-commandeerde: "Aan lij! Bakboord houden! Reef het topzeil!" of iets

-dergelijks, kwam de scheepsdokter en kneep hem in de kuiten. Dan sloeg

-Ferm om. Stond Ferm een goed half uur op zijn hoofd en bleef de dokter

-uit zijn vaarwater, dan werd zijn gelaat heelemaal donker. Dan zeiden

-onze branikragen: Ferm liegt weer dat hij zwart ziet.

-

-Een van zijn geliefkoosde verhalen was, dat hij eenmaal als jongen,

-heelemaal alleen, een schip buit had gemaakt. Avontuurlijk van aard

-als ik was, besloot ik, dit ook te doen.

-

-

-

-

-IV.

-

-Ik maakte O'Brien deelgenoot van mijn plan, en zoo slopen we op een

-nacht stilletjes van boord, nadat wij onze voorbereidselen hadden

-getroffen, en namen proviand mee. Het was stil weêr. Lang zwalkten

-we in ons kleine bootje rond, zonder een schip te zien. Eindelijk

-kregen we er een in de gaten.

-

-Het dek van het vijandelijk schip zag er verlaten uit, maar op de

-voorplecht stond een man, in gedachten verzonken. Aan zijn tuigage

-zagen we, dat het de admiraal was. Wij legden zachtjes aan, en stil

-als een muisje kroop O'Brien op het dek. Snel had hij den verstrooiden

-admiraal een prop in den mond gestopt, zijn handen gebonden, hem

-opgepakt en in ons bootje gegooid. De wacht sliep. Die zorgelooze

-Franschen!

-

-Ik ving den verbluften admiraal op en we maakten dat we wegkwamen.

-

-

-

-

-V.

-

-Toen we ons eigen schip hadden bereikt en onzen gevangene op dek

-geheschen, kwam de kapitein woedend op ons af. Wij kregen den wind

-van voren!

-

-"Wat is dat? Wie gaf jullie nachtpermissie?" loeide hij, met vloeken.

-

-"Wij hebben den Franschen admiraal gevangen, kapitein", zei ik. "Hier

-is hij".

-

-"Zoo", zei hij knorrig. "Dat is geen excuus! In den mast jullie! Ik

-moest je laten kielhalen!" Nieuw gevloek natuurlijk.

-

-Juist wilden we mopperend dit bevel opvolgen, toen de mast door een

-kanonskogel werd omgegooid. De Franschen hadden het verlies van hun

-vlootvoogd opgemerkt en vielen aan.

-

-De strijd duurde kort. Wij enterden mosjeu, doodden de equipage,

-voor zoover ze zich niet overgaf, en namen het schip in bezit. Onze

-pikbroeken hadden het druk met het zwabberen van het bebloede dek,

-waarbij ze genoegelijk hun energiek zeemanslied aanhieven.

-

-

-    Matrozenlied.

-

-    Een schip in zicht, een schip in zicht!--Ahoy!

-    Nu doet elk Engelschman zijn plicht!--Ahoy!

-    Wij maken het natuurlijk buit!

-    En smijten den Fransoos er uit!

-            Ahoy! ahoy! ahoy!

-            Ahoy! ahoy! ahoy!

-

-    Dan krijgt Janmaat een oorlam toe!--Ahoy!

-    En daarom roept hij blij te moe:--Ahoy!

-    Hij drinkt den rum niet aangelengd!

-    Hij lust jenever ongemengd!

-            Ahoy! enz.

-

-    Van binnen en van buiten nat,--Ahoy!

-    Een liefje in elke havenstad!--Ahoy!

-    Hij vecht en vrijt en zuipt en zingt,

-    Tot 't "Een, twee, drie in godsnaam!" klinkt.

-            Ahoy! enz.

-

-    Een haai slokt Janmaat op--o wee!--Ahoy!

-    Dat hapje valt hem lang niet mee!--Ahoy!

-    De haai bromt: "bah, alweer zoo'n lid!

-    Jamaica-rum en negerhit!"

-            Ahoy! ahoy! ahoy! enz.

-

-

-

-

-VI.

-

-Ik stond erg in de gunst van den eersten stuurman en daaraan had ik

-het te danken dat ik 's Zondags aan de officierstafel mocht eten. De

-kapitein dineerde alleen, maar aangezien hij zichzelf geen jokkens

-kon opdisschen, voegde hij zich met het dessert graag bij het

-gezelschap. Dan ging hij aan het opsnijden.

-

-"Heb ik de heeren al eens verteld van de muiterij aan boord van

-de Anna?" Nu dan, ik was--even kijken--dertien jaar, en al eerste

-officier. Ja, ik heb vlug promotie gemaakt. Weten de heeren, waarom

-ik nog geen admiraal ben? Eenvoudig, omdat ik altijd bedank. Ik

-zeg tegen den koning--we zijn heel eigen--"George, mijn jongen,

-laat me waar ik ben, want hooger dan admiraal is er niet, en een

-mensch moet altijd iets hebben om op aan te sturen." Toen drong hij

-er niet langer op aan. "Je bent een filosoof, Peter," zei hij. "Dat

-ben ik ook George," zei ik. Nelson nam het me een beetje kwalijk,

-maar daar maalde ik niet om; hij kon me toch niet over boord gooien.

-

-"Maar waar ben ik gebleven? O ja, onze kapitein was een

-beste kerel, maar hij was even als ik, een doodvijand van twee

-verd. zeemansondeugden: vloeken en liegen. Hij sloot de lui gewoon

-in de ijzers, als ze zich daaraan schuldig maakten. Zoo zaten op

-een goeden dag de beide stuurlui, de bootsman en drie kwart van de

-equipage in de boeien. De anderen hadden het natuurlijk daardoor

-driedubbel druk, en daarom sloegen ze aan het muiten. Ik plaatste me

-naast den commandant en zoo hielden wij, een revolver in elke vuist,

-de bende drie dagen lang in bedwang. Maar intusschen waren we op een

-klip geloopen. Het schip spleet en we kelderden allemaal. Toen ik

-bijkwam, de eenig overlevende van de "Anna", begreep ik, dat het met

-mij ook gedaan zou zijn, als ik niet spoedig zorgde iets te grijpen

-om mij drijvende te houden. Daar hoorde ik op eens in de buurt een

-vervaarlijk gebriesch en gesnuif. Ik zwom er heen. Wat denkt u dat

-het was? Een groot zeepaard, zoowaar als ik leef! Ik greep het bij

-de manen, klom op zijn rug, en bleef zoolang rondzwemmen, hem mennend

-waarheen ik wou, (ik ben een voortreffelijk ruiter) tot ik een schip

-ontmoette. Ter gedachtenis aan die wonderbare redding heet mijn schip

-nu, zooals u weet, het Zeepaard, en dat is het beste bewijs voor de

-waarheid van mijn verhaal".

-

-Ferm was gedurende de vertelling van den kapitein heel onrustig

-geworden, en toen ze afgeloopen was, ging hij op zijn hoofd staan.

-

-"Dat is allemaal niets," zei hij, "bij wat ik beleefd heb."

-

-"Denk er om, Ferm," zei de kapitein streng, "kom me met geen leugens

-aan boord!"

-

-"Wie praat van liegen," zei Ferm. "Ik mag gebreeuwd worden als ik niet

-de zuivere waarheid vertel! Maar ik zal de heeren het bewijs toonen,

-als ik zoover ben.

-

-"Ik voer dan--het mag nu twintig jaar geleden zijn--als licht matroos

-op de "Admiraal Monk". Wij waren ergens aan de kust van Noord-West

-Liberia geankerd om wat ebbenhout (d. w. z. negerslaven) op te

-nemen. Ik had een vrijen dag gekregen, en keerde 's avonds laat met

-een nat zeil naar boord terug. Toen ik nu langs het eenzame strand

-een deuntje liep te fluiten, hoorde ik opeens een liefelijke stem,

-die iets geheimzinnig tooverachtigs had, een lied in een vreemde taal

-zingen. Ik had in geen jaar een vrouwmensch gezien of gesproken en

-ik moet zeggen, heeren, dat die stem me finaal in den grond boorde!

-

-"Het was een zeemeermin, een beeldschoon vrouwspersoon van boven,

-maar van onderen een visch. Ze deed allemachtig aanhalig, maar ik heb

-een wijf en zes kinderen thuis en zei, dat ik bezet was. Toen had

-u moeten hooren hoe ze te keer ging! Ze was razend op me gesteld,

-op het eerste gezicht, en wou me maar al rauwe visch opdringen,

-die ze zoo maar met het handje ving. Het kostte me heel wat moeite

-van haar af te komen, maar toen we van elkaar gingen, gaf ze me haar

-portret. Hier is het. Als dat geen bewijs is dat ik waarheid spreek,

-dan weet ik het niet." We bekeken het.

-

-"Ik zie geen visschenstaart," zei de heer Kwak.

-

-"Hoe wou je dat de staart er op stond" zei Ferm minachtend,

-"bij een gewoon buste-portret? Ja, ze zal zich van onderen laten

-uitschilderen! Ze wist ook wel dat ze van boven mooier was."

-

-

-

-

-VII.

-

-We stevenden naar het vaderland terug. Toen ik in Greenwich aankwam,

-werd ik heel feestelijk ontvangen. Joe en Bill stonden me op te

-wachten in hun beste tuig. Ze hadden hun roer recht weten te houden,

-en dat was wel een bewijs van hun vriendschap. Overal waren vlaggen

-uitgestoken en jongejuffers boden ruikers aan.

-

-"Wat is er aan de hand," vroeg ik verbaasd.

-

-"Weet je dat niet?" riepen Joe en Bill tegelijk, met stemmen als

-lekke scheepsroepers. De verklaring is niet moeilijk.

-

-Mijn vader was de achter-achterneef van Lord Whizzlewhist.

-

-Op een goeden dag had deze edelman de vijfentwintig tusschen mij

-en de erfopvolging staande familieleden ten eten. Men at per abuis

-vergiftigde paddestoelen--ik bleef erfgenaam. Ik werd ziek van schrik,

-maar toen ik opgekalefaterd was, nam ik mijn rechten in bezit. De

-tegenwoordige Lord Whizzlewhist zal u gaarne op zijn kasteel ontvangen

-en staat in voor de paddestoelen die hij zijn gasten zal voorzetten.

-

-

-

-

-

-

-ROODHUID EN BLEEKGEZICHT.

-

-INDIAANSCHE NOVELLE.

-

-

-HOOFDSTUK I. De Blauwe Vos.

-

-Het is het recht van den romanschrijver, zonder voorafgaande

-plichtplegingen, den lezer te midden zijner personages te voeren. Wij

-maken derhalve daarvan gebruik en beluisteren het gesprek van vier

-mannen, die zich om gindsch houtvuur hebben geschikt.

-

-Eén van hen, een Indiaan van deftig voorkomen en middelbaren leeftijd,

-is beleefd, doch met eenig wantrouwen ontvangen. Het was zijn drie

-blanken metgezellen niet onbekend, dat het verkeer met Roodhuiden

-eigenaardige moeilijkheden en zelfs gevaren oplevert.

-

-Gustaaf, de jager, was het meest doorkneed in den sierlijken, doch

-waar het pas geeft, tevens niet weinig stekeligen conversatietoon,

-welke de Indianen zoo gelukkig weten te treffen.

-

-"Als ik mij niet vergis", begon hij, "heb ik de twijfelachtige eer

-met een Slangen-Pawnee te spreken?"

-

-De nauwgezette Indiaan nam nu zijn calumet (pijp) en om te toonen, dat

-hij aan dit gesprek veel gewicht hechtte, vulde hij die met mochichei

-(gewijde tabak). Na een paar trekken bood hij de pijp aan den jager,

-die er ernstig aan zoog en ze vervolgens doorgaf aan Edelhart. Deze

-beiden wisten de eer op prijs te stellen. Niet aldus echter El

-Pantero, die minder vertrouwd was met de gebruiken der Roodhuiden

-in het algemeen en van de Slangen-Pawnees in het bijzonder. Toen de

-vredespijp hem bereikte, wischte hij met zijn zakdoek het mondstuk

-af, een doodelijke beleediging in het oog van hun nieuwen bekende,

-die hiervan weliswaar niets liet bemerken, doch er des te meer over

-na bleef mokken, zooals wij zullen zien vóór deze roman ten einde is.

-

-Na de pijp met de ongemaakte bevalligheid zijns stams weerom te hebben

-genomen, begon de Sachem:

-

-"De Waconda is machtig. Hij ademde den grooten hoofdman de woorden in,

-die zijn mond weer uitblaast.

-

-"De Apachen zijn klapachtige oude wijven. Een groot opperhoofd zegt

-het! De jakhalzen verwaardigen zich niet hunne verpeste lijken te

-verslinden. De zitdeelen der Apachen zijn platgetrapt door hun eigen

-hielen bij de razende vlucht voor den Slangen-Pawnee. Hun geraamten

-zweeten nog in de graven van de hijgende haast, waarmee zij bij hun

-leven vloden voor de zuigelingen van mijn stam! Hunne achterkleinzonen

-zullen nog lijden aan piependen adem en hartebons, tengevolge van de

-ijlende vaart, waarmee hun voorvaderen aan den haal gingen voor den

-Blauwen Vos en zijn broeders.

-

-"De Slangen-Pawnee is de koning der prairiën. De Blauwe Vos is het

-grootste opperhoofd der Slangen-Pawnees. De Blauwe Vos is een goed

-vriend, een verschrikkelijke vijand. Ik ben de Blauwe Vos."

-

-Geen der aanwezigen wist hieraan iets toe te voegen. De Blauwe Vos

-scheen dat ook niet te verwachten, maar vervolgde, na een korte pauze,

-op honigzoeten toon:

-

-"Hoe denken mijn bleeke broeders over de Apachen? De ruige jager der

-bleekgezichten spreke! Een groot opperhoofd luistert. De wijsheid

-van zijn beide grootvaders bezielt de woorden van den ruigen jager

-der bleekgezichten!"

-

-Maar Gustaaf wist wat het beteekent als de Slangen-Pawnees u

-complimentjes maken!

-

-"Ben ik een oude vrouw, hoofdman?" antwoordde hij, "dat gij mij door

-vleiende woorden de tong hoopt te doen draven als een hengst met den

-kolder in den kop?"

-

-"Mijn broeder Pelsgezicht heeft naar den Spotvogel geluisterd, de

-Spotvogel is een leugenachtige en bedriegelijke Vogel," zeide de

-Blauwe Vos.

-

-De hoofdman boog ietwat spijtig en vertrok. Een half uur nadat de

-Blauwe Vos onze vrienden verlaten had, werd plotseling de welbekende

-kreet der Commanchen vernomen.

-

-Inderdaad naderde een troep krijgers van dezen stam met de

-gebruikelijke, omslachtige beleefdheden. Hunne gelaatstrekken zouden

-innemend zijn geweest, zonder de uitvoerige beschilderingen, waarmede

-een zeker verkeerd schoonheidsgevoel hen genoopt had ze te bedekken.

-

-Het Stille Water, de aanvoerder, nam nu het woord.

-

-"Opent uwe ooren wijd, bleekgezichten, het groote opperhoofd Het Stille

-Water spreekt. Het Stille Water houdt niet van babbelen. Het Stille

-Water spreekt in zeven dagen niet zooveel woorden als er scalpen

-aan zijn gordel bungelen. Nochtans spreekt hij tot u. Ziehier zijn

-zonen. Hun arm is sterk, hun hart dapper, hun tong niet leugenachtig,

-hun maag leeg".

-

-Hierop antwoordde de jager, na de gebruikelijke plichtplegingen,

-daar de Commanchen veel hechten aan etiquette:

-

-"Het Edele Hart, de Panter en mijn persoon groeten den machtigen

-stam der Commanchen zeer. Wij hebben geen gespleten tong. Onze huid

-is blank, maar ons hart is rood, ons eten nog niet op!"

-

-"Hugh!" riepen de Commanchen en vielen op het maal aan, dat spoedig

-verdwenen was, want dit volk presteert op dit gebied veel. Toen de

-maaltijd was afgeloopen, traden twee krijgers te voorschijn, die een

-Apache gekneveld meevoerden.

-

-"Het hart van de Commanchen", sprak de hoofdman niet zonder aandoening

-en te midden van een plechtig stilzwijgen, "is even vol van dank als

-de bodem van het gebeente hunner verslagene vijanden. Om dit te toonen

-willen zij de blanke broeders de eer waardig keuren om de plechtigheid

-bij te wonen die volgt".

-

-De marteling van den gevangene, uitvoerig als al wat tot de zeden

-der Commanchen behoort, nam een aanvang. Daar wij geen bewoners der

-wildernis zijn en op zulke tafereelen niet belust, doen wij beter

-ons te verwijderen, totdat de Apache den geest heeft gegeven. Een

-luid applaus kondigt dit tijdstip aan--wij keeren terug. Alsnu kwam

-de Sachem voor den dag met het eigenlijk doel zijner komst.

-

-"Een verachtelijke Slangen-Pawnee, de Blauwe Vos", sprak hij, driemaal

-op den grond spuwend, "heeft mijn blanke broeders bezocht. Het Stille

-Water vermag zijn onreinen scalp niet aan den gordel van een zijner

-blanke broeders te ontdekken. Dit bedroeft het Stille Water zeer. Ziet

-de dappere hoofdman weent van smart en spijt".

-

-De jager antwoordde voorzichtig:

-

-"Wij hebben den scalp van den Blauwen Vos voor den gordel van het

-Stille Water bewaard! Overigens schijnt de Blauwe Vos niet langer

-een vriend der Apachen. Hij gaf dezen volksstam leelijke namen. Hij

-beschimpte hunne voorvaderen en hunne nazaten".

-

-"Poah! De Blauwe Vos is de vijand der Commanchen. De Blauwe Vos blaast

-zijn stinkenden adem in het oor van Sluipvoet, het opperhoofd der

-Apachen. Het Stille Water is geen babbelzieke squaw! Mijn broeders

-hebben roode harten, maar een bleeken neus, die het verraad niet

-ruikt, dat kankert in de ziel van een schurftigen hond van een

-Slangen-Pawnee!"

-

-"Het opperhoofd rookte met ons de calumet," zeide Edelhart thans. "Ook

-is hij niet wijzer gegaan dan hij kwam".

-

-Het Stille Water scheen eenigszins bevredigd. Hij wenkte zijn mannen

-en ging, echter niet zonder het voorgeschreven afscheidsceremonieel

-alle recht te doen wedervaren.

-

-De drie reizigers vervolgden des morgens hun tocht ter bevrijding

-van de schoone Camilla, respectievelijk hun pleegdochter en geliefde.

-

-

-

-

-HOOFDSTUK II. Camilla's vlucht.

-

-

-Het rad der fortuin is uiterst wisselvallig! Dit feit moge somtijds bij

-den sterveling een onrustig gevoel opwekken, het moet erkend worden,

-dat de tand des tijds zelden een groot ongeluk brengt, zonder er

-eigenhandig een klein gelukje bij te voegen, als een pleister op de

-bloedende wonde, of zooals een oase in de woestijn.

-

-Wij bevinden ons op de eindelooze prairie, eenvoudig, doch schoon

-omlijst door het hemelsblauw, echt Mexicaansch, of liever Texaansch

-uitspansel. Dit landschap wordt dra gestoffeerd. Een ruiter nadert in

-vliegende vaart, als een waterval van de bergtoppen ijlt, schuimend en

-spattend, in kokende drift. Het is een vrouw in manskleeren, die haar

-vormen zeer voordeelig doen uitkomen. Deze vrouw is Camilla! Op haar

-lieftallig gelaat betwisten vertwijfeling en moed elkaar den voorrang.

-

-Een woest gehuil, dierlijk van klank, doch ongetwijfeld uit den mond

-van een mensch gekomen, treft ons oor! Zelfs de blanke staat dikwijls

-niet hooger dan het laagste dier, vooral in de wildernis! Dit is

-treurig, maar waar.

-

-Het is de Bleeke Scalpeur! Camilla heeft dezen ijzingwekkenden man

-weten te ontkomen. Maar helaas, hij nadert met de snelheid van den

-wervelwind, doch dan in steeds voorwaartsche richting!

-

-Reeds grijpt zijn ruwe hand naar de haren der schoone jonkvrouw. Heeft

-hij haar gevat?

-

-De lezer sla het begin van dit hoofdstuk op, hij zal er een opmerking

-vinden, die hem tot goed begrip van het nu volgende wel te stade

-zal komen!

-

-Camilla's haren zijn van schrik te berge gerezen!

-

-Zoo kan de vervolger er niet bij!

-

-Welnu, op dit oogenblik springen drie mannen te voorschijn.

-

-De eerste is de jager!

-

-De tweede is Edelhart!

-

-De derde is een geheel nieuwe figuur in onze romans, n.l. de neger

-Kroeskop, een door de Indianen met bevreemding bejegend man van zuiver

-Afrikaansche huidkleur.

-

-

-

-

-HOOFDSTUK III. Een mooie scalp.

-

-

-De regen viel bij stroomen neder, als schreiden de engelen in de

-goedheid hunner harten over de boosheid der menschen, die zich niet

-ontzien elkander te haten en zelfs te dooden. De Blauwe Vos, gewend

-wind en weder te trotseeren, is met zijn squaw of huisvrouw en kind

-op het pad. De Zingende Leeuwerik, zijn jonge vrouw, is niet zonder

-typische Indiaansche schoonheid, voor wie daarvan houdt tenminste. Naar

-onzen smaak is haar profiel wat hakerig. Beider zoontje, drie jaar oud,

-vertoont reeds den listigen en wreedaardigen trek zijns vaders.

-

-Eensklaps legt het hoofd van dit gezin den vinger op de lippen en duikt

-weg achter de struiken! Vrouw en kind volgen zijn voorbeeld gezwind.

-

-De neger Kroeskop komt voorbij. Een scalp, zoo zeldzaam als de zijne,

-kon niet missen reeds lang de begeerigheid van den rooden schelm te

-hebben opgewekt.

-

-Vóór de ongelukkige zwarte, onbekend met de gebruiken des lands,

-weet wat geschiedt, is hij van zijn scalp beroofd.

-

-Op dit oogenblik rijst een man als het ware uit den grond op. Het

-is de Bleeke Scalpeur. Het zien alleen van dezen geduchten grijsaard

-doet het Indiaansch gezin vluchten, den scalp inderhaast achterlatend.

-

-De redder treedt op den neger toe. Is hij te laat gekomen? Het

-schijnt zoo. Eens gescalpeerd heeft men gewoonlijk niet veel meer

-te vertellen. Doch wat nu voorvalt zal menigeen verbazen, die de

-buitengewone taaiheid van de negers en de hardheid van hun schedels

-niet uit ondervinding kent!

-

-Kroeskop heeft zijn scalp opgenomen en drukt dezen thans met alle macht

-op zijn hoofd. Nu maakt hij vertwijfelde teekenen. Het verblijf in de

-wildernis verleent tegenwoordigheid van geest. De grijze reus begrijpt

-hem! In een oogwenk staat hij op het hoofd van den gescalpeerde. Dit

-krasse middel mist zijn uitwerking niet. Kroeskop is binnen weinige

-oogenblikken weer geheel zich zelf. Zijn haar echter is van nu af

-aan onherstelbaar uit de krul!

-

-De Bleeke Scalpeur bevindt zich nog in de zoo even geschilderde

-menschlievende positie, als Camilla op hem toesnelt.

-

-"Men zegt mij", roept het lieve meisje blozend, "dat gij mijn vader

-zijt. Thans wordt mij alles duidelijk!"

-

-"Zoo is het", antwoordt de woeste man, wien de tranen over het

-verweerde gelaat loopen. Hij stijgt af--en omhelst zijn kind.

-

-De band des bloeds werpt somtijds een rooskleurig licht op een

-schijnbaar zwarte ziel en opent de ruwe schors, die het hart van een

-bewoner der wildernis omgeeft!

-

-

-

-

-HOOFDSTUK IV. Een veelbewogen dag.

-

-

-De prairiën, hoe onherbergzaam ook, zijn evenmin als eenig menschelijk

-oord, ontoegankelijk voor de liefde! Gelijk wij gezien hebben, beminden

-zoowel El Pantero als Edelhart, Camilla, welke bovendien het eenige

-jonge meisje van hun eigen complexie in den ganschen omtrek was.

-

-Het is niet de taak van den romanschrijver, de zoete woorden af te

-luisteren, welke El Pantero haar toevoegde; nog minder, deze op te

-schrijven. Veeleer doen wij goed den wraakgierigen Blauwen Vos in het

-oog te houden, die sluipend naderde, en den tomahawk ophief om de

-beleediging, hem in ons eerste hoofdstuk aangedaan, te wreken. Het

-verheugt ons te kunnen zeggen, dat Edelhart op datzelfde oogenblik

-ten tooneele verscheen en den medeminnaar met een welgemikten kogel

-redde, daarbij tevens zich zijn naam waardig toonend.

-

-De vuilaardige Indiaan viel voorover en de Bleeke Scalpeur, die

-zijn naam ook niet voor niets droeg, wilde hem van zijn haartooi

-berooven. Het kwam den jager echter voor, dat deze onbeschaafde daad

-voor een blanke, die bovendien de vader van Camilla was, niet door

-den beugel kon. Een strijd ontstond tusschen de bedaagde mannen,

-doch spoedig verscheen een nieuwe vijand ter plaatse.

-

-Een troep krijgers van den Blauwen Vos stormde toe om den hoofdman

-te wreken.

-

-Maar de redding liet niet lang op zich wachten. Een afdeeling

-Commanchen onder aanvoering van Het Stille Water, die weer kwam alsof

-hij geroepen was, zond hen in massa naar het schimmenrijk.

-

-Nu scheen alles in orde! Maar zoo iets bestaat in de wildernis

-niet. Een regiment Mexicanen naderde in woeste vaart! Om rust te nemen,

-nadat men zijn koetjes op het droge heeft gebracht, moet men niet

-naar dit--overigens gezonde en schoone--land toe gaan. Thans scheen

-alles verloren. Doch dit moet men in de wildernis niet te gauw zeggen!

-

-"Moed gehouden!" riep de jager nu, ontroerd. De geoefende woudlooper

-legde het oor tegen den grond, en zeide met de meeste zekerheid:

-

-"Op tien minuten afstand naderen honderd Texanen en 50 Sioux in volle

-vaart! Arendsneus heeft het commando."

-

-Hij sprak de waarheid! Maar nog waren de spannende gebeurtenissen

-van dezen woeligen dag niet ten einde.

-

-Een bende Apachen vervulde de lucht met hun barbaarsche oorlogskreten,

-welke een kwelling zijn voor beschaafde ooren.

-

-Een woedend gevecht volgde, waarbij de Apachen het veld moesten ruimen,

-vele dooden achterlatende, ten prooi aan scalpjager en gier... Onze

-vrienden verlieten het tooneel van zooveel lief en leed.

-

-Nadat zij zijn verdwenen, werpen wij een laatsten blik op de

-prairie... De nacht spreidt den mantel der liefde over de bloedige

-overblijfselen van dappere legerscharen. De maan gaat op en verleent

-schilderachtigheid aan een tafereel, dat zooeven nog alles behalve

-aangenaam aandeed. Wat beweegt daar? De Blauwe Vos--want hij is

-het--richt zich kreunend op. Waarheen staart het oog van dezen

-schijndoode met zooveel aandacht? Volgen wij zijn blikken, al maakt

-zijn loenschheid dit ons moeilijk.

-

-Een tweede krijger wordt door een rilling doorploegd. Het is een

-jong opperhoofd der Commanchen, die thans zijn forsch lichaam op den

-elleboog opheft. Zijn verglaasde oogen schitteren in den maneschijn

-als fosfor...

-

-De beide schijndooden van zooeven wisselen een blik vol haat, afgunst,

-verachting en bloeddorst...

-

-

-

-

-

-

-PRINSES ZOETEKAUW

-

-EEN SPROOKJE.

-

-

-Er waren eens een koning en een koningin, die een beeldschoon

-dochtertje hadden, dat Eveline heette. Nu wilde echter het ongeluk, dat

-het prinsesje één groot gebrek had; zij was zeer snoepzuchtig. Zoo kwam

-het dat men Eveline, toen zij acht jaar geworden was, nooit bij haar

-eigen naam noemde, doch dat elkeen sprak van Prinses Zoetekauw! Dit

-veroorzaakte H.H. M.M. veel verdriet.

-

-Op een avond nadat Eveline naar bed gegaan was, bespraken haar ouders

-juist de noodzakelijkheid, haar van hare fout te genezen, toen er

-gescheld werd en Antje de meid vlak daarop een kaart binnenbracht

-van den volgenden inhoud:

-

-

-    ADELGONDE,

-    FEE.

-

-    Directrice van het Herstellingsoord "Excelsior". Beveelt zich

-    beleefd aan voor het verbeteren van kinderen met onvolmaakt

-    karakter.

-

-    Billijke condities.--Ook aan huis te ontbieden.--Gezonde,

-    boschrijke streek.--Prima referentiën bij de deftigste

-    families.--Strikte geheimhouding verzekerd.

-

-    Prospectus wordt desgewenscht gratis toegezonden.

-

-

-De ouders van Eveline zagen elkaar verbaasd aan. Toen zei de koning:

-

-"Laat de juffrouw binnenkomen, Antje."

-

-De Fee trad binnen, nam den haar beleefd aangeboden stoel en glimlachte

-vriendelijk.

-

-"Mag ik u vragen, Fee," zeide Eveline's vader, "waaraan ik de eer

-van uw bezoek te danken heb?"

-

-"Zooals u wel zult vermoeden, meneer de koning," begon de Fee,

-"heeft de helaas algemeen bekende snoepzucht van uw overigens aardig

-dochtertje mijn schreden hierheen geleid."

-

-H.H. M.M. zuchtten diep.

-

-"Ik geloof namelijk," vervolgde de Fee opbeurend, "het prinsesje te

-kunnen genezen."

-

-H.H. M.M. zagen elkaar hoopvol aan.

-

-De Fee stond op en zwaaide de tooverparapluie, welke zij steeds

-bij zich droeg. In een oogenblik was de kamer vol eigenaardige

-wezens. Elfen, kabouters, hulpfeeën, enz.

-

-"Dit is mijn personeel", zeide Adelgonde. "Het staat mij met ijver en

-plichtsbetrachting bij in mijn somtijds moeielijke taak. Onze kabouters

-hebben u, zooals u zien zult, een der laarzen meegebracht van den Reus,

-die niet zelf kon binnenkomen wegens zijn reusachtigheid".

-

-Vervolgens stelde de Fee de aanwezigen één voor één aan

-H.H. M.M. voor. Nadat de hulpfeeën: de dames zuster Silentia, zuster

-Attentia, zuster Patientia en zuster Olympia hare nijging hadden

-gemaakt en minzaam door het vorstelijk echtpaar waren toegesproken,

-kwam de beurt aan de kabouters: de heeren, Jokniet, Morsniet,

-Snoepniet, Pulkniet, Kijfniet, Zeurniet en Gilniet.

-

-H.H. M.M. onderhielden zich daarop een tijdlang met elk der aanwezigen

-afzonderlijk en lieten zich hunne denkbeelden uiteenzetten. In het

-bijzonder interesseerde H. M. de Koningin zich voor het praktisch

-werk door zuster Olympia verricht. Hare Majesteit liet deze hulpfee

-haar nieuwste systeem verklaren, dat op een combinatie van nuttige

-handwerken en lichamelijke opvoeding berust, en gaf door de vragen,

-die het Haar behaagde te stellen, blijk van Haar belangstelling

-en kennis van zaken. Onderwijl leende Haar gemaal een gewillig oor

-aan de belangwekkende theorieën van den heer Jokniet over de jacht,

-een onderwerp dat den vorst buitengemeen interesseerde.

-

-"Mijn personeel", vervolgde de Fee, het woord weder opnemend,

-"bestaat uit prima werkkrachten. Ik heb de eer in het bijzonder de

-aandacht van Uwe Majesteiten te vestigen op onzen heer Snoepniet,

-sedert vele jaren bij mij werkzaam, aan wiens zorgen ik gaarne de

-behandeling van Hare K. Hoogheid wenschte te zien toevertrouwd."

-

-Eveline's ouders maakten nader kennis met dezen bekwamen en

-welwillenden kabouter. Besloten werd, dat Eveline een tijdlang

-verpleegd zou worden in het herstellingsoord "Excelsior" en aan de

-zorg van den paedagoog Snoepniet zou worden toevertrouwd.

-

-Den volgenden dag vertrok zij, alleen vergezeld van de particuliere

-hoffotografe der koningin. Haar afscheid van het koninklijk echtpaar

-was kort maar roerend.

-

-De reis was zeer voorspoedig.

-

-De ontvangst was allerhartelijkst. De jongste verpleegde, 2 1/2

-jaar oud, in behandeling voor duimzuigen, bood de hooge gast een

-ruiker aan. Het woud Excelsior wemelde van berispelijke kinderen,

-daarheen gezonden, om verpleegd te worden tot den waarlijk billijken

-prijs van f 1.- per dag, per persoon, met volledig pension (buiten de

-wasch). Meer kinderen uit één gezin gereduceerd tarief (wij citeeren

-den prospectus).

-

-De kinderen waren in ploegen verdeeld, en werkten acht uur per dag

-onder toezicht van de kabouters. De arbeid van iedere ploeg was er

-op berekend, de kinderen, die er toe behoorden, van hun bepaalde

-ondeugd te genezen. Had een kind meer dan één ondeugd, dan werkte het

-afwisselend in verschillende ploegen en dan duurde de kuur natuurlijk

-langer.

-

-Prinses Zoetekauw werkte, met nog vijf andere kinderen, onder toezicht

-van den welmeenenden, doch gestrengen afdeelingschef Snoepniet.

-

-De arbeid bestond in het proeven van taartjes, gebak, bonbons, koekjes

-enz. In den beginne lachte deze bezigheid ons prinsesje niet weinig

-toe, zooals men denken kan. Weldra werd dit echter anders.

-

-Het proeven moest namelijk zeer schielijk geschieden. Ieder kind

-moest een taartje of koekje een oogenblik proeven, en er een stukje

-afbijten, waarop het aan wie volgde werd overgereikt, enzoovoort,

-de rij langs. Met de linkerhand werd doorgegeven, met de rechter

-schreef men zijn oordeel op. De voorraad werd niet ververscht, vóór

-dat elk taartje op was. Ander voedsel kreeg deze afdeeling niet. Men

-mocht zich niet verwijderen.

-

-De taak van Snoepniet, die acht moest geven dat elk kind werkelijk

-proefde en slikte, en dat opgeschoten werd was alles behalve

-licht! Voortdurend klonk zijn stem: "Doorgeven daar! Opschieten

-daar! Slikken daar! Wie volgt! Blijven zitten daar!"

-

-Is het wonder dat Eveline en haar kornuitjes weldra een innigen afkeer

-gingen koesteren tegen alle snoeperij?

-

-Des Zondags werd niet gewerkt. De kinderen verzamelden zich op

-een heuvel tot het hooren van eenige lezingen en voordrachten. Het

-programma van de matinée was vol afwisseling. De inleidster, Tante

-Adelgonde, zette, in een welsprekend pleidooi, het doel van Excelsior

-uiteen.

-

-De fee begon met erop te wijzen dat "Excelsior" streefde naar

-hooger. Evenwel moeten wij niet slechts naar buiten maar ook naar

-binnen omhoog streven. (Applaus!) Excelsior heeft nog een vruchtbaar

-arbeidsveld voor den boeg! Wij willen dezen dag vieren als een

-mijlpaal, die den stoot geeft tot nog grooter inspanning en waarop

-wij krachtig moeten voortbouwen. Het tot nogtoe bereikte mag ons tot

-blijdschap stemmen, dit moet ons daarom nog geen reden zijn op onze

-lauweren te rusten, (gelach) doch integendeel een spoorslag om de

-handen inéén en met frisschen moed aan den ploeg te slaan! (Daverend

-applaus!) De spreekster wees verder op de noodzakelijkheid van

-propaganda en gaf vervolgens het woord aan de ijverige secretaresse,

-de hulpfee Patientia, die het jaarverslag uitbracht.

-

-De volgende spreker was de heer Jokniet, die de toehoorders tot tranen

-wist te roeren, terwijl hij op zijn overtuigende wijze alle jokkernij

-aanviel en daarop mededeelingen deed omtrent een bezoek door hem,

-in opdracht van Excelsior, gebracht aan den Ooievaar.

-

-Spreker werd door den voorkomenden patriarch met de grootste

-welwillendheid ontvangen.

-

-Het gesprek kwam, na eenige inleidende beleefdheden, natuurlijk

-spoedig op het vraagstuk der moeilijke kindervragen.

-

-De Ooievaar was overtuigd namens zijne geest- en bloedverwanten te

-spreken, wanneer hij ten stelligste ontkende, dat zijn fractie nu

-of ooit eenige medewerking bij de geboorte der menschenkinderen zou

-hebben verleend! Hij brandmerkte dit gerucht als een bloot verzinsel,

-hij wilde niet zeggen een unfaire verdachtmaking van een deel der

-pers. Sommige groepen, meende de vriendelijke gastheer, trachten uit

-bedenkelijke zucht om de verantwoordelijkheid van zich af te schuiven,

-zijn fractie aansprakelijk te stellen voor de tegenwoordige crisis.

-

-Op de vraag van spreker wat zijn opinie was aangaande eerlijke

-antwoorden op kindervragen, achtte de Ooievaar het een dringende

-plicht zich met de meeste omzichtigheid te uiten, zoolang het program

-van zijn groep nog niet definitief was vastgesteld. Slechts geloofde

-hij verantwoord te zijn, wanneer hij als zijn vaste overtuiging te

-kennen gaf dat de tijd thans nog niet rijp was voor de oplossing van

-het verwante probleem: wie er het eerst was, de kip of het ei. Een

-brochure van zijn vleugel over dit onderwerp is overigens ter perse.

-

-Terugkomende op de eerste vraag, verzekerde de ooievaar nog eens ten

-stelligste, dat voor deze geruchten elke grond ontbrak. Er bestaat

-volkomen overeenstemming in den boezem mijner groep, verzekerde hij.

-

-Ware het mogelijk de geboorte van kikkers te bevorderen, hij en zijne

-vrienden zouden gewis niet werkeloos blijven. Nog vestigde hij er

-onze aandacht op, dat geen enkel ooievaar de bevoegdheid bezit tot

-het verleenen van medische hulp, en geen enkele ooiemoer diploma

-voor vroedvrouw.

-

-Nadat dit onderhoud tot des heeren Jokniets bevrediging geëindigd was,

-wenschte deze zich nog naar een niet minder bevoegde persoonlijkheid

-te begeven, om diens oordeel te vernemen over een andere hardnekkige

-legende, volgens welke deze zelf, zekere St. Nicolaas, nog altijd

-op den 5en December (den avond vóór zijn geboortedag) geschenken en

-straffen zou uitdeelen om op verouderd-paedagogische wijze het gedrag

-van het kind te beïnvloeden.

-

-Deze poging mocht evenwel niet met hetzelfde succes worden

-bekroond. Noch het adresboek van Spanje, noch de ijverige nasporingen

-der politie konden het verblijf van den z.g. Sint aan het licht

-brengen. Hoogst waarschijnlijk heeft men in dit geval met een

-oplichter te doen, die misbruik maakt van den goeden naam des lang

-overleden bisschops, om het kinderpubliek beloften en concessies af

-te persen. Men zij gewaarschuwd!

-

-Niet minder bijval oogstte de heer Morsniet met zijn vurige bestrijding

-der morsgewoonte. De heer Snoepniet, die op aanschouwelijke wijze een

-bedorven maag schilderde, vond eveneens een uitbundig onthaal. Met

-groote belangstelling volgden de aanwezigen de voordracht van den heer

-Pulkniet, over het neuspeuteren, met lichtbeelden. De zon had hierbij

-hare belangelooze medewerking verleend door zoolang te verdwijnen. Niet

-minder toonde het publiek zich ingenomen met de belangwekkende rede

-van den heer Kijfniet, die het kijven op zijn bekende krachtige wijze

-bestreed. De heer Zeurniet zeide over het zeuren kort te zullen

-zijn en voegde, in een bondig betoog van slechts enkele uren, de

-daad bij het woord. De heer Zeurniet koos tot thema een vers, dat,

-naar zijn meening zeer ten onrechte in bepaalde kringen van kinderen

-en opvoeders een zekere mate van populariteit genoot.

-

-Spreker begon met de voorlezing van dit vers, een noodzakelijke

-inleiding waarmee hij het geduld der vergadering tot zijn spijt een

-weinig op de proef zou moeten stellen:

-

-

-    Dit is de sleutel van den Bibelbontschen berg

-    Op dien Bibelbontschen berg

-    Wonen Bibelbontsche menschen

-    En die Bibelbontsche menschen

-    Hebben Bibelbontsche kinderen

-    En die Bibelbontsche kinderen

-    Eten Bibelbontsche pap

-    Met een Bibelbontschen lepel

-    Uit een Bibelbontsche nap.

-

-

-Spreker wilde zijne bedenkingen tegen dit vers neerleggen in een

-reeks vragen:

-

-

-    1. Schijnt het niet vreemd dat men een sleutel noodig zou hebben

-       inplaats van b.v. een alpenstok om een berg te bestijgen?

-    2. Acht gij de herhaling van dat woord Bibelbontsch in elken regel,

-       bij menschen, kinderen, pap, lepel en nap, niet overbodig?

-    3. Houdt gij met mij het woord Bibelbontsch niet voor een

-       klankwoord zonder aardrijkskundige beteekenis, en de gansche

-       omslachtige mededeeling derhalve voor waardeloos en

-       nonsensikaal?

-    4. Is in dit vers, waarin toch van zekere pap wordt gewag gemaakt,

-       niet een belangrijke leerstof verwaarloosd, daar niet vermeld

-       wordt, uit welke bestanddeelen dit voedsel bestaat?

-

-

-Spreker beantwoordde al deze vragen bevestigend, en achtte,

-resumeerende, dit vers:

-

-

-    a. onzinnig,

-    b. vol herhalingen, dus zeurig,

-    c. onwetenschappelijk,

-    d. ongeschikt,

-

-

-conclusies welke hij in een heldere detailcritiek nader toelichtte.

-

-Het viel te betreuren, dat de beschaafde causerie van den heer Gilniet,

-over het gillen, onverstaanbaar was.

-

-Dit feit gaf aanleiding tot een INCIDENT.

-

-De heer Kijfniet vroeg aan de voorzitster of het niet mogelijk was een

-leerstoel voor methodisch spreken in te stellen. De heer Gilniet zegt,

-dit als een insinuatie te beschouwen.

-

-Geroep: "Wien de schoen past trekt hem aan!"

-

-De heer Gilniet: "Ik eisch een onderzoek!"

-

-De voorzitster zegt dit toe. Het incident wordt gesloten.

-

-Na de pauze zongen de hulpfeeën eenige paedagogische liederen. Het

-mooist werd gevonden--ongetwijfeld wegens de opwekkende melodie en

-de sympathieke strekking--het:

-

-

-    Excelsior-lied,

-

-

-waarvan het refrein door alle aanwezigen werd medegezongen op de

-wijze van het Sequah-lied.

-

-

-    Heb je slechte zeden,

-      Ben je zenuwziek, Boem!

-    Richt tot ons je schreden

-      Hier genees je kwiek! Boem!

-

-

-(tot de fee)

-

-

-    Tante Adelgonde

-      Lieve beste Fee

-    Zij zijn vol van zonden

-      Red ze s. v. p.!

-

-

-Refrein:

-

-

-    Kom tot ons, kom tot ons

-            Boem, boem, boem!

-    Zie naar ons, zie naar ons

-            Boem, boem, boem!

-    Hoor naar ons, hoor naar ons!

-            Boem, boem, boem!

-    Streef met ons, streef met ons

-            Boem, boem, boem!

-

-

-(tot de kabouters)

-

-

-    Jokniet, Morsniet, Snoepniet

-      Help haar in haar taak, Boem!

-    Pulk-, Kijf-, Zeur- en Gilniet

-      Steun de goede zaak, Boem!

-

-

-(tot de kinderen)

-

-

-    Kind je moet maar leeren

-      In Excelsior

-    En wij garandeeren

-      Dat je beter wor!

-

-

-Refrein: Kom, enz.

-

-

-    Ja, vandaag of morgen

-      Ben je al hersteld, Boem!

-    Dank zij onze zorgen

-      En dat schijntje geld, Boem!

-    Help ons aan klandisie

-      Maak 't adres bekend!

-    Dan is de provisie

-      1 1/2%.

-

-

-Refrein: Kom, enz.

-

-

-Aan het applaus scheen geen einde te zullen komen!

-

-De Fee Adelgonde dankte hierop de aanwezigen voor de trouwe opkomst

-en besloot met een opwekking tot allen om ieder in zijn kring het

-goede doel te bevorderen.

-

-Geen wonder dat onze Eveline in deze omgeving spoedig genas. Drie

-weken later kon zij als hersteld worden ontslagen. Tot groote vreugde

-harer ouders verloor zij den bijnaam van

-

-

-                           Prinses Zoetekauw.

-

-

-

-

-

-

-DE KUS

-

-TENDENZ-ROMAN

-

-

-"Mag ik het Rijksmuseum van u hebben, conducteur?"

-

-"Zeker, meneer!"

-

-De conducteur van lijn 10 schelde. De bestuurder remde.

-

-De jonge dr. Hendrik van Bree, grijs deukhoedje, bruine covercoat,

-stapte uit, nog vóór de wagen geheel stopte, liep enkele passen met

-de alweer doorrijdende tram mee, nam toen bijna onmerkbaar zijn draai

-en betrad met energieke schreden de brug tusschen Weteringschans en

-Stadhouderskade. Hij liep onder het Museum door, de Jan Luykenstraat

-in, en was in de Van Baerlestraat.

-

-"Alweer," mompelde hij opeens in de P. C. "Zal deze verderfelijke

-gewoonte dan nooit uitgeroeid worden? Moeten de bacteriën steeds

-verder worden verspreid?" Hij zette de tanden op elkaar.

-

-"Ik zal mijn leven wijden aan de bestrijding van dit kwaad."

-

-

-

-

-II.

-

-Dr. Hendrik van Bree, de nieuwe arts, stond voor het raam van zijn

-vriendelijk huisje, Brinklaan 12, waarvan zijn voorganger hem de huur

-had overgedaan. "Maatje" zat bij de tafel en stopte zijn kousen. Zij

-wilde dit werk aan niemand overlaten--waren het niet de kousen van

-haar Hendrik?

-

-Op eens sprong de jonge medicus op. Bezorgd, hoofdschuddend zag

-"maatje" hem na.

-

-Bij het hek namen een boereknecht en zijn meisje afscheid, en kusten

-elkaar, niet ééns, maar herhaaldelijk. Hendrik trad op hen toe, groette

-vriendelijk, en bracht hun, in gematigde termen, het onhygiënische

-van hun daad onder de oogen. De man grinnikte, het meisje bloosde,

-maar ze eindigden met mopperend heen te gaan.

-

-Toen de jonge dokter dien avond de brug over liep, hoorde hij van

-alle kanten gemompel.

-

-"We meugen onze maid niet soene, saat-ie!"

-

-"Wat goat 't zoan an?"

-

-"Wie het 't ooit zoo op de vieul heure speule?"

-

-"Wat 'n mal meroakel! Laat ie van 't durp weggoan!"

-

-Toen hij terug ging, stond er een groep opgeschoten kerels klaar,

-dreigend.

-

-"Doar het je die bemoeial!"

-

-"Loat ie zich met z'n aige soake bemoeie!"

-

-Een steen vloog, en nog één. Zijn hoed werd geraakt, en viel af. Hij

-raapte hem kalm op. Er vlogen meer steenen. Met een gat in zijn hoofd

-kwam Hendrik thuis!

-

-

-

-

-III.

-

-Een jong meisje had van het balcon bij burgemeester Vink den aanval

-met verontwaardiging aangezien. Het was Bertha Vink. Sympathie leidt

-tot liefde.... en verloving.

-

-

-

-De eerste dagen van zaligheid waren voorbij.

-

-Toch was het alsof er in Bertha iets onrustigs was gekomen. Eerst zag

-hij het niet; haar handdruk was warm en stevig als altijd, haar lach

-even teeder.

-

-Maar wat was er in haar oogen dat hem soms bevreesd maakte, dat alles

-niet was zooals het zijn moest?

-

-En op een goeden dag zeide zij het aan "maatje." De oude mevrouw

-zuchtte; het verraste haar niet.

-

-Dien avond brak zij het nieuws aan haar zoon.

-

-Bertha was niet sterk genoeg gebleken in den strijd.

-

-Hendrik begreep. Hij waagde nog een laatste poging. Hij schreef een

-brief vol liefde en teederheid, maar ook vol vastheid. "Je moet kiezen

-tusschen mij en de bacteriën," schreef hij. "Hoe lief ik je ook heb,

-ik kan mijn beginsel niet verzaken, om geen ziektekiemen over te

-brengen als de hond en de vlieg." Hij deed zelf den brief op de bus.

-

-Hij wachtte. Eén dag, twee, drie dagen. Er kwam geen antwoord.

-

-Hij was vrij. Om den strijd te strijden dien hij gekozen had. Om zijn

-eenzamen, moeizamen weg te gaan.

-

-

-

-

-

-

-INHOUD

-

-

-                                                      Blz.

-    Van Gigio en Famulus. Romeinsche roman              5

-    De Vondeling. Historische roman                    16

-    Cora Mirelli. Een verhaal van wereldlijke macht    41

-    Jack Simpel. Een zeevaartkundige vertelling        51

-    Roodhuid en Bleekgezicht. Indiaansche novelle      68

-    Prinses Zoetekauw. Een sprookje                    81

-    De Kus. Tendenz-roman                              92

-

-

-

-

-

-

-AANTEEKENINGEN

-

-

-[1] De latere Lodewijk XVIII.

-

-[2] Deze woorden van Pichegru zijn historisch.

-

-

-

-

-

-

-End of the Project Gutenberg EBook of Parodieën, by Cornelis Veth

-

-*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK PARODIEËN ***

-

-***** This file should be named 47442-8.txt or 47442-8.zip *****

-This and all associated files of various formats will be found in:

-        http://www.gutenberg.org/4/7/4/4/47442/

-

-Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed

-Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project

-Gutenberg.

-

-

-Updated editions will replace the previous one--the old editions

-will be renamed.

-

-Creating the works from public domain print editions means that no

-one owns a United States copyright in these works, so the Foundation

-(and you!) can copy and distribute it in the United States without

-permission and without paying copyright royalties.  Special rules,

-set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to

-copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to

-protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project

-Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you

-charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you

-do not charge anything for copies of this eBook, complying with the

-rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose

-such as creation of derivative works, reports, performances and

-research.  They may be modified and printed and given away--you may do

-practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is

-subject to the trademark license, especially commercial

-redistribution.

-

-

-

-*** START: FULL LICENSE ***

-

-THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE

-PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK

-

-To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free

-distribution of electronic works, by using or distributing this work

-(or any other work associated in any way with the phrase "Project

-Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project

-Gutenberg-tm License available with this file or online at

-  www.gutenberg.org/license.

-

-

-Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm

-electronic works

-

-1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm

-electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to

-and accept all the terms of this license and intellectual property

-(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all

-the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy

-all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.

-If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project

-Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the

-terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or

-entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.

-

-1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be

-used on or associated in any way with an electronic work by people who

-agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few

-things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works

-even without complying with the full terms of this agreement.  See

-paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project

-Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement

-and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic

-works.  See paragraph 1.E below.

-

-1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"

-or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project

-Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the

-collection are in the public domain in the United States.  If an

-individual work is in the public domain in the United States and you are

-located in the United States, we do not claim a right to prevent you from

-copying, distributing, performing, displaying or creating derivative

-works based on the work as long as all references to Project Gutenberg

-are removed.  Of course, we hope that you will support the Project

-Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by

-freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of

-this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with

-the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by

-keeping this work in the same format with its attached full Project

-Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.

-

-1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern

-what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in

-a constant state of change.  If you are outside the United States, check

-the laws of your country in addition to the terms of this agreement

-before downloading, copying, displaying, performing, distributing or

-creating derivative works based on this work or any other Project

-Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning

-the copyright status of any work in any country outside the United

-States.

-

-1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:

-

-1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate

-access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently

-whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the

-phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project

-Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,

-copied or distributed:

-

-This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with

-almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or

-re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included

-with this eBook or online at www.gutenberg.org

-

-1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived

-from the public domain (does not contain a notice indicating that it is

-posted with permission of the copyright holder), the work can be copied

-and distributed to anyone in the United States without paying any fees

-or charges.  If you are redistributing or providing access to a work

-with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the

-work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1

-through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the

-Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or

-1.E.9.

-

-1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted

-with the permission of the copyright holder, your use and distribution

-must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional

-terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked

-to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the

-permission of the copyright holder found at the beginning of this work.

-

-1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm

-License terms from this work, or any files containing a part of this

-work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.

-

-1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this

-electronic work, or any part of this electronic work, without

-prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with

-active links or immediate access to the full terms of the Project

-Gutenberg-tm License.

-

-1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,

-compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any

-word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or

-distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than

-"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version

-posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),

-you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a

-copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon

-request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other

-form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm

-License as specified in paragraph 1.E.1.

-

-1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,

-performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works

-unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.

-

-1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing

-access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided

-that

-

-- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from

-     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method

-     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is

-     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he

-     has agreed to donate royalties under this paragraph to the

-     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments

-     must be paid within 60 days following each date on which you

-     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax

-     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and

-     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the

-     address specified in Section 4, "Information about donations to

-     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."

-

-- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies

-     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he

-     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm

-     License.  You must require such a user to return or

-     destroy all copies of the works possessed in a physical medium

-     and discontinue all use of and all access to other copies of

-     Project Gutenberg-tm works.

-

-- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any

-     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the

-     electronic work is discovered and reported to you within 90 days

-     of receipt of the work.

-

-- You comply with all other terms of this agreement for free

-     distribution of Project Gutenberg-tm works.

-

-1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm

-electronic work or group of works on different terms than are set

-forth in this agreement, you must obtain permission in writing from

-both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael

-Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the

-Foundation as set forth in Section 3 below.

-

-1.F.

-

-1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable

-effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread

-public domain works in creating the Project Gutenberg-tm

-collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic

-works, and the medium on which they may be stored, may contain

-"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or

-corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual

-property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a

-computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by

-your equipment.

-

-1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right

-of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project

-Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project

-Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project

-Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all

-liability to you for damages, costs and expenses, including legal

-fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT

-LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE

-PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE

-TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE

-LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR

-INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH

-DAMAGE.

-

-1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a

-defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can

-receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a

-written explanation to the person you received the work from.  If you

-received the work on a physical medium, you must return the medium with

-your written explanation.  The person or entity that provided you with

-the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a

-refund.  If you received the work electronically, the person or entity

-providing it to you may choose to give you a second opportunity to

-receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy

-is also defective, you may demand a refund in writing without further

-opportunities to fix the problem.

-

-1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth

-in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO OTHER

-WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO

-WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.

-

-1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied

-warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.

-If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the

-law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be

-interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by

-the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any

-provision of this agreement shall not void the remaining provisions.

-

-1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the

-trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone

-providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance

-with this agreement, and any volunteers associated with the production,

-promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,

-harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,

-that arise directly or indirectly from any of the following which you do

-or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm

-work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any

-Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.

-

-

-Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm

-

-Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of

-electronic works in formats readable by the widest variety of computers

-including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists

-because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from

-people in all walks of life.

-

-Volunteers and financial support to provide volunteers with the

-assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's

-goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will

-remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project

-Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure

-and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.

-To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation

-and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4

-and the Foundation information page at www.gutenberg.org

-

-

-Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive

-Foundation

-

-The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit

-501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the

-state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal

-Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification

-number is 64-6221541.  Contributions to the Project Gutenberg

-Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent

-permitted by U.S. federal laws and your state's laws.

-

-The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.

-Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered

-throughout numerous locations.  Its business office is located at 809

-North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887.  Email

-contact links and up to date contact information can be found at the

-Foundation's web site and official page at www.gutenberg.org/contact

-

-For additional contact information:

-     Dr. Gregory B. Newby

-     Chief Executive and Director

-     gbnewby@pglaf.org

-

-Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg

-Literary Archive Foundation

-

-Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide

-spread public support and donations to carry out its mission of

-increasing the number of public domain and licensed works that can be

-freely distributed in machine readable form accessible by the widest

-array of equipment including outdated equipment.  Many small donations

-($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt

-status with the IRS.

-

-The Foundation is committed to complying with the laws regulating

-charities and charitable donations in all 50 states of the United

-States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a

-considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up

-with these requirements.  We do not solicit donations in locations

-where we have not received written confirmation of compliance.  To

-SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any

-particular state visit www.gutenberg.org/donate

-

-While we cannot and do not solicit contributions from states where we

-have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition

-against accepting unsolicited donations from donors in such states who

-approach us with offers to donate.

-

-International donations are gratefully accepted, but we cannot make

-any statements concerning tax treatment of donations received from

-outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.

-

-Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation

-methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other

-ways including checks, online payments and credit card donations.

-To donate, please visit:  www.gutenberg.org/donate

-

-

-Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic

-works.

-

-Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm

-concept of a library of electronic works that could be freely shared

-with anyone.  For forty years, he produced and distributed Project

-Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.

-

-Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed

-editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.

-unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily

-keep eBooks in compliance with any particular paper edition.

-

-Most people start at our Web site which has the main PG search facility:

-

-     www.gutenberg.org

-

-This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,

-including how to make donations to the Project Gutenberg Literary

-Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to

-subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.

-

diff --git a/47442/47442-8.zip b/47442/47442-8.zip
deleted file mode 100644
index b9fb091..0000000
--- a/47442/47442-8.zip
+++ /dev/null
diff --git a/47442/47442-h.zip b/47442/47442-h.zip
deleted file mode 100644
index ba98d70..0000000
--- a/47442/47442-h.zip
+++ /dev/null
diff --git a/47442/47442-h/images/book.png b/47442/47442-h/images/book.png
deleted file mode 100644
index 963d165..0000000
--- a/47442/47442-h/images/book.png
+++ /dev/null
diff --git a/47442/47442-h/images/card.png b/47442/47442-h/images/card.png
deleted file mode 100644
index 1ffbe1a..0000000
--- a/47442/47442-h/images/card.png
+++ /dev/null
diff --git a/47442/47442-h/images/external.png b/47442/47442-h/images/external.png
deleted file mode 100644
index ba4f205..0000000
--- a/47442/47442-h/images/external.png
+++ /dev/null
diff --git a/47442/old/47442-8.txt b/47442/old/47442-8.txt
deleted file mode 100644
index 571536c..0000000
--- a/47442/old/47442-8.txt
+++ /dev/null
@@ -1,2964 +0,0 @@
-The Project Gutenberg EBook of Parodieën, by Cornelis Veth

-

-This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most

-other parts of the world at no cost and with almost no restrictions

-whatsoever.  You may copy it, give it away or re-use it under the terms of

-the Project Gutenberg License included with this eBook or online at

-www.gutenberg.org.  If you are not located in the United States, you'll have

-to check the laws of the country where you are located before using this ebook.

-

-

-

-Title: Parodieën

-

-Author: Cornelis Veth

-

-Release Date: November 23, 2014 [EBook #47442]

-

-Language: Dutch

-

-Character set encoding: ISO-8859-1

-

-*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK PARODIEËN ***

-

-

-

-

-Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed

-Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project

-Gutenberg.

-

-

-

-

-

-

-

-

-                               PARODIEËN

-

-                                  DOOR

-                             CORNELIS VETH

-

-

-                              EERSTE REEKS

-

-

-                               AMSTERDAM

-                   UITGEVERS-MAATSCHAPPIJ "ELSEVIER"

-                                  1918

-

-

-

-

-

-

-VAN GIGIO EN FAMULUS

-

-ROMEINSCHE ROMAN

-

-

-Het was dien morgen een ochtend van ideale schoonheid en atmosfeer. De

-keizerlijke Villa lijnde zich uit als een droom van marmor, als

-een eindeloos uitgemeten stuk groen biljartlaken spreiddede zich het

-grasveld, als een architecturale fabula volgden portico's op portico's,

-schakelden nymfea zich aan nymfea, ronddeden zich de immense exedra

-als cathedra voor pedagogen van titanen.

-

-Langs den oever van de rivier, die zich strekte als een eindeloos

-uitgeplette reep blik, op het strand dat naar de zon duiddede als

-een lange vieil-or-kleurig-gehandschoende voorvinger, promeneerden de

-matronae in stola en palla, de meritrices in palla en stola, stroomden

-zij uit de Thermen, nog na-boudeerend over de duurte van de tesserae,

-die zij betaald hadden aan de ostiari, en de patriciërs, nog mopperend

-over de foia die zij volgens de mos hadden moeten aanbieden aan de

-capsarii in het frigidarium of het nog prijziger tepidarium, waar

-zij hun corpus hadden gebaad en geodorificeerd. Hier ontmoetteden de

-jonge Aanzienlijken de matronae en de virginae, groetteden hoffelijk,

-wisselden met geëffaceerde galanterie of geaffineerde venijnigheid

-epigrammen, tot de slik van een carpenta met één of twee paarden hen

-bespattede, zoodat zij haastig scheiddeden en zich voortspoeddeden,

-anathema's van vernuftig-stekelige vinding werpend naar de menners,

-welke hiervan, hooggezeten, niets vermoeddeden. Daartusschen

-scharrelden de straatjongens, etende hun oliebollen, buitelende over

-hun caput, of elkaar slaande op hun tabernaculum, hun testimonium, hun

-tonitrus, hun fulmen of wel hun animus. De vermetelsten verstoutteden

-zich wel eens achter den rug van de Aanzienlijken een langen naso te

-trekken, of de lingua uit te steken. Bij afwisseling bestookten zij

-elkaar met sputum of zelfs faecaliën.

-

-Over de blik-blanke rivier gleed een navicula, in voorname

-wiegeling. In dat bootje, geroeid door Ethiopische zwarte slaven,

-zaten twee Aanzienlijken, en onderhielden zich, hoffelijk, in kunstvol

-geciseleerd Latijnsch.

-

-De één was een vijftiger, treffend aristocratisch, met artificieel

-klein geknepen mond, een kale calva en donkere oogen, verborgen

-achter groote lunettae, in onberispelijk Romeinsch avondtoilet

-gehuld. Hij sprak met kalme hooge stemme het zoetklinkende accent der

-residentie. De ander was een godschoone knaap, met slanke, als broze

-leden, fijn, doch athletisch, een roomkleurig teint en een heerlijken,

-fraai bewerkten haardos.

-

-"Waart gij bij den Augustus, Edele Gigio?" vraagde de laatste.

-

-"Ja" antwoorddede de ander met elaboraten glimlach.

-

-"Hoe was de Salutatio?"

-

-"Quatio."

-

-Beiden zwegen. Er liepen gouden glansen over de zweetdruipende

-zwartheid van de slaven, als verguld ebbenhout glommen zij soms in

-den Sol.

-

-De beide Aanzienlijken leunden, nauwelijks genietend hun mollige

-kussens, peinzend over het factice leven.

-

-De stad was blank onder blauwe lucht.

-

-Gigio droomde. De welverzorgde hand met slechts enkele, niet overdreven

-bejuweelde ringen, rusttede op den rand van het bootje, het schuim

-dat zich daarlangs afteekende, zachtkens fijnknijpend.

-

-Hij droomde van en over zich zelf en anderen, van goden en keizers

-en dichters en hetaeren. Hij bevond zich op den weg der vreugde en

-richttede zich vol majesteit op, want vóór hem rees een berg van

-licht. Over lichtende drempels trad hij in extase, God en Goden,

-maar ook kleine zielen en comedianten voorbijgaand en bereikte, langs

-lijnen van geleidelijkheid, Babel. De hooge troeven uitspelend van een

-stille kracht die geen illusie was, overwon hij zijn noodlot. Het was

-een metamorfose zijner psyche. Een lent van vaerzen zong in hem. Het

-was of de wereldvrede gekomen was. En Fidessa waarde rond, orchideeën

-in het hair, een kluwen in de hand. "Wil is winde!" bad zij. Heracles,

-hoffelijk, strekte reeds de hand uit. Maar Dionysos was den ongelukkige

-voor. Op eens hadden zij de gestalten van oude menschen aangenomen, van

-dingen die voorbijgaan, van reisimpressies. Doch daar was Eline. Zij

-was jong gebleven ....

-

-Het donkerde. De bonte menigte op de promenada was henen. Alles was

-stil. Alleen vedelden fel de krekels, die rekels.

-

-Plotseling woei ziltere bries.

-

-Gigio sloeg de oogen op. Zij rustteden met welgevallen op zijn

-godschoonen metgezel. De jongeling beantwoorddede zijn gefaneerden

-glimlach.

-

-"Wat peinst gij, lieve vriend?" vraagde Famulus, ter onderscheiding

-van zijn beroemden bloedverwant, den arbiter elegantiarum, de jongere

-genaamd.

-

-"Famulus," antwoorddede Gigio, en zijn oogen, half gesloten, blikten

-met gesupprimeerde flonkering van weemoed op den jongeling, terwijl

-zijn vingers in distractie een vlok felwitten schuim verknepen. "Ik

-weet het nauwelijks. Van de jaren die vlieden, ... van de boeken,

-die nog komende zijn ... van den bijval der menigte ... van het

-cameleontische verleden ... van roode dorpen onder grauwe lucht... van

-schoone woorden en booze moorden ... van romantiek in antiek ... van

-antiek in romantiek ... van den Paljasso in het Palazzo ... Endymion

-... van het obscene, maar ongemeene ... Sappho ...

-

-"Van nieuwe titels?" vraagde Famulus belangstellend.

-

-Gigio antwoorddede niet.

-

-De slaven ziegezaagden met hunne roeiriemen.

-

-Donker de rivier, en dieper, lichter de lucht en hooger, het lichtst

-de heuvelen... Alleen geeuwden helsch de meeuwen.

-

-Wiegewagend wigde het bootje door de golven.

-

-"Dat is wel mooi!" wees Gigio.

-

-"En wel groot hé... ?"

-

-"Héél groot alles...!"

-

-"Mooi...!"

-

-"En óf!"

-

-"Maar niet te groot?"

-

-"Beslist niet!"

-

-"Niet te mooi ook?"

-

-"Kan niet bestaan!"

-

-"Heb je honger?"

-

-"Of ik honger heb?"

-

-"Ja!"

-

-"Ja en neen!"

-

-"Lekkere honger?"

-

-"Juist."

-

-"Lig je goed?"

-

-"Zalig."

-

-"We zijn er haast."

-

-"Ben je daar blij om?"

-

-"Ja en neen."

-

-"Hoezoo?"

-

-"Blij om het maal, niet blij om het heerlijke liggen."

-

-"Heu daar, wij zijn er!" sprak Gigio nu.

-

-De slaven hielden. De beide Aanzienlijken strekten de knieën,

-ontspanden de kuiten, rekten de armen en de kaakspieren lang en

-behagelijk, met geprolongeerde keelgeluiden. Zij stonden op hun

-pedes posteriores. En Gigio wuifde den slaven een gebaar, dat zij

-zouden wachten.

-

-Aan de trappen eener exedra, door den cubicularius geleid, verscheen

-de serenissima.

-

-Groot, donker van haar en van oogen, in koker-enge stola, de nauwe

-palla omgietende het lichaam, de zona, gordel die de borst omgaf,

-breed. Zij zelf een weinig crassa: strak spande de stola...

-

-Gigio waardeerde de serenissima, hield van haar habitus.

-

-Was zij niet zijn vriendin? Had hij haar niet in de ziel gelezen? Hield

-zij niet, als hij, van fraaie woorden, van het artificieele, het

-geëffaceerde, het gefaneerde, het geaffineerde, van hoffelijkheid,

-van reverentia en révérences, van elaborate epigrammen, van tea's

-en petits-fours?

-

-Was zij daarom niet zijn vriendin?

-

-"Gegroet, edele Gigio, gegroet, lieve vriend Famulus, Vale," sprak

-de serenissima.

-

-Hoffelijk bogen de beide Aanzienlijken en kusten de hand die flonkerde

-van robijnen.

-

-De cubicularius boog slechts.

-

-Men ging naar binnen. De Serenissima nam Gigio bij de hand. Famulus

-volgde. Hem volgde de cubicularius op eenigen afstand.

-

-Men vlijde zich op de rustbanken.

-

-Op een wenk der Serenissima verwijderde zich, onhoorbaar, de

-cubicularius.

-

-"Het verschaft mij hooge eere dat gij, edele vrienden, wilt komen

-aanliggen aan mijn nederige tabula", zeide de gastvrouwe, terwijl

-zij met eigen hand drie glazen goud-fonkelende oude clara inschonk.

-

-"Onzer is de eere!" zeide Gigio buigend. Hij hief het glas.

-

-"Nostrorum Sanitas!" sprak hij.

-

-"Idem!" beaamden de beide anderen. Zij klonken.

-

-Een vrijgelatene, strak-correct, pink op de naad van de tunica,

-verscheen.

-

-"Serenissima est servita!" sprak hij.

-

-Men legde zich om den disch. Slaven slopen onhoorbaar met de gerechten

-aan. Men at een gans, gekookt op de Romeinsche wijze, in een saus,

-samengesteld uit peper, coriander, muntkruid, ansjovis en olie. Vooraf

-ging de calucacabia of Romeinsche soep, waarin kaas, pijnappels, azijn,

-honig, eieren, komkommers, uien en kippenlevers gemengd zijn. Men

-deed zich nog te goed aan andere spijzen, allen toebereid met min of

-meer olie en honig.

-

-"Hoe smaakt het?" zeide de Serenissima.

-

-"Goed," zeide Gigio.

-

-"En u, Famulus?"

-

-"Goed."

-

-De schoone knaap at veel, te veel. Gigio weinig. De Serenissima,

-gewoon. Zij sprak veel, Gigio weinig, de schoone jongeling in het

-geheel niet.

-

-Want aldoor at en vrat, de knappe fat.

-

-De conversatie begon tegen het dessert, dat bestond uit geroosterd

-papaverzaad met honig, aan te wakkeren, maar de Serenissima moest wel

-opmerken, dat Gigio al minder sprak en al minder eetlust had. Slechts

-de wijn, de zacht gouden Syciliër, uit den eigen wijngaard der

-gastvrouw, werd door hem gewaardeerd.

-

-"Gij zijt stil, lieve vriend Gigio," zeide de Serenissima eindelijk,

-het hoofd rustend op de sculpturale armen.

-

-Gigio schuddede zich wakker.

-

-"Ja," zeide hij, "de Augustus ...." Hij voltooide den zin niet.

-

-De vrijgelatene trad ongeroepen binnen, doodsbleek.

-

-"Wat is er?" vraagde de Serenissima.

-

-"De Augustus, Titianus ...."

-

-"Heu," riep Gigio uit, "wat is er van den Augustus?"

-

-"Is vermoord!"

-

-Allen zwegen. Slechts knapte krak, het krappe stola-pak. De godschoone

-knaap maakte den gordel losser.

-

-Buiten was het volk saamgeloopen. De mare had zich door de stad

-verspreid.

-

-Men riep het elkaar toe:

-

-"De Augustus is dood!"

-

-"Is de Augustus dood?"

-

-"Ja, de Augustus is dood!"

-

-"Hij werd vermoord!"

-

-"Wee, hij werd vermoord!"

-

-"Vermoord?"

-

-"Vermoord!"

-

-De lucht, azuur, strekte ongevoelig boven de ontroerde menigte.

-

-"Door wien is hij vermoord?"

-

-"Door een tribuun."

-

-"Neen, door een vrijgelatene."

-

-"Nietwaar, door een tribuun!"

-

-Men was het er niet over eens.

-

-Uit de ramen, halver lijve, lagen wijven met hun vijven, te kijven:

-

-"Ik zeg, dat het een tribuun was!"

-

-"Ik zeg: een aedile."

-

-"Nu nog mooier: een officier!"

-

-"Och, kom, een officier!"

-

-Er kwam nog een oude vrouw bij.

-

-Het gesprek werd vreedzamer.

-

-Nu gingen, met haar zessen, die oude besten aan 't kletsen.

-

-Langzamerhand voldeed het haar niet meer, uit het raam te roepen.

-

-Zij kwamen naar buiten, op de via.

-

-De lucht was vol rumoer van stemmen. In de eetzaal der Serenissima

-was het stil.

-

-Gigio peinsde. De gastvrouwe deed haar siësta.

-

-Alleen schrokte en slokte, de godlijk goudgelokte.

-

-Buiten bleef men roepen:

-

-"De Augustus is vermoord!..."

-

-"Titianus regeert niet meer!"

-

-"De Caesar, Antoninus is nu de Augustus!"

-

-"Ja, hij is nu de Augustus."

-

-"Wie vermoordde Titianus?"

-

-"Een vrijgelatene Beneventus vermoordde den Augustus!"

-

-"Hem doodden de aedilen!"

-

-"Ja, de aedilen doodden den moordenaar!"

-

-Gigio schonk zich nog eens in. Hij peinsde. Hij zag den Augustus,

-dien morgen, boos, achterdochtig, de salutatio opheffen. Hij zag

-hem liggen, in zijn weelderig paleis, aan den disch, de oogen wild,

-den lach pervers, zinnend op nieuwe genietingen, woester, wreeder dan

-de vorige. Hij zag een vrijgelatene naar voren komen en steken met

-den dolk; bloed, geen gouden bloed, maar purperen keizersbloed spoot

-uit de wonde. De Caesar was een cadaver. De artsen stroomden toe,

-wijze mannen, vol occulte wetenschap. Zij schuddeden het hoofd.

-

-"Hij is mortibus," sprak de een. "Hij is ad patres," sprak de

-ander. Zij bedoelden hetzelfde.

-

-Gigio zuchtte. Zóó is het leven: een Augustus sterft, een andere

-Augustus volgt hem op. En zóó is het leven: men schenkt zich nog eens

-in en denkt eraan, wat men bij de ludi funebres dragen zal.

-

-Gigio keek om zich.

-

-De godmooie jonkman lag voor miraculum.

-

-De Serenissima had de zale verlaten. Gigio stond op en naderde

-het venster. De oude wijven, dik en dun, tanig en purper, kaal en

-ruig, bespraken nog den casus. De lucht koepelde staalblauw over de

-puntige olijfgroene cypressen. De rivier kronkelde als een zweep en

-glinsterglom in het zilveren licht der maan. In de verte glansden,

-als oud goud, de bezweete huiden zijner zwarte slaven, wachtend bij

-het bootje. Overal heerschte silentium.

-

-Alleen kwebbelden schel de heksen.

-

-

-

-

-

-

-DE VONDELING

-

-HISTORISCHE ROMAN

-

-

-HOOFDSTUK I

-

-                                  "Maar wie telt mijner tranental?"

-

-                                                                 Borger.

-

-

-In één der volkrijkste wijken van Parijs, den Faubourg Saint Antoine,

-bewogen zich op eenen guren Novembermorgen in den jare 1793 twee

-eenzame voetgangers, wier uiterlijk voorkomen op eene drokkere ure

-voorzeker de algemeene aandacht op zich zoude hebben gevestigd.

-

-"Voort! Voort!"

-

-De best, welke deze rauwe woorden meer tierde dan sprak, meer krijschte

-dan zeide, mocht ongeveer honderd zomers tellen, edoch meer dan de

-jaren hadden de nijd, de booze luim, de gram bovenal deze gestalte

-gebogen, dit gelaat doorploegd; zij duwde eenen in lompen gehulden

-knaap vóór zich uit, maar hoe onzacht!--porde hem met een ijzeren

-haak, het werktuig der voddenrapers, tusschen de schouderbladen,

-trok hem--alsof dit alles nog niet genoeg ware om den onwilligste--en

-deze knaap scheen niet zoozeer onwillig als moede, niet zoozeer lui

-als afgemat--tot spoed aan te manen, trok hem onbarmhartig aan zijn

-éénigst cieraad, de lokken!

-

-Eenen nauwlettenden opmerker zoude in de gelaatstrekken en houding

-van den mishandelden knaap intusschen zekere fierheid niet ontgaan

-zijn; er was in dat welvend voorhoofd, de onder het vuil zoo kleine

-en blanke handen ietwes, dat welsprekend van eene hooge afstamming

-gewaagde; zoo althans dacht blijkbaar de korporaal der republiek er

-over, dien wij het ongelijke paar zien ontmoeten.

-

-"Goeden dag, Hendrik Jan," gromt de snorrebaard niet onvriendelijk; hij

-groet de oude stuurscher, welke intusschen daarvan nietwes bespeurt,

-vervuld als zij is van begeerte naar de schatten, welke de afval der

-straat voor haar bergt, verdiept als zij is--eilacy!--in het plukken

-aan de lokken haars rampspoedigen pleegzoons!

-

-"Goeden dag, Meester Jacob," gelukt het dezen nog te antwoorden,

-als een hernieuwde por tusschen de schouderen, als een versche ruk

-aan de lokken hem op eene vondste der heks--eenen koolstronk--eene

-doode muis--eenen tabakspruim--wat raakt het ons?--opmerkzaam maakt.

-

-Met gebalde vuisten oogt de korporaal het tweetal na; dan maakt hij

-rechtsomkeert en gaat zijns weegs.

-

-

-

-

-HOOFDSTUK II

-

-                          "Wij zijn geen gewone menschen, Egmond".

-

-                                                                 Goethe.

-

-

-Woedend ging het roodgemutste graauw te keer in de zalen van het

-parlementsgebouw; maar de jongeling, klein, tenger, met holle,

-bleeke trekken en ravenzwarte haren, in de uniform eens luitenants

-van het leger der Conventie, staart lijdelijk dit somber tooneel aan;

-lijdelijk, zeiden wij, doch niet zonder dat zijne tanden op elkander

-knarsen, lijdelijk, logen wij eigenlijk, immers niet zonder dat zijne

-vuisten zich ronden, zijn oogen flonkeren: een kanonschot, mompelt

-hij, en ik hadde dit gespuis weggevaagd, één kanonschot slechts,

-ik zwere het, of mijn naam is geen Napoleon Bonaparte--dus fluistert

-hij, haalt de schouders op en vertrekt, peinzende, als een rijtuig in

-volle vaart den hoek omslaande, hem welhaast overreden had. Een knaap,

-in lompen gehuld, ons niet onbekend, schiet toe en slaagt er in hem te

-redden; een historisch oogenblik: hadden beiden het slechts bevroed,

-hadde één hunner het slechts kunnen gissen, welke onafzienbare stoet

-van gebeurtenissen hadden zich voor zijne oogen ontrold, die nimmer

-hadden plaats gevonden, indien de knaap te spa gekomen ware! --

-

-18 Brumaire hadde nimmer geslagen, de naam van Napoleon hadde nimmer

-de wereld doen trillen van schrik en ontzag; Ulm, Marengo, Austerlitz

-en Jena, maar ook Leipzig, maar ook Elba, maar evenzeer Waterloo, maar

-zelfs St. Helena, welk ijdele klanken in de ooren des onverschilligen

-nageslachts; waar ware uw roem, gij Blücher, gij Wellington, gij Prins

-van Oranje, waar de uwe, Metternich? Uwe toekomstige Keizerstroon

-wankelde in die hachelijke stonde, gij spilzieke Josephine, en gij,

-bovenal, hartelooze Maria Louisa! En gij, gij rampspoedig arendsjong,

-waar waart gij?...

-

-Het was, als deed een profetisch voorgevoel Napoleon gevoelen welk

-een pleit in die ettelijke seconden, door een schijnbaar bloot toeval,

-werd beslist. Hij tastte in zijne beurs en ontnam daaraan het laatste

-frankstuk! "Daar gaat gij, mijn noenmaal!" prevelde hij somber,

-edoch vervolgde overluid:

-

-"Gij reddet mij, knaap! Ziehier."

-

-"Dank voor uw geld, burger," klonk het fier.

-

-"Ha, die knaap bevalt mij," mompelde Napoleon. "Hoe heet gij, knaap?"

-

-"Hendrik Jan, burger."

-

-"Hendrik Jan, hier is mijne snuifdoos. Mocht ge ooit in gevaar komen,

-en Napoleon Bonaparte kan u van dienst zijn, presenteer hem dan een

-snuifje uit deze doos. Goed onthouden hoor: Napoleon Bonaparte."

-

-"Eén vraag nog, burger Boonampart...."

-

-"Bonaparte, knaap!"

-

-"Bonaparte alzoo. Is ze betaald?"

-

-De officier glimlachte. "Kunt gij zwijgen, knaap?"

-

-"Ja, burger."

-

-"Ik ook, knaap! Vaarwel!"

-

-

-

-

-HOOFDSTUK III

-

-                                       "Daar nadert Evertsen,

-                                        Verheft u, landgenooten."

-

-                                                                Helmers.

-

-

-"Gij hier, Meester Jacob?"

-

-"Gij hier, Hendrik Jan?"

-

-Dit gesprek vond eenige jaren later plaats.

-

-Napoleon Bonaparte, de jongeling uit het vorige hoofdstuk, had zich de

-kroon des veroveraars op de kruin geplant; de sprekers waren een jonge

-luitenant en een oude sergeant in het leger van den grooten Keizer.

-

-"Gij vondt nog geen spoor van uwe ouders?" vraagt de snorrebaard.

-

-"Eilacy, neen!"

-

-Een kapitein naderde het tweetal; hij scheen verre van nuchteren;

-"hebt gij uw moesje nog niet gevonden?" spotte hij; "zoek maar niet

-langer", grijnsde de onverlaat, "het zal een floddermamsel geweest

-zijn", lachte de ellendeling,--één oogenblik en de luitenant had den

-degen getrokken, één ommezien, en hij had zijnen superieur gedood!

-

-Een krijgsraad veroordeelde den jongeling tot den kogel; welk eene

-droefenis; meester Jacob, die nog nooit geweend had, deed dit nu,

-de makkers hadden den vinger aan den trekker, onwillig, maar de

-tucht gebood!--dan, daar weerklonk het "Vive l'Empereur!" de veldheer

-naderde, de armen over de borst gekruist; en ziet, de jongeling van

-straks is in hem herkend!

-

-"Een snuifje, Sire", de talisman komt te voorschijn, "een snuifje,

-Sire!"

-

-"Leef," spreekt de keizer goedig, "leef, kapitein--de plaats is

-immers vacant?"

-

-Hebt gij aan zulke gebeurlijkheden gedacht, geestige Lafontaine--of

-vóór u, zakelijke Phaedrus--of vóór u nog, scherpe Aesopus, toen gij

-de fabel van den leeuw en de muis dichttet?

-

-In ons verhaal is het kleine knaagdier een jongeling van meer dan zes

-voet, de koning der wildernis, de keizer der Franschen; overigens:

-de overeenkomst is treffend--ook gij moet dit inzien, lieve lezer, zoo

-gij den zin der fabelen verstaat, zoo gij haar symbolische beteekenis

-te erkennen weet!

-

-De oude grognards hebben thans geen reden tot mopperen,--verheugd

-scharen zij zich onder het commando van hunnen nieuwen kapitein--een

-goede ruil voor den straks met militaire eer, doch zonder tranen,

-ter aarde bestelden voorganger!

-

-

-

-

-HOOFDSTUK IV

-

-                                                  "Wie zijt gij?"

-

-                                                                Tollens.

-

-

-Eenige etmalen mogen sinds ons vorig hoofdstuk verloopen zijn en

-wij bevinden ons in een der drokste door de krijgslieden bezochte

-herbergen der goede stad Calais; aan een tafeltje is een jongeling

-gezeten, het hoofd op de hand; om hem klinkt allerhande rumoer, hij

-laat zich niet hooren, men zingt, hij zingt niet mede, men drinkt, hij

-beroert den beker niet; men vermaakt zich, hij schijnt droefgeestig;

-zuchtend tast de hand in den borstzak en haalt een medaillon te

-voorschijn, en beziet het lang, en ernstig en verdiept; te lang,

-dan dat de heete groc in den beker nog dampen zoude; te verdiept,

-dan dat een geritsel hem zoude doen opzien; te ernstig dan dat een

-zacht lachen aan zijn oor zoude zijn opgemerkt;--dan, de mijmering

-werd verbroken, eene hand raakte zijnen schouder, het staren werd

-gestoord, eene stem bevochtigde zijn oor; hij werd eenen man gewaar,

-den vinger op de lippen, in den wijden mantel der Onbekenden gehuld,

-in eenen mantel welks geheimzinnigheid slechts neus--maar welk eenen

-neus!--en oogen--maar welke oogen!--spaarde, en alvorens het gansch

-niet onnatuurlijke, wie zijt gij, wat wilt gij, den jongeling ware

-ontsnapt, is hem het dof en schor, doch vastberaden: "volg mij"

-toegefluisterd, een volg mij, waaraan werd voldaan, zwijgend, doch

-met de hand aan den degen, zwijgend, doch met den argwaan in het harte!

-

-

-

-

-HOOFDSTUK V

-

-                  "Mijn' vader! mij dunkt, ik zie mijn' vader!"

-

-                                                            Shakespeare.

-

-

-Het is nacht, doch het is ons licht genoeg, om de twee mannen, door

-donkere stegen huns weegs gaande, te volgen; volgen wij ze, doch

-achten wij beter op onze schreden dan zij, want dra zullen zij den

-hoek omslaan, dra zullen zij twee anderen voetgangers tegen het lijf

-loopen,--dan, het kwaad is alreede geschied--verontschuldigingen,--hoe

-oprecht, zeg het ons, lezer, zoo gij kunt, lees dezen vier lieden in

-het harte, zoo gij die kunst verstaat, wij zijn ze niet machtig!--zijn

-gewisseld, hoeden--hoezeer beschadigd, schat het, lezer, hier in het

-duister, schat het, zoo gij, beter dan wij, dit artikel te prijzen

-weet, schat het op dezen onherbergzamen tochthoek!--zijn opgeraapt,

-men wil elk zijnen weg vervolgen!

-

-Doch één der nieuwstaangekomenen slaakt eenen kreet, eenen kreet, die

-de haren te bergen doet rijzen, eenen kreet, die eenen sergeant, welke

-passeert, doet nader treden--"dit medaillon", roept de vreemdeling

-die hem slaakte, "deze dame, wie is het?"

-

-"Mijne moeder!" antwoordde de jongeling--, en Hendrik Jan valt zijnen

-vader in de armen!--Wij hebben het recht niet, bij de eerste vreugde

-des wederziens tegenwoordig te zijn, wel, om het verhaal van den

-markies aan te hooren.

-

-"Ik bewoonde het kasteel mijner vaderen met mijne gade, als op eenen

-dag--ach, nooit vergeet ik dien dag des onheils,--de abt Talleyrand

-mij met andere heeren bezocht; hij maakte eene snedige opmerking--ik

-vond geen repartie! Mijne eer was er mede gemoeid; de uren verliepen,

-de gasten waren vertrokken, de nacht verging, ach, mijn esprit liet mij

-volkomen in den steek! Ik kon Monsieur [1] zelf zoo spirituel, ik kon

-den abt, niet meer onder de oogen komen! De volgende morgen zag uwen

-vader vluchten, eenen banneling vóór de revolutie! Toen die uitbrak,

-verbrandde men mijn kasteel, uwe moeder stierf, U waande ik verloren!"

-

-Vergeten wij het niet, de markies behoorde tot het wufte ancien régime,

-tot eenen tijd, waarin de fijne zet--het oorspronkelijk cynismus--het

-geslaagde bon-mot--oppermachtig den scepter zwaaiden!

-

-"Arme vader! Uw Hendrik Jan leeft! Hoe was het bon-mot van

-Talleyrand? Ook ik ben Franschman vader!"

-

-"Eilacy het is mij ontgaan! Doch ter zake! Dit is uwe nicht,

-Catharina. Ik rade u, elkaar te huwen. Aha, ik bespeure alreede",

-vervolgde de markies tot den sergeant, die dit tooneel met ontroering

-had bijgewoond, en die geen ander was, dan onze oude vriend Meester

-Jacob "dat komt in orde!" Daarop dong de markies plechtig, als vader

-van den jongeling, bij zichzelf als voogd der jonge dame, om hare

-hand en bewilligde die dan minzaam, en in de meest hoofsche termen.

-

-Hendrik Jan wilde zich nu tot den Onbekende wenden, doch deze was

-verdwenen.

-

-

-

-

-HOOFDSTUK VI.

-

-                                "Zij steken de hoofden te zamen".

-

-                                                            De Genestet.

-

-

-Wij staan vóór de Tuilerieën, bezichtigen dezelve, en volgen het

-voorbeeld eens slanken jongelings, welke de gebouwen zoo juist heeft

-verlaten om huiswaarts te keeren; doch zoo ras heeft deze niet het

-plein der Tuilerieën, dat zich daarvóór uitstrekt, verlaten, zoo

-ras heeft hij niet voor zich heen de eerste noten geneuried van een

-krijgshaftig lied, of eene hand rust op zijnen schouder, een Onbekende,

-in eenen dichten mantel gehuld, welke slechts den neus--maar welk eenen

-neus!--bloot laat, staat vóór hem, "herinner u," fluistert de gestalte,

-"herinner u" en is verdwenen, verdwenen, doch niet zóó afdoende, of de

-jongeling is hem nagegaan, nagegaan door enge donkere stegen, nagegaan

-tot in de onoogelijke kleine herberg, in de slecht verlichte kamer,

-en wacht--welk een nieuwsgierigheid!--heeft zich verscholen--welk een

-slimheid!--beidt--welk een moed, want wie de Onbekende moge zijn,

-bij het onderhoud, dat volgen zal met hem, die talmt, begeert hij

-gewis geenen getuige!

-

-Eene wijle--hoe bange het beiden valt, als men meer dan zes voet lang

-meet, en zich te versteken heeft onder eene wankele keukentafel!--eene

-wijle, en de personaadje op wien het toeven is, verschijnt, mank

-gaande, den kraag omhoog, den hoed in de oogen--een personaadje die

-haastig om zich ziet, en den eerstaangekomene begroet met de woorden,

-vol ontzetting, doch niet zonder deftigheid, uitgesproken:

-

-"Gij! Wederom gij! Altijd gij!"

-

-"Ja ik, prins Talleyrand, ja ik, gij bisschop van Autun, ja ik,

-o vriend van Bonaparte! Ja ik, en altijd ik!"

-

-"Maar, maar, wie zijt gij dan toch?"

-

-"Mijn naam? Eilieve, monseigneur, wat bate kan mijn naam den man

-brengen, die den Overweldiger om den vinger windt? Noem mij den

-Onbekende! Ik ben de vreemdeling met den graauwen mantel en den

-sluipenden tred, die schor fluisterend en met den vinger wenkend, de

-wereldgeschiedenis maakt! Hadde ik geleefd tijdens den tachtigjarigen

-oorlog, ik hadde, een zendeling der Jezuieten, goedgezinde jongelingen

-tot samenzweringen verleid, ware ik eene halve eeuw later opgetreden,

-ik zoude de spion geweest zijn van eenen Lodewijk, van eenen Richelieu,

-eene Maintenon! Ik ben de stokebrand, die verschijnt en verdwijnt,

-naar mate kwaad te stichten valt, dan niet! In dit geval ben ik een

-afgezant van vorst Metternich!"

-

-"Van Metternich! Van Oostenrijk! Hoe! Hier, in den muil des

-leeuws! Rampspoedige!"

-

-"Tut, Tut, Doorluchtigheid! Mij dunkt, ik bespeure het recht, neen, ik

-vergisse mij niet, het gelaat van prins Talleyrand is ondoorgrondelijk,

-nogtans, die aandoening verbergt het niet! In waarheid, edele heer,

-ontken het slechts niet: uw leeuw verveelt u reeds!"

-

-"In trouwe, vreemdeling...!"

-

-"Met oorlof, wat zegt gij, edele heer?"

-

-"Bijloo, in de daad dan, zoo u dit woord uit mijnen mond beter bevalt,

-in de daad dan, sarkastische anonymus, gij voert eene vermetele tale!"

-

-"Vermetel, het zij, prins, maar waar!"

-

-"Eilacy, mijn vriend, de muren hebben ooren!--maar luister, het

-zij--wij zijn onder ons,--gij kunt zwijgen,--wie vermag beter te

-zwijgen, dan gij?--gij onsterfelijk incognito!--het zij,--laat mij

-het bekennen, u kan men toch nietwes vergauwen--laat mij het harte

-éénmaal verlichten, laat mij eindelijk éénmaal mijn leed uitstorten en

-den last afwentelen, die mij drukt, zij het voor eene enkele stonde;

-ja, hij verveelt mij, ja, verveelt mij doodelijk!"

-

-"Gansbloet!" riep de vreemdeling uit, "wat zeide ik u?"

-

-"Ach mijn vriend,--wij zijn onbespied?--dat eeuwige vechten! O, dat hij

-ten leste op ietwes anders zon! En die drie houdingen, zegge drie--drie

-houdingen!--gij kent ze, gij voelt met mij--ach hoe zonderlinge zeer

-hangen ze mij ter kele uit! Gewis, gij kent ze, vreemdeling? Eéne

-hand in het vest, de andere op den rug, dat is er ééne; beide op den

-rug, dat is de tweede, beide armen gekruist op de borst, dat is de

-derde--dat is al! Ja, ál, mijn geheimzinnige vriend! Ach hoe steekt mij

-er de walg van! Hoe, heb ik hem daartoe Keizer der Franschen gemaakt!"

-

-Eene wijle poosde de kerkvorst-minister, het voorhoofd steunend op

-de hand, toen sprak hij, zuchtend:

-

-"En dat is het ergste nog niet--er is erger,--veel erger,--luister,

-vriend, dat ik het u zegge, wat Frankrijk--de wereld, spoedig weten

-zal,--het is, eilacy! niet langer te verbergen--het is een secret de

-Polichinelle! een publiek geheim--hij wordt dik!"

-

-"Ha!" riep de Onbekende uit "de rampspoedige!"

-

-"Certeyn, man, wèl rampspoedige! Hij put alle middelen uit, hij

-verweert zich wel--hij neemt veel beweging, drinkt geen bier, geniet

-luttel slaaps--hij vindt geen bate. Mariënbad,--Karlsbad zijn nog

-niet in trek--wat te doen? Dik! Een Caesar!, een soldatenkeizer,

-dik, corpulent, welk een schouwspel! In waarheid, zóó zoude men al

-zoo goed eenen Bourbon..."

-

-"Eenen Bourbon," viel de vreemdeling snel in. "Eilieve, waartoe dan

-geenen Bourbon?"

-

-Talleyrand zweeg; hij staarde vóór zich henen, de trouwe des

-wispelturigen mans scheen wederom te wankelen, eenen Bourbon, mompelde

-hij, eenen Bourbon, maar hoe Napoleon te storten, hoe hem te verjagen?

-

-Dit was het oogenblik, dat de Onbekende beidde--de oogen gingen

-bespiedend rond, doch zonder den ontzetten luisteraar onder de

-tafel,--ontzet over zooveel ontrouw, zooveel ondankbaarheid, zulke

-laagheid!--te vinden... dan, flonkerend had hij ze in het eind op den

-nog immer peinzenden diplomaat gericht, had gesist: "Rusland!" had

-de kaars uitgeblazen en was verdwenen!--verdwenen uit onzen roman,

-maar waarheen, maar voor hoelang, maar om wat kwaad te brouwen?

-

-

-

-

-HOOFDSTUK VII

-

-                                       "Waar werd oprechter trouw

-                                        Dan tusschen man en vrouw,

-                                        Ter waereld ooit gevonden?"

-

-                                                                 Vondel.

-

-

-De prachtige zalen van de Tuilerieën boden eenen somberen aanblik;

-de armen over elkaar geslagen ging de Keizer op en neder. Josephine

-naderde hem: "deze scheiding is noodzakelijk", klinkt het dof uit

-zijnen mond, en de toekomstige ex-Keizerin zwijgt, zwijgt gelaten,

-zwijgt en gaat!--Hendrik Jan, derwaarts ontboden, vervoegde zich op

-dat oogenblik op den drempel; met kieschheid week hij der alsnog zoo

-hooge vrouwe, die snikkend vóór zich heen fluistert--"neen, neen, wit

-kleurt mij beter dan olijfgroen, veel, veel beter" zijn de woorden,

-die hij ondanks zich zelf opvangt--en vindt den Keizer nog in tranen.

-

-"Gij ziet mij weenen, mijn vriend, niet velen, in waarheid, zagen

-Bonaparte dus! Maar ach, dit drage ik niet!"

-

-Bescheiden, innerlijk begaan, vurig wenschende deze smarte te lenigen,

-zag de jongeling toe, inmiddels, de Keizer hernam:

-

-"Kom nader, Kapitein, ik ken u, ik heb van u gehoord, gij zijt geen

-vleier, gelijk die anderen. Gij weet toch wat mij smart, spreek!"

-

-"Sire, ik gevoele diep, deze scheiding..."

-

-"Is noodzakelijk. Maar zeg mij, zeg dan toch, is het waar dat het

-steeds erger wordt, altijd toeneemt, ach, gij zwijgt--spreekt niet

-tegen--ach, het is gelijk ik vreeze--maar besef dan toch, maar begrijp

-dan toch, dit is het begin van het einde--in rouwe, in rouwe is mijne

-zege verkeerd! Och, ik, de held, de veroveraar, bleek, romantisch,

-interessant... niet meer alzoo,--een buikje, een buikje--neen, dit

-drage ik niet! O, ik zal sterven aan dit leed..."

-

-Op dit oogenblik werden prins Talleyrand en Fouché aangediend.

-

-Te vergeefs trachtte Hendrik Jan, denkende aan het afgeluisterde

-onderhoud van den vorigen dag, zijne ontsteltenis te verbergen, welke

-het den Keizer ondertusschen behaagde toe te schrijven aan sympathie;

-deze drukte hem de hand, "blijf" sprak hij,--"blijf" en duwde hem

-achter zijn stoel "blijf", als de ministers reeds binnentraden!

-

-

-

-

-HOOFDSTUK VIII.

-

-                        "Een vriend, die mij mijn feilen toont."

-

-                                                             Van Alphen.

-

-

-"Eén weerhaan ware overigens genoeg geweest," zeide de Keizer ontstemd,

-als de diplomaten binnentraden; en weerhanen waren zij in de daad,

-de beide raadslieden, die op deze barsche woorden nietwes dan een

-verlegen lachje wisten te doen volgen! Prins Talleyrand droeg ditmaal

-geene vermomming als gisteren, doch het praalgewaad des ministers;

-de kunst van den besten tailleur vermocht niet de scheeve schouderen,

-van den vaardigsten coiffeur niet de sluike haren, van den bekwaamsten

-bottier niet de mankheid des machtigen staatsmans te verhelen,

-welke in eenen blauwen rok van goudgestikte zijde, violette zijden

-hozen, citroenkleurige kousen en fijnverlakte schoenen met roode

-hakken, niets meer geleek dan de vos, die hij inderdaad was. Aardde

-Talleyrand naar den vos, zijn metgezel, wiens gelaat de grijnslach

-nimmer verliet, slachtte, in eenen Isabella-kleurigen slipjas,

-scharlaken hozen, kemelharen kousen en schoenen met nikkelen gespen,

-de jakhals, die zich aan de dooden, te lafhartig om de levenden aan

-te vallen, vergast. Voegen wij terloops, bij den hoon, hem door zijn

-tijdgenooten met zooveel billijkheid naar het hoofd geworpen, ons

-deel, waarde lezer, en luisteren wij naar het belangrijk gesprek,

-dat zijn deftiger metgezel met beider meester voert!

-

-"Welnu, mijnheer Talleyrand, wat is er?" zeide de Keizer. "Gebruik

-uwe woorden niet om uwe gedachten te verbergen, al raadt gij dit aan

-anderen aan!"

-

-"Uwe Majesteit bewijst mij veel eer, door mijne mémoires te citeeren,

-en dit nog wel bij voorbaat!" luidt statelijk doch hoofsch het

-antwoord.

-

-"Het zij, maar volg uwen eigen raad ditmaal niet!"

-

-"Sire", antwoordde de diplomaat fijntjens, "dit ware erger dan eene

-misdaad; dit ware eene fout. Wij wachten Uwe orders omtrent den

-ontdekten afstammeling der Bourbons, den hertog van Enghien?"

-

-Napoleon fronste de brauwen. Inwendige strijd kampte in hem.

-

-De sluwe staatsman glimlachte. Nauw merkbaar, als in scherts,

-fluisterde hij voor zich heen de schijnbaar onbeteekende klanken:

-pief, paf, poef,--welke klanken maar al te wel door den vorst werden

-begrepen, immers, deze zette zich neder, zuchtte diep en teekende

-vlug, zonder het in te zien, het hem inmiddels door Fouché gedienstig

-gereikte doodvonnis. "Nog iets?" vervolgde hij.

-

-"Sire", sprak Talleyrand op fluweelen toon, "generaal Furioso vraagt

-verlof zich naar Rusland te begeven. De arts schreef hem een verblijf

-aldaar voor, ter genezing zijner corpulentie."

-

-"Rusland,--corpulentie--" zeide de Keizer verstrooid; Hendrik Jan

-beefde, het gif had alreede gewerkt, de oogen des veldheers flonkerden,

-hier was eene poorte der hope, hij straalde; twee vliegen in éénen

-klap!

-

-"Generaal Furioso mag naar Rusland gaan"--zeide de Keizer op den

-minzamen toon, welken hij soms kon aannemen. "En wat hem zeker

-plezier zal doen... wij gaan mee, ik en het leger! Naar Moskou!" Hij

-floot, floot, valsch weliswaar,--want welke ook des Keizers gaven

-waren, die der muzikaliteit behoorde daartoe niet--maar floot

-opgewekt. "Malbrouck s'en va-t-en guerre!"--De geslepen staatsman had

-zijn doel bereikt. Hendrik Jan sidderde. Eéne poging wilde hij nog

-wagen. Hij wierp zich op de knieën. "Sire", bad hij, "ga niet naar

-Rusland!" "Die jongen bevalt mij," mompelde de Keizer ten tweeden

-male--"maar ik ga toch", vervolgde hij, "ik ga toch--waarom niet naar

-Rusland, Kapitein?"

-

-Hendrik Jan antwoordde eerbiedig, doch met vrijmoedigheid. Hij schetste

-het klimaat, den afstand... Een oogenblik scheen het, alsof de Muze

-der wereldgeschiedenis Rusland, Elba, Waterloo, St. Helena achteloos

-hadde kunnen voorbijgaan! Hadde Blücher, hadde Wellington vermoed,

-hoe slecht hunne kansen op vermaardheid in deze stonde stonden, zij

-hadden gesidderd, hadden den moedigen jongeling gevloekt, wiens scherp

-verstand den toomeloozen overmoed des veroveraars aan het wankelen

-bracht, wiens trouw de list van een Talleyrand trotseerde! Eene

-huivering doorliep de leden van den Corsikaanschen adelaar! En de

-onze, lezer? Welke beelden doemen voor ons op, in dit ondeelbare

-oogenblik, dat de veroveraar weifelt. Wij zien eenen tot rust gekomen

-Napoleon, den welwillenden landsvader, regeerende over een welvarend

-en vreedzaam volk, wij zien hem algemeen geacht, bemind en geprezen,

-een waardigen ouden dag beleven, met een kleinkind op elke knie en

-"l'art d'être grand-père" in de hand... doch, wijk, gij, ontzettend,

-want vergeefsch, gij valsch en bedriegelijk beeld!

-

-De oogen van den keizer hadden zich gedurende de siddering, die zijne

-leden doorliep, naar omlaag gekeerd, edoch zonder zijne rijlaarzen

-te speuren!... de teerling was geworpen... één oogenblik slechts

-had de aarzeling geduurd, dan, ze was reeds voorbij!--"Ik ga toch",

-klonk het nogmaals... en zwijgend kuste de jongeling de hem minzaam

-tot afscheid gereikte pink des overweldigers--"Ik ga niettemin."

-

-

-

-

-HOOFDSTUK IX

-

-                                    "Vroeg in den morgenstond."

-

-                                                                Breeroo.

-

-

-Het lever eens Keizers! Verbeeld u, lezer, in stede uwer bescheiden

-doch geriefelijke burgermans-bedstede met de pronklooze, doch warme

-wollen dekens, de prachtige met zijde en zorg gespreide praalsponde;

-in stede uws gezelligen alcoofs, de slaaphalle eens Keizers uit het

-eerste Keizerrijk, hoe grootsch en nogtans, hoe kil, hoe weelderig

-en nogtans, hoe somber, hoe ruim en nogtans, hoe rumoerig; grootsch,

-want zij meet 30 bij 20, kil want de muren zijn niet behangen met de

-gemeenzame daguerreotypen van dierbare bloedverwanten, weelderig,

-want goud en verguldsel, goudleder en gouddraad sieren ze, somber,

-want geen lachend gelaat van blondgelokte kinderen verheldert ze,

-ruim, want (zie grootsch), rumoerig, merk op hoevelen de heiligheid des

-morgenstonds schenden, aanschouw deze fluisterende schare adjudanten,

-deze bezige groep kamerdienaars, aanschouw eindelijk dezen jongeling en

-deze schoone vrouwe! Geen van beiden zijn ons onbekend. Het is Hendrik

-Jan, die daar staat, Hendrik Jan, de trouwe dienaar, Hendrik Jan,

-die, met de desperatie in het harte, deze laatste poging, welbewust

-van den indruk, welken vrouwelijk schoon op den Keizer maakt, is komen

-wagen. Het is zijne gade, die daar knielt, zijne jonge bevallige gade,

-gekleed, of, meer nog ongekleed volgens de toenmaals meer en meer

-gehuldigde mode van het Empire! "Sire, ga niet naar Rusland!"--de

-Keizer heft haar op, niet onheusch, hij kust haar op het voorhoofd,

-hij geleidt haar minzaam naar haren echtgenoot ...--edoch, hij gaat

-niettemin!

-

-De jonge vrouwe richt zich op en bedekt kuischelijk met een sjawl

-van Spaanschen kant den boezem--hebt gij u gestooten aan haar gul

-décolleté, gij neuswijze juffer van onze dagen met uw arglistig bloot

-nekje, of gij, jongeling met uwen kouwelijken halsdas waarvan de

-slippen--o verwijfd geslacht!--u op de knieën hangen? Ja, zij is laag

-gekleed, maar wat de lengte der mouwen betreft is deze adellijke dame

-uwe meerdere in zedigheid, gij burgerdochters van mijne kennis,--ja,

-haar schoenen zijn spits, doch wat de hoogte der hakken aangaat steekt

-gij, mijne steltloopsters, haar den loef af; ja, hare rokken zijn

-eng, doch niet zoo nauw als de uwe, mijne vriendinnen, de uwe, die

-mij te zamen met uwe à jour kousen omtrent de teekening uwer beenen

-zoo weinig te raden laten; ja, hare keelbanden zijn wereldsch, doch

-niet zoo onzinnig noch zoo gevaarlijk als uwe duivelsche hoedespelden,

-mijne waarden! Doch verlaten wij haar, evenals haar echtgenoot doet,

-bij de trede van de draagkoets welke harer wacht.

-

-

-

-

-HOOFDSTUK X

-

-                        "Als aapjens te hoog klimmen willen..."

-

-                                                             Vader Cats.

-

-

-Wij wonen eenen wapenschouw bij, lezer, eenen wapenschouw van het

-leger des grooten keizers! Bewonderen wij de orde, waarin ze gerijd

-staan, deze regimenten, vanaf gerimpelde veteranen met lange en ruige

-mutstatsen, tot baardelooze knapen, candidaten nog voor den vuurdoop;

-doch bewonderen wij niet te lang, doch voegen wij ons bij eene groep

-ruiters, en wel bij het tweetal, dat blijkbaar eenen hoogen rang

-bekleedt, dat het zoo vrijelijk zich tusschen de keurlijk in het

-gelid geschaarde scharen beweegt!

-

-In de daad, de één, kort van gestalte, trotsch van opslag, is

-geen ander dan Keizer Napoleon zelve, thans aan het begin van

-den middelbaren leeftijd, en op het keerpunt van zijn roemrijke

-loopbaan, dit laatste onbewust. De tweede is een norsch krijgsman,

-wiens burgerlijke afkomst zich niet verloochenen laat door de

-maarschalks-epauletten op zoo grofgebeende schouderen, de handschoenen

-aan zoo roode en plompe handen. Luisteren wij--al behoort er moed toe

-den boozen luim des geduchten keizers te trotseeren, want dat hij in

-eenen boozen luim is, bewijzen zijn gefronste brauwen, zijn fonkelende

-oogen, zijne gebalde vuist--luisteren wij, veilig, hij bespeurt

-ons niet, rust niet zijn blik met onwil op eene groep generaals ter

-linkerzijde, terwijl wij ons ter rechterhand hebben opgesteld?

-

-"Ik begeere van mijne veldheeren geene vrekheid, Ney," spreekt de

-Keizer, korsel, "integendeel, ik achte het van hunnen plicht een

-exempel te geven in royale depensies, edoch deze onzinnige opschik,

-deze loszinnige verkwisting!" In de daad, de officieren des Keizers

-gingen zich, wat hunne kleeding aangaat, aan uitsporigheden te buiten,

-welke in vredestijd nauw te vergoelijken waren geweest, hoeveel te

-minder in eenen tijd, waarin de harpije des oorlogs woedde!

-

-Joachim Murat, de zwager des Keizers, was onder de voorsten. De Koning

-van Napels had zijne kroezige lokken gedekt met eenen steekhoed,

-welks grootte en omvang die onzer dames, welke in het theater zooveel

-protest uitlokken, in de schaduw stellen zoude, gegarneerd met eenen

-vederpluim, welks kostbaarheid eenen echtgenoot van heden ijlings

-naar het sanatorium zoude doen verhuizen. Zijn purperen mantel was

-opgetooid met eenen kraag van hermelijn, welke de opbrengst van een

-gansch jaar zijner landgoederen vertegenwoordigde. Doch zwijgen wij

-verder van deze zwakheden, welke hem en andere dapperen ontcieren,

-gaan wij voort met de aanmerkingen des Keizers op te teekenen,

-hen betreffend.

-

-"Hij dacht eerst geenen hoed op te zetten," smaalt de krijgsvorst, als

-Murat passeert. "Aangekleed gaat uit.--Wat zijn we mooi vandaag--Ik

-met mijn pluimstaart--" zulke zijn de verachtelijke opmerkingen,

-welke de veroveraar voor zich henen gromt--dan, hij heeft het reeds

-vergeten, hij richt zich reeds tot zijn armee; hij wijst met plechtig

-gebaar naar de zon, welke aan den hemel staat:

-

-"Herinnert u, soldaten, dat van uit dit hemellichaam ontelbare eeuwen

-op u nederblikken!"

-

-Het witte paard van den Keizer voert hem langs de gelederen, welke

-daveren van het "Vive l'empereur!"

-

-De vorst vat eenen majoor, ons niet onbekend, bij het oor... "Ik zag u

-te Wagram."--"Ja, Sire!" "Gij zijt nu gehuwd--ik schenk u de verbeurd

-verklaarde goederen uws vaders. Zoogt uwe vrouw hare kinderen zelf,

-Kolonel?"

-

-"Zij heeft er nog geene, Sire.--Heb dank, Sire!" want eigenhandig

-hecht de Keizer onder het geroep van "Vive l'Empereur", het kruis

-des Legioens van Eer op de borst des jeugdigen krijgsmans!

-

-"Geene kinderen! Foei, generaal! Denk aan la Patrie!" Voort reed de

-Keizer,--op Rusland aan, zijnen ondergang te gemoet. --

-

-Maarschalk Pichegru reed zijnen meester op zijde. "Wat nu, Sire?" [2]

-sprak hij, "wat nu, als ik vragen mag?"

-

-Maar de Keizer antwoordde niet ...

-

-

-

-

-

-

-CORA MIRELLI

-

-(EEN VERHAAL VAN WERELDLIJKE MACHT)

-

-

-Neerslachtig liep koning Harold IV in zijn studeerkamer op en

-neer. Niets ging vandaag zooals het behoorde! Hij was één der

-voortreffelijkste dichters--zoo niet de voortreffelijkste--van zijn

-rijk, maar heden werd het niets dan rijmelarij--een rijmelarij,

-die de vijf-jarige kroonprins Kuno gewis te kinderachtig zou

-hebben genoemd. Hij was een musicus van den allereersten rang,

-maar zijn harp bracht thans klanken voort, niet ongelijk aan de

-voorjaarsontboezemingen eens katers. Schilder van groot talent en

-verwonderlijke techniek, had hij in een uur verknoeid wat zijn

-meesterwerk beloofde te worden. Zijn minister van financiën was

-zoo juist heengegaan, na vergeefs getracht te hebben zijn anders

-zoo schranderen vorst, een veel beter financier dan hij zelf was,

-placht hij te erkennen,--de nieuwe belastingwet te verklaren.

-

-Harold was een buitengewoon schoon en statig man, maar toen hij in

-het voorbijgaan in den Venetiaanschen spiegel blikte, vond hij zijn

-eigen voorkomen bijna terugstootend.

-

-In het kort, de koning had het land, was onbevredigd, tot niets

-bekwaam. Het was een opmerkelijk toeval, dat zijn gemalin bij de

-dagelijksche ontmoeting van het vorstelijk echtpaar, meer op een

-afstand was geweest dan ooit. Overigens waren gemaal en zoon van haar

-weinig warmte gewend!

-

-Toen Harold de schoone, hoogbegaafde prinses huwde, had zij het

-hem eerlijk gezegd: "Ik kan u niet beminnen; ik kan geen enkel man

-beminnen. Nimmer zal ik u echter,--of juist daarom--bedriegen." Daarmee

-had hij genoegen moeten nemen.

-

-Prinses Mathilda van Essen-Nierstadt was het schoonste en meest

-begaafde meisje van haar land. In alles door haar goedhartigen vader

-toegegeven, was zij vrij en frank opgegroeid, omgeven door goeverneurs

-en goevernantes, van wie zij spelenderwijs al het noodige leerde

-en die zij spoedig elk in hun vak overtrof. In alles uitblinkend,

-heerschte zij oppermachtig over het geheele hof. Maar haar hart

-bleef koud, koud voor alles, behalve de prachtverzameling reptielen,

-welke haar koninklijke vader zich gehaast had, haar te schenken,

-zoodra hij haar vreemden hartstocht voor deze dieren had opgemerkt.

-

-In alles wat haar huwelijk betreft was zij onverschillig. Zij bekeek de

-grootste kostbaarheden met onbewogen blik, behandelde de ter bruiloft

-genoodigde staatshoofden der machtigste mogendheden met nauwelijks

-beleefde achteloosheid en toonde zich met geen der schitterende feesten

-ingenomen. De voorwaarden van het huwelijk boezemden haar geen enkel

-belang in, alleen stond zij er op, dat de beide gunstelingen uit haar

-verzameling, twee jonge cobra's, haar zouden vergezellen. Hoewel

-persoonlijk tot walgens toe afkeerig van alle kruipend gedierte,

-stemde Harold daarin toe.

-

-De geboorte van den kroonprins, voor den koning en zijn getrouwe

-onderdanen een reden tot jubelen, vermocht niet hare belangstelling

-op te wekken. Des te meer werd zij ontroerd door den dood van een

-der cobra's, die zich aan het klimaat van Illyrië maar niet kon

-aanpassen. Met meer dan moederlijke zorgen verpleegde voortaan de

-trotsche vrouw, die zeven talen vloeiend sprak en in alle kunsten

-bedreven was, haar overgebleven lieveling. Prins Kuno echter werd

-aan de hoede eener min toevertrouwd, die later door eene goevernante

-werd vervangen. Hij zag zijn koninklijke moeder alleen Zondags een

-kwartier lang, tusschen ontbijt en kerktijd. Wanneer zij in een zeer

-goede stemming was, mocht hij haar de hand kussen.

-

-Maar laat ons tot Harold terugkeeren, die mistroostig tegen de

-vensterruiten stond te trommelen.

-

-Plotseling schitterde zijn oog alsof een sterke emotie zich van hem

-meester maakte. Hij hijgde naar adem.

-

-"Daar is zij weer", zeide hij voor zich heen, op geagiteerden

-toon. "Hoe schoon is zij! Hoe etherisch! En verheven! Als een engel

-des hemels! Zij zal mij helpen!"

-

-Hij schelde. Nieuw leven was in hem. Een lakei trad binnen.

-

-"Vraag haar, binnen te komen!" beval Harold.

-

-De bediende volgde den blik des konings. "Het Zigeunermeisje?" sprak

-hij aarzelend.

-

-"Ha! Zigeunermeisje! Gij zijt ontslagen! Gij kunt drie weken loon

-halen bij den major domus. Laat ik u niet meer zien! Zend een minder

-grooten ezel!"

-

-De man ging. Hij was al meermalen zóó ontslagen. De koning vergat

-dergelijke kleinigheden.

-

-De lakei kwam terug. De koning meende een anderen te zien. Hij vergat

-zulke gezichten.

-

-"Vraag haar binnen te komen! Houd vol! Dring aan! Zeg, dat ik het

-wensch! Zeg, dat ik verzoek, dat ik smeek!! Doe een beroep op haar

-patriotisme, op haar idealisme, op alles! Ga en keer niet zonder

-haar weer!"

-

-Maar zij was al binnen, zonder kloppen. Als een

-zonnestraal! Doodeenvoudig en toch bewust van hare wondere macht. En

-sprak:

-

-"Ik wist het!"

-

-Zij zette zich op Harold's knie en sloeg haar reine oogen tot hem op.

-

-"Wie zijt gij, mijn kind?" vroeg hij zacht, hare gouden lokken

-streelend.

-

-"Cora Mirelli. En gij zijt de koning. Gij zijt goed. Ik weet het. Vader

-zegt, dat gij niet goed zijt, maar ik weet beter!"

-

-"Wie is uw vader?"

-

-"Nietsewo."

-

-Nietsewo, de nihilist! De koning verzonk in gepeins. Maar nu begon

-zij te zingen met hemelsch, heldere stem:

-

-

-            O, Harold, hoogstaand koning!

-            Het hof heeft enkel honig,

-            Te veel honig is te zoet,

-            Al te zoet, dat is niet goed!

-

-

-De vergadering der nihilisten was ongewoon rumoerig. Er was een

-nieuwe spreker opgestaan, die zijn gehoor overal heen wist mee te

-sleepen. Zijn voorkomen, zijn welsprekende taal, zijn geestdrift

-electriseerden de revolutionnaire hoorders. Waarlijk, Enneënne--onder

-dezen naam had hij zich aangemeld--had meer succes, dan Nietsewo,

-de groote leider zelf. Deze droeg zijn nederlaag schijnbaar kalm,

-doch met inwendigen nijd en wraakzucht.

-

-Niemand kon heftiger zijn, dan Enneënne, niemand scherper in zijne

-uitlatingen tegen het koningshuis, de regeering, de wetten.......

-

-Wie was deze man? Geheimzinnig was zijn verschijnen, even geheimzinnig

-zijn verdwijnen.....

-

-Wij weten alleen, dat hij een wrat op den linker schouder had, precies

-op dezelfde plaats, waar de natuur koning Harold IV, den heerscher

-van Illyrië, op dezelfde wijze geteekend had!...

-

-

-

-We vinden koningin Mathilda in haar boudoir. De vorstin is niet

-alleen, want zij spreekt op een teederen toon, dien men niet van haar

-als uit marmer gehouwen lippen zou verwacht hebben. Wie echter zou

-meenen, dat hare zoete woorden tot een der drie aanwezige hofdames

-gericht zijn, zou zich vergissen! Het is Dido, de Cobra, tot wie zij

-spreekt. Mathilda is bezig hoogst eigenhandig de gladde huid van haar

-lieveling met was op te wrijven, terwijl de hofdames met handdoeken,

-zalfjes en borsteltjes gereed staan, om bij het verder toilet de

-behulpzame hand te bieden.

-

-"Ik houd van je, Dido! Je hebt zulke oogverblindende schoone

-oogen. Soms ben ik bang voor je oogen. Wat kun je staren--staren! De

-koning houdt niet van je, Dido! En Kuno ook niet. Maar ik houd niet

-van hen. Misschien zou ik van ze houden, als ze jou beminden. Ze

-zeggen, dat je riekt. Soms verwijt ik 't mij zelf, dat ik niet van

-hen houd. Ze zijn toch mijn man en mijn kind! Maar ik kan niet. Wat

-staar je weer! Ik word bang van je. Zie zoo, nu ben ik klaar. Ben

-je nu niet mooi? Emilia, geef een spiegel.--Wat glanst je huid,

-Dido! Alle kleuren zijn er in, van purper tot cobalt. Geen goud, geen

-edelgesteente glanst als je huid.--Dames, laat mij met haar alleen."

-

-Een uur later klopte de hofdame Emilia zachtkens aan het vertrek der

-koningin. Zij verkreeg geen antwoord. Zij klopte een kwartier lang,

-toen waagde zij het, naar binnen te gaan. Met een ijzingwekkenden

-gil kwam zij dadelijk terug...

-

-

-

-Een statig man schrijdt door de duistere straten. Zorg rimpelt zijn

-geniaal voorhoofd. Het is Enneënne, de nihilist. Hij blijft voor het

-koninklijk paleis staan en haalt een klein busje voor den dag, dat hij

-met aandacht bekijkt. Het is een bom. Het lot heeft hem aangewezen

-om als martelaar voor het nihilisme te sterven. Hij zal den koning

-vermoorden. Waarom wreef Nietsewo zich grijnzend in de handen, zoodat

-zijn dochter, die het zag, zich op staanden voet met hem brouilleerde?

-

-"Het duizelt mij", zegt Enneënne, in een alleenspraak zijn gemoed

-lucht gevend. "Helaas, wat ben ik begonnen? Waarom moet ik de smarten

-van Satan lijden?"

-

-"Al te zoet, dat is niet goed... ja, dat is waar. En zeker:

-

-"Het hof heeft enkel honig," dat is niet tegen te spreken. Maar

-toch, in welk een dilemma ben ik geplaatst! Is dit de oplossing van

-het sociale vraagstuk? Moesten Enneënne en Harold IV door één hand

-sterven? Is de republikeinsche regeeringsvorm verkieselijk? Spreek,

-mijn volk! Zijn mijn wetten zoo infaam slecht? Wat heb ik

-misdaan? Streefde ik niet naar humaniteit, vrijheid van gedachte,

-kindervoeding, dierenbescherming, enzoovoort? Maar de tijd dringt,

-ik heb de brandweer gewaarschuwd. Zij zal weldra hier zijn. Helaas,

-Cora Mirelli, waartoe hebt gij mij gebracht?"

-

-"Laster niet!" zegt Mirelli, die ongezien deze alleenspraak heeft

-aangehoord. "Denk aan uw gezin! Wanhoop niet! Gij zult uit deze

-moeilijkheid worden gered. Mijn hart zegt het mij!"

-

-Zij verdwijnt en laat hem alleen staan, zoo diep in gedachten

-verzonken, dat hij het luide schellen van de brandweer niet hoort,

-die door hem zelf was gealarmeerd. Hij wordt overreden!

-

-Eenige ijlings toegeschoten voorbijgangers rapen den ongelukkige

-op.--Te laat! Hij heeft den geest reeds gegeven. Wie is het? Een van

-de omstanders heeft een brief in de hand, dien hij juist op de bus

-wilde doen. Als hij dezen nog even bekijkt, om te zien, of hij wel

-juist gefrankeerd is, valt zijn oog op den postzegel, en van den

-postzegel op den doode. Hij stoot ontroerd zijn buurman aan. Deze

-leest hardop het randschrift:

-

-"Koning Harold IV". Deze woorden gaan van mond tot

-mond... Een der voorbijgangers houdt zich op een afstand... en

-knarsetandt!... "Ontsnapt!... hij is mij ontsnapt!" mompelt hij. Het

-is Nietsewo, de nihilist!

-

-De ministerraad was in allerijl bijeengekomen en had kroonprins Kuno

-tot Koning uitgeroepen, onder regentschap van koningin Mathilda. Men

-verwittigde den prins van het tragisch gebeuren. Voor deze meer

-voorkomende eventualiteit is een ceremonieel voorgeschreven, dat de

-vormelijke premier precies opvolgde. Hij maakte drie buigingen, zwaaide

-driemaal met zijn steek, deed drie passen voor-, drie achterwaarts,

-en herhaalde driemaal: "De koning is dood; leve de koning!"

-

-Kuno steeg van zijn hobbelpaard. Hij was een verstandig kind, en

-begreep, dat hij thans moest weenen. Hij leende een zakdoek van den

-kanselier en deed zulks. Toen hij daarmee gedaan had, begaf hij zich

-aan de hand van den premier naar de vertrekken der koningin-weduwe. Zij

-vonden de hofdames in hevige verwarring en droefenis. Men had de

-koningin met Dido, de cobra, alleen gelaten en slechts de slang was

-overgebleven. Het boudoir bood een verschrikkelijk schouwspel. Het

-ondier lag, na zijn koninklijk maal, te slapen, een abnormale dikte

-gaf de plaats aan, waar zich de overblijfselen bevonden van haar,

-die eens de trotsche Mathilda, koningin van Illyrië was geweest....

-

-Kuno X staarde vol ontzetting naar het levend graf zijner moeder,

-toen een zachte hand op zijn schouder werd gelegd.

-

-Cora Mirelli stond naast hem en wees met een lieflijken glimlach naar

-de kroon, die op tafel lag. Zij plaatste die op zijn hoofd.

-

-En hand aan hand gingen deze twee jonge lieden, terwijl hunne gouden

-haren zich golvend en wuivend met elkaar vermengden, het nieuwe

-leven in...

-

-

-

-

-

-

-JACK SIMPEL

-

-EEN ZEEVAARTKUNDIGE VERTELLING.

-

-

-Jack Simpel, om U te dienen. Zeebonk van mijn geloof. Weeskind,

-altijd geweest. Een oom was apotheker te Greenwich. Toen ik van school

-gedrost was, omdat het me daar te droog was, besloot oom dat ik in

-zijn zog zou gaan varen. Hij preste me dus om met drankjes, poeders

-en pillen bij zijn klanten te beurten, want hij was van gevoelen dat

-men vóór den mast beginnen moest.

-

-Ik proefde eens een paar van die drankjes en vond ze zoo leelijk

-smaken, dat ik diep meelij met zijn patiënten kreeg, die toch hun

-plezier wel opkonden daar ze ziek waren. Ik gooide de fleschjes leeg

-en vulde ze met zeewater. Meestal werden de zieken dan veel te gauw

-beter, wat voor oom schadelijk was.

-

-Toen oom erachter kwam, vond hij dat er met mij geen land te bezeilen

-was, en besloot een minder teerhartigen bezorger aan te monsteren.

-

-Het spreekt vanzelf dat ik beleedigd was, en dus plakte ik 's nachts

-op oom's deur een papier met dit versje:

-

-

-            Aan mijn Clientèle.

-

-            Menschen, 'k zal dat pilledraaien

-            In 't vervolg nu maar verdraaien.

-            'k Stuur geen mensch meer naar de haaien.

-            'k Werkte toch maar voor de kraaien

-            'k Wil geen schuld meer op mij laaien,

-            Wat 'k te goed heb laten waaien.

-

-

-Dit opschrift veroorzaakte 's morgens in de vroegte, toen oom onder

-zeil was, een heele opschudding. Het was dadelijk overal in de stad

-bekend dat de apotheker Simpel uit de zaken ging en dat niemand zijn

-rekening behoefde te betalen. Er was een oploop, oom die slaapdronken

-vóór het venster verscheen, werd door alle slampampers van Greenwich

-toegejuicht, en de mariniers moesten aanrukken om de menigte te

-verspreiden. Toen oom doorging met zaken doen en disponeerde over de

-uitstaande gelden, werden veel klanten boos en gingen bij hem vandaan.

-

-Onderwijl liep ik langs de havens te lanterfanten. Ik schepte

-veel behagen in het gezelschap der gepensioneerde varensgezellen,

-die daar pijpjes rookten, of als ze geen geld hadden voor tabak,

-kringetjes spuwden en elkaar allerlei verhalen deden, waarnaar ik

-gretig luisterde. Twee invalieden vooral bewonderde ik. De één,

-Joe Williams, had een houten been. De ander, Bill Jobson, maar één

-arm. Eens kregen ze samen ruzie. De twist liep zóó hoog, dat ze

-besloten het uit te vechten. Dat was een merkwaardige bokspartij! En

-ze had natuurlijk veel bekijks ook!

-

-"Houd mijn pruim eens vast, kleine landhaai, en een oog in het

-zeil!" zei Joe.

-

-"Houd de mijne ook vast, jonge zoetwaterzwabber," zei Bill. "Niet

-kapen, hoor!"

-

-Dat was voor mij een heele eer!

-

-Ze begonnen te vechten. Men was overeengekomen dat Joe maar één arm

-mocht gebruiken, en dat Bill zijn ééne been stijf moest houden,

-alsof het van hout was. Het gevecht, dat Bill een gebroken neus

-kostte en Joe een blauw oog, bleef onbeslist. Na de vijfde ronde

-waren ze vergeten waarover de ruzie eigenlijk liep, en besloten,

-die af te gaan drinken. Ze namen hun pruimen terug, leenden van mij

-een shilling, en gingen gearmd naar de herberg.

-

-Deze gebeurtenis had mijn natuurlijke neiging voor de zee sterk

-aangewakkerd. Mijn oom draaide bij en stemde er in toe, vooral

-toen ik van een neef, die in gedragen zeemanskleeren handelde, een

-volslagen tweedehandsch uitrusting present kreeg. Dezelfde neef wist

-van een kapitein, die bij hem in het krijt stond, een aanstelling als

-adelborst voor mij te bemachtigen. Van Joe kreeg ik een Zuidwester,

-van Bill een verrekijker.

-

-

-

-

-II.

-

-

-De kapitein laveerde op het dek van het Zeepaard heen en weer, en was

-zoo uit den koers met zijn gedachten, dat ik dadelijk een aanvaring

-met hem had.

-

-"Zoo! Ben jij de nieuwe adelborst? Zit ik soms al niet genoeg met

-dat kleine grut opgescheept? Ben je al zindelijk? Pas op dat je niet

-zeeziek wordt, kleine vooronderworm dat je bent! Nu, je zit in het

-schuitje en je moet meevaren. Wat is dat, je wordt bleek!"

-

-"Ja kapitein, ik voel me een beetje raar. Het schip schudt zoo!"

-

-"Ha, daar hebben we het al! Bootsman!"

-

-"Hier, kapitein!"

-

-"Jongeheer Simpel moet in den mast. Als hij zich niet vlug naar boven

-werkt, help je hem maar met de handspaak. Is er nog plaats?"

-

-De bootsman keek in zijn notitieboekje.

-

-"Links in de groote ra is no. 3 nog open, kapitein."

-

-"Zoo," zei de kapitein grimmig. "Vooruit maar! Dat is het eenige

-voor zeeziekte."

-

-Ik had heel veel moeite om boven te komen, daar het klimmen in een

-mast nieuw voor me was. Maar de bootsman porde me van achter met de

-handspaak zoo, dat ik niet anders kon.

-

-Eindelijk was ik bij een been aangeland dat over de ra hing. Ik klemde

-me eraan vast.

-

-"Heila!" zei een booze stem. "Wat moet je? Blijf daar niet hangen! Erop

-of eraf! Hijsch je op als je hier moet wezen!"

-

-Toen ik met moeite dit bevel had uitgevoerd, praaide ik een tiental

-collega's. De oudste, O'Brien, deelde me mee dat hij daar zoo goed als

-altijd zat. "Als den ouwe z'n weerglas op stormachtig staat, zit men

-hier soms een heele week in de takels." Nu staken ze van wal met dit:

-

-

-    Adelborstenlied.

-

-    De ouwe is uit kooi gestapt

-    Met zijn verkeerde been!

-    Hij vloekt de equipage stijf

-    En jaagt ons dan hierheen.

-

-    Maar och, wij zijn daaraan gewend

-    En hebben 't hier wat best!

-    We leggen een kaartje, we rooken een pijp,

-    En slapen voor de rest.

-

-    We zitten hoog, we zitten droog.

-    De lucht is lekker frisch,

-    Je ruikt hier niet, als op het dek

-    Pek, teer en zoutevisch.

-

-    De ouwe denkt dat hij ons straft,

-    Met honger en met dorst,

-    We hebben altijd proviand,

-    Lang leve d' adelborst!

-

-    Wij eten de beste scheepsbeschuit

-    En drinken kaapschen wijn,

-    Die hebben we stiekum afgetapt,

-    Uit het vat van den kapitein!

-

-    De zeewind geeft hier appetijt,

-    Nooit zit je voor den mast,

-    En moeten wij weer naar benêe

-    Dat spijt ons allen vast.

-                            Hoezee!

-

-

-"Maar zeg eens, Groentje," riep O'Brien, op wiens knie ik had moeten

-plaats nemen. "Heb je al kennis gemaakt met de kat?"

-

-"Kat? Neen, ik heb geen kat gezien, meneer!"

-

-"Denk er om, de kat is aan boord van een oorlogsschip een gewichtig

-personage. Vraag den bootsman. Maar wacht: Je hebt de zeebaboe toch

-al gekust?"

-

-"Moet dat?"

-

-"Daar kun je absoluut niet buiten, jongetje."

-

-Toen ik beneden kwam, en den bootsman vroeg, met de kat kennis te

-maken, grijnsde hij, en riep den bootsmansmaat. Voor ik het wist had

-ik kennis gemaakt met de kat met zeven staarten. De lust verging me,

-toen de kennismaking voorbij was, naar de zeebaboe te vragen. Ik heb

-haar dan ook nooit gezien.

-

-

-

-

-III.

-

-Zeelui zijn excentriek. Ze hebben bijna altijd elk een dwaze

-eigenaardigheid. Dit treft gelukkig voor den schrijver van

-zeevaartkundige verhalen, die anders te flauw zouden worden, met

-zeewater en al. De bemanning van Het Zeepaard maakte geen uitzondering

-op dezen regel.

-

-De kapitein had zelfs twee eigenaardigheden. Primo vloekte hij

-verbazend en secundo loog hij verschrikkelijk. In het vloeken was hij

-bepaald No. 1. Als leugenaar moest hij evenwel de vlag strijken voor

-den eersten stuurman Ferm, die hierin elkeen den loef afstak.

-

-Maar het liegen was Ferm's eenige excentriciteit niet. Hij had er nog

-één, die niet minder vermakelijk was. Hij stond n.l. erg graag op zijn

-hoofd. Dat was zijn grootste liefhebberij. Als de bekwame zeerob het

-maar even lappen kon, hopsa, daar stond hij weer op zijn hoofd. Hij

-gaf zijn beste orders, op zijn hoofd staande. En hij loog het beste,

-in die houding.

-

-Nu was er iemand op het schip, die deze laatste gewoonte van Ferm

-niet uit kon staan. Dat was de heer Kwak, onze scheepsdokter,

-een platboomsvaartuig met korte masten en boegsprieten. Het liegen

-kon hem niet schelen, maar hij haatte den stuurman om dat op zijn

-hoofd staan. En als deze in die houding braaf er op los loog, of

-commandeerde: "Aan lij! Bakboord houden! Reef het topzeil!" of iets

-dergelijks, kwam de scheepsdokter en kneep hem in de kuiten. Dan sloeg

-Ferm om. Stond Ferm een goed half uur op zijn hoofd en bleef de dokter

-uit zijn vaarwater, dan werd zijn gelaat heelemaal donker. Dan zeiden

-onze branikragen: Ferm liegt weer dat hij zwart ziet.

-

-Een van zijn geliefkoosde verhalen was, dat hij eenmaal als jongen,

-heelemaal alleen, een schip buit had gemaakt. Avontuurlijk van aard

-als ik was, besloot ik, dit ook te doen.

-

-

-

-

-IV.

-

-Ik maakte O'Brien deelgenoot van mijn plan, en zoo slopen we op een

-nacht stilletjes van boord, nadat wij onze voorbereidselen hadden

-getroffen, en namen proviand mee. Het was stil weêr. Lang zwalkten

-we in ons kleine bootje rond, zonder een schip te zien. Eindelijk

-kregen we er een in de gaten.

-

-Het dek van het vijandelijk schip zag er verlaten uit, maar op de

-voorplecht stond een man, in gedachten verzonken. Aan zijn tuigage

-zagen we, dat het de admiraal was. Wij legden zachtjes aan, en stil

-als een muisje kroop O'Brien op het dek. Snel had hij den verstrooiden

-admiraal een prop in den mond gestopt, zijn handen gebonden, hem

-opgepakt en in ons bootje gegooid. De wacht sliep. Die zorgelooze

-Franschen!

-

-Ik ving den verbluften admiraal op en we maakten dat we wegkwamen.

-

-

-

-

-V.

-

-Toen we ons eigen schip hadden bereikt en onzen gevangene op dek

-geheschen, kwam de kapitein woedend op ons af. Wij kregen den wind

-van voren!

-

-"Wat is dat? Wie gaf jullie nachtpermissie?" loeide hij, met vloeken.

-

-"Wij hebben den Franschen admiraal gevangen, kapitein", zei ik. "Hier

-is hij".

-

-"Zoo", zei hij knorrig. "Dat is geen excuus! In den mast jullie! Ik

-moest je laten kielhalen!" Nieuw gevloek natuurlijk.

-

-Juist wilden we mopperend dit bevel opvolgen, toen de mast door een

-kanonskogel werd omgegooid. De Franschen hadden het verlies van hun

-vlootvoogd opgemerkt en vielen aan.

-

-De strijd duurde kort. Wij enterden mosjeu, doodden de equipage,

-voor zoover ze zich niet overgaf, en namen het schip in bezit. Onze

-pikbroeken hadden het druk met het zwabberen van het bebloede dek,

-waarbij ze genoegelijk hun energiek zeemanslied aanhieven.

-

-

-    Matrozenlied.

-

-    Een schip in zicht, een schip in zicht!--Ahoy!

-    Nu doet elk Engelschman zijn plicht!--Ahoy!

-    Wij maken het natuurlijk buit!

-    En smijten den Fransoos er uit!

-            Ahoy! ahoy! ahoy!

-            Ahoy! ahoy! ahoy!

-

-    Dan krijgt Janmaat een oorlam toe!--Ahoy!

-    En daarom roept hij blij te moe:--Ahoy!

-    Hij drinkt den rum niet aangelengd!

-    Hij lust jenever ongemengd!

-            Ahoy! enz.

-

-    Van binnen en van buiten nat,--Ahoy!

-    Een liefje in elke havenstad!--Ahoy!

-    Hij vecht en vrijt en zuipt en zingt,

-    Tot 't "Een, twee, drie in godsnaam!" klinkt.

-            Ahoy! enz.

-

-    Een haai slokt Janmaat op--o wee!--Ahoy!

-    Dat hapje valt hem lang niet mee!--Ahoy!

-    De haai bromt: "bah, alweer zoo'n lid!

-    Jamaica-rum en negerhit!"

-            Ahoy! ahoy! ahoy! enz.

-

-

-

-

-VI.

-

-Ik stond erg in de gunst van den eersten stuurman en daaraan had ik

-het te danken dat ik 's Zondags aan de officierstafel mocht eten. De

-kapitein dineerde alleen, maar aangezien hij zichzelf geen jokkens

-kon opdisschen, voegde hij zich met het dessert graag bij het

-gezelschap. Dan ging hij aan het opsnijden.

-

-"Heb ik de heeren al eens verteld van de muiterij aan boord van

-de Anna?" Nu dan, ik was--even kijken--dertien jaar, en al eerste

-officier. Ja, ik heb vlug promotie gemaakt. Weten de heeren, waarom

-ik nog geen admiraal ben? Eenvoudig, omdat ik altijd bedank. Ik

-zeg tegen den koning--we zijn heel eigen--"George, mijn jongen,

-laat me waar ik ben, want hooger dan admiraal is er niet, en een

-mensch moet altijd iets hebben om op aan te sturen." Toen drong hij

-er niet langer op aan. "Je bent een filosoof, Peter," zei hij. "Dat

-ben ik ook George," zei ik. Nelson nam het me een beetje kwalijk,

-maar daar maalde ik niet om; hij kon me toch niet over boord gooien.

-

-"Maar waar ben ik gebleven? O ja, onze kapitein was een

-beste kerel, maar hij was even als ik, een doodvijand van twee

-verd. zeemansondeugden: vloeken en liegen. Hij sloot de lui gewoon

-in de ijzers, als ze zich daaraan schuldig maakten. Zoo zaten op

-een goeden dag de beide stuurlui, de bootsman en drie kwart van de

-equipage in de boeien. De anderen hadden het natuurlijk daardoor

-driedubbel druk, en daarom sloegen ze aan het muiten. Ik plaatste me

-naast den commandant en zoo hielden wij, een revolver in elke vuist,

-de bende drie dagen lang in bedwang. Maar intusschen waren we op een

-klip geloopen. Het schip spleet en we kelderden allemaal. Toen ik

-bijkwam, de eenig overlevende van de "Anna", begreep ik, dat het met

-mij ook gedaan zou zijn, als ik niet spoedig zorgde iets te grijpen

-om mij drijvende te houden. Daar hoorde ik op eens in de buurt een

-vervaarlijk gebriesch en gesnuif. Ik zwom er heen. Wat denkt u dat

-het was? Een groot zeepaard, zoowaar als ik leef! Ik greep het bij

-de manen, klom op zijn rug, en bleef zoolang rondzwemmen, hem mennend

-waarheen ik wou, (ik ben een voortreffelijk ruiter) tot ik een schip

-ontmoette. Ter gedachtenis aan die wonderbare redding heet mijn schip

-nu, zooals u weet, het Zeepaard, en dat is het beste bewijs voor de

-waarheid van mijn verhaal".

-

-Ferm was gedurende de vertelling van den kapitein heel onrustig

-geworden, en toen ze afgeloopen was, ging hij op zijn hoofd staan.

-

-"Dat is allemaal niets," zei hij, "bij wat ik beleefd heb."

-

-"Denk er om, Ferm," zei de kapitein streng, "kom me met geen leugens

-aan boord!"

-

-"Wie praat van liegen," zei Ferm. "Ik mag gebreeuwd worden als ik niet

-de zuivere waarheid vertel! Maar ik zal de heeren het bewijs toonen,

-als ik zoover ben.

-

-"Ik voer dan--het mag nu twintig jaar geleden zijn--als licht matroos

-op de "Admiraal Monk". Wij waren ergens aan de kust van Noord-West

-Liberia geankerd om wat ebbenhout (d. w. z. negerslaven) op te

-nemen. Ik had een vrijen dag gekregen, en keerde 's avonds laat met

-een nat zeil naar boord terug. Toen ik nu langs het eenzame strand

-een deuntje liep te fluiten, hoorde ik opeens een liefelijke stem,

-die iets geheimzinnig tooverachtigs had, een lied in een vreemde taal

-zingen. Ik had in geen jaar een vrouwmensch gezien of gesproken en

-ik moet zeggen, heeren, dat die stem me finaal in den grond boorde!

-

-"Het was een zeemeermin, een beeldschoon vrouwspersoon van boven,

-maar van onderen een visch. Ze deed allemachtig aanhalig, maar ik heb

-een wijf en zes kinderen thuis en zei, dat ik bezet was. Toen had

-u moeten hooren hoe ze te keer ging! Ze was razend op me gesteld,

-op het eerste gezicht, en wou me maar al rauwe visch opdringen,

-die ze zoo maar met het handje ving. Het kostte me heel wat moeite

-van haar af te komen, maar toen we van elkaar gingen, gaf ze me haar

-portret. Hier is het. Als dat geen bewijs is dat ik waarheid spreek,

-dan weet ik het niet." We bekeken het.

-

-"Ik zie geen visschenstaart," zei de heer Kwak.

-

-"Hoe wou je dat de staart er op stond" zei Ferm minachtend,

-"bij een gewoon buste-portret? Ja, ze zal zich van onderen laten

-uitschilderen! Ze wist ook wel dat ze van boven mooier was."

-

-

-

-

-VII.

-

-We stevenden naar het vaderland terug. Toen ik in Greenwich aankwam,

-werd ik heel feestelijk ontvangen. Joe en Bill stonden me op te

-wachten in hun beste tuig. Ze hadden hun roer recht weten te houden,

-en dat was wel een bewijs van hun vriendschap. Overal waren vlaggen

-uitgestoken en jongejuffers boden ruikers aan.

-

-"Wat is er aan de hand," vroeg ik verbaasd.

-

-"Weet je dat niet?" riepen Joe en Bill tegelijk, met stemmen als

-lekke scheepsroepers. De verklaring is niet moeilijk.

-

-Mijn vader was de achter-achterneef van Lord Whizzlewhist.

-

-Op een goeden dag had deze edelman de vijfentwintig tusschen mij

-en de erfopvolging staande familieleden ten eten. Men at per abuis

-vergiftigde paddestoelen--ik bleef erfgenaam. Ik werd ziek van schrik,

-maar toen ik opgekalefaterd was, nam ik mijn rechten in bezit. De

-tegenwoordige Lord Whizzlewhist zal u gaarne op zijn kasteel ontvangen

-en staat in voor de paddestoelen die hij zijn gasten zal voorzetten.

-

-

-

-

-

-

-ROODHUID EN BLEEKGEZICHT.

-

-INDIAANSCHE NOVELLE.

-

-

-HOOFDSTUK I. De Blauwe Vos.

-

-Het is het recht van den romanschrijver, zonder voorafgaande

-plichtplegingen, den lezer te midden zijner personages te voeren. Wij

-maken derhalve daarvan gebruik en beluisteren het gesprek van vier

-mannen, die zich om gindsch houtvuur hebben geschikt.

-

-Eén van hen, een Indiaan van deftig voorkomen en middelbaren leeftijd,

-is beleefd, doch met eenig wantrouwen ontvangen. Het was zijn drie

-blanken metgezellen niet onbekend, dat het verkeer met Roodhuiden

-eigenaardige moeilijkheden en zelfs gevaren oplevert.

-

-Gustaaf, de jager, was het meest doorkneed in den sierlijken, doch

-waar het pas geeft, tevens niet weinig stekeligen conversatietoon,

-welke de Indianen zoo gelukkig weten te treffen.

-

-"Als ik mij niet vergis", begon hij, "heb ik de twijfelachtige eer

-met een Slangen-Pawnee te spreken?"

-

-De nauwgezette Indiaan nam nu zijn calumet (pijp) en om te toonen, dat

-hij aan dit gesprek veel gewicht hechtte, vulde hij die met mochichei

-(gewijde tabak). Na een paar trekken bood hij de pijp aan den jager,

-die er ernstig aan zoog en ze vervolgens doorgaf aan Edelhart. Deze

-beiden wisten de eer op prijs te stellen. Niet aldus echter El

-Pantero, die minder vertrouwd was met de gebruiken der Roodhuiden

-in het algemeen en van de Slangen-Pawnees in het bijzonder. Toen de

-vredespijp hem bereikte, wischte hij met zijn zakdoek het mondstuk

-af, een doodelijke beleediging in het oog van hun nieuwen bekende,

-die hiervan weliswaar niets liet bemerken, doch er des te meer over

-na bleef mokken, zooals wij zullen zien vóór deze roman ten einde is.

-

-Na de pijp met de ongemaakte bevalligheid zijns stams weerom te hebben

-genomen, begon de Sachem:

-

-"De Waconda is machtig. Hij ademde den grooten hoofdman de woorden in,

-die zijn mond weer uitblaast.

-

-"De Apachen zijn klapachtige oude wijven. Een groot opperhoofd zegt

-het! De jakhalzen verwaardigen zich niet hunne verpeste lijken te

-verslinden. De zitdeelen der Apachen zijn platgetrapt door hun eigen

-hielen bij de razende vlucht voor den Slangen-Pawnee. Hun geraamten

-zweeten nog in de graven van de hijgende haast, waarmee zij bij hun

-leven vloden voor de zuigelingen van mijn stam! Hunne achterkleinzonen

-zullen nog lijden aan piependen adem en hartebons, tengevolge van de

-ijlende vaart, waarmee hun voorvaderen aan den haal gingen voor den

-Blauwen Vos en zijn broeders.

-

-"De Slangen-Pawnee is de koning der prairiën. De Blauwe Vos is het

-grootste opperhoofd der Slangen-Pawnees. De Blauwe Vos is een goed

-vriend, een verschrikkelijke vijand. Ik ben de Blauwe Vos."

-

-Geen der aanwezigen wist hieraan iets toe te voegen. De Blauwe Vos

-scheen dat ook niet te verwachten, maar vervolgde, na een korte pauze,

-op honigzoeten toon:

-

-"Hoe denken mijn bleeke broeders over de Apachen? De ruige jager der

-bleekgezichten spreke! Een groot opperhoofd luistert. De wijsheid

-van zijn beide grootvaders bezielt de woorden van den ruigen jager

-der bleekgezichten!"

-

-Maar Gustaaf wist wat het beteekent als de Slangen-Pawnees u

-complimentjes maken!

-

-"Ben ik een oude vrouw, hoofdman?" antwoordde hij, "dat gij mij door

-vleiende woorden de tong hoopt te doen draven als een hengst met den

-kolder in den kop?"

-

-"Mijn broeder Pelsgezicht heeft naar den Spotvogel geluisterd, de

-Spotvogel is een leugenachtige en bedriegelijke Vogel," zeide de

-Blauwe Vos.

-

-De hoofdman boog ietwat spijtig en vertrok. Een half uur nadat de

-Blauwe Vos onze vrienden verlaten had, werd plotseling de welbekende

-kreet der Commanchen vernomen.

-

-Inderdaad naderde een troep krijgers van dezen stam met de

-gebruikelijke, omslachtige beleefdheden. Hunne gelaatstrekken zouden

-innemend zijn geweest, zonder de uitvoerige beschilderingen, waarmede

-een zeker verkeerd schoonheidsgevoel hen genoopt had ze te bedekken.

-

-Het Stille Water, de aanvoerder, nam nu het woord.

-

-"Opent uwe ooren wijd, bleekgezichten, het groote opperhoofd Het Stille

-Water spreekt. Het Stille Water houdt niet van babbelen. Het Stille

-Water spreekt in zeven dagen niet zooveel woorden als er scalpen

-aan zijn gordel bungelen. Nochtans spreekt hij tot u. Ziehier zijn

-zonen. Hun arm is sterk, hun hart dapper, hun tong niet leugenachtig,

-hun maag leeg".

-

-Hierop antwoordde de jager, na de gebruikelijke plichtplegingen,

-daar de Commanchen veel hechten aan etiquette:

-

-"Het Edele Hart, de Panter en mijn persoon groeten den machtigen

-stam der Commanchen zeer. Wij hebben geen gespleten tong. Onze huid

-is blank, maar ons hart is rood, ons eten nog niet op!"

-

-"Hugh!" riepen de Commanchen en vielen op het maal aan, dat spoedig

-verdwenen was, want dit volk presteert op dit gebied veel. Toen de

-maaltijd was afgeloopen, traden twee krijgers te voorschijn, die een

-Apache gekneveld meevoerden.

-

-"Het hart van de Commanchen", sprak de hoofdman niet zonder aandoening

-en te midden van een plechtig stilzwijgen, "is even vol van dank als

-de bodem van het gebeente hunner verslagene vijanden. Om dit te toonen

-willen zij de blanke broeders de eer waardig keuren om de plechtigheid

-bij te wonen die volgt".

-

-De marteling van den gevangene, uitvoerig als al wat tot de zeden

-der Commanchen behoort, nam een aanvang. Daar wij geen bewoners der

-wildernis zijn en op zulke tafereelen niet belust, doen wij beter

-ons te verwijderen, totdat de Apache den geest heeft gegeven. Een

-luid applaus kondigt dit tijdstip aan--wij keeren terug. Alsnu kwam

-de Sachem voor den dag met het eigenlijk doel zijner komst.

-

-"Een verachtelijke Slangen-Pawnee, de Blauwe Vos", sprak hij, driemaal

-op den grond spuwend, "heeft mijn blanke broeders bezocht. Het Stille

-Water vermag zijn onreinen scalp niet aan den gordel van een zijner

-blanke broeders te ontdekken. Dit bedroeft het Stille Water zeer. Ziet

-de dappere hoofdman weent van smart en spijt".

-

-De jager antwoordde voorzichtig:

-

-"Wij hebben den scalp van den Blauwen Vos voor den gordel van het

-Stille Water bewaard! Overigens schijnt de Blauwe Vos niet langer

-een vriend der Apachen. Hij gaf dezen volksstam leelijke namen. Hij

-beschimpte hunne voorvaderen en hunne nazaten".

-

-"Poah! De Blauwe Vos is de vijand der Commanchen. De Blauwe Vos blaast

-zijn stinkenden adem in het oor van Sluipvoet, het opperhoofd der

-Apachen. Het Stille Water is geen babbelzieke squaw! Mijn broeders

-hebben roode harten, maar een bleeken neus, die het verraad niet

-ruikt, dat kankert in de ziel van een schurftigen hond van een

-Slangen-Pawnee!"

-

-"Het opperhoofd rookte met ons de calumet," zeide Edelhart thans. "Ook

-is hij niet wijzer gegaan dan hij kwam".

-

-Het Stille Water scheen eenigszins bevredigd. Hij wenkte zijn mannen

-en ging, echter niet zonder het voorgeschreven afscheidsceremonieel

-alle recht te doen wedervaren.

-

-De drie reizigers vervolgden des morgens hun tocht ter bevrijding

-van de schoone Camilla, respectievelijk hun pleegdochter en geliefde.

-

-

-

-

-HOOFDSTUK II. Camilla's vlucht.

-

-

-Het rad der fortuin is uiterst wisselvallig! Dit feit moge somtijds bij

-den sterveling een onrustig gevoel opwekken, het moet erkend worden,

-dat de tand des tijds zelden een groot ongeluk brengt, zonder er

-eigenhandig een klein gelukje bij te voegen, als een pleister op de

-bloedende wonde, of zooals een oase in de woestijn.

-

-Wij bevinden ons op de eindelooze prairie, eenvoudig, doch schoon

-omlijst door het hemelsblauw, echt Mexicaansch, of liever Texaansch

-uitspansel. Dit landschap wordt dra gestoffeerd. Een ruiter nadert in

-vliegende vaart, als een waterval van de bergtoppen ijlt, schuimend en

-spattend, in kokende drift. Het is een vrouw in manskleeren, die haar

-vormen zeer voordeelig doen uitkomen. Deze vrouw is Camilla! Op haar

-lieftallig gelaat betwisten vertwijfeling en moed elkaar den voorrang.

-

-Een woest gehuil, dierlijk van klank, doch ongetwijfeld uit den mond

-van een mensch gekomen, treft ons oor! Zelfs de blanke staat dikwijls

-niet hooger dan het laagste dier, vooral in de wildernis! Dit is

-treurig, maar waar.

-

-Het is de Bleeke Scalpeur! Camilla heeft dezen ijzingwekkenden man

-weten te ontkomen. Maar helaas, hij nadert met de snelheid van den

-wervelwind, doch dan in steeds voorwaartsche richting!

-

-Reeds grijpt zijn ruwe hand naar de haren der schoone jonkvrouw. Heeft

-hij haar gevat?

-

-De lezer sla het begin van dit hoofdstuk op, hij zal er een opmerking

-vinden, die hem tot goed begrip van het nu volgende wel te stade

-zal komen!

-

-Camilla's haren zijn van schrik te berge gerezen!

-

-Zoo kan de vervolger er niet bij!

-

-Welnu, op dit oogenblik springen drie mannen te voorschijn.

-

-De eerste is de jager!

-

-De tweede is Edelhart!

-

-De derde is een geheel nieuwe figuur in onze romans, n.l. de neger

-Kroeskop, een door de Indianen met bevreemding bejegend man van zuiver

-Afrikaansche huidkleur.

-

-

-

-

-HOOFDSTUK III. Een mooie scalp.

-

-

-De regen viel bij stroomen neder, als schreiden de engelen in de

-goedheid hunner harten over de boosheid der menschen, die zich niet

-ontzien elkander te haten en zelfs te dooden. De Blauwe Vos, gewend

-wind en weder te trotseeren, is met zijn squaw of huisvrouw en kind

-op het pad. De Zingende Leeuwerik, zijn jonge vrouw, is niet zonder

-typische Indiaansche schoonheid, voor wie daarvan houdt tenminste. Naar

-onzen smaak is haar profiel wat hakerig. Beider zoontje, drie jaar oud,

-vertoont reeds den listigen en wreedaardigen trek zijns vaders.

-

-Eensklaps legt het hoofd van dit gezin den vinger op de lippen en duikt

-weg achter de struiken! Vrouw en kind volgen zijn voorbeeld gezwind.

-

-De neger Kroeskop komt voorbij. Een scalp, zoo zeldzaam als de zijne,

-kon niet missen reeds lang de begeerigheid van den rooden schelm te

-hebben opgewekt.

-

-Vóór de ongelukkige zwarte, onbekend met de gebruiken des lands,

-weet wat geschiedt, is hij van zijn scalp beroofd.

-

-Op dit oogenblik rijst een man als het ware uit den grond op. Het

-is de Bleeke Scalpeur. Het zien alleen van dezen geduchten grijsaard

-doet het Indiaansch gezin vluchten, den scalp inderhaast achterlatend.

-

-De redder treedt op den neger toe. Is hij te laat gekomen? Het

-schijnt zoo. Eens gescalpeerd heeft men gewoonlijk niet veel meer

-te vertellen. Doch wat nu voorvalt zal menigeen verbazen, die de

-buitengewone taaiheid van de negers en de hardheid van hun schedels

-niet uit ondervinding kent!

-

-Kroeskop heeft zijn scalp opgenomen en drukt dezen thans met alle macht

-op zijn hoofd. Nu maakt hij vertwijfelde teekenen. Het verblijf in de

-wildernis verleent tegenwoordigheid van geest. De grijze reus begrijpt

-hem! In een oogwenk staat hij op het hoofd van den gescalpeerde. Dit

-krasse middel mist zijn uitwerking niet. Kroeskop is binnen weinige

-oogenblikken weer geheel zich zelf. Zijn haar echter is van nu af

-aan onherstelbaar uit de krul!

-

-De Bleeke Scalpeur bevindt zich nog in de zoo even geschilderde

-menschlievende positie, als Camilla op hem toesnelt.

-

-"Men zegt mij", roept het lieve meisje blozend, "dat gij mijn vader

-zijt. Thans wordt mij alles duidelijk!"

-

-"Zoo is het", antwoordt de woeste man, wien de tranen over het

-verweerde gelaat loopen. Hij stijgt af--en omhelst zijn kind.

-

-De band des bloeds werpt somtijds een rooskleurig licht op een

-schijnbaar zwarte ziel en opent de ruwe schors, die het hart van een

-bewoner der wildernis omgeeft!

-

-

-

-

-HOOFDSTUK IV. Een veelbewogen dag.

-

-

-De prairiën, hoe onherbergzaam ook, zijn evenmin als eenig menschelijk

-oord, ontoegankelijk voor de liefde! Gelijk wij gezien hebben, beminden

-zoowel El Pantero als Edelhart, Camilla, welke bovendien het eenige

-jonge meisje van hun eigen complexie in den ganschen omtrek was.

-

-Het is niet de taak van den romanschrijver, de zoete woorden af te

-luisteren, welke El Pantero haar toevoegde; nog minder, deze op te

-schrijven. Veeleer doen wij goed den wraakgierigen Blauwen Vos in het

-oog te houden, die sluipend naderde, en den tomahawk ophief om de

-beleediging, hem in ons eerste hoofdstuk aangedaan, te wreken. Het

-verheugt ons te kunnen zeggen, dat Edelhart op datzelfde oogenblik

-ten tooneele verscheen en den medeminnaar met een welgemikten kogel

-redde, daarbij tevens zich zijn naam waardig toonend.

-

-De vuilaardige Indiaan viel voorover en de Bleeke Scalpeur, die

-zijn naam ook niet voor niets droeg, wilde hem van zijn haartooi

-berooven. Het kwam den jager echter voor, dat deze onbeschaafde daad

-voor een blanke, die bovendien de vader van Camilla was, niet door

-den beugel kon. Een strijd ontstond tusschen de bedaagde mannen,

-doch spoedig verscheen een nieuwe vijand ter plaatse.

-

-Een troep krijgers van den Blauwen Vos stormde toe om den hoofdman

-te wreken.

-

-Maar de redding liet niet lang op zich wachten. Een afdeeling

-Commanchen onder aanvoering van Het Stille Water, die weer kwam alsof

-hij geroepen was, zond hen in massa naar het schimmenrijk.

-

-Nu scheen alles in orde! Maar zoo iets bestaat in de wildernis

-niet. Een regiment Mexicanen naderde in woeste vaart! Om rust te nemen,

-nadat men zijn koetjes op het droge heeft gebracht, moet men niet

-naar dit--overigens gezonde en schoone--land toe gaan. Thans scheen

-alles verloren. Doch dit moet men in de wildernis niet te gauw zeggen!

-

-"Moed gehouden!" riep de jager nu, ontroerd. De geoefende woudlooper

-legde het oor tegen den grond, en zeide met de meeste zekerheid:

-

-"Op tien minuten afstand naderen honderd Texanen en 50 Sioux in volle

-vaart! Arendsneus heeft het commando."

-

-Hij sprak de waarheid! Maar nog waren de spannende gebeurtenissen

-van dezen woeligen dag niet ten einde.

-

-Een bende Apachen vervulde de lucht met hun barbaarsche oorlogskreten,

-welke een kwelling zijn voor beschaafde ooren.

-

-Een woedend gevecht volgde, waarbij de Apachen het veld moesten ruimen,

-vele dooden achterlatende, ten prooi aan scalpjager en gier... Onze

-vrienden verlieten het tooneel van zooveel lief en leed.

-

-Nadat zij zijn verdwenen, werpen wij een laatsten blik op de

-prairie... De nacht spreidt den mantel der liefde over de bloedige

-overblijfselen van dappere legerscharen. De maan gaat op en verleent

-schilderachtigheid aan een tafereel, dat zooeven nog alles behalve

-aangenaam aandeed. Wat beweegt daar? De Blauwe Vos--want hij is

-het--richt zich kreunend op. Waarheen staart het oog van dezen

-schijndoode met zooveel aandacht? Volgen wij zijn blikken, al maakt

-zijn loenschheid dit ons moeilijk.

-

-Een tweede krijger wordt door een rilling doorploegd. Het is een

-jong opperhoofd der Commanchen, die thans zijn forsch lichaam op den

-elleboog opheft. Zijn verglaasde oogen schitteren in den maneschijn

-als fosfor...

-

-De beide schijndooden van zooeven wisselen een blik vol haat, afgunst,

-verachting en bloeddorst...

-

-

-

-

-

-

-PRINSES ZOETEKAUW

-

-EEN SPROOKJE.

-

-

-Er waren eens een koning en een koningin, die een beeldschoon

-dochtertje hadden, dat Eveline heette. Nu wilde echter het ongeluk, dat

-het prinsesje één groot gebrek had; zij was zeer snoepzuchtig. Zoo kwam

-het dat men Eveline, toen zij acht jaar geworden was, nooit bij haar

-eigen naam noemde, doch dat elkeen sprak van Prinses Zoetekauw! Dit

-veroorzaakte H.H. M.M. veel verdriet.

-

-Op een avond nadat Eveline naar bed gegaan was, bespraken haar ouders

-juist de noodzakelijkheid, haar van hare fout te genezen, toen er

-gescheld werd en Antje de meid vlak daarop een kaart binnenbracht

-van den volgenden inhoud:

-

-

-    ADELGONDE,

-    FEE.

-

-    Directrice van het Herstellingsoord "Excelsior". Beveelt zich

-    beleefd aan voor het verbeteren van kinderen met onvolmaakt

-    karakter.

-

-    Billijke condities.--Ook aan huis te ontbieden.--Gezonde,

-    boschrijke streek.--Prima referentiën bij de deftigste

-    families.--Strikte geheimhouding verzekerd.

-

-    Prospectus wordt desgewenscht gratis toegezonden.

-

-

-De ouders van Eveline zagen elkaar verbaasd aan. Toen zei de koning:

-

-"Laat de juffrouw binnenkomen, Antje."

-

-De Fee trad binnen, nam den haar beleefd aangeboden stoel en glimlachte

-vriendelijk.

-

-"Mag ik u vragen, Fee," zeide Eveline's vader, "waaraan ik de eer

-van uw bezoek te danken heb?"

-

-"Zooals u wel zult vermoeden, meneer de koning," begon de Fee,

-"heeft de helaas algemeen bekende snoepzucht van uw overigens aardig

-dochtertje mijn schreden hierheen geleid."

-

-H.H. M.M. zuchtten diep.

-

-"Ik geloof namelijk," vervolgde de Fee opbeurend, "het prinsesje te

-kunnen genezen."

-

-H.H. M.M. zagen elkaar hoopvol aan.

-

-De Fee stond op en zwaaide de tooverparapluie, welke zij steeds

-bij zich droeg. In een oogenblik was de kamer vol eigenaardige

-wezens. Elfen, kabouters, hulpfeeën, enz.

-

-"Dit is mijn personeel", zeide Adelgonde. "Het staat mij met ijver en

-plichtsbetrachting bij in mijn somtijds moeielijke taak. Onze kabouters

-hebben u, zooals u zien zult, een der laarzen meegebracht van den Reus,

-die niet zelf kon binnenkomen wegens zijn reusachtigheid".

-

-Vervolgens stelde de Fee de aanwezigen één voor één aan

-H.H. M.M. voor. Nadat de hulpfeeën: de dames zuster Silentia, zuster

-Attentia, zuster Patientia en zuster Olympia hare nijging hadden

-gemaakt en minzaam door het vorstelijk echtpaar waren toegesproken,

-kwam de beurt aan de kabouters: de heeren, Jokniet, Morsniet,

-Snoepniet, Pulkniet, Kijfniet, Zeurniet en Gilniet.

-

-H.H. M.M. onderhielden zich daarop een tijdlang met elk der aanwezigen

-afzonderlijk en lieten zich hunne denkbeelden uiteenzetten. In het

-bijzonder interesseerde H. M. de Koningin zich voor het praktisch

-werk door zuster Olympia verricht. Hare Majesteit liet deze hulpfee

-haar nieuwste systeem verklaren, dat op een combinatie van nuttige

-handwerken en lichamelijke opvoeding berust, en gaf door de vragen,

-die het Haar behaagde te stellen, blijk van Haar belangstelling

-en kennis van zaken. Onderwijl leende Haar gemaal een gewillig oor

-aan de belangwekkende theorieën van den heer Jokniet over de jacht,

-een onderwerp dat den vorst buitengemeen interesseerde.

-

-"Mijn personeel", vervolgde de Fee, het woord weder opnemend,

-"bestaat uit prima werkkrachten. Ik heb de eer in het bijzonder de

-aandacht van Uwe Majesteiten te vestigen op onzen heer Snoepniet,

-sedert vele jaren bij mij werkzaam, aan wiens zorgen ik gaarne de

-behandeling van Hare K. Hoogheid wenschte te zien toevertrouwd."

-

-Eveline's ouders maakten nader kennis met dezen bekwamen en

-welwillenden kabouter. Besloten werd, dat Eveline een tijdlang

-verpleegd zou worden in het herstellingsoord "Excelsior" en aan de

-zorg van den paedagoog Snoepniet zou worden toevertrouwd.

-

-Den volgenden dag vertrok zij, alleen vergezeld van de particuliere

-hoffotografe der koningin. Haar afscheid van het koninklijk echtpaar

-was kort maar roerend.

-

-De reis was zeer voorspoedig.

-

-De ontvangst was allerhartelijkst. De jongste verpleegde, 2 1/2

-jaar oud, in behandeling voor duimzuigen, bood de hooge gast een

-ruiker aan. Het woud Excelsior wemelde van berispelijke kinderen,

-daarheen gezonden, om verpleegd te worden tot den waarlijk billijken

-prijs van f 1.- per dag, per persoon, met volledig pension (buiten de

-wasch). Meer kinderen uit één gezin gereduceerd tarief (wij citeeren

-den prospectus).

-

-De kinderen waren in ploegen verdeeld, en werkten acht uur per dag

-onder toezicht van de kabouters. De arbeid van iedere ploeg was er

-op berekend, de kinderen, die er toe behoorden, van hun bepaalde

-ondeugd te genezen. Had een kind meer dan één ondeugd, dan werkte het

-afwisselend in verschillende ploegen en dan duurde de kuur natuurlijk

-langer.

-

-Prinses Zoetekauw werkte, met nog vijf andere kinderen, onder toezicht

-van den welmeenenden, doch gestrengen afdeelingschef Snoepniet.

-

-De arbeid bestond in het proeven van taartjes, gebak, bonbons, koekjes

-enz. In den beginne lachte deze bezigheid ons prinsesje niet weinig

-toe, zooals men denken kan. Weldra werd dit echter anders.

-

-Het proeven moest namelijk zeer schielijk geschieden. Ieder kind

-moest een taartje of koekje een oogenblik proeven, en er een stukje

-afbijten, waarop het aan wie volgde werd overgereikt, enzoovoort,

-de rij langs. Met de linkerhand werd doorgegeven, met de rechter

-schreef men zijn oordeel op. De voorraad werd niet ververscht, vóór

-dat elk taartje op was. Ander voedsel kreeg deze afdeeling niet. Men

-mocht zich niet verwijderen.

-

-De taak van Snoepniet, die acht moest geven dat elk kind werkelijk

-proefde en slikte, en dat opgeschoten werd was alles behalve

-licht! Voortdurend klonk zijn stem: "Doorgeven daar! Opschieten

-daar! Slikken daar! Wie volgt! Blijven zitten daar!"

-

-Is het wonder dat Eveline en haar kornuitjes weldra een innigen afkeer

-gingen koesteren tegen alle snoeperij?

-

-Des Zondags werd niet gewerkt. De kinderen verzamelden zich op

-een heuvel tot het hooren van eenige lezingen en voordrachten. Het

-programma van de matinée was vol afwisseling. De inleidster, Tante

-Adelgonde, zette, in een welsprekend pleidooi, het doel van Excelsior

-uiteen.

-

-De fee begon met erop te wijzen dat "Excelsior" streefde naar

-hooger. Evenwel moeten wij niet slechts naar buiten maar ook naar

-binnen omhoog streven. (Applaus!) Excelsior heeft nog een vruchtbaar

-arbeidsveld voor den boeg! Wij willen dezen dag vieren als een

-mijlpaal, die den stoot geeft tot nog grooter inspanning en waarop

-wij krachtig moeten voortbouwen. Het tot nogtoe bereikte mag ons tot

-blijdschap stemmen, dit moet ons daarom nog geen reden zijn op onze

-lauweren te rusten, (gelach) doch integendeel een spoorslag om de

-handen inéén en met frisschen moed aan den ploeg te slaan! (Daverend

-applaus!) De spreekster wees verder op de noodzakelijkheid van

-propaganda en gaf vervolgens het woord aan de ijverige secretaresse,

-de hulpfee Patientia, die het jaarverslag uitbracht.

-

-De volgende spreker was de heer Jokniet, die de toehoorders tot tranen

-wist te roeren, terwijl hij op zijn overtuigende wijze alle jokkernij

-aanviel en daarop mededeelingen deed omtrent een bezoek door hem,

-in opdracht van Excelsior, gebracht aan den Ooievaar.

-

-Spreker werd door den voorkomenden patriarch met de grootste

-welwillendheid ontvangen.

-

-Het gesprek kwam, na eenige inleidende beleefdheden, natuurlijk

-spoedig op het vraagstuk der moeilijke kindervragen.

-

-De Ooievaar was overtuigd namens zijne geest- en bloedverwanten te

-spreken, wanneer hij ten stelligste ontkende, dat zijn fractie nu

-of ooit eenige medewerking bij de geboorte der menschenkinderen zou

-hebben verleend! Hij brandmerkte dit gerucht als een bloot verzinsel,

-hij wilde niet zeggen een unfaire verdachtmaking van een deel der

-pers. Sommige groepen, meende de vriendelijke gastheer, trachten uit

-bedenkelijke zucht om de verantwoordelijkheid van zich af te schuiven,

-zijn fractie aansprakelijk te stellen voor de tegenwoordige crisis.

-

-Op de vraag van spreker wat zijn opinie was aangaande eerlijke

-antwoorden op kindervragen, achtte de Ooievaar het een dringende

-plicht zich met de meeste omzichtigheid te uiten, zoolang het program

-van zijn groep nog niet definitief was vastgesteld. Slechts geloofde

-hij verantwoord te zijn, wanneer hij als zijn vaste overtuiging te

-kennen gaf dat de tijd thans nog niet rijp was voor de oplossing van

-het verwante probleem: wie er het eerst was, de kip of het ei. Een

-brochure van zijn vleugel over dit onderwerp is overigens ter perse.

-

-Terugkomende op de eerste vraag, verzekerde de ooievaar nog eens ten

-stelligste, dat voor deze geruchten elke grond ontbrak. Er bestaat

-volkomen overeenstemming in den boezem mijner groep, verzekerde hij.

-

-Ware het mogelijk de geboorte van kikkers te bevorderen, hij en zijne

-vrienden zouden gewis niet werkeloos blijven. Nog vestigde hij er

-onze aandacht op, dat geen enkel ooievaar de bevoegdheid bezit tot

-het verleenen van medische hulp, en geen enkele ooiemoer diploma

-voor vroedvrouw.

-

-Nadat dit onderhoud tot des heeren Jokniets bevrediging geëindigd was,

-wenschte deze zich nog naar een niet minder bevoegde persoonlijkheid

-te begeven, om diens oordeel te vernemen over een andere hardnekkige

-legende, volgens welke deze zelf, zekere St. Nicolaas, nog altijd

-op den 5en December (den avond vóór zijn geboortedag) geschenken en

-straffen zou uitdeelen om op verouderd-paedagogische wijze het gedrag

-van het kind te beïnvloeden.

-

-Deze poging mocht evenwel niet met hetzelfde succes worden

-bekroond. Noch het adresboek van Spanje, noch de ijverige nasporingen

-der politie konden het verblijf van den z.g. Sint aan het licht

-brengen. Hoogst waarschijnlijk heeft men in dit geval met een

-oplichter te doen, die misbruik maakt van den goeden naam des lang

-overleden bisschops, om het kinderpubliek beloften en concessies af

-te persen. Men zij gewaarschuwd!

-

-Niet minder bijval oogstte de heer Morsniet met zijn vurige bestrijding

-der morsgewoonte. De heer Snoepniet, die op aanschouwelijke wijze een

-bedorven maag schilderde, vond eveneens een uitbundig onthaal. Met

-groote belangstelling volgden de aanwezigen de voordracht van den heer

-Pulkniet, over het neuspeuteren, met lichtbeelden. De zon had hierbij

-hare belangelooze medewerking verleend door zoolang te verdwijnen. Niet

-minder toonde het publiek zich ingenomen met de belangwekkende rede

-van den heer Kijfniet, die het kijven op zijn bekende krachtige wijze

-bestreed. De heer Zeurniet zeide over het zeuren kort te zullen

-zijn en voegde, in een bondig betoog van slechts enkele uren, de

-daad bij het woord. De heer Zeurniet koos tot thema een vers, dat,

-naar zijn meening zeer ten onrechte in bepaalde kringen van kinderen

-en opvoeders een zekere mate van populariteit genoot.

-

-Spreker begon met de voorlezing van dit vers, een noodzakelijke

-inleiding waarmee hij het geduld der vergadering tot zijn spijt een

-weinig op de proef zou moeten stellen:

-

-

-    Dit is de sleutel van den Bibelbontschen berg

-    Op dien Bibelbontschen berg

-    Wonen Bibelbontsche menschen

-    En die Bibelbontsche menschen

-    Hebben Bibelbontsche kinderen

-    En die Bibelbontsche kinderen

-    Eten Bibelbontsche pap

-    Met een Bibelbontschen lepel

-    Uit een Bibelbontsche nap.

-

-

-Spreker wilde zijne bedenkingen tegen dit vers neerleggen in een

-reeks vragen:

-

-

-    1. Schijnt het niet vreemd dat men een sleutel noodig zou hebben

-       inplaats van b.v. een alpenstok om een berg te bestijgen?

-    2. Acht gij de herhaling van dat woord Bibelbontsch in elken regel,

-       bij menschen, kinderen, pap, lepel en nap, niet overbodig?

-    3. Houdt gij met mij het woord Bibelbontsch niet voor een

-       klankwoord zonder aardrijkskundige beteekenis, en de gansche

-       omslachtige mededeeling derhalve voor waardeloos en

-       nonsensikaal?

-    4. Is in dit vers, waarin toch van zekere pap wordt gewag gemaakt,

-       niet een belangrijke leerstof verwaarloosd, daar niet vermeld

-       wordt, uit welke bestanddeelen dit voedsel bestaat?

-

-

-Spreker beantwoordde al deze vragen bevestigend, en achtte,

-resumeerende, dit vers:

-

-

-    a. onzinnig,

-    b. vol herhalingen, dus zeurig,

-    c. onwetenschappelijk,

-    d. ongeschikt,

-

-

-conclusies welke hij in een heldere detailcritiek nader toelichtte.

-

-Het viel te betreuren, dat de beschaafde causerie van den heer Gilniet,

-over het gillen, onverstaanbaar was.

-

-Dit feit gaf aanleiding tot een INCIDENT.

-

-De heer Kijfniet vroeg aan de voorzitster of het niet mogelijk was een

-leerstoel voor methodisch spreken in te stellen. De heer Gilniet zegt,

-dit als een insinuatie te beschouwen.

-

-Geroep: "Wien de schoen past trekt hem aan!"

-

-De heer Gilniet: "Ik eisch een onderzoek!"

-

-De voorzitster zegt dit toe. Het incident wordt gesloten.

-

-Na de pauze zongen de hulpfeeën eenige paedagogische liederen. Het

-mooist werd gevonden--ongetwijfeld wegens de opwekkende melodie en

-de sympathieke strekking--het:

-

-

-    Excelsior-lied,

-

-

-waarvan het refrein door alle aanwezigen werd medegezongen op de

-wijze van het Sequah-lied.

-

-

-    Heb je slechte zeden,

-      Ben je zenuwziek, Boem!

-    Richt tot ons je schreden

-      Hier genees je kwiek! Boem!

-

-

-(tot de fee)

-

-

-    Tante Adelgonde

-      Lieve beste Fee

-    Zij zijn vol van zonden

-      Red ze s. v. p.!

-

-

-Refrein:

-

-

-    Kom tot ons, kom tot ons

-            Boem, boem, boem!

-    Zie naar ons, zie naar ons

-            Boem, boem, boem!

-    Hoor naar ons, hoor naar ons!

-            Boem, boem, boem!

-    Streef met ons, streef met ons

-            Boem, boem, boem!

-

-

-(tot de kabouters)

-

-

-    Jokniet, Morsniet, Snoepniet

-      Help haar in haar taak, Boem!

-    Pulk-, Kijf-, Zeur- en Gilniet

-      Steun de goede zaak, Boem!

-

-

-(tot de kinderen)

-

-

-    Kind je moet maar leeren

-      In Excelsior

-    En wij garandeeren

-      Dat je beter wor!

-

-

-Refrein: Kom, enz.

-

-

-    Ja, vandaag of morgen

-      Ben je al hersteld, Boem!

-    Dank zij onze zorgen

-      En dat schijntje geld, Boem!

-    Help ons aan klandisie

-      Maak 't adres bekend!

-    Dan is de provisie

-      1 1/2%.

-

-

-Refrein: Kom, enz.

-

-

-Aan het applaus scheen geen einde te zullen komen!

-

-De Fee Adelgonde dankte hierop de aanwezigen voor de trouwe opkomst

-en besloot met een opwekking tot allen om ieder in zijn kring het

-goede doel te bevorderen.

-

-Geen wonder dat onze Eveline in deze omgeving spoedig genas. Drie

-weken later kon zij als hersteld worden ontslagen. Tot groote vreugde

-harer ouders verloor zij den bijnaam van

-

-

-                           Prinses Zoetekauw.

-

-

-

-

-

-

-DE KUS

-

-TENDENZ-ROMAN

-

-

-"Mag ik het Rijksmuseum van u hebben, conducteur?"

-

-"Zeker, meneer!"

-

-De conducteur van lijn 10 schelde. De bestuurder remde.

-

-De jonge dr. Hendrik van Bree, grijs deukhoedje, bruine covercoat,

-stapte uit, nog vóór de wagen geheel stopte, liep enkele passen met

-de alweer doorrijdende tram mee, nam toen bijna onmerkbaar zijn draai

-en betrad met energieke schreden de brug tusschen Weteringschans en

-Stadhouderskade. Hij liep onder het Museum door, de Jan Luykenstraat

-in, en was in de Van Baerlestraat.

-

-"Alweer," mompelde hij opeens in de P. C. "Zal deze verderfelijke

-gewoonte dan nooit uitgeroeid worden? Moeten de bacteriën steeds

-verder worden verspreid?" Hij zette de tanden op elkaar.

-

-"Ik zal mijn leven wijden aan de bestrijding van dit kwaad."

-

-

-

-

-II.

-

-Dr. Hendrik van Bree, de nieuwe arts, stond voor het raam van zijn

-vriendelijk huisje, Brinklaan 12, waarvan zijn voorganger hem de huur

-had overgedaan. "Maatje" zat bij de tafel en stopte zijn kousen. Zij

-wilde dit werk aan niemand overlaten--waren het niet de kousen van

-haar Hendrik?

-

-Op eens sprong de jonge medicus op. Bezorgd, hoofdschuddend zag

-"maatje" hem na.

-

-Bij het hek namen een boereknecht en zijn meisje afscheid, en kusten

-elkaar, niet ééns, maar herhaaldelijk. Hendrik trad op hen toe, groette

-vriendelijk, en bracht hun, in gematigde termen, het onhygiënische

-van hun daad onder de oogen. De man grinnikte, het meisje bloosde,

-maar ze eindigden met mopperend heen te gaan.

-

-Toen de jonge dokter dien avond de brug over liep, hoorde hij van

-alle kanten gemompel.

-

-"We meugen onze maid niet soene, saat-ie!"

-

-"Wat goat 't zoan an?"

-

-"Wie het 't ooit zoo op de vieul heure speule?"

-

-"Wat 'n mal meroakel! Laat ie van 't durp weggoan!"

-

-Toen hij terug ging, stond er een groep opgeschoten kerels klaar,

-dreigend.

-

-"Doar het je die bemoeial!"

-

-"Loat ie zich met z'n aige soake bemoeie!"

-

-Een steen vloog, en nog één. Zijn hoed werd geraakt, en viel af. Hij

-raapte hem kalm op. Er vlogen meer steenen. Met een gat in zijn hoofd

-kwam Hendrik thuis!

-

-

-

-

-III.

-

-Een jong meisje had van het balcon bij burgemeester Vink den aanval

-met verontwaardiging aangezien. Het was Bertha Vink. Sympathie leidt

-tot liefde.... en verloving.

-

-

-

-De eerste dagen van zaligheid waren voorbij.

-

-Toch was het alsof er in Bertha iets onrustigs was gekomen. Eerst zag

-hij het niet; haar handdruk was warm en stevig als altijd, haar lach

-even teeder.

-

-Maar wat was er in haar oogen dat hem soms bevreesd maakte, dat alles

-niet was zooals het zijn moest?

-

-En op een goeden dag zeide zij het aan "maatje." De oude mevrouw

-zuchtte; het verraste haar niet.

-

-Dien avond brak zij het nieuws aan haar zoon.

-

-Bertha was niet sterk genoeg gebleken in den strijd.

-

-Hendrik begreep. Hij waagde nog een laatste poging. Hij schreef een

-brief vol liefde en teederheid, maar ook vol vastheid. "Je moet kiezen

-tusschen mij en de bacteriën," schreef hij. "Hoe lief ik je ook heb,

-ik kan mijn beginsel niet verzaken, om geen ziektekiemen over te

-brengen als de hond en de vlieg." Hij deed zelf den brief op de bus.

-

-Hij wachtte. Eén dag, twee, drie dagen. Er kwam geen antwoord.

-

-Hij was vrij. Om den strijd te strijden dien hij gekozen had. Om zijn

-eenzamen, moeizamen weg te gaan.

-

-

-

-

-

-

-INHOUD

-

-

-                                                      Blz.

-    Van Gigio en Famulus. Romeinsche roman              5

-    De Vondeling. Historische roman                    16

-    Cora Mirelli. Een verhaal van wereldlijke macht    41

-    Jack Simpel. Een zeevaartkundige vertelling        51

-    Roodhuid en Bleekgezicht. Indiaansche novelle      68

-    Prinses Zoetekauw. Een sprookje                    81

-    De Kus. Tendenz-roman                              92

-

-

-

-

-

-

-AANTEEKENINGEN

-

-

-[1] De latere Lodewijk XVIII.

-

-[2] Deze woorden van Pichegru zijn historisch.

-

-

-

-

-

-

-End of the Project Gutenberg EBook of Parodieën, by Cornelis Veth

-

-*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK PARODIEËN ***

-

-***** This file should be named 47442-8.txt or 47442-8.zip *****

-This and all associated files of various formats will be found in:

-        http://www.gutenberg.org/4/7/4/4/47442/

-

-Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed

-Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project

-Gutenberg.

-

-

-Updated editions will replace the previous one--the old editions

-will be renamed.

-

-Creating the works from public domain print editions means that no

-one owns a United States copyright in these works, so the Foundation

-(and you!) can copy and distribute it in the United States without

-permission and without paying copyright royalties.  Special rules,

-set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to

-copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to

-protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project

-Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you

-charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you

-do not charge anything for copies of this eBook, complying with the

-rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose

-such as creation of derivative works, reports, performances and

-research.  They may be modified and printed and given away--you may do

-practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is

-subject to the trademark license, especially commercial

-redistribution.

-

-

-

-*** START: FULL LICENSE ***

-

-THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE

-PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK

-

-To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free

-distribution of electronic works, by using or distributing this work

-(or any other work associated in any way with the phrase "Project

-Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project

-Gutenberg-tm License available with this file or online at

-  www.gutenberg.org/license.

-

-

-Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm

-electronic works

-

-1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm

-electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to

-and accept all the terms of this license and intellectual property

-(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all

-the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy

-all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.

-If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project

-Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the

-terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or

-entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.

-

-1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be

-used on or associated in any way with an electronic work by people who

-agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few

-things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works

-even without complying with the full terms of this agreement.  See

-paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project

-Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement

-and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic

-works.  See paragraph 1.E below.

-

-1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"

-or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project

-Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the

-collection are in the public domain in the United States.  If an

-individual work is in the public domain in the United States and you are

-located in the United States, we do not claim a right to prevent you from

-copying, distributing, performing, displaying or creating derivative

-works based on the work as long as all references to Project Gutenberg

-are removed.  Of course, we hope that you will support the Project

-Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by

-freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of

-this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with

-the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by

-keeping this work in the same format with its attached full Project

-Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.

-

-1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern

-what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in

-a constant state of change.  If you are outside the United States, check

-the laws of your country in addition to the terms of this agreement

-before downloading, copying, displaying, performing, distributing or

-creating derivative works based on this work or any other Project

-Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning

-the copyright status of any work in any country outside the United

-States.

-

-1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:

-

-1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate

-access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently

-whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the

-phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project

-Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,

-copied or distributed:

-

-This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with

-almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or

-re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included

-with this eBook or online at www.gutenberg.org

-

-1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived

-from the public domain (does not contain a notice indicating that it is

-posted with permission of the copyright holder), the work can be copied

-and distributed to anyone in the United States without paying any fees

-or charges.  If you are redistributing or providing access to a work

-with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the

-work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1

-through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the

-Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or

-1.E.9.

-

-1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted

-with the permission of the copyright holder, your use and distribution

-must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional

-terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked

-to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the

-permission of the copyright holder found at the beginning of this work.

-

-1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm

-License terms from this work, or any files containing a part of this

-work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.

-

-1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this

-electronic work, or any part of this electronic work, without

-prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with

-active links or immediate access to the full terms of the Project

-Gutenberg-tm License.

-

-1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,

-compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any

-word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or

-distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than

-"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version

-posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),

-you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a

-copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon

-request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other

-form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm

-License as specified in paragraph 1.E.1.

-

-1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,

-performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works

-unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.

-

-1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing

-access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided

-that

-

-- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from

-     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method

-     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is

-     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he

-     has agreed to donate royalties under this paragraph to the

-     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments

-     must be paid within 60 days following each date on which you

-     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax

-     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and

-     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the

-     address specified in Section 4, "Information about donations to

-     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."

-

-- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies

-     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he

-     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm

-     License.  You must require such a user to return or

-     destroy all copies of the works possessed in a physical medium

-     and discontinue all use of and all access to other copies of

-     Project Gutenberg-tm works.

-

-- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any

-     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the

-     electronic work is discovered and reported to you within 90 days

-     of receipt of the work.

-

-- You comply with all other terms of this agreement for free

-     distribution of Project Gutenberg-tm works.

-

-1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm

-electronic work or group of works on different terms than are set

-forth in this agreement, you must obtain permission in writing from

-both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael

-Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the

-Foundation as set forth in Section 3 below.

-

-1.F.

-

-1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable

-effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread

-public domain works in creating the Project Gutenberg-tm

-collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic

-works, and the medium on which they may be stored, may contain

-"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or

-corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual

-property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a

-computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by

-your equipment.

-

-1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right

-of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project

-Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project

-Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project

-Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all

-liability to you for damages, costs and expenses, including legal

-fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT

-LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE

-PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE

-TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE

-LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR

-INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH

-DAMAGE.

-

-1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a

-defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can

-receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a

-written explanation to the person you received the work from.  If you

-received the work on a physical medium, you must return the medium with

-your written explanation.  The person or entity that provided you with

-the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a

-refund.  If you received the work electronically, the person or entity

-providing it to you may choose to give you a second opportunity to

-receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy

-is also defective, you may demand a refund in writing without further

-opportunities to fix the problem.

-

-1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth

-in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO OTHER

-WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO

-WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.

-

-1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied

-warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.

-If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the

-law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be

-interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by

-the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any

-provision of this agreement shall not void the remaining provisions.

-

-1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the

-trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone

-providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance

-with this agreement, and any volunteers associated with the production,

-promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,

-harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,

-that arise directly or indirectly from any of the following which you do

-or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm

-work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any

-Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.

-

-

-Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm

-

-Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of

-electronic works in formats readable by the widest variety of computers

-including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists

-because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from

-people in all walks of life.

-

-Volunteers and financial support to provide volunteers with the

-assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's

-goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will

-remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project

-Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure

-and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.

-To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation

-and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4

-and the Foundation information page at www.gutenberg.org

-

-

-Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive

-Foundation

-

-The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit

-501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the

-state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal

-Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification

-number is 64-6221541.  Contributions to the Project Gutenberg

-Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent

-permitted by U.S. federal laws and your state's laws.

-

-The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.

-Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered

-throughout numerous locations.  Its business office is located at 809

-North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887.  Email

-contact links and up to date contact information can be found at the

-Foundation's web site and official page at www.gutenberg.org/contact

-

-For additional contact information:

-     Dr. Gregory B. Newby

-     Chief Executive and Director

-     gbnewby@pglaf.org

-

-Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg

-Literary Archive Foundation

-

-Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide

-spread public support and donations to carry out its mission of

-increasing the number of public domain and licensed works that can be

-freely distributed in machine readable form accessible by the widest

-array of equipment including outdated equipment.  Many small donations

-($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt

-status with the IRS.

-

-The Foundation is committed to complying with the laws regulating

-charities and charitable donations in all 50 states of the United

-States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a

-considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up

-with these requirements.  We do not solicit donations in locations

-where we have not received written confirmation of compliance.  To

-SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any

-particular state visit www.gutenberg.org/donate

-

-While we cannot and do not solicit contributions from states where we

-have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition

-against accepting unsolicited donations from donors in such states who

-approach us with offers to donate.

-

-International donations are gratefully accepted, but we cannot make

-any statements concerning tax treatment of donations received from

-outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.

-

-Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation

-methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other

-ways including checks, online payments and credit card donations.

-To donate, please visit:  www.gutenberg.org/donate

-

-

-Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic

-works.

-

-Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm

-concept of a library of electronic works that could be freely shared

-with anyone.  For forty years, he produced and distributed Project

-Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.

-

-Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed

-editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.

-unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily

-keep eBooks in compliance with any particular paper edition.

-

-Most people start at our Web site which has the main PG search facility:

-

-     www.gutenberg.org

-

-This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,

-including how to make donations to the Project Gutenberg Literary

-Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to

-subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.

-

diff --git a/47442/old/47442-8.zip b/47442/old/47442-8.zip
deleted file mode 100644
index b9fb091..0000000
--- a/47442/old/47442-8.zip
+++ /dev/null