diff options
Diffstat (limited to 'old/50300-h')
137 files changed, 0 insertions, 24974 deletions
diff --git a/old/50300-h/50300-h.htm b/old/50300-h/50300-h.htm deleted file mode 100644 index dd2bcca..0000000 --- a/old/50300-h/50300-h.htm +++ /dev/null @@ -1,24974 +0,0 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" -"http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd"> -<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source on 2015-10-24T20:45:33Z. --> -<html lang="nl"> -<head> -<meta name="generator" content= -"HTML Tidy for Windows (vers 25 March 2009), see www.w3.org"> -<title>Het paddenstoelenboekje</title> -<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=us-ascii"> -<meta name="generator" content= -"tei2html.xsl, see http://code.google.com/p/tei2html/"> -<meta name="author" content="Cath. Cool H. A. A. van der Lek"> -<link rel="coverpage" href="images/front.jpg"> -<link rel="schema.DC" href= -"http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/"> -<meta name="DC.Creator" content="Cath. Cool H. A. A. van der Lek"> -<meta name="DC.Title" content="Het paddenstoelenboekje"> -<meta name="DC.Language" content="nl-1900"> -<meta name="DC.Format" content="text/html"> -<meta name="DC.Publisher" content="Project Gutenberg"> -<style type="text/css"> -body { -font-family: "Times New Roman", Times, serif; -font-size: 100%; -line-height: 1.2em; -text-align: left; -} -.div0 { -padding-top: 5.6em; -} -.div1 { -padding-top: 4.8em; -} -.div2 { -padding-top: 3.6em; -} -.div3, .div4, .div5 { -padding-top: 2.4em; -} -h1, h2, h3, h4, h5, h6, .h1, .h2, .h3, .h4 { -clear: both; -font-style: normal; -text-transform: none; -} -h3, .h3 { -font-size: 1.2em; -line-height: 1.2em; -} -h3.label { -font-size: 1em; -line-height: 1.2em; -margin-bottom: 0; -} -h4, .h4 { -font-size: 1em; -line-height: 1.2em; -} -.alignleft { -text-align: left; -} -.alignright { -text-align: right; -} -.alignblock { -text-align: justify; -} -p.tb, hr.tb, .par.tb { -margin-top: 1.6em; -margin-bottom: 1.6em; -margin-left: auto; -margin-right: auto; -text-align: center; -} -p.argument, p.note, p.tocArgument, .par.argument, .par.note, .par.tocArgument -{ -font-size: 0.9em; -line-height: 1.2em; -text-indent: 0; -} -p.argument, p.tocArgument, .par.argument, .par.tocArgument { -margin: 1.58em 10%; -} -.opener, .address { -margin-top: 1.6em; -margin-bottom: 1.6em; -} -.addrline { -margin-top: 0; -margin-bottom: 0; -} -.dateline { -margin-top: 1.6em; -margin-bottom: 1.6em; -text-align: right; -} -.salute { -margin-top: 1.6em; -margin-left: 3.58em; -text-indent: -2em; -} -.signed { -margin-top: 1.6em; -margin-left: 3.58em; -text-indent: -2em; -} -.epigraph { -font-size: 0.9em; -line-height: 1.2em; -width: 60%; -margin-left: auto; -} -.epigraph span.bibl { -display: block; -text-align: right; -} -.trailer { -clear: both; -padding-top: 2.4em; -padding-bottom: 1.6em; -} -span.parnum { -font-weight: bold; -} -.pagenum { -display: inline; -font-size: 70%; -font-style: normal; -margin: 0; -padding: 0; -position: absolute; -right: 1%; -text-align: right; -} -span.corr, span.gap { -border-bottom: 1px dotted red; -} -span.abbr { -border-bottom: 1px dotted gray; -} -span.measure { -border-bottom: 1px dotted green; -} -.ex { -letter-spacing: 0.2em; -} -.sc { -font-variant: small-caps; -} -.uc { -text-transform: uppercase; -} -.tt { -font-family: monospace; -} -.underline { -text-decoration: underline; -} -.overline, .overtilde { -text-decoration: overline; -} -.rm { -font-style: normal; -} -.red { -color: red; -} -hr { -clear: both; -height: 1px; -margin-left: auto; -margin-right: auto; -margin-top: 1em; -text-align: center; -width: 45%; -} -.aligncenter { -text-align: center; -} -h1, h2 { -font-size: 1.44em; -line-height: 1.5em; -} -h1.label, h2.label { -font-size: 1.2em; -line-height: 1.2em; -margin-bottom: 0; -} -h5, h6 { -font-size: 1em; -font-style: italic; -line-height: 1em; -} -p, .par { -text-indent: 0; -} -p.firstlinecaps:first-line, .par.firstlinecaps:first-line { -text-transform: uppercase; -} -.hangq { -text-indent: -0.32em; -} -.hangqq { -text-indent: -0.40em; -} -.hangqqq { -text-indent: -0.71em; -} -p.dropcap:first-letter, .par.dropcap:first-letter { -float: left; -clear: left; -margin: 0em 0.05em 0 0; -padding: 0px; -line-height: 0.8em; -font-size: 420%; -vertical-align: super; -} -p.quote, div.blockquote, div.argument, .par.quote { -font-size: 0.9em; -line-height: 1.2em; -margin: 1.58em 5%; -} -.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden { -text-decoration: none; -} -ul { -list-style-type: none; -} -.advertisment { -background-color: #FFFEE0; -border: black 1px dotted; -color: #000; -margin: 2em 5%; -padding: 1em; -} -.footnotes .body, .footnotes .div1 { -padding: 0; -} -.fnarrow { -color: #AAAAAA; -font-weight: bold; -text-decoration: none; -} -a.noteref, a.pseudonoteref { -font-size: 80%; -text-decoration: none; -vertical-align: 0.25em; -} -.displayfootnote { -display: none; -} -div.footnotes { -font-size: 80%; -margin-top: 1em; -padding: 0; -} -hr.fnsep { -margin-left: 0; -margin-right: 0; -text-align: left; -width: 25%; -} -p.footnote, .par.footnote { -margin-bottom: 0.5em; -margin-top: 0.5em; -} -p.footnote .label, .par.footnote .label { -float: left; -width: 2em; -height: 12pt; -display: block; -} -.marginnote { -font-size: 0.8em; -height: 0; -left: 1%; -line-height: 1.2em; -position: absolute; -text-indent: 0; -width: 14%; -} -.apparatusnote { -text-decoration: none; -} -span.tocPageNum, span.flushright { -position: absolute; -right: 16%; -top: auto; -} -table.tocList { -width: 100%; -margin-left: auto; -margin-right: auto; -border-width: 0; -border-collapse: collapse; -} -td.tocPageNum, td.tocDivNum { -text-align: right; -min-width: 10%; -border-width: 0; -} -td.tocDivNum { -padding-left: 0; -padding-right: 0.5em; -} -td.tocPageNum { -padding-left: 0.5em; -padding-right: 0; -} -td.tocDivTitle { -width: auto; -} -p.tocPart, .par.tocPart { -margin: 1.58em 0%; -font-variant: small-caps; -} -p.tocChapter, .par.tocChapter { -margin: 1.58em 0%; -} -p.tocSection, .par.tocSection { -margin: 0.7em 5%; -} -table.tocList td { -vertical-align: top; -} -table.tocList td.tocPageNum { -vertical-align: bottom; -} -table.inner { -display: inline-table; -border-collapse: collapse; -width: 100%; -} -td.itemNum { -text-align: right; -min-width: 5%; -padding-right: 0.8em; -} -td.innerContainer { -padding: 0; -margin: 0; -} -.index { -font-size: 80%; -} -.indextoc { -text-align: center; -} -.transcribernote { -background-color: #DDE; -border: black 1px dotted; -color: #000; -font-family: sans-serif; -font-size: 80%; -margin: 2em 5%; -padding: 1em; -} -.correctiontable { -width: 75%; -} -.width20 { -width: 20%; -} -.width40 { -width: 40%; -} -p.smallprint, li.smallprint, .par.smallprint { -color: #666666; -font-size: 80%; -} -.titlePage { -border: #DDDDDD 2px solid; -margin: 3em 0% 7em 0%; -padding: 5em 10% 6em 10%; -text-align: center; -} -.titlePage .docTitle { -line-height: 3.5em; -margin: 2em 0% 2em 0%; -font-weight: bold; -} -.titlePage .docTitle .mainTitle { -font-size: 1.8em; -} -.titlePage .docTitle .subTitle, .titlePage .docTitle .seriesTitle, -.titlePage .docTitle .volumeTitle { -font-size: 1.44em; -} -.titlePage .byline { -margin: 2em 0% 2em 0%; -font-size: 1.2em; -line-height: 1.72em; -} -.titlePage .byline .docAuthor { -font-size: 1.2em; -font-weight: bold; -} -.titlePage .figure { -margin: 2em 0% 2em 0%; -margin-left: auto; -margin-right: auto; -} -.titlePage .docImprint { -margin: 4em 0% 0em 0%; -font-size: 1.2em; -line-height: 1.72em; -} -.titlePage .docImprint .docDate { -font-size: 1.2em; -font-weight: bold; -} -div.figure { -text-align: center; -} -.figure { -margin-left: auto; -margin-right: auto; -} -.floatLeft { -float: left; -margin: 10px 10px 10px 0; -} -.floatRight { -float: right; -margin: 10px 0 10px 10px; -} -p.figureHead, .par.figureHead { -font-size: 100%; -text-align: center; -} -.figAnnotation { -font-size: 80%; -position: relative; -margin: 0 auto; -} -.figTopLeft, .figBottomLeft { -float: left; -} -.figTop, .figBottom { -} -.figTopRight, .figBottomRight { -float: right; -} -.figure p, .figure .par { -font-size: 80%; -margin-top: 0; -text-align: center; -} -img { -border-width: 0; -} -td.galleryFigure { -text-align: center; -vertical-align: middle; -} -td.galleryCaption { -text-align: center; -vertical-align: top; -} -tr, td, th { -vertical-align: top; -} -td.bottom { -vertical-align: bottom; -} -td.label, tr.label td { -font-weight: bold; -} -td.unit, tr.unit td { -font-style: italic; -} -span.sum { -padding-top: 2px; -border-top: solid black 1px; -} -table.borderOutside { -border-collapse: collapse; -} -table.borderOutside td { -padding-left: 4px; -padding-right: 4px; -} -table.borderOutside .cellHeadTop, table.borderOutside .cellTop { -border-top: 2px solid black; -} -table.borderOutside .cellHeadBottom { -border-bottom: 1px solid black; -} -table.borderOutside .cellBottom { -border-bottom: 2px solid black; -} -table.borderOutside .cellLeft, table.borderOutside .cellHeadLeft { -border-left: 2px solid black; -} -table.borderOutside .cellRight, table.borderOutside .cellHeadRight { -border-right: 2px solid black; -} -table.verticalBorderInside { -border-collapse: collapse; -} -table.verticalBorderInside td { -padding-left: 4px; -padding-right: 4px; -border-left: 1px solid black; -} -table.verticalBorderInside .cellHeadTop, table.verticalBorderInside .cellTop { -border-top: 2px solid black; -} -table.verticalBorderInside .cellHeadBottom { -border-bottom: 1px solid black; -} -table.verticalBorderInside .cellBottom { -border-bottom: 2px solid black; -} -table.verticalBorderInside .cellLeft, table.verticalBorderInside .cellHeadLeft { -border-left: 0px solid black; -} -table.borderAll { -border-collapse: collapse; -} -table.borderAll td { -padding-left: 4px; -padding-right: 4px; -border: 1px solid black; -} -table.borderAll .cellHeadTop, table.borderAll .cellTop { -border-top: 2px solid black; -} -table.borderAll .cellHeadBottom { -border-bottom: 1px solid black; -} -table.borderAll .cellBottom { -border-bottom: 2px solid black; -} -table.borderAll .cellLeft, table.borderAll .cellHeadLeft { -border-left: 2px solid black; -} -table.borderAll .cellRight, table.borderAll .cellHeadRight { -border-right: 2px solid black; -} -.cellDoubleUp { -border: 0px solid black !important; -width: 1em; -} -table.intralinear { -display: inline-table; -border-collapse: collapse; -} -table.intralinear td { -font-size: small; -text-align: center; -} -table.ditto { -display: inline-table; -border-collapse: collapse; -vertical-align: bottom; -} -table.ditto tr.s { -height: 0; -color: white; -line-height: 0; -} -table.ditto tr.s td { -padding: 0px; -border-style: none; -} -table.ditto tr.d td { -text-align: center; -line-height: 10pt; -border-style: none; -} -body { -padding: 1.58em 16%; -} -.pglink, .catlink, .exlink, .wplink, .biblink, .seclink { -background-repeat: no-repeat; -background-position: right center; -} -.pglink { -background-image: url(images/book.png); -padding-right: 18px; -} -.catlink { -background-image: url(images/card.png); -padding-right: 17px; -} -.exlink, .wplink, .biblink, .seclink { -background-image: url(images/external.png); -padding-right: 13px; -} -.pglink:hover { -background-color: #DCFFDC; -} -.catlink:hover { -background-color: #FFFFDC; -} -.exlink:hover, .wplink:hover, .biblink:hover { -background-color: #FFDCDC; -}body { -background: #FFFFFF; -font-family: "Times New Roman", Times, serif; -} -body, a.hidden { -color: black; -} -.titlePage { -color: #001FA4; -font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; -} -h1, h2, h3, h4, h5, h6, .h1, .h2, .h3, .h4 { -color: #001FA4; -font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; -} -p.byline { -font-style: italic; -margin-bottom: 2em; -} -.figureHead, .noteref, .pseudonoteref, .marginnote, p.legend, .versenum, -.stage { -color: #001FA4; -} -.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a { -color: #AAAAAA; -} -a.hidden:hover, a.noteref:hover { -color: red; -} -p.dropcap:first-letter { -color: #001FA4; -font-weight: bold; -} -sub, sup { -line-height: 0; -}.pagenum, .linenum { -speak: none; -} -</style> - -<style type="text/css"> -body { -padding: 1.58em 16%; -} -.table { -margin: auto; -} -.inner .alignright { -vertical-align: bottom; -} -/* CSS rules generated from @rend attributes in TEI file */ -.xd21e3381 -{ -text-align:center; -} -.xd21e77width -{ -width:520px; -} -.xd21e83width -{ -width:475px; -} -.xd21e1050width -{ -width:400px; -} -.xd21e1148width -{ -width:171px; -} -.xd21e1168width -{ -width:466px; -} -.xd21e1351width -{ -width:500px; -} -.xd21e1639width -{ -width:631px; -} -.xd21e1726width -{ -width:706px; -} -.xd21e1755width -{ -width:720px; -} -.xd21e1969width -{ -width:349px; -} -.xd21e2126width -{ -width:236px; -} -.xd21e2152width -{ -width:540px; -} -.xd21e2187width -{ -width:672px; -} -.xd21e2197width -{ -width:133px; -} -.xd21e2202width -{ -width:142px; -} -.xd21e2232width -{ -width:718px; -} -.xd21e2273width -{ -width:372px; -} -.xd21e2299width -{ -width:458px; -} -.xd21e2421width -{ -width:175px; -} -.xd21e2535width -{ -width:635px; -} -.xd21e2542width -{ -width:615px; -} -.xd21e2884width -{ -width:538px; -} -.xd21e2889width -{ -width:475px; -} -.xd21e2988width -{ -width:527px; -} -.xd21e2993width -{ -width:486px; -} -.xd21e3056width -{ -width:720px; -} -.xd21e3070width -{ -width:347px; -} -.xd21e3083width -{ -width:225px; -} -.xd21e3174width -{ -width:583px; -} -.xd21e3182width -{ -width:546px; -} -.xd21e3852width -{ -width:555px; -} -.xd21e3860width -{ -width:630px; -} -.xd21e3921width -{ -width:616px; -} -.xd21e3947width -{ -width:720px; -} -.xd21e3961width -{ -width:496px; -} -.xd21e3988width -{ -width:434px; -} -.xd21e4000width -{ -width:283px; -} -.xd21e4016width -{ -width:400px; -} -.xd21e4058width -{ -width:183px; -} -.xd21e4063width -{ -width:383px; -} -.xd21e4068width -{ -width:720px; -} -.xd21e4086width -{ -width:376px; -} -.xd21e4157 -{ -text-indent:2em; -} -.xd21e4159 -{ -text-indent:4em; -} -.xd21e6352width -{ -width:608px; -} -.xd21e6404width -{ -width:244px; -} -.xd21e6469width -{ -width:523px; -} -.xd21e6475width -{ -width:540px; -} -.xd21e6509width -{ -width:657px; -} -.xd21e6541width -{ -width:469px; -} -.xd21e6547width -{ -width:354px; -} -.xd21e8583width -{ -width:328px; -} -.xd21e8610width -{ -width:345px; -} -.xd21e8645width -{ -width:296px; -} -.xd21e8693width -{ -width:470px; -} -.xd21e9261width -{ -width:347px; -} -.xd21e9849width -{ -width:295px; -} -.xd21e9983width -{ -width:640px; -} -.xd21e10420width -{ -width:634px; -} -.xd21e10680width -{ -width:477px; -} -.xd21e11405width -{ -width:269px; -} -.xd21e11451width -{ -width:232px; -} -.xd21e11614width -{ -width:439px; -} -.xd21e11622width -{ -width:542px; -} -.xd21e12765width -{ -width:441px; -} -.xd21e12780width -{ -width:503px; -} -.xd21e12868width -{ -width:683px; -} -.xd21e12964width -{ -width:221px; -} -.xd21e13014width -{ -width:403px; -} -.xd21e13035width -{ -width:168px; -} -.xd21e13080width -{ -width:497px; -} -.xd21e13272width -{ -width:433px; -} -.xd21e13780width -{ -width:668px; -} -.xd21e13814width -{ -width:539px; -} -.xd21e13851width -{ -width:629px; -} -.xd21e13886width -{ -width:429px; -} -.xd21e13926width -{ -width:417px; -} -.xd21e13938width -{ -width:720px; -} -.xd21e14023width -{ -width:348px; -} -.xd21e14234width -{ -width:492px; -} -.xd21e14239width -{ -width:216px; -} -.xd21e14259width -{ -width:428px; -} -.xd21e14309width -{ -width:543px; -} -.xd21e14319width -{ -width:246px; -} -.xd21e14351width -{ -width:459px; -} -.xd21e14421width -{ -width:419px; -} -.xd21e14442width -{ -width:182px; -} -.xd21e14561width -{ -width:404px; -} -.xd21e14690width -{ -width:484px; -} -.xd21e14815width -{ -width:263px; -} -.xd21e14912width -{ -width:670px; -} -.xd21e14920width -{ -width:334px; -} -.xd21e15043width -{ -width:578px; -} -.xd21e15301width -{ -width:720px; -} -.xd21e15382width -{ -width:276px; -} -.xd21e15413width -{ -width:243px; -} -.xd21e15582width -{ -width:436px; -} -.xd21e15587width -{ -width:315px; -} -.xd21e15877width -{ -width:211px; -} -.xd21e15930width -{ -width:267px; -} -.xd21e15984width -{ -width:378px; -} -.xd21e15989width -{ -width:253px; -} -.xd21e15994width -{ -width:244px; -} -.xd21e15999width -{ -width:178px; -} -.xd21e16022width -{ -width:486px; -} -.xd21e16072width -{ -width:580px; -} -.xd21e16134width -{ -width:328px; -} -.xd21e16158width -{ -width:360px; -} -.xd21e16168width -{ -width:409px; -} -.xd21e17033width -{ -width:709px; -} -.xd21e17046width -{ -width:299px; -} -.xd21e17100width -{ -width:495px; -} -.xd21e17208width -{ -width:654px; -} -.xd21e17240width -{ -width:242px; -} -.xd21e17245width -{ -width:136px; -} -.xd21e17263width -{ -width:505px; -} -.xd21e17764width -{ -width:327px; -} -.xd21e18997width -{ -width:720px; -} -.xd21e19078width -{ -width:315px; -} -.xd21e19216width -{ -width:337px; -} -.xd21e19303width -{ -width:371px; -} -.xd21e20746width -{ -width:72px; -} -.xd21e20815width -{ -width:447px; -} -.xd21e27380width -{ -width:720px; -} -.xd21e27759width -{ -width:720px; -} -.xd21e27825width -{ -width:476px; -} -.xd21e27889width -{ -width:477px; -} -.xd21e27953width -{ -width:473px; -} -.xd21e27959width -{ -width:513px; -} -@media handheld -{ -} -</style> -</head> -<body> - - -<pre> - -The Project Gutenberg EBook of Het paddestoelenboekje, by -Catherina Cool and Adrianus Abraham van der Lek - -This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most -other parts of the world at no cost and with almost no restrictions -whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms of -the Project Gutenberg License included with this eBook or online at -www.gutenberg.org. If you are not located in the United States, you'll have -to check the laws of the country where you are located before using this ebook. - -Title: Het paddestoelenboekje - -Author: Catherina Cool - Adrianus Abraham van der Lek - -Release Date: October 24, 2015 [EBook #50300] - -Language: Dutch - -Character set encoding: ASCII - -*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HET PADDESTOELENBOEKJE *** - - - - -Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed -Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project -Gutenberg - - - - - - -</pre> - -<div class="front"> -<div class="div1 cover"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divBody"> -<p class="par first"></p> -<div class="figure xd21e77width"><img src="images/front.jpg" alt= -"Oorspronkelijke voorkant." width="520" height="720"></div> -<p class="par"></p> -</div> -</div> -<div class="div1 titlepage"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divBody"> -<p class="par first"></p> -<div class="figure xd21e83width"><img src="images/titlepage.gif" alt= -"Oorspronkelijke titelpagina." width="475" height="720"></div> -<p class="par"></p> -</div> -</div> -<div class="titlePage"> -<div class="docTitle"> -<div class="seriesTitle">Bibliotheek van “De Levende -Natuur”.</div> -<div class="volumeTitle">VI en VII.</div> -<div class="mainTitle">Het paddenstoelenboekje,</div> -</div> -<div class="byline">Door<br> -<span class="docAuthor">Cath. Cool en H. A. A. van der -Lek.</span></div> -<div class="docImprint">Amsterdam.<br> -W. Versluys.<br> -<span class="docDate">1913.</span></div> -</div> -<p><span class="pagenum">[<a id="xd21e110" href="#xd21e110" name= -"xd21e110">V</a>]</span></p> -<div id="pre" class="div1 preface"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Voorbericht.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Paddenstoelen... ze zijn altijd nog maar weinig in -tel. “Duivelsbrood” is en blijft het voor de meesten en -daarmede is al heel duidelijk gezegd hoe men er over denkt: -weerzinwekkend duister goedje, nergens voor te gebruiken, alleen goed -voor hongerige duivels.</p> -<p class="par">’t Is en blijft ons een raadsel, waardoor ze juist -hier zoo weinig in tel zijn, ja vaak zoo verfoeid worden—echte -verschoppelingen!—terwijl ze bijna overal elders ijverig gezocht -en bestudeerd worden en op hunne juiste waarde geschat; in de eerste -plaats wel, omdat ze een gezond en smakelijk voedsel opleveren, doch -dan ook—minder baatzuchtig—als heel bijzondere en mooie -dingen, die ieder jaar met vreugde begroet worden, wanneer ze weer als -oude bekenden op dezelfde plekjes verschijnen. Zoo goed als de eerste -sneeuwklokjes in Februari, die het begin van de lente inluiden, of de -bloeiende waterleliën, die je zoo echt doen voelen, dat je weer -volop in den zomer zit!</p> -<p class="par">En waarom dan de paddenstoelen niét, die laatste -wonderschoone opbloei der herfstbosschen, die een kleurenrijkdom en een -pracht vertoonen, welke, in onze gewesten, die der bloemen nog -overtreft in gloed, in volheid, in afwisseling! Doch wij willen ons -hoofd niet verder met dit raadsel breken. Het <span class= -"ex">schijnt</span> anders te worden. Uit alles blijkt dat de -belangstelling in den laatsten tijd sterk is toegenomen. Zoo hebben wij -ons dan tot het schrijven van dit boekje gezet met de zekerheid, dat er -door velen met verlangen wordt uitgezien naar een eenvoudig Hollandsch -werkje over paddenstoelen. Geen hooggeleerd <span class= -"pagenum">[<a id="xd21e123" href="#xd21e123" name= -"xd21e123">VI</a>]</span>werk, om de ontelbare vormen te determineeren -en hun plaats in een wetenschappelijk systeem te leeren kennen, doch -een handig boeksken waarin men de hoofdzaken omtrent de paddenstoelen -kan vinden, iets over hun leven en hun bouw; waarmede men de -belangrijkste soorten kan leeren kennen en vooral ook waardoor men -giftige en eetbare soorten kan leeren onderscheiden.</p> -<p class="par">Ten slotte dan ook, hoe men de laatste moet verzamelen -en toebereiden.</p> -<p class="par">Wij zijn er ons volkomen van bewust, dat wij met dit -laatste een groote verantwoordelijkheid op ons nemen en daarom willen -wij reeds hier onmiddellijk zeggen: <a id="xd21e129" name= -"xd21e129"></a><span class="ex">Ook zonder alle eet-bijbedoelingen -verdienen de paddenstoelen onze aandacht</span>, zoo goed als andere -dieren en planten, waarbij men toch ook niet altijd in de eerste plaats -vraagt of ze giftig en eetbaar zijn. <span class="ex">Evenals bij alle -andere planten, is maar een betrekkelijk gering aantal eetbaar, en zijn -enkele bepaald vergiftig</span>.</p> -<p class="par">Wij zullen dit alles in een afzonderlijk hoofdstuk -uitvoerig behandelen, doch willen het hier aanstonds vooropstellen: Men -beschouwe de paddenstoelen net als andere planten en bloemen <b>en ga -er niet toe over er van te eten, dan alvorens men volkomen zeker weet -met een goede eetbare soort te doen te hebben, en vóór -men zich de kenmerken der weinige zeer vergiftige soorten goed heeft -ingeprent</b>.</p> -<p class="par">Is men nog in twijfel, dan zende men een exemplaar op; -wij zijn beiden ten allen tijde bereid, onze lezers voor te -lichten.</p> -<p class="par">Doch wij moeten er onmiddellijk bijvoegen: de overdreven -angst en afkeer, die sommige lieden er van hebben, is geheel ongegrond. -Men kan gerust iederen paddenstoel in zijn handen nemen, nauwkeurig -onderzoeken, er aan ruiken en er een klein snippertje van proeven (zie -blz. <a href="#pb29" class="pageref">29</a>); dat is nooit ofte nimmer -gevaarlijk en het is de eenige manier om er mede vertrouwd te -raken.</p> -<p class="par">De overtuiging, dat er behoefte was aan een eenvoudigen -<span class="pagenum">[<a id="xd21e150" href="#xd21e150" name= -"xd21e150">VII</a>]</span>wegwijzer in ’t land der -paddenstoelen—voor zoovelen nog volkomen “terra -incognita”, is ons een prikkel geweest om dit boekje zoo goed -mogelijk aan zijn bedoeling te doen beantwoorden. De taak was niet -gemakkelijk; zij, die zich reeds met paddenstoelen hebben -beziggehouden, zullen dit ongetwijfeld begrijpen. Vooral was het niet -zoo eenvoudig uit de oneindige verscheidenheid van vormen, diegenen uit -te kiezen, die inderdaad voor den wandelaar en natuurliefhebber van -belang zijn. Wij hebben hieraan de grootste zorg besteed en wij -vertrouwen, dat hij zelden zijn gids te vergeefs zal raadplegen, als -hij iets vindt wat zijn aandacht trekt.</p> -<p class="par">Voor een dieper doordringen en nauwkeuriger studie is -natuurlijk ons boekje niet voldoende. Wij hebben daarom eenige -literatuuropgaven er in gevoegd. Ook de Hollandsche namen,—o. i. -onmisbaar in een populair werkje—hebben ons vaak veel -hoofdbrekens gekost. Wij hopen er in geslaagd te zijn een stel -bruikbare namen te hebben gegeven; verder gaat in dit opzicht onze -eerzucht niet en wij zouden niets liever zien, dan dat onze lezers zelf -langzamerhand hier verbeterden en vervingen waar hun dit wenschelijk -voorkwam.</p> -<p class="par">Liever dan uit te weiden over de moeilijkheden, waarmede -wij te kampen hebben gehad, willen wij met dankbaarheid erkennen, dat -wij van vele zijden steun ondervonden bij de bewerking.</p> -<p class="par">In de eerste plaats danken wij den heer Dr. J. S. -Meulenhoff, te Zwolle, die ons zijn hulp verleende met de samenstelling -van een der moeilijkste determineertabellen, die van het geslacht -Russula. Voorts den heer Jan M. Hulsken, die, bekend met de praktijk -van het champignonkweeken, zoo vriendelijk was een stukje daarover voor -ons te schrijven. Dan ook den heer Joh. Ruys, die met zooveel zorg de -doorsneden teekende, die op Pl. 3, 4 en 5 afgebeeld zijn.</p> -<p class="par">Wat voorts de illustratie van het boekje betreft, wij -hebben vooral geput uit de afbeeldingen in “De Lev. -Natuur”. Het was ondoenlijk bij iedere figuur de herkomst aan te -geven. Wij hebben ons er daarom toe bepaald, bij de photo’s den -<span class="pagenum">[<a id="xd21e161" href="#xd21e161" name= -"xd21e161">VIII</a>]</span>naam van den vervaardiger, voor zoover ons -bekend, te vermelden.</p> -<p class="par">Wellicht zullen vele paddenstoelenvrienden in dit boekje -een teekening of photo terugvinden, die zij voor jaren zelf -vervaardigden. Van harte hopen wij, dat het boekje hun er des te liever -om zal zijn en dat het hun—en velen anderen—een bruikbare -gids moge blijken.</p> -<p class="par signed">CATH. COOL, Haarlem.<br> -H. A. A. v. d. LEK, Hilversum.</p> -<p class="par dateline">Sept. 1913. <span class="pagenum">[<a id= -"xd21e171" href="#xd21e171" name="xd21e171">IX</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="toc" class="div1 contents"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Inhoud.</h2> -<ul> -<li> <span class= -"tocPageNum">Blz.</span></li> -<li><span class="sc">Algemeene deel.</span> -<ul> -<li><span class="tocDivNum">I.</span> <span class="sc"><a href="#ch1" -id="xd21e191" name="xd21e191">Wat zijn paddenstoelen?</a></span> - <span class="tocPageNum">1</span> -<ul> -<li><a href="#ch1.1" id="xd21e199" name="xd21e199">Planten zonder -bladgroen</a> <span class= -"tocPageNum">1</span></li> -<li><a href="#ch1.2" id="xd21e206" name="xd21e206">Saprophyten of -afvalsplanten</a> <span class= -"tocPageNum">4</span></li> -<li><a href="#ch1.3" id="xd21e213" name="xd21e213">Parasieten of -woekerplanten</a> <span class= -"tocPageNum">6</span></li> -</ul> -</li> -<li><span class="tocDivNum">II.</span> <span class="sc"><a href="#ch2" -id="xd21e225" name="xd21e225">Schimmels als veroorzakers van -plantenzieken</a></span> -<span class="tocPageNum">10</span> -<ul> -<li><span class="sc"><a href="#ch2.1">Literatuur</a></span> - <span class= -"tocPageNum">22</span></li> -</ul> -</li> -<li><span class="tocDivNum">III.</span> <span class="sc"><a href="#ch3" -id="xd21e246" name="xd21e246">Echte paddenstoelen als veroorzakers van -plantenziekten</a></span> -<span class="tocPageNum">23</span></li> -<li><span class="tocDivNum">IV.</span> <span class="sc"><a href="#ch4" -id="xd21e257" name="xd21e257">Hoe de paddenstoelen te leeren kennen en -onderscheiden</a></span> -<span class="tocPageNum">27</span> -<ul> -<li><a href="#ch4.1" id="xd21e265" name="xd21e265">Buiten goed -uitkijken</a> <span class= -"tocPageNum">27</span></li> -</ul> -</li> -<li><span class="tocDivNum">V.</span> <span class="sc"><a href="#ch5" -id="xd21e277" name="xd21e277">Bouw der hoogere paddenstoelen</a></span> - <span class="tocPageNum">37</span> -<ul> -<li><a href="#ch5.1" id="xd21e285" name="xd21e285">Het mycelium</a> - <span class= -"tocPageNum">37</span></li> -<li><a href="#ch5.2" id="xd21e292" name="xd21e292">Organen voor vorming -en verspreiding van sporen</a> -<span class="tocPageNum">45</span></li> -<li><a href="#ch5.3" id="xd21e299" name="xd21e299">Overzicht van de -Schimmels of Fungi</a> -<span class="tocPageNum">47</span></li> -<li><a href="#ch5.4" id="xd21e306" name="xd21e306">Ie klasse: -Phýcomycetes of Wierzwammen</a> - <span class= -"tocPageNum">49</span></li> -<li><a href="#ch5.5" id="xd21e313" name="xd21e313">IIe klasse: -Éúmycetes of Draadzwammen</a> - <span class= -"tocPageNum">50</span></li> -<li><a href="#ch5.6" id="xd21e320" name="xd21e320">1e onderklasse: -Áscomycetes</a> -<span class="tocPageNum">50</span></li> -<li><a href="#ch5.7" id="xd21e327" name="xd21e327">2e onderklasse: -Basídiomycetes</a> -<span class="tocPageNum">51, 53</span></li> -<li><a href="#ch5.8" id="xd21e334" name= -"xd21e334">Hýmenomycetes</a> - <span class= -"tocPageNum">54</span></li> -<li><a href="#ch5.9" id="xd21e341" name="xd21e341">Fam. -Theléphoraceën</a> -<span class="tocPageNum">55</span></li> -<li><a href="#ch5.10">Fam. Agáricaceeën</a> - <span class= -"tocPageNum">57</span></li> -<li><a href="#ch5.11" id="xd21e355" name="xd21e355">Fam. -Polýporaceeën</a> -<span class="tocPageNum">66</span></li> -<li><span class="sc"><a href="#ch5.12">literatuur</a></span> - <span class= -"tocPageNum">67</span></li> -</ul> -</li> -<li><span class="tocDivNum">VI.</span> <span class="sc"><a href="#ch6" -id="xd21e376" name="xd21e376">Inzamelen en de studie thuis</a></span> - <span class="tocPageNum">69</span> -<span class="pagenum">[<a id="xd21e382" href="#xd21e382" name= -"xd21e382">X</a>]</span></li> -<li><span class="tocDivNum">VII.</span> <span class="sc"><a href="#ch7" -id="xd21e388" name="xd21e388">De verzameling</a></span> - <span class="tocPageNum">75</span> -<ul> -<li><a href="#ch7.1" id="xd21e396" name="xd21e396">Teekenen en -fotografeeren</a> <span class= -"tocPageNum">77</span></li> -<li><a href="#ch7.2" id="xd21e403" name="xd21e403">Herbarium</a> - <span class= -"tocPageNum">79</span></li> -<li><a href="#ch7.3" id="xd21e410" name="xd21e410">Conserveeren op -vloeistof</a> <span class= -"tocPageNum">82</span></li> -</ul> -</li> -<li><span class="tocDivNum">VIII.</span> <span class="sc"><a href= -"#ch8" id="xd21e422" name="xd21e422">Vergiftige -paddenstoelen</a></span> -<span class="tocPageNum">83</span> -<ul> -<li><a href="#ch8.1" id="xd21e430" name="xd21e430">De giftige soorten -in ons land</a> <span class= -"tocPageNum">84</span></li> -<li><a href="#ch8.2" id="xd21e437" name="xd21e437">Wat te doen bij -vergiftigingen?</a> <span class= -"tocPageNum">90</span></li> -</ul> -</li> -<li><span class="tocDivNum">IX.</span> <span class="sc"><a href="#ch9" -id="xd21e449" name="xd21e449">Paddenstoelen eten</a></span> - <span class="tocPageNum">92</span> -<ul> -<li><span class="sc"><a href="#ch9.1">Literatuur</a></span> - <span class= -"tocPageNum">101</span></li> -</ul> -</li> -<li><span class="tocDivNum">X.</span> <span class="sc"><a href="#ch10" -id="xd21e470" name="xd21e470">De voedingswaarde van -paddenstoelen</a></span> -<span class="tocPageNum">102</span></li> -<li><span class="tocDivNum">XI.</span> <span class="sc"><a href="#ch11" -id="xd21e481" name="xd21e481">Het verzamelen en toebereiden van -paddenstoelen</a></span> -<span class="tocPageNum">109</span></li> -<li><span class="tocDivNum">XII.</span> <span class="sc"><a href= -"#ch12" id="xd21e493" name="xd21e493">Recepten voor -paddenstoelengerechten</a></span> -<span class="tocPageNum">116</span></li> -<li><span class="tocDivNum">XIII.</span> <span class="sc"><a href= -"#ch13" id="xd21e504" name="xd21e504">Het conserveeren van eetbare -paddenstoelen</a></span> -<span class="tocPageNum">120</span></li> -<li><span class="tocDivNum">XIV.</span> <span class="sc"><a href= -"#ch14" id="xd21e515" name="xd21e515">Het kweeken van -paddenstoelen</a></span> -<span class="tocPageNum">122</span> -<ul> -<li><a href="#ch14.1" id="xd21e523" name="xd21e523">Reinkulturen van -paddenstoelen</a> <span class= -"tocPageNum">130</span></li> -<li><a href="#ch14.2" id="xd21e530" name="xd21e530">Een ieder kan -champignons kweeken</a> -<span class="tocPageNum">134</span></li> -</ul> -</li> -</ul> -</li> -<li><span class="sc">Bijzondere deel.</span> -<ul> -<li><a href="#ch15" id="xd21e544" name="xd21e544">Inleiding tot de -lijst voor het bepalen der meest voorkomende paddenstoelen</a> - <span class= -"tocPageNum">140</span></li> -<li><a href="#afk">Afkortingen</a> -<span class="tocPageNum">145</span></li> -<li><a href="#ch16" id="xd21e558" name="xd21e558">Lijst tot het bepalen -van eenige paddenstoelen met zeer opvallende kenmerken</a> - <span class= -"tocPageNum">146</span></li> -<li><a href="#ch17" id="xd21e565" name="xd21e565">Tabel tot het bepalen -van de geslachten en soorten der Áscomyceten</a> - <span class= -"tocPageNum">152</span></li> -<li><a href="#ch18" id="xd21e572" name="xd21e572">Beschrijving der -meest voorkomende Áscomyceten</a> - <span class= -"tocPageNum">153</span></li> -<li><a href="#ch19" id="xd21e579" name="xd21e579">Tabel tot het bepalen -van de families der Basídiomyceten</a> - <span class= -"tocPageNum">162</span></li> -<li><span class="sc"><a href="#aardzwammen" id="xd21e587" name= -"xd21e587">Aardzwammen-tabellen</a></span>: -<ul> -<li><a href="#tbagaricaceen">Tabel tot het bepalen van de geslachten -der Agáricaceeën (geen houtpaddenstoelen)</a> - <span class= -"tocPageNum">165</span></li> -<li><a href="#tbamanita">Tabel tot het bepalen der -Amaníta-soorten</a> -<span class="tocPageNum">175</span></li> -<li><a href="#descamanita">Beschrijving</a> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>der</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Amaníta-soorten</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> - <span class= -"tocPageNum">175</span> <span class="pagenum">[<a id="xd21e615" href= -"#xd21e615" name="xd21e615">XI</a>]</span></li> -<li><a href="#tbtricholoma">Tabel tot het bepalen der -Tricholóma-soorten</a> -<span class="tocPageNum">180</span></li> -<li><a href="#desctricholoma">Beschrijving</a> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>der</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Tricholóma-soorten</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> - <span class= -"tocPageNum">181</span></li> -<li><a href="#tbclitocybe">Tabel tot het bepalen der -Clitócybe-soorten</a> -<span class="tocPageNum">184</span></li> -<li><a href="#descclitocybe">Beschrijving</a> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>der</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Clitócybe-soorten</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> - <span class= -"tocPageNum">184</span></li> -<li><a href="#tbhygrophorus">Tabel tot het bepalen der -Hygróphorus-soorten</a> -<span class="tocPageNum">188</span></li> -<li><a href="#deschygrophorus">Beschrijving</a> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>der</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Hygróphorus-soorten</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> - <span class= -"tocPageNum">189</span></li> -<li><a href="#tblactarius">Tabel tot het bepalen der -Lactárius-soorten</a> -<span class="tocPageNum">191</span></li> -<li><a href="#desclactarius">Beschrijving</a> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>der</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lactárius-soorten</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> - <span class= -"tocPageNum">191</span></li> -<li><a href="#tbrussula">Tabel tot het bepalen der -Rússula-soorten</a> -<span class="tocPageNum">196</span></li> -<li><a href="#descrussula">Beschrijving</a> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>der</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Rússula-soorten</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> - <span class= -"tocPageNum">196</span></li> -<li><a href="#tbcortinarius">Tabel tot het bepalen der -Cortinárius-soorten</a> -<span class="tocPageNum">204</span></li> -<li><a href="#desccortinarius">Beschrijving</a> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>der</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Cortinárius-soorten</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> - <span class= -"tocPageNum">204</span></li> -<li><a href="#tbboletus">Tabel tot het bepalen der -Bolétus-soorten</a> -<span class="tocPageNum">207</span></li> -<li><a href="#descboletus">Beschrijving</a> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>der</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bolétus-soorten</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> - <span class= -"tocPageNum">209</span></li> -<li><a href="#tbrest">Tabel voor de Aardzwammen-geslachten der verdere -families</a> <span class= -"tocPageNum">215</span></li> -</ul> -</li> -<li><span class="sc"><a href="#houtzwammen" id="xd21e746" name= -"xd21e746">Tabel tot het bepalen der zwammen, die voorkomen op -hout</a></span> <span class= -"tocPageNum">217</span> -<ul> -<li><a href="#tbplaatzwammen">Tabel voor de plaatzwammen op hout enz. -voorkomend</a>. <span class= -"tocPageNum">219</span></li> -<li><a href="#descplaatzwammen">Beschrijving dezer plaatzwammen</a> - <span class= -"tocPageNum">222</span></li> -<li><a href="#tbpolyporaceeen">Tabel voor de geslachten der -Polýporaceeën</a> -<span class="tocPageNum">235</span></li> -<li><a href="#tbpolyporus">Tabel tot het bepalen der -Polýporus-soorten</a> -<span class="tocPageNum">237</span></li> -<li><a href="#descpolyporus">Beschrijving</a> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>der</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polýporus-soorten</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> - <span class= -"tocPageNum">238</span></li> -<li><a href="#tbfomes">Tabel tot het bepalen der -Fómes-soorten</a> -<span class="tocPageNum">248</span></li> -<li><a href="#descfomes">Beschrijving</a> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>der</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Fómes-soorten</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> - <span class= -"tocPageNum">249</span></li> -<li><a href="#tbpolyporaceeen2">Beschrijving der overige -Polýporaceeën</a> -<span class="tocPageNum">253</span></li> -<li><a href="#tbtrilzwammen">Tabel tot het bepalen der Trilzwammen</a> - <span class= -"tocPageNum">257</span></li> -<li><a href="#desctrilzwammen">Beschrijving</a> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>der</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Trilzwammen</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> - <span class= -"tocPageNum">257</span></li> -<li><a href="#deschoutzwammen">Beschrijving der overige houtzwammen</a> - <span class= -"tocPageNum">259</span></li> -<li><a href="#tbgemengdebosschen" id="xd21e842" name= -"xd21e842">Paddenstoelen voorkomende in gemengde bosschen</a> - <span class= -"tocPageNum">263</span></li> -<li><a href="#tbnaaldbosschen"></a> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Paddenstoelen</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>voorkomende</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>in</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -naaldbosschen <span class= -"tocPageNum">288</span></li> -<li><a href="#tbeikenbosschen"></a> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Paddenstoelen</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>voorkomende</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>in</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -eikenbosschen <span class= -"tocPageNum">299</span></li> -<li><a href="#tbbeukenbosschen"></a> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Paddenstoelen</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>voorkomende</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>in</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -beukenbosschen <span class= -"tocPageNum">304</span></li> -<li><a href="#tbberkenbosschen"></a> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Paddenstoelen</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>voorkomende</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>in</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -berkenbosschen <span class= -"tocPageNum">308</span></li> -<li><a href="#tbweilanden"></a> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Paddenstoelen</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>voorkomende</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>in</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -weilanden <span class= -"tocPageNum">310</span> <span class="pagenum">[<a id="xd21e893" href= -"#xd21e893" name="xd21e893">XII</a>]</span></li> -<li><a href="#tbwegranden">Paddenstoelen voorkomende aan wegranden</a> - <span class= -"tocPageNum">319</span></li> -<li><a href="#tbparken"></a> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Paddenstoelen</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>voorkomende</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -in parken, tuinen, kweekerijen enz. - <span class= -"tocPageNum">323</span></li> -<li><a href="#tbhuizen"></a> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Paddenstoelen</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>voorkomende</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -in vochtige huizen, kelders enz. -<span class="tocPageNum">326</span></li> -<li><a href="#tbduinen"></a> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Paddenstoelen</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>voorkomende</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -in de duinen <span class= -"tocPageNum">328</span></li> -</ul> -</li> -</ul> -</li> -<li><a href="#bibl" id="xd21e931" name="xd21e931">Literatuur</a> - <span class= -"tocPageNum">329</span></li> -<li><a href="#index" id="xd21e937" name="xd21e937">Register</a> - <span class= -"tocPageNum">332</span></li> -</ul> -<p><span class="pagenum">[<a id="pb1" href="#pb1" name= -"pb1">1</a>]</span></p> -</div> -</div> -</div> -<div class="body"> -<div id="ch1" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e191">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Wat zijn Paddenstoelen?</h2> -<div id="ch1.1" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e199">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Planten zonder bladgroen.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Het schijnt toch wel, dat ze iets met het rijk der -duisternis hebben uit te staan: Overal heeft men ze in verband gebracht -met duivels, met heksen en elfen, met kabouters en padden... heel dat -obscure volkje van den Blocksberg. En zij, die zich aangetrokken voelen -tot die sprookjeswereld, zullen ook telkens met vreugde weer de -paddenstoelen zien verschijnen en er gaarne mede omgaan. En vaak kunnen -zij zichzelf er moeilijk rekenschap van geven, waarom zij ze eigenlijk -nog verkiezen boven de frissche, bloeiende zomerkinderen.</p> -<p class="par">Het is waar:</p> -<p class="par">Er is iets geheimzinnigs aan de paddenstoelen; het is -vooral wel hun snelle opbloeien, schijnbaar uit niets, meestal haast -zonder zichtbaren wortel uit ’t rottend loof of uit vermolmde -stronken, wat iets ondoorgrondelijks en mysterieus heeft. En wanneer -dan zoo’n ding daarbij, zooals de zooveel voorkomende -vliegenzwam, zeer giftige of dol-makende eigenschappen bezit, dan is -’t duidelijk dat het duivelswerk is! Ja, het zijn kinderen der -duisternis, daar gaat niets van af, “die niet leven dan van -stelen en van rooven, geneerende zich met rottig vuil en uitwerpsels -van andere planten of van derzelver overblijfsels.” Dit schreef -Houttuyn, die als rechtgeaard Hollander den paddenstoelen ook al geen -goed hart scheen toe te dragen. <span class="pagenum">[<a id="pb2" -href="#pb2" name="pb2">2</a>]</span></p> -<p class="par">Ik heb een zeer knap geleerde gekend, die zich ook veel -met paddenstoelen bezig hield en die graag de stelling verdedigde, dat -paddenstoelen in ’t geheel geen planten zijn, maar gansch andere -wezens. “Dieren, planten en paddenstoelen,” zei -deze—“alle goede dingen gaan in drieën.” Nu zijn -dat van die questies, waar je lang over kunt vechten; zoo zijn er -menschen, die zeggen, dat sponzen geen dieren zijn; die zeggen dus: -planten, sponzen en dieren—en als het nu in drieën -móét, dan voel ik meer voor het laatste, want m.i. staat -het wel volkomen vast, dat paddenstoelen plantaardige organismen zijn, -zij ’t ook van een bijzonderen aard.</p> -<p class="par">Men kan het geheele plantenrijk in twee groote groepen -verdeelen, n.l. de <i>groene</i> en de <i>niet-groene</i> planten. Dit -verschil in <i>kleur</i>, dat velen op ’t eerste gezicht niet -zóó belangrijk zal voorkomen, wijst toch op een diep, een -fundamenteel onderscheid. De <i>groene</i> planten bevatten vooral in -hunne bladeren het <i>bladgroen</i> of <i>chlorophyll</i>, een hoogst -belangrijke stof, die in de geheele natuur haar wedergade slechts vindt -in de roode kleurstof der bloedlichaampjes. Door het bladgroen zijn de -planten in staat uit eenvoudige, anorganische grondstoffen hun levend -plantenlichaam op te bouwen: Met hunne bladeren nemen zij het koolzuur -uit de lucht op; zij weten het te ontleden, nemen er de koolstof uit en -scheiden het andere bestanddeel, de zuurstof, weer (voor een groot -deel) af; met hunne wortels zuigen zij de sappen op uit den bodem en de -verschillende zouten, die daarin zijn opgelost; voortdurend gaat een -stroom van dit “mineraalwater” door de plant, door de -wortelspitsen opgenomen, door de wortels en de stengels omhoog gevoerd -en in de bladeren weer voor een groot deel afgegeven. Men noemt dit den -“<i>transpiratie</i>-stroom.” De <span class= -"pagenum">[<a id="pb3" href="#pb3" name="pb3">3</a>]</span>bladeren -“transpireeren”; zij geven waterdamp af aan de omgeving. -Duidelijk is dit te zien aan planten, die onder een glazen klok -geplaatst zijn, waar de damp, tot druppels verdicht, zich aan den -binnenkant tegen de klok afzet. De beteekenis van dezen -transpiratie-stroom moet men niet onderschatten; men heeft berekend, -dat b.v. een flinke vruchtboom dagelijks wel ± 100 L. water door -de bladeren “transpireert”. Grooter nog is dan de -hoeveelheid, die door de wortels uit den bodem wordt opgenomen, want -een deel van het water met al de daarin opgeloste zouten wordt -vastgehouden en in de bladeren verwerkt tot de stoffen, waaruit de -plant zijn lichaam opbouwt, zooals ’t zetmeel, cellulose, -eiwitstoffen en dergelijke. Men noemt deze stoffen, die voor een deel -zeer samengesteld zijn “organische stoffen”, omdat men -langen tijd meende, dat zij niet anders dan door de werking van levende -organismen konden gevormd worden, en dat zij zich hierdoor principieel -van de andere anorganische zouden onderscheiden. En al is het ook -gelukt een aantal dezer stoffen kunstmatig, buiten alle levensprocessen -om, samen te stellen, toch blijft het waar, dat een groot deel, -waaronder zeker wel de voor het leven allerbelangrijkste, in de natuur -niet anders ontstaan, dan door het geheimzinnige proces in de groene -bladeren. Hier vormt de plant uit de koolstof, die zij aan het koolzuur -van de lucht onttrekt, te zamen met het water, dat uit den bodem wordt -opgenomen, de <i>suikers</i>, die als meer eenvoudige organische -stoffen, het uitgangspunt zijn voor de vorming van de meer -samengestelde.</p> -<p class="par">Een eerste vereischte om dit te kunnen doen is -<i>licht</i>; in het duister staat dit vormingsproces onmiddellijk -stil, het zonlicht is de stille kracht, die dit werk drijft. Zoo -<span class="pagenum">[<a id="pb4" href="#pb4" name= -"pb4">4</a>]</span>hebben wij dus in de breede bladerkruin van een boom -in de eerste plaats eene inrichting te zien om het licht zooveel -mogelijk op te vangen en dienstbaar te maken aan het leven.</p> -<p class="par">Van deze vorming van organische stoffen in de groene -bladeren toch is het leven van alle andere wezens afhankelijk. Geen -enkel dier vermag zich te voeden met zoo’n slappen kost als de -groene planten: koolzuur en sterk verdunde oplossingen van zouten; de -dieren eten planten, d.i. dus, voeden zich met de stoffen, die de -planten hebben bereid of, zooals de roofdieren, zij vreten planteneters -en zijn dus ook indirect van de planten afhankelijk.</p> -</div> -</div> -<div id="ch1.2" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e206">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Saprophyten of afvalsplanten.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">En ook de niet-groene planten, de talrijke -schimmels, zwammen en paddenstoelen, ook zij zijn afhankelijk van de -bladgroen-planten. Ook zij missen het vermogen uit eenvoudige, minerale -grondstoffen hun lichaam op te bouwen. Zij zijn òf aangewezen op -in ontbinding verkeerende overblijfselen der groene planten: dit zijn -afvalsplanten of <i>saprophyten</i>; òf wel, zij onttrekken de -<span class="corr" id="xd21e1005" title= -"Bron: voedingstoffen">voedingsstoffen</span> aan levende organismen, -hetzij planten of dieren—deze noemt men <i>parasieten</i> of -woekerplanten. Zoo vindt men ze dan ook in groote hoeveelheden op het -rottend loof in de bosschen, op mest van planteneters of op de weiden, -die doortrokken zijn met de sappen daaruit... Hiermede vervullen zij -ook weer hun rol in de natuur: bacteriën, schimmels en al dat -“lagere” zwammengoedje doet de afgestorven plantendeelen in -vertering, rotting overgaan, breekt de samengestelde stoffen, door de -plant opgebouwd, weer af en geeft ze weer terug aan den bodem. En het -leidt wel geen twijfel, dat ook de <span class="pagenum">[<a id="pb5" -href="#pb5" name="pb5">5</a>]</span>echte “paddenstoelen” -hier sterk aan meedoen; wanneer we dus zien, hoe een groote vleezige -paddenstoel vaak spoedig geheel doorvreten is van kleine larfjes en na -korten tijd overgaat in een vieze pappige massa, waarvan al spoedig -niets meer te vinden is, dan krijgen we een blik in den kringloop der -stof en we begrijpen dan, dat de bladgroen-planten en de kleurlooze -schimmels elkaar noodig hebben, dat de laatste leven van de producten -van de eerste, doch dat deze op hun beurt niet zouden kunnen tieren, -als het groote zwammenleger niet voortdurend weer de afgestorven -planten hielp opruimen, afbreken en verteren... En niet alleen in het -rottend loof der bosschen en op de met mest doortrokken weiden, neen, -overal kunnen we dit waarnemen. Overal waar doode organische stoffen -aanwezig zijn, zijn ook aanstonds deze bleeke gasten er bij. Doen wij -slechts in een glas wat water, en voegen daarbij een weinig -plantenafval, doode plantenstengels of dergelijke en laten we dit -eenige maanden staan, dan zullen deze tenslotte geheel worden ontbonden -en verdwijnen door de werking van “splijtzwammen” -(bacteriën), die overal in de lucht aanwezig zijn, en zich, als -zij een geschikten voedingsbodem gevonden hebben, verbazend snel -vermenigvuldigen en alle rottende stoffen verbruiken. Precies wat in -dat glas gebeurde, vindt ge eenige mijlen van de afvoerbuizen en riolen -in de wateren en rivieren bij de groote steden. Den pot met stijfsel, -dien ge een paar dagen vergeten hadt laten staan, vindt ge terug, -overdekt met een weelderige vegetatie van schimmels, bonte, roode en -groene vlekken wijzen op bacteriekolonies; ook hier is het -verteringsproces in vollen gang.</p> -<p class="par">Onnoodig hier nog meer voorbeelden van aan te -<span class="pagenum">[<a id="pb6" href="#pb6" name= -"pb6">6</a>]</span>voeren, ze liggen overal voor het grijpen en ieder -is er mee vertrouwd.</p> -</div> -</div> -<div id="ch1.3" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e213">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Parasieten of woekerplanten.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Minder sterk dringen zich de gevallen van -parasitisme aan ons op; toch zijn ook deze uiterst talrijk.</p> -<p class="par">Een ieder heeft wel eens in den nazomer tegen een -vensterruit een doode vlieg zien kleven, omgeven door een witte melige -massa. Men is geneigd het er voor te houden hier eenvoudig met een -vlieg te doen te hebben, die na zijn dood door schimmel is aangetast. -Doch inderdaad is ’t heel anders: Deze vlieg is levend en wel -door een kwaadaardige schimmel, <i>Empusa muscae</i>, aangetast; een -spore is tusschen haar haren terecht gekomen, daar gekiemd en de -kiemdraad is naar binnen gedrongen. Hier heeft deze zich verder -ontwikkeld en heeft de geheele vlieg doorwoekerd, ten koste van haar -sappen. De vlieg gaat dood en is spoedig geheel met de schimmel -opgevuld. Nu gaat deze weer draden vormen, die door de chitinehuid naar -buiten dringen en aan hun vrije uiteinden de tallooze sporen vormen, -die wij als het witte poeder op de ruit waarnemen. Hierin hebben we dus -een voorbeeld van een woekerplant, van een, althans voor de vlieg, -uiterst kwaadaardige parasiet.</p> -<p class="par">Gaan we dit geval nauwlettend na, dan zien we, dat we -feitelijk twee tijdperken kunnen onderscheiden; eerst is de schimmel -parasietisch; zij voedt zich ten koste van de levende vlieg. Doch eerst -als deze dood is, gaat de schimmel zich voortplanten, -“fructificeeren”; nu leeft zij van de doode stoffen en is -dus saprophytisch. Bij vele schimmels kunnen we deze beide stadiën -waarnemen. Niet altijd zijn ook parasieten en saprophyten <span class= -"pagenum">[<a id="pb7" href="#pb7" name="pb7">7</a>]</span>scherp te -onderscheiden en vaak is het moeilijk met zekerheid uit te maken, met -welke van beide gevallen we te doen hebben.</p> -<p class="par">Er zijn meer van die insektendooders onder de schimmels: -Niet zelden vindt men in den herfst tusschen mos of dorre bladeren -kleine oranje of roode knotsjes, 5 à 6 cM. lang. Naar onderen -toe loopen deze in een wat dunner steekje uit. (Zie <a href= -"#fig045">fig. 45</a>.) Ik herinner mij nog goed mijne verbazing, toen -ik voor het eerst waarnam, dat dit steeltje uit een oogenschijnlijk -gave pop voor den dag kwam. De pop is echter hard en stijf en geheel -gevuld met een vast zwamweefsel en natuurlijk nog veel dooier dan een -pier. In andere gevallen vindt men een min of meer misvormde rups aan -het steeltje. Ook hier wordt de levende rups door de sporen van een -schimmel overvallen, die zich binnen in haar lijf sterk vermenigvuldigt -en het ten slotte met een hard zwamweefsel vult. Hieruit ontwikkelen -zich dan de knotsvormige paddenstoeltjes, die weer de venijnige sporen -voortbrengen.</p> -<p class="par">Schadelijk zal wel niemand deze insectendooders noemen, -of hij moest zich wel geheel op een vliegenstandpunt plaatsen. Er zijn -er zelfs onder, die zich soms zeer nuttig maken. Wanneer geheele -rupsenlegers van dennenrups, <i>Trachea piniperda</i>, de bosschen -dreigen te vernielen en niets meer het gevaar schijnt te kunnen -afwenden, zijn het soms deze schimmels (<i>Empusa Aulicae</i>), die -snel daaronder voortwoekerend, hevige epidemieën veroorzaken en -zoo het onheil stuiten. Ook hebben listige koppen er wel eens over -gedacht of het niet mogelijk zou zijn de vliegenplaag, die sommige -jaren vooral op ’t land zoo verschrikkelijk kan zijn, te -bestrijden door bovengenoemde kamervliegschimmel. <span class= -"pagenum">[<a id="pb8" href="#pb8" name="pb8">8</a>]</span></p> -<p class="par">Er zijn echter andere schimmels, die een -“dierlijken gastheer” hebben, en die wel degelijk zeer -schadelijk kunnen worden.</p> -<p class="par">Zoo zijn er b.v. die in de huid van visschen leven, op -de vinnen, op het hoornvlies van de oogen enz. Ook dringen zij meer -naar binnen, tusschen het spierweefsel en in de kieuwen en veroorzaken -zoo den dood. Deze schimmels richten soms groote verwoestingen aan in -karper- en goudvischvijvers en kunnen vooral zeer schadelijk worden in -de broedplaatsen der visschen.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e1050width" id="fig001"><img src= -"images/fig001.gif" alt= -"Fig. 1. Splijtzwammen of bacillen. 2 à 3000 ×." width= -"400" height="350"> -<p class="figureHead">Fig. 1. Splijtzwammen of bacillen. 2 à -3000 ×.</p> -<p class="par first"><i>a</i>. diphtheriebacillen; <i>b</i>. -tuberkelbacillen; <i>c</i>. typhusbacillen; <i>d</i>. -cholerabacillen.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Ook de mensch moet zich de rol van schimmel-gastheer wel -eens laten welgevallen. Zoo is een goede kennis van mij al jaren lang -op een bepaalde plek van zijn huid behebt met een schimmel -(<i>Trichophýton tónsurans</i>), die daar ondanks jodium -en kwik taai stand houdt. Gelukkig heeft hij er weinig last van en -behoeft hij in ’t minst niet te vreezen gemummificeerd te worden, -zooals de rups door de cordiceps, want deze schimmel blijft beperkt tot -de buitenste huidlaag. Toch zou hij er wel graag af wezen, want het is -een onpleizierig idee, zoo bij levende lijve min of meer beschimmeld te -zijn.—Ook het hoofdzeer wordt door een schimmel veroorzaakt.</p> -<p class="par">Alles samengenomen is echter de beteekenis van deze -parasietische schimmels en het gevaar, wat zij voor het leven van -mensch en dier opleveren gering, oneindig geringer dan van de -bacteriën. Deze uiterst kleine eencellige organismen werden -vroeger onder den naam van “splijtzwammen” met de andere -schimmels en zwammen in een groote groep vereenigd. Zij komen er mede -overeen door het gemis aan bladgroen en dus ook van -koolstofassimilatie, doch wijken er overigens zeer van af. Daarom en -ook om hunne buitengewone <span class="pagenum">[<a id="pb9" href= -"#pb9" name="pb9">9</a>]</span>beteekenis op allerlei gebied van kennis -en techniek, zijn zij tot een onderwerp van een afzonderlijke -wetenschap geworden: de bacteriologie. Wij geven hier een afbeelding -van enkele van de meest geduchte onder deze microörganismen, doch -gaan ze verder met stilzwijgen voorbij. <span class="pagenum">[<a id= -"pb10" href="#pb10" name="pb10">10</a>]</span></p> -</div> -</div> -</div> -</div> -<div id="ch2" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e225">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">De schimmels als veroorzakers van plantenziekten.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Veel meer dan mensch en dier hebben de groene -planten van de parasietische schimmels te lijden; haar wordt het leven -er vaak al heel zuur door gemaakt. Dit is zoo sterk, dat er bijna geen -plant is, die niet haar schimmel of schimmels heeft. Het zijn vooral -ook de cultuurplanten, die er vaak hevig door aangetast worden. -Overbekend is het, hoe soms de geheele oogst door een dergelijke -epidemisch optredende ziekte vernietigd kan worden. Zoo werd op Ceylon -de koffie-cultuur bijkans ten gronde gericht door het optreden van een -schimmel (Hemiléía vastátrix), die de -“koffie-bladziekte” veroorzaakt. Ook op Java heeft deze -cultuur er een knak door gekregen. De zoo gevreesde aardappelziekte -heeft vaak groote schaarschte, ja somtijds hongersnood ten gevolge. Zoo -is dan ook de studie van deze pathogene of ziekteverwekkende schimmels -en van hare bestrijding van groot practisch belang en het -hoofdbestanddeel geworden van de phytopathologie of leer der -plantenziekten.</p> -<p class="par">Dit is nu reeds een omvangrijke wetenschap geworden en -het valt buiten het bestek van dit boekje er diep op in te gaan. Om het -groote belang dezer schimmels zullen we er echter toch enkele -voorbeelden van behandelen. We kunnen dan meteen een en ander van den -bouw en de levenswijze dezer lagere schimmels leeren kennen. -<span class="pagenum">[<a id="pb11" href="#pb11" name= -"pb11">11</a>]</span></p> -<p class="par">De aanwezigheid van parasietische schimmels kan zich op -heel verschillende wijze verraden: zwarte of bruine vlekken in bladeren -of witte schimmelachtige bekleeding, zooals men die zoo vaak bij -’t eikenhakhout ziet; sterke onregelmatige vertakkingen, z.g. -“heksenbezems”, abnormale groei, vorming van dikke -opzwellingen en bulten, en zoo al meer. De laatste noemt men ook wel -“gallen”, evenals de aanzwellingen, die door den steek van -insekten ontstaan. In beide gevallen is het tengevolge van den prikkel -door de parasiet uitgeoefend, dat zoo’n weefselwoekering -ontstaat. Aan het herderstaschje vindt men b.v. niet zelden glanzend -witte dikke opzwellingen; de stengel kronkelt zich en het plantje is -deerlijk misvormd. Hier is een schimmel (<i>Albúgo -cándida</i>) de schuldige; door het weefsel van het plantje -heengroeiend, prikkelt het dit tot dien abnormalen groei. Ten slotte -barst de opperhuid open en dan kunnen de sporen ontsnappen. Bepaalde de -schimmel zich nu maar tot het herderstaschje, dan zou het er nog mee -door kunnen, doch ook andere kruisbloemige planten als radijs en kool -worden er door aangetast en dat is leelijker. Een veel geduchter -schimmel is echter de <i>Phytóphthora inféstans</i>, die -de <span class="ex">aardappelziekte</span> veroorzaakt, (Pl. 1 fig. -IX). Het is een familielid van de vorige. Verscheidene van die -noodlottige schimmels zijn uit Amerika afkomstig; zoo ook deze. -Omstreeks 1830 heeft zij haar intrede in Europa gedaan.</p> -<p class="par">De ziekte openbaart zich ’t eerst, doordat op de -bladeren zwarte vlekken optreden; deze breiden zich uit, ook op de -stengels. Onderzoeken we nu zulke vlekken met het microscoop, dan ziet -men dat het bladmoes hier doorwoekerd is door uiterst fijne celdraden. -<span class="pagenum">[<a id="pb12" href="#pb12" name= -"pb12">12</a>]</span>Deze draden zijn niet “geleed”, d. w. -z. er zijn geen dwarstusschenschotten in; <i>ze zijn dus niet in cellen -verdeeld, maar vormen een samenhangend systeem van uiterst fijne, sterk -vertakte buizen</i>. Dit type van myceliumweefsel vindt men alleen bij -lagere schimmels, b.v. ook bij de gewone <i>Mucor mucédo</i> -(kopjesschimmel) die b.v. oud brood en dergelijke -“beschimmelt”; <i>bij de hoogere paddenstoelen vindt men -steeds een geleed, uit cellen bestaand mycelium</i>. Deze celdraden nu -verbreiden zich tusschen de cellen van het bladmoes en dringen met -zuigorgaantjes er in door om er ’t voedsel aan te onttrekken. Ook -in de knollen dringt dit mycelium binnen, waardoor ook deze ziek worden -en dan van binnen bruine vlekken vertoonen. Gedurende den zomer kan de -schimmel zich sterk vermenigvuldigen en zich over den akker uitbreiden. -De draden gaan n.l. door de huidmondjes naar buiten groeien; vooral aan -de onderzijde van het blad is dan een witte schimmel te zien. Bij fig. -IX <i>b</i> ziet men een dergelijken draad afgebeeld; hij vertakt zich -en snoert een aantal sporen af, die door den wind verspreid worden. -Gelukkig hebben zij om zich te kunnen ontwikkelen, <span class= -"ex">water</span> noodig; vandaar dat alleen in natte zomers hevige -epidemieën optreden. Komen ze met vocht in aanraking, dan blijkt -het dat deze sporen eigenlijk sporendragers (<i>sporangiën</i>) -zijn; er worden dan n.l. een groot aantal uiterst kleine sporen in -gevormd (fig. IX <i>c</i>). Deze kunnen nu als zij op een aardappelblad -belanden, daar kiemen, en uitgroeien tot draden; en zoo wordt ook deze -plant ziek. Geen wonder, dat, wanneer de omstandigheden gunstig zijn, -de ziekte zich buitengewoon snel kan verbreiden.</p> -<p class="par">In deze aardappelziekte-parasiet hebben we een voorbeeld -van een laaggeorganiseerde schimmel: een ongeleed <span class= -"pagenum">[<a id="pb13" href="#pb13" name="pb13">13</a>]</span>mycelium -en hoogst eenvoudige voortplanting, door afsnoering van sporen aan -vertakte draadjes.</p> -<p class="par">Verreweg de meeste plantenparasieten zijn echter -“hoogere”, meer samengestelde vormen, waarbij de draden uit -cellen bestaan en waarbij ook bepaalde voortplantingsorganen optreden. -Zoo vindt men bij zéér vele z.g. <i>asci</i> of -<i>sporenblaasjes</i>: een <i>ascus</i> is een min of meer buisvormig -zakje, waar binnenin (meestal) 8 sporen gevormd worden (zie <a href= -"#fig002">fig. 2</a> en Pl. 1, fig. XI), die als ze rijp zijn door eene -opening aan den top ontsnappen. Zulke asci vindt men ook bij de -morieljes (Pl. 1, fig. III) en Helvella’s (Pl. 1, fig. IV), en -bij talrijke beker- en schotelvormige zwammetjes, die men onder den -naam “Peziza’s” samenvat. Bij deze laatsten is het -geheele bovenvlak met millioenen van dg. buisjes bedekt, en daarom kan -men den paddenstoel in zijn geheel een <i>ascus-</i> of -<i>sporenvruchtlichaam</i> noemen. Bij de laagst-georganiseerde -parasieten ontbreken echter dergelijke vruchtlichamen.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e1148width" id="fig002"><img src= -"images/fig002.gif" alt= -"Fig. 2. Asci; daartusschen paraphysen. In de asci sporen. Een paar honderd maal vergroot." -width="171" height="280"> -<p class="figureHead">Fig. 2. Asci; daartusschen paraphysen. In de asci -sporen. Een paar honderd maal vergroot.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Hiertoe behooren b.v. vele schimmels, die de z.g. -“heksenbezems” in kersen, haagbeuk, berken, enz. -veroorzaken. Ieder heeft wel eens in een boom zoo’n dichte kluit -van takjes zien zitten (Pl. 1, fig. X), die op een afstand wel wat aan -een eksternest doet denken.</p> -<p class="par">Doch ’t is in werkelijkheid een -“schimmelnest”; er zit een parasiet (<i>Exoascus</i>) in -’t hout en door den prikkel, <span class="pagenum">[<a id="pb14" -href="#pb14" name="pb14">14</a>]</span>dien deze uitoefent, ontstaat -die sterke en abnormale takvorming. Ook hier woekeren de schimmeldraden -hoofdzakelijk tusschen de cellen van den waard voort, ze zuigen die -door korte zijtakjes (fig. X <i>a</i>) uit.</p> -<p class="par">Van uit het hout dringt de schimmel in de bladeren, hier -brengt ze asci en sporen voort. De bladeren sterven en vallen spoedig -af, doch in ’t hout blijft de schimmel leven.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e1168width" id="fig003"><img src= -"images/fig003.gif" alt= -"Fig. 3. Schema van (het vruchtlichaam van) een ascuszwam (Peziza)." -width="466" height="310"> -<p class="figureHead">Fig. 3. Schema van (het vruchtlichaam van) een -ascuszwam (Peziza).</p> -<p class="par first">De grootte der asci is voor de duidelijkheid -stérk overdreven t.o. van de zwam.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Het is een neefje van dien heksenbezemfabrikant, die -weer geheel andere niet minder opvallende vervormingen van de -elzenproppen veroorzaakt: <i>Exoáscus alnitórquus</i>, -“de roode elzenvlag”, (Pl. 1 fig. VIII). Ge ziet, niets is -er veilig voor deze schurken. Doch deze maakt het nogal niet zoo bont; -of eigenlijk wel bont, want hij doet hier uit de groene proppen een -helderroode vlag uitgroeien; het is een van de propschubben, die hier -<span class="pagenum">[<a id="pb15" href="#pb15" name= -"pb15">15</a>]</span>door de schimmel zoo raar gaat doen. Het mycelium -zit daarin en brengt draden naar buiten voort, waarop zich de asci met -de sporen vormen, zooals dit bij <i>b</i> is afgebeeld. Omdat die asci -daar zoo maar buiten op zitten, dus zonder in een vruchtlichaampje te -zijn vereenigd, heeft men d.g. schimmels Exo-ascus genoemd.</p> -<p class="par">Anders is dit al bij de schimmel, die de <span class= -"ex">zwarte vlekziekte</span> van de eschdoornbladeren veroorzaakt, -<i>Rhytísma acerínum</i> (Pl. 1 fig. II). Dit schijnt op -’t eerste gezicht wel iets d.g. te zijn als die aardappelziekte -van zoo even, maar feitelijk is dit een heel andere, veel -“hoogere” schimmel. Die zwarte vlekken heeft ieder wel eens -gezien of anders er toch wel van gelezen in “De Kleine -Johannes”: hoe de dwergjes ’s nachts hunne inktpotten over -de bladeren uitgooien. Doch zoo bovennatuurlijk eenvoudig gaat ’t -niet in z’n werk. Er zit weer een schimmel achter of liever -gezegd <i>in</i>. Ongeveer in Juli treden de vlekken op, eerst meer -geelachtig; langzamerhand worden ze zwart. De aangetaste bladeren -vallen wat vroeger af dan gezonde: het mycelium zit er in, maar het is -nog niet rijp. Eerst in den loop van den winter en ’t voorjaar -ontwikkelen zich de <i>apotheciën</i>.</p> -<p class="par">Indien ge dit woord erg schrikwekkend vindt, moogt ge -het onmiddellijk weer vergeten. Er is eenvoudig mee gezegd, dat hier nu -de asci niet zóó maar op ’t mycelium gevormd -worden, maar op een bepaalde wijze vereenigd zijn. Hier zijn ’t -nog maar kleine wormachtige verdikkingen, waarbinnenin de asci zitten. -Daar rijpen ze en het wormpje gaat dan met een spleetje open. -Zoo’n ascus ziet men bij <i>a</i>; er zitten 8 dunne, -draadvormige sporen in. Ook hier dus een schimmel, die nu niet zoo bar -veel kwaad doet en die wel een aardig effect weet te weeg te brengen. -De schade is niet zoo groot, dat <span class="pagenum">[<a id="pb16" -href="#pb16" name="pb16">16</a>]</span>het de moeite zou loonen, om -overal het afgevallen loof op te ruimen; want het is duidelijk, dat, -waar de asci pas na ’t afvallen der bladeren rijp worden, -hierdoor ’t kwaad te keeren is. Waar men dit om -“aesthetische” reden doet, zooals b.v. in het -“Engelsche park” te München, treedt nergens Rhytisma -op, terwijl ze overal in de omgeving te vinden is.</p> -<p class="par">Bij de vorige schimmels woekert het mycelium in het -bladweefsel. Anders is dit bij den echten <span class= -"ex">meeldauw</span>. Hier groeit de zwamvlok buiten op de bladeren en -dringt alleen met zuigcellen in de opperhuid, om daar het voedsel uit -op te nemen. Daardoor zien die bladeren er wit-beschimmeld uit, vooral -ook doordat er tallooze sporen door de draden afgesnoerd worden; -vandaar ’t “melige”. De schadelijkste onder deze is -wel de <span class="ex">druivenmeeldauw</span> (<i>Oïdium -Túckeri</i>) die in de wijnbergen zulke verwoestingen aanricht. -Meer bekend is bij ons de <span class="ex">eikenmeeldauw</span> -(<i>Oïdium Quercínum</i>), die ieder op zijne wandelingen -wel eens moet opgevallen zijn. Vooral het hakhout heeft er veel van te -lijden; geheele boschjes zijn soms wit van de schimmel.</p> -<p class="par">Zij is in 1878 in Portugal plotseling opgetreden, en -daarna overal, niet zooals vele andere plantenziekten van land tot land -gaande, maar in verschillende landen bijna gelijktijdig voor den dag -gekomen. Eigenaardig is, dat ook de eikenmeeldauw soms weer haar -parasiet heeft, een schimmeltje, dat het mycelium waarmede de meeldauw -overwintert, geheel verwoest. De aangetaste plekken vertoonen dan niet -meer de witte, maar een grijs-roodachtige kleur.</p> -<p class="par">Heel wat kwaadaardiger zijn een aantal andere schimmels, -die de belangrijkste voedingsplanten van den mensch, de granen, -aantasten. Overbekend is onder <span class="pagenum">[<a id="pb17" -href="#pb17" name="pb17">17</a>]</span>deze vooral het <span class= -"ex"><span class="corr" id="xd21e1229" title= -"Bron: moederkoren">moederkoorn</span></span> (<i>Cláviceps -purpúrea</i>) (Pl. 1 fig. I), dat de rogge niet alleen oneetbaar -maakt, maar zelfs de voedzame korrel in een zwart en giftig ding -verandert. Vooral in vroeger tijd, toen men nog niet zoo scherp op al -die dingen lette, heeft die veel kwaad gedaan. In groote hoeveelheid -met het rogge vermengd en er mede gemalen, veroorzaakte het de -“kriebelziekte”, die den dood ten gevolge kan hebben.</p> -<p class="par">Gelukkig heeft men van de nood eene deugd gemaakt en er -een medicijn uit bereid. Die is trouwens tegenwoordig vrij duur, want -het moederkoorn wordt natuurlijk zooveel mogelijk uitgeroeid. Toch kan -men die dikke, zwarte korrels, (van oudsher onder den naam -“<i>secale cornutum</i>” bekend), die wat gekromd buiten de -aar uitsteken, nog vaak in roggevelden vinden. Hoe ontstaan nu die -dingen? De levensgeschiedenis van ’t moederkoorn is al minder -eenvoudig, doch ik wil ’t in ’t kort vertellen. Straks -wordt ’t nog veel ingewikkelder:</p> -<p class="par">Wanneer de rogge bloeit, dus in den voorzomer, wordt -reeds het jonge vruchtbeginsel geïnfecteerd door een spore. Die -ontwikkelt zich daarin spoedig tot een mycelium, dat nu talrijke kleine -sporen gaat vormen en tegelijkertijd een zoete, geurige vloeistof -afscheidt, (<span class="ex">Honingdauw</span>), waardoor insekten -aangelokt worden. Een prachtig middel dus om snel den schimmel over den -akker te verspreiden. Later, tegen dat het koren gaat rijpen, gaan de -schimmeldraden onder in ’t vruchtbeginsel een hard dicht weefsel -vormen. Zulk een hard schimmelweefsel, dat gewoonlijk ook opgevuld is -met reservevoedsel, heet een <i>sklerotium</i>; het komt bij een aantal -verschillende schimmels, ook wel bij echte paddenstoelen, voor. (zie -blz. <a href="#pb199" class="pageref">199</a>). Dit sklerotium, met -voedsel gevuld, valt af en in het volgend voorjaar ontwikkelen -<span class="pagenum">[<a id="pb18" href="#pb18" name= -"pb18">18</a>]</span>zich daar kleine paddenstoeltjes uit, zooals dit -bij <i>c</i> op de helft van de ware grootte is afgebeeld. Bij <i>d</i> -zien we zoo’n dingetje dwars doorgesneden; die kringetjes aan den -rand zijn nu nog niet de asci, doch het zijn de kamertjes, waarvan de -wanden met asci bekleed zijn. Die zijn nog oneindig veel kleiner.</p> -<p class="par">In die asci worden weer 8 draadvormige sporen gevormd, -die op hun beurt weer de roggebloempjes kunnen infecteeren. Hier zien -we dus voor ’t eerst kleine paddenstoeltjes optreden en hier -kunnen we ook aanstonds goed zien <i>wat een paddenstoel eigenlijk is: -een orgaan, dat dient ter vorming en verspreiding van sporen</i>. Hier -groeien nu die paddenstoeltjes uit een sklerotium, uit een harde -weefselklomp gevuld met reservevoedsel. Bij de meeste paddenstoelen is -dit niet zoo, maar toch zijn zij in wezen niets anders dan -“sporenvruchten”.</p> -<p class="par">We zullen dit in een volgend hoofdstuk nog wel verder -duidelijk maken. Eerst moeten we echter nog een paar andere groepen van -beruchte schimmels bespreken, die aan tallooze gewassen, vooral ook aan -de granen, heel wat schade berokkenen. Het zijn de brandzwammen -(<i>Ustilagineeën</i>) en de <span class="ex">roestzwammen</span> -<i>(Uredineeën)</i>.</p> -<p class="par">De <span class="ex">brandzwammen</span> tasten vooral de -bloempjes van het koren aan (op Pl. 1 fig. VI ziet men bij <i>a</i> de -<span class="ex">roggebrand</span> (<i>Ustilágo -secális</i>), bij <i>b</i> de <span class= -"ex">haverbrand</span>, <i>Ustilágo Avénae</i>). Zij -verwoesten er het weefsel en in plaats van een graankorrel ontwikkelt -zich een bruinzwarte sporenmassa, een droog verstuivend poeder; vandaar -de naam “stuifbrand”.</p> -<p class="par">Die sporen kunnen zich zeer ver verspreiden; zij vallen -ten slotte weer op den grond en behouden jaren <span class= -"pagenum">[<a id="pb19" href="#pb19" name="pb19">19</a>]</span>lang -haar kiemkracht. Zij tasten weer jonge graanplantjes aan en groeien -daarin naar boven zonder oogenschijnlijk veel schade te doen. Doch gaat -het graan bloeien, dan openbaart zich het kwaad. Zoo ten minste gaat -het bij den haverbrand. Bij andere, b.v. den tarwebrand vindt directe -infectie van de bloempjes plaats.</p> -<p class="par">Het zijn niet alleen granen, die van brandzwammen te -lijden hebben, de meest verschillende planten kunnen in stengels, -bladeren, bloemen of vruchten er door aangetast worden.</p> -<p class="par">Zoo vindt men niet zelden de helmknoppen van witte of -roode koekoeksbloemen sterk gezwollen en, in plaats van met stuifmeel, -opgevuld met een donker violette sporenmassa. Hier is -<i>Ustilágo violácea</i> aan ’t werk.</p> -<p class="par">Allermerkwaardigst is hier de uitwerking, die deze -schimmel op haar gastheer kan uitoefenen. Eigenlijk bedoel ik hier de -gastvrouw. De koekoeksbloemen zijn n.l. eenslachtig, er zijn dus -mannelijke bloemen waarin alléén meeldraden, en -vrouwelijke waarin alleen stampers voorkomen. Wordt nu zoo’n -vrouwelijke bloem door de schimmel aangetast, dan veroorzaakt deze -daarin eerst het ontstaan van meeldraden: er zijn n.l. rudimenten -daarvan in de bloem aanwezig, die nu door den abnormalen prikkel tot -ontwikkeling komen. In de zoo door haar zelf te voorschijn geroepen -meeldraden kan dan de schimmel evengoed haar gang gaan als in -“echte”.</p> -<p class="par">Met de <span class="ex">Roestzwammen</span> of -<i>Uredineën</i> komen we tot een groep van schimmels, die voor -haar ontwikkeling niet aan één gastheer genoeg hebben, -maar er hier voor twee noodig hebben, afwisselend dus op twee, vaak -zeer verschillende planten parasiteeren. Om dus een voorbeeld te -noemen: de ééne generatie leeft op erwtenplanten, -<span class="pagenum">[<a id="pb20" href="#pb20" name= -"pb20">20</a>]</span>de volgende op wolfsmelk; de generatie, die -daaruit voortkomt moet beslist weer erwten hebben, daaruit weer een die -de wolfsmelk bewoont enz. En dan moeten we er dadelijk bij zeggen, dat -die beide generaties eigenlijk niets op elkaar gelijken, zoo min met -’t bloote oog als met ’t microscoop bezien. Het behoeft ons -dan ook niets te verwonderen, dat men die beide generaties langen tijd -als geheel verschillende schimmels heeft beschouwd en ze ieder een naam -gegeven heeft. De ééne generatie, die zich meest voordoet -als gele of bruine vlekken of strepen, de eigenlijke roest dus, heette -<i>Urédo</i>, de andere, meestal zeer kleine, geelachtige napjes -of bekertjes <i>Aecídium</i>. Bij bovengenoemd voorbeeld leeft -de Aecidium-vorm op wolfsmelk, de Uredo-vorm op de erwt, daarom is het -<span class="ex">erwtenroest</span>.</p> -<p class="par">We hebben hier dus hetzelfde verschijnsel wat ook van -een aantal dierlijke parasieten bekend is. Ieder weet nu wel, dat de -malariaparasiet door muggenmaag en menschenbloed zijn levensbaan heeft, -de trichine ratten, zwijnen en menschen noodig heeft, de in -Midden-Afrika zoo geduchte slaapziekte-parasiet, de -Tsé-tsévlieg en den neger. Spelen de krokodillen er ook -nog geen rol bij? Zoo zijn er een aantal van die lagere organismen, die -op de meest geheimzinnige sluipwegen als ’t ware het leven van -hoogere wezens kruisen en hun gewoonlijk niet veel goed doen.</p> -<p class="par">Zulke organismen zijn nu de roestzwammen ook; zijn zij -al niet zoo griezelig als de zooeven genoemde, de schade, die zij aan -de cultuurgewassen, vooral de granen, berokkenen is onberekenbaar groot -en hare wegen zijn soms even onnaspeurlijk. Wie zal b.v. de -aecidium-generatie van <i>Melamspora repentis</i>, die op kruipwilg -leeft, op de gevlekte Orchis (Orchis maculata) zoeken <span class= -"pagenum">[<a id="pb21" href="#pb21" name="pb21">21</a>]</span>en van -een andere wilg-schimmel op ’t sneeuwklokje; wie zou denken, dat -de roest op het boschmuur (Stellaria nemorum) en de heksenbezems op de -Zilverspar (Abies pectinata) het gevolg van éénzelfde -schimmel in zijn beide generaties zijn? En toch is het eigenaardig om -op te merken hoe de mensch soms half-instinktief dingen schijnt te -kunnen beseffen, als het inzicht er nog lang niet aan toe is. Het is -bekend, dat reeds in 1720 een Engelsche boer heet water op de wortels -van een berberis van zijn buurman goot, omdat hij die plant bij zijn -koren niet duldde. En reeds in 1755 werd er in Massachusetts een wet -uitgevaardigd voor de uitroeiïng van de berberis in de nabijheid -van korenvelden.</p> -<p class="par">De eerste proefnemingen, die het verband tusschen de -aecidiën op de berberis en de roest in het graan direct duidelijk -maakten, deed Schöler, een Deensch schoolmeester, doch een -staatscommissie (grootendeels uit geestelijken bestaande!) maakte uit, -dat het malligheid was. Ook in wetenschappelijke kringen bleef men lang -skeptisch, totdat in 1865 de groote botanicus De Bary voor het eerst -den volledigen ontwikkelingsgang van <i>Puccinia graminis</i> naging en -tot in bijzonderheden naploos. Dat daar een genie als De Bary voor -noodig was, zal men begrijpen, als men ’t onderstaande schema -beziet, waarin ik die ontwikkeling, zoo eenvoudig mogelijk heb -voorgesteld: <span class="pagenum">[<a id="pb22" href="#pb22" name= -"pb22">22</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e1351width"><img src= -"images/diagram.gif" alt= -"Schema ontwikkelingsgang van Puccinia graminis." width="500" height= -"340"></div> -<p class="par"></p> -<p id="ch2.1" class="par">Mochten er onder de lezers van dit hoofdstuk -zijn, die gaarne meer van deze interessante studie der plantenziekten -te weten zouden willen komen, dan raden wij hen daarvoor aan de -volgende werken ter hand te nemen:</p> -<p lang="de" class="par"><span class="sc">Dr. K. v. Tubeuf</span>, -Pflanzenkrankheiten durch kryptogame Parasiten verursacht.</p> -<p lang="en" class="par"><span class="sc">Duggar</span>, Fungous -Diseases of Plants, Country life Education Series.</p> -<p lang="fr" class="par"><span class="sc">Prillieux</span>, Les -maladies des plantes agricoles et des arbres fruitiers et forestiers -causées par des parasites végétaux.</p> -<p class="par"><span class="sc">Prof. J. Ritzema Bos</span>, Ziekten en -beschadigingen der Landbouwgewassen (Geïll. Land- en -Tuinbouwkundige Bibliotheek). <span class="pagenum">[<a id="pb23" href= -"#pb23" name="pb23">23</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch3" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e246">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Echte paddenstoelen als veroorzakers van -plantenziekten.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Dit zijn v.n.l. de boomzwammen, die allen min of -meer als planten-(boom)parasieten zijn te beschouwen.</p> -<p class="par">Als wij, na een stormachtigen nacht, in de stad of -buiten, omgewaaide boomen vinden liggen, waaronder dikwijls forsche -exemplaren, dan moeten wij niet denken, dat diezelfde boomen daar -gisteren nog gezond en krachtig stonden en dat alleen de storm daar een -einde aan heeft gemaakt. Die storm heeft slechts voltooid, wat de -draden, het mycelium van de echte paddenstoelen, jaren, misschien wel -eeuwen lang hebben voorbereid.</p> -<p class="par">Bekijkt men zoo’n omgevallen boom eens wat -nauwkeuriger, zoo zult ge zien, dat hij bijna geheel vermolmd is, -terwijl de nog in den grond zittende wortels, waarvan de boom is -afgeknapt, er eveneens vergaan en verrot uitzien.</p> -<p class="par">Het mycelium der boomzwammen scheidt n.l. <span class= -"corr" id="xd21e1386" title="Bron: een een">een</span> chemische stof -af, die de houtstof of cellulose van den boom geheel doet verkruimelen -of vermolmen.</p> -<p class="par">En nu zult ge misschien schrikken als ik u vertel, dat -er wellicht geen enkele boom bestaat die geheel vrij is van dit -mycelium der echte paddenstoelen. Op een gewonde plek van stam en tak, -door mensch of dier veroorzaakt, is een spoor van een boomzwam -neergevallen, en daar ontkiemd, trachten die draden nu overal tusschen -bast en hout door te dringen. Is nu de boom kerngezond, vooral fungeert -zijn wortelstelsel goed, zoodat de vocht en voedselstrooming in de -vaatbundels <span class="pagenum">[<a id="pb24" href="#pb24" name= -"pb24">24</a>]</span>goed werken, dan kan hij den strijd tegen de zwam -gerust aanbinden en steeds overwinnaar blijven. Mankeert het hem echter -hieraan, en werken deze functiën door de een of andere reden, -minder goed, zoodat door de vaten minder water en meer lucht kan -toetreden, dan begint het “zwamvlok” veld te winnen, want -meer lucht dan vocht heeft dit voor zijn groei in die duisternis noodig -en langzaam maar zeker gaat het zijn vernielingswerk voortzetten en hoe -slechter ’t er nu met den boom gaat uitzien, hoe beter krijgt de -zwam het. Haar inwendige uitzuigerij is haar nu niet langer voldoende; -meer slachtoffers wil zij maken en uit tak of stam gaat zij nu fraai -gevormde en gekleurde vruchtlichamen uitzenden, wier sporen weer -honderd andere boomen kunnen aanvallen en vernietigen.</p> -<p class="par">Dat gebrek aan watertoevoer in de boomen den groei van -de zwam bevordert, daarvoor leveren ons de berkenboschjes van onze, -tegenwoordig zoo droog liggende duinpannetjes, wel het bewijs. Deze, -vroeger een lust der oogen, vertoonen nu slechts een ruïne van -omgevallen doode stammen en dor loof, waar<span class="corr" id= -"xd21e1395" title="Bron: .">,</span> als frisch jong leven, alleen nog -maar de mooie “berkenzwam” Polýporus -betúlinus (<a href="#fig069">fig. 69</a> <a href="#no14">No. -14</a>) fungeert. Hoogst zelden vindt men deze zwam op een nog levenden -berk.</p> -<p class="par">De tijd, waarin de diverse boomzwammen haar -vernielingswerk verrichten, is zeer verschillend. Zien wij aan een eik -of populier de zoo fraaie, goud-gele Polýporus sulfúreus -<a href="#no150">No. 150</a>, of de, op verschillende loofboomen, -vooral op iep en wilg voorkomende, Polýporus squamósus -(<a href="#fig067">fig. 67</a> en 68 <a href="#no147">No. 147</a>) -zitten, dan kunnen wij er vast van overtuigd zijn, dat die boomen hun -langsten tijd geleefd hebben. Evenzoo kan de kweeker, als zijn -boomgaard door de boomgaardzwam: Fómes pomáceus -(fúlvus) <span class="pagenum">[<a id="pb25" href="#pb25" name= -"pb25">25</a>]</span>No. 164, of door: Stéreum purpúreum -<a href="#no186">No. 186</a>, bezocht zijn, gerust zijn pruimen- en -kersenboomen uit den grond halen en vernietigen.</p> -<p class="par">Prijkt echter de groote, donkere “vuurzwam” -Fómes igniárius (Pl. 2, fig. X<i>b</i> <a href= -"#no162">No. 162</a>) aan beukenstammen, dan behoeft men zich over deze -volstrekt niet ongerust te maken, want haar vernielingswerk gaat zeer -langzaam en terwijl zij telkens weer een nieuwen band om haar hoed zet, -leeft de boom nog jaren lang ongestoord verder.</p> -<p class="par">Bij deze hierboven besproken boomparasieten en nog zoo -vele, vele anderen (zie blz. <a href="#pb217" class="pageref">217</a> -en volgende) die uit stam en takken van de verschillende boomsoorten -naar buiten komen, hebben we gezien, dat ze zich dan eerst pas goed -gaan ontwikkelen, als haar gastheer in minder goede condities gaat -verkeeren. Haar parasitisme heeft dus een eenigszins z.g.n. secondair -karakter. Zij zijn als uitzuigers, vernielers, minder als moordenaars -te beschouwen. Gelukkig dragen waarschijnlijk wel 90 % van de -boomzwammen een dergelijk secondair parasitisch karakter, maar heel -ongelukkig zijn er nu bij die tien andere procenten een paar soorten, -die we geen vernielers maar echte moordenaars moeten noemen en deze -komen helaas zeer menigvuldig in ons land voor. Men vindt ze in de -natuurlijke kleur en grootte afgebeeld op de plaat der -“schadelijke zwammen”, uitgegeven door het -“Staatsboschbeheer”. Het zijn: Fómes annósus -(<a href="#fig074">fig. 74</a>–77 <a href="#no167">No. 167</a>) -en Armillária méllea (<a href="#fig060">fig. 60</a> -<a href="#no113">No. 113</a>). Het mycelium van deze zwammen valt in -’t bijzonder de <i>wortels</i> der boomen aan, vooral van -naaldhout, en dan geen zieke wortels, die slecht fungeeren, maar -kerngezonde. Van het zwamvlok van de honingzwam: Armillária -méllea is bekend, dat het niet tevreden is, als het zijn -moordend werk aan ’t wortelgestel van één -<span class="pagenum">[<a id="pb26" href="#pb26" name= -"pb26">26</a>]</span>boom heeft gedaan, het kruipt in den grond voort -en valt den een na den anderen boom aan, zoodat uitgestrekte deelen -bosch door haar vernietigd worden. Zijn er tegen vele plantenziekten -door schimmels, bestrijdingsmiddelen, tegen deze slechts dit -ééne, dat men de vruchtlichamen, die weer voor de -voortplanting door de sporen zorgen, zooveel mogelijk vernietigt, -terwijl de onderaardsche organen niet uit te roeien zijn. Het mycelium -van deze zwam (zie ook blz. <a href="#pb40" class="pageref">40</a>) -kruipt maar zoo stilletjes in ’t duister voort, totdat zij binnen -korten tijd heeft gezorgd, dat haar slachtoffer is komen te vallen. Uit -de overgebleven stronken zendt zij dan, als “vlaggetjes der -overwinning”, in de herfstmaanden overal troepen van haar -vruchtlichamen omhoog.</p> -<p class="par">Wordt het hout van, door ’t mycelium van echte -paddenstoelen aangetaste, boomen gebruikt voor ’t bouwen van -huizen, schuttingen, hekwerk enz., dan heeft het zijn vernielingswerk -nog niet geëindigd. Integendeel, daar het hout dood is en er -steeds meer luchttoevoer in is gekomen, gaat de groei van het mycelium -enorm toenemen. Vandaar dat uw trapje in uw tuin, uw hekwerk om huis of -weiland zoo kort geleden nog gezet, zoo spoedig geheel vermolmd is en -allerlei fraai gevormde en gekleurde paddenstoeltjes (meest van -Polýporus versícolor <a href="#fig073">fig. 73</a> -<a href="#no160">No. 160</a>) uit het hout te voorschijn komen. Worden -echter die trapjes en hekjes bij het zetten eens goed met carbolineum -bestreken, dan moet de zwam het geheel afleggen en geen afgebroken -paaltjes of fraai gekleurde “Elfenbankjes” (<a href= -"#fig073">fig. 73</a>) zullen meer het eigendom worden van den -zorgvuldigen bezitter. <span class="pagenum">[<a id="pb27" href="#pb27" -name="pb27">27</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch4" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e257">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Hoe de paddenstoelen te leeren kennen en -onderscheiden.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">“Is dat niet ontzettend moeilijk?” Dat -is een vraag, die ons telkens en telkens weer gesteld wordt.... een -vraag, waarin dikwijls een huldebetuiging en een wanhoopskreet innig -versmolten schijnt te zijn. Doch de hulde dient afgeweerd te worden en -de wanhoop tot bedaren gebracht door dit eenvoudige nuchtere antwoord: -“het is niet ontzettend moeilijk, maar... <span class="ex">het -gaat niet in eens</span>.” Ik zal u eens wat vertellen:</p> -<p class="par">Er is een tijd geweest—dat is al -héél lang geleden—dat men om uit te maken hoeveel -tanden een paard had, in allerlei geleerde en dikke boeken, Plinius -altijd voorop, ging zitten snuffelen, met het gevolg, dat men ’t -er niet eens over kon worden en een hevige strijd ontbrandde. Een paard -in den bek te kijken kwam toen heelemaal niet te pas, zoo’n -realistisch-onaesthetische handeling was volkomen in strijd met de -waardigheid der wetenschap. Indien er ook nog maar een spoortje van -dien middeleeuwschen geest in u is achtergebleven, dan dient ge u daar -eerst van te ontdoen, als ge aan de paddenstoelen wilt gaan, en u de -toovenaarskunst van het onderscheiden van giftige en eetbare wilt eigen -maken.</p> -<div id="ch4.1" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e265">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Buiten goed uitkijken.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Dat men om planten en dieren góéd te -leeren kennen niet thuis moet blijven zitten, omringd met dikke boeken -<span class="pagenum">[<a id="pb28" href="#pb28" name= -"pb28">28</a>]</span>en andere geleerde zaken is nu wel haast overal -doorgedrongen, maar nog te veel stellen de menschen zich voor, dat dit -eigenlijk alleen geldt als men de levenswijze wil nagaan, de -“biologie” bestudeeren. Wil men plantensoorten, vormen, -leeren kennen dan ga je botaniseeren; in een groote bus pak je alles -mee, wat je nog niet kent. Thuis neem je een “Flora” en -langs de geleidelijke lijnen van de dichotome tabellen kom je er dan -wel.—Zeker, ’t gaat, en ’t is dikwijls heel nuttig en -leerzaam—maar ’t heeft ook zijn nadeelen. Hoe vaak b.v. -hoor je de menschen niet urmen over die lastige schermbloemigen, die -allemaal precies op elkaar gelijken. Ja, misschien wel, als je ze -verfrommeld en fragmentarisch uit een bus haalt; maar bekijk ze nu eens -goed buiten, ’t is heusch niet allemaal -“fluitekruid”.</p> -<p class="par">Want dat kan ik wel dadelijk zeggen: paddenstoelen zijn -veel lastiger dan de schermbloemigen en de grassen. Gaan die dus boven -je pet, dan behoef je aan de paddenstoelen niet te beginnen. Ik hoor u -zuchten en ik zie uw bedrukt gelaat, als ge zegt: “Hadden we voor -de paddenstoelen maar zoo’n Heimans, Heinsius en Thijsse met -tienduizend precies-gelijkende maar dan gekleurde afbeeldingen, dan zou -het wel gaan; doch nu zullen we er maar van afzien.” Maar doe dat -nu in ’s hemels naam niet. Vindt ge het dan juist geen fijn iets, -nu Suringar, Garjeanne, Heukels, Heimans, Heinsius, Thijsse en al die -andere, ook Cool en Van der Lek, eens thuis te laten (ik ken de heeren, -en ik weet, dat ze me zullen begrijpen!) en eens net te doen alsof ge -in ’t jaar 1700 leefde en met uw gekuitbroekten grootvader gingt -wandelen, die u dan zoo spelenderwijs langzamerhand de paddenstoelen -leerde kennen en u leerde goede en kwade onderscheiden? <span class= -"pagenum">[<a id="pb29" href="#pb29" name="pb29">29</a>]</span></p> -<p class="par">“Maar ik heb geen grootvader en als ik er een had -zou hij er nog niets van weten” zegt ge misschien. Ja, ziet ge, -dat is een kwaad ding, maar dan maar zonder grootvader! Doch wandelen -moet ge, heel veel wandelen; de herfstbosschen doorkruisen, weilanden -en wegkanten afzoeken, vooral niet bang zijn voor een betrokken lucht -of een regenbui. Het zijn nu eenmaal voor een groot deel herfst- en -regenkinderen—en dan de paddenstoelen, die ge vindt goed bekijken -aan alle kanten en met elkaar vergelijken. Hier staan er b.v. veel bij -elkaar van één soort. Ga er eens bijzitten en zoek heel -jonge exemplaren, zie hoe ze zich ontplooien, hoe ze veranderen bij -’t ouder worden. Nu breekt ge er een door, let op den aard van de -substantie: die is heel verschillend bij de verschillende soorten en -niet zelden karakteristiek. Zoo hebben de Russula’s een bros, -“kort” hoedvleesch; boompaddenstoelen zijn weer heel -anders, meestal erg taai en daardoor oneetbaar. Hebt ge een goeden -neus, dat is een prachtig ding voor een zwammenvriend: ge moet u -aanwennen de paddenstoelen aandachtiglijk te beruiken en zoo goed -mogelijk den geur te beschrijven. (In de tabel op blz. <a href="#pb149" -class="pageref">149</a> vindt ge een stalenkaartje). <i>Sommige</i> -héél vergiftige soorten verraden zich vaak door den geur -(zie blz. <a href="#pb95" class="pageref">95</a>). Ook is het gewenscht -ze te proeven; als ge dat op de goede manier doet, n.l. door er een -klein stukje van te nemen, dat voor in den mond te proeven en dan weer -uit te spuwen, kunt ge dat altijd veilig doen.</p> -<p class="par">Als ge zoo te werk gaat, zult ge er heusch langzamerhand -wel in komen en al spoedig een aantal vormen leeren onderscheiden, en -er b.v. achter komen, dat dit kleine dikke ding niets anders is, dan -een jonkie van die groote daar ginds en al d.g. dingen meer. -<span class="pagenum">[<a id="pb30" href="#pb30" name= -"pb30">30</a>]</span></p> -<p class="par">Wanneer ge b.v. gelegenheid hebt in een regenachtigen -nazomer een poos in Brabant of Gelderland uw intrek te nemen in de -nabijheid van dennenbosschen zult ge zeker spoedig getroffen worden, -door den grooten rijkdom aan <i>boleten</i>, die dikke vleezige -paddenstoelen, die van onderen in plaats van plaatjes, fijne gaatjes -vertoonen. In den beginne zal het u niet zoo gemakkelijk vallen uit de -verschillende vormen wijs te worden. Ze gelijken allen zoo veel op -elkaar en toch is er ook weer een groote verscheidenheid, ja er zijn er -geen twee eender. Wanneer ge u nu voorstelt op één dag -eens al die boleten te gaan determineeren en ze dan te kennen, zooals -ge b.v. op ééne wandeling verscheidene boterbloemsoorten -nauwkeurig kunt bepalen, dan vrees ik dat ge bedrogen uitkomt. Maar ga -nu eens dagelijks de bosschen in—vooral niet zitten wachten op -mooi zonnig weer!—en ga de verschillende vormen met aandacht -bekijken niet alleen, maar besnuffelen, betasten, proeven, dan zult ge -spoedig, ook zonder één boek, een 10- of 12 tal boleten -kunnen onderscheiden en kènnen. Ge weet dan nog geen enkelen -naam, zegt ge—maar dat komt er heusch in den beginne minder op -aan—vooral omdat vele van die dingen toch alleen maar geleerde, -min of meer barbaarsche namen hebben, waarmede wij toch eigenlijk nooit -goed vertrouwd raken en die ook maar slecht passen bij omgeving en bij -zulke door-en-door natuurlijke dingen als paddenstoelen.</p> -<p class="par">Ik zou zoo graag zien, dat er zich zóó wat -meer menschen met de paddenstoelen bezig hielden, eenvoudig weg, vrij -van alle geleerdheid of modezucht.</p> -<p class="par">Dan zouden we misschien nog wel eens wat aardige -Nederlandsche namen ook krijgen voor de paddenstoelen. <span class= -"pagenum">[<a id="pb31" href="#pb31" name="pb31">31</a>]</span></p> -<p class="par">Wij hebben in dit boekje zooveel mogelijk aan iederen -paddenstoel een Hollandschen naam gegeven, omdat we maar al te goed -weten hoe afschrikwekkend op velen de wetenschappelijke namen werken; -en volkomen terecht. Het berust o.i. op een zuiver en goed -natuurgevoel, wanneer men voor zulke prachtdingen, als die roode -vliegenzwammen die daar soms bij honderden in de bosschen staan te -pralen, iets anders wil hebben dan Amanita muscaria, waarvan je niet -eens een meervoud kunt maken! Maar ’t valt lang niet mede voor -ieder een geschikten naam te vinden!</p> -<p class="par">En het is eigenlijk ook niet de manier, want zoo’n -naam wordt licht òf gekunsteld, gezocht, of zoo’n beetje -poëterig, wat ook niet leuk is. Niet dat een naam niet -poëtisch mag zijn. Er zijn er bij de bloemen, als sneeuwklokje, -madeliefje, gouden regen, die eigenlijk niets anders zijn dan een klein -gedichtje, en dat zijn wel de mooiste. Maar zoo’n naam kan je -evenmin uit je mouw schudden als een mooi vers: dat moet, -“vanzelf” komen. Daarom hebben we maar ons best gedaan -eenvoudige, vrij nuchtere namen te vinden; er zijn er zoo ook onder de -andere plantennamen, die toch ook heel goed zijn, als duindoorn, -heggerank, kruldistel en dergelijke. Namen dus, die zooveel mogelijk -aan een karakteristieke eigenschap ontleend zijn, als: Fluweelpootje -(<i>Collýbia velútipes</i>), goudvlieszwam -(<i>Pholióta aurivélla</i>), donsvoetje -(<i>Tubária furfurácea</i>), de zadelzwam -(<i><span class="corr" id="xd21e1524" title= -"Bron: Polyporus">Polýporus</span> squamósus</i>).</p> -<p class="par">Niet altijd slaagden wij hierin naar wensch: bruine -plaatjeshoutzwam (<i>Lenzítes saepiária</i>), -wortelcollybia (<i>Collýbia radicáta</i>), purperroode -houtzwam (<i>Tricholóma rútilans</i>), hebben we wel eens -met een “vooruit-dan-maar” neergeschreven. <span class= -"pagenum">[<a id="pb32" href="#pb32" name="pb32">32</a>]</span></p> -<p class="par">En nu hopen we, dat er vele zwammenvrienden zullen -opstaan; langzamerhand zullen er dan veel meer aardige typeerende namen -los komen. Mocht dus deze of gene er eens een vinden of uit kindermond -opvangen, dan verzoeken wij hem of haar, die te noteeren en er ons bij -gelegenheid melding van te maken.</p> -<p class="par">Een feit is het, dat in landen als Frankrijk en -Duitschland, waar de bevolking zich veel meer met de paddenstoelen -heeft bezig gehouden, ook veel meer aardige volksnamen er voor te -vinden zijn. En dat is het ook wat o. i. in de eerste plaats noodig is: -dat men zich eenvoudigweg wat meer vertrouwd make met de paddenstoelen, -die in onze omgeving groeien.</p> -<p class="par">Ge zult zien, dat dan ook het determineeren veel -gemakkelijker gaat, dat het u betrekkelijk weinig moeite zal kosten, -die boleten, als ge ze eenmaal kent ook juist te determineeren. Want -ten slotte zal men daar toch toe over moeten gaan, als men er meer van -wil weten; dan dient men den wetenschappelijken naam te kennen, dan kan -men er de boeken op na slaan en er achter komen of men met goede, -eetbare of giftige soorten te doen heeft. Die kennis deed het landvolk -in den vreemde eerst heel langzamerhand, langs den moeilijken weg der -ervaring, met veel schade en schande op. En dan nog vaak -héél gebrekkig. Zéér uiteenloopend en -tegenstrijdig zijn de meeningen, die de bevolking in verschillende -landstreken zich omtrent giftigheid en eetbaarheid van verschillende -soorten gevormd heeft. Voor een deel mag dit misschien hierop berusten, -dat de eigenschappen der paddenstoelen eenigszins door de -bereidingswijze beïnvloed worden, voor een groot deel is het toch -ook het gevolg van geheel ongegronde vooroordeelen. Nog in 1831 schreef -Krombholz, een bekend <span class="pagenum">[<a id="pb33" href="#pb33" -name="pb33">33</a>]</span>Duitsch mycoloog: “Zeer jammer is het, -dat nog steeds vele soorten van paddenstoelen door het volk voor -oneetbaar, ja zelfs vele voor vergiftig gehouden worden, die bijna -overal groeien, en vooral juist in zeer natte jaren, waarin vaak door -misgewas schaarschte heerscht. Als een sterk voorbeeld wil ik hier -slechts de “Kieferpilz of Butterpilz” (<span class="corr" -id="xd21e1549" title="Bron: Boletus luteus">Bolétus -lúteus</span>) aanhalen, die in zomer en herfst in ontzaggelijke -hoeveelheden groeit, in Boheme gegeten wordt en in de hoofdstad bij -millioenen ter markt gebracht wordt; die de soep der armen voedzaam -maakt en het vleesch vervangt, terwijl hij in Frankrijk voor giftig -gehouden wordt en bij vele schrijvers ook als schadelijk geboekt -staat”. Langzamerhand is daar nu wel meer eenstemmigheid in -gekomen; talrijke onderzoekingen en proefnemingen hebben reeds veel -twijfel en tegenspraak opgeheven en vooral de vergiftige soorten tot -een betrekkelijk klein aantal teruggebracht. Daarom, voor wie er verder -in door wil dringen, zijn eenige goede boeken en plaatwerken onmisbaar -(zie blz. <a href="#pb329" class="pageref">329</a>). Doch ook voor een -diepergaande studie blijft de waarneming in de natuur nummer -één. Er zouden zeker heel wat minder vergissingen en -verwarringen in de nomenclatuur der paddenstoelen zijn, als zij steeds -berustten op een degelijke, echte natuurkennis. Meer dan eens zijn -verschillende ontwikkelingsvormen van één soort onder -verschillende namen beschreven, zelfs bij geheel verschillende families -ondergebracht. Ja er zijn tropische zwammen, die onder acht en meer -verschillende namen achtereenvolgens beschreven zijn, als even zoovele -verschillende soorten, niet zelden door éénzelfde -geleerde. De man had ze natuurlijk nooit waargenomen, maar hij -“bewerkte materiaal”.</p> -<p class="par">En ook verschillende inlandsche zwammen hebben -<span class="pagenum">[<a id="pb34" href="#pb34" name= -"pb34">34</a>]</span>veel aanleiding tot verwarring gegeven, zoo b.v. -het mooie zwammetje, dat zoo vaak op naaldhout, stompen en dergelijke -te vinden is en in verschen staat aan de fraai-paarse poriën goed -te kennen is. Fries, de beroemde Zweedsche mycoloog, noemde dit een -“bron van oneindige verwarring”, doch voegt er onmiddellijk -bij, dat wie het zwammetje maar eens goed in de natuur bestudeert, de -verschillende vormen altijd kan herkennen. Dit paarse dennenzwammetje -(zie <a href="#no159">No. 159</a>) vormt soms groote uitgebreide -korsten; vooral op omgevallen dennenstammen kan men die aantreffen. Die -korsten vertoonen vaak weinig of geen hoedvorming en als dan ’t -mooie paars tot een grijs-bruin verkleurd is, dan wordt ’t al -moeilijker te herkennen. Andere, met goed uitgegroeide hoedjes, hebben -soms poriën, die bijna geheel in tandjes uiteengescheurd zijn; -dergelijke vormen heeft men vroeger veel, onder een anderen naam -natuurlijk, bij de stekelzwammen gebracht! Daarmee moet men dus wel -oppassen; ik heb wel eens een reuzenzwam (<i>Polýporus -gigánteus</i> <a href="#no151">No. 151</a>) gevonden, die van -onderen, in plaats van poriën, de zuiverste stekeltjes vertoonde. -Als ik hem al niet gekend had, zou ik er met determineeren nooit -uitgekomen zijn!</p> -<p class="par">Zoo zijn er vele kenmerken, die jonge exemplaren -vertoonen en oude niet. De cortina (gordijn, <a href="#fig014">fig. -14</a>) in de jeugd vaak mooi en duidelijk zichtbaar, verdwijnt later -dikwijls geheel en al. Neem je nu ongelukkig een paar volwassen -exemplaren mee naar huis, dan zit je gauw verlegen, maar buiten zoek je -naar jonge, je gaat de ontwikkeling na en je komt er wel uit. Dan zie -je soms tot je verbazing, dat het geheele ding in uiterlijk, in vorm en -in kleur verandert bij ’t ouder worden. Je vindt b.v. een -<span class="corr" id="xd21e1573" title= -"Bron: Cortinarius">Cortinárius</span> (<i>C. elátior</i> -<a href="#no90">No. 90</a>), <span class="pagenum">[<a id="pb35" href= -"#pb35" name="pb35">35</a>]</span>waarvan de jonge exemplaren een -prachtig blauw-violetten steel hebben; de hoed is dan nog sterk -koepelvormig en de rand is met den steel door een gordijn verbonden. -Maar bij ’t ouder worden verbleekt die fraaie kleur sterk; -volwassen exemplaren vertoonen nog slechts een bleek-blauw of in -’t geheel niets meer er van en met ’t determineeren loop je -mis. Ook de hoed krijgt een geheel ander aspect; hij wordt vlakker en -ten slotte zelfs buigen de randen opwaarts; in den beginne kunt ge -haast niet gelooven dat het werkelijk dezelfde paddenstoel is.</p> -<p class="par">Doch niet alleen zijn het de veranderingen door het -ouder-worden, ook de vormverscheidenheid van een soort kunt ge buiten -het best waarnemen. Toen ik voor ’t eerst de gele ridderzwam -(<i>Tricholóma equéstre</i> <a href="#no33">No. 33</a>) -vond, kreeg ik eerst een paar slanke, dun-stelige vormen in handen en -daarna een heel dikke met bijna knolligen voet. Dat kan haast niet -dezelfde soort zijn, dacht ik; maar er stonden er veel daar in de buurt -en spoedig had ik de geheele vormen-reeks bij elkaar.</p> -<p class="par">De zeepzwam (<i>Tricholóma saponáceum</i> -<a href="#no34">No. 34</a>) heeft me heel wat hoofdbrekens gekost, maar -door zorgvuldige bestudeering van een dennenboschje, waar er een -heeleboel bij elkaar groeiden, ken ik hem nu door en door. Deze heeft -n.l. aanvankelijk een gladden, grauwen of ook wel groen-grijsachtigen -hoed. Later gaat de opperhuid meestal in fijne schubjes openbarsten, de -hoed wordt dus fijn geschubd en ook meer bruinachtig van kleur. Het -lijkt een ander ding, maar als je dan ’t geluk hebt er een te -vinden, waarvan de eene helft nog geheel glad en grauw, en de andere -geschubd en bruinachtig is, dan ben je er achter en je vergeet het -nooit meer.</p> -<p class="par">Ook de invloeden van het wisselend weer en de -bodemgesteldheid <span class="pagenum">[<a id="pb36" href="#pb36" name= -"pb36">36</a>]</span>spelen natuurlijk bij al die dingen een groote rol -en kunnen het uiterlijk der paddenstoelen sterk wijzigen. Regenbuien -wasschen de schubben van de hoeden der <span class="corr" id= -"xd21e1604" title="Bron: Amanita’s">Amaníta’s</span> -weg, doen de kleuren der <span class="corr" id="xd21e1607" title= -"Bron: Russula’s">Rússula’s</span> geheel -verbleeken; “slijmkopjes” zoo even nog week en glibberig -worden droog en glanzend, <span class="corr" id="xd21e1610" title= -"Bron: Geasters">Geásters</span>, die tot vormlooze kluitjes -ineengekrompen waren, zuigen het vocht op en spreiden zich uit—nu -eerst echte “aardsterren”; droogte belemmert de -paddenstoelen in hunne ontwikkeling, doet ze klein blijven en -schrompelen; vorst doet soms de hoeden zoo typisch barsten, dat je -alweer eens denkt iets heel bijzonders te vinden... Doch genoeg -hierover, dit zijn alle dingen, die men zelf door langdurigen -“omgang” moet leeren, wandelend, zoekend, speurend... dat -is het wat de studie der paddenstoelen moeilijk maakt, zeker, doch niet -“ontzettend”, maar heel pleizierig en aantrekkelijk -moeilijk. <span class="pagenum">[<a id="pb37" href="#pb37" name= -"pb37">37</a>]</span></p> -</div> -</div> -</div> -</div> -<div id="ch5" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e277">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Bouw der hoogere paddenstoelen.</h2> -<div id="ch5.1" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e285">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Het Mycelium.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Uit het voorafgaande moet het wel reeds duidelijk -zijn geworden, dat, waar de <span class="corr" id="xd21e1622" title= -"Bron: levenwijze">levenswijze</span> der paddenstoelen zoo verschilt -van die der groene planten, ook hun bouw een geheel andere moet -zijn.</p> -<p class="par">Bij de parasietische schimmels hebben we gezien, dat het -schimmelweefsel overal in nauwe aanraking met het voedende substraat -(onderlaag) voortwoekert, hoofdzakelijk binnen in het weefsel van den -waard, en eigenlijk alleen om de sporen te kunnen verspreiden, naar -buiten komt. In het moederkoorn (blz. <a href="#pb17" class= -"pageref">17</a>) zagen we hoe zich ten slotte kleine paddenstoeltjes -ontwikkelden, waarin de sporen gevormd worden. Bij de eigenlijke -paddenstoelen is dit niet anders. Wie er wel eens voorzichtig een uit -de rottende bladeren heeft opgenomen, b.v. een grijze nevelzwam -(Clitócybe nebuláris <a href="#fig027">fig. 27</a>), -heeft allicht gezien, hoe onder aan den voet fijne witte draden -ontspringen, die zich tusschen de bladeren uitbreiden, soms over groote -uitgestrektheid. Hetzelfde kan men waarnemen als men b.v. een berk, -waarop de berkenzwam groeit, doorzaagt. Men vindt dan de stam -doorwoekerd met die fijne witte draden, de z.g. zwamvlok of het -mycelium. Het zijn dus ook echte “schimmels”; deze zwamvlok -wijkt niet noemenswaard af van gewone lagere schimmels. (zie <a href= -"#fig004">fig. 4</a>) Dit is ook hier feitelijk de plant; de -vruchtlichamen zijn hier <span class="pagenum">[<a id="pb38" href= -"#pb38" name="pb38">38</a>]</span>echter veel grooter en vaak ook -samengestelder dan bij die schimmels. Voor de plant dan ook zoo ver is, -dat ze zoo’n paddenstoel kan voortbrengen, moet ze geruimen -tijd—soms zeer lang—in het verborgen geleefd en gewerkt -hebben. Dit blijkt duidelijk bij de cultuur van verschillende -houtzwammetjes; vaak duurt het maanden lang vóór de -eerste vruchtlichamen verschijnen. Overigens bestaat hierin tusschen de -verschillende soorten ook veel onderscheid.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e1639width" id="fig004"><img src= -"images/fig004.gif" alt= -"Fig. 4 Myceliumdraden met z.g. lussen, een bijzonder soort van cellen, speciaal eigen aan het mycelium der echte paddenstoelen." -width="631" height="357"> -<p class="figureHead">Fig. 4 Myceliumdraden met z.g. lussen, een -bijzonder soort van cellen, speciaal eigen aan het mycelium der echte -paddenstoelen.</p> -<p class="par first">Bij <i>a</i><span class="corr" id="xd21e1646" -title="Niet in bron">,</span> <i>b</i> en <i>c</i> zijn deze cellen nog -gesloten, bij <i>d</i> en <i>e</i> zijn ze bezig tot nieuwe -myceliumdraden uit te groeien.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Al is nu de zwamvlok “eigenlijk” de plant en -de paddenstoel maar ’t vruchtlichaam, toch is het niet noodig -lang bij de eerste stil te staan, want er is veel <span class= -"pagenum">[<a id="pb39" href="#pb39" name="pb39">39</a>]</span>minder -aan op te merken. Vertoonen de paddenstoelen de grootst mogelijke -verscheidenheid in vorm en kleur, het mycelium komt altijd zoowat op -hetzelfde neer; het zijn bijna altijd dezelfde fijne witte celdraden, -die elkaar in alle richtingen doorkruisen, hier zich tot dikkere -strengen vereenigen en ginds zich als uiterst fijne vezels tusschen -aarde of humus verliezen. Soms zijn zij gekleurd; zoo is het mycelium -van de mooie paarse ridderzwam (<span class="corr" id="xd21e1666" -title="Bron: Tricholoma nudum">Tricholóma núdum</span> -<a href="#no29">No. 29</a>), eveneens paars gekleurd; ook de zwamvlok -van de prachtige oranje aderzwam (<span class="corr" id="xd21e1672" -title="Bron: Phlebia aurantiaca">Phlébia -aurantíaca</span> <a href="#no190">No. 190</a>) krijgt in -cultuur spoedig een lichte oranjetint. Soms neemt het een bijzonderen -compacten vorm aan; de celdraden sluiten zich zeer dicht aaneen en -vormen, opgevuld met reservevoedsel—een hard weefsellichaam een -z.g. <i>Sklerotium</i>.</p> -<p class="par">Wij zagen hiervan reeds een voorbeeld bij ’t -moederkoorn (blz. <a href="#pb17" class="pageref">17</a>). Ook bij vele -andere parasieten treffen we het aan; zoo vindt men b.v. op wilde en -gekweekte anemonen niet zelden een zwammetje, dat de wortelstokken -geheel in een dergelijk sklerotium verandert. Later groeit dan daar het -schotelvormige zwammetje uit. Fraai kan men ze vooral ook waarnemen bij -de knolletjescollybia (<span class="corr" id="xd21e1687" title= -"Bron: Collybia tuberosa">Collýbia tuberósa</span> -<a href="#no88">No. 88</a>); onderzoekt men hier het rottende weefsel -van den paddenstoel, waarop ze zich ontwikkelt, dan vindt men daarin -harde, bruine, onregelmatige korrels, die op uitgebakken kanen -gelijken, de sklerotiën. In de tropen vindt men nog geheel andere; -zoo zijn er b.v. in Z.-Brazilië die tot 20 K.G. zwaar kunnen -worden.</p> -<p class="par">De champignonbroed, waaruit de champignons opgekweekt -worden, zijn eveneens dichte myceliumkluiten, echter niet zoo hard en -vast, dat men van een sklerotium zou kunnen spreken. <span class= -"pagenum">[<a id="pb40" href="#pb40" name="pb40">40</a>]</span></p> -<p class="par">Van de z.g. <i>rhizomorphen</i>, harde, dikke -myceliumstrengen, hebben wij reeds een voorbeeld gezien bij de -honingzwam (blz. <a href="#pb26" class="pageref">26</a> en <a href= -"#fig060">fig. 60</a>); ook deze komen slechts bij enkele paddenstoelen -voor.</p> -<p class="par">Voor wij nu van het mycelium afstappen, moeten we het -nog even hebben over de z.g. <i>heksenkringen</i>.</p> -<p class="par">Het verschijnsel, dat paddenstoelen zoo vaak in min of -meer duidelijke kringen groeien, is zeker ook al heel vroeg opgemerkt. -In ’t woord zelf ligt al de oudste verklaring opgesloten: De -heksen hadden ’s nachts op de weide of in het bosch een rondedans -gedanst en op die plaats sloeg dan een kring van paddenstoelen op. Niet -zooveel minder phantastisch zijn sommige verklaringen, die zelfs -ervaren mycologen er voor gegeven hebben: “Michaël acht nog -altijd dierlijke mest en ’t grazen van geiten aan touwtjes een -onmisbare voorwaarde voor het ontstaan van heksenkringen; het ontstaan -van slingerrijen schrijft hij zeer vermakelijk toe aan ’t -ronddwalen van runderen, die aldus slingerlijnen van mest en urine door -de wei slingeren, waarop dan de paddenstoelen te voorschijn -komen,” zoo schrijft Jac. P. Thijsse in een zeer lezenswaard -stukje over heksenkringen (“De Levende Natuur” 16e -jaargang, blz. <a href="#pb313" class="pageref">313</a>), waaraan ook -de <a href="#fig005">fig. 5</a> en 6 ontleend zijn. En ik geloof ook, -dat deze scherpzinnige speurder gelijk heeft als hij zegt, dat men -eigenlijk het verstandigste doet met <i>de heksenkringen te beschouwen -als den normalen groeivorm van de aard-paddenstoelen</i>. Men moet zich -dit dus zoo voorstellen, dat het mycelium zich op een bepaald punt -begint te ontwikkelen en van daar uit zich naar alle zijden gelijkmatig -uitbreidt, wanneer althans de voorwaarden voor den groei overal zoowat -gelijk zijn. Is dan het mycelium krachtig genoeg, dan brengt het aan -<span class="pagenum">[<a id="pb42" href="#pb42" name= -"pb42">42</a>]</span>zijn rand de vruchtlichamen voort en zoo -verschijnen de paddenstoelen in een min of meer regelmatigen kring.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e1726width" id="fig005"><img src= -"images/fig005.gif" alt= -"Fig. 5. Heksenkring van Aardsterren (Geáster tríplex)." -width="706" height="474"> -<p class="figureHead">Fig. 5. Heksenkring van Aardsterren -(Geáster tríplex).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Met deze verklaring klopt ook zeer goed, dat men de -meest verschillende soorten in kringen aantreft. Zoo ziet men op -<a href="#fig022">fig. 22</a> een van die reuzenheksenkringen -afgebeeld, zooals de weide-kringzwam (<span class="corr" id="xd21e1736" -title="Bron: Marasmius oreades">Marásmius oréades</span>) -die op gazons en weiden vaak vormt; <a href="#fig005">fig. 5</a> stelt -een kring van aardsterren voor; doch nog vele andere soorten: de -nevelzwam (Clit. nebuláris) <a href="#fig027">Fig. 27</a>, -boleten enz. kan men in kringen aantreffen. <a href="#fig006">Fig. -6</a> toont ons duidelijk den groei van zoo’n heksenkring van de -prachtige paarse ridderzwam (Tricholóma núdum). De -middelste kring van zwarte stippen geeft den toestand aan op 7 Nov. -1909. Er waren er toen ongeveer 24 in een ring van 2.4 × 1.9 M. -De krans van open kringetjes daarom heen toont ons hoe het een jaar -later (13 Nov. 1910) was: Ruim 150 stonden er toen in een kring van -3.92 × 3.64 M. En nog een jaar later <span class="corr" id= -"xd21e1749" title="Bron: (13 Nov. 1910)">(4 Nov. 1911)</span> stonden -er ruim 230 in een reuzenkring van 5.54 × 5.28 M. (Buitenste -krans van zwarte stippen). De snelle en regelmatige groei van een -zwamvlok, die zich hier in een vrijwel gelijken voedingsbodem, -gelijkmatig met dorre bladeren bedekt ontwikkelde, is hieraan duidelijk -waar te nemen. Alleen vooraan in ’t midden van de figuur is een -plek waar de paddenstoelen bijna geheel ontbreken; hier hield hoogere -grond en minder blad, de ontwikkeling van de zwamvlok tegen. Maken we -dus deze beschouwing tot de onze, dan kunnen we zeggen, dat de -kring-vorm de normale groeiwijze is van (zeer vele) aardpaddenstoelen, -doch dat er zeer vaak storende invloeden aanwezig zijn, die de kringen, -in slingers, reeksen of afzonderlijke groepen oplossen. Houdt men dit -in ’t oog, dan zal men spoedig opmerken, dat er <span class= -"pagenum">[<a id="pb44" href="#pb44" name="pb44">44</a>]</span>heel wat -heksenkringen zijn, die de meeste wandelaars onopgemerkt voorbij -gaan.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e1755width" id="fig006"><img src= -"images/fig006.gif" alt= -"Tekst: 4 Nov. 1911 13 Nov. 1910 7 Nov. 1909 Hoogere grond en minder blad." -width="720" height="560"> -<p class="figureHead">Fig. 6. Drie heksenkringen van de paarse -ridderzwam.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Vinden we die heksenkringen in weilanden en gazons dan -kunnen we, als de paddenstoelen het tijdelijke weer met het eeuwige -verwisseld hebben, daar leelijke bruine, <span class="corr" id= -"xd21e1763" title="Bron: inplaats">in plaats</span> van groene -grasplekken terugvinden. De groei van het mycelium en de opbouw der -paddenstoelen heeft plaats gehad ten koste van het gras. In bosschen is -deze nadeelige werking niet waar te nemen en is het mycelium een echte -opruimer van de rottende stoffen.</p> -<p class="par">Ja, zelfs bestaat er sinds eenige jaren bij de -onderzoekers hieromtrent een sterk vermoeden, dat de -paddenstoelendraden of het mycelium die den boom <i>inwendig</i> zoo -geheel kunnen uitzuigen, als zij <i>uitwendig</i> om zijn wortels -voorkomen, deze voor uitdrogen behoeden. Men heeft opgemerkt en -ondervonden dat, als men bij boomen die verplant worden, de wortels van -die draden ontdeed, de boom niet of lang zoo goed niet aanzette, als -wanneer men ze er om heen liet zitten.</p> -<p class="par">Toch is tot dusverre, over die zoogenaamde -<i>mycorrhiza</i> van boomwortel en zwamdraden nog betrekkelijk weinig -bekend, ook of die draden werkelijk behooren tot het mycelium van de -paddenstoelensoorten, die onder of in de nabijheid van die boomen te -voorschijn komen. (Zoo vindt men, als vast-voorkomende zwammen, onder -Naaldhout de boletensoorten, onder beuken de Russula’s). Wel weet -men met zekerheid te zeggen, dat de eigenaardige, vochtige -<i>boschgeur</i>, voornamelijk afkomstig is van het -“zwamvlok” van de echte paddenstoelen.</p> -<p class="par">Bekend is het ook, dat het paddenstoelen-mycelium -jarenlang in den grond kan voortkruipen zonder vruchtlichamen omhoog te -zenden, terwijl daarentegen bij sommige soorten, zoo o.a. bij de -mestzwammen, de ontwikkeling <span class="pagenum">[<a id="pb45" href= -"#pb45" name="pb45">45</a>]</span>van spoor tot spoor zich in enkele -weken kan afspelen.</p> -<p class="par">Het voornaamste wat ’t paddenstoelen-mycelium der -aardzwammen voor zijn groei behoeft is <i>vocht</i>. Zonder vocht geen -groei en geen vruchtlichamen. Zoo zien wij ze dan ook ’t meest in -vochtige tijden van overvloedige regens en sterken dauw en vooral als -zulke tijden volgen op warme, droge tijden. Men heeft n.l. opgemerkt, -dat het zwamvlok juist na gedeeltelijke uitdroging en daarop volgenden -grooten vochttoevoer, tot vruchtvorming geprikkeld wordt en daar die -uitdroging vooral in de warme zomermaanden plaats heeft, zien wij de -meeste soorten in den daaropvolgenden herfst te voorschijn komen.</p> -<p class="par">Wanneer wij nu van het mycelium afstappen en overgaan -tot de beschouwing van de eigenlijke paddenstoelen, dan moeten we -steeds in het oog houden, dat dit feitelijk niets anders zijn dan:</p> -</div> -</div> -<div id="ch5.2" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e292">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Organen voor de vorming en verspreiding van de -sporen.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Dat is iets wat de wandelaar, die achteloos den -paddenstoel omtrapt niet bedenkt, hij meent dat ze daar werkeloos, -niets-nut er bij staan en toch, ze zijn in volle actie! Neem eens een -gewonen rijpen champignon en leg dien op een stuk wit papier met de -plaatjes naar onderen. Laat dat een nacht zoo liggen en kijk dan eens: -het geheele papier is met een donker paars-bruin poeder bedekt; -millioenen uiterst fijne sporen zijn er in dien tijd uitgevallen. Nog -veel mooier kunt ge dat zien als ge uw champignon in een volkomen -duister vertrek brengt en dan terwijl ge hem goed rechtop houdt, dus -den hoed horizontaal, er een sterken lichtbundel op richt. Dan ziet ge -voor uw oogen de sporen eruit vallen: een uiterst fijne sporenregen -daalt er voortdurend uit neer! Het verwondert <span class= -"pagenum">[<a id="pb46" href="#pb46" name="pb46">46</a>]</span>u -misschien, dat ge dit met ’t bloote oog zien kunt, daar immers de -sporen zoo klein zijn, maar ge moet bedenken, dat iedere spore het -licht terugkaatst en daardoor een lichtend puntje wordt. Zoo ziet ge -ook de stofjes dwarrelen in een zonnestraal. En er vallen er geen klein -beetje uit! Volgens berekeningen en tellingen van een Engelschman, -Buller, die zich veel met die dingen heeft bezig gehouden, brengt een -flinke champignon ± 1800 millioen sporen voort in 48 uur, dat is -dus ruim 10.000 per seconde! Dat kan er dus wel mee door. Ge begrijpt -wel, als ge ziet, dat die sporen, daar onder uit den hoed komen vallen, -dat ze daar aan den onderkant op die plaatjes gevormd worden. Dat is -bij heel veel paddenstoelen het geval, bij de meeste mag ik wel zeggen. -Maar nu hebt ge zeker wel eens buiten die z.g. stuifballen, -“pufballs” gezien, ongeveer ronde zwammen, die wanneer ge -er tegen trapt, een fijne stofwolk doen opstuiven. Als ge zoo’n -ding bekijkt, ziet ge, dat het een vrij harden stevigen wand heeft en -daar binnen geheel opgevuld is met de donkere sporenmassa. Hier worden -dus de sporen binnen in de zwam gevormd, die open moet gaan om deze te -laten ontsnappen. Dat is iets wat nu haast een ieder wel eens gezien -heeft, maar een fijner opmerkingsgave is er noodig om een ander -verschijnsel waar te nemen, wat die kom- en schotelvormige zwammetjes, -die men samenvat onder den naam Peziza’s te zien geven. Hier kan -men een fijn stofwolkje omhoog zien stijgen, en wie heel goede ooren -heeft, kan daarbij een heel zacht geruisch waarnemen; ’t is alsof -er een plotselinge ontbranding, ontlading plaats vond, en feitelijk is -dat ook zoo. Ge begrijpt wel, dat dit ijle stofwolkje ook weer de -sporen zijn, die hier dus aan de <i>bovenzijde</i> van het napje -gevormd worden. <span class="pagenum">[<a id="pb47" href="#pb47" name= -"pb47">47</a>]</span></p> -<p class="par">Dit zijn <i>de drie hoofdtypen</i> van de sporenvorming -bij de hoogere paddenstoelen: aan de <i>onderzijde</i>, aan de -<i>bovenzijde</i>, of <i>binnen in</i> het vruchtlichaam. Voor wij hier -verder op in gaan, willen wij trachten een inzicht er in te krijgen, -welke plaats die “hoogere” zoo ongeveer innemen in het -plantenrijk en geven daarom het volgende</p> -</div> -</div> -<div id="ch5.3" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e299">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Kort overzicht van de groep der schimmels of -Fungi.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Wanneer wij den naam “Schimmels” -(Fungi) in den ruimsten zin opvatten en er al die plantaardige -organismen onder vereenigen, die het bladgroen missen en zich dus -saprophytisch of parasietisch voeden, dan vormen deze een zeer groote -groep van sterk uiteenloopende wezens. Vroeger deed men dit meestal en -bracht er zelfs geheel afwijkende organismen als <i>bacteriën</i> -“splijtzwammen” en <i>slijmzwammen</i> bij onder.</p> -<p class="par">Nu is de naam “<i>splijtzwammen</i>” -(daaraan ontleend, dat zij zich vermenigvuldigen, door zich eenvoudig -in tweeën te verdeelen) alleen heel ongeschikt voor die uiterst -kleine eencellige organismen, waarvan de meeste niet veel meer, dan -0,001 mM. groot zijn.</p> -<p class="par">Niet alleen door hunne geringe grootte, maar ook door -tal van andere eigenschappen, wijken zij van de zwammen—ja, van -alle andere levende wezens af. Zoo is het nog niet eens bewezen of zij -in hun eencellig lichaam een kern bezitten, die “centrale”, -die men anders steeds in de cellen van planten en dieren aantreft.</p> -<p class="par">Ook de <i>Slijmzwammen</i> (Myxomyceten) hebben met de -paddenstoelen eigenlijk niets uit te staan. Waarschijnlijk zelfs zijn -het in ’t geheel geen planten, maar staan zij dichter bij het -dierenrijk.</p> -<p class="par">Dit zou men nu wel niet zoo op ’t eerste gezicht -<span class="pagenum">[<a id="pb48" href="#pb48" name= -"pb48">48</a>]</span>zeggen: wanneer ik u hier of daar aan een houten -paal een platten halven bol wijs van de grootte van een gulden, die -binnen in een zilverig korstje niets bevat dan een bruine sporenmassa, -en ik vertel u, dat dit “eigenlijk een dier” is, dan zal u -dat misschien nog vreemder voorkomen, dan toen ge voor ’t eerst -vernam, dat een spons “eigenlijk geen plant” maar een dier -is. In rijpen staat gelijken al die slijmzwammen al heel weinig op -beesten, maar meer op schimmels en zwammen, ja, er zijn er bij, zooals -bovengenoemde, die zooveel overeenkomst vertoonen met bepaalde -stuifzwammen, dat ze vroeger veel in één geslacht er mee -vereenigd werden. Toch zijn het totaal andere dingen; hun geheele bouw -en levenswijze wijst daarop. Zoo doorloopen ze, om maar iets te noemen, -eerst een stadium, waarin ze weeke, slijmerige massa’s vormen, -die zich zelf bewegen en verplaatsen kunnen, en vaste voedseldeeltjes -in zich opnemen door hen te omvloeien <span class="corr" id="xd21e1845" -title="Bron: meth un">met hun</span> weeke plasmalichaam -(“plasmodium”), zooals sommige lagere diersoorten dit doen -en geheel afwijkend van de levens- en voedingswijze der planten. Wij -laten dus ook deze slijmzwammen, die een omvangrijke groep vormen met -een groote verscheidenheid van soorten, verder rusten.</p> -<p class="par">Wanneer wij nu de bacteriën en de slijmzwammen -afzonderen, houden we nog een groot aantal groepen, met duizenden -soorten over, die, hoe uiteenloopend ze ook mogen zijn, zich -gevoegelijk laten vereenigen tot één groote -afdeeling:</p> -</div> -</div> -<div id="xd21e1850" class="div2 section"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">De schimmels of Fungi.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Dit zijn alle bladgroen-looze planten, wier -geheele vegetatie-lichaam bestaat uit een <i>mycelium</i>; de fijne -draden, waaruit dit is samengeweven noemt men <i>hyphen</i>. -<span class="pagenum">[<a id="pb49" href="#pb49" name= -"pb49">49</a>]</span>Bij de lagere schimmels zijn die hyphen niet door -dwarswandjes in cellen verdeeld, doch vormen een ongeleed geheel van -fijn vertakte buizen, waarin talrijke kleine kernen liggen. Men -vereenigt deze lagere schimmels met ongeleed mycelium tot de</p> -</div> -</div> -<div id="ch5.4" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e306">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">1º. klasse: Phycomyceten of wierzwammen.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Wij hebben er reeds eenige vertegenwoordigers van -leeren kennen bij de zieke-plantenschimmels; zoo van de familie der -<i>Peronosporeeën</i>: Phytophthora infestans (zie aardappelziekte -blz. <a href="#pb11" class="pageref">11</a>) en Albugo candida (zie -blz. <a href="#pb11" class="pageref">11</a>).</p> -<p class="par">Dan hooren hiertoe de insektendooders, die de familie -der <i>Entomo-phthorineeën</i> vormen. (Dat barbaarsche woord -beduidt precies hetzelfde). Wij zagen hiervan een voorbeeld bij de -kamervliegschimmel (Empusa Muscae, blz. <a href="#pb6" class= -"pageref">6</a>). Ook de familie der <i>Saprolegniaceeën</i>, -waterbewoners, waaronder zoowel saprophieten als parasieten zijn, wordt -hiertoe gebracht. Hiertoe behooren o.a. die schimmels, die op visschen -woekeren (zie blz. <a href="#pb8" class="pageref">8</a>) en daardoor -soms zeer schadelijk worden.</p> -<p class="par">Het meest bekend zijn echter de gewone Schimmels, die de -familie der <i>Mucorineeën</i> vormen. De meest gewone witte -schimmel (Mucor Mucedo), die brood en allerlei andere organische -stoffen doet beschimmelen, is aan ieder bekend.</p> -<p class="par">Wij moeten nu nog even de gistsoorten -(<i>Saccharomyceten</i>) vermelden. Deze vormen voor het meerendeel -geen myceliën. De gewone biergist b.v. (Saccharomyces cerevisiae), -bestaat geheel uit kleine ronde cellen. In een geschikte -voedingsvloeistof, b.v. suikeroplossingen, gaan deze uitspruiten en zoo -ophoopingen van losjes samenhangende cellen vormen. De biergist is een -“cultuurplant”, die in verscheidene rassen gekweekt -<span class="pagenum">[<a id="pb50" href="#pb50" name= -"pb50">50</a>]</span>wordt, doch niet in het wild gevonden wordt; de -wijngist (Saccharomyces ellipsoideus) wel. <span class="ex">Alle -overige hoogere schimmels, zwammen, paddenstoelen enz. nu worden -vereenigd tot de</span>:</p> -</div> -</div> -<div id="ch5.5" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e313">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">IIº. klasse: Eumyceten<a class="noteref" id= -"xd21e1909src" href="#xd21e1909" name="xd21e1909src">1</a> of -Draadzwammen.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">In tegenstelling met de wierzwammen bezitten deze -een geleed mycelium, d.w.z. in de draden (hyphen) bevinden zich -dwarswandjes, waardoor zij in cellen verdeeld worden. Vele ervan worden -ook veel grooter en brengen het tot omvangrijke massale vruchtlichamen. -Een groot aantal families behooren ook tot deze klasse, die naar het -verschillend inzicht der onderzoekers op verschillende wijzen -gegroepeerd worden. Wij zullen ons daarmede niet vermoeien, doch willen -slechts even de hoofdgroepen vermelden. Wij noemen dan eerst, als -laagste onder deze hoogere, de familie der <i>Ustilagineeën</i> of -<i>brandzwammen</i> (blz. <a href="#pb18" class="pageref">18</a>) en de -familie der <i>Uredineeën</i> of <i>roestzwammen</i> (blz. -<a href="#pb19" class="pageref">19</a>). Wij hebben van dit kwaadaardig -goedje reeds een en ander verteld.</p> -<p class="par">De groote massa, die dan nog overblijft, wordt verdeeld -in twee onderklassen:</p> -</div> -</div> -<div id="ch5.6" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e320">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">1º. onderklasse: Ascomyceten of -Zakjeszwammen.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Hierbij worden de sporen gevormd in <i>Asci</i>, -d.i. buisvormige zakjes, <i>waarbinnen in</i> de sporen (meestal 8) -gevormd worden, (zie <a href="#fig002">fig. 2</a>). De rijpe -<i>ascus</i> opent zich aan den top en de sporen worden naar buiten -geschoten. De asci liggen meest aan de <i>boven</i>-(buiten)zijden der -vruchtlichamen. <span class="pagenum">[<a id="pb51" href="#pb51" name= -"pb51">51</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch5.7" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e327">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">2º. Onderklasse: Basidiomyceten of -Steeltjeszwammen.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Hierbij worden de sporen gevormd aan z.g. -<i>basidiën</i>, min of meer knotsvormig verlengde cellen, die aan -hun top vier spitsjes dragen (zie <a href="#fig007">fig. 7</a>). -Hieraan ontwikkelen zich de sporen; bij rijpheid vallen ze af. De -basidiën liggen meestal aan de onderzijde der vruchtlichamen (b.v. -bij de gewone paddenstoelen op de plaatjes) of wel er binnen in, zooals -bij de stuifballen en aardsterren.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e1969width" id="fig007"><img src= -"images/fig007.gif" alt="Fig. 7. Basidiën met sporen" width="349" -height="305"> -<p class="figureHead">Fig. 7. Basidiën met sporen</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">De Basidiomyceten zijn voor ons verreweg de -belangrijkste; 260 van de 278 in dit boek beschreven soorten behooren -er toe. Nemen wij dus eerst even de</p> -</div> -</div> -<div id="xd21e1975" class="div2 section"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Ascomyceten of Zakjeszwammen.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Van de lagere Ascomyceten hebben we eveneens reeds -voorbeelden gezien bij de zieke plantenschimmels.</p> -<p class="par">De familie der <i>Exoasci</i> ontmoeten we bij de -“elzenvlag” (Exoascus alnitórquus, zie blz. <a href= -"#pb14" class="pageref">14</a>). <span class="pagenum">[<a id="pb52" -href="#pb52" name="pb52">52</a>]</span></p> -<p class="par">De familie der <i>Erysipheeën</i> of -meeldauwschimmels leerden we kennen in den eikenmeeldauw (blz. <a href= -"#pb16" class="pageref">16</a>).</p> -<p class="par">Ook van de familie der <i>Pyrenomyceten</i> of -<i>Kernzwammen</i> bespraken wij reeds eenige soorten. Bij deze groep -ontmoeten we voor het eerst grootere vruchtlichamen, voor ’t -eerst iets wat op zwammen begint te gelijken.</p> -<p class="par">We zagen dit reeds in de kleine paddenstoeltjes, die bij -het <i>Moederkoorn</i> (Claviceps purpurea), uit het sklerotium -groeien. Op Pl. 1 fig. 1 zagen we op de doorsnede bij <i>d</i> ook de -kleine holten, de z.g. peritheciën, wier wand met asci bekleed is. -Zulke peritheciën zijn typisch voor de Pyrenomyceten.</p> -<p class="par">De op de aarde groeiende, zwartachtige knotsjes van de -aardtong (<span class="corr" id="xd21e2015" title= -"Bron: Geoglossum glabrum">Geoglóssum glábrum</span>, -<a href="#no14">No. 14</a>), en de op hout groeiende Xylaria’s -(No. 15 en 16) behooren hiertoe.</p> -<p class="par">De eerste, de Geweizwam, (<a href="#fig044">fig. 44</a>) -heeft de peritheciën in het onderste, zwarte gedeelte; de toppen -zijn wit bestoven door eene geheel andere sporenvorming, de z.g. -<i>conidiën</i>. Eene dergelijke voortplanting door verschillende -soorten van sporen is bij de zwammen vrij algemeen.</p> -<p class="par">De familie der <i>Discomyceten</i> of bekerzwammen omvat -de hoogste vormen onder de Ascomyceten; ook hiervan vindt men een groot -aantal soorten, op de aarde, tusschen mos en op allerlei plantenafval. -In hoofdzaak vertoonen zij alle hetzelfde type: het zijn napjes of -bekers (Pl. 1 fig. 5<i>a</i>) zittend, of korter of langer gesteeld en -aan de bovenzijde geheel met asci bezet. De prachtige oranje bekerzwam -(<span class="corr" id="xd21e2037" title= -"Bron: Peziza aurantiaca">Pezíza aurántiaca</span> -<a href="#no1">No. 1</a>) en het aardige eikeldopzwammetje -(<span class="corr" id="xd21e2043" title= -"Bron: Peziza fructigena">Pezíza fructigéna</span> No. 8 -<a href="#fig039">fig. 39</a>) zijn een paar voorbeelden van deze -groep. Het is vooral bij de grootere aard-peziza’s, dat men het -plotseling gelijktijdig opschieten van een groot aantal asci kan -waarnemen. De beteekenis hiervan is <span class="pagenum">[<a id="pb53" -href="#pb53" name="pb53">53</a>]</span>wel duidelijk: de uiterst kleine -sporen, eenmaal de lucht ingeschoten, dalen slechts heel langzaam en -worden dus door de luchtstroomingen, die altijd langs den grond -strijken, meegevoerd en zoo verspreid.</p> -<p class="par">De hoogst ontwikkelde van deze groep, de morieljes en -“kluifjeszwammen” kan men beschouwen als samengestelde -bekerzwammen, waarbij de beker sterk gelapt en gevouwen is (zooals bij -de laatste) of wel zoo sterk geplooid, dat er een groot aantal kleine -kommetjes ontstaan (morieljes); ook deze dragen aan de buitenzijde de -asci.</p> -<p class="par">In tegenstelling met de Ascomyceten brengen de</p> -</div> -</div> -<div id="xd21e2056" class="div2 section"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Basidiomyceten of Steeltjeszwammen</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">de sporen aan hun onderzijde voort. Hier is het -dus meer een passief <i>uitvallen</i> van de sporen.</p> -<p class="par">In verband hiermede zien we bij de basidiumzwammen de -vruchtlichamen meestal verheven op kortere of langere stelen, òf -wel als horizontaal uitstekende tafeltjes of consoles aan boomen, -palen, enz. Hier moeten dus de luchtstroomingen tijdens den val van de -sporen er vat op krijgen en ze wegvoeren. Doch ook hier is dit vallen -slechts een zéér langzaam dalen. De sporen van de -eiken-collybia (<span class="corr" id="xd21e2068" title= -"Bron: Collybia dryophila">Collýbia dryóphila</span>, -<a href="#no200">No. 200</a>), heeft, wanneer het steeltje slechts 4 -cM. lang is, nog 1,5 minuut noodig om den grond te bereiken en wanneer -een Zadelzwam (<span class="corr" id="xd21e2074" title= -"Bron: Polyporus squamosus">Polýporus -squamósus</span><span class="corr" id="xd21e2076" title= -"Niet in bron">,</span> <a href="#no147">No. 147</a>) 4 M. hoog in den -boom zit, doen de sporen ruim een uur er over. In dien tijd kunnen zij -reeds zéér ver verspreid worden. Zoo wordt het ook -duidelijk waardoor wij zoo zelden in de natuur sporenophoopingen onder -de paddenstoelen vinden; alleen wanneer b.v. dorre bladeren vlak onder -de hoeden opgehoopt zijn, ziet men het wel; ook <span class= -"pagenum">[<a id="pb54" href="#pb54" name="pb54">54</a>]</span>wanneer -vele hoeden dicht op een kluit zitten, vindt men vaak op de lagere de -sporen uit de hooger gelegen hoeden.</p> -<p class="par"><span class="ex">Bijna alle paddenstoelen in dit boekje -behandeld, zijn basidiomyceten</span>. Het is een groote groep, die -vele, sterk uiteenloopende vormen omvat. Een overzicht van de tot beide -groepen behoorende zwammen vindt men in de tabel op blz. <a href= -"#pb152" class="pageref">152</a> en 162. Het eenige voor alle -doorgaande kenmerk is het basidium, en dat is alleen met ’t -microscoop te zien. Wij verdeelen deze groep in twee klassen:</p> -<p class="par">De <i>Hymenomyceten</i> of <i>vlieszwammen</i>, waarbij -de basidiën vrij aan de buitenzijden, (vnl. onderzijde), van het -vruchtlichaam liggen.</p> -<p class="par">De <i>Gasteromyceten</i> of <i>buikzwammen</i>, waarbij -de basidiën binnen in het vruchtlichaam liggen.</p> -<p class="par">Het is natuurlijk onmogelijk in dit boekje al deze -groepen uitvoerig te behandelen. Wij moeten volstaan met de -hoofdkenmerken der families te vermelden en zullen daarbij -hoofdzakelijk dát noemen, wat voor de praktijk van het -paddenstoelen determineeren belangrijk is.</p> -<p class="par">Beginnen we met de</p> -</div> -</div> -<div id="ch5.8" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e334">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Hymenomyceten of vlieszwammen.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Deze ontleenen hun naam hieraan, dat de -basidiën, dicht naast elkaar staande, een aaneengesloten geheel -vormen, het hymenium of kiemvlies geheeten (fig. 8). Tusschen de -basidiën staan overal andere cellen in, de <i>cystiden</i>, die -bij sommige soorten eigenaardige vormen hebben, zóó -karakteristiek dat men hieraan alleen de soort herkennen kan. -Natuurlijk alleen met een goed microscoop, daarom zullen we er niet -lang bij stil blijven staan. Op <a href="#fig007">fig. 7</a> ziet men -een dergelijke cystide, <span class="pagenum">[<a id="pb55" href= -"#pb55" name="pb55">55</a>]</span>die hier boven het hymenium uitsteekt -en aan den top verdikt is. Dit kiemvlies bekleedt nu de onderzijde van -de vruchtlichamen der vlieszwammen geheel.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e2126width" id="fig008"><img src= -"images/fig008.gif" alt="Fig. 8. Doorsnede van een Lamel." width="236" -height="216"> -<p class="figureHead">Fig. 8. Doorsnede van een Lamel.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Bij een gewone plaatzwam bijv. zijn het dus de lamellen, -die er mede overtrokken zijn; bij de buisjeszwammen zijn de buisjes er -van binnen mede bekleed, bij de stekelzwammen overtrekt het de stekels, -bij de koraalzwammen zijn de takken er mee bedekt.</p> -<p class="par">Vragen we ons af wat wel de beteekenis is van die -plaatjes, gaatjes en stekels dan doen we goed eerst eens even onze -aandacht te geven aan de allereenvoudigste vormen onder de -vlieszwammen:</p> -</div> -</div> -<div id="ch5.9" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e341">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">De Thelephoraceeën of korstzwammen.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">(Pl. 2, fig. XIII, ook <a href="#fig009">fig. -9</a> en <a href="#fig111">111</a>).</p> -<p class="par">De naam zegt ons reeds, dat dit eenvoudige korstvormige -zwammen zijn. Men kan ze in vele soorten op hout, dorre takken en -dergelijke aantreffen.</p> -<p class="par">De laagste van deze Thelephoraceeën bestaan altijd -alleen uit een korst, die met de eene zijde geheel tegen de andere laag -(schors, hout) is vastgegroeid. (fig. b 2) De vrije zijde, (o.z.) -meestal naar onderen gekeerd, draagt hier het kiemvlies. Deze -zwammetjes zijn dus als ’t ware met haar bovenzijde vastgegroeid; -de onderzijde vertoont niets wat op plaatjes, gaatjes of iets -dergelijks gelijkt; het kiemvlies ligt vlak uitgespreid. Het is -duidelijk <span class="pagenum">[<a id="pb56" href="#pb56" name= -"pb56">56</a>]</span>dat het hierdoor meer aan beleedigingen is -blootgesteld; doch er komt nog iets bij. In ’t algemeen is het -natuurlijk waar, dat het voor de voortplanting van de zwam van belang -is, zooveel mogelijk sporen voort te brengen, vooral wanneer zij -bijzondere eischen stellen voor hunne ontwikkeling en dus een groot -deel verloren gaat. Het aantal sporen hangt af van het aantal -basidiën en nu is het wel duidelijk dat, naarmate het kiemvlies -meer oppervlakte beslaat, ook in diezelfde mate sporen voortgebracht -kunnen worden. Door nu het kiemvlies sterk te plooien wordt het -oppervlak zéér vergroot; we zullen aanstonds zien, dat -die oppervlaktevergrooting, en dus ook de sporenproductie -zéér aanzienlijk is. Dat er bij de korstzwammen nog niets -te bespeuren valt van een dergelijke plooivorming wijst er wel op, dat -zij laaggeorganiseerd zijn. Evenzoo het feit, dat zoovele het niet -verder brengen dan tot aangegroeide korsten, zonder iets wat op -“hoeden” gelijkt.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e2152width" id="fig009"><img src= -"images/fig009.gif" alt="Fig. 9. Groeiwijze van Stéreum." width= -"540" height="294"> -<p class="figureHead">Fig. 9. Groeiwijze van <span class="corr" id= -"xd21e2155" title="Bron: Stereun">Stéreum</span>.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb57" href="#pb57" name= -"pb57">57</a>]</span></p> -<p class="par">Die “heele lage” hebben we in dit boekje -maar niet behandeld. Zij vallen den wandelaar weinig op en men kan ze -zonder een goed microscoop eigenlijk niet bestudeeren. Wij hebben van -deze familie alleen eenige Stereum-soorten opgenomen (zie <a href= -"#no183">No. 183</a>–188 en <a href="#fig009">fig. 9</a>) en -<a href="#fig111">fig. 111</a> “de Hoorn van overvloed” -(Crateréllus cornucopioídes). De <b id= -"ch5.10">Agaricaceeën</b> of plaatzwammen vormen wel de grootste -en belangrijkste groep van de Basidiomyceten. Zij zijn gekenmerkt door -het bezit van lamellen of plaatjes aan de onderzijde van den hoed. -Hierover is het hymenium uitgespreid, en het beslaat daardoor een veel -grooter oppervlak, dan wanneer de hoed van onderen glad was. Bij de -dooierzwam (Cantharéllus cibárius (No. 206) <a href= -"#fig019">fig. 19</a>) zijn het nog slechts dikke, aderige plooien, -doch bij “hoogere” vormen worden het dunne, breede platen, -met een aanzienlijk oppervlak. Wanneer we nauwkeurig het gezamenlijk -oppervlak van deze plaatjes bepalen, bijv. bij de honingzwam -(Armillária méllea) (No. 113 <a href="#fig060">fig. -60</a>) dan blijkt het dat dit ruim 12 maal zoo groot is, als het -oppervlak van de onderzijde van den hoed zou zijn, wanneer er geen -plaatjes waren. De hoeveelheid sporen, die de paddenstoel voort kan -brengen is dus ook 12 maal zoo groot. Niet bij alle plaatzwammen is -deze oppervlakte-vergrooting dezelfde. Wanneer men wat meer op -paddenstoelen let, zal men spoedig zien dat er sommige zijn met grove, -dikke plaatjes, die wijd uiteen staan; zoo bijv. bij de -Hygrophorussoorten (zie <a href="#fig010">fig. 10</a>); andere, waarbij -zij heel fijn zijn, en dicht bijeen staan, zooals dit bij den -champignon het geval is. Bij dezen laatsten is de vergrooting van het -oppervlak nog aanzienlijker en bedraagt hier 20. Hier is dan ook al, -evenals trouwens bij vele andere plaatzwammen heel mooi van de -beschikbare ruimte gebruik gemaakt. <span class="pagenum">[<a id="pb58" -href="#pb58" name="pb58">58</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e2187width" id="fig010"><img src= -"images/fig010.jpg" alt= -"Fig. 10, type van een Hygrophorussoort (Hygróphorus níveus No. 49). Vergroot." -width="672" height="720"> -<p class="figureHead">Fig. 10, type van een Hygrophorussoort -(Hygróphorus níveus <a href="#no49">No. 49</a>). -Vergroot.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb59" href="#pb59" name= -"pb59">59</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e2197width" id="fig011"><img src= -"images/fig011.gif" alt="Fig. 11." width="133" height="354"> -<p class="figureHead">Fig. 11.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e2202width" id="fig012"><img src= -"images/fig012.gif" alt="Fig. 12." width="142" height="358"> -<p class="figureHead">Fig. 12.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Een blik op <a href="#fig011">fig. 11</a> en 12 leert -ons op welke wijze. De witte strepen stellen hier de lamellen voor; wij -zien hier vijf lamellen die van het midden naar den omtrek doorloopen, -de afstand tusschen die lamellen wordt natuurlijk naar den omtrek toe -grooter, en zoo zien we dan ook, dat op eenigen afstand van het midden -weer kleine platen beginnen, die tusschen de lange ingeschoven zijn. Op -de figuren zijn er drie geteekend. Niet bij alle paddenstoelen is dit -het geval. Zoo zijn er onder de Russula’s, die alleen groote -lamellen hebben, van ’t midden tot den omtrek doorloopend. Het -gezamenlijk oppervlak van de lamellen is hierdoor ook slechts 7 maal -zoo groot als van de hoedonderzijde. Bij den champignon daarentegen -vindt men tusschen de kleinere plaatjes nog weer kleinere, en zoo wel 4 -of 5 van verschillende grootte; daardoor wordt die aanzienlijke -oppervlaktevergrooting bereikt. De tusschengeschoven kleinere plaatjes -hangen bij sommige soorten met de grootere samen, waardoor vorksgewijs -vertakte plaatjes ontstaan (zie <a href="#fig011">fig. 11</a>). Het -spreekt van zelf, dat er een grens gesteld is aan deze dichte ophooping -van steeds kleinere plaatjes. <span class="pagenum">[<a id="pb60" href= -"#pb60" name="pb60">60</a>]</span></p> -<p class="par">Immers, komen de plaatjes ál te dicht bij elkaar, -dan wordt de kans groot, dat de sporen niet kunnen ontsnappen. Deze -moeten toch tusschen de plaatjes door naar beneden vallen; staan deze -nu te dicht bij elkaar, dan zouden de sporen licht hier of daar blijven -hangen, te meer daar zij niet een volkomen droog poeder zijn, maar min -of meer aanhangend. Dit blijkt b.v. als men een sporenfiguur omkeert en -in de lucht heen en weer slaat: de sporen blijven aan het papier -hangen. Wij begrijpen hieruit ook, waarom het voor de paddenstoelen van -zooveel belang is hunne stelen rechtop te doen uitgroeien en de hoeden -in een horizontaal vlak te plaatsen; de lamellen komen dan zuiver -verticaal te hangen en de sporen kunnen er uit vallen.</p> -<p class="par">Tal van aardige bijzonderheden hangen hier nog mede -samen; doch het zou te ver voeren er hierop in te gaan. Deze enkele -korte aanduidingen zullen, naar ik hoop, voldoende zijn om den lezer -veel duidelijk te maken in het leven der paddenstoelen, waarvoor hij -anders misschien niet zoo licht eene verklaring zou vinden.</p> -<p class="par">Wij moeten nu echter nog enkele dingen even noemen, die -bij het determineeren van belang zijn. Buitengewoon leerrijk is het, de -ontwikkeling van de vliegenzwam (<span class="corr" id="xd21e2222" -title="Bron: Amanita muscaria">Amaníta muscária</span>) -eens goed na te gaan (Pl. 2, fig. I). Wie daartoe in de gelegenheid is, -verzuime het vooral niet. Zoek dan eens heel jonge exemplaren! Ge kunt -dan zien, hoe daarbij de geheele paddenstoel rondom in een wit omhulsel -is opgesloten; het <span class="ex">algemeen omhulsel</span> (<i lang= -"la">velum universale</i>). Dit bekleedt het onderste van den voet en -overtrekt ook aanvankelijk geheel het mooie oranjerood van den -hoed.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e2232width" id="fig013"><img src= -"images/fig013.jpg" alt= -"Fig. 13 Amaníta muscária (Vliegenzwam) in verschillende stadia van ontwikkeling." -width="718" height="720"> -<p class="figureHead">Fig. 13 Amaníta muscária -(Vliegenzwam) in verschillende stadia van ontwikkeling.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Wanneer nu de paddenstoel zich gaat ontwikkelen, -<span class="pagenum">[<a id="pb62" href="#pb62" name= -"pb62">62</a>]</span>vooral doordat de steel gaat groeien, verbrokkelt -dit omhulsel; op den hoed blijven er witte wratten als resten er van -zichtbaar, aan den voet blijft een <i>beurs</i> zitten. Bij de -vliegenzwam is het niet veel meer dan een cirkelvormige verdikking -boven op den knolvormigen voet, bij andere, b.v. Amaníta -phalloïdes vinden we een fraaie en ruime beurs. Plaat 2, fig. I -toont bij <i>b</i> een jonge vliegenzwam, die juist opengaat, <i>c</i> -is een doorsnede daarvan.</p> -<p class="par">Dergelijke schubben of wratten, die resten zijn van het -algemeen omhulsel, zitten slechts losjes op de opperhuid en verdwijnen -dan ook dikwijls b.v. door hevige regenbuien.</p> -<p class="par">Zoo vindt men dan ook de vliegenzwam niet zelden met een -geheel gladden hoed. De parasolzwam (Pl. 2, fig. II en 85) zal men -echter nooit glad aantreffen. Hier ontstaan de schubben door scheuren -en openbarsten van de opperhuid en laten dus niet los. Beide vormen van -schubbigheid leert men spoedig onderscheiden. <a href="#fig013">Fig. -13</a> toont ons eveneens de ontwikkeling van de vliegenzwam; hierbij -moeten we echter opmerken, dat een exemplaar, zooals in ’t midden -is afgebeeld, gewoonlijk nog bijna geheel in den grond verborgen -is.</p> -<p class="par">De <span class="ex">ring</span> of <span class= -"ex">manchet</span> is een vlies, dat bij den jongen paddenstoel de -lamellen bedekt; het is dan rondom aan den hoedrand bevestigd en loopt -vandaar naar den steel (Pl. 2, fig. I<i>c</i>); bij den groei laat het -van den rand los (fig. <span class="corr" id="xd21e2267" title= -"Niet in bron">II</span>) en hangt dan als een manchet neder; vaak -vertoont het fijne strepen, die er op wijzen, dat het vroeger tegen de -kanten der lamellen aangedrukt gelegen heeft. Laat de ring zoowel van -den hoedrand als van den steel los, dan wordt ze geheel vrij en kan dan -langs den steel op en neer geschoven worden. Zoo b.v. bij de -parasolzwam. <span class="pagenum">[<a id="pb63" href="#pb63" name= -"pb63">63</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e2273width" id="fig014"><img src= -"images/fig014.jpg" alt="Fig. 14. Jonge gordijnzwam." width="372" -height="540"> -<p class="figureHead">Fig. 14. Jonge gordijnzwam.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Bij een aantal paddenstoelen vindt men geen gesloten -vlies, uitgespannen tusschen hoedrand en steel, doch een z.g. -“gordijn” of “cortina”, een geheel van fijne -draden. Vooral jonge Cortinarius-soorten (zie <a href="#fig014">fig. -14</a>), en ook jonge Zwavelkopjes vertoonen dit vaak heel fraai. Ik -zeg “jong” want de cortina is zeer vergankelijk en bij -volwassen exemplaren is ze dikwijls geheel verdwenen. Ik kan den lezer -aanraden bij de zwavelkopjes <span class="pagenum">[<a id="pb64" href= -"#pb64" name="pb64">64</a>]</span>eens het lot van de cortina te -bestudeeren; dan zal hij later gemakkelijker de resten er van ook bij -andere soorten kunnen herkennen. Dikwijls toch zijn het slechts wat -spinwebachtige draden aan den steel, bruin, paars of zwart gekleurd -door aanhangende sporen, die er op wijzen, dat we met een gordijn te -doen hebben.</p> -<p class="par">De vorm der <i>plaatjes</i> en de wijze waarop deze aan -den steel zijn vastgehecht, zijn dikwijls kenmerkend voor de geslachten -der paddenstoelen. Wij hebben daarom op pl. 3–6 een reeks van -doorsneden gegeven. In het bijzonder vestig ik de aandacht op pl. 3 -fig. 4 het type der Tricholoma’s. Hier vindt men een uitbochting, -daar waar het plaatje aan den steel is gehecht; geheel vrij zijn de -plaatjes bij de meeste Lepiota’s (Pl. 3 fig. 2) afloopend bij -Clitocybe’s (Pl. 3 fig. 5) en Lentinus (Pl. 4 fig. 14).</p> -<p class="par">Vóór wij van de plaatzwammen afstappen, -nog even een woord over de <i>inktzwammen</i>, die allermerkwaardigste -gewassen, die zooals de geschubde inktzwam (Coprínus -comátus) <a href="#fig015">fig. 15</a>, in enkele dagen hun -blankwitten hoed in een zwarte druipende massa veranderen.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e2299width" id="fig015"><img src= -"images/fig015.jpg" alt= -"Fig. 15. Coprínus comátus. (Geschubde inktzwam) in druipende toestand." -width="458" height="405"> -<p class="figureHead">Fig. 15. Coprínus comátus. -(Geschubde inktzwam) in druipende toestand.</p> -<p class="par first">Photo Dr. W. G. N. v. d. Sleen.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Oogenschijnlijk een van de vreemdste en -onbegrijpelijkste verschijnselen in de plantenwereld, is het inderdaad -een buitengewoon vernuftige en fraaie wijze van sporenverspreiding. -Daar zou je gemakkelijk alleen een heel hoofdstuk over kunnen -schrijven, doch het zou te ver voeren er diep op in te gaan. Wij willen -hier alleen zeggen, dat door die vervloeiing van hoed en plaatjes, die -aan den rand begint en steeds verder naar ’t midden voortgaat, -voortdurend nieuwe deelen van de plaatjes in staat gesteld worden hun -sporen te laten ontsnappen. Het vervloeien dient alleen om afgewerkte, -onnut geworden deelen op te ruimen. De sporen rijpen n.l. ’t -eerst aan den rand en het rijpen schrijdt ook van den <span class= -"pagenum">[<a id="pb65" href="#pb65" name="pb65">65</a>]</span>rand -naar ’t midden voort. Net als bij andere plaatzwammen, vallen de -sporen uit den hoed naar beneden en worden, tijdens die langzame -nederdaling door de luchtstroomingen weggevoerd; de vliegen hebben er -niets mee te maken en de zwarte inkt bevat weinig of geen sporen. Wie -er nog aan mocht twijfelen of het inderdaad zoo in zijn werk gaat, moet -op een inktzwam maar eens de lichtstraalmethode toepassen (zie blz. -<a href="#pb45" class="pageref">45</a>); als hij dan voor zijn oogen, -uit een druiperige inktzwam, een voortdurende nederdaling van droge -sporen waarneemt, zal het hem wel duidelijk worden, dat de <span class= -"pagenum">[<a id="pb66" href="#pb66" name= -"pb66">66</a>]</span>sporenverspreiding der inktzwammen inderdaad heel -wat mooier en vernuftiger is, dan men wel dacht, toen men aannam, dat -zoowat alle sporen met den inkt naar beneden dropen en zich daar onder -de zwam ophoopten.</p> -</div> -</div> -<div id="ch5.11" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e355">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Polyporaceën of Buisjeszwammen.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Bij deze ziet men aan de onderzijde van den hoed -gaatjes: de uitmondingen van buisjes. Deze buisjes zijn van binnen -bekleed met het kiemvlies, waardoor ook hier een aanmerkelijke -oppervlaktevergrooting tot stand komt. Deze kan, wat wel duidelijk is, -nog veel grooter worden dan bij de plaatzwammen; zij bedraagt b.v. bij -de gewone vuurzwam volgens de berekening van Buller <i>40</i>, d. w. z. -het oppervlak van het kiemvlies, dat de buisjes van binnen bekleedt, is -40 × zoo groot, als het geval zou zijn, wanneer het eenvoudig -vlak over de onderzijde van de zwam lag uitgespreid.</p> -<p class="par">De hoeveelheid sporen, die d.g. zwammen voort kunnen -brengen, is dan ook geweldig groot, en dat is ook wel noodig ook, want -van alle sporen, die uitgestrooid worden, kunnen alleen die tot -ontwikkeling komen, die op een wondplek van een boom belanden; dat is -dus maar een uiterst gering percentage. Vooral geldt dit wanneer de -zwam uitsluitend op één boomsoort kan groeien, zooals -b.v. de berkenzwam (Polýporus betúlinus, <a href= -"#no149">No. 149</a> <a href="#fig069">fig. 69</a>).</p> -<p class="par">Wordt nu door het buisjessysteem een buitengewone -oppervlaktevergrooting mogelijk gemaakt, er zijn toch ook nadeelen aan -verbonden.</p> -<p class="par">Bij de plaatzwammen toch zien we, dat, wanneer de -paddenstoel uit den gunstigen stand gebracht is om zijn sporen te laten -ontsnappen, hij dit voor een deel weer <span class="pagenum">[<a id= -"pb67" href="#pb67" name="pb67">67</a>]</span>kan corrigeeren; de -plaatjes immers zijn min of meer bewegelijk en kunnen zich weer -“in ’t lood” stellen als de hoek niet al te groot is. -Maar bij buisjes die aan alle zijden vastzitten, is dit niet -mogelijk.</p> -<p class="par">In verband hiermede zien we dan ook, dat de standplaats -der buisjeszwammen gewoonlijk van dien aard is, dat wanneer ze zich -eenmaal ontwikkeld hebben en haar buisjes loodrecht ingesteld, er -weinig kans meer op is van “uit ’t lood” gebracht te -worden. We vinden ze n.l. veel op boomen, hout, palen, enz. Men kan met -de lichtstraalmethode zien, hoe weinig men b.v. een zadelzwam (Pol. -squamosus) uit den normalen stand behoeft te brengen om den fraaien -sporenregen onmiddellijk te doen ophouden. Een afgesneden zwam toch, -vertoont dezen nog uren lang even goed als wanneer ze aan den boom zit, -mits men slechts zorgt dat de buisjes vertikaal staan. Eene kleine -afwijking daarvan doet onmiddellijk echter het verschijnsel -ophouden.</p> -<p class="par">Behalve deze “echte” Polyporeën brengt -men tot deze groep ook de Boleten (zie blz. <a href="#pb207" class= -"pageref">207</a>); dit zijn vleezige grondpaddenstoelen, die eveneens -aan de onderzijde van den hoed buisjes hebben. De Boleten zijn meestal -door hun gedrongen vorm en dikken vasten steel gevrijwaard tegen het -gevaar van uit den gunstigen stand gebracht te worden.</p> -<hr class="tb" id="ch5.12"> -<p class="par"></p> -<p class="par">Hiermede meenen wij voldoende den bouw der hoogere -zwammen behandeld te hebben.</p> -<p class="par">Voor wie nog meer in de “finesses” daarvan -wil doordringen, raden wij de volgende werken o.a. aan:</p> -<p lang="de" class="par">A. de Bary: “<span lang= -"de">Vergleichende Morphologie und Physiologie der Pilze</span>”, -Jena 1884. <span class="pagenum">[<a id="pb68" href="#pb68" name= -"pb68">68</a>]</span></p> -<p lang="de" class="par">Dr. F. v. Tavel, “<span lang= -"de">Vergleichende Morphologie der Pilze</span>”, 1892,</p> -<p lang="en" class="par">A. H. Reginald Buller: “<span lang= -"en">Researches on Fungi. An Account of the Production, liberation, and -dispersion of the spores of hymenomycetes etc.</span><span class="corr" -id="xd21e2365" title="Niet in bron">”</span> (Longmans, Green -& C<sup>o</sup>., 1909). <span class="pagenum">[<a id="pb69" href= -"#pb69" name="pb69">69</a>]</span></p> -</div> -</div> -</div> -<div class="footnotes"> -<hr class="fnsep"> -<p class="par footnote"><span class="label"><a class="noteref" id= -"xd21e1909" href="#xd21e1909src" name="xd21e1909">1</a></span> Spreek -uit: ui; het wil zooveel zeggen als -“je”-zwammen. <a class="fnarrow" href= -"#xd21e1909src">↑</a></p> -</div> -</div> -<div id="ch6" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e376">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Het inzamelen van paddenstoelen voor de studie.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Moge ook de waarneming in de natuur nummer -één zijn, voor een meer nauwkeurige bestudeering en -determinatie is het noodzakelijk de voorwerpen in te zamelen en mede -naar huis te nemen. Wil men zich eene verzameling aanleggen of, (wat -hoogst nuttig is en daarbij een héél prettige bezigheid), -aquarellen of teekeningen er van maken, dan is het in de eerste plaats -noodig te weten hoe het aan te leggen om de zwammen zoo goed mogelijk -thuis te krijgen. Dit nu is niet zoo héél eenvoudig; -paddestoelen zoeken, althans voor studie is vrij wat omslachtiger dan -het gewone botaniseeren, waarbij men met een gewone trommel en -plantenschopje al een heel eind komt. Eerst moge dus hier een en ander -volgen over de uitrusting van den mycoloog.</p> -<p class="par">Een flinke groote trommel kan zeer zeker goede diensten -bewijzen, vooral voor kleinere soorten. Voor grootere is ze ongeschikt; -een ruim korfje of mandje, bij voorkeur een klapmandje, is dan vrijwel -onmisbaar. Ook een plantenschopje is er noodig om de paddenstoelen uit -te steken; men <i>breke ze nooit</i> af: belangrijke kenmerken kunnen -hierdoor verloren gaan, bovendien scheuren en splijten de stelen dan -licht. Sommige soorten hebben onder aan den steel een beurs, andere -zitten met een langen wortel in den grond, weer andere zijn gehecht op -voorwerpen, die in den grond verborgen <span class="pagenum">[<a id= -"pb70" href="#pb70" name="pb70">70</a>]</span>zijn, bijv. dennenkegels, -vlinderpoppen en dergelijken. Op al die dingen dient men goed te -letten.</p> -<p class="par">Heeft men nu nog een goeden voorraad papier, niet te -hard, b.v. kranten- of kastpapier, of wat nog beter is vloeipapier, dan -is men al een goed eind op streek; de meeste paddenstoelen kunnen we -nu, zoo uitgerust, inzamelen. Men neme ook nog een aantal kleine -doosjes, glazen buisjes of dergelijke mede om teerdere dingetjes in te -bergen. Met watteproppen of vloeipapier legt men deze vast.</p> -<p class="par">Men gewenne er zich echter aan, steeds de voorwerpen, -vóór men ze inpakt, goed te bekijken en zoo noodig, -eenige korte notities te maken: niet zelden is het uiterlijk der -paddenstoelen, na een excursie van eenige uren, al merkbaar veranderd; -vooral is het noodig zich er goed rekenschap van te geven wat van onze -vondsten tot éénzelfde soort behoort: buiten is dit vaak -gemakkelijk te beoordeelen, terwijl men, thuis komend, zich wel eens -afvraagt: wat hoort nu eigenlijk bij elkaar, wat vond ik in elkaars -onmiddellijke nabijheid, bij of op welken boom vond ik ze ook weer? -enz.</p> -<p class="par">Wanneer het er nu om te doen is de voorwerpen zoo zuiver -en ongeschonden als dit mogelijk is, thuis te brengen—en hem, die -er zich aquarellen of foto’s van wil maken, moet het daar wel om -te doen zijn—dient men ze met zorg te behandelen: voorzichtig -uitsteken, zooveel mogelijk van aarde reinigen en dan inwikkelen in -papier, liefst ieder exemplaar afzonderlijk. Zeer stevige, vaste -soorten, zooals b.v. sommige Boleten kan men wel zóó in -het mandje bergen, kleinere wel eens meerdere bijeen in een papier -wikkelen of in een zakje doen—doch in ’t algemeen is het -het beste ieder afzonderlijk in te wikkelen. Goed ingepakt kan men ze -<span class="pagenum">[<a id="pb71" href="#pb71" name= -"pb71">71</a>]</span>dan vrij stevig tegen elkaar aandrukken in het -mandje. Zooveel mogelijk zorge men er voor, dat zware exemplaren -onderin komen te leggen, de lichte daar bovenop. Men slepe vooral in -het begin niet te veel soorten tegelijk mee naar huis, en neme zooveel -doenlijk van iedere soort eenige exemplaren mede, liefst in -verschillend stadium. Dán heeft men goede kans op succes met -determineeren en men kan zich een mooie foto of teekening maken, die -inderdaad een goed beeld geeft van de soort.</p> -<p class="par">Dit alles geldt in de eerste plaats voor de op den grond -groeiende paddenstoelen. Gaat men er op uit om ook boomzwammen, -Polyporeeën en dergelijke te verzamelen dan wordt de zaak -moeilijker; dit is dikwijls een ware sport, waarbij mes, zaag en zelfs -bijl er aan te pas moeten komen: een stevig mes, liefst zoo een, -waarvan men ’t lemmet kan vastzetten, b.v. een zoogenaamd -Zweedsch mes, een korte zaag met dubbele snede, voor levend of sappig -rottend hout, zijn gemakkelijk mee te dragen; als ’t ruwe geweld -van de bijl er aan te pas moet komen, zooals bijv. bij de vuurzwam (F. -<span class="corr" id="xd21e2394" title= -"Bron: igniarius">igniárius</span> <a href="#no162">No. 162</a>) -is er misschien een padvinder bij de hand, die zijn bijl wil afstaan. -Een ladder, vaak beslist onmisbaar, geeft soms de grootste -moeilijkheden en moet van de naastbijzijnde woning aangesleept worden; -niet zonder levensgevaar heb ik wel eens een Zwavelzwam (No. 150) uit -den boom gehaald, die met een 28-sports ladder nog juist te bereiken -was. Een binocle kan dan soms zijn diensten bewijzen, om eerst eens te -zien of het ding inderdaad waard is er zijn leven voor te wagen... -Heeft men de boomzwammen bemachtigd, dan behoeft men er gewoonlijk heel -wat minder égards voor te hebben; ze zijn meest veel vaster en -steviger <span class="pagenum">[<a id="pb72" href="#pb72" name= -"pb72">72</a>]</span>dan de paddenstoelen, die op den grond groeien... -Men verzuime niet er goed acht op te geven, waarop men ze vond, en -trachte ook bij doode stompen of palen uit te maken wat het voor hout -is; ook dit kan van belang zijn voor de determinatie.</p> -<div id="xd21e2402" class="div2 section"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Het bestudeeren thuis.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Wie aandachtig het voorafgaande hoofdstuk gelezen -heeft en zelf eens goed rondkijkt in de paddenstoelen, zal er gauw -genoeg oog voor krijgen, waarop hij zooal acht moet geven, om ze goed -te leeren kennen en te determineeren. Ook vindt de lezer in de -inleiding tot het gebruik der tabellen een en ander wat hem op weg zal -helpen—wij kunnen hier dus volstaan met enkele korte -aanwijzingen. In de eerste plaats late men zijn paddenstoelen niet lang -ingepakt staan; thuis gekomen, is het zaak, mand en bus spoedig te -ontpakken en den inhoud op een tafel uit te leggen. Het spreekt -vanzelf, dat het wenschelijk is het vergankelijke materiaal zoo gauw -mogelijk onderhanden te nemen; moet men dit echter eenigen tijd -uitstellen, dan is het beter, dat de paddenstoelen uitgepakt zijn, daar -ze anders zeer snel schimmelen en tot rotting overgaan. (Daarom is het -ook noodig bij verzending de paddenstoelen niet in te pakken in vochtig -mos of iets dergelijks maar eenvoudig goed ingewikkeld in dun papier). -Men lette er op, of soms op de pakpapiertjes sporen gevallen zijn; het -is gemakkelijk als men de kleur daarvan reeds aanstonds kan -beoordeelen. (Zie ook blz. <a href="#pb141" class="pageref">141</a>, -inl. tot de tabellen). Is dit niet het geval, dan plaatst men de -exemplaren, waar men sporen van wil hebben, met den hoed horizontaal op -papier; het is niet noodig hiertoe den steel af te <span class= -"pagenum">[<a id="pb73" href="#pb73" name="pb73">73</a>]</span>snijden: -Men knipt eene opening in het papier en steekt den steel daardoor en -plaatst dan dezen in een flesch of iets dergelijks. Is dit bijv. door -een dikken knol bemoeilijkt dan maakt men er een insnijding in op deze -wijze (<a href="#fig015a">fig. 15a</a>) en plaatst nu den paddenstoel -met het papier er onder in een stopflesch of tusschen een paar doozen, -stapels boeken of iets dergelijks. Verwacht men gekleurde sporen, dan -is wit papier het aangewezene, voor witte sporen blauw of zwart; heeft -men in ’t geheel geen vermoeden, dan maar half om half. Wil men -“de sporen-figuren” fixeeren en bewaren om ze in de -verzameling te brengen, dan dienen ze nog met meer zorg opgesteld te -worden (zie blz. <a href="#pb81" class="pageref">81</a>). Komt het er -niet op aan om een exemplaar te verliezen, dan is het ’t -eenvoudigste den steel er af te snijden en den hoed zoo op ’t -papier te leggen. Behalve de kleur, is ook de vorm en grootte der -sporen een zeer belangrijk kenmerk. Om dit te kunnen beoordeelen is -echter—evenals voor alle microscopische kenmerken der -paddenstoelen—een zeer goed microscoop noodig. Terwijl men bij de -studie der mossen al heel veel pleizier kan hebben van een heel -eenvoudig instrumentje, is dit bij de paddenstoelen geheel waardeloos. -Daar nu een goed, sterk vergrootend microscoop slechts in het bezit van -weinigen is, hebben wij uit dit boekje alle “microscopie” -geweerd; wij willen hier alleen nog even zeggen, dat deze in de laatste -jaren ook voor de studie der paddenstoelen van groot belang geworden -is. Doch ook zonder dit kan men het een heel eind sturen—mits men -vier van de vijf zintuigen <span class="pagenum">[<a id="pb74" href= -"#pb74" name="pb74">74</a>]</span>flink aan ’t werk zet; alleen -de ooren kan je er wel bij missen. En dan geldt verder in hoofdzaak wat -we al vroeger gezegd hebben: als ’t kan niet op één -exemplaar blijven hangen, jonge en oude vergelijken, geur en smaak met -aandacht beoordeelen, geaardheid van het vleesch en verder al die, min -of meer vage kenmerken, die juist bij de paddenstoelen-studie van -zooveel belang zijn.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e2421width" id="fig015a"><img src= -"images/fig015a.gif" alt="Fig. 15a." width="175" height="178"> -<p class="figureHead">Fig. 15a.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Tast-, smaak- en reukwerk is ’t in hooge mate en -daarom vreemd voor hem, die gewend is meeldraden te tellen, verspreide -van overstaande bladeren te onderscheiden enz., maar juist in dit -ietwat vage en ongrijpbare ligt voor menigeen een eigenaardige -bekoring. En het is wel of de voldoening nog veel grooter is, wanneer -je dan ten slotte de zekerheid hebt er nu werkelijk goed achter te -zijn.</p> -<p class="par">Een heel belangrijk ding is voorts bij de studie het -maken van gekleurde teekeningen. Hierover echter in het volgende -hoofdstuk. <span class="pagenum">[<a id="pb75" href="#pb75" name= -"pb75">75</a>]</span></p> -</div> -</div> -</div> -</div> -<div id="ch7" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e388">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">De verzameling.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Het kwam ons voor, dat een stukje over het -aanleggen van eene paddenstoelverzameling hier niet mocht ontbreken. -Wij weten heel goed, dat lang niet alle natuurvrienden gunstig gestemd -zijn voor het “verzamelen”, dat er wel onder zijn, die het -geheel verouderd—ja uit den booze!—achten.</p> -<p class="par">Het is hier de plaats niet, om deze vraag uitvoerig te -bespreken. Wij zijn de laatste om te ontkennen, dat het dikwijls -ernstige schaduwzijden heeft en dat vooral verschillende -“ontaardingsvormen” ons antipathiek zijn. Doch aan den -anderen kant blijft het voor ons een feit, dat het aanleggen eener -verzameling mits met verstand en overleg gedaan, een prettig en -onderhoudend werk is en bovendien een van de belangrijkste hulpmiddelen -bij de natuurstudie. Híérvan moet ieder doordrongen zijn: -de verzameling moet <i>hulpmiddel</i> blijven, niet <i>doel</i> worden. -Eerbied en liefde voor de natuur moet ons leiden; dan zullen we steeds -sparen waar dit noodig is en zonder al te veel hartzeer een groote -zeldzaamheid laten staan. Liever dan maar een leemte in onze -collectie—of beter nog: een goede teekening of photo—dan -het besef het onze er toe bijgedragen te hebben om een interessante -plantensoort te helpen uitroeien.</p> -<p class="par">Hiermede zit ik ook opeens midden in mijn onderwerp, -want ik bedoel hier onder “verzameling” alles samen te -vatten, wat maar op een of andere wijze iets <span class= -"pagenum">[<a id="pb76" href="#pb76" name="pb76">76</a>]</span>van den -paddenstoel vastlegt, ieder “document” dus dat tot steun -van onze herinnering kan dienen, een photo dus, zoowel als een -sporenfiguur, een aquarel, zoo goed als een zwam “op sterk -water.”</p> -<p class="par">Bij de paddenstoelen toch is dat aanleggen van eene -goede studieverzameling lang geen eenvoudige zaak, en men moet -eigenlijk ieder hulpmiddel aangrijpen om iets van het vergankelijke -goedje vast te houden. Die moeilijkheid van het conserveeren heeft -ongetwijfeld remmend gewerkt op de studie van de -paddenstoelensystematiek en is mede ook wel de oorzaak van veel -verwarring op dit gebied. Vergelijk hierbij b.v. eens de kevers.</p> -<p class="par">Wanneer iemand onze kevers bestudeert, kan hij met -betrekkelijk geringe moeite zich een uitgebreide collectie aanleggen; -hij kan zich van iedere soort langzamerhand geheele reeksen verzamelen, -waaraan hij steeds zelfs uiterst minitieuse verschillen kan -bestudeeren. Ten allen tijde kan hij er nauwkeurige teekeningen van -maken; ruil met anderen, daardoor uitwisseling van inzichten over den -juisten naam en de plaats in het systeem zijn hoogst gemakkelijk. Ieder -zal onmiddellijk begrijpen, dat, wil men ditzelfde doorvoeren bij de -paddenstoelen, men op zéér groote bezwaren stuit, grooter -haast dan bij eenige andere groep van organismen. Hoe hier het -vergankelijke wezen te conserveeren, hoe iets vast te houden van de -vaak zoo wisselende gevoelige kleuren, hoe de dikwijls kenmerkende -eigenschappen van de substantie, den geur en den smaak vast te -leggen?</p> -<p class="par">Het lijkt een onbegonnen werk; de grondleggers van de -mycologie hebben dan ook weinig verzameld en zich meer bepaald tot het -maken van groote plaatwerken. Hieronder zijn ware prachtwerken. Wie -b.v. gelegenheid <span class="pagenum">[<a id="pb77" href="#pb77" name= -"pb77">77</a>]</span>heeft in Teyler’s bibliotheek de werken van -Bulliard, Bolton, Sowerby, Schaeffer, allen gegraveerde en uit de hand -gekleurde platen, te gaan bezichtigen, kan ik dit sterk aanraden.</p> -<div id="ch7.1" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e396">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Teekenen en fotografeeren.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Het verdient aanbeveling het spoor dezer oude -mycologen te volgen. Wie eenig talent voor teekenen heeft legge er zich -op toe vlugge, rake, kleurenschetsen te maken, en heeft hij veel vrijen -tijd, ook meer afgewerkte, nauwkeuriger teekeningen. Het groote nut -hiervan om de dingen goed te zien en in zich op te nemen, behoeft geen -betoog. Als “document” heeft echter misschien een goede -scherpe photo nog grooter waarde. Weliswaar mist men hier de kleur, -maar den vorm en de fijne details kunnen dan ook volkomen zuiver worden -weergegeven. Zoo kan men b.v. op de oorspronkelijke foto van de bruine -anijszwam (<a href="#fig063">fig. 63</a>) met de loupe zeer goed de -fijne tandjes aan de plaatjes zien, die zoo kenmerkend voor ’t -geslacht Lentinus is. De reproductie hier is natuurlijk ongeschikt om -met de loupe bestudeerd te worden, doch er zijn andere -procédé’s, waarbij al de fijne details goed -zichtbaar blijven; dan zou echter ons boekje veel te duur worden. -Dergelijke foto’s kan men alleen thuis, onder gunstige -omstandigheden, die men zelf, tot op zekere hoogte, in de hand heeft, -maken. Zij zijn van groote waarde en vormen m.i. een belangrijk -onderdeel van de verzameling. Vooral ook stereoscoopfoto’s vind -ik in dit opzicht nummer één. Afgezien van de kleur, kan -men in den stereoscoop bijna den indruk krijgen den paddenstoel in -werkelijkheid voor zich te zien. Een rake kleurenschets is dan een -mooie aanvulling. <span class="pagenum">[<a id="pb78" href="#pb78" -name="pb78">78</a>]</span></p> -<p class="par">Ook kan men goede, contrastrijke foto’s met -bepaalde (terpentijn-) kleurstoffen kleuren, en zoo wel aardige -resultaten krijgen... Ge verwondert u, dat ik zwijg van de -kleurenfotographie; ik heb er zelf nog niet aan gedaan en vind het, -zoolang men er nog alleen glaspositieven van maken kan en ze niet in -onbepaald aantal kan afdrukken, nog niet dát; ik kan ook niet -zeggen, dat mijne verwachtingen voor de toekomst er van hoog gespannen -zijn... doch ik denk daar aan den man, die, toen de eerste trein reed, -beweerde, dat dit vervoermiddel nooit van groot belang zou worden voor -’t verkeer, en dat was toch niet de eerste, de beste!</p> -<p class="par">Ten onrechte m.i. zijn sommigen van meening, dat het -thuis fotografeeren van paddenstoelen weinig waarde zou hebben of een -vervelend werkje zou zijn. Het tegendeel is waar. Het voorkomen van -paddenstoelen in de natuur, meestal laag en bij den grond en niet -zelden nog min of meer verborgen tusschen andere planten, dorre -bladeren, enz. is oorzaak, dat men buiten zelden een goede -gedetailleerde foto kan maken, <i>wil men niet veel wijzigen en -wegnemen</i>, waardoor het beeld onnatuurlijk wordt. Thuis kan men er -eenige, liefst van verschillenden leeftijd, <span class="corr" id= -"xd21e2471" title="Bron: ïn">in</span> verschillenden stand -opstellen en zoo fotografeeren. Natuurlijkheid is dan geen eisch, het -is er alleen om te doen om zooveel mogelijk de kenmerken van de soort -op één plaat te vereenigen.</p> -<p class="par">Niettemin hebben ook goede natuuropnamen hunne waarde; -geven zij gewoonlijk een minder volledig en gedetailleerd beeld van de -paddenstoelen, zij hebben weer het groote voordeel, dat zij deze in -hunne natuurlijke omgeving weergeven; maar dan is het ook zaak zoo -weinig mogelijk te wijzigen of weg te nemen, opdat het beeld een -zuivere natuuroorkonde zij. Zulke oorkonden zijn <span class= -"pagenum">[<a id="pb79" href="#pb79" name="pb79">79</a>]</span>b.v. de -fraaie foto’s van Dr. van der Sleen, (zie <a href="#fig049">fig. -49</a>) en van mejuffrouw Bijl (zie <a href="#fig087">fig. 87</a>).</p> -<p class="par">Het beste is natuurlijk wel, als men ’t eene doet -zonder ’t andere te laten. Zoo ziet men b.v. op <a href= -"#fig071">fig. 71</a> de Reuzenzwam (<span class="corr" id="xd21e2489" -title="Bron: PolYporus giganteus">Polýporus -gigánteus</span>) in de natuur. Hier ziet ge, hoe de zwam uit -den voet van den ouden beuk komt groeien; de opengebarsten schors toont -u, dat de boom niet zoo erg best meer is en de dorre bladeren wijzen op -’t jaargetijde. Deze foto is ook een van twee stereoscoopbeelden. -Stereoscopisch komt alles nog veel mooier uit. <a href="#fig070">Fig. -70</a> toont dezelfde zwamsoort (niet ’t zelfde exemplaar) nu -afzonderlijk en onder de gunstigste omstandigheden gefotografeerd.</p> -</div> -</div> -<div id="ch7.2" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e403">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Herbarium.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Ik heb de afbeelding door teekening of foto -vooropgesteld, omdat het mij voorkomt, dat dit nog eerder onder veler -bereik zal vallen, dan het conserveeren van paddenstoelen. Dit toch is -een werkje, dat, wil men het goed doen, heel veel tijd—en vooral -veel geduld vereischt. Voor hen die daarover beschikken en het zouden -willen beproeven, laat ik hier eenige korte aanwijzingen volgen: Men -kan paddenstoelen droog bewaren of op vloeistoffen. De eerste methode -lijkt mij om vele redenen de belangrijkste; doch ook hier geldt het -weer: ze moeten elkaar zooveel mogelijk aanvullen. Vele buisjeszwammen, -ook aardsterren en dergelijke kunnen zonder veel zorg in hun geheel -gedroogd en zóó bewaard worden. Men komt er gauw genoeg -achter, dat al die hout-, leder-, papier- en kurkachtige vormen zich -goed daartoe leenen. Men bewaart ze in goed gesloten doosjes, buizen, -stopflesschen of zoo iets en voegt er wat kamfer of naphtaline bij. Zit -er ongedierte in, dan <span class="pagenum">[<a id="pb80" href="#pb80" -name="pb80">80</a>]</span>doet men ze in een groote stopflesch, giet er -een weinig zwavelkoolstof in en laat dit eenige dagen staan.</p> -<p class="par">De meeste plaatzwammen kan men zóó niet -bewaren; die moet men prepareeren. Kleinere, niet al te weeke vormen, -kan men, wil men er niet al te veel tijd aan besteden in haar geheel of -overlangs doorgesneden, tusschen watten drogen. Zorgt men de watten -dikwijls te ververschen, dan geeft dit betere resultaten dan -filtreerpapier. Hinderlijk zijn weliswaar altijd de aanklevende -wattenvezels, die men met pincetjes moet verwijderen. Een zacht stukje -vlakgom kan hierbij ook soms goede diensten bewijzen.</p> -<p class="par">Grootere paddenstoelen eischen veel meer werk. Hier -begint men met ze overlangs door te snijden en van beide helften een -dunne coupe af te nemen. Deze, met zorg gedroogd, geeft een goed beeld -van den vorm van den paddenstoel; daartoe heeft men haar slechts in -zijn gedachten om de as te laten wentelen; dikte van het vleesch, vorm -en breedte der plaatjes, al die dingen zijn er aan te zien. Van de -beide helften maakt men habitusbeelden; hiertoe holt men zoowel de -hoed- als de steelhelft geheel uit, tot er slechts een dun laagje -vleesch met het buitenste huidje overblijft; meestal snijdt men daartoe -eerst de hoed- van de steelhelft. Eenige verschillend-gevormde, -vlijmscherpe mesjes zijn bij dit werkje onmisbaar.</p> -<p class="par">Deze verschillende stukken droogt men nu tusschen fijn -filtreerpapier, hetgeen men zeer vaak, aanvankelijk wel telkens na -eenige uren moet ververschen, want het wordt natuurlijk doornat. Zorgt -men daarvoor, dan kan men goede resultaten verkrijgen; dikwijls blijft -er dan van de kleuren nog veel meer over dan bij de conserveering of -vloeistof.</p> -<p class="par">De uitgeholde stukken zijn, doordat zij eene kromming -<span class="pagenum">[<a id="pb81" href="#pb81" name= -"pb81">81</a>]</span>hebben wel eens moeilijk te drogen; dan moet men -aanvankelijk de holten met een propje watten of iets dergelijks -opvullen; langzamerhand worden ze dan wel vlak. Wanneer nu deze stukken -goed droog zijn (zij zijn dan bros en moeten voorzichtig gehanteerd -worden) moet men ze “opzetten”, bij voorkeur op stevig wit -carton. Hierop plakt men ze met de geheele onderzijde vast; als -plakmiddelen zijn geprepareerde stijfsel (Titanol of iets dergelijks) -en voor dikkere, moeilijker-hechtende deelen tubenkit (bv. Syndeticon) -te gebruiken. De doorsneden heeft men zonder meer er op te plakken; den -hoed en steel moet men een zoodanigen vorm geven, dat ze zoo goed -mogelijk den paddenstoel weergeven. Heeft men een teekening of een -foto, dan kan die daar goede diensten bij bewijzen.</p> -<p class="par">Deze wijze van conserveeren is wel zeer bewerkelijk en -tijdroovend, doch indien men wat aanleg heeft voor fijn peuterwerk, wat -smaak en vooral veel geduld, kan men er zeer goede resultaten mede -bereiken. Een dergelijke verzameling, aangevuld met teekeningen, -foto’s en notities, kan langzamerhand een hoogst waardevol -hulpmiddel worden bij de studie der paddenstoelen. Ook sporenfiguren -mogen hierbij niet ontbreken.</p> -<p class="par">Op blz. <a href="#pb73" class="pageref">73</a> heb ik al -in hoofdzaak aangegeven, hoe deze gemaakt moeten worden. Is het er om -te doen om een zuivere afbeelding van de onderzijde van den hoed te -krijgen, dan moet men dezen horizontaal opstellen en zorg dragen, dat -het papier er zooveel mogelijk overal tegen aansluit. Ook moet men dan -vermijden, dat luchtstroomingen het rustig vallen der sporen verstoort, -waardoor het beeld onzuiver wordt. Men plaatst dus den paddenstoel op -een rustig plekje, in een gesloten ruimte, doos, of klok. <span class= -"pagenum">[<a id="pb82" href="#pb82" name="pb82">82</a>]</span></p> -<p class="par">De gekleurde sporenfiguren fixeert men door er van -onderen met een penseeltje fixatief (dezelfde vloeistof, die gebruikt -wordt om teekeningen te fixeeren) tegen te strijken. Deze dringt dan -door het papier heen en fixeert de sporen aan de bovenzijde. Witte -sporen kan men zoo niet fixeeren, deze worden bij deze bewerking -onzichtbaar. Eene goede fixeervloeistof hiervoor is mij nog niet -bekend.</p> -</div> -</div> -<div id="ch7.3" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e410">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Over het conserveeren op vloeistof</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">kan ik kort zijn; voor de meesten toch zal een -dergelijke verzameling te omslachtig en te duur zijn. Men kan de -paddenstoelen bewaren op alcohol, waarbij het dikwijls gewenscht is met -vrij slappen ± 50 % te beginnen en dezen langzamerhand te -<span class="corr" id="xd21e2527" title= -"Bron: versterkent ot">versterken tot</span> ± 80 %. Of ook kan -men eene formalineoplossing gebruiken (1 deel van de handelsoplossing, -verdund met 20 deelen water).</p> -<p class="par">In formol blijven de kleuren meestal wel wat langer -bewaard dan in alcohol; op den duur verdwijnen zij echter toch ook en -bovendien worden de voorwerpen slap en week. Het is echter veel -goedkooper dan alcohol en kan vooral voor kleinere voorwerpen wel -gebruikt worden. Wil men er notities bijvoegen, dan kan men deze, met -O.-Ind. inkt op perkamentpapier geschreven, bij ’t voorwerp in de -flesch doen.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e2535width" id="fig016"><img src= -"images/fig016.jpg" alt= -"Fig. 16. Amanita Mappa.—Amanita Phalloides." width="635" height= -"689"> -<p class="figureHead">Fig. 16. Amanita Mappa.—Amanita -Phalloides.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e2542width" id="fig017"><img src= -"images/fig017.jpg" alt="Fig. 17. Psalliota (Pratella) Campestris." -width="615" height="704"> -<p class="figureHead">Fig. 17. Psalliota (Pratella) Campestris.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb83" href="#pb83" name= -"pb83">83</a>]</span></p> -</div> -</div> -</div> -</div> -<div id="ch8" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e422">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Vergiftige paddenstoelen.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Gelijk een schok van een aardbeving, verbreidt -zich de mare: de kranten berichten wederom een -paddenstoelenvergiftiging van een geheel gezin, reeds enkele personen -zijn gestorven!</p> -<p class="par">Den liefhebbers der Mycologie, vooral den -paddenstoeleneters of mycophagen, die heusch al een beetje thuis -begonnen te raken in de onderscheidingskunst der zwammen, slaat de -schrik om ’t hart en ze zweren, nooit meer een paddenstoel te -zullen aanraken.</p> -<p class="par">De “kenners” ontvangen van anonieme -personen, tientallen van het uitgeknipte courantenberichtje, de bewuste -passage met blauw potlood dik onderstreept.</p> -<p class="par">De Ned. Mycol. Vereen., beleeft kritieke tijden; vele -leden bedanken voor hun lidmaatschap en ... de paddenstoelen in bosch -en veld, krijgen het éénzamer dan ooit. Kortom, de -Mycologie heeft voor een poosje geheel afgedaan, en is men er na -verloop van een paar jaar weer wat van bekomen, dan brengt een nieuw -courantenbericht den boel opnieuw in discrediet.</p> -<p class="par">Ze komen haast allen uit het buitenland die berichten, -(met het treurige geval in den Haag in 1910, helaas een enkele keer ook -uit ons land) en dan vergete men niet, dat,—behalve dat die -verhalen meestal zeer zijn aangedikt—de paddenstoelen daar in -ontzaggelijke hoeveelheden gegeten worden en dat er dan allicht eens -iemand onvoorzichtig geweest kan zijn, hetzij met eenige verkeerde -<span class="pagenum">[<a id="pb84" href="#pb84" name= -"pb84">84</a>]</span>exemplaren er bij te hebben verzameld, of dat ze -reeds oud en bedorven waren (zie blz. <a href="#pb110" class= -"pageref">110</a>). Hoeveel menschen sterven wel niet, maar worden toch -gevaarlijk ziek, dikwijls met sleepende ziekten voor hun geheele leven, -door het eten van bedorven vleesch of andere voedingsmiddelen. Die -berichten staan ook wel in de couranten, doch de berichtgevers die -zulks inzenden, hebben niet half zooveel succes, als die de -vergiftigingen, door de paddenstoelen veroorzaakt, melden. De -statistieken hebben uitgemaakt, dat in verhouding er veel meer -ziekteverschijnselen optraden door het eten van bedorven vleesch, dan -door het eten van paddenstoelen, terwijl de gevallen van -paddenstoelenvergiftigingen met doodelijken afloop, gelukkig -betrekkelijk zeldzaam zijn.</p> -<p class="par">Doch, nadat wij dit geconstateerd hebben, willen we toch -dadelijk met nadruk erkennen, dat die paddenstoelen een gevaarlijk -volkje zijn om mee om te gaan en dat we <i>een ieder die er geen kennis -van heeft en er geen bepaalde studie van maakt, niet genoeg kunnen -waarschuwen er voorzichtig mee te zijn en ze niet op zijn tafel te -brengen</i>!</p> -<div id="ch8.1" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e430">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">De giftige soorten van ons land.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Laten wij verder eens vertellen hoe het met de -vergiftige paddenstoelen in ons land gesteld is. Van de ruim 800 -verschillende soorten welke in ons land voorkomen, zijn er ± een -300-tal verschillende soorten eetbaar, de meesten oneetbaar, doch niet -schadelijk, een 50-tal verdacht en een 10-tal soorten bepaald -gevaarlijk. Deze zijn: Amaníta phalloídes (<a href= -"#fig016">fig. 16</a>, <a href="#fig048">48</a> en <a href= -"#fig112">112</a>) <a href="#no24">No. 24</a>, Amaníta -citrína (<a href="#fig016">fig. 16</a> en <a href= -"#fig049">49</a>) <a href="#no25">No. 25</a>, Amaníta -pantherína <a href="#no23">No. 23</a>, Amaníta -muscária (<a href="#fig013">fig. 13</a> en <a href= -"#fig017">17</a>) <a href="#no22">No. 22</a>, Volvária -speciósa en gloiocéphala (plaat 4 fig. 15) <a href= -"#no259">No. 259</a>, Bolétus Sátanas (<a href= -"#fig058">fig. 58</a>) <a href="#no108">No. 108</a>, Sclerodérma -vulgáre (<a href="#fig101">fig. 101</a> en <a href= -"#fig102">102</a>) <a href="#no240">No. <span class= -"pagenum">[</span></a><a id="pb85" href="#pb85" name= -"pb85">85</a>]240<span class="corr" id="xd21e2630" title= -"Niet in bron">,</span> Hypholóma fasciculáre <a href= -"#no139">No. 139</a>, Lactárius torminósus (<a href= -"#fig052">fig. 52</a>) <a href="#no65">No. 65</a><span class="corr" id= -"xd21e2641" title="Niet in bron">,</span> Rússula rúbra -en emética (<a href="#fig054">fig. 54</a>) <a href="#no85">No. -85</a> en <a href="#no86">86</a>.</p> -<p class="par">Ga ik er met menschen op uit, die de paddenstoelen -willen leeren kennen uit een “eet-oogpunt”, dan begin ik -altijd met ze de bovengenoemde giftige soorten te laten zien en als ze -zich die wat ingeprent hebben, toon ik ze díé eetbare -soorten, die niet, met welke giftige soort ook, verwisseld kunnen -worden. Wij zouden in dit boekje zoo graag evenzoo hebben gedaan en -naast de gekleurde afbeeldingen van de eetbare soorten, die der giftige -gegeven hebben doch dit was nièt mogelijk.</p> -<p class="par">Het is een illusie van de Ned. Mycol. Vereen. nog eens, -evenals dit in Duitschland overal reeds gebeurt wandplaten met -gekleurde afbeeldingen van de giftige zwammen uit te geven voor de -scholen, want hoe jonger men ze leert kennen, des te beter komen ze er -in, en naar onze meening is dit de beste manier, om het aantal -vergiftigingen door het eten Van paddenstoelen veroorzaakt, te doen -verminderen.</p> -<p class="par">Maar zoo’n uitgave kost veel geld! Wie helpt de -Ned. Mycol. Vereeniging mee dit plan te verwezenlijken? Deze tien -gevaarlijke paddenstoelen worden, al naar den graad hunner giftigheid, -weer in 2 groepen verdeeld. De eerste groep omvat die der <i>doodelijk -giftige</i>, waartoe behooren: Amaníta phalloídes, -Amaníta citrína, als de var. máppa het meest bij -ons voorkomende, en de Volvária soorten: speciósa en -gloiocéphala.</p> -<p class="par">Van deze is de <span class="corr" id="xd21e2665" title= -"Bron: Groeneknolzwam">Groene Knolzwam</span> of Amaníta -phalloídes No. 24 de gevaarlijkste van allemaal, en dat wel -omdat hij een, in ons land, in bosschen, velden en weilanden, overal -veel voorkomende paddenstoel is.</p> -<p class="par">Het grootste gevaar schuilt hierin, dat hij, vooral in -<span class="pagenum">[<a id="pb86" href="#pb86" name= -"pb86">86</a>]</span>jeugdigen toestand precies gelijkt op een jongen -champignon, Psallióta campéstris of arvénsis -(<a href="#fig017">fig. 17</a> en <a href="#fig113">113</a>). In -<a href="#fig016">fig. 16</a> en <a href="#fig017">fig. 17</a> geven we -een gekleurde afbeelding van de beide soorten, hier door de kleur en -vooral door den zak om den steel van Am. phal en de rose plaatjes van -Ps. camp. goed te onderscheiden <i>doch uit eigen ervaring moet ik hier -zeggen, dat verwisseling van beide soorten, vooral daar, waar ze in -weilanden en bosschen (met Psal. arv.) dooréén groeien, -zelfs voor kenners zeer goed mogelijk is</i>. Laat dus een ieder bij -het plukken van champignons, den paddenstoel goed uitgraven, om den zak -te kunnen zien, en vermijde men (ook wanneer men ze aan de deur van -champignonvrouwtjes) koopt, paddenstoelen klaar te maken, die een -hoedoppervlakte hebben kleiner dan een gulden, daar bij de Groene -Knolzwam de zak dan wellicht nog niet genoeg ontwikkeld is om als -herkenningsmiddel te dienen en bovendien de plaatjes van Ps. camp., dan -nog niet rose zijn (n.b. de plaatjes van Ps. arv. zijn nooit rose, -eerst grijs-wit, dan zwart).</p> -<p class="par">Het treurige geval in Den Haag en ook 95 % van de -paddenstoelenvergiftigingen met doodelijken afloop zijn door die Groene -Knolzwam veroorzaakt. Het gif van deze zwam is in 1890 door den -Duitschen toxicoloog Kobert ontdekt en <i>phalline</i><a class= -"noteref" id="xd21e2692src" href="#xd21e2692" name="xd21e2692src">1</a> -genoemd. Dit gif schijnt een microbe-achtige, toxineerende werking te -hebben; de roode <span class="pagenum">[<a id="pb87" href="#pb87" name= -"pb87">87</a>]</span>bloedlichaampjes worden er geheel door verwoest en -7 à 8 milligr. van deze stof is reeds voldoende om in 1 L. bloed -alle bloedlichaampjes te vernietigen en daar één -exemplaar van deze zwam wel eenige centigr. ervan bevat, kan men eens -zien hoe groot het gevaar is, als er ook maar één enkel -hoedje van dezen paddenstoel met de champignons wordt meegekookt.</p> -<p class="par">Het verraderlijkste van dit gif is nog, dat het pas na -10–12 uur zijne toxineerende werking uitoefent en dat het gif dan -reeds zóó geheel in ’t bloed is opgenomen, dat voor -den patiënt geen redding meer mogelijk is. De -vergiftigingsverschijnselen openbaren zich in hevige flauwten, angsten, -benauwdheden, hevigen dorst en brakingen, afgebroken door tijden van -wel 2 uur lange kalmte, doch steeds gevolgd door meerdere en heviger -aanvallen. De patiënt heeft het voorkomen van een lijder aan -leverziekte. Eenige dagen kan dit voortduren, altijd gevolgd door een -afschuwelijk benauwd sterven.</p> -<p class="par">Bij de Gele Knolzwam, Am. citrína en máppa -(<a href="#fig016">fig. 16</a> en 49 <a href="#no25">No. 25</a>), ook -zeer algemeen in onze bosschen, schijnt het gif niet zóó -schadelijk en <span class="corr" id="xd21e2712" title= -"Bron: of schoon">ofschoon</span> de patiënt hevig lijdt, is -hierbij redding meestal mogelijk.</p> -<p class="par">Evenzoo is het bij de Volvária-soorten, die in -zooverre zeer gevaarlijk zijn, omdat zij door de <span class="corr" id= -"xd21e2717" title="Bron: roseplaatjes">rose plaatjes</span> nog meer op -den echten champignon: Ps. camp. (<a href="#fig017">fig. 17</a>) -gelijken dan de Groene Knolzwam.</p> -<p class="par">Het geheel ontbreken van een ring en den zak, dien -<span class="pagenum">[<a id="pb88" href="#pb88" name= -"pb88">88</a>]</span>deze paddenstoel om den steel heeft, ook de -kleverige oppervlakte van den hoed, zijn echter weer goede -onderscheidingsteekens.</p> -<p class="par">De Volvária-soorten zijn echter lang niet zoo -algemeen als de Groene Knolzwam, zelfs betrekkelijk zeldzaam, doch zij -groeien ook op dezelfde plaatsen als de champignons (zie blz. <a href= -"#pb311" class="pageref">311</a>).</p> -<hr class="tb"> -<p class="par"></p> -<p class="par">De 2e groep omvat de niet doodelijk, maar <i>gevaarlijk -giftige</i> zwammen. Hiertoe behooren de panterzwam: Amaníta -pantherína <a href="#no23">No. 23</a>, een in onze bosschen -veelvuldig voorkomende paddenstoel, en de bekende vliegenzwam: Am. -muscária (<a href="#fig047">fig. 47</a>, <a href="#no22">No. -22</a>). Over de giftigheid van deze laatste is al heel wat geschreven -en de geleerden zijn het nog niet eens of zij nu werkelijk bij de -giftigen thuis hoort of niet. De wonderlijkste verhalen zijn omtrent -haar toxineerende werking in omloop, waarvan het wel de moeite waard -is, iets te vertellen. Algemeen schijnt het gif, dat zich in de roode -opperhuid bevindt, en dat, behalve uit andere toxineerende stoffen, -v.n.l. uit het <i>muscarine</i> bestaat, een bedwelmende uitwerking te -hebben van aangenamen aard, gelijkende op die van opium.</p> -<p class="par">De Korjaken en Tschuktschen gebruiken haar als z.g.n. -“Muchador”, als bedwelmingsmiddel. Na de waanzinsgevoelens -eerst, geraken zij in vasten slaap met heerlijke droomen, waar het hun -v.n.l. om te doen is. Zij geven gaarne pelswerken in ruil voor -één zwam.</p> -<p class="par">In een andere streek weer, kauwt eerst de vrouw de zwam -voor haar man en deze eet haar daarna als pil op, waarna het -visioenen-spel optreedt. Ook in Frankrijk schijnt zij, daar Faux-oronge -genoemd, wel als bedwelmingsmiddel <span class="pagenum">[<a id="pb89" -href="#pb89" name="pb89">89</a>]</span>gebruikt te worden en nog wel -door de upper-ten!</p> -<p class="par">En onze Geldersche en Overijselsche boeren gebruiken dat -roode huidje, met wat suiker bestrooid op een schoteltje gelegd, voor -“vliegendood” en er komen heel wat lijkjes op, dat kan ik u -vertellen. In de geneeskunde schijnt dit <i>muscarine</i> met gunstig -gevolg te worden aangewend bij “vallende ziekte.”</p> -<p class="par">Michaël, de schrijver van die aardige boekjes met -prachtplaatjes: “<span lang="de">Führer für<a id= -"xd21e2767" name="xd21e2767"></a> Pilzfreunde</span>” heeft de -zwam zonder opperhuidje gegeten en het is hem goed bekomen, doch hij -smaakte volgens hem niet naar meer. Het is dus maar het beste, dat we -de Vliegenzwam, vanwege haar min of meer verdachte reputatie, in de -groep der gevaarlijke zwammen laten en dat wij haar op eenigen afstand, -als een gevaarlijke schoone, alle hulde brengen, die zij om haar -schitterende verschijning afdwingt. Want daarover zal een ieder het -eens zijn: mooi is zij!</p> -<p class="par">Dezelfde gifstof, die <i>muscarine</i>, schijnt te -huizen in de aardappelen-bovist of Sclerodérma vulgáre -(<a href="#fig101">fig. 101</a> en <a href="#fig102">102</a> <a href= -"#no240">No. 240</a>) een paddenstoel, die uiterst algemeen is in ons -land, doch die niet met een ook in ons land groeiende eetbare soort te -verwisselen is. Zij wordt echter in ’t buitenland wel eens -tusschen de truffels, waar het inwendige harde, zwarte gedeelte van -deze zwam op gelijkt, verkocht en daardoor schijnen ernstige -ongesteldheden te zijn voorgekomen. Ook het gif van Bolétus -Sátanas, de Satanszwam (<a href="#fig058">fig. 58</a> <a href= -"#no108">No. 108</a>) schijnt een muscarineachtige stof te zijn. Deze -zwam is niet algemeen en overvloedig in ons land verspreid. Zij heeft -de eigenschap bij het doorbreken sterk blauw en rood te kleuren, en als -men nu maar alle boleten vermijdt <span class="pagenum">[<a id="pb90" -href="#pb90" name="pb90">90</a>]</span>te eten die dit doen, behoeft -men geen angst te hebben, ooit door een dergelijke zwam vergiftigd te -worden.</p> -<p class="par">Gevaarlijk giftig schijnt ook Lactárius -torminósus (<a href="#fig052">fig. 52</a>) <a href="#no65">No. -65</a> te zijn, en de Rússulasoorten rúbra (<a href= -"#fig054">fig. 54</a>) <a href="#no85">No. 85</a>, en emética -<a href="#no86">No. 86</a>, eveneens het zoo veelvuldig voorkomende -“Zwavelkopje”, Hypholóma fasciculáre No. 139, -ofschoon deze laatste den laatsten tijd gerehabiliteerd schijnt te zijn -en alleen verweten wordt buikpijn te geven. De -vergiftigingsverschijnselen van de soorten dezer gevaarlijk, doch niet -doodelijk giftige paddenstoelen, treden meestal reeds na 1–2 uren -op en zijn, als er geen complicaties optreden, allen te genezen. Dan -zijn er ten slotte nog eenige paddenstoelen, die een giftig zuur -bevatten zooals het <i>helvella zuur</i> bij de morieljes (<a href= -"#fig020">fig. 20</a>) <a href="#no12">No. 12</a> en de helvellasoorten -(<a href="#fig040">fig. 40</a> en <a href="#fig041">41</a>) <a href= -"#no10">No. 10</a> en 11 en het <i>blauwzuur</i> o.a. bij <span class= -"corr" id="xd21e2833" title="Bron: Marasmius oreades">Marásmius -oréades</span> (<a href="#fig025">fig. 25</a>) <a href= -"#no211">No. 211</a>.</p> -<p class="par">Rauw gegeten, zouden deze paddenstoelen hoogst -schadelijk voor de gezondheid kunnen worden, doch, daar deze beide -zuren zeer vluchtig zijn en bij het koken van de paddenstoelen geheel -er uit verdwijnen, kan men ze zonder eenig bezwaar aldus nuttigen.</p> -</div> -</div> -<div id="ch8.2" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e437">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Wat te doen bij paddenstoelenvergiftigingen.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Evenals in alle boeken over paddenstoelen, mag ook -in het onze, iets over dit onderwerp niet achterwege blijven, ofschoon -het eigenlijk wel wat verouderd is. Want huismiddeltjes en -zelf-dokteren bij ernstige gevallen zijn, sinds er op de 50 huizen in -iedere stad of gemeente een dokter woont, geheel overbodig geworden. -Men kan echter niet weten of iemand, niettegenstaande de vele -waarschuwingen in dit boekje gedaan, toch nog niet eens (met dit boekje -in den zak) ergens op <span class="pagenum">[<a id="pb91" href="#pb91" -name="pb91">91</a>]</span>de “hei” zit en het er eens op -gewaagd heeft van de onbekende paddenstoelenvrucht te proeven en -onlekker wordt, werkelijk onlekker, want ik ken enkele menschen, die -uit angst, dat ik ze misschien verkeerde paddenstoelen te eten zou -hebben gegeven, uit zenuwachtigheid wat onpleizierig werden.</p> -<p class="par">Er zijn voorts menschen, die zelfs niet tegen ’t -eten van <i>goede</i> soorten kunnen en bij wie daarna toxineerende -verschijnselen optreden, zooals anderen ’t hebben met het eten -van visch.</p> -<p class="par">Als iemand verkeerde paddenstoelen gegeten heeft, -schijnt de keel het ’t eerst te moeten ontgelden; hevige -kriebelingen en benauwdheden treden op, gevolgd door brakingen enz. Het -innemen van een flinke dosis wonderolie of lavementen van water, olie -of glycerine, schijnt tegenwoordig meer toegepast te worden dan -braakmiddelen en ’t traditioneele kietelen van de tong daarvoor. -Men geve den <span class="corr" id="xd21e2858" title= -"Bron: patient">patiënt</span> veel te drinken, water, vooral -spuitwater of melk en is de <span class="corr" id="xd21e2861" title= -"Bron: patient">patiënt</span> slaperig en suf dan geve men sterke -koffie of thee, is hij in tegendeel opgewonden (b.v. na ’t eten -van de Vliegenzwam), een broomnatriumdosis van 1–2 gram. Dit -alles en daarbij compressen zoo heet mogelijk op de pijnlijke plaatsen -gebracht en een warm zitbad, schijnen onschadelijke pijnstillende -middelen te zijn die kunnen worden aangewend, indien het bezoek van den -dokter wat lang uitblijft. Want: <i>in elk geval, als men maar -eenigszins vreest verkeerde paddenstoelen te hebben gegeten, moet men -onmiddellijk geneeskundige hulp inroepen</i> en behalve wanneer men met -de zoo doodelijk giftige Amaníta phalloídes te doen -heeft, zal deze u weer kunnen beter maken. <span class= -"pagenum">[<a id="pb92" href="#pb92" name="pb92">92</a>]</span></p> -</div> -</div> -</div> -<div class="footnotes"> -<hr class="fnsep"> -<p class="par footnote"><span class="label"><a class="noteref" id= -"xd21e2692" href="#xd21e2692src" name="xd21e2692">1</a></span> Bij het -ter perse gaan van dit boekje lazen wij de volgende publicatie:</p> -<p class="par footnote">In het genootschap voor vergelijkende -ziektekunde te Parijs heeft dr. Oliviero, een scheikundige, nu -medegedeeld, dat het hem gelukt was het vergif uit paddenstoelen -(phalline) voor het menschelijk bloed onschadelijk te maken door er wei -<span class="pagenum">[<a id="xd21e2697" href="#xd21e2697" name= -"xd21e2697">98n</a>]</span>(serum), die uit schapenbloed was -afgezonderd, aan toe te voegen. Men mag dus aannemen, dat inspuiting -met deze bloedwei door paddenstoelen vergiftigde patiënten zal -kunnen genezen. De ondervinding zal spoedig leeren, of dit werkelijk -zoo is. <a class="fnarrow" href="#xd21e2692src">↑</a></p> -</div> -</div> -<div id="ch9" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e449">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Paddenstoelen eten.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Reeds in de oudste tijden, werden de in ’t -wild gezochte paddenstoelen door de Chineezen, Grieken en Romeinen -gegeten, vooral de truffel en de champignon, toen boletus geheeten, -waren zeer gezocht en bij de Romeinen niet minder de z.g.n. -“keizerzwam” Amaníta Caesárea -(“godenspijs”, zooals zij haar noemden) een ten onzent niet -voorkomende zwam, die echter nu nog in Frankrijk veel gegeten wordt. -Deze paddenstoel, l’Oronge vraie, is vrij gemakkelijk te -verwisselen met “le fausse Oronge”, de Vliegenzwam -(<a href="#fig013">fig. 13</a>) <a href="#no22">No. 22</a>. Bekend is -het verhaal van Agrippina, die haar gemaal keizer Claudius, een maal -van de eerste soort moest bereiden (want zij lieten het toebereiden van -de paddenstoelen niet aan hun dienstbaren over doch deden dit zelve en -wel in zilveren schalen). Bij vergissing (?) gaf zij de giftige soort, -met het noodlottige gevolg dat de keizer aan de gevolgen overleed en -haar zoon Nero hem kon opvolgen. In de 16e eeuw verscheen er een boek -van een dokter Frans van Sterbeek, getiteld: Tooneel der -Campernoeliën (champignons) waarin de heerlijkste recepten van -paddenstoelengerechten voorkomen, o.a. één van een -paddenstoelentaart, welke een geheele bladzijde beslaat.</p> -<p class="par">Paus Clemens VII was er zulk een liefhebber van, dat hij -het zoeken van champignons aan zijn onderdanen verbood, om er zelf -destemeer van op zijn tafel te krijgen.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e2884width" id="fig018"><img src= -"images/fig018.jpg" alt= -"Fig. 18. Psalliota Campestris—Kampernoelje—Champignon." -width="538" height="373"> -<p class="figureHead">Fig. 18. Psalliota -Campestris—Kampernoelje—Champignon.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e2889width" id="fig019"><img src= -"images/fig019.jpg" alt= -"Fig. 19. Cantharellus Cibarius—Eierzwam—Cyrole—Pfifferling." -width="475" height="358"> -<p class="figureHead">Fig. 19. Cantharellus -Cibarius—Eierzwam—Cyrole—Pfifferling.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb93" href="#pb93" name= -"pb93">93</a>]</span></p> -<p class="par">En hedentendage is nog altijd de grootste belangstelling -voor de Mycologie geconcentreerd op <i>het eten der paddenstoelen</i>. -Op paddenstoelen-excursies en tentoonstellingen van deze -natuurgewrochten in ons land gehouden, worden de meeste vragen gedaan -naar de eetbaarheid of giftigheid der soorten en de meeste -belangstelling heeft op de jaarlijksche tentoonstellingen, door de -Mycol. Vereen. gehouden, altijd die hoek, waar aan liefhebbers en aan -“durvers”, spijzen van toebereide paddenstoelen worden -uitgedeeld!</p> -<p class="par">Ons land is, in vergelijking van andere landen als -Frankrijk, Duitschland, Hongarije, Rusland en Italië, ook zeer ten -achter wat het eten van paddenstoelen betreft. Daar toch, worden op de -groentenmarkten, door ’t landvolk, groote hoeveelheden van -paddenstoelen gebracht. Op sommige plaatsen, b.v. te Zürich, -oefenen deskundigen hier voortdurend contrôle op uit. Zoo kan -ieder zich voor een kleinigheid een smakelijk maal van betrouwbare -paddenstoelen koopen. Deze zijn in den vroegen morgen frisch gezocht en -gaan op de markten allen van de hand.</p> -<p class="par">Zijn de Hollanders in den vreemde, dan eten ze zonder -vrees in de hotels met grooten smaak van de hun voorgezette -paddenstoelengerechten, doch wijs je dezelfde menschen, in ons land -teruggekomen, er op, dat zij op hun buitenplaatsen en bosschen rondom -in de versche, smakelijk-eetbare paddenstoelen zitten, dan zijn ze vol -angst en wagen het niet ook maar een enkele soort die je aanraadt, te -probeeren. Toch zijn er sedert de laatste jaren gelukkig al wat -menschen in ons land, die het aandurven enkele, niet met giftige -soorten te verwisselen, paddenstoelen te plukken en te eten. Al sinds -eeuwen is dat het geval met de algemeen bekende <span class= -"pagenum">[<a id="pb94" href="#pb94" name= -"pb94">94</a>]</span>Morielje: Morchélla esculénta -(<a href="#fig020">fig. 20</a>) <a href="#no12">No. 12</a>, die vrij -veel in ons land gevonden wordt, vooral in de duinstreek en in -Z.-Limburg.</p> -<p class="par">Ook al vrij wat jaren en tamelijk algemeen worden reeds -de champignons: Psallióta campéstris en arvénsis -(<a href="#fig017">fig. 17</a> en 18) <a href="#no263">No. 263</a> en -264, door vrouwtjes die ze op de weilanden zoeken, aan de huizen -verkocht. Dit is vooral het geval in “Kennemerland” en ook -veel in Z.-Limburg. Ook de dooierzwam: Cantharéllus -cibárius (<a href="#fig019">fig. 19</a>) No. 206, <i>de</i> -paddenstoel onzer bosschen, wordt al aan de huizen verkocht. Wij zijn -zoo gelukkig, door de vriendelijkheid van de Ned. Mycol. Vereen., die -ons haar clichés daarvoor afstond, onzen lezers gekleurde -afbeeldingen van eenige smakelijk eetbare paddenstoelen die in ons land -algemeen voorkomen, te kunnen geven en wij hopen hiermee te bereiken, -dat binnen enkele jaren eenige soorten in ons land meer algemeen benut -zullen worden als spijze.</p> -<p class="par">Onder al de in ’t wild groeiende, in weilanden en -bosschen van ons land te vinden eetbare paddenstoelen is en blijft de -champignon: Psallióta campéstris (<a href="#fig017">fig. -17</a> en 18) en arvénsis, toch maar de smakelijkste van -allemaal.</p> -<p class="par">Jammer genoeg, dat zij volstrekt niet zoo algemeen is, -evenals dat al het geval scheen te zijn, zooals wij zagen, ten tijde -van Paus Clemens VII, die zijn onderdanen het zoeken er van -verbood.</p> -<p class="par">Het meeste komen ze voor op eenigszins vochtige -weilanden, waar paarden grazen, evenals ze ook kunstmatig gekweekt -worden op paardenmest (zie blz. <a href="#pb134" class= -"pageref">134</a>).</p> -<p class="par">Echter van de 50 weilanden van ons land, is er misschien -één enkel, waar champignons op voorkomen en die worden -dan nog afgezocht door lieden die ze tegen een hoogen prijs verkoopen, -zoodat er voor den liefhebber die, ze zelf wil verzamelen, al heel -weinig <span class="pagenum">[<a id="pb95" href="#pb95" name= -"pb95">95</a>]</span>onafgezochte terreinen overblijven. Hen, die met -onze plaat en de beschrijvingen op blz. <a href="#pb312" class= -"pageref">312</a> dezen paddenstoel willen gaan zoeken, wijzen wij nog -eens op het gevaar tot verwisseling met den Groenen Knolamaniet, -Amaníta phalloídes, <a href="#no24">No. 24</a>, <a href= -"#fig016">fig. 16</a> (zie ook nog blz. <a href="#pb85" class= -"pageref">85</a>). Deze verwisseling is vooral dáár -mogelijk, waar beide soorten naast elkaar voorkomen. In weilanden, waar -Am. phal. een zeldzame gast is, en waar de veld-champignon, Psall. -camp., met haar eerst rose, dan zwarte plaatjes voor nauwkeurige -zoekers, een duidelijk verschil aangeeft, is dit gevaar niet zoo groot, -doch grooter is dit in de bosschen, waar Psall. camp. weinig voorkomt -doch de akker-champignon Psall. arvénsis, <a href="#no264">No. -264</a> (Plaat 2, fig. VII) volstrekt niet zeldzaam is. Deze heeft geen -rose plaatjes, eerst wit of grijswit en daarna zwart, zoodat <i>in -jeugdigen staat in de plaatjes geen onderscheid te zien is tusschen -dezen champignon en een jeugdigen “Knolamaniet”</i>. Het is -ons verleden jaar nog overkomen dat in een dennenbosch dezen -akker-champignon bij massa’s plukkende en bezig zijnde een jong -exemplaar uit den grond te halen, welke òp en top op een -jeugdigen champignon geleek, we door den onaangenamen reuk welken de -Groene Knolamaniet, in vergelijking met den geur dien de champignon -verspreidt, gewaarschuwd werden, dat we deze soort te pakken hadden. -Wij waren hier werkelijk zóó van geschrokken dat we, -ofschoon al 10 jaren champignons zoekende, ze vooreerst in de bosschen -niet meer gingen verzamelen.</p> -<p class="par">Het treurige vergiftigingsgeval in Den Haag van voor -eenige jaren, berustte op dezelfde vergissing. Een kenner zocht met -zijn kinderen champignons, en het schijnt dat deze hierbij slechts -één enkelen Groenen Knolamaniet met de champignons -verzameld hadden. Late toch ook <span class="pagenum">[<a id="pb96" -href="#pb96" name="pb96">96</a>]</span>niemand het zoeken van eetbare -paddenstoelen aan kinderen over, en men doe wel, vóór -’t bereiden alle exemplaren nog eens zelve door zijn handen te -laten gaan.</p> -<p class="par">Ten overvloede geven wij nog eens de voornaamste -kenmerkende verschillen van den champignon met de op haar gelijkende -doodelijk-giftige soorten: Men verzamele geen exemplaren die kleiner -hoedoppervlakte hebben dan 3 cM.; (men grave den paddenstoel goed uit -voor den zak van Am. phall.), men neme geen soorten wier plaatjes bij -volwassen exemplaren zuiver wit zijn (Psall. camp. heeft die rose of -zwart, Psall. arv. grijs-wit of zwart). Ook geen exemplaren wier -plaatjes rose zijn en die geen ring om den steel hebben en wier -hoedoppervlakte kleverig is (<span class="corr" id="xd21e2967" title= -"Bron: Volvariasoorten">Volváriasoorten</span> <a href= -"#no259">No. 259</a>). De geur moet zijn aangenaam nootachtig, niet van -rauwe aardappelen.</p> -<p class="par">Als ons dus de champignon ontvalt, doordat hij lang niet -algemeen voorkomt en bovendien, altijd voor niet-kenners, gevaarlijk -blijft, zoo moeten we onze toevlucht voor eet-paddenstoelen nemen tot -een meer algemeene en ongevaarlijke soort.</p> -<p class="par">Wij vinden die ongetwijfeld in de in <a href= -"#fig019">fig. 19</a> afgebeelde soort: de Cantharéllus -cibárius, dooierzwam of hanekam No. 206. Vroeger werd weliswaar -de tusschen deze soort groeiende meer oranjegekleurde “valsche -dooierzwam” Cantharéllus aurantiácus <a href= -"#no207">No. 207</a> voor schadelijk gehouden, doch men is daarvan -teruggekomen en bovendien met behulp van onze beschrijving van deze -soort (zie blz. <a href="#pb270" class="pageref">270</a>) is deze zeer -gemakkelijk van de echte eierzwam te onderscheiden. Vooral de lezers -die in het O. en Z. van ons land wonen, kunnen nu, met de gekleurde -plaat voor oogen, dezen paddenstoel van af Juni tot den winter -verzamelen en er aan smullen.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e2988width" id="fig020"><img src= -"images/fig020.jpg" alt="Fig. 20. Morchella Esculenta—Morielje." -width="527" height="384"> -<p class="figureHead">Fig. 20. Morchella Esculenta—Morielje.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e2993width" id="fig021"><img src= -"images/fig021.jpg" alt= -"Fig. 21. Boletus Edulis—Eekhoornbrood—Cèpe—Steinpilz." -width="486" height="342"> -<p class="figureHead">Fig. 21. Boletus -Edulis—Eekhoornbrood—Cèpe—Steinpilz.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb97" href="#pb97" name= -"pb97">97</a>]</span></p> -<p class="par">Den paddenstoel in <a href="#fig025">fig. 25</a> -afgebeeld, kunnen wij ook met een gerust geweten ter toebereiding aan -onze lezers aanbevelen, het is de Weide-kringzwam, Marásmius -oréades <a href="#no211">No. 211</a>, die in ons land algemeen -in weilanden, parken en tuinen en langs wegen voorkomt, meestal in -dichte kringen bijééngroeiend (<a href="#fig022">fig. -22</a>.) Vooral de jonge exemplaren zijn bijzonder smakelijk en deze -paddenstoel heeft geen gevaarlijken dubbelganger (zie de beschrijving -bij <a href="#no210">No. 210</a> en 211).</p> -<p class="par">Niet minder smakelijk zijn de <span class="corr" id= -"xd21e3014" title= -"Bron: Boletus-soorten">Bolétus-soorten</span>, afgebeeld in -<a href="#fig021">fig. 21</a> en <a href="#fig026">fig. 26</a>. Vooral -Bolétus edúlis <a href="#no97">No. 97</a>, het -Eekhoorntjesbrood, de cèpe der Franschen, de -“Herrenpilz” der Duitschers, behoort tot één -der gezochtste eet-paddenstoelen in die landen. Hij is in onze -loofbosschen, langs wegen enz., vrij algemeen van zomer tot winter te -vinden (zie ook Bol. félleus <a href="#no98">No. 98</a>). Ook de -andere, eveneens in onze bosschen voorkomende soort: Bolétus -lúteus of de Gele ringboleet, <a href="#fig026">fig. 26</a>, -<a href="#no103">No. 103</a> is, vooral jong, een lekkernij.</p> -<p class="par">Reeds gezegd is, dat alle <span class="corr" id= -"xd21e3038" title="Bron: Boletus-soorten">Bolétus-soorten</span> -die niet blauw aanloopen, ongevaarlijk en (behalve Bol. <span class= -"corr" id="xd21e3041" title="Bron: felleus">félleus</span>) voor -de consumptie geschikt zijn, doch lang niet alle soorten, die overal in -den herfst onze dennenbosschen zoo bij massa’s bevolken, zijn -smakelijk. Wel is dit het geval met de in de duinstreken, ook onder -eiken veel te vinden Bol. granulátus (<a href="#fig055">fig. -55</a> <a href="#no102">No. 102</a>).</p> -<p class="par">Fig. 28 geeft in de Fopzwam of Laccária -laccáta No. 197 en 198 een eetbare zwam, die wel geen -gevaarlijke dubbelgangster heeft, maar die naar onze meening, den -eersten prijs van smakelijkheid niet verkrijgt. Echter, smaken -verschillen en daar zij een van de algemeenst voorkomende paddenstoelen -in bosch en veld is, kan een ieder het eens probeeren. <span class= -"pagenum">[<a id="pb98" href="#pb98" name="pb98">98</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e3056width" id="fig022"><img src= -"images/fig022.jpg" alt= -"Fig. 22. Marásmius oréades (Weide-kringzwam) een mooie kring vormend in ’t gazon van een stadspark." -width="720" height="490"> -<p class="figureHead">Fig. 22. Marásmius oréades -(Weide-kringzwam) een mooie kring vormend in ’t gazon van een -stadspark.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb99" href="#pb99" name= -"pb99">99</a>]</span></p> -<p class="par">Beter voldoet, vooral in jong stadium, Clitócybe -nebuláris <a href="#no43">No. 43</a>, <a href="#fig027">fig. -27</a>, de Nevelzwam, een in den herfst zeer algemeen voorkomende op -eikenbladeren en meestal in kringen groeiende zwam.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e3070width" id="fig023"><img src= -"images/fig023.jpg" alt= -"Fig. 23 Lepióta procéra (Parasolzwam). Jong, smakelijk eetbaar." -width="347" height="380"> -<p class="figureHead">Fig. 23 Lepióta procéra -(Parasolzwam). Jong, smakelijk eetbaar.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Deze laatste schijnt wel een, ofschoon zeldzaam bij ons -voorkomende dubbelgangster te hebben, die tot de verdachte soorten -gerekend wordt, n.l. Entolóma lívidum (niet in onze lijst -opgenomen). Wil men dus de “Nevelzwam”, die èn om -haar veelvuldig voorkomen in ons land, èn om haar smakelijkheid, -wel verdient een eet-zwam te worden, gebruiken, zoo zende men ons eerst -eenige exemplaren ter controleering op. <i>Wij zijn ten alle tijde -bereid adviezen omtrent paddenstoelen, hetzij voor ’t eten of ter -bepaling van den naam te geven.</i> <span class="pagenum">[<a id= -"pb100" href="#pb100" name="pb100">100</a>]</span></p> -<p class="par">Behalve de reeds opgenoemde goed eetbare zwammen waarvan -wij gekleurde afbeeldingen geven, kan ik niet nalaten nog eenige zeer -smakelijke soorten in de eet-belangstelling van de lezers aan te -bevelen, soorten die met de plaatjes gemakkelijk te herkennen zijn en -welke wederom geen gevaarlijke dubbelgangsters hebben.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e3083width" id="fig024"><img src= -"images/fig024.jpg" alt= -"Fig. 24 Lepióta rhacódes. In jong stadium, smakelijk eetbaar." -width="225" height="411"> -<p class="figureHead">Fig. 24 Lepióta rhacódes. In jong -stadium, smakelijk eetbaar.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Het zijn: Lepióta procéra (<a href= -"#fig023">fig. 23</a> en <a href="#fig085">85</a>), <a href= -"#no193">No. 193</a>; Lepióta rhacódes (<a href= -"#fig024">fig. 24</a> en <a href="#fig086">86</a>) <a href="#no194">No. -194</a>; Coprínus comátus (<a href="#fig114">fig. -114</a>) <a href="#no266">No. 266</a> en <span class="corr" id= -"xd21e3114" title="Bron: Coprinus">Coprínus</span> -atramentárius <a href="#no267">267</a>; Lycopérdon -bovísta (jong) (<a href="#fig116">fig. 116</a>) <a href= -"#no271">No. 271</a>; Fistulína hepática (<a href= -"#fig079">fig. 79</a>) <a href="#no170">No. 170</a>; Collýbia -velútipes (in de wintermaanden) (<a href="#fig061">fig. 61</a>) -<a href="#no117">No. 117</a>; Tricholóma gambósum (in -’t voorjaar) <a href="#no26">No. 26</a>; Tricholóma -núdum <a href="#no29">No. 29</a>; Clitócybe -fláccida <a href="#no40">No. 40</a>; Helvélla -críspa en lacunósa (<a href="#fig040">fig. 40</a> en -<a href="#fig041">41</a>) <a href="#no10">No. 10</a> en <a href= -"#no11">11</a>.</p> -<p class="par">Mochten bovenstaande regelen er het hunne toe bijdragen, -dat er voortaan in ons land niet elk jaar zoovele paddenstoelen -ongebruikt verrotten; <i>toch zij hier een ieder nogmaals tot groote -voorzichtigheid aangemaand</i> en leze men altijd het hoofdstuk over -<i>vergiftige paddenstoelen</i> en de beschrijvingen bij de diverse -soorten nog eens goed over, alvorens men ze gaat toebereiden. <i>Bij -twijfel gebruike men ze liever niet.</i></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e3174width" id="fig025"><img src= -"images/fig025.jpg" alt="Fig. 25. Marásmius oréades." -width="583" height="393"> -<p class="figureHead">Fig. 25. <span class="corr" id="xd21e3177" title= -"Bron: Marasmius Oreades">Marásmius oréades</span>.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e3182width" id="fig026"><img src= -"images/fig026.jpg" alt="Fig. 26. Bolétus lúteus." width= -"546" height="382"> -<p class="figureHead">Fig. 26. <span class="corr" id="xd21e3185" title= -"Bron: Boletus Luteus">Bolétus lúteus</span>.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb101" href="#pb101" name= -"pb101">101</a>]</span></p> -<p class="par">Het allerbeste zou zijn (en dit gebeuren behoort tot een -mijner illusies), dat ook in ons land in den herfst, bij de -groentenmarkten een afdeeling voor de paddenstoelen worde toegevoegd, -welke onder controle van een deskundige moet staan.</p> -<p class="par">Wel zou dan misschien in ons kleine landje de voorraad -onzer bosschen eens spoedig uitgeput kunnen raken, maar wellicht zal er -voor dien tijd dan weer een goede methode gevonden zijn om ze in -’t groot te kweeken (zie blz. <a href="#pb33" class= -"pageref">33</a>).</p> -<p id="ch9.1" class="par">Aardige boeken met gekleurde platen om de -eetbare en giftige paddenstoelen te leeren onderscheiden, zijn:</p> -<p lang="fr" class="par">Paul Dumée, “<span lang= -"fr">Nouvel Atlas de Poche des Champignons comestibles et -vénéneux</span>”.</p> -<p lang="fr" class="par">M. J. Costantin, “<span lang="fr">Atlas -des Champignons comestibles et -vénéneux</span>”.</p> -<p lang="en" class="par">G. F. Atkinson, “<span lang= -"en">Mushrooms-Edible, Poisonous etc.</span>” <span class= -"pagenum">[<a id="pb102" href="#pb102" name="pb102">102</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch10" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e470">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">De voedingswaarde van de paddenstoelen.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Wanneer ik met de menschen over de paddenstoelen -als voedsel spreek, dan krijg ik geregeld te hooren: “ze bestaan -immers voor 90% uit water, hoe kunnen ze nu als voedsel eenige waarde -hebben!”</p> -<p class="par">Ik begin dan altijd met ze te vragen, of ze wel weten -dat “vleesch” en eieren ook eventjes voor 80% uit water -bestaan en dan doe ik natuurlijk het bekende verhaal van de Polen, die, -door hongersnood gedreven, er toe kwamen gedurende eenigen tijd -uitsluitend van paddenstoelen te leven en er sinds dien tijd groote -liefhebbers van gebleven zijn.</p> -<p class="par">Maar ook zonder hongersnoodtijd zijn er heel wat -menschen in Rusland, Frankrijk, Duitschland, Japan en Indië, die -in den herfst en in andere paddenstoelrijke tijden, vnl. van -paddenstoelen leven.</p> -<p class="par">Het verhaal gaat van een bergbewoner in Thüringen, -die op 100-jarigen leeftijd stierf en die zich de laatste 30 jaren -uitsluitend met paddenstoelen gevoed had.</p> -<p class="par">Een fransch mycoloog leefde gedurende eenigen tijd -alleen van een portie paddenstoelen van 3 ons per dag en hij bevond er -zich uitstekend bij.</p> -<p class="par">De groote “Persoon” vertelt in zijn -“<span lang="fr">Traité sur les champignons</span>”, -van een professor in de Botanie uit Leipzig, die, op een botanische -reis in de omstreken van Neurenberg, zich gedurende vele weken op -voorbeeld van de bevolking aldaar, alleen voedde met, door <span class= -"pagenum">[<a id="pb103" href="#pb103" name= -"pb103">103</a>]</span>anijs en karwij gekruid, zwart-brood en met -rauwe paddenstoelen. In plaats van door deze manier van voeden te -verzwakken, voelde hij er zich in tegendeel krachtiger door worden.</p> -<p class="par">En zóó zou ik nog vele verhalen kunnen -doen; zóó o.a., vertelt de Russische Professor Socoloff -(1873), dat een groot gedeelte van de bevolking uit zijn landstreek -zich gedurende de vasten met paddenstoelen voedde. Hij ook zegt er bij, -dat naar zijn meening de paddenstoelen het dierlijk voedsel zeer nabij -komen en zeer goed kunnen vervangen.</p> -<p class="par">Men werpt mij, als ik over “paddenstoelen als -voedsel” spreek, niet alleen hun groot watergehalte, maar ook de -“onverteerbaarheid” voor de voeten.</p> -<p class="par">Zelfs mijn collega’s “mycophagen” -hebben mij soms verzekerd, dat je er ’s nachts zoo geweldig zwaar -van slaapt en droomt.</p> -<p class="par">Ik voor mij, geloof dat dit meer ligt aan het niet maat -kennen van mijn collega’s of het niet goed toebereiden, want al 7 -jaar lang heb ik ze gegeten, zonder ooit last van die onverteerbaarheid -te hebben gehad. (Zie over de boleten ook blz. <span class="corr" id= -"xd21e3244" title="Niet in bron">67</span>).</p> -<p class="par">Laat ik nu echter eens vertellen, welke voedende stoffen -de paddenstoelen wel bevatten.</p> -<p class="par">Er zijn in de laatste 50 jaren al heel wat -onderzoekingen over de scheikundige stoffen der paddenstoelen gedaan. -Deze zijn vnl. van: Loesecke (1876), Kohlrausch (1867), König -(1903), Margewicz (1890), Strohmer, Zega (1902), Lafayette en Mendel. -Volgens Dr. Julius Zellner, wiens onderzoekingen over de scheikundige -stoffen der paddenstoelen wel een der nieuwste zijn en aan wiens boek -“<span lang="de">Chemie der Höheren Pilze</span>” -(1907) ik de volgende gegevens ontleen, hebben <span class= -"pagenum">[<a id="pb104" href="#pb104" name="pb104">104</a>]</span>deze -heeren allen, de voedingswaarde, die er in de paddenstoelen zit, sterk -overdreven. Zij gaven een groot stikstofgehalte op, terwijl volgens Dr. -Zellner de voedende stof, de z.g.n. proteïnstof, het verteerbare -eiwit, slechts zeer gering is en lang geen 6½% bedraagt, zooals -zij opgeven.</p> -<p class="par">De scheikundige bestanddeelen van de paddenstoelen staan -in nauw verband met het substraat, waar zij op voorkomen. Zoo zullen -die van de op de aarde of humus levende soorten, weer anders zijn dan -die der boomzwammen. Toch gaan de stoffen van het substraat niet -onverwerkt in het zwammenlichaam over, maar worden door -assimilatieprocessen in andere verbindingen omgezet.</p> -<p class="par">De paddenstoelen zijn, als alle levende wezens, -opgebouwd uit water, anorganische (minerale) stoffen, vetten, -koolhydraten en stikstofverbindingen (eiwit).</p> -<p class="par">Het watergehalte wisselt natuurlijk zeer af naarmate de -exemplaren jong of oud zijn, naar den vochtigheidstoestand van grond en -lucht, en is ook bij de onderlinge soorten zeer verschillend. Gemiddeld -bevatten volwassen, versche paddenstoelen 90% water. Een der -waterrijkste soorten is wel <span class="corr" id="xd21e3263" title= -"Bron: Coprinus comatus">Coprínus comátus</span> (94%). -<span class="corr" id="xd21e3266" title= -"Bron: Psalliota arvensis">Psallióta arvénsis</span> -bevat er slechts 56% van. Truffels en boomzwammen gemiddeld -65–80%. Over het algemeen schijnt het watergehalte in de stelen -grooter te zijn dan in de hoeden.</p> -<p class="par">Om de scheikundige stoffen te onderzoeken, die den -paddenstoelen eigen zijn, maakt men gebruik van de zoogenaamde -asch-analyses. Het aschgehalte van de paddenstoelen bedraagt bij versch -materiaal 0.48–2%, bij droog meest 4–10%. De grootste helft -bestaat hiervan uit <i>kaliumverbindingen</i>, vnl. <i>potasch</i> -(K<sub>2</sub>O) voor <span class="pagenum">[<a id="pb105" href= -"#pb105" name="pb105">105</a>]</span>19–57% en voor 18–39% -uit phoshorzuur (P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>), verder een weinig, 4%, -<i>natrium</i> en zeer geringe hoeveelheden <i>ijzer</i>, (vrij veel -bij Merúlius lácrymans) <i>magnesium</i>, <i>kalk</i>, -<i>zwavelzuur</i>, <i>kiezelzuur</i> en <i>chloor</i>.</p> -<p class="par">Het <i>vetgehalte</i> der paddenstoelen wisselt bij -versche exemplaren van 0.12% (Fistúlina hepática) tot 67% -(Lactárius deliciósus), bij droge van 1.3–8%, een -gehalte zooals meest alle groenten hebben.</p> -<p class="par">De, in het eiwit van kippeneieren en in visch -voorkomende, zoo zenuwsterkende stof, het <i>Lecithin</i>, een -phosphorzure vetverbinding, wordt ook vrij algemeen in de paddenstoelen -aangetroffen. Psallióta campéstris schijnt hiervan in -verschen staat 0.32%, Bolétus edúlis 1.94% te -bevatten.</p> -<p class="par">Wat de koolhydraten betreft, zijn ten eerste de cellen -van de paddenstoelen opgebouwd uit een chitinachtige stof -<i>fungicellulose of fungin</i> genaamd, welke 3% van het aschgehalte -uitmaakt. Deze fungi-cellulose wijkt af van de gewone cellulose, -waarvan de planten zijn opgebouwd en is eenig in het plantenrijk. Zij -wordt ’t meest gevonden in den steel en ’t minst in de -sporen voortbrengende deelen. Hare taaie substantie veroorzaakt een -deel van de onverteerbaarheid der paddenstoelen (stelen zijn daardoor -dan meestal ook voor de consumptie onbruikbaar). Door toevoeging echter -van een weinig dubbelkoolzure natron wordt bij soorten, die een hoog -fungingehalte hebben, de verteerbaarheid van deze fungi-cellulose -bevorderd. Behalve deze in het plantenrijk niet voorkomende stof -schijnen de boleten nog een aparte stof te produceeren in hun cellen, -nl. <i>viskosin</i> en <i>mycétide</i>, die de, bij het koken -optredende, bekende slijmerige massa geven, welke de boleten voor -sommige personen tot een onverteerbaar voedsel maakt. Tot de -verteerbare <span class="pagenum">[<a id="pb106" href="#pb106" name= -"pb106">106</a>]</span>koolhydraten in de paddenstoelen aanwezig, -behoort verder het in alle soorten voorkomende <i>glycogeen</i>, een -aan zetmeel verwante stof, welke wel in ’t dierlijk organisme, -echter nooit in andere planten voorkomt. Het echte <i>zetmeel</i> -ontbreekt geheel bij zwammen. Vooral in jonge exemplaren is het -<i>glycogeen</i> aanwezig; bij oudere, volwassen soorten is het meestal -vervangen door het <i>manniet</i>, een stof waaraan v.n.l. gedroogde -zwammen en ook de stelen van versche exemplaren zeer rijk zijn.</p> -<p class="par">Verder vond Bourquelot (1893–1896) in wel 200 -verschillende paddenstoelensoorten suikers, vooral een suikerstof -<i>threhalose</i> of <i>mycose</i> geheeten, die nog maar zelden in het -plantenrijk is aangetroffen. Vooral jonge exemplaren en in ’t -bijzonder de soorten van het geslacht <span class="corr" id="xd21e3355" -title="Bron: Cortinarius">Cortinárius</span> schijnen aan die -<i>threhalose</i> rijk te zijn. Ook de <i>glucose</i> is algemeen in de -zwammen vertegenwoordigd, echter in geringe mate en slechts bij -volwassen exemplaren.</p> -<p class="par">Ten slotte de stikstofverbindingen, het <i>eiwit</i>. De -paddenstoelen bevatten over ’t algemeen 2–3% verteerbaar -eiwit, wat ze in voedingswaarde gelijk maakt, b.v. aan kool, iets -minder dan brood, veel minder dan erwten en boonen (de truffel heeft -een eiwitgehalte gelijk aan deze laatste). Het meeste eiwit huist in de -sporen voortbrengende deelen, vooral in de buisjes der boleten, zoodat -men deze vooral zoo min mogelijk weg moet snijden bij de bereiding. Tot -de meest eiwitbevattende eetbare paddenstoelen behooren wel: -<span class="corr" id="xd21e3369" title= -"Bron: Psalliota campestris">Psallióta campéstris</span> -en <span class="corr" id="xd21e3372" title= -"Bron: Lycoperdon bovista">Lycopérdon bovísta</span>. -<span class="pagenum">[<a id="pb107" href="#pb107" name= -"pb107">107</a>]</span></p> -<p class="par">Hieronder volgt een tabel volgens Villiers, Collin en -Lehman ter vergelijking van de voedingswaarde van versche paddenstoelen -met brood en vleesch:</p> -<div class="table"> -<table> -<tr> -<td class="cellLeft cellTop"></td> -<td class="xd21e3381 cellTop"><i>Versche paddenstoelen</i>.</td> -<td class="xd21e3381 cellTop"><i>Brood</i>.</td> -<td class="xd21e3381 cellRight cellTop"><i>Ossenvleesch</i>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"><i>Water</i></td> -<td class="xd21e3381">900</td> -<td class="xd21e3381">300 à 400</td> -<td class="xd21e3381 cellRight">800</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"><i>Minerale zouten</i></td> -<td class="xd21e3381">8</td> -<td class="xd21e3381">5 à 7</td> -<td class="xd21e3381 cellRight">30</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"><i>Weefsel</i></td> -<td class="xd21e3381">30</td> -<td class="xd21e3381">2 à 4</td> -<td class="xd21e3381 cellRight">150 à 170</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"></td> -<td class="xd21e3381">(fungocellulose)</td> -<td class="xd21e3381">(cellulose)</td> -<td class="xd21e3381 cellRight">(spieren, peezen enz.)</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"></td> -<td class="xd21e3381">38</td> -<td class="xd21e3381"></td> -<td class="xd21e3381 cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"><i>Koolhydraten</i></td> -<td class="xd21e3381">(thréhalose)</td> -<td class="xd21e3381">500 à 600</td> -<td class="xd21e3381 cellRight">15 à 25</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"></td> -<td class="xd21e3381">9</td> -<td class="xd21e3381"></td> -<td class="xd21e3381 cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"></td> -<td class="xd21e3381">(manniet)</td> -<td class="xd21e3381">(zetmeel)</td> -<td class="xd21e3381 cellRight">(vet)</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft cellBottom"><i>Verteerbaar eiwit</i></td> -<td class="xd21e3381 cellBottom">15</td> -<td class="xd21e3381 cellBottom">75</td> -<td class="xd21e3381 cellRight cellBottom">20 à 30</td> -</tr> -</table> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Maken wij uit het voorgaande eenige besluiten, dan zien -wij, dat, ofschoon de paddenstoelen door hun klein gehalte aan -verteerbaar eiwit, het in voedingswaarde tegen brood en vleesch moeten -afleggen, we ze door een vrij groot gehalte aan voedende zouten en -bovenal door de aan het lichaam zooveel warmte-energie gevende suikers, -werkelijk niet als een voedingsmiddel moeten onderschatten. Men vergete -daarenboven niet, dat zij bij het koken meer water verliezen dan -vleesch en men dus, bij een gelijk volume van gekookt materiaal, in -vergelijking meer procenten voedingsstoffen krijgt, terwijl men er -bovendien meer van eten kan dan van vleesch. In elk geval zijn zij door -grooter gehalte aan minerale zouten en suikers, voedzamer dan de -bladgroenten waarmee ze gewoonlijk als spijzen vergeleken worden. Deze -missen ook het in de paddenstoelen voorkomende glucogeen, lecithin en -het chitinachtige celweefsel, allen stoffen, die in het dierlijk -organisme thuis behooren. Naar mijn meening zijn dan ook diegenen, -<span class="pagenum">[<a id="pb108" href="#pb108" name= -"pb108">108</a>]</span>die de paddenstoelen “plantaardig -vleesch” of “vleesch van het woud” noemen, dichter -bij de waarheid, dan de <span class="corr" id="xd21e3494" title= -"Bron: hygienisten">hygiënisten</span>, die ze onder de groenten -rangschikken.</p> -<p class="par">Zoo beschouwd, (en wie, die reeds eenige malen -paddenstoelen gegeten heeft, vindt de gelijkenis met vleesch en vooral -kalfvleesch, niet frappant), is het zeker waar, dat ofschoon dan iets -minder voedzaam, een voortdurend en niet overmatig gebruik van deze -natuurproducten den mensch minder zullen schaden dan een dergelijk -gebruik van dierlijk voedsel, ten minste: <i>als wij alleen die soorten -eten, die we als goede ongevaarlijke soorten kennen</i> en nogmaals kan -ik er niet genoeg op wijzen om <i>zonder kennis der soorten ze niet te -zoeken of te gebruiken</i>. <span class="pagenum">[<a id="pb109" href= -"#pb109" name="pb109">109</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch11" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e481">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Het verzamelen en het toebereiden van eetbare -paddenstoelen.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">De “jacht” op paddenstoelen is voor -mij maar heel kort gesloten, ten minste in vorstvrije winters, -hoogstens maar een maand, van half Februari tot April, want in ’t -laatst van Maart, dan komen de morieljes (<a href="#fig020">fig. -20</a>) No. 12, alweer te voorschijn en als die afgeloopen zijn vallen -er al inktzwammen (<a href="#fig114">fig. 114</a>) <a href="#no266">No. -266</a> en 267 en de voorjaars Tricholóma gambósum -<a href="#no26">No. 26</a>, te plukken voor den mycophaag.</p> -<p class="par">Dan volgen, in parken en weilanden, in ’t laatst -van Mei de overheerlijke <span class="corr" id="xd21e3525" title= -"Bron: Marasmius oreades">Marásmius oréades</span> -(<a href="#fig025">fig. 25</a> en 89) No. 211, in Juni de Reuzenbovist -<a href="#no271">No. 271</a> (<a href="#fig116">fig. 116</a>) en dan -komen langzamerhand de champignons, <span class="corr" id="xd21e3537" -title="Bron: Psalliota-soorten">Psallióta-soorten</span>, -(<a href="#fig018">fig. 18</a> en P1. 2 fig. VII) <a href="#no263">No. -263</a> en 264 haar smakelijke hoeden boven ’t gras der weilanden -uit steken en wordt de boschgrond weldra oranje gekleurd door de -cantharel of dooierzwam (<a href="#fig019">fig. 19</a>) <a href= -"#no206">No. 206</a>. In den na-zomer en de herfstmaanden, heb ik tot -in ’t laatst van November volop keus van allerlei smakelijke -soorten en als die hun aardsch bestaan geëindigd hebben, is het -smakelijke “fluweelpootje” Collýbia velútipes -(<a href="#fig061">fig. 61</a>) <a href="#no117">No. 117</a>, zoo -vriendelijk mij tot half Februari een smakelijke soep en groente te -verschaffen.</p> -<p class="par">De meeste kans op goeden buit bij de jacht heeft men bij -eerst overvloedigen regenval, gevolgd door warmte, ook na sterken dauw -en op zwoele warme <span class="pagenum">[<a id="pb110" href="#pb110" -name="pb110">110</a>]</span>herfstdagen. Ik trek er dan op uit met mijn -mandje en verschillende zakjes gewapend, want ik houd bij het plukken -graag elke soort apart, omdat ik ze zelden dooréén -gemengd, toebereid.</p> -<p class="par">Als regel pluk ik de hoeden af en laat de stelen staan, -die bij de meeste soorten onbruikbaar zijn. Dat afplukken geeft het -voordeel niet alleen van meer te kunnen bergen maar ook houdt men op -die manier zijn voorraad reiner, daar de stelen meest met aarde en vuil -bedekt zijn. Een uitzondering hierop maak ik met het plukken van de -champignons <span class="corr" id="xd21e3565" title= -"Bron: Psalliota-soorten">Psallióta-soorten</span> (<a href= -"#fig017">fig. 17</a>), om reden dat de stelen van jonge exemplaren ten -eerste zeer goed eetbaar zijn, doch v.n.l. om de bekende, op blz. -<a href="#pb85" class="pageref">85</a> zeer uitvoerig, beschreven reden -tot mogelijke vergissing met de op hen gelijkende Groene Knolzwam: -Amaníta phalloídes (<a href="#fig016">fig. 16</a>).</p> -<p class="par">Ik pluk bij voorkeur jonge exemplaren (bij de -<span class="corr" id="xd21e3579" title= -"Bron: boletus-soorten">Bolétus-soorten</span> (<a href= -"#fig021">fig. 21</a> en 26) ook met de stelen), daar deze natuurlijk -het smakelijkste zijn. Echter frissche, volwassen exemplaren, die goed -zijn voor de paddenstoelensoep, worden niet versmaad, doch -<i>verwaterde</i>, <i>slappe</i>, <i>oude</i> paddenstoelen worden -nimmer door mij medegenomen.</p> -<p class="par">Het gebruik van dergelijke oude zwammen heeft reeds -dikwijls aanleiding gegeven tot het optreden van ernstige -ongesteldheden. Ik voor mij geloof, dat een gedeelte van de gevallen -van niet ernstige <span class="corr" id="xd21e3596" title= -"Bron: paddenstoelenvergiftigen">paddenstoelvergiftigingen</span>, in -de kranten altijd met zooveel ophef vermeld, te wijten zijn niet aan -het eten van vergiftige soorten (want de menschen zijn in ’t -algemeen niet zoo roekeloos), doch aan het consumeeren van te <i>lang -bewaarde</i> of te <i>oude</i> zwammen. Er schijnen dan in het -zwammenweefsel z.g.n. secondaire zwammen op te treden die een geweldig -toxineerende werking hebben. Men wachte er <span class= -"pagenum">[<a id="pb111" href="#pb111" name="pb111">111</a>]</span>zich -dus ook voor, <i>te</i> zuinig te zijn en verwijdere wel degelijk uit -de verzamelde massa, de niet meer frissche exemplaren.</p> -<p class="par">Men leest verder ook dikwijls, dat de, door de maden van -zwammuggen of -vliegen aangetaste, paddenstoelen giftig zouden zijn. Ze -zijn dan echter meestal minderwaardiger dan de onaangetasten en vanzelf -worden ze daarom verwijderd. Echter menig jong exemplaar waar ik het -aangetaste deel uitsneed, is door mij als uitstekend voedsel bevonden -en me altijd best bekomen.</p> -<p class="par">Met den buit thuis gekomen, maak ik ze zoo spoedig -mogelijk “panklaar”, want het is verwonderlijk hoe spoedig -de paddenstoelen, eenmaal afgeplukt zijnde, tot rotting overgaan.</p> -<p class="par">Als dan de jacht nog al lang geduurd heeft, valt dat -“panklaar” maken nog wel eens leelijk tegen, want het -schoonmaken van de paddenstoelen is een werkje, dat niet meevalt en -veel zorg eischt. Is het huidje van den hoed afneembaar, dan wordt dat -er zorgvuldig afgehaald, liefst met een houten vruchtenmesje (metaal -kleurt het paddenstoelen-vleesch bruin). Jonge exemplaren, ook jonge -champignons reinig ik met een borsteltje.</p> -<p class="par">De schubben op sommige hoeden, b.v. bij de <span class= -"corr" id="xd21e3618" title= -"Bron: Lepiota-soorten">Lepióta-soorten</span> (<a href= -"#fig024">fig. 24</a>) worden er afgesneden. Vele soorten echter, -zooals Marásmius oréades (<a href="#fig025">fig. 25</a>) -en Collýbia velútipes (<a href="#fig061">fig. 61</a>) -laten geen aftrekken van ’t huidje toe door de dunvleezigheid en -deze worden daarom alléén zorgvuldig afgewasschen.</p> -<p class="par">Bij de soorten, die geen taaie maar eenigszins vleezige -stelen hebben, welke daarom mede afgeplukt zijn (zooals het geval is -bij de Psallióta-, Lepióta-, Coprínus- en jonge -<span class="corr" id="xd21e3633" title= -"Bron: Boletus-soorten">Bolétus-soorten</span>), snijd ik den -steel van den hoed af, daar zij vrij wat langer moeten koken dan de -hoeden. <span class="pagenum">[<a id="pb112" href="#pb112" name= -"pb112">112</a>]</span></p> -<p class="par">Hun, die kippen houden of een visch-vijver hebben, kan -ik aanraden, den afval, verkregen bij het paddenstoelenschoonmaken, aan -die dieren te voederen. Ook kan men dien bij wijze van mest -gebruiken.</p> -<p class="par">Wat de plaatjes der plaat- en de buisjes der -buisjeszwammen betreft, die, zooals in ’t vorige hoofdstuk -vermeld, eigenlijk de meeste voedende stoffen bevatten, men snijde ze -niet te veel af, hoewel het niet valt te ontkennen, dat die buisjes een -onaangename slijmerigheid geven en de zwarte plaatjes het maal niet -smakelijk kleuren.</p> -<p class="par">Na het schoonmaken komt het wasschen, wat eveneens een -geduldwerkje is, daar gewoonlijk een 10–12 maal afwasschen voor -elke soort noodig is, wil men niet “tandenknarsend” van het -zand, straks zijn maaltje nuttigen. Dat afwasschen moet vlug gaan, daar -anders het paddenstoelen-aroma in het water achter blijft. Voor de -<span class="corr" id="xd21e3643" title= -"Bron: Psalliota’s">Psallióta’s</span> (champignons) -en boleten doe men een weinig citroensap in het afwaschwater voor het -blank blijven van het vleesch. Voor de morieljes geeft men altijd op: -eerst 24 uur in water laten staan, opdat het giftige helvella-zuur er -uittrekke. Aangezien echter dit zuur er onmiddellijk bij ’t koken -uittrekt, laat ik dat na, omdat ik bij ervaring ondervonden heb, dat ze -dus behandeld, veel van hun geur verliezen. Ze eischen echter eventjes -een 20–24 keeren afwasschen in water, waarin wat zout is -gedaan.</p> -<p class="par">Zijn de paddenstoelen éénmaal gewasschen, -in de pan (steen of emaille) gedaan en met een weinig zout bestrooid, -zoo kunnen ze bij gebrek aan tijd, gerust tot den volgenden morgen ter -verdere toebereiding in den kelder gezet worden.</p> -<p class="par">Men late de paddenstoelen, vóór men ze in -de pan <span class="pagenum">[<a id="pb113" href="#pb113" name= -"pb113">113</a>]</span>doet vooral niet op een vergiet uitdruipen, daar -het daaraan hangen blijvende water juist voldoende is voor de -gaarkokerij. Bijvoeging van water voor ’t koken is slechts voor -enkele soorten, die niet zeer waterrijk zijn zoo o.a. bij -Cantharéllus cibárius (<a href="#fig019">fig. 19</a>) het -geval is, noodig en ook wanneer groote hoeveelheden te gelijk gekookt -worden. Het smakelijkste worden ze, wanneer men er bij ’t koken -een flink stuk boter aan toevoegt, maar <i>noodig is dit niet</i>.</p> -<p class="par">Merkwaardig is het, dat bijna alle paddenstoelensoorten -denzelfden tijd tot gaarkoken hebben. Moeilijk kan ik dien tijd voor de -verschillende verwarmingstoestellen opgeven. Ik kook ze zelf altijd op -een matig vuur, n.l. op een petroleumstel met 3 pitten, vol aan, en dan -reken ik van het opzetten af altijd 20 minuten (voor groote -hoeveelheden van 20–30 minuten) waarna ze een heerlijk, malsch en -gaar stadium bereikt hebben. Uitzonderingen hierop maken voor minder -dan 20 min.: Marásmius oréades (<a href="#fig025">fig. -25</a>) met 15 min., <span class="corr" id="xd21e3663" title= -"Bron: Lycoperdon Bovista">Lycopérdon Bovísta</span> -(<a href="#fig116">fig. 116</a>) met 10 min., terwijl de Morieljes -(<a href="#fig020">fig. 20</a>) 30 min. noodig hebben. Ook de Cantharel -(<a href="#fig019">fig. 19</a>) kreeg ik bij 20 min. koken gaar, -terwijl de boeken daarvoor den tijd van een uur opgeven. Overschrijdt -men die tijden, dan krijgen ze de bekende taaie, onverteerbare -consistentie en verdwijnt het “aroma” geheel.</p> -<p class="par">De Duitsche manier om de paddenstoelen te bakken is mij -nog steeds maar matig bevallen; ze deden mij zoo behandeld, meer aan -gebraden leeren lappen dan aan een lekkernij denken. De biefstukzwam, -Fistulína hepática <a href="#no170">No. 170</a> (<a href= -"#fig079">fig. 79</a>) op deze wijze toebereid, voldeed goed en geeft -plus een eenigszins zuur smaakje, een gerecht, dat eenige overeenkomst -vertoont met echte biefstuk. <span class="pagenum">[<a id="pb114" href= -"#pb114" name="pb114">114</a>]</span></p> -<p class="par">En is het nu nog noodig hierbij neer te schrijven, dat -de beruchte zilveren lepel (er zijn altijd nog menschen, die er aan -gelooven) er bij het koken heusch niet bij hoeft, want dat het een -<i>totaal onbetrouwbaar</i> middel is. Het zwart worden van den lepel -is een gevolg van zwavelverbindingen in de spijzen en in zooverre zou -het nog van eenig nut kunnen zijn den lepel er bij te voegen, omdat hij -zwart geworden, zou aangeven, dat de gekookte zwammen niet frisch meer -waren; doch <i>de giftige zwamstoffen maken den lepel in ’t -geheel niet zwart.</i> Ik heb ze zelf gekookt met een der giftigste -soorten en de lepel bleef zoo blank als zilver. Evenzoo is zeer af te -raden een middel, dat nog door sommige boeken wordt aangegeven om tegen -zwammenvergiftigingen gevrijwaard te worden, nl. door de paddenstoelen -eens of meer keeren in water met azijn af te kooken en dan dit water -weg te gooien. De paddenstoelen, zeggen ze dan, kunnen vervolgens met -een gerust hart gegeten worden. Doch dit is zeer zeker <i>niet -waar</i>; met sommige weinig giftige soorten schijnt inderdaad op deze -manier die stof er uit te trekken, doch met de giftigste der giftigen -de Amaníta phalloídes, (<a href="#fig016">fig. 16</a>) -<a href="#no24">No. 24</a>, zou dit pas het geval zijn na een keer of 8 -afkoken. En wie zal, na al dien schoonmaak en afwaschpartijen ten -eerste nog eens lust hebben 8 keer iets te koken en dan.... welk een -smakeloos gerecht zal men op die manier nog over houden! Neen, men -bereidt ze als boven gezegd is (en gooie vooral het nat dat wel het -meeste aroma bevat niet weg) <i>als men zeker is een goede soort te -hebben</i> en is men dat niet, dan doe men al die moeite liever niet en -brenge ze niet op zijn tafel. Daar sommige soorten, zooals de Morieljes -(<a href="#fig020">fig. 20</a>) de <span class="corr" id="xd21e3708" -title="Bron: Helvella’s">Helvélla’s</span> (<a href= -"#fig040">fig. 40</a> en <a href="#fig041">41</a>) en <span class= -"corr" id="xd21e3717" title="Bron: Marasmius oreades">Marásmius -oréades</span> (<a href="#fig025">fig. 25</a>) <span class= -"pagenum">[<a id="pb115" href="#pb115" name="pb115">115</a>]</span>een -zuur bevatten, de eerste twee het helvella—de derde, blauwzuur, -dat vluchtig is en eerst pas bij ’t koken voorgoed het -zwammenweefsel verlaat, moet men zorg dragen, dat deze soorten vooral -goed doorgekookt hebben. Zijn de paddenstoelen eenmaal gekookt, dan -kunnen ze gerust op een koele plaats, een of twee dagen (langer vooral -niet) bewaard worden om er desverlangd smakelijke gerechten van te -bereiden.</p> -<p class="par">De nu volgende recepten, berusten op eigen praktijk en -zijn zoo eenvoudig mogelijk.</p> -<p class="par">Naar mijn meening toch, geniet men het meeste van het -paddenstoelen-aroma als men er al dien poespas van kruiderijen enz. die -de Duitschers er o.a. zoo graag bij gebruiken, er uit laat.</p> -<p class="par">Voor hen die meer gecompliceerde recepten wenschen noem -ik het boekje: de “Champignonkeuken” -paddenstoelen-recepten, bijééngebracht door Lucullus, -uitgegeven te Haarlem bij J. L. E. J. Kleinenberg 1910, kostende 40 -cts. en naar de werkjes van Michaël en Dumée en anderen, -zie blz. <a href="#pb101" class="pageref">101</a>. <span class= -"pagenum">[<a id="pb116" href="#pb116" name="pb116">116</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch12" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e493">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Recepten voor paddenstoelengerechten.</h2> -<div id="xd21e3741" class="div2 section"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Paddenstoelensoep.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Hiertoe leenen zich alle eetbare soorten, -Marásmius oréades (<a href="#fig025">fig. 25</a>) wel in -’t bijzonder. Voor de bereiding gebruik ik ook een gefiltreerd -aftreksel van stukken en afsnijdsels, welke b.v. niet mooi genoeg zijn -voor het steriliseeren, ook stukken met plaatjes en buisjes, enz.</p> -<p class="par">De paddenstoelen worden op de gewone wijze gekookt, het -nat afgeschonken en vermengd met het voor de hoeveelheid van de soep -benoodigde water, waarin een of eenige fijn gesneden uien zijn gekookt. -Een flink stuk boter wordt met bloem (½ eetlepel per persoon) -opgesmolten en dan met het nat van de paddenstoelen en uien aangemengd. -Even voor het opdoen worden de paddenstoelen er in gedaan en ook eenige -lepels soya, terwijl men het geheel nog met eierdooiers kan binden.</p> -<p class="par">In plaats van het uienwater, kan ook bouillon, het nat -van asperges of van andere groenten gebruikt worden.</p> -</div> -</div> -<div id="xd21e3753" class="div2 section"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Extract van paddenstoelen.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Hiervoor kan eveneens weer het aftreksel van -afsnijdsels, plaatjes, buisjes enz. gebruikt worden en wel van alle -eetbare soorten. Men late het nat zoolang koken, totdat het de dikte -van stroop heeft verkregen, waarna het in Wecks-flesschen -gesteriliseerd wordt. In paddenstoel-arme tijden is dit extract te -gebruiken <span class="pagenum">[<a id="pb117" href="#pb117" name= -"pb117">117</a>]</span>v.n.l. voor soep; 1 eetlepel van dit extract is -voldoende voor 5 personen.</p> -</div> -</div> -<div id="xd21e3760" class="div2 section"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Paddenstoelen als groente.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Hiertoe leenen zich alle eetbare soorten.</p> -<p class="par">De gekookte paddenstoelen worden gestoofd in een sausje, -gemaakt van het nat van de paddenstoelen met wat boter en meel. In -plaats van het paddenstoelennat kan men ook bouillon of room nemen. Dit -laatste is zeer aan te bevelen bij morieljes.</p> -</div> -</div> -<div id="xd21e3767" class="div2 section"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Paddenstoelensla.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Men koke de in stukjes gesneden paddenstoelen niet -te gaar, laat ze bekoelen en maakt ze dan op dezelfde manier aan als -kropsalade. Vooral de boletussoorten leenen zich hier uitstekend -voor.</p> -</div> -</div> -<div id="xd21e3772" class="div2 section"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Paddenstoelen met tomaten.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Men bereide de paddenstoelen als boven aangegeven -voor paddenstoelen als groente en vermenge ze met de in stukjes -gesneden, gekookte tomaten.</p> -<p class="par">De soorten: <span class="corr" id="xd21e3779" title= -"Bron: Lycoperdon bovista">Lycopérdon bovísta</span> -(jong) <a href="#no27">No. 27</a>, de boleten en champignons -(<span class="corr" id="xd21e3785" title= -"Bron: Psalliota’s">Psallióta’s</span>) leenen zich -hier bij uitstek voor.</p> -</div> -</div> -<div id="xd21e3788" class="div2 section"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Paddenstoelen met roereieren.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">De eieren worden geklopt en daarna met wat zout, -een stukje boter en wat melk op een matig vuur in een pannetje verhit -en geroerd tot het een dikke gelijke massa is geworden. Hierdoorheen -roert men de in stukjes gesneden, reeds gekookte paddenstoelen (kleine -exemplaren ook heel) en een weinig soya. <span class="pagenum">[<a id= -"pb118" href="#pb118" name="pb118">118</a>]</span></p> -<p class="par"><span class="corr" id="xd21e3795" title= -"Bron: Lycoperdon bovista">Lycopérdon bovísta</span>, -<span class="corr" id="xd21e3798" title= -"Bron: Coprinus comatus">Coprínus comátus</span> -(<a href="#no266">No. 266</a>) en de champignons leenen zich hier bij -uitstek voor.</p> -</div> -</div> -<div id="xd21e3804" class="div2 section"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Paddenstoelen ragoût.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Hiervoor kan men alle goede soorten gebruiken.</p> -<p class="par">Men bereide de paddenstoelen zooals voor paddenstoelen -als groente is aangegeven en voege daarbij gekookte gehaktballetjes en -ragoût-sausijsjes. (Ook restanten van allerlei vleesch kunnen -hiervoor gebruikt worden).</p> -<p class="par">Toevoeging van eenige lepels soya verhoogt den -smaak.</p> -</div> -</div> -<div id="xd21e3813" class="div2 section"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Paddenstoelen op gebakken broodjes.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Men make een dik sausje van het paddenstoelennat -met boter en meel en wat kerry; daarin de in kleine stukjes gesneden -paddenstoelen en het geheel opgediend op in vet gebakken vierkante -stukjes brood.</p> -<p class="par">De Champignons, <span class="corr" id="xd21e3820" title= -"Bron: Lycoperdon bovista">Lycopérdon bovísta</span> en -de boleten leenen zich hiervoor het beste.</p> -</div> -</div> -<div id="xd21e3823" class="div2 section"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Omelet met paddenstoelen.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">De omelet wordt op de gewone manier bereid en -vóór het dichtslaan, met de gekookte paddenstoelen -gevuld.</p> -</div> -</div> -<div id="xd21e3828" class="div2 section"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Paddenstoelen in ’t zuur.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Hiertoe leenen zich alle vleezige soorten, in -’t bijzonder jonge, kleine exemplaren van Cantharéllus -cibárius (<a href="#fig019">fig. 19</a> <a href="#no206">No. -206</a>) en <span class="corr" id="xd21e3839" title= -"Bron: Clavaria-soorten">Clavária-soorten</span> (<a href= -"#fig093">fig. 93</a> en 94 <a href="#no227">No. 227</a>, 228, -230).</p> -<p class="par">Zij worden daarvoor (ongekookt) met wijn-azijn en de -noodige kruiderijen, als: peperkorrels, kruidnagelen, dragon, laurier, -chalotjes, Spaansche peper, enz. in de Weck-flesschen gedaan en -gesteriliseerd.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e3852width" id="fig027"><img src= -"images/fig027.jpg" alt="Fig. 27. Clitócybe nebuláris." -width="555" height="378"> -<p class="figureHead">Fig. 27. <span class="corr" id="xd21e3855" title= -"Bron: Clitocybe Nebularis">Clitócybe -nebuláris</span>.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e3860width" id="fig028"><img src= -"images/fig028.jpg" alt= -"Fig. 28. Clitócybe (Laccária) laccáta." width= -"630" height="393"> -<p class="figureHead">Fig. 28. <span class="corr" id="xd21e3863" title= -"Bron: Clitocybe (Laccaria) Laccata">Clitócybe (Laccária) -laccáta</span>.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb119" href="#pb119" name= -"pb119">119</a>]</span></p> -<p class="par">Bijzonder goed leent zich Canth. cib. voor zoet-zuur. -Het wecken gebeurt dan met wijn-azijn, bruine suiker en kruidnagelen -(evenals meloenschillen). Maakt men niet in volgens Weck-systeem, dan -kan men de paddenstoelen in ’t zuur inmaken op de manier waarop -men augurken enz. inmaakt. Ze zijn dan echter spoediger aan bederf -onderhevig en een herhaald opkoken van de azijn is aan te raden. -<span class="pagenum">[<a id="pb120" href="#pb120" name= -"pb120">120</a>]</span></p> -</div> -</div> -</div> -</div> -<div id="ch13" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e504">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Het conserveeren van eetbare paddenstoelen.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">In de tijden, dat de paddenstoelen in groote -hoeveelheden verzameld kunnen worden, is het zaak aan “magere -tijden” te denken en ze te conserveeren.</p> -<p class="par">Dit conserveeren kan op verschillende manieren -geschieden. De opdrogende soorten, zooals: Marásmius -oréades (<a href="#fig025">fig. 25</a>), de Morieljes (<a href= -"#fig020">fig. 20</a>) en ook de jonge boletus-soorten (<a href= -"#fig021">fig. 21</a> en 26) kunnen na eerst (droog) zooveel mogelijk -van ’t aanhangende vuil bevrijd te zijn, in hun geheel gelaten of -in stukken gesneden, in de zon of in een matig verwarmden oven gedroogd -worden en dan in luchtdichte glazen stopflesschen of blikken bussen met -wat peperkorrels op een koele plaats bewaard worden.</p> -<p class="par">Vóór het gebruik moeten de op deze manier -geconserveerde zwammen, eenige uren in lauw water worden opgeweekt en -als versche exemplaren worden afgewasschen.</p> -<p class="par">Deze manier van conserveeren heeft mij steeds matig -voldaan, daar het altijd een heele toer is om ze goed (schimmelvrij) -droog te krijgen. Toch wordt deze drogerij veel toegepast, vooral in -Italië, b.v. met de boleten, die daar dan tegen zeer matigen prijs -aan de bevolking verkocht en zoo des winters algemeen gegeten worden. -In Amsterdam is een sigarenwinkel, waar men deze gedroogde boleten uit -Italië koopen kan.</p> -<p class="par">Dat drogen van paddenstoelen strekt men ook wel -zóóver uit, dat men ze tot poeder maalt en dit poeder -<span class="pagenum">[<a id="pb121" href="#pb121" name= -"pb121">121</a>]</span>eveneens in stopflesschen of bussen bewaart. Als -kruiderij voor vele spijzen schijnt dit poeder goed te voldoen. Een -andere manier van conserveeren is in sla-olie of boter. De -paddenstoelen worden daarvoor eerst gekookt en dan in de olie of in de -gesmolten en half bekoelde boter geconserveerd in flesschen die -luchtdicht zijn afgesloten. In Frankrijk worden de boletus-soorten, in -schijven gesneden, aldus in blikken geconserveerd.</p> -<p class="par">De meest practische en goedkoopste inmakerij, n.l. die -in blikken, zooals we de gekweekte champignons meestal koopen, is -natuurlijk voor een particulier niet te bereiken, maar dat het -“wecken” van <i>alle soorten</i> uitmuntend gaat, kan ik -uit eigen ervaring mededeelen.</p> -<p class="par">De gereinigde paddenstoelen worden daarvoor met wat zout -bestrooid, even op het vuur gezet en z.g.n. “opgesmolten”, -omdat ze anders te veel plaats zouden beslaan in de glazen. Met een -gaatjeslepel worden ze nu in de glazen geschept en dan het gefiltreerde -afgekookte nat daarbij gegoten. Is de temperatuur tot 100° -gestegen, dan steriliseere men nog een uur.</p> -<p class="par">(Voor paddenstoelen in het zuur steriliseere men slechts -½ uur). <span class="pagenum">[<a id="pb122" href="#pb122" name= -"pb122">122</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch14" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e515">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Het kweeken van paddenstoelen.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Ook het kweeken van de paddenstoelen dateert al -van de oudste tijden en werd reeds door de Romeinen uitgeoefend.</p> -<p class="par">Van Dioscorides is bekend, dat hij ze kweekte op tot -poeder gemalen schors van populieren, gestrooid op een in een kuil -gebrachten hoop van mest en aarde. De Grieken schenen ze te kweeken op -vijgenboomen. De Japanners en Chineezen volgen heden ten dage nog de -methode om boomzwammen op boomen en stronken te kweeken en met -zoo’n gunstig gevolg, dat er aldaar in die boom-paddenstoelen een -levendige handel gedreven wordt. Zij wrijven daarvoor de schors van -takken en stammen duchtig met de sporendragende deelen van de -gewenschte rijpe zwam in.</p> -<p class="par">De voornaamste soort op deze manier daar gekweekt, is de -Pholióta aegeríta. In Duitschland heeft men hetzelfde -succes gehad met de smakelijk eetbare soort: Pholióta -mutábilis (No. 132) en mijzelve is het gelukt met de smakelijke -winterzwam: Collýbia velútipes (<a href="#fig061">fig. -61</a> <a href="#no117">No. 117</a>). Ik zaaide daarvoor in Januari op -een vorstvrijen dag de in water geschudde sporen dezer zwam uit over -een in een kuil gelegden boomstronk en in November van hetzelfde jaar, -ten tijde dat ze buiten ook verschenen, kwamen de eerste vruchtlichamen -te voorschijn en kon ik er bij voortduring hoeveelheden voor een -bescheiden maaltje afplukken.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e3921width" id="fig029"><img src= -"images/fig029.jpg" alt= -"Fig. 29. Reinkultuur uit sporen van Collýbia velútipes, het “fluweelpootje” op takken van eschdoorn." -width="616" height="686"> -<p class="figureHead">Fig. 29. Reinkultuur uit sporen van -Collýbia velútipes, het “fluweelpootje” op -takken van eschdoorn.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Ook reeds van de tijden der Romeinen dateert de -<span class="pagenum">[<a id="pb124" href="#pb124" name= -"pb124">124</a>]</span>kweekerij van de champignon: Psallióta -compéstris (<a href="#fig017">fig. 17</a>) en alle tijden door -is deze paddenstoel in kultuur gebleven, terwijl zij in de laatste 50 -jaren een enorme vlucht heeft genomen; vooral Frankrijk staat hierin -bovenaan. Oorspronkelijk alleen in de catacomben gekweekt, verrijzen er -tegenwoordig reusachtige champignon-kweekerijen en als dagelijksche -oogst aan gekweekte champignons wordt alleen al voor Parijs ± -27000 K.G. gerekend. Berekent men het K.G. op 50 cents waarde, dan -geeft deze kweekerij een belangrijke bron van inkomsten. Professor -Dufour in Parijs schat de waarde der in geheel Frankrijk gekweekte -champignons per jaar op 18 millioen gulden.</p> -<p class="par">Ook in Amerika en de andere Europeesche landen wordt de -champignon reeds algemeen gekweekt en de laatste jaren ook in -verschillende streken van ons eigen land zooals in Putten, in Arnhem -bij den Heer J. M. Hulsken (<a href="#fig037">fig. 37</a>) en in -Utrecht bij den Heer W. Ruurds.</p> -<p class="par">Ook sinds eeuwen reeds heeft men geprobeerd de morielje -(<a href="#fig020">fig. 20</a>) te kweeken, doch al is het sommigen -gelukt gedurende eenigen tijd een kleine oogst daarvan te verkrijgen, -toch kan het niet gezegd worden, dat het iemand nog gelukt is deze zoo -smakelijke en geliefde eet-zwam in ’t groot te kweeken. Die -“goudmijn”, zooals de verschillende auteurs er altijd van -zeggen, is nog door niemand ontdekt.</p> -<p class="par">Op een plaats ergens in Frankrijk, waar oude documenten -verbrand waren, verrezen in ’t volgend voorjaar morieljes tot een -gezamenlijk gewicht van 2 kilogram. Over ’t algemeen trouwens -schijnen paddenstoelen een voorkeur te hebben voor een dergelijken -grond, rijk aan asch. Na boschbranden heeft men later op de ruïnen -veelal een rijke paddenstoelen-flora gevonden. <span class= -"pagenum">[<a id="pb125" href="#pb125" name="pb125">125</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e3947width" id="fig030"><img src= -"images/fig030.jpg" alt= -"Fig. 30. Reinkultuur uit weefsel van Pleurótus ulmárius op hout." -width="720" height="521"> -<p class="figureHead">Fig. 30. Reinkultuur uit weefsel van -Pleurótus ulmárius op hout.</p> -<p class="par first">(Ten einde beter gephotographeerd te kunnen -worden, is het stuk hout uit de kolf genomen).</p> -<p class="par">Photo <span class="sc">A. v. Luyk</span>.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb126" href="#pb126" name= -"pb126">126</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e3961width" id="fig031"><img src= -"images/fig031.jpg" alt= -"Fig. 31. Reinkultuur uit weefsel van Pholióta squarrósa, op kersen-agar in reageerbuisje." -width="496" height="337"> -<p class="figureHead">Fig. 31. Reinkultuur uit weefsel van -Pholióta squarrósa, op kersen-agar in reageerbuisje.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Voor het kweeken van morieljes wordt nog de volgende -methode opgegeven: In een schaduwrijken hoek van zijn tuin brengt men -een mengsel van tuinaarde, zand en vette compostaarde of koeien- en -paardenmest en spit alles diep onder. Hierop wordt gelegd compostaarde, -vermengd met oude eikenschors en om den grond kali-rijk te maken, -strooie men er zuivere houtasch op, liefst tijdens een regenbui. Na -eenige dagen, met nu en dan begieten, is deze kweekplaats gereed en -kunnen de morieljes uitgezaaid worden. Men legt ze daartoe evenals voor -’t schoonmaken, in water, waarbij de sporen zich in dat water -verspreiden en giete dan dit water over het kweekbed uit. Tot het -volgende jaar behoeft men niets meer aan dit kweekbed <span class= -"pagenum">[<a id="pb127" href="#pb127" name="pb127">127</a>]</span>te -doen dan het nu en dan eens te begieten en het met nog een laag van -eikenschors of dennennaalden te bedekken, opdat er geen onkruid op -groeie. In het volgende voorjaar zullen zich de morieljes dan -(wellicht) vertoonen.</p> -<p class="par">Evenals met de morielje heeft men al sinds eeuwen getobd -met de truffelkweekerij, doch van deze kunnen de beijveraars daarvan nu -zeggen dat ze de zaak sinds de laatste 50 jaar onder den knie hebben. -De “truffel”, die aan een ieder haast bekende en -zéér gezochte, duurbetaalde lekkernij, is een paddenstoel -die bij ons tot nog toe niet gevonden is, wat niet zegt dat hij er -werkelijk ook niet zal zijn. Tot nu toe zijn bij ons wel z.g. -schijntruffels (<a href="#fig103">fig. 103</a>, <a href="#no241">No. -241</a>) en ook wel hertentruffels gevonden, maar die zijn voor de -consumptie waardeloos.</p> -<p class="par">Het land van de truffels is Frankrijk, terwijl ze ook in -België en in Duitschland voorkomen. Voor hen die het nog niet -weten, worde nog even verteld, dat deze zwam uitsluitend groeit op en -in de nabijheid van de wortels van eiken en dat men ze opspoort en -<span class="corr" id="xd21e3980" title= -"Bron: verzameld">verzamelt</span> met behulp van zwijnen of daarop -afgerichte honden, die er dol op zijn en den reuk er van reeds op vrij -verre (40 M.) afstand kunnen bemerken. Wie weet, als men die Fransche -zwijnen eens in ons land lieten werken, of zij dan op sommige plaatsen -ook niet door een hevig wroeten de aanwezigheid van de echte truffels -zouden aangeven. Of iemand al eens dergelijke proeven genomen heeft in -ons land om zoo’n truffel-goudmijn te ontdekken, is mij niet -bekend.</p> -<p class="par">Als de fijnste truffel geldt de “Truffe de -Perigord”, (zwarte truffel: Tuber melanosporum). Zij wordt -geoogst van September tot half April. Reeds een tiental jaren -<span class="pagenum">[<a id="pb129" href="#pb129" name= -"pb129">129</a>]</span>geleden werden van uit die streek (Dordogne) -420.000 K.G. truffels verhandeld.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e3988width" id="fig032"><img src= -"images/fig032.jpg" alt= -"Fig. 32. Reinkultuur uit sporen van Armillária múcida, de “porseleinzwam”, op kersen-agar." -width="434" height="720"> -<p class="figureHead">Fig. 32. Reinkultuur uit sporen van -Armillária múcida, de “porseleinzwam”, op -kersen-agar.</p> -<p class="par first">Photo A. v. LUYK.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Hoe de kweekerij precies plaats heeft, heb ik nergens -vermeld kunnen vinden, doch wel, dat zij pas gelukt is, nadat men -<i>de</i> eik bij uitnemendheid geschikt voor ’t kweeken van -truffels, de “Quercus pubescens”, bij groote hoeveelheden -heeft aangeplant en dan op kalkhoudenden grond. Voor wie nog wat meer -van de truffelkultuur wil weten, zij gewezen op het volgende werk: -“Guide practique du trufficulteur”, par Charles Laval.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e4000width" id="fig033"><img src= -"images/fig033.gif" alt= -"Fig. 33. Kiemende sporen van Rússula nígricans uit reeds rottende exempl." -width="283" height="182"> -<p class="figureHead">Fig. 33. Kiemende sporen van Rússula -nígricans uit reeds rottende exempl.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Verder heeft men ook nog enkele andere zwammen in het -groot gekweekt, zoo o.a. in Engeland de Paarlzwam: Amaníta -rubéscens <a href="#no21">No. 21</a>, die met de Panterzwam No. -23 verwisseld kan worden. Uit deze zwam bereiden zij een -paddenstoelen-extract, dat ze Ketchup noemen en dat daar zeer gezocht -schijnt te zijn. Ook de bij ons in eikenbosschen zeer veelvuldig -voorkomende, naar mijn smaak niet zeer lekkere, paarse ridderzwam, -Tricholóma núdum <a href="#no29">No. 29</a>, is ergens in -kelders gekweekt geworden en ook de naar mijn meening nog minder -smakelijke Fopzwam: Laccária laccáta en -amethýstina (<a href="#fig028">fig. 28</a>).</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e4016width" id="fig034"><img src= -"images/fig034.gif" alt= -"Fig. 34. Kiemende spoor van het Judasoor: Hirneóla Aurícula Júdae." -width="400" height="288"> -<p class="figureHead">Fig. 34. Kiemende spoor van het Judasoor: -Hirneóla Aurícula Júdae.</p> -<p class="par first">Bij <i>b</i> is de spoor zelf geheel door ’t -groeiende mycelium, dat zich spoedig gaat vertakken (<i>c</i>), -uitgezogen.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Er zijn nog heel veel andere zwammen, wier kultuur, als -ze gelukte, zoude blijken niet minder een “goudmijn” op te -leveren dan die van de morielje, zooals o.a. het geval zou zijn met de -soorten: Bolétus edúlis, <span class="pagenum">[<a id= -"pb130" href="#pb130" name="pb130">130</a>]</span>het eekhoorntjesbrood -(<a href="#fig021">fig. 21</a>) en van de inktzwam: Coprínus -comátus (<a href="#fig114">fig. 114</a>).</p> -<p class="par">De Amerikaan Prof. B. M. Duggar, heeft met veel zorg -reeds getracht deze soorten te kweeken, maar zonder succes. De groote -moeilijkheid in de kultuur van de meeste en ook deze zwammen, die tot -de z.g. aard- of humuszwammen behooren, zit hierin, dat men hare sporen -niet tot kieming kan brengen en dat men daarom voor de -vermenigvuldiging dier soorten niet kan uitgaan van dit zeker -allerbeste materiaal, de sporen, om ze verder te kweeken.</p> -<div id="ch14.1" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e523">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Reinkulturen van paddenstoelen.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Drie jaar lang werkende op het Phytopath. Lab. -“Willie Commelin Scholten”, te Amsterdam, heb ik een -nauwkeurig onderzoek naar de kiembaarheid van de <span class= -"pagenum">[<a id="pb131" href="#pb131" name= -"pb131">131</a>]</span>sporen der meest voorkomende paddenstoelen -ingesteld, doch het is mij slechts gelukt van de 105 op de aarde -groeiende, onderzochte soorten, van 15 soorten de sporen kiemende te -krijgen (<a href="#fig033">fig. 33</a> en 35), terwijl van de 62 op -hout, boomen, stronken, enz. groeiende soorten er 45 kiembare sporen -hadden (<a href="#fig034">fig. 34</a>, 36 en 38). Van de kiemende -soorten maakte ik dan z.g. “reinkulturen” in kolven, -petrischalen enz. en de meesten dier kulturen gaven op het mycelium min -of meer normale vruchtlichamen (<a href="#fig029">fig. 29</a> en -32).</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e4058width" id="fig035"><img src= -"images/fig035.gif" alt= -"Fig. 35. Met een kiemblaas kiemende spoor van de humuszwam: Galéra hypnórum." -width="183" height="99"> -<p class="figureHead">Fig. 35. Met een kiemblaas kiemende spoor van de -humuszwam: Galéra hypnórum.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e4063width" id="fig036"><img src= -"images/fig036.gif" alt= -"Fig. 36. Kiemende sporen van Collýbia velútipes. (Fluweelpootje)." -width="383" height="287"> -<p class="figureHead">Fig. 36. Kiemende sporen van Collýbia -velútipes. (Fluweelpootje).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e4068width" id="fig037"><img src= -"images/fig037.jpg" alt= -"Fig. 37. De Heer Jan M. Hulsken te Arnhem, bezig champignons te plukken van een zijner “champignonbedden”." -width="720" height="496"> -<p class="figureHead">Fig. 37. De Heer Jan M. Hulsken te Arnhem, bezig -champignons te plukken van een zijner -“champignonbedden”.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Van de niet-kiemende soorten trachtte ik reinkulturen te -maken uit het weefsel van den steel of hoed van de paddenstoelen en ook -de op deze wijze verkregen reinkulturen <span class="pagenum">[<a id= -"pb133" href="#pb133" name="pb133">133</a>]</span>gaven vruchtlichamen -(<a href="#fig030">fig. 30</a> en 31). Doch het kweeken van -paddenstoelen in het groot is nog geheel iets anders dan dat men werkt -met zooveel mogelijk steriel materiaal; in een laboratorium bovendien -zit er juist in het mycelium van die soorten, die men graag in ’t -groot zou willen voortkweeken, zooals o.a. in dat van Bolétus -edúlis (<a href="#fig021">fig. 21</a>) de morielje en -Lycopérdon Bovísta No. 271, zeer weinig groeikracht. -(Voor diegenen, die er verder belang in mochten stellen, verwijs ik -naar mijn brochure: “Over de sporenkieming en het kweeken van -paddenstoelen”, in den boekhandel à 25 cts. verkrijgbaar) -De Heer J. M. Hulsken, champignon-kweeker te Arnhem (<a href= -"#fig037">fig. 37</a>) wil het echter met mij beproeven, ook deze -smakelijke soorten, in het groot te kweeken.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e4086width" id="fig038"><img src= -"images/fig038.gif" alt= -"Fig. 38. Reeds in de ascus kiemende sporen van de Ascommyceet: Pezíza willkómmii (de veroorzaker van de Larix-kanker)." -width="376" height="352"> -<p class="figureHead">Fig. 38. Reeds in de ascus kiemende sporen van de -Ascommyceet: <span class="corr" id="xd21e4089" title= -"Bron: Peziza Willkommi I">Pezíza willkómmii</span> (de -veroorzaker van de Larix-kanker).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Het is aan dezen, dat ik het gaarne overgeef, den lezers -van zijn ervaringen omtrent het kweeken van “Champignons” -te vertellen. <span class="pagenum">[<a id="pb134" href="#pb134" name= -"pb134">134</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch14.2" class="div2 section"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e530">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Een ieder kan champignons kweeken.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Oppervlakkig dit opschrift beoordeelend, zullen -velen zeggen, dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan—en toch, na -de volgende regels gelezen te hebben, zal een ieder moeten beamen, dat -het opschrift zeer juist is.</p> -<p class="par">Iets anders is, dat men niet overal champignons kan -kweeken, men kan champignons alleen in die ruimten kweeken, welke -tamelijk vochtig, vorstvrij en donker zijn, zooals kelders, schuren, -bergplaatsen, daarbij moet er gezorgd kunnen worden voor -luchtverversching, want frissche lucht in de kweekruimte is het -zekerste voorbehoedmiddel tegen de verschillende ziekten, welke bij de -champignons voorkomen.</p> -<p class="par">Meent men nu een dergelijke ruimte gevonden te hebben, -dan wordt deze aan een grondigen schoonmaak onderworpen, muren enz., -worden met een slappe kalkmelk gewit, vloer goed geschrobd en in hoeken -en gaten op pissebedden, oorwormen en hoe dat ontuig ook meer mag -heeten, flink jacht gemaakt; is men zoo ver, dan hangt men in de -kweekruimte eenige stukjes zwavel te branden en houdt de ruimte 24 uur -gesloten, daarna wordt de kelder flink gelucht.</p> -<p class="par">Dit voor zooverre het de kweekruimte betreft.</p> -<p class="par">Het beste kweekt men champignons op paardenmest, -alhoewel ezel-, schapen- en rundermest ook gebruikt kunnen worden, doch -waar paardenmest doorgaans het gemakkelijkst te krijgen is, zullen wij -de behandeling welke die mest moet ondergaan, eens nader -beschouwen.</p> -<p class="par">Meest geschikt is de mest van jonge krachtige paarden, -<span class="pagenum">[<a id="pb135" href="#pb135" name= -"pb135">135</a>]</span>de mest wordt op een hoop gezet van ongeveer een -meter breed en moet men er op bedacht zijn den hoop niet hooger te -maken dan ± een meter, de lengte is dus afhankelijk van de -hoeveelheid mest, welke in bewerking genomen wordt. Eerst legt men een -laag van ongeveer 30 cM. hoogte bij 1 meter breed op den grond, deze -wordt dan een weinig begoten en daarna stevig vastgetrapt, zoo weer de -volgende laag en zoo weer vervolgens totdat de stevig vastgetrapte -lagen te samen een hoogte van ±1 meter bereikt hebben, men heeft -iedere laag begoten en bij het opstapelen op mest de vreemde -bestanddeelen, zooals lompen, papier, steenen, haar, enz. er uit -verwijderd, ook vooral verwijdert men noten-, kastanje- of eilofblad. -De hoop gereed zijnde, plaatst men in ’t midden van de bovenlaag, -ongeveer 15 cM. in den mest een thermometer, dra zal de temperatuur -stijgen, den eersten dag tot ±36° C., den tweeden dag tot 50 -à 60° C., den derden dag tot 70° C.; op 70° C. laat -men den hoop een of twee dagen staan en begint dan denzelven uiteen te -gooien, alles wordt terdege uiteen geschud, daarna begint men den hoop -weer op te zetten op dezelfde wijze als de eerste maal, zorgdragende -dat de mest, die eerst aan den buitenkant zat nu in ’t midden -komt en wat eerst boven was, moet nu onder komen en vooral het meest -strooachtige moet steeds in ’t midden van den hoop komen, wijl -’t daar ’t warmste is.</p> -<p class="par">Dit uiteengooien en weder opstapelen (omzetten) van de -mest wordt eenige malen (4 à 5 maal) herhaald, totdat de mest -een donkerbruine kleur heeft aangenomen en hare veerkracht verloren -heeft; dit wordt geconstateerd door uit het midden van den hoop een -handvol mest te nemen en dien in de handen krachtig samen te persen, -<span class="pagenum">[<a id="pb136" href="#pb136" name= -"pb136">136</a>]</span>laat de mest zich gemakkelijk tot een bal vormen -zonder dat het stroo direct terugspringt, dan is de mest goed, tenzij -er met het samenpersen in de hand vocht uit den mest druppelt, in dat -geval moet de mest nog eens omgezet worden; bij het samenpersen in de -hand moeten de handen kleverig vochtig worden. De mest is nu gereed en -kan in de schoongemaakte ruimte gebracht worden. Hier worden de bedden -(meules) aangelegd, de gewone bedden zijn ±65 cM. breed op het -ondervlak, ongeveer 20 cM. op ’t bovenvlak en ongeveer 65 cM. -hoog; zij loopen van boven naar onder eenigszins gerond af, de -doorsnede toont dus een boogvorm, ook kan men half boogvormige bedden -aanleggen, dit gebeurt tegen een muur aan. Bovendien legt men ook -platte bedden; deze zijn ongeveer 1.20 M. breed, 40 cM. hoog en van -onbepaalde lengte. Het leggen der bedden heeft als volgt plaats: men -legt een mestlaag van ±15 cM. en deze wordt met handen, voeten -en knieën, in één woord met alle mogelijke middelen -vastgestampt, zoodat er geen holte in blijft en de mest dus vast -opeengeperst ligt, zoo doet men laag na laag, natuurlijk, de -2<sup>e</sup> laag maakt men wat smaller om het boogvormig verloop te -krijgen. Men legt zoo laag na laag, totdat de vereischte hoogte bereikt -is. Hierna plaatst men een thermometer in het bovenvlak. Zoodra de -temperatuur 30 à 33° C. bedraagt, is het bed gereed, om met -het mycelium, zwamvlok of broed, beplant te worden. Dit broed (in -’t Duitsch: Brüt, Fransch: blanc vierge, blanc naturel), kan -men zelf kweeken, doch men doet aanvankelijk ’t beste dat van een -vertrouwden kweeker te koopen.<a class="noteref" id="xd21e4120src" -href="#xd21e4120" name="xd21e4120src">1</a> Het <span class= -"pagenum">[<a id="pb137" href="#pb137" name= -"pb137">137</a>]</span>broed wordt in stukjes gebroken ter grootte van -een half ei en deze stukjes worden op onderlingen afstand of onderling -15 cM. van elkander verwijderd, ongeveer 4 cM. diep in het bed gelegd, -zorgdragende, dat men, 10 cM. van den vloer, begint de eerste laag te -leggen. Dit leggen doet men het gemakkelijkst door met de eene hand de -mest even op te lichten en met de andere hand het broed in de gevormde -opening te schuiven.</p> -<p class="par">Hierna drukt men de mest weer goed vast en steekt hier -en daar een stokje bij het gelegde broed om zich te kunnen overtuigen -of het mycelium zich ontwikkelt.</p> -<p class="par">Na het beplanten met mycelium of “broed -leggen”, daalt de temperatuur van het bed dikwijls van 25 en -23° C., dit hindert echter in geenen deele.</p> -<p class="par">Nu laat men het bed 14 dagen tot 3 weken met rust, van -tijd tot tijd heeft men het bed sinds het aanleggen begoten om het voor -uitdrogen te behoeden, men dient echter te waken dat hetzelve niet te -vochtig wordt. Regenwater is het meest aan te bevelen, doch waar dit -niet aanwezig is, dan ander zuiver water, dat men 24 uur te voren in de -kweekruimte heeft geplaatst om ongeveer de temperatuur der ruimte te -hebben.</p> -<p class="par">Na 14 dagen à 3 weken gaat men de ontwikkeling -van het mycelium na, door, waar men een stokje geplaatst heeft, den -mest uiterst voorzichtig op te lichten. Ziet men dat het broed fijne, -witte draadjes in den omgevenden mest werkt, dan is de oogst verzekerd. -Alsnu worden de bedden met een 3 cM. dik laagje grond bedekt, het beste -is daarvoor geschikt leemachtige tuingrond; dien grond brengt men -’t beste met een klein schopje op de bedden, waarna dat met een -plankenbordje wordt vastgeklopt.</p> -<p class="par">Het doel van het met grond bekleeden, is slechts tegen -<span class="pagenum">[<a id="pb138" href="#pb138" name= -"pb138">138</a>]</span>uitdroging te behoeden en den champignon stevig -te doen staan; op den groei van den champignon heeft de grond niet den -minsten invloed.</p> -<p class="par">Zes weken na het leggen van het broed, soms vroeger soms -later, al naar gelang de temperatuur der ruimte warmer of koeler is, -zal men de eerste champignons zien verschijnen als kleine, witte -erwtjes, doch binnen enkele dagen zijn ze groot genoeg om te plukken; -het beste is dezelven te plukken, als zij de grootte van een -half-guldenstuk bereikt hebben.</p> -<p class="par">Het plukken geschiedt door den steel van den champignon -tusschen duim en vinger te nemen en dan een slagje rond te draaien. -Direct strooit men wat grond op de plaats waar de champignon geplukt -werd om insecten te beletten het mycelium te beschadigen.</p> -<p class="par">Niet genoeg af te keuren is, dat men de champignons -oogst door dezelven af te snijden; want onmiddellijk zal zich de -champignon-mug zetten op het afgesneden steeltje, daar haar eitjes -leggen en dan loopt men groot gevaar in eenige dagen heel zijne kultuur -verwoest te zien.</p> -<p class="par">Nagaande het betrekkelijk lage bedrijfskapitaal, noodig -om een cultuur aan te leggen (ik plukte van [f] 14 voor [f] 180 -champignons) en het weinige werk aan een cultuur verbonden, wanneer de -bedden gereed zijn, ben ik overtuigd dat deze cultuur eene zeer -loonende zal zijn en als nevencultuur, vooral bij groententeelt niet -genoeg aan te bevelen is.</p> -<p class="par">Het is proefondervindelijk bewezen, dat ons klimaat voor -champignoncultuur uitstekend geschikt is en dat de hier gekweekte -champignons de Fransche champignons in geur en smaak zoo niet -overtreffen, dan toch in ieder geval evenaren. Wanneer hierbij -overwogen <span class="pagenum">[<a id="pb139" href="#pb139" name= -"pb139">139</a>]</span>wordt het voordeel, dat de hier gekweekte -champignons veel verscher kunnen afgeleverd en dus geconsumeerd kunnen -worden dan de uit het buitenland geïmporteerde, dan zal het -duidelijk zijn dat de Hollandsche champignonkultuur een goede toekomst -<span class="corr" id="xd21e4150" title= -"Bron: te gemoet">tegemoet</span> gaat. Dat hier geopend wordt een -nieuwe bestaansbron, waarin wij ook hierin van het buitenland volkomen -onafhankelijk kunnen worden.</p> -<p class="par">Hiertoe een kleinigheid te hebben mogen bijdragen, zal -mijn grootste voldoening zijn.</p> -<p class="par">Tot iedere inlichting ben en blijf ik gaarne bereid.</p> -<p class="par xd21e4157">JAN M. HULSKEN.</p> -<p class="par xd21e4159">Arnhem, Juli 1913. <span class= -"pagenum">[<a id="pb140" href="#pb140" name="pb140">140</a>]</span></p> -</div> -</div> -</div> -<div class="footnotes"> -<hr class="fnsep"> -<p class="par footnote"><span class="label"><a class="noteref" id= -"xd21e4120" href="#xd21e4120src" name="xd21e4120">1</a></span> De heer -H. raadt aan, het broed van Duitsche Champignonkweekers te -nemen. <a class="fnarrow" href="#xd21e4120src">↑</a></p> -</div> -</div> -<div id="ch15" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e544">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Inleiding tot de lijst voor het bepalen der meest -voorkomende paddenstoelen.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Het determineeren van paddenstoelen is en blijft -een lastig werkje, heel wat anders dan het determineeren van bloemen en -nog maar betrekkelijk weinig natuurliefhebbers besteden er hun -kostbaren tijd aan.</p> -<p class="par">Een van de redenen hiervoor is wel, dat er veel minder -goede determineerboeken voor paddenstoelen dan voor bloemen bestaan, of -liever, ze zijn er wel, doch voor een leek, wien het alleen maar te -doen is om op zijn wandeling, tenminste de meest opvallende wat te -leeren kennen, zijn die boeken veel te moeilijk.</p> -<p class="par">Zij beginnen vol moed, maar al heel spoedig zitten zij, -want, er wordt gevraagd of de plaatjes in tweeën verdeelbaar zijn, -of de paddenstoel vleezig of vliezig is enz., en al heel spoedig wordt -het boek dichtgeslagen en opgeborgen en de leek besluit voortaan maar -alleen te genieten van het aanzien en niet van het leeren kennen van de -mooie zwammen. Sommigen zijn zoo gelukkig op hun wandelingen een -“kenner” mee te krijgen en dat is en blijft nog <i>de</i> -beste manier om er wat in thuis te geraken en tot verder determineeren -te worden aangespoord. Doch.... een ieder is niet zoo fortuinlijk om -zulk een kenner mee te kunnen nemen en voor dergelijke -natuurliefhebbers hebben wij nu getracht, in onze lijst een gids mede -te geven, die hen op hun wandelingen door bosch en duin, in weide en -<span class="pagenum">[<a id="pb141" href="#pb141" name= -"pb141">141</a>]</span>langs wegen, in de “zwammenwereld” -wat terecht kan helpen.</p> -<p class="par">Zooveel mogelijk hebben wij in dezen gids alle -geleerdheden en moeilijkheden achterwege gelaten en ons bij alles vnl. -het doel voor oogen gesteld, den wandelaar, die nog niets van de -mycologie afweet, en op de plaats zelve nader kennis wil maken, met -deze schoone natuurkinderen, de namen te leeren kennen. Zoo hebben we -dan ook, met uitzondering van een paar tabellen, voor menschen, die -thuis nog eens nader willen onderzoeken, gebroken met de in alle -determineerboeken voor paddenstoelen voorkomende methode, om de zwammen -te bepalen op de kleur harer sporen.</p> -<p class="par">Daarvoor toch is het noodig, dat de paddenstoel -gedurende eenige uren minstens, op een papier wordt gelegd en dan pas -kan men, en nog lang niet altijd, eenigszins die kleur bepalen. In onze -lijst hebben wij opgenomen 278 verschillende soorten en wel de in ons -land meest algemeen voorkomende soorten.</p> -<p class="par">Het valt niet te ontkennen, dat het opnemen van slechts -⅓ gedeelte der zwammenflora van Nederland, een groot bezwaar -meebrengt. Bij een ieder toch, die met onze lijst determineert, zal de -twijfel rijzen, of de door hem gezochte paddenstoel wel in het boekje -is opgenomen, doch hij late dien twijfel varen, want wij verzekeren, -dat vooral voor den leek, voor wien dit boekje vnl. geschreven is, de -door hem gezochte zwam, 9 van de 10 maal er in te vinden zal zijn. Een -veeljarig botaniseeren in ons geheele land heeft ons de meest -voorkomende soorten doen leeren kennen, en de meeste dier soorten zijn -in onze lijst opgenomen.</p> -<p class="par">Bovendien, wenschen wij hierbij te zeggen, dat wij, met -de uitgave van deze lijst, in ’t minst niet beoogen <span class= -"pagenum">[<a id="pb142" href="#pb142" name="pb142">142</a>]</span>een -werk als dat van Car. Destrée’s: “in Nederland -groeiende Hoogere zwammen”, of Ruys, “Paddenstoelen van -Nederland” te vervangen, doch dat wij sterk gevoeld hebben, dat -er onder de natuurliefhebbers een behoefte bestaat, voor een inleiding -tot deze en andere meer wetenschappelijke werken over -paddenstoelen.</p> -<p class="par">Hoe stellen wij ons nu voor, dat men van onze lijst -gebruik zal maken.</p> -<p class="par">Aan de eigenlijke determineerlijsten gaat vooraf Lijst 1 -blz. <a href="#pb146" class="pageref">146</a>, welke wij vervaardigden -voor den zeer oppervlakkigen natuurliefhebber, die toch wel, maar -zonder veel moeite, de namen wil leeren kennen.</p> -<p class="par">Deze kan op de grootte, kleur, geur enz. van de zwam, de -nummers opzoeken en zijn gevonden exemplaar met de beschrijvingen en -aanwezige afbeeldingen vergelijken.</p> -<p class="par">Voor dengene, die met meer ernst en ijver bezield is, -volgen op deze eerste lijst, de determinatietabellen, te beginnen met -de lijst der Ascomyceten of Zakjeszwammen.</p> -<p class="par">Zooals op blz. <a href="#pb50" class="pageref">50</a> -gezegd is, komen de echte of hoogere paddenstoelen voor in de groep der -Ascomyceten of Zakjeszwammen en in die der Basidiomyceten of -Steeltjeszwammen.</p> -<p class="par">Niet anders dan met den microscoop (dien we bij de -wandeling niet in den zak kunnen steken als we er al een hebben), -kunnen we bepaalde kenmerken ter onderscheiding van deze groepen -waarnemen, en omdat de groep der Ascomyceten de minste der voorkomende -soorten bevat, plaatsen we deze eerst, op blz. <a href="#pb152" class= -"pageref">152</a> en zijn zoo gelukkig van bijna alle beschreven -soorten, afbeeldingen te kunnen geven. Men zie dus, vóór -alles, deze <span class="pagenum">[<a id="pb143" href="#pb143" name= -"pb143">143</a>]</span>lijst door, of de te zoeken paddenstoel in deze -rubriek thuishoort. Dan volgt de lijst om de verschillende families der -Basi-diomyceten te leeren kennen. Hierna wordt den lezer de vraag -gesteld of de te zoeken paddenstoel op hout (boomen, stronken, palen -enz.) of op de aarde groeit. Is het eerste ’t geval, dan neme hij -de houtpaddenstoelen-tabellen op blz. <a href="#pb217" class= -"pageref">217</a>. Is het een op de aarde groeiende soort, (wat -’t meeste voorkomt,) dan neme hij, als het een plaatzwam is, -daarvoor eerst de geslachtentabel op blz. <a href="#pb165" class= -"pageref">165</a> ter hand en is het geen plaatzwam dan op blz. -<a href="#pb215" class="pageref">215</a>. Wij ontveinzen niet, dat die -geslachten-tabel der aard-plaatzwammen minder zeker tot het doel zal -leiden dan die der houtzwammen. Ten eerste is het aantal soorten, -daarin voorkomende, veel grooter en verder blijven er, als de zeer -karakteristieke (als die met een ring, een zak enz.) er afvallen, -betrekkelijk zoo weinig duidelijk onderling verschillende kenmerken -tusschen de geslachten over. Voor de moeilijkste geslachten geven wij -dan ook op blz. <a href="#pb171" class="pageref">171</a> nog een aparte -tabel, gegrond op de kleur der sporen en plaatjes.</p> -<p class="par">Voor de geslachten waarvan wij verscheidene soorten -opnamen, gaven wij zoowel voor de hout- als de aardzwammen, aparte -tabellen, die volgen op de geslachten-tabellen.</p> -<p class="par">Deze tabellen zijn van de aard-zwammen: Amaníta, -Tricholóma, Clitócybe, Hygróphorus, -Lactárius, Rússula, Cortinárius, -Bolétus.</p> -<p class="par">Van de hout-zwammen: Polýporus en Fómes. -De overige, niet in tabellen vervatte soorten der houtzwammen, zijn -allen beschreven in de rubriek dier zwammen; die der aardzwammen echter -in de op de determineerlijsten volgende rubrieken van bosschen enz.</p> -<p class="par">Zijn we nu bijv. met het opzoeken van een aardplaatzwam -<span class="pagenum">[<a id="pb144" href="#pb144" name= -"pb144">144</a>]</span>in de geslachtentabel gekomen op Lepióta -procéra dan vinden we daarachter vermeld: <a href="#no193">No. -193</a> en opzoekende vinden wij deze beschreven in de “Gemengde -bosschen”. Met de tabel op blz. <a href="#pb162" class= -"pageref">162</a> zijn wij gekomen op Hydnaceën <a href= -"#no247">No. 247</a>–254; opzoekende, vinden wij deze in de -rubriek Naaldbosschen; de <span class="corr" id="xd21e4242" title= -"Bron: Psalliota">Psallióta</span> (champignon) in weilanden -enz. Wij laten deze rubrieken ten deele volgen op onze -determineerlijsten, om den zoeker meer zekerheid te geven bij zijn -determinatie.</p> -<p class="par">Verder ook kan de meer oppervlakkige zoeker eerst de -rubrieken, de verschillende plaatsen waar hij wandelt en den -paddenstoel vindt, ter hand nemen en met behulp der opgegeven -afbeeldingen, kleurenopgaven en kenmerken, de determinatielijsten -opzoeken, de zaak dus omkeeren.</p> -<p class="par">Wij behoeven zeker niet te zeggen, dat de eerste manier -van werken meer aan te raden is.</p> -<p class="par">Wat de verschillende rubrieken betreft, wenschen wij nog -te zeggen, dat wij met de “Gemengde bosschen” die bosschen -bedoelen, waar van allerlei boomsoorten dooréén groeien. -Daar dit soort bosch wel het allermeeste voorkomt, plaatsen wij deze -rubriek vooraan en hierin zijn ook de meeste soorten beschreven.</p> -<p class="par">Men beginne dus als regel, hierin eerst te zoeken als -men in een bosch wandelt en wil zien welke soorten men daar al zoo -tegen kan komen. In elk bosch vindt men echter bepaalde gedeelten van -naald-, beuken-, eiken-, berkenboomen en voor die gedeelten sla men de -verdere rubrieken na. De onder deze rubrieken beschreven paddenstoelen -zijn, evenals die van de in de weilanden, duinen, langs wegen en in de -parken en tuinen opgenoemden, typisch daar voorkomende soorten. -<span class="pagenum">[<a id="pb145" href="#pb145" name= -"pb145">145</a>]</span></p> -<p id="afk" class="par">De volgende afkortingen zijn door ons -gebruikt:</p> -<ul> -<li>P. of p. = Paddenstoel.</li> -<li>H. of h. = Hoed (bovenste gedeelte paddenstoel).</li> -<li>St. of st. = Steel (onderste of dragend gedeelte van den -paddenstoel).</li> -<li>Pl. of pl. = Plaatjes (sporendragend gedeelte onderkant hoed).</li> -<li>R. of r. = Ring (zittende om den steel).</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<ul> -<li><i>a.</i> = algemeen voorkomend.</li> -<li><i>a. a.</i> = zeer algemeen voorkomend.</li> -<li><i>vr. a.</i> = vrij algemeen voorkomend.</li> -<li><i>n. a.</i> = niet algemeen voorkomend.</li> -<li><i>z.</i> = zeldzaam voorkomend.</li> -<li><i>vr. z.</i> = vrij zeldzaam voorkomend.</li> -<li><i>e.</i> = eetbaar.</li> -<li><i>v.</i> = verdacht.</li> -<li><i>g.</i> = giftig.</li> -<li><i>d. g.</i> = doodelijk giftig.</li> -</ul> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb146" href="#pb146" name= -"pb146">146</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch16" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e558">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Lijst tot het bepalen van de Paddenstoelen die het -meest opvallen door:</h2> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">I.</td> -<td colspan="7"><span class="ex">Bijzondere grootte</span> (b.v. -<a href="#no12">12</a>–50 cM.).</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>A</i>.</td> -<td colspan="6">op den <i>grond</i> groeiend:</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum"><i>a</i>.</td> -<td colspan="5">Plaatzwammen, zie <a href="#no21">No. 21</a>, <a href= -"#no22">22</a>, <a href="#no29">29</a>, <a href="#no43">43</a>, -<a href="#no66">66</a>, <a href="#no67">67</a>, <a href="#no69">69</a>, -<a href="#no193">193</a>, <a href="#no194">194</a>, <a href= -"#no263">263</a>, <a href="#no266">266</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum"><i>b</i>.</td> -<td colspan="5">Gaatjes- en andere zwammen, zie <a href="#no97">No. -97</a>, <a href="#no107">107</a>, <a href="#no148">148</a>, <a href= -"#no271">271</a>, <a href="#no230">230</a>, <a href="#no247">247</a>, -<a href="#no154">154</a>, <a href="#no151">151</a>, <a href= -"#no127">127</a>, <a href="#no254">254</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>B</i>.</td> -<td colspan="6">op <i>hout</i> groeiend:</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum"><i>a</i>.</td> -<td colspan="5">Plaatzwammen, zie <a href="#no122">No. 122</a>, -<a href="#no123">123</a>, <a href="#no124">124</a>, <a href= -"#no113">113</a>, <a href="#no143">143</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum"><i>b</i>.</td> -<td colspan="5">Gaatjes- en andere zwammen, zie <a href="#no170">No. -170</a>, <a href="#no147">147</a>, <a href="#no149">149</a>, <a href= -"#no150">150</a>, <a href="#no152">152</a>, <a href="#no153">153</a>, -<a href="#no162">162</a>, <a href="#no165">165</a>–168, <a href= -"#no250">250</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">II.</td> -<td colspan="7">Door een <span class="ex">wrattigen hoed</span> (zie -<a href="#fig046">fig. 46</a> en <a href="#no47">47</a>): zie <a href= -"#no21">No. 21</a>, <a href="#no22">22</a>, <a href="#no23">23</a>, -<a href="#no240">240</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">III.</td> -<td colspan="7">Door een <span class="ex">hoed met plakjes</span> (zie -<a href="#fig049">fig. 49</a>): zie <a href="#no19">No. 19</a>, -<a href="#no20">20</a>, <a href="#no24">24</a>, <a href= -"#no25">25</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">IV.</td> -<td colspan="7">Door een <span class="ex">sparrig</span>- of -<span class="ex">harig-schubbigen hoed</span> (zie <a href= -"#fig086">fig. 86</a>):</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>A</i>.</td> -<td colspan="6">op den <i>grond</i> groeiend: zie <a href="#no266">No. -266</a>, <a href="#no193">193</a>, <a href="#no194">194</a>, <a href= -"#no276">276</a>, <a href="#no113">113</a>, <a href="#no247">247</a>, -<a href="#no151">151</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>B</i>.</td> -<td colspan="6">op <i>hout</i> groeiend: zie <a href="#no126">No. -126</a>, <a href="#no133">133</a>, <a href="#no147">147</a>, <a href= -"#no151">151</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">V.</td> -<td colspan="7">Door een <span class="ex">aangedrukt-schubbigen -hoed</span> (zie <a href="#fig067">fig. 67</a>): <span class= -"pagenum">[<a id="pb147" href="#pb147" name= -"pb147">147</a>]</span></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>A</i>.</td> -<td colspan="6">op den <i>grond</i> groeiend: zie <a href="#no100">No. -100</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>B</i>.</td> -<td colspan="6">op <i>hout</i> groeiend: zie <a href="#no125">No. -125</a>, <a href="#no147">147</a>, <a href="#no114">114</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">VI.</td> -<td colspan="7">Door <span class="ex">vezelig-gespleten hoed</span>: -zie <a href="#no217">No. 217</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">VII.</td> -<td colspan="7">Door <span class="ex">groote slijmerigheid</span> v/d -<span class="ex">hoed</span>: zie <a href="#no112">No. 112</a>, -<a href="#no89">89</a>, <a href="#no91">91</a>, <a href= -"#no222">222</a>, <a href="#no232">232</a>, <a href="#no46">46</a>, -<a href="#no55">55</a>, <a href="#no245">245</a>, <a href= -"#no103">103</a>, <a href="#no104">104</a>, <a href="#no15">15</a>, -<a href="#no47">47</a>, <a href="#no102">102</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">VIII.</td> -<td colspan="7">Door <span class="ex">kleverigheid</span> v/d -<span class="ex">hoed</span>: zie <a href="#no216">No. 216</a>, -<a href="#no115">115</a>, <a href="#no117">117</a>, <a href= -"#no244">244</a>, <a href="#no132">132</a>, <a href="#no262">262</a>, -<a href="#no265">265</a>, <a href="#no45">45</a>–56, <a href= -"#no189">189</a>. (Zie verder de Nrs. van de vorige rubriek).</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">IX.</td> -<td colspan="7">Door <span class="ex">kleverigen steel</span>: zie -<a href="#no202">No. 202</a>, <a href="#no15">15</a>, <a href= -"#no90">90</a>, <a href="#no91">91</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">X.</td> -<td colspan="7">Door <span class="ex">schubbigen steel</span>: zie -<a href="#no132">No. 132</a>, <a href="#no133">133</a>, <a href= -"#no193">193</a>, <a href="#no276">276</a>, <a href="#no110">110</a>, -<a href="#no111">111</a>, <a href="#no89">89</a>, <a href= -"#no222">222</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">XI.</td> -<td colspan="7">Door <span class="ex">bruin-zwart-fluweeligen -steel</span>: zie <a href="#no117">No. 117</a>, <a href= -"#no136">136</a>, <a href="#no107">107</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">XII.</td> -<td colspan="7">Door <span class="ex">een steel met witte vezels -wortelend</span>: zie <a href="#no200">No. 200</a>, <a href= -"#no119">119</a>, <a href="#no121">121</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">XIII.</td> -<td colspan="7">Door een <span class="ex">steel met penwortel</span>: -zie <a href="#no115">No. 115</a>, <a href="#no34">34</a>, <a href= -"#no129">129</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">XIV.</td> -<td colspan="7">Door een <span class="ex">fraaien ring of -manchet</span> a/d <span class="ex">steel</span> (zie <a href= -"#fig013">fig. 13</a>): <a href="#no20">No. 20</a>–26, <a href= -"#no193">193</a>–196, <a href="#no112">112</a>, <a href= -"#no113">113</a>, <a href="#no221">221</a>, <a href="#no222">222</a>, -<a href="#no263">263</a>, <a href="#no264">264</a>, <a href= -"#no132">132</a>–135, <a href="#no261">261</a>, <a href= -"#no103">103</a>, <a href="#no104">104</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">XV.</td> -<td colspan="7">Door een <span class="ex">gordijn</span> (<span class= -"ex">cortina</span>) (zie <a href="#fig014">fig. 14</a>). zie <a href= -"#no89">No. 89</a>–107, <a href="#no216">216</a>, <a href= -"#no217">217</a>, <a href="#no244">244</a>–247, <a href= -"#no133">133</a>, <a href="#no195">195</a>, <a href= -"#no138">138</a>–141, <a href="#no223">223</a>. <span class= -"pagenum">[<a id="pb148" href="#pb148" name= -"pb148">148</a>]</span></td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">XVI.</td> -<td colspan="7">Door een beurs (volva) a/d <span class="ex">voet</span> -v/d <span class="ex">steel</span> (zie <a href="#fig048">fig. 48</a>): -zie <a href="#no19">No. 19</a>, <a href="#no24">24</a>, <a href= -"#no259">259</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">XVII.</td> -<td colspan="7"><span class="ex">Paddenstoelen opvallend door -kleur</span>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>A.</i></td> -<td colspan="6"><i>Rood</i>: zie <a href="#no21">No. 21</a>, <a href= -"#no22">22</a>, <a href="#no51">51</a>, <a href="#no52">52</a>, -<a href="#no53">53</a>, <a href="#no78">78</a>, <a href="#no85">85</a>, -<a href="#no170">170</a>, <a href="#no232">232</a>, <a href= -"#no1">1</a>, <a href="#no2">2</a>, <a href="#no3">3</a>, <a href= -"#no114">114</a>, <a href="#no83">83</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>B.</i></td> -<td colspan="6"><i>Oranje</i> of <i>oranjegeel</i>.</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="5">op den <i>grond</i> groeiend:</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="3"></td> -<td class="itemNum"><i>a</i>.</td> -<td colspan="4">plaatzwammen: zie <a href="#no205">No. 205</a>, -<a href="#no206">206</a>, <a href="#no207">207</a>, <a href= -"#no50">50</a>–55, <a href="#no56">56</a>, <a href= -"#no57">57</a>, <a href="#no60">60</a>, <a href="#no232">232</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="3"></td> -<td class="itemNum"><i>b</i>.</td> -<td colspan="4">beker- en andere zwammen: zie <a href="#no1">No. 1</a>, -<a href="#no2">2</a>, <a href="#no3">3</a>, <a href="#no7">7</a>, -<a href="#no8">8</a>, <a href="#no189">189</a>, <a href="#no18">18</a>, -<a href="#no230">230</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="5">op <i>hout</i> groeiend:</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="3"></td> -<td class="itemNum"><i>a</i>.</td> -<td colspan="4">Plaatzwammen: zie <a href="#no117">No. 117</a>, -<a href="#no158">158</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="3"></td> -<td class="itemNum"><i>b</i>.</td> -<td colspan="4">Gaatjes- en andere zwammen: zie <a href="#no150">No. -150</a>, <a href="#no153">153</a>, <a href="#no158">158</a>, <a href= -"#no173">173</a>, <a href="#no180">180</a>, <a href="#no191">191</a>, -<a href="#no178">178</a>, <a href="#no190">190</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">C.</td> -<td colspan="6"><i>Geel</i>:</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="5">op den <i>grond</i> groeiend: zie <a href="#no254">No. -254</a>, <a href="#no32">32</a>, <a href="#no33">33</a>, <a href= -"#no248">248</a>, <a href="#no72">72</a>–75, <a href= -"#no7">7</a>, <a href="#no20">20</a>. (zie verder ook vorige -rubriek).</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="5">op <i>hout</i> groeiend: zie <a href="#no8">No. 8</a>, -<a href="#no187">187</a>. (zie verder ook vorige rubriek).</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">D.</td> -<td colspan="6"><i>Geel met purperrood</i>: zie <a href="#no114">No. -114</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">E.</td> -<td colspan="6"><i>Wit</i> of <i>witachtig</i>: <span class= -"pagenum">[<a id="pb149" href="#pb149" name= -"pb149">149</a>]</span></td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="5">Plaatzwammen: zie <a href="#no112">No. 112</a>, -<a href="#no27">27</a>, <a href="#no242">242</a>, <a href= -"#no44">44</a>, <a href="#no215">215</a>, <a href="#no48">48</a>, -<a href="#no49">49</a>, <a href="#no66">66</a>, <a href="#no67">67</a>, -<a href="#no69">69</a>, <a href="#no84">84</a>, <a href= -"#no216">216</a>, <a href="#no266">266</a>, <a href="#no267">267</a>, -<a href="#no268">268</a>, <a href="#no130">130</a>, <a href= -"#no131">131</a>, <a href="#no263">263</a>, <a href="#no264">264</a>, -<a href="#no223">223</a>, <a href="#no126">126</a>, <a href= -"#no26">26</a>, <a href="#no25">25</a>, <a href="#no195">195</a>, -<a href="#no122">122</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="5">Andere zwammen: zie <a href="#no226">No. 226</a>, -<a href="#no174">174</a>, <a href="#no175">175</a>, <a href= -"#no171">171</a>, <a href="#no168">168</a>, <a href="#no236">236</a>, -<a href="#no271">271</a>, <a href="#no181">181</a>, <a href= -"#no158">158</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">F.</td> -<td colspan="6"><i>Groen</i>, (grijs-geel of blauw-groen): zie <a href= -"#no37">No. 37</a>, <a href="#no55">55</a>, <a href="#no59">59</a>, -<a href="#no76">76</a>, <a href="#no77">77</a>, <a href= -"#no222">222</a>, <a href="#no231">231</a>, <a href="#no139">139</a>, -<a href="#no15">15</a>, <a href="#no29">29</a>, <a href= -"#no34">34</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">G.</td> -<td colspan="6"><i>Paars</i> (wit-paars-lila) of <i>violet</i>: zie -<a href="#no29">No. 29</a>, <a href="#no30">30</a>, <a href= -"#no198">198</a>, <a href="#no216">216</a>, <a href="#no94">94</a>, -<a href="#no228">228</a>, <a href="#no229">229</a>, <a href= -"#no159">159</a>, <a href="#no86">86</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">H.</td> -<td colspan="6"><i>Rose</i>: zie <a href="#no204">No. 204</a>, <a href= -"#no197">197</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">I.</td> -<td colspan="6"><i>Zwart</i> (of zeer donker bruin-groen)</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="5">op den <i>grond</i> groeiend: zie <a href="#no64">No. -64</a>, <a href="#no68">68</a>, <a href="#no11">11</a>, <a href= -"#no14">14</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="5">op <i>hout</i> groeiend: zie <a href="#no182">No. -182</a>, <a href="#no9">9</a>, <a href="#no16">16</a>, <a href= -"#no17">17</a>, <a href="#no153">153</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">XVIII.</td> -<td colspan="7"><span class="ex">Paddenstoelen opvallend door geur -naar</span>:</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">A.</td> -<td colspan="6"><i>Anijs:</i></td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="5">Plaatzwammen: zie <a href="#no37">No. 37</a>, <a href= -"#no38">38</a>, <a href="#no127">127</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="5">Gaatjeszwammen: zie <a href="#no174">No. 174</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">B.</td> -<td colspan="6"><i>zeep:</i> zie <a href="#no34">No. 34</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">C.</td> -<td colspan="6"><i>meel:</i> zie <a href="#no26">No. 26</a>, <a href= -"#no35">35</a>, <a href="#no43">43</a>, <a href="#no215">215</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">D.</td> -<td colspan="6"><i>knoflook:</i> zie <a href="#no213">No. 213</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">E.</td> -<td colspan="6"><i>radijs:</i> zie No <a href="#no216">216</a>, -<a href="#no95">95</a>, <a href="#no90">90</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">F.</td> -<td colspan="6"><i>abrikozen:</i> zie <a href="#no206">No. -206</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">G.</td> -<td colspan="6"><i>rauwe aardappelen:</i> zie <a href="#no24">No. -24</a>, <a href="#no25">25</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">H.</td> -<td colspan="6"><i>zwavel-dioxyd</i> (brandende zwavel): zie <a href= -"#no32">No. 32</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">I.</td> -<td colspan="6"><i>foenegriek:</i> zie <a href="#no249">No. 249</a>, -<a href="#no251">251</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">K.</td> -<td colspan="6"><i>bitterkoekjes</i> (blauwzuur): zie <a href= -"#no70">No. 70</a>, <a href="#no41">41</a>, <a href="#no209">209</a>, -<a href="#no211">211</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">L.</td> -<td colspan="6">walchelijke aasstank: zie <a href="#no231">No. -231</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">XIX.</td> -<td colspan="7"><span class="ex">Paddenstoelen opvallend door -smaak</span> (<i>niet inslikken</i>). <span class="pagenum">[<a id= -"pb150" href="#pb150" name="pb150">150</a>]</span></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">A.</td> -<td colspan="6"><i>bitter:</i> zie <a href="#no138">No. 138</a>, -<a href="#no139">139</a>, <a href="#no98">98</a>, <a href= -"#no216">216</a>, <a href="#no247">247</a>, <a href= -"#no91">91</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">B.</td> -<td colspan="6"><i>scherp:</i> zie <a href="#no70">No. 70</a>, <a href= -"#no72">72</a>, <a href="#no73">73</a>, <a href="#no75">75</a>, -<a href="#no83">83</a>–87, <a href="#no57">57</a>, <a href= -"#no59">59</a>, <a href="#no63">63</a>, <a href="#no65">65</a>, -<a href="#no67">67</a>, <a href="#no207">207</a>, <a href= -"#no210">210</a>, <a href="#no128">128</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">XX.</td> -<td colspan="7"><span class="ex">Paddenstoelen opvallend door sterke -blauwkleuring van ’t vleesch</span>: zie <a href="#no100">No. -100</a>, <a href="#no105">105</a>–109.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">XXI.</td> -<td colspan="7">Door <span class="ex">roodkleuring van ’t -vleesch</span>: zie <a href="#no21">No. 21</a>, <a href="#no68">68</a>, -<a href="#no34">34</a>, <a href="#no109">109</a>, <a href= -"#no97">97</a>, <a href="#no98">98</a>, <a href="#no110">110</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">XXII.</td> -<td colspan="7"><span class="ex">Melksapgevende paddenstoelen</span>: -zie <a href="#no56">No. 56</a>–68, <a href="#no203">203</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">XXIII.</td> -<td colspan="7"><span class="ex">Geleiachtige paddenstoelen</span>: zie -<a href="#no9">No. 9</a>, <a href="#no15">15</a>, <a href= -"#no172">172</a>, <a href="#no177">177</a>–180, <a href= -"#no181">181</a>, <a href="#no182">182</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">XXIV.</td> -<td colspan="7"><span class="ex">“Heksenkringen” vormende -paddenstoelen</span>: zie <a href="#no209">No. 209</a>–212, -<a href="#no40">40</a>, <a href="#no43">43</a>, <a href="#no44">44</a>, -<a href="#no26">26</a>, <a href="#no29">29</a>, <a href= -"#no261">261</a>, <a href="#no255">255</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">XXV.</td> -<td colspan="7"><span class="ex">Gesteelde</span>, <span class="ex">in -dichte bossen bijééngroeiende paddenstoelen</span> (zie -<a href="#fig061">fig. 61</a>).</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="6">op den <i>grond</i> groeiend: zie <a href="#no209">No. -209</a>–212, <a href="#no142">142</a>, <a href="#no266">266</a>, -<a href="#no267">267</a>, <a href="#no34">34</a>, <a href= -"#no141">141</a>, <a href="#no126">126</a>, <a href="#no145">145</a>, -<a href="#no249">249</a>, <a href="#no44">44</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="6">op <i>hout</i> groeiend: zie <a href="#no116">No. -116</a>, <a href="#no117">117</a>, <a href="#no112">112</a>–115, -<a href="#no132">132</a>–135, <a href="#no119">119</a>, <a href= -"#no122">122</a>, <a href="#no138">138</a>–143.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">XXVI.</td> -<td colspan="7"><span class="ex">Ongesteelde (of kortgest.) -dakpansgewijze of in dichte bossen bijééngroeiende -paddenstoelen</span> (zie <a href="#fig070">fig. 70</a>–74).</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="6">Plaatzwammen: zie <a href="#no128">No. 128</a>, -<a href="#no143">143</a>, <a href="#no123">123</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="6">Gaatjes- en andere zwammen: zie <a href="#no4">No. -4</a>, <a href="#no5">5</a>, <a href="#no150">150</a>–153, -<a href="#no155">155</a>, <a href="#no156">156</a>, <a href= -"#no158">158</a>–162, <a href="#no171">171</a>, <a href= -"#no183">183</a>–188.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">XXVII.</td> -<td colspan="7"><span class="ex">Paddenstoelen opvallend door -bijzonderen vorm</span>: <span class="pagenum">[<a id="pb151" href= -"#pb151" name="pb151">151</a>]</span></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="6">op den <i>grond</i> groeiend: zie <a href="#no10">No. -10</a>–13, <a href="#no225">225</a>–235, <a href= -"#no254">254</a>–259, <a href="#no277">277</a>, <a href= -"#no278">278</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="6">op <i>hout</i> groeiend: zie <a href="#no16">No. -16</a>, <a href="#no17">17</a>, <a href="#no170">170</a>, <a href= -"#no176">176</a>, <a href="#no177">177</a>, <a href="#no188">188</a>, -<a href="#no189">189</a>, <a href="#no192">192</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="6">op <i>dennenkegels</i> groeiend: zie <a href= -"#no243">No. 243</a>, <a href="#no252">252</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="6">op <i>doode rups of cocon</i> groeiend: zie <a href= -"#no18">No. 18</a>.</td> -</tr> -</table> -<p><span class="pagenum">[<a id="pb152" href="#pb152" name= -"pb152">152</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch17" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e565">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Tabel tot het bepalen van de geslachten en soorten der -Ascomyceten of Zakjeszwammen.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">(Plaat 1 fig. III, IV en V).</p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">I.</td> -<td colspan="7">Op doode rupsen of poppen groeiend, knotsvormig, geel -of rood: <i>Córdiceps militáris</i> (<a href= -"#fig045">fig. 45</a>) <a href="#no18">No. 18</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">II.</td> -<td colspan="7">Op de aarde, hout, stronken enz. levend:</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="6">Paddenstoel uit hoed en steel bestaande, op de aarde -groeiend.</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum"><i>a</i>.</td> -<td colspan="5">H. als een gesteelde spons, St. glad of flauw geribd: -<i>Morchélla esculénta</i>, (plaat 1, fig. IIIa en -<a href="#fig020">fig. 20</a>). <a href="#no12">No. 12</a></td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum"><i>b</i>.</td> -<td colspan="5">H. gevormd uit onregelmatige gelobde lappen, St. met -groeven en ribben: <i>Helvélla’s</i> (pl. <a href= -"#no1">1</a> fig. IV en <a href="#fig040">fig. 40</a>, <a href= -"#no41">41</a>). <a href="#no10">No. 10</a> en <a href= -"#no11">11</a>.</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum"><i>c</i>.</td> -<td colspan="5">H. vingerhoedvormig: <i>Vérpa -digitalifórmis</i> (pl. <a href="#no1">1</a> fig. V<i>d</i>). -<a href="#no13">No. 13</a></td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum"><i>d</i>.</td> -<td colspan="5">H. glibberig, slijmerig, groenachtig geel, darmvormig -gekronkeld: <i>Leótia lúbrica</i> (<a href="#fig043">fig. -43</a>). <a href="#no15">No. 15</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="6">Paddenstoel in den vorm van een beker, schoteltje of -knoop:</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum"><i>a</i>.</td> -<td colspan="5">P. ju-jubesachtig, knoopv., zwart, <i>op hout</i>: -<i>Bulgária ínquinans</i>. <a href="#no9">No. 9</a></td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum"><i>b</i>.</td> -<td colspan="5">P. beker- of schotelv., meestal helder <span class= -"corr" id="xd21e6203" title="Bron: ge-gekleurd">gekleurd</span>, <i>op -de aarde</i>: <i>Pezíza’s</i> (plaat 1 fig. Va). <a href= -"#no1">No. 1</a>–9</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="6">Paddenstoel spatel-, knots- of geweiv., zwart, -taai:</td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum"><i>a</i></td> -<td colspan="5">. op de aarde groeiend: <i>Geoglóssum -glábrum</i> (<a href="#fig042">fig. 42</a>). <a href="#no14">No. -14</a></td> -</tr> -<tr> -<td colspan="2"></td> -<td class="itemNum"><i>b</i>.</td> -<td colspan="5">op hout groeiend: <i>Xylária’s</i> -(<a href="#fig044">fig. 44</a>). <a href="#no16">No. 16</a> en <a href= -"#no19">19</a></td> -</tr> -</table> -<span class="pagenum">[<a id="pb153" href="#pb153" name= -"pb153">153</a>]</span></div> -</div> -<div id="ch18" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e572">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Meest voorkomende soorten der Ascomyceten of -Zakjeszwammen.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first"><i>Pezizazeën, Bekerzwammen</i> (Plaat 1 fig. -V<i>a</i>). <span class="marginnote"><i>Pezíza</i>.</span></p> -<p id="no1" class="par">No. 1. <b>P. aurántia.</b> <i>Groote -oranje bekerzwam</i>.</p> -<p class="par">Vruchtlichaam beker- of napvormig tot 8 cM. breed, van -binnen levendig oranje gekleurd, van buiten lichter en berijpt, -kortgesteeld, eenigszins vleezig. In groepjes -bijééngroeiend, op zand- en leembodem. Najaar in ’t -O. en Z. <i>vr. a.</i></p> -<p id="no2" class="par">No. 2. <b>P. fusispóra.</b> <i>Kleine -oranje bekerzwam</i>.</p> -<p class="par">Kleine, tot 2 cM. breede schotelvormige, eenigszins -vleezige, zeer kort- of ongesteelde schijfjes of napjes van een oranje- -of menieroode kleur, met gladden rand, middenin iets geplooid. In -dichte groepjes bijéén, meest in mos. Herfst <i>vr. -a.</i></p> -<p id="no3" class="par">No. 3. <b>P. scutelláta.</b> <i>Harige -bekerzwam</i>.</p> -<p class="par">Kleur als vorige, doch niet grooter wordend dan 1, 2 cM. -en aan den rand van het bekertje (later schijfje) met een rij stijve, -opstaande, zwarte haartjes. In troepjes bijéén van -voorjaar tot Herfst in ’t O. en Z. <i>vr. a.</i></p> -<p id="no4" class="par">No. 4. <b>P. vesiculósa.</b> <i>Vroege -bekerzwam</i>.</p> -<p class="par">Tot kleine zoden vergroeide, kort of niet gesteelde -bekers of napjes, die 2–12 cM. breed worden, met meestal -gekerfden en ingescheurden rand. Kleur van binnen -donkerbruin-geelachtig, van buiten lichter en fijnvlokkig bestoven. Op -zandgrond, ook in kassen. Mei-Sept. <i>vr. a.</i> <span class= -"pagenum">[<a id="pb154" href="#pb154" name="pb154">154</a>]</span></p> -<p id="no5" class="par">No. 5. <b>P. bádia.</b> <i>Groote bruine -bekerzwam</i>.</p> -<p class="par">Eerst napvormig, later meer uitgespreid schotel- of -oorvormig in troepjes bijéénzittend, van buiten en binnen -meest donkerbruin, bros en wasachtig tot 12 cM. Zomer-Najaar <i>vr. -a.</i></p> -<p id="no6" class="par">No. 6. <b>P. hemispháerica.</b> -<i>Kleine bruine bekerzwam.</i></p> -<p class="par">Napjes- of bekertjesvormig met eerst ingerolden rand, -later uitgespreid, van buiten bruin en stijfharig, van binnen -licht-grijs, tot 1.5 cM. breed. Eenzaam of in kleine troepjes op de -aarde, hout en plantenafval. Herfst <i>vr. a.</i></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e6352width" id="fig039"><img src= -"images/fig039.jpg" alt= -"Fig. 39 Pezíza fructigéna (Eikeldopzwam). Photo B. E. Bouwman." -width="608" height="301"> -<p class="figureHead">Fig. 39 Pezíza fructigéna -(Eikeldopzwam). Photo B. E. Bouwman.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no7" class="par">No. 7. <b>P. onótica.</b> -<i>Varkensoortjes</i>.</p> -<p class="par">Oorvormig, kraakbeenachtig, gesteeld, in groepjes -bijéén (soms eenzaam), okergeel, soms licht-roodachtig, -bij ouderdom bruin wordend, tot 13 cM. hoog. St. ongelijk, eenigszins -geribd, meest onderaan donzig. Zomer-Najaar <i>vr. a. e.</i> -<span class="pagenum">[<a id="pb155" href="#pb155" name= -"pb155">155</a>]</span></p> -<p id="no8" class="par">No. 8. <b>P. fructigéna.</b> -<i>Eikeldopzwam</i> (<a href="#fig039">fig. 39</a>).</p> -<p class="par">Kleine, gesteelde, gele schijfjes <i>vr. a.</i> -voorkomende gedurende Zomer-Najaar op leege eikeldoppen, hulsels van -beukenootjes enz. <span class= -"marginnote"><i>Bulgária</i></span></p> -<p id="no9" class="par">No. 9. <b>B. ínquinans.</b> <i>Zwarte -knoopzwam</i>.</p> -<p class="par">Knoopvormig, ju-jubesachtig, zwart of donkerbruin, in -groepjes bijéén, zittend of kortgest. tot 3 cM. breed. Op -dood hout van eiken en beuken het geheele jaar door <i>a</i>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e6404width" id="fig040"><img src= -"images/fig040.jpg" alt= -"Fig. 40. Helvélla lacunósa (Zwarte kluifjeszwam)." -width="244" height="360"> -<p class="figureHead">Fig. 40. Helvélla lacunósa (Zwarte -kluifjeszwam).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par"><i>Helvéllaceën Helvellaächtigen</i> -(Pl. 1 fig. III, IV en V<i>d</i>). <span class= -"marginnote"><i>Helvélla</i>.</span></p> -<p id="no10" class="par">No. 10. <b>H. críspa.</b> <i>Witte -kluifjeszwam</i>. (<a href="#fig041">fig. 41</a>).</p> -<p class="par">H. wit tot geelachtig, dunvliezig, uit onregelmatig -gelobde lappen bestaande, die tegen den steel aan gelegen zijn, -2–5 cM. breed. St. aan den voet soms iets buikig, gegroefd met -diepe en ondiepe voren, wit of geelwit tot 8 cM. hoog. Meestal in -meerdere exemplaren bijéén. Voorzomer-najaar <i>vr. a. -e.</i> (Zie Helvella-zuur, morieljes).</p> -<p id="no11" class="par">No. 11. <b>H. lacunósa</b>. <i>Zwarte -kluifjeszwam</i>. (<a href="#fig040">fig. 40</a>).</p> -<p class="par">Als vorige, doch de H. zwartachtig donkergrijs en de St. -grauwgrijs, meestal kleiner exemplaren. Deze soort is meer algemeen dan -de vorige, <i>e.</i> <span class="pagenum">[<a id="pb156" href="#pb156" -name="pb156">156</a>]</span> <span class= -"marginnote"><i>Morchélla</i>.</span></p> -<p id="no12" class="par">No. 12. <b>M. esculénta. Morielje.</b> -(Pl. 1. fig. IIIa en <a href="#fig020">fig. 20</a>)</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e6469width" id="fig041"><img src= -"images/fig041.gif" alt= -"Fig. 41. Helvélla críspa (Witte kluifjeszwam)." width= -"523" height="615"> -<p class="figureHead">Fig. 41. Helvélla críspa (Witte -kluifjeszwam).</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb157" href="#pb157" name= -"pb157">157</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e6475width" id="fig042"><img src= -"images/fig042.jpg" alt= -"Fig. 42. Geoglóssum glábrum. (Aardtong). Photo B. E. Bouwman." -width="540" height="720"> -<p class="figureHead">Fig. 42. Geoglóssum glábrum. -(Aardtong). Photo B. E. Bouwman.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">H. eivormig of langwerpig met gaten als een spons, -okerkleurig of bruin, soms roestkleurig of zwartachtig gevlekt, tot 12 -cM. breed. St. geelachtig wit, soms iets gegroefd, onderaan meestal -gezwollen. Onder iepen, populieren, eiken enz., ook wel in de -<span class="pagenum">[<a id="pb158" href="#pb158" name= -"pb158">158</a>]</span>kale duinen. April–Juni plaatselijk <i>vr. -a. e.</i> (Deze padd. mag nooit rauw gegeten worden, daar hij, evenals -de Helvella’s, een giftig zuur, het helvellazuur bevat, dat -vluchtig is en bij koking onmiddellijk verdwijnt.<span class="corr" id= -"xd21e6486" title="Niet in bron">)</span> <span class= -"marginnote"><i>Verpa</i>.</span></p> -<p id="no13" class="par">No. 13. <b>V. digitalifórmis</b> -<i>Vingerhoedje</i> (Pl. 1, fig. Vd).</p> -<p class="par">H. vingerhoedvormig, van buiten geelbruin, van binnen -lichter, eenigszins gerimpeld, geplooid, 3–5 cM. breed, slechts -aan den top met den steel verbonden. St. geelachtig-wit, rolrond, -poreus met fijne korreltjes bedekt, 3–6 cM. hoog. Voorjaar, -plaatselijk <i>vr. a. e.</i></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e6509width" id="fig043"><img src= -"images/fig043.gif" alt= -"Fig. 43. Links eenige exemplaren van Leótia lúbrica (Groene glibberzwam). Rechts jonge exemplaren van Bolétus granulátus (melkboleet)." -width="657" height="401"> -<p class="figureHead">Fig. 43. Links eenige exemplaren van -Leótia lúbrica (Groene glibberzwam). <span class="corr" -id="xd21e6512" title="Bron: rechts">Rechts</span> jonge exemplaren van -Bolétus granulátus (melkboleet).</p> -</div> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Geoglóssum</i></span></p> -<p id="no14" class="par">No. 14. <b>G. glábrum.</b> -<i>Aardtong</i> (<a href="#fig042">fig. 42</a>). Spatel- of tongvormig, -bovenaan zwartbruin en dof, <span class="pagenum">[<a id="pb159" href= -"#pb159" name="pb159">159</a>]</span>onderaan witachtig, in groepjes -bijeen, buigzaam, tot 7 cM. hoog. Zomer-najaar <i>vr. z.</i></p> -<p class="par"><b>G. hirsútum</b>, als vorige, is echter met -ruige haren bedekt.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e6541width" id="fig044"><img src= -"images/fig044.jpg" alt= -"Fig. 44. Xylária hypóxylon (Geweizwam). Photo B. E. Bouwman." -width="469" height="620"> -<p class="figureHead">Fig. 44. Xylária hypóxylon -(Geweizwam). Photo B. E. Bouwman.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb160" href="#pb160" name= -"pb160">160</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e6547width" id="fig045"><img src= -"images/fig045.jpg" alt= -"Fig. 45. Córdiceps militáris (Rupsendooder) op een pop. Photo B. E. Bouwman." -width="354" height="573"> -<p class="figureHead">Fig. 45. Córdiceps militáris -(Rupsendooder) op een pop. Photo B. E. Bouwman.</p> -</div> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Leótia</i>.</span></p> -<p id="no15" class="par">No. 15. <b>L. lúbrica.</b> <i>Groene -Glibberzwam</i> (<a href="#fig043">fig. 43</a>).</p> -<p class="par">H. glibberig, iets doorschijnend groen-geel of -geelbruin, bol of gewelfd met darmvorm. gekronkelden, ingerolden rand; -iets van den steel afstaande, tot 1.5 cM. breed. St. geel of -groenachtig, kleverig, <span class="pagenum">[<a id="pb161" href= -"#pb161" name="pb161">161</a>]</span>hol, tot 8 cM. hoog. In groepjes -bijéén. Najaar-winter <i>vr. a.</i></p> -<p class="par"><i>Pyrenomyceten. Kernzwammen</i>. <span class= -"marginnote"><i>Xylária</i>.</span></p> -<p id="no16" class="par">No. 16. <b>X. hypóxylon.</b> -<i>Gewei-zwam</i> (<a href="#fig044">fig. 44</a>).</p> -<p class="par">Geweiachtig vertakt, taai, houtig, meestal plat, van -boven wit bestoven (door conidiën) van onderen zwart, stijfharig. -Dáár bevinden zich de peritheciën of ascusvruchten; -tot 10 cM. hoog. Op hout of aan palen, stronken enz. het geheele jaar -door. <i>aa.</i></p> -<p id="no17" class="par">No. 17. <b>X. polymórpha.</b> -<i>Knotszwam</i>.</p> -<p class="par">Kurkachtige of houtige in dichte groepjes -bijéén-groeiende knotsjes, zeer onregelmatig van vorm; -vinger-, spoel-, eivorm. of kogelrond, dikwijls handv. vertakt, tot 12 -cM. hoog en 2.5 cM. dik, leikl. of bruin-zwart (op doorsnee wit), -geheel met fijne wratjes (de peritheciën) bedekt. Groeiplaats als -vorige. Herfst-Voorjaar <i>vr. a.</i> <span class= -"marginnote"><i>Córdiceps</i>.</span></p> -<p id="no18" class="par">No. 18. <b>C. militáris.</b> -<i>Rupsendooder</i> (<a href="#fig045">fig. 45</a>).</p> -<p class="par">Oranje-roode zwammetjes in den vorm van een knotsje, -3–6 cM. lang. Het bovenste deel is het dikst, eenigszins -huzaren-mutsachtig en fijn-wrattig. Hierin bevinden zich de asci. Naar -onderen zet het zich voort in den dunnen en gladden steel. Graaft men -het zwammetje voorzichtig uit, dan blijkt het te zitten op de leege pop -of op de doode rups van een bepaalde vlindersoort v.n.l. op die van -Agrotis pronuba (hooivlinder.) De levende rups wordt door de zwam -geïnfecteerd, die daarin ten koste van haar gastheer haar -vruchtlichaam opbouwt. Najaar <i>vr. a.</i> <span class= -"pagenum">[<a id="pb162" href="#pb162" name="pb162">162</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="ch19" class="div1 chapter"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e579">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Tabel tot het bepalen van de families der -Basidiomyceten of Steeltjeszwammen.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">(Plaat 2, fig. I–XVII).</p> -<p class="par"><span class= -"ex">Buikzwammen—Gasteromyceten</span>. (zie ook tabel blz. -<a href="#pb215" class="pageref">215</a>).</p> -<p class="par">A. Onderaardsch groeiende, bij rijpheid boven de aarde -komende, op kleine aardappels gelijkende paddenstoelen:</p> -<p class="par"><span class= -"ex">Schijntruffels</span>—<i>Hymenogastreën</i> (<a href= -"#fig103">fig. 103</a>) zie No. 241.</p> -<p class="par">B. Paddenstoel ter grootte van een kippen- of duivenei -uit den grond komende; daaruit groeit een vingerhoedvormige hoed, -gezeten op een langen, witten, poreusen steel. Het ei blijft als een -zak het ondereinde van den steel omgeven:</p> -<p class="par"><i>De rijpe p. verspreidt meestal een walgelijken -stank.</i></p> -<p class="par"><span class= -"ex">Stinkzwammen</span>—<i>Phalloideën</i>. (Plaat 2, fig. -XIV). Zie <a href="#no231">No. 231</a> en 232.</p> -<p class="par">C. Kleine op de aarde of op hout groeiende -paddenstoelen, in den vorm van een bekertje of vogelnestje, waarin op -eitjes gelijkende witte, ronde schijfjes:</p> -<p class="par"><span class= -"ex">Nestzwammen</span>—<i>Nidularieën</i>. Zie <a href= -"#no233">No. 233</a> en 234. (Plaat 2, fig. XV<i>b</i> en <a href= -"#fig084">fig. 84</a>).</p> -<p class="par">D. Paddenstoelen, die als men er tegen aan stoot een -wolk van bruin poeder doen omhoog stuiven. Papier- of leerachtige -soorten, van peer-, bol- of stervormige gedaante, veelal meelachtig -bestoven of met wratten en stekels bezet:</p> -<p class="par"><span class= -"ex">Stuifzwammen</span>—<i>Lycoperdaceën</i>. Zie blz. -<a href="#pb216" class="pageref">216</a>. (Plaat 2, fig. XV<i>a</i> en -XVI en <a href="#fig099">fig. 99</a>). <span class="pagenum">[<a id= -"pb163" href="#pb163" name="pb163">163</a>]</span></p> -<p class="par">E. Paddenstoelen die op geen der vorige soorten -gelijken:</p> -<p class="par"><b>Vlieszwammen</b>—<i>Hymenomyceten</i>. (Plaat -2, fig. <span class="corr" id="xd21e6722" title= -"Bron: 1">I</span>–XIII).</p> -<p class="par">Deze groep, waartoe de <i>meeste</i> der in Nederland -groeiende soorten behooren, wordt verdeeld in de volgende families:</p> -<p class="par">1. Hoed aan de onderzijde met <i>plaatjes</i> (lamellen -<a href="#fig011">fig. 11</a> en <a href="#fig053">53</a>). Op den -grond en ook op hout (boomen, stronken, palen enz.) groeiende, meest -vleezige paddenstoelen:</p> -<p class="par"><span class= -"ex">Plaatzwammen</span>—<i>Agaricaceën</i>. Zie tabel blz. -<a href="#pb165" class="pageref">165</a> en blz. <a href="#pb219" -class="pageref">219</a>. (Plaat 2, fig. I–IX en plaat -3–6).</p> -<p class="par">2. Hoed aan de onderzijde met groote of kleine -<i>gaatjes of poriën</i> (bij doorsnede buisjes Pl. 2, fig. IX en -X). Vleezige, gesteelde op de aarde, maar meest taaie, houtige, -ongesteelde op boomen en hout groeiende soorten:</p> -<p class="par"><span class="ex">Buisjes</span>- of <span class= -"ex">Gaatjeszwammen</span>—<i>Polyporeën</i>. Zie tabel blz. -<a href="#pb235" class="pageref">235</a> en blz. <a href="#pb207" -class="pageref">207</a> (Plaat 2, fig. IX en X).</p> -<p class="par">3. Hoed aan de onderzijde met <i>stekels</i> (<a href= -"#fig104">fig. 104</a>). Meest gesteelde, taai-vleezige op de aarde of -op dennenkegels groeiende soorten: <span class= -"ex">Stekelzwammen</span>—<i>Hydnaceën</i>. Zie No. -248–254. (Plaat 2, fig. XI).</p> -<p class="par">4. Hoedonderzijde, die dikwijls naar boven gekeerd is, -(fig. 9) <i>glad</i> of ten hoogste <i>gerimpeld</i>. Leerachtige of -houtige, meest ongesteelde op de aarde of op hout groeiende soorten in -den vorm van een <i>korst</i>, <i>schelp</i> of <i>trechter</i>:</p> -<p class="par"><span class= -"ex">Korstzwammen</span>—<i>Telephoraceën</i>. Zie tabel -blz. <a href="#pb259" class="pageref">259</a> en <a href="#no225">No. -225</a> en 258 (Plaat 2, fig. XIII).</p> -<p class="par">5. Geen duidelijk onderscheid tusschen steel en hoed, -paddenstoel in den vorm van een koraal, knots of <span class= -"pagenum">[<a id="pb164" href="#pb164" name= -"pb164">164</a>]</span>spons. Wasachtig-vleezige, meestal op de aarde -groeiende soorten:</p> -<p class="par"><span class= -"ex">Koraalzwammen</span>—<i>Clavariaceën</i>. Zie blz. 261 -en de <a href="#no226">No. 226</a>–231 (Plaat 2, fig. XII). (Zie -ook Telephoraceën).</p> -<p class="par">6. Geleiachtige, gekroesde, alleen op hout groeiende -paddenstoelen:</p> -<p class="par"><span class= -"ex">Trilzwammen</span>.—<i>Tremellaceën</i>. Zie tabel blz. -<a href="#pb257" class="pageref">257</a> (<a href="#fig082">fig. -82</a>). <span class="pagenum">[<a id="pb165" href="#pb165" name= -"pb165">165</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="aardzwammen" class="div1 chapter"><span class= -"pagenum">[<a href="#xd21e587">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Aardzwammen-tabellen.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Tabel tot het bepalen van de Geslachten der -Agaricaceën of Plaatzwammen (Geen houtpaddenstoelen).</p> -<table class="tocList" id="tbagaricaceen"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Op andere paddenstoelen groeiende soorten:</td> -<td class="alignright"><i>Collýbia tuberósa</i> <a href= -"#no88">No. 88</a>. <i>Nýctalis asteróphora</i> (<a href= -"#fig053">fig. 53</a>). <i>Bolétus parasíticus</i> -(<a href="#fig101">fig. 101</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo:</td> -<td class="alignright"><a href="#t171.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t171.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7">P. met een ring en beurs (zak of knol):</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>a</i>.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. wit:</td> -<td class="alignright"><i>Amaníta</i> zie tabel blz. <a href= -"#pb175" class="pageref">175</a> en <i>Lepióta</i> No. -193–197 en 276 (Plaat 2, fig. I en II).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>b</i>.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. rose:</td> -<td class="alignright"><i>Volvária</i> <a href="#no259">No. -259</a> (Plaat 4 fig. 15). (zie ook <i>Amaníta -rubéscens</i> <a href="#no21">No. 21</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7">P. alleen met een beurs:</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>a</i>.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. bruinrood of grijs:</td> -<td class="alignright"><i>Amaníta vagináta</i> <a href= -"#no19">No. 19</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>b</i>.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. geel:</td> -<td class="alignright"><i>Amaníta junquíllea</i> <a href= -"#no20">No. 20</a> (<a href="#fig046">fig. 46</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. zonder beurs, met een ring:</td> -<td class="alignright">Groep I blz. <a href="#pb166" class= -"pageref">166</a>. (Plaat 2, fig. VII).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. met een z.g.n. “gordijn” of -“cortina”:</td> -<td class="alignright">Groep II blz. <a href="#pb167" class= -"pageref">167</a>. (<a href="#fig014">fig. 14</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Geen van deze kenmerken:</td> -<td class="alignright"><a href="#t171.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t171.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. bij kneuzing een wit of gekleurd melksap uitdruppelend:</td> -<td class="alignright">Melkzwammen <i>Lactárius</i> blz. -<a href="#pb191" class="pageref">191</a>. (Plaat 2, fig. V).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo:</td> -<td class="alignright"><a href="#t171.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t171.4"> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. die spoedig tot een inktachtige massa vervloeien:</td> -<td class="alignright">Inktpaddenstoelen: <i>Coprínus</i> Nos. -142 en 266–270. (Plaat 2, fig. VIII).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo: <span class="pagenum">[<a id="pb166" href="#pb166" name= -"pb166">166</a>]</span></td> -<td class="alignright"><a href="#t171.5">5</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t171.5"> -<td class="itemNum">5.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. met plaatjes die op den steel afloopen:</td> -<td class="alignright">Groep III blz. <a href="#pb167" class= -"pageref">167</a>. (Plaat 2, fig. VI en pl. 3 fig. 5 en 10).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo:</td> -<td class="alignright"><a href="#t171.6">6</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t171.6"> -<td class="itemNum">6.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. met een dunnen of dikken, taaien, buigzamen, niet licht -breekbaren steel:</td> -<td class="alignright">Groep IV blz. <a href="#pb168" class= -"pageref">168</a>. (<a href="#fig087">fig. 87</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. met min of meer vleezigen, breekbaren steel:</td> -<td class="alignright">Groep V blz. <a href="#pb171" class= -"pageref">171</a>. (<a href="#fig054">fig. 54</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<p class="par"><span class="ex">Groep I: Plaatzwammen zonder beurs met -een ring:</span></p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7">Pl. zeer dun, samengepakt, later zwart -vervloeiend,</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. wit-wollig:</td> -<td class="alignright"><i>Coprínus comátus</i> <a href= -"#no266">No. 266</a>. (Plaat 2, fig. VIII en <a href="#fig114">fig. -114</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo:</td> -<td class="alignright"><a href="#t2.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t2.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. en St. blauwgroen, kleverig:</td> -<td class="alignright"><i>Strophária aeruginósa</i> -<a href="#no222">No. 222</a>. (Plaat 5, <a href="#fig032">fig. -32</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet blauwgroen, al of niet kleverig:</td> -<td class="alignright"><a href="#t2.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t2.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. klein (1.5–2.5 cM.) geelachtig ± halfbolv. Op mest -en bemesten grond, meest in groepjes:</td> -<td class="alignright"><i>Strophária semiglobáta</i> -<a href="#no265">No. 265</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. grooter, wit of geel, ten slotte vlak:</td> -<td class="alignright"><a href="#t2.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t2.4"> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. eerst wit, of rose, dan ± zwart:</td> -<td class="alignright"><i>Psallióta</i> <a href="#no221">No. -221</a> en 263–265. (Plaat 2, fig. VII).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. blijvend wit, of geel of bruinachtig:</td> -<td class="alignright"><a href="#t2.5">5</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t2.5"> -<td class="itemNum">5.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. zuiver wit (of zeer licht egaal geel of groenachtig):</td> -<td class="alignright"><a href="#t2.6">6</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. wit, later vlekkig geel of bruinachtig:</td> -<td class="alignright"><i>Armillária</i> (zie Houtzwammen).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t2.6"> -<td class="itemNum">6.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Opperhuid met vlokjes, die gemakkelijk zonder de huid te -beschadigen zijn te verwijderen:</td> -<td class="alignright"><i>Amaníta</i> blz. <a href="#pb175" -class="pageref">175</a>. (Plaat 2, fig. I en <a href="#fig013">fig. -13</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Opperhuid met schubben of verhevenheden, die daarmede <span class= -"pagenum">[<a id="pb167" href="#pb167" name="pb167">167</a>]</span>zijn -vergroeid. Meestal echte parasolzwammen:</td> -<td class="alignright"><i>Lepióta</i> <a href="#no193">No. -193</a>–197 en 276. (Plaat 2, fig. II en <a href="#fig085">fig. -85</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<p class="par"><span class="ex">Groep II. Plaatzwammen met een gordijn -of cortina</span>. (<a href="#fig014">fig. 14</a>)</p> -<table class="tocList"> -<tr id="t3.1"> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. dik en grof, afloopend, wit-grijs of rose-achtig, later zwart -door de sporen (vaak groen door schimmel), aanv. een slijmerig-vliezig -gordijn:</td> -<td class="alignright"><i>Gomphídius</i>. <a href="#no244">No. -244</a>–247.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. noch dik, noch grof en afloopend:</td> -<td class="alignright"><a href="#t3.1">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. spoedig bruin door de bruine sporen of bloedrood:</td> -<td class="alignright"><a href="#t3.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. spoedig grauw-violet-paarszwart door de sporen:</td> -<td class="alignright"><i>Hypholóma</i> (zie Houtzwammen) en -<a href="#no223">No. 223</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t3.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Goed ontwikkeld gordijn, vooral bij jonge exemplaren zichtbaar, bij -oudere meest als bruin bepoederde vezels of kringen op den steel -zichtbaar (zie blz. <a href="#pb63" class="pageref">63</a>):</td> -<td class="alignright"><i>Cortinárius</i> zie tabel blz. -<a href="#pb204" class="pageref">204</a>. (Plaat 5, fig. -25–30).<br> -Zie ook Naucoria <a href="#no275">No. 275</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7">Zeer vergankelijk gordijn, ten slotte hoogstens resten -aan den hoedrand:</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>a</i>.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. zijdeachtig, vezelig-schubbig of gespleten:</td> -<td class="alignright"><i>Inócybe</i>. <a href="#no216">No. -216</a> en 217.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>b</i>.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. glad:</td> -<td class="alignright"><i>Hebelóma</i>. <a href="#no218">No. -218</a>. (Plaat 4, fig. 20).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<p class="par"><span class="ex">Groep III. Plaatzwammen met plaatjes, -die op den steel afloopen</span>. (<a href="#fig050">fig. 50</a>).</p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. geelachtig, (later bruin), gemakkelijk zonder beschadiging van -het hoedvleesch te verwijderen. H. ingerold (<a href="#fig091">fig. -91</a>).</td> -<td class="alignright"><i>Paxillus</i> <a href="#no136">No. 136</a> en -<a href="#no220">220</a>. (Pl. 4, fig. 23).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo:</td> -<td class="alignright"><a href="#t4.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t4.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. geheel dooier- of lichtgeel vleezig. <span class= -"pagenum">[<a id="pb168" href="#pb168" name= -"pb168">168</a>]</span></td> -<td class="alignright"><i>Cantharéllus cibárius</i>. -<a href="#no206">No. 206</a> (Pl. 2, fig. VI en fig 19).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo:</td> -<td class="alignright"><a href="#t4.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t4.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Kleine p. met langen, dunnen steel en komvormige indeuking, pl. -uitstaande als de baleinen van een parasol:</td> -<td class="alignright"><i>Omphália fíbula</i> <a href= -"#no205">No. 205</a> (Plaat 3, fig. 8).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo:</td> -<td class="alignright"><a href="#t4.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t4.4"> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. dun, wijd uitéén, h. wit, st. zwart; op -plantenafval en takjes:</td> -<td class="alignright"><i>Marásmius rótula</i> <a href= -"#no212">No. 212</a> (<a href="#fig090">fig. 90</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. dik, wijd uitéén:</td> -<td class="alignright"><a href="#t4.5">5</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. dun, dicht bijéén:</td> -<td class="alignright"><a href="#t4.6">6</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t4.5"> -<td class="itemNum">5.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. geel, aderig verbonden, h. met holte in ’t midden:</td> -<td class="alignright"><i>Cantharéllus -infundíbuliformis</i> <a href="#no208">No. 208</a> (<a href= -"#fig088">fig. 88</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. grof, witachtig, rose of loodgrijs, spoedig zwart, (ook groen) -wordend, jonge exemplaren met cortina:</td> -<td class="alignright"><i>Gomphídius</i> <a href="#no244">No. -244</a>–247.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. zuiver wit, geel of vuurrood; wasachtige, waterige eenigszins -doorschijnende soorten:</td> -<td class="alignright"><i>Hygróphorus</i>. Zie tabel blz. -<a href="#pb88" class="pageref">88</a> (Pl. 3, fig. 10 en <a href= -"#fig010">fig. 10</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t4.6"> -<td class="itemNum">6.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Geheele p. oranje, geel, slap:</td> -<td class="alignright"><i>Cantharéllus aurantíacus</i>. -<a href="#no207">No. 207</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo:</td> -<td class="alignright"><a href="#t4.7">7</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t4.7"> -<td class="itemNum">7.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. eerst wit, dan vleeschkleurig, vleezig; h. glanzend wit:</td> -<td class="alignright"><i>Clitopílus</i> <a href="#no215">No. -215</a> (Pl. 4, fig. 18).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. bruin; p. op plantenafval en takjes:</td> -<td class="alignright"><i>Tubária furfurácea</i> <a href= -"#no135">No. 135</a> (Plaat 4, fig. 24).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. wit, grijs, lichtbruin of ledergeel; p. op den grond -groeiend:</td> -<td class="alignright"><i>Clitócybe</i>, zie tabel blz. <a href= -"#pb184" class="pageref">184</a>. (Pl. 3, fig. 5).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<p class="par"><span class="ex">Groep IV. Plaatzwammen met een taaien, -buigzamen steel</span>.</p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. niet dikker dan pl.m. 3 mM.</td> -<td class="alignright"><a href="#t5.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. dikker dan pl.m. 3 mM.</td> -<td class="alignright"><a href="#t5.13">13</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t5.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. wit of grijsachtig:</td> -<td class="alignright"><a href="#t5.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. rose, rose-rood of paars: <span class="pagenum">[<a id="pb169" -href="#pb169" name="pb169">169</a>]</span></td> -<td class="alignright"><a href="#t5.7">7</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. bruin:</td> -<td class="alignright"><a href="#t5.8">8</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. zwart of bijna zwart:</td> -<td class="alignright"><a href="#t5.10">10</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t5.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. afloopend,</td> -<td class="alignright">zie <i>Clitócybe</i> (blz. <a href= -"#pb184" class="pageref">184</a>) en <i>Omphália</i> No. -205.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. niet afloopend:</td> -<td class="alignright"><a href="#t5.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t5.4"> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="7">St. zeer lang in vergelijking tot h. (soms -breekbaar)</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. kegel-klokvormig:</td> -<td class="alignright"><i>Mycéna</i> <a href="#no202">No. -202</a> en <a href="#no204">204</a>. (Plaat 3, fig. 7).<br> -Zie ook <i>Bolbítius</i> <a href="#no262">No. 262</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. niet zoo lang, h. plat:</td> -<td class="alignright"><a href="#t5.5">5</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t5.5"> -<td class="itemNum">5.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. met zemelige vlokjes, geel of bruinachtig:</td> -<td class="alignright"><i>Lepióta granulósa</i>. <a href= -"#no196">No. 196</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. kaal:</td> -<td class="alignright"><a href="#t5.6">6</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t5.6"> -<td class="itemNum">6.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Vochtige, rottende soorten, steel bovenaan, dikwijls afgeplat:</td> -<td class="alignright"><i>Collýbia</i> <a href="#no199">No. -199</a> en <a href="#no200">200</a>. (Plaat 3, fig. 6).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Opdrogende niet rottende soorten:</td> -<td class="alignright"><i>Marásmius</i> <a href="#no209">No. -209</a>–215, (Pl. 4, fig. 13 en <a href="#fig025">fig. -25</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t5.7"> -<td class="itemNum">7.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. eerst grijs, dan rose. H. grijs of bruinglanzend:</td> -<td class="alignright"><i>Nolánea páscua</i> <a href= -"#no260">No. 260</a>.<br> -Zie ook <i>Mycéna</i>. (Plaat 4, fig. 17).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. dadelijk rose, rozerood of bruinrood:</td> -<td class="alignright"><i>Laccária laccáta</i>. <a href= -"#no197">No. 197</a> (<a href="#fig087">fig. 87</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. paars:</td> -<td class="alignright"><i>Laccária laccáta</i>, var. -<i>amethysthina</i> <a href="#no198">No. 198</a> (<a href= -"#fig023">fig. 23</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t5.8"> -<td class="itemNum">8.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Voorjaarsp. H. stroogeel, soms kleverig. St. soms met overblijfsel -van ring:</td> -<td class="alignright"><i>Pholióta práécox</i> -<a href="#no261">No. 261</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo:</td> -<td class="alignright"><a href="#t5.9">9</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t5.9"> -<td class="itemNum">9.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. lang, H. droog:</td> -<td class="alignright"><i>Galéra hypnórum</i>. <a href= -"#no219">No. 219</a>. (Plaat 4, fig. 21).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. lang. H. kleverig:</td> -<td class="alignright"><i>Bolbítius vitellínus</i> -<a href="#no262">No. 262</a>. (Pl. 5, fig. 29).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. niet lang, pl. afloopend. Zie: <span class="pagenum">[<a id= -"pb170" href="#pb170" name="pb170">170</a>]</span></td> -<td class="alignright"><i>Tubária furfurácea</i> <a href= -"#no135">No. 135</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t5.10"> -<td class="itemNum">10.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. met witten rand, H. klokvormig:</td> -<td class="alignright"><i>Panáéolus -campanulátus</i>. <a href="#no270">No. 270</a>. (Pl. 5, fig. -35).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. niet met witten rand:</td> -<td class="alignright"><a href="#t5.11">11</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t5.11"> -<td class="itemNum">11.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Teere soorten, pl. niet vervloeiend:</td> -<td class="alignright"><i>Psatyrélla dissemináta</i>. -<a href="#no141">No. 141</a>. (Pl. 5, fig. 36).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Teere soorten, pl. vervloeiend:</td> -<td class="alignright"><a href="#t5.12">12</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t5.12"> -<td class="itemNum">12.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>In dichte zoden, pl. zwart:</td> -<td class="alignright"><i>Coprínus micáceus</i>. <a href= -"#no142">No. 142</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Eenzaam of in kleine groepjes, pl. violet-zwart:</td> -<td class="alignright"><i>Psathýra corrúgis</i>. <a href= -"#no224">No. 224</a>. (Plaat 5, fig. 33).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t5.13"> -<td class="itemNum">13.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. afloopend, geel, aderig verbonden, H. met trechtervormige -holte:</td> -<td class="alignright"><i>Cantharéllus -infundíbuliformis</i>. <a href="#no208">No. 208</a>. (<a href= -"#fig088">fig. 88</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. afloopend wit of grijsachtig:</td> -<td class="alignright"><i>Clytócybe</i>. Zie tabel blz. <a href= -"#pb184" class="pageref">184</a> (Plaat 3, fig. 5).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. niet afloopend:</td> -<td class="alignright"><a href="#t5.14">14</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t5.14"> -<td class="itemNum">14.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. bovenaan afgeplat, onderaan meest vlokkig:</td> -<td class="alignright"><i>Collýbia butyrácea</i>. -<a href="#no199">No. 199</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. bovenaan niet afgeplat:</td> -<td class="alignright"><a href="#t5.15">15</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t5.15"> -<td class="itemNum">15.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. kegelklokvormig, geel, rood of bontgroen, wasachtige, eenigzins -doorschijnende soorten:</td> -<td class="alignright"><i>Hygróphorus</i>. Zie tabel blz. -<a href="#pb188" class="pageref">188</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo:</td> -<td class="alignright"><a href="#t5.16">16</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t5.16"> -<td class="itemNum">16.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. wit, lang, eenigszins gedraaid, pl. eerst wit dan rose:</td> -<td class="alignright"><i>Plúteus cervínus</i>. <a href= -"#no129">No. 129</a>. (Pl. 4, fig. 16).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo:</td> -<td class="alignright"><a href="#t5.17">17</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t5.17"> -<td class="itemNum">17.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H., st. en pl. éénkleurig, rozerood, roodbruin of -paars; pl. wijd uitéén, wit bestoven:</td> -<td class="alignright"><i>Laccária laccáta</i>. <a href= -"#no197">No. 197</a> en <a href="#no198">198</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo:</td> -<td class="alignright"><a href="#t5.18">18</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t5.18"> -<td class="itemNum">18.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. grijsachtig-violet, dichtbijeen, h. bruin-paars:</td> -<td class="alignright"><i>Tricholóma sórdidum</i>. -<a href="#no30">No. 30</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. kaneelbruin of bloedrood.</td> -<td class="alignright"><i>Cortinárius</i>. Zie tabel blz. -<a href="#pb204" class="pageref">204</a> (Plaat 5, fig. 27).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<span class="pagenum">[<a id="pb171" href="#pb171" name= -"pb171">171</a>]</span> -<p class="par"><span class="ex">Groep V. Plaatzwammen met min of meer -vleezigen, breekbaren steel.</span></p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. bij kneuzing melksap gevend:</td> -<td class="alignright"><i>Lactárius</i>. Zie tabel blz. <a href= -"#pb191" class="pageref">191</a>. (Plaat 2, fig. V).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet melkgevend:</td> -<td class="alignright"><a href="#t6.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t6.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. en pl. zeer bros. Pl. wijd uitéén, zeer -regelmatig:</td> -<td class="alignright"><i>Rússula</i>, zie tabel blz. <a href= -"#pb196" class="pageref">196</a>, (Plaat 2, fig. IV, plaat 3, fig. 12 -en <a href="#fig054">fig. 54</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. en pl. niet zeer bros:</td> -<td class="alignright"><a href="#t6.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t6.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. en st. wit met roode vlekjes:</td> -<td class="alignright"><i>Collýbia maculáta</i>. <a href= -"#no242">No. 242</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo:</td> -<td class="alignright"><a href="#t6.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t6.4"> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. bochtig aan den steel gehecht (plaat 3, fig. 4), wit, geel, -grijs of paars, doch nooit bruin gekleurd.</td> -<td class="alignright"><i>Tricholóma</i>. Zie tabel blz. -<a href="#pb180" class="pageref">180</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. bruin:</td> -<td class="alignright"><a href="#t6.5">5</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t6.5"> -<td class="itemNum">5.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. zijde-achtig, vezelig-schubbig of gespleten:</td> -<td class="alignright"><i>Inócybe</i>. <a href="#no216">No. -216</a> en <a href="#no217">217</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. kaal:</td> -<td class="alignright"><i>Hebelóma</i>. <a href="#no218">No. -218</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<p class="par"><span class="ex">Groep IV en V der Plaatzwammen nog te -bepalen volgens de kleur der sporen en plaatjes.</span></p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. blijvend wit, geelachtig of bleekbruin (sporen wit).</td> -<td class="alignright"><a href="#afd1">Afd. 1.</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. rose of grijs, rose wordend (sporen rose of wit).</td> -<td class="alignright"><a href="#afd2">Afd. 2.</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. heldergeel, oranje, groenachtig, vuurrood of paars (sporen wit -of bruin).</td> -<td class="alignright"><a href="#afd3">Afd. 3.</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. bruin of bruinwordend (sporen bruin).</td> -<td class="alignright"><a href="#afd4">Afd. 4.</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. zwart of violet-zwart, of zoo wordend (sporen zwart).</td> -<td class="alignright"><a href="#afd5">Afd. 5.</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<span class="pagenum">[<a id="pb172" href="#pb172" name= -"pb172">172</a>]</span> -<p id="afd1" class="par"><b>Afdeeling 1.</b></p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Eenigszins teere p. met langgest. kegelv. hoed:</td> -<td class="alignright"><i>Mycéna</i> <a href="#no202">No. -202</a>–204. (Plaat 3, fig. 7).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Taaie, droge, niet rottende p.:</td> -<td class="alignright"><i>Marásmius</i> <a href="#no209">No. -209</a>–215 (Plaat 4, fig. 13 en fig. 25).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Taaie, vochtige, rottende p.; st. bovenaan meest afgeplat:</td> -<td class="alignright"><i>Collýbia</i> <a href="#no199">No. -199</a> en 200. (Plaat 3, fig. 6).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Vleezige p.:</td> -<td class="alignright"><a href="#t8.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t8.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. bochtig aan den steel vastgehecht:</td> -<td class="alignright"><i>Tricholóma</i>.<br> -Zie tabel blz. <a href="#pb180" class="pageref">180</a>. (Plaat 3, fig. -4).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. zonder bochtje aan den st. verbonden, bros:</td> -<td class="alignright"><i>Rússula</i>, zie tabel blz. <a href= -"#pb196" class="pageref">196</a>. (Plaat 2, fig. IV, Pl. 3, fig. 12 en -fig. <span class="corr" id="xd21e8050" title= -"Niet in bron">54</span>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<p id="afd2" class="par"><b>Afdeeling 2.</b></p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Sporen wit:</td> -<td class="alignright"><a href="#t9.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Sporen rose:</td> -<td class="alignright"><a href="#t9.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t9.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. lichtrose, teere p. met lange st., kegelv. hoed,</td> -<td class="alignright">zie <i>Mycéna</i>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. helrose, witbestoven h. en st. van dezelfde kleur:</td> -<td class="alignright"><i>Laccária laccáta</i> <a href= -"#no197">No. 197</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t9.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. eerst witachtig dan rose, geheel vrij, st. forsch. -gedraaid:</td> -<td class="alignright"><i>Plúteus cervínus</i> <a href= -"#no129">No. 129</a>. (Plaat 4, fig. 16).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. eerst grijs dan rose, bijna vrij; h. grijs of -bruinglanzend:</td> -<td class="alignright"><i>Nolánea páscua</i> <a href= -"#no268">No. 268</a>. (Plaat 4, fig. 17).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<p id="afd3" class="par"><b>Afdeeling 3.</b></p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. bloedrood (sporen wit) wijd uitéén:</td> -<td class="alignright"><i>Hygróphorus</i>, zie tabel blz. -<a href="#pb188" class="pageref">188</a>. (Plaat 3, fig. 10).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. bloedrood (sporen bruin) dicht bijéén:</td> -<td class="alignright"><i>Cortinárius cinnabarínus</i> -<a href="#no95">No. 95</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. paars (roodekoolkleurig) wit bestoven, wijd -uitéén: <span class="pagenum">[<a id="pb173" href= -"#pb173" name="pb173">173</a>]</span></td> -<td class="alignright"><i>Laccária laccáta</i> var. -<i>amethýstina</i>. <a href="#no198">No. 198</a> (<a href= -"#fig028">fig. 28</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. paars (violet) dicht bijeen:</td> -<td class="alignright"><i>Tricholóma núdum</i> <a href= -"#no29">No. 29</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. groenachtig-geel:</td> -<td class="alignright"><i>Hygróphorus psittacínus</i> -<a href="#no55">No. 55</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. geel, dik, wasachtig of vochtig:</td> -<td class="alignright"><i>Hygróphorus ceráceus</i> -<a href="#no54">No. 54</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. geel, droog, bochtig aangehecht aan den st.:</td> -<td class="alignright"><i>Tricholóma sulfúreus, -equéstre</i> en <i>rútilans</i>. Zie tabel blz. <a href= -"#pb180" class="pageref">180</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<p id="afd4" class="par"><b>Afdeeling 4.</b></p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. kegelvormig:</td> -<td class="alignright"><a href="#t11.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo:</td> -<td class="alignright"><a href="#t11.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t11.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. pijpachtig dun:</td> -<td class="alignright"><a href="#t11.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. eenigszins vleezig, h. schubbig of zijdeachtig:</td> -<td class="alignright"><i>Inócybe</i> <a href="#no216">No. -216</a> en 217.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t11.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. kleverig:</td> -<td class="alignright"><i>Bolbítius vitellínus</i> -<a href="#no262">No. 262</a>. (Plaat 5, fig. 29).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. droog:</td> -<td class="alignright"><i>Galéra hypnórum</i> <a href= -"#no219">No. 219</a>. (Plaat 4, fig. 21).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t11.4"> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. ledergeel, voorjaarsp.:</td> -<td class="alignright"><i>Pholióta práécox</i> -<a href="#no261">No. 261</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. anders van kleur:</td> -<td class="alignright"><a href="#t11.5">5</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t11.5"> -<td class="itemNum">5.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. eenigszins afloopend. H. bruin; op plantenafval en takjes:</td> -<td class="alignright"><i>Tubária furfurácea</i> <a href= -"#no135">No. 135</a>. (Plaat 4, fig. 24).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo:</td> -<td class="alignright"><a href="#t11.6">6</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t11.6"> -<td class="itemNum">6.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. glad met omgeslagen witten rand:</td> -<td class="alignright"><i>Hebelóma crustulinifórmis</i> -<a href="#no218">No<span class="corr" id="xd21e8285" title= -"Niet in bron">.</span> 218</a>. (Plaat 4, fig. 20).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. meest fijn geschubd:</td> -<td class="alignright"><i>Cortinárius</i>, zie tabel blz. -<a href="#pb204" class="pageref">204</a>. (Plaat 5, fig. 27).<br> -Zie ook <i>Naucória</i> <a href="#no275">No. 275</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<p id="afd5" class="par"><b>Afdeeling 5.</b></p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. spoedig vervloeiend tot een inktachtige vloeistof:</td> -<td class="alignright"><a href="#t12.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. niet vervloeiend, opdrogend:</td> -<td class="alignright"><a href="#t12.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t12.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. eerst wit, spoedig zwart: <span class="pagenum">[<a id="pb174" -href="#pb174" name="pb174">174</a>]</span></td> -<td class="alignright"><i>Coprínus</i> <a href="#no142">No. -142</a> en 266–270. (Pl. 2, fig. VIII en fig. 114).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. eerst grijs, dan violet-zwart:</td> -<td class="alignright"><i>Psathýra corrúgis</i> <a href= -"#no224">No. 224</a>. (Plaat 5, fig. 33).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t12.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. geheel zwart, teere kleine p. in dichte zoden:</td> -<td class="alignright"><i>Psathyrélla dissemináta</i> -<a href="#no141">No. 141</a>. (Plaat 5, fig. 36).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. met lichteren rand, in kleine troepjes:</td> -<td class="alignright"><i>Panáéolus -campanulátus</i> <a href="#no270">No. 270</a>. (Plaat 5, fig. -<span class="corr" id="xd21e8367" title="Niet in bron">35</span>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<p class="par">N.B. Van de volgende geslachten vindt men de tabellen: -<i>Amaníta</i> (blz. <a href="#pb175" class="pageref">175</a>), -<i>Tricholóma</i> (blz. <a href="#pb180" class= -"pageref">180</a>), <i>Clitócybe</i> (blz. <a href="#pb184" -class="pageref">184</a>), <i>Hygróphorus</i> (blz. <a href= -"#pb188" class="pageref">188</a>), <i>Lactárius</i> (blz. -<span class="corr" id="xd21e8401" title="Bron: 891">191</span>), -<i>Rússula</i> (blz. <a href="#pb196" class="pageref">196</a>) -en <i>Cortinárius</i> (blz. <a href="#pb204" class= -"pageref">204</a>).</p> -<p class="par">Voor de andere geslachten, zoeke men, al naar de plaats -waar men de paddenstoelen verzameld heeft, onder één van -de rubrieken: gemengde bosschen, naaldbosschen, enz. <span class= -"pagenum">[<a id="pb175" href="#pb175" name="pb175">175</a>]</span></p> -<p class="par"><b>Tabel tot het bepalen der Amaníta-soorten.</b> -(Plaat 2 fig. I.)</p> -<table class="tocList" id="tbamanita"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7">Steel zonder ring (manchet):</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>a</i>.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>steel zonder knol, doch met wijden zak of scheede: h. bruinrood of -grijs:</td> -<td class="alignright"><i>Am. vagináta</i>. <a href="#no19">No. -19</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>b</i>.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>steel met knol zonder zak; hoed geel:</td> -<td class="alignright"><i>Am. junquíllea</i>. <a href= -"#no20">No. 20</a>. (<a href="#fig046">fig. 46</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Steel met ring:</td> -<td class="alignright"><a href="#tbamanita.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tbamanita.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. rood (licht of vleeschrood) of roodbruin met witte wratjes; het -vleesch kleurt bij verwonding rood:</td> -<td class="alignright"><i>Am. rubéscens</i>. <a href="#no21">No. -21</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Hoed vuurrood of oranjerood, meestal met witte plakjes bedekt. -’t Vleesch kleurt niet rood:</td> -<td class="alignright"><i>Am. muscária</i> <a href="#no22">No. -22</a> (<a href="#fig047">fig. 47</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. anders gekleurd.</td> -<td class="alignright"><a href="#tbamanita.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tbamanita.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. chocoladebruin met witte of grijze wratjes:</td> -<td class="alignright"><i>Am. pántherina</i>. <a href= -"#no23">No. 23</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. wit, geel of groen.</td> -<td class="alignright"><a href="#tbamanita.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tbamanita.4"> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Steel met door een zak omgeven knol, h. groen, meest kaal:</td> -<td class="alignright"><i>Am. phalloídes</i>. <a href= -"#no24">No. 24</a> (<a href="#fig048">fig. 48</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Steel met knol zonder zak; h. lichtgeel of wit met witte of bruine -plakjes:</td> -<td class="alignright"><i>Am. citrína</i> var. -<i>máppa</i>. <a href="#no25">No. 25</a> (<a href="#fig049">fig. -49</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<hr class="tb" id="descamanita"> -<p class="par"></p> -<p id="no19" class="par">No. 19. <b>Am. vagináta.</b> <i>Slanke -Amaniet</i>.</p> -<p class="par">H. klokvormig, later vlak, roodbruin of grijs; -3–10 cM. breed, met gestreepten rand, glanzend, kaal of met -enkele witte plakjes bedekt; St. lang, slank, wit; het ondereinde -besloten in een scheede, die teer en wit is. Zomer-Najaar in ’t -Z. en O. van ons land<span class="corr" id="xd21e8556" title= -"Bron: ,">.</span> <i>a. e.</i> <span class="pagenum">[<a id="pb176" -href="#pb176" name="pb176">176</a>]</span></p> -<p id="no20" class="par">No. 20. <b>Am. junquíllea.</b> <i>Gele -Amaniet</i> (<a href="#fig046">fig. 46</a>).</p> -<p class="par">H. citroengeel, 5–6 cM. breed, met gestreepten -rand, glanzend met witte plakjes bedekt. Plaatjes wit. St. 7–9 -cM. hoog, wit-vlokkig en bij jonge exemplaren soms met een teeren, -vergankelijken ring. Zomer-najaar op diluvialen grond<span class="corr" -id="xd21e8576" title="Bron: ,">.</span> <i>vr. a.</i></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e8583width" id="fig046"><img src= -"images/fig046.gif" alt= -"Fig. 46. Amaníta junqúillea. (Gele amaniet.)" width= -"328" height="428"> -<p class="figureHead">Fig. 46. Amaníta junqúillea. (Gele -amaniet.)</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no21" class="par">No. 21. <b>Am. rubéscens.</b> -<i>Paarl-Amaniet.</i></p> -<p class="par">H. vleeschrood of roodbruin met kleine, witte wratjes -bezet, 8–15 cM. breed. Steel, ring en plaatjes later roodachtig; -de ring gestreept. Knol naar boven in meerdere ringen eindigend. Deze -amaniet wordt soms met <i>Am. panth</i>. verward, doch is van deze te -onderscheiden, door het rood worden van het vleesch <span class= -"pagenum">[<a id="pb177" href="#pb177" name="pb177">177</a>]</span>bij -’t doorbreken. Zonder opperhuid is zij eetbaar, doch door haar -gelijkenis met <i>Am. panth</i>. niet aan te bevelen. Zomer-winter. -<i>a. a.</i></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e8610width" id="fig047"><img src= -"images/fig047.jpg" alt="Fig. 47. Amanita muscaria. (Vliegenzwam)." -width="345" height="485"> -<p class="figureHead">Fig. 47. Amanita muscaria. (Vliegenzwam).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no22" class="par">No. 22. <b>Am. muscária.</b> -<i>Vliegenzwam</i>. (<a href="#fig013">fig. 13</a> en 47).</p> -<p class="par">H. vuur- of oranjerood, glanzend met groote witte of -geelachtige plakjes bezet, 10–15 cM. breed, met kortgestreepten -rand. St. vol, zuiver wit, 12–18 cM. hoog. Ring wit, vaak -crême, breed afhangend. Groote bolronde knol, naar boven in -vlokkige, onduidelijke ringen eindigend. Zomer-najaar. <i>a. v.</i> -<span class="pagenum">[<a id="pb178" href="#pb178" name= -"pb178">178</a>]</span></p> -<p id="no23" class="par">No. 23. Am. <b>pantherína.</b> -<i>Panter-Amaniet.</i></p> -<p class="par">H. chocoladebruin, glanzend met witte of grijze wratjes -bezet, 5–10 cM. breed, met gestreepten rand. Ring klein, teer, -gestreept, soms ontbrekend, evenals de st. eenigszins geelachtig. St. -12–18 cM. hoog. De knol eindigt naar boven duidelijk in 2–3 -ringen. Zomer-najaar. <i>a. g.</i></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e8645width" id="fig048"><img src= -"images/fig048.jpg" alt= -"Fig. 48. Amaníta phalloídes (bulbósa). (Groene knolamaniet)." -width="296" height="396"> -<p class="figureHead">Fig. 48. Amaníta phalloídes -(bulbósa). (Groene knolamaniet).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no24" class="par">No. 24. <b>Am. phalloídes.</b> -(<span class="corr" id="xd21e8654" title= -"Bron: bulbosa">bulbósa</span>). <i>Groene knolamaniet</i> -(<a href="#fig048">fig. 48</a> en 16).</p> -<p class="par">H. bleek, geelgroen of brons, later witachtig, -8–10 cM. breed, glanzend, kaal, zelden met witte of bruine -plakjes bezet. Plaatjes wit of groenachtig, st. evenzoo, vlokkig, -8–12 cM. hoog. Ring breed afhangend. Knol naar boven in een zak -uitloopend, die den steel als <span class="pagenum">[<a id="pb179" -href="#pb179" name="pb179">179</a>]</span>een scheede omvat. -Onaangename geur, eenigszins naar rauwe aardappelen. Zomer-najaar. -<i>a. d.g.</i></p> -<p id="no25" class="par">No. 25. <b>Am. citrína.</b> <i>Gele -knolamaniet</i>. (<a href="#fig049">fig. 49</a> en 16).</p> -<p class="par">H. meest wit, soms geel, als regel met witte of bruine -(var. <span class="corr" id="xd21e8683" title= -"Bron: mappa">máppa</span>) plakjes bezet, 6–9 cM. breed. -St. en ring roomkleurig-wit, knol naar boven meestal in -één ring afscheurend. (Gelijkt op Am. phall. is meestal -korter van steel, heeft de h. lichter van kleur en met plakjes bezet, -en geen zak om de knol). Zomer-winter. <i>a.a. g.</i></p> -<p class="par">N.b. Zie ook Am. junq. die soms resten van een ring -vertoont.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e8693width" id="fig049"><img src= -"images/fig049.jpg" alt= -"Fig. 49. Amaníta máppa. (Gele knolamaniet)." width="470" -height="412"> -<p class="figureHead">Fig. 49. Amaníta máppa. (Gele -knolamaniet).</p> -<p class="par first">Photo Dr. W. G. N. v. d. Sleen.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb180" href="#pb180" name= -"pb180">180</a>]</span></p> -<p id="tbtricholoma" class="par"><b>Tabel tot het bepalen der -Tricholóma-soorten.</b> (Plaat 3, fig. 4).</p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Vroeg in ’t voorjaar verschijnend in weilanden en in -bosschen. H. lichtgeel of grijsachtig. St. wit. Vleesch riekend naar -versch meel:</td> -<td class="alignright"><i>Tr. gambósum</i> (<i>Tr. Georgii</i>) -<a href="#no26">No. 26</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet vroeg in ’t voorjaar, pas in den zomer of in ’t -najaar verschijnend:</td> -<td class="alignright"><a href="#t13.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t13.2"> -<td class="itemNum">2<span class="corr" id="xd21e8728" title= -"Niet in bron">.</span></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. en st. zuiver wit, glanzend; vaak bij kneuzing rose, geel of -groen aanloopend:</td> -<td class="alignright"><i>Tr. columbétta</i> <a href="#no27">No. -27</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. muisgrijs met fijne zwarte schubjes. Pl. eerst wit dan grijs, -wijd uitéén, voornamelijk in naaldbosschen:</td> -<td class="alignright"><i>Tr. térreum</i> <a href="#no28">No. -28</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. paars:</td> -<td class="alignright"><a href="#t13.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. geel of geelachtig:</td> -<td class="alignright"><a href="#t13.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. anders gekleurd:</td> -<td class="alignright"><a href="#t13.6">6</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t13.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. fraai paars, St. krachtig, vleezig. In bosschen vooral -eikenbosschen:</td> -<td class="alignright"><i>Tr. núdum</i> <a href="#no29">No. -29</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. bruinachtig paars, St. dun, taai, meest in weilanden, wegranden, -enz.:</td> -<td class="alignright"><i>Tr. sórdidum</i> <a href="#no30">No. -30</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t13.4"> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. geelachtig, met groen of bruin; vezelig. St. wit, uitsluitend in -naaldbosschen:</td> -<td class="alignright"><i>Tr. lúridum</i> <a href="#no31">No. -31</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. en St. zuiver geel:</td> -<td class="alignright"><a href="#t13.5">5</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t13.5"> -<td class="itemNum">5.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. glad, St. lang en dun, pl. wijd uitéén, vleesch -dun met sterk onaangenamen reuk:</td> -<td class="alignright"><i>Tr. sulphúreum</i> <a href="#no32">No. -32</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. eenigszins schubbig, St. kort en dik, pl. dicht -bijéén, vleesch zonder reuk: <span class= -"pagenum">[<a id="pb181" href="#pb181" name= -"pb181">181</a>]</span></td> -<td class="alignright"><i>Tr. equéstre</i> <a href="#no33">No. -33</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t13.6"> -<td class="itemNum">6.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. met duidelijke zwarte schubjes. H. groenachtig bruin, vleesch -bij doorsnijden roodachtig, reuk soms naar zeep:</td> -<td class="alignright"><i>Tr. saponáceum</i> <a href="#no34">No. -34</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. zonder schubben:</td> -<td class="alignright">7</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">7.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. vleezig, krachtig, roomkleurig of geelachtig, H. bij vocht iets -kleverig, bij droogte glanzend, bruin, zwartachtig met violette -weerschijn, in bosschen:</td> -<td class="alignright"><i>Tr. portentósum</i> <a href= -"#no35">No. 35</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. dun, taai, gestreept, H. grauw, zwartachtig, bij opdroging -aschgrauw; op grazige plaatsen:</td> -<td class="alignright"><i>Tr. melaléúcum</i> <a href= -"#no36">No. 36</a>.<br> -Voor Trich. rútilans zie blz. <a href="#pb223" class= -"pageref">223</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<hr class="tb" id="desctricholoma"> -<p class="par"></p> -<p id="no26" class="par">No. 26. <b>Tr. gambósum -(Geórgii).</b> <i>Voorjaarsridderzwam.</i> H. wit-geelachtig, -soms grijsachtig, verschillend in vorm en grootte 5–10 cM. breed, -met zachtvlokkigen, gegolfden, later omgerolden rand. Pl. wit, dicht -bijéén. St. tot 6 cM. hoog, dik, wit, krachtig, bovenaan -vlokkig. Het vleesch riekt naar versch meel. Meestal in heksenkringen -groeiend. Voorjaar<span class="corr" id="xd21e8876" title= -"Niet in bron">.</span> <i>vr. a. e.</i></p> -<p id="no27" class="par">No. 27. <b>Tr. columbétta.</b> -<i>Duifzwam</i>. Geheele p. fraai wit. H. 4–10 cM., vaak wat -onregelmatig, met ingerolden rand, eerst glanzend, kaal, later vezelig. -St. eenigszins wortelend, glanzend, 3–9 cM. hoog. H. en St. -vertoonen dikwijls rose, gele of groene vlekken. Najaar<span class= -"corr" id="xd21e8890" title="Niet in bron">.</span> <i>vr. a. -e.</i></p> -<p id="no28" class="par">No. 28. <b>Tr. térreum.</b> <i>Grijze -ridderzwam</i>. H. tot 10 cM. breed, muiskl. of bruin-zwart-grijs met -fijne zwartachtige schubjes bedekt, zeer bros, dunvleezig, eerst -klokvormig, dan vlak met bult in ’t midden en gegolfden rand. Pl. -eerst wit, dan grijs, breed, wijd uitéén. St. slank, -witachtig, glanzend, 3–8 cM. hoog. Zomer-herfst, vooral in -naaldbosschen. <i>a.</i> <span class="pagenum">[<a id="pb182" href= -"#pb182" name="pb182">182</a>]</span></p> -<p id="no29" class="par">No. 29. <b>Tr. nùdum -(personátum).</b> <i>Paarse ridderzwam.</i></p> -<p class="par">Geheele p. paars of bruinachtig paars. H. 6–15 -cM., breed, kaal, dikwijls vochtig, eerst met ingerolden rand, later -gegolfd. Pl. fraai paars, dicht bijéén. St. stevig. -4–9 cM. hoog; onderaan verdikt en viltig. Meest in eikenbosschen, -veelal in heksenkringen groeiend. Zomer-herfst<span class="corr" id= -"xd21e8918" title="Niet in bron">.</span> <i>a.e.</i></p> -<p id="no30" class="par">No. 30. <b>Tr. sórdidum.</b> -<i>Vaal-paarse ridderzwam.</i></p> -<p class="par">Deze soort gelijkt veel op Tr. núdum, doch heeft -een langeren, meer rolronden en dunneren st. dan deze en de h. is -meestal kleiner tot 6 cM. breed, minder vleezig en van een bruin- of -vuilpaarse kleur. Meest in weilanden langs wegranden, enz. -Najaar<span class="corr" id="xd21e8934" title="Niet in bron">.</span> -<i>vr. a. e.</i></p> -<p id="no31" class="par">No. 31. <b>Tr. lúridum.</b> <i>Groenige -ridderzwam</i>.</p> -<p class="par">H. geel met groen of bruin, in ’t midden -donkerder, glanzend met kleine schubjes, 6–9 cM. breed, vleezig, -bolrond met gegolfden rand, gewoonlijk gebarsten. Pl. geel of -groenachtig. St. krachtig 4–8 cM. hoog, dun, vlokkig bestoven. -Uitsluitend in naaldbosschen. Najaar in het Z. en O. <i>vr. a.</i></p> -<p id="no32" class="par">No. 32. <b>Tr. sulphúreum.</b> -<i>Narciszwam</i>.</p> -<p class="par">Geheele p. geel. H. 3–6 cM. breed, in ’t -midden iets donkerder gekleurd (soms bruinachtig), kaal; pl. -zwavelgeel, breed, wijd uitéén; vleesch geel, riekt -onaangenaam (volgens sommigen naar narcissen of boerenjasmijn, volgens -anderen naar zwavel-dioxyde). St. eenigszins gekromd, licht gestreept -5–9 cM. hoog. Zomer-herfst<span class="corr" id="xd21e8964" -title="Niet in bron">.</span> <i>vr. a. v.</i></p> -<p id="no33" class="par">No. 33. <b>Tr. equéstre.</b> <i>Gele -ridderzwam</i>.</p> -<p class="par">Geheele p. geel of bruingeel, gelijkt wat op -sulphúreum, mist echter den onaangenamen geur. H. vleeziger en -soms met fijne schubjes. Pl. dichter <span class="pagenum">[<a id= -"pb183" href="#pb183" name="pb183">183</a>]</span>bijéén -en talrijker. St. korter en krachtiger, meest in naaldbosschen. -Herfst<span class="corr" id="xd21e8982" title="Niet in bron">.</span> -<i>vr. a. e</i>.</p> -<p id="no34" class="par">No. 34. <b>Tr. saponáceum.</b> -<i>Zeepzwam.</i></p> -<p class="par">H. zeer verschillend in kleur: lichtgrijs, donkerbruin -en groenachtig (vooral aan den rand); eerst bol dan vlak, dikwijls in -schubjes gebarsten, 4–10 cM. breed. Pl. wijd -uitéén, eerst wit dan groen-geel. St. stevig, wortelend -tot 8 cM. hoog, gedeeltelijk met zwartachtige schubjes bedekt. -Kenmerkend voor deze soort is behalve de fijngeschubde st., het rood -worden van het vleesch (dat bitter smaakt en soms naar zeep riekt) bij -’t doorsnijden, vooral waar te nemen, aan ’t ondereinde van -den steel. Najaar in ’t O. en Z. <i>vr. a. v</i>.</p> -<p id="no35" class="par">No. 35. <b>Tr. portentósum.</b> -<i>Glanzende ridderzwam</i>.</p> -<p class="par">H. grijs of donkerbruin, vaak violet getint, bij vochtig -weer eenigszins kleverig, bij droogte glanzend gestreept door -zwart-bruine vezels, stevig, 8–12 cM. breed, eerst bol, dan -uitgespreid, dikwijls gebarsten. Pl. breed, geel groenachtig. St. -roomkleurig of geelachtig 6–8 cM. hoog. Het vleesch riekt naar -versch meel. Najaar<span class="corr" id="xd21e9011" title= -"Niet in bron">.</span> <i>vr. a. e</i>.</p> -<p id="no36" class="par">No. 36. <b>Tr. melaleúcum.</b> -<i>Zwart-witte ridderzwam</i>.</p> -<p class="par">H. 4–7 cM. breed, asch-grijs of zwartachtig, eerst -kegel-klokvormig, later uitgespreid met zwakke bult, dun-vleezig. Pl. -wit, dicht bijéén. Steel slank, 6–9 cM. hoog, -elastisch, wit, meest fijn grijs-vezelig, van onderen wat verdikt. -Bosschen, wegranden, enz. Nazomer-herfst<span class="corr" id= -"xd21e9027" title="Niet in bron">.</span> <i>vr. a</i>. <span class= -"pagenum">[<a id="pb184" href="#pb184" name="pb184">184</a>]</span></p> -<p id="tbclitocybe" class="par"><b>Tabel tot het bepalen der -Clitócybe-soorten.</b> (Plaat 3, fig. 5).</p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7">Sterken geur naar anijs:</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>a</i>.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. groot, groen:</td> -<td class="alignright"><i>Clit. ódóra</i>. <a href= -"#no37">No. 37</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>b</i>.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. klein, beige:</td> -<td class="alignright"><i>Clit. suavéolens</i>. <a href= -"#no38">No. 38</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Geen sterken geur naar anijs.</td> -<td class="alignright"><a href="#t14.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t14.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Plaatjes grijs, bij vochtig weer blauwachtig zwart:</td> -<td class="alignright"><i>Clit. obbáta</i>. <a href="#no39">No. -39</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Plaatjes wit:</td> -<td class="alignright"><a href="#t14.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t14.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. bruin, plaatjes talrijk:</td> -<td class="alignright"><i>Clit. fláccida</i>. <a href= -"#no40">No. 40</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. anders gekleurd:</td> -<td class="alignright"><a href="#t14.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t14.4"> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. sierlijk trechtervormig, ledergeel:</td> -<td class="alignright"><i>Clit. infundibulifórmis</i>. <a href= -"#no41">No. 41</a> (<a href="#fig050">fig. 50</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. niet duidelijk trechtervormig:</td> -<td class="alignright"><a href="#t14.5">5</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t14.5"> -<td class="itemNum">5.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. opgeblazen, h. grauw, bruingrijs.</td> -<td class="alignright"><i>Clit. clávipes</i>. <a href= -"#no42">No. 42</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo:</td> -<td class="alignright"><a href="#t14.6">6</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t14.6"> -<td class="itemNum">6.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. groot tot 12 cM., grijs of aschgrauw, wit bestoven, vleezig, st. -zuilvormig:</td> -<td class="alignright"><i>Clit. nebuláris</i>. <a href= -"#no43">No. 43</a>. (<a href="#fig027">fig. 27</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. kleiner, leerachtig, wit of beige:</td> -<td class="alignright"><i>Clit. dealbáta</i>. <a href= -"#no44">No. 44</a>.<br> -Voor Clit. (Laccária) laccáta zie blz. <a href="#pb266" -class="pageref">266</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<hr class="tb" id="descclitocybe"> -<p class="par"></p> -<p id="no37" class="par">No. 37. <b>Clit. odóra.</b> <i>Groene -anijszwam</i>.</p> -<p class="par">H. blauw of grijsgroen, kaal, eenigszins vochtig, tot 6 -cM. breed, aanv. bol, dan vlak met gewoonlijk onregelmatig gegolfden -rand, soms bultig. Hoedvleesch stevig, evenals de plaatjes grijsachtig, -deze <span class="pagenum">[<a id="pb185" href="#pb185" name= -"pb185">185</a>]</span>niet dicht opéén, weinig -afloopend. St. tot 5 cM. hoog, lichtgroen, scheef wortelend. -Augustus-winter. <i>vr. a. e</i>.</p> -<p id="no38" class="par">No. 38. <b>Clit. suavéolens.</b> -<i>Kleine grijze anijszwam</i>.</p> -<p class="par">H. beige- of witachtig, in ’t midden donkerder, -dunvleezig, eerst plat met ingerolden rand dan trechtervormig met ten -laatste neergebogen, gestreepten rand, tot 3 cM. breed; plaatjes dicht -bijeen, afloopend, witachtig. St. veerkrachtig, tot 4 cM. hoog, -onderaan dikker en eenigszins viltig. Juli-winter. <i>vr. <a id= -"xd21e9209" name="xd21e9209"></a>a.</i></p> -<p id="no39" class="par">No. 39. <b>Clit. obbáta.</b> <i>Kleine -grijze trechterzwam</i>.</p> -<p class="par">H. bij vochtig weer bruin-zwartachtig, waterig, dun -vleezig, bij droogte sterk verbleekend, 2–3 cM. breed, eerst vlak -dan trechtervormig, aan den rand tot bijna in ’t midden -gestreept. Plaatjes niet dicht bijeen, afloopend. St. taai, bruinachtig -glad of wit gestreept, 5–6 cM. hoog. Alleen of in kleine troepen -groeiend. Najaar-winter. <i>vr. a</i>.</p> -<p id="no40" class="par">No. 40. <b>Clit. fláccida.</b> -<i>Rood-bruine trechterzwam</i>.</p> -<p class="par">H. bruin- of rood-bruin, jong vleezig, later slap en -verbleekend, 6–12 cM. breed, eerst met ingerolden, later met -sterk gegolfden rand; plaatjes wit, later geelachtig, dicht bijeen, -sterk afloopend. St. lichtgeel 3–8 cM. hoog, onderaan viltig. -Najaar-winter, <i>vr. a. e</i>.</p> -<p id="no41" class="par">No. 41. <b>Clit. infundibulifórmis.</b> -<i>Slanke trechterzwam.</i> (<a href="#fig050">fig. 50</a>).</p> -<p class="par">H. ledergeel of kaneelkleurig, zijdeachtig, slap, -4–6 cM. breed, eerst bol en bultig, dan sierlijk trechtervormig. -Plaatjes wit, dicht bijeen, sterk afloopend. St. dezelfde kleur als de -hoed of lichter, 5–7 cM. hoog, slank, onderaan met een wit dons -op de bladeren wortelend. Eenzaam of in kleine groepjes. -Najaar<span class="corr" id="xd21e9251" title="Niet in bron">.</span> -<i>vr. a. e</i>. (bevat blauwzuur). <span class="pagenum">[<a id= -"pb186" href="#pb186" name="pb186">186</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e9261width" id="fig050"><img src= -"images/fig050.jpg" alt= -"Fig. 50. Clitócybe infundibulifórmis. (Slanke trechterzwam)." -width="347" height="576"> -<p class="figureHead">Fig. 50. Clitócybe -infundibulifórmis. (Slanke trechterzwam).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no42" class="par">No. 42. <b>Clit. clávipes</b>. -<i>Knotsvoet-trechterzwam.</i></p> -<p class="par">H. bruin of grauwbruin, aan den rand vaak wit, sierlijk -trechtervormig tot 5 cM. breed. Plaatjes wit, niet dicht bijeen, sterk -afloopend. St. opgeblazen met knotsvormigen voet, deze meestal hol, -<span class="pagenum">[<a id="pb187" href="#pb187" name= -"pb187">187</a>]</span>4–6 cM. hoog, kleur als van den hoed. -Eenzaam of in slechts enkele exemplaren bijeengroeiend. Najaar. <i>vr. -a</i>.</p> -<p id="no43" class="par">No. 43. <b>Clit. nebuláris</b>. -<i>Nevelzwam</i>. (<a href="#fig027">fig. 27</a>).</p> -<p class="par">H. grijs of aschkleurig, jong meelachtig bestoven -dikvleezig, 8–14 cM. breed, eerst bolrond met ingerolden rand, -later komvormig rond, dikwijls gegolfd. Plaatjes dicht bijeen, -afloopend, eerst wit, later geelachtig. St. wit, grijs gestreept, -krachtig, gevuld, tot 8 cM. hoog, onderaan viltig. Sept.-winter. <i>a. -e</i>.</p> -<p id="no44" class="par">No. 44. <b>Clit. dealbáta</b>. -<i>Weide-trechterzwam.</i></p> -<p class="par">Hoed vuilwit, of beige, eenigszins glanzend, dun -vleezig, slap, 2–5 cM. breed, trechtervormig met gegolfden rand. -Plaatjes dicht bijeen<span class="corr" id="xd21e9306" title= -"Bron: .">,</span> weinig afloopend, wit. St. taai, tot 4 cM. hoog. -Meestal in heksenkringen groeiend. Zomer-najaar. <i>a</i>. <span class= -"pagenum">[<a id="pb188" href="#pb188" name="pb188">188</a>]</span></p> -<p id="tbhygrophorus" class="par"><b>Tabel tot het bepalen der -<span class="corr" id="xd21e9317" title= -"Bron: Hygrophorus-soorten">Hygróphorus-soorten</span></b>. -(Plaat 3 fig. 10).</p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. sneeuwwit of ivoorblank (versche ex.).</td> -<td class="alignright"><a href="#t15.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. anders, veelal levendig gekleurd:</td> -<td class="alignright"><a href="#t15.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t15.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. ivoorkleurig, halfbol tot vlak, 3–8 cM.:</td> -<td class="alignright"><i>H. ebúrneus</i>. <a href="#no45">No. -45</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. zuiver wit (bij oudere soms wat bruinachtig), meestal -kleiner:</td> -<td class="alignright"><i>H. níveus</i> <a href="#no49">No. -49</a> (<a href="#fig010">fig. 10</a>) en <i>H. virgíneus</i> -<a href="#no48">No. 48</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t15.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. levendig rood, of oranje-geel:</td> -<td class="alignright"><a href="#t15.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. geel (goud- of was-), groen, bruin of violet:</td> -<td class="alignright"><a href="#t15.6">6</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t15.4"> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. glad, pl. aangegroeid of wat afloopend:</td> -<td class="alignright"><i>H. coccíneus</i> <a href="#no50">No. -50</a> en <i>H. miniátus</i>. <a href="#no51">No. 51</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. vezelig gestreept, pl. bijna vrij:</td> -<td class="alignright"><a href="#t15.5">5</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t15.5"> -<td class="itemNum">5.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. van onderen, witachtig, H. stomp kegelvormig:</td> -<td class="alignright"><i>H. puníceus</i>. <a href="#no52">No. -52</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. van onderen geel- of zwartachtig, H. spits kegelvormig:</td> -<td class="alignright"><i>H. cónicus</i>. <a href="#no53">No. -53</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t15.6"> -<td class="itemNum">6.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Plaatjes wit, H. omber-olijfbruin, zeer slijmerig:</td> -<td class="alignright"><i>H. limácinus</i>. <a href="#no46">No. -46</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Plaatjes geel of groenachtig:</td> -<td class="alignright"><a href="#t15.7">7</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t15.7"> -<td class="itemNum">7.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. en st. groen, groen-geelachtig of bont:</td> -<td class="alignright"><i>H. psittacínus</i>. <a href= -"#no55">No. 55</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. en st. wasgeel:</td> -<td class="alignright"><i>H. ceráceus</i>. <a href="#no54">No. -54</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. bruin, geelbruin of violet, slijmerig; st. geelwit:</td> -<td class="alignright"><i>H. hypothéjus</i>. <a href="#no47">No. -47</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<span class="pagenum">[<a id="pb189" href="#pb189" name= -"pb189">189</a>]</span> -<hr class="tb" id="deschygrophorus"> -<p class="par"></p> -<p id="no45" class="par">No. 45. <b>Hygróphorus -ebúrneus</b>. <i>Ivoorzwam</i>.</p> -<p class="par">H. 3–8 cM. breed, ivoorwit, halfbol-vlak, -slijmerig, droog glanzend; pl. ivoorwit. St. 5–12 cM., wit, -slijmerig; van boven droog en ruw door schubjes en puntjes. -Nazomer-herfst in ’t O. en Z. <i>vr. a. e</i>.</p> -<p id="no46" class="par">No. 46. <b>Hygróphorus -limácinus</b>. <i>Bruine slijmkop</i>.</p> -<p class="par">H. 3–6 cM., omber-olijfbruin, soms bleeker, vooral -de rand, gewelfd, later vlak, zeer slijmerig. Pl. wit, later grauw. St. -5–8 cM. stevig, dik, bleek-olijfkleurig, vezelig gestreept, -kleverig, van boven fijn-schubbig. Nazomer-herfst. <i>vr. a</i>.</p> -<p id="no47" class="par">No. 47. <b>Hygróphorus -hypothéjus</b> <i>Dennenslijmkop</i>.</p> -<p class="par">H. 2–6 cM.; dikslijmerig, kleur verschillend, -geel-, bruin- of donkervioletachtig, doch de pl. steeds dooiergeel, -evenals de st., die van onderen geel-wit is<span class="corr" id= -"xd21e9506" title="Bron: .">,</span> glad en slijmerig met zeer -vergankelijken ring. Nazomer-herfst. <i>vr. a</i>.</p> -<p id="no48" class="par">No. 48. <b>Hygróphorus -virgíneus</b>. <i>Leliezwam</i>.</p> -<p class="par">H. 2–6 cM., dunvleezig gewelfd of vlak met bult in -’t midden. De geheele paddenstoel wit, later lichtgeel-bruin. De -h. is vochtig-vettig op ’t gevoel, droog vaak vlokkig. St. -gevuld. Zomer-herfst. <i>vr.a.</i></p> -<p id="no49" class="par">No. 49. <b>Hygróphorus -níveus</b>. <i>Sneeuwzwammetje</i> (<a href="#fig010">fig. -10</a>).</p> -<p class="par">Eveneens geheel wit, doch kleiner (2–3 cM.), -vochtig, eenigszins doorzichtig en kleverig, met gestreepten rand, -steel hol. Herfst. <i>vr. a</i>.</p> -<p id="no50" class="par">No. 50. <b>Hygróphorus -coccíneus</b>. <i>Scharlakenzwammetje.</i></p> -<p class="par">H. 2–6 cM., kegel-klokvormig, -oranje-scharlakenrood, verbleekend, vochtig, kleverig, glad; vaak -gespleten. Pl. geelrood, later rood met grauwe snede, aderig verbonden, -met een tandje afloopend. St. vrij dik (± 1 cM.) en hol, van -boven rood, van onderen <i>geel</i>. Nazomer-herfst<span class="corr" -id="xd21e9554" title="Niet in bron">.</span> <i>vr. a</i>. <span class= -"pagenum">[<a id="pb190" href="#pb190" name="pb190">190</a>]</span></p> -<p id="no51" class="par">No. 51. <b>Hygróphorus -miniátus.</b> <i>Vuurzwammetje.</i></p> -<p class="par">Kleiner dan de vorige (h. 1–3 cM.), meer -vermiljoenrood, niet kleverig, en vaak fijnschubbig, meer uitgespreid -en zelden gespleten, pl. geel of oranjegeel. St. dunner (± -½ cM.). Nazomer-herfst. <i>vr. a.</i></p> -<p id="no52" class="par">No. 52. <b>Hygróphorus -puníceus.</b> <i>Granaatbloemzwam.</i></p> -<p class="par">In kleur, vorm en grootte vrijwel gelijk aan H. -<span class="corr" id="xd21e9586" title= -"Bron: conicus">cónicus</span>, doch er van te onderscheiden, -door de gestreepte st., die van onderen <i>wit</i> is, en de pl. die -bijna vrij zijn, niet met een tand afloopend. Nazomer-herfst. <i>vr. -a.</i></p> -<p id="no53" class="par">No. 53. <b>Hygróphorus -cónicus.</b> <i>Gele kegelzwam.</i></p> -<p class="par">H. 2–4 cM., geel tot oranjerood, -spits-kegelvormig; van de voorafgaande vooral te onderscheiden door de -bijna geheel vrije (oranje of gele) pl. en de vezelige en gestreepte, -vaak gedraaide st. (kleur als h.).</p> -<p class="par">Gewoonlijk wordt deze door ouderdom, vooral ook bij druk -of verwonding of zware regens vuil-groenig tot zwart. -Nazomer-herfst<span class="corr" id="xd21e9607" title= -"Niet in bron">.</span> <i>vr. a.</i></p> -<p id="no54" class="par">No. 54. <b>Hygróphorus -ceráceus.</b> <i>Waszwammetje.</i></p> -<p class="par">H. 2–4 cM. bijna vliezig, bol-vlak, wasgeel, -slechts weinig kleverig, spoedig droog, matglanzend, fijn gestreept. -Pl. en st. als h. gekleurd of wat lichter. Pl. breed aangehecht of een -weinig afloopend. Herfst<span class="corr" id="xd21e9623" title= -"Niet in bron">.</span> <i>vr. a.</i></p> -<p id="no55" class="par">No. 55. <b>Hygróphorus -psittacínus.</b> <i>Papegaaizwammetje.</i></p> -<p class="par">H. 2–3 cM. klokvormig, later meer uitgespreid, -fijn gestreept, slijmerig, groen- of geelachtig, vaak bont met rood of -rose gekleurd; droog: geel en glanzend. Pl. aangegroeid, geel- of -groenachtig. St. hol, gekleurd als h., van boven meest groen. -Herfst<span class="corr" id="xd21e9639" title="Niet in bron">.</span> -<i>vr. a.</i> <span class="pagenum">[<a id="pb191" href="#pb191" name= -"pb191">191</a>]</span></p> -<p id="tblactarius" class="par"><b>Tabel tot het bepalen der -Lactárius-soorten.</b> (Plaat 2, fig. 5).</p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Melksap oranje, plaatjes bij kneuzing groen:</td> -<td class="alignright"><i>Lact. deliciósus</i> <a href= -"#no56">No. 56</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Melksap eerst <i>wit</i>, spoedig zwavel-geel, scherp:</td> -<td class="alignright"><i><span class="corr" id="xd21e9669" title= -"Bron: Lactv.">Lact.</span> theiógalus</i> <a href="#no57">No. -57</a>, (<a href="#fig051">fig. 51</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Melksap eerst wit, bij opdrogen grijs of grijsverkleurend:</td> -<td class="alignright"><a href="#t16.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Melksap blijvend wit:</td> -<td class="alignright"><a href="#t16.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t16.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Melksap eerst zoet dan scherp, h. loodgrijs tot -vleeschkleurig:</td> -<td class="alignright"><i>Lact. iétus</i> <a href="#no58">No. -58</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Melksap dadelijk zeer scherp, h. grijs of geelgroen, droppelv. -gevlekt.</td> -<td class="alignright"><i>Lact. blénnius</i> <a href="#no59">No. -59</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t16.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Melksap eerst zoet dan scherp; h. en st. mooi oranje-rood:</td> -<td class="alignright"><i>Lact. aurantíacus</i> <a href= -"#no60">No. 60</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Melksap nooit scherp hoogstens iets bitter:</td> -<td class="alignright"><a href="#t16.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Melksap altijd scherp:</td> -<td class="alignright"><a href="#t16.5">5</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t16.4"> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. grijs of bruinachtig, met rood of violet, geur aangenaam:</td> -<td class="alignright"><i>Lact. glyciósmus</i> <a href= -"#no61">No. 61</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. éénkleurig, roodbruin, geen geur:</td> -<td class="alignright"><i>Lact. subdúlcis</i> <a href= -"#no62">No. 62</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t16.5"> -<td class="itemNum">5.</td> -<td colspan="7">Hoed kaal:</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. en st. rossig bruin:</td> -<td class="alignright"><i>Lact. rúfus</i> <a href="#no63">No. -63</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. zwart-bruin, groot, st. kort:</td> -<td class="alignright"><i>Lact. túrpis</i> <a href="#no64">No. -64</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. groot, wit, zie Lact. piperátus.</td> -<td class="alignright"><a href="#no67">No. 67</a>. (Zie ook Lact. -<span class="corr" id="xd21e9783" title= -"Bron: blennius">blénnius</span>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. viltig: <span class="pagenum">[<a id="pb192" href="#pb192" name= -"pb192">192</a>]</span></td> -<td class="alignright"><a href="#t16.6">6</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t16.6"> -<td class="itemNum">6.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. vleeschrood of witachtig (gelijkt op Lact. deliciósus) -met ingerolden, sterk viltigen rand:</td> -<td class="alignright"><i>Lact. torminósus</i>. <a href= -"#no65">No. 65</a>, (fig. <span class="corr" id="xd21e9804" title= -"Niet in bron">52</span>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. wit, groot, tot 20 cM., trechtervormig, weinig viltig, st. -kort:</td> -<td class="alignright"><i>Lact. velléreus</i> <a href= -"#no66">No. 66</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. kleverig,</td> -<td class="alignright">zie: Lact. blénnius, Lact. -aurantíacus.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<hr class="tb" id="desclactarius"> -<p class="par"></p> -<p id="no56" class="par">No. 56. <b>Lact. deliciósus.</b> -<i>Oranjegroene melkzwam.</i> (Plaat 2, fig. Vc).</p> -<p class="par">H. oranjeachtig-steenrood, met oranje of groene gordels -4–10 cM. breed. Vleesch en plaatjes rood oranje, geelachtig-groen -wordend. St. kleur als h. kort. Zomer-herfst <i>vr. a. e.</i></p> -<p id="no57" class="par">No. 57. <b>Lact. theiógalus.</b> -<i>Zwavelmelkzwam</i> (<a href="#fig051">fig. 51</a>).</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e9849width" id="fig051"><img src= -"images/fig051.gif" alt= -"Fig. 51. Lactárius theiógalus (Zwavelmelkzwam)." width= -"295" height="276"> -<p class="figureHead">Fig. 51. Lactárius theiógalus -(Zwavelmelkzwam).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">H. meest rose-rood, geelachtig, met gordels, 4–6 -cM. breed, iets glanzend; jong bol met ingerolden rand, later -ingedrukt. Vleesch op de breuk geel. St. lichter dan h., 2–3 cM. -hoog. Zomer-winter. <i>a. v.</i> <span class="pagenum">[<a id="pb193" -href="#pb193" name="pb193">193</a>]</span></p> -<p id="no58" class="par">No. 58. <b>Lact. viétus.</b> -<i>Roodgrijze melkzwam.</i></p> -<p class="par">H. loodgrijs tot vleeschkleurig, grauw, met gordels of -vlekjes, 2–14 cM. breed, eerst bultig, later vlak of -trechtervormig. St. kleur als h. 2–10 cM. hoog. Zomer-herfst, in -’t Z. en O. <i>vr. a. v.</i></p> -<p id="no59" class="par">No. 59. <b>Lact. blénnius.</b> -<i>Grijsgroene melkzwam.</i></p> -<p class="par">H. grijsgroen met in kringen geplaatste droppelv. -vlekken, bij vochtig weer zeer kleverig. Hoedrand jong omgekruld en -donsachtig. St. kort 2–3 cM. Vleesch onder de opperhuid bruin of -grijs. Zomer-herfst<span class="corr" id="xd21e9882" title= -"Niet in bron">.</span> <i>a. v.</i></p> -<p id="no60" class="par">No. 60. <b>Lact. aurantíacus.</b> -<i>Oranje melkzwam.</i></p> -<p class="par">H. en st. fraai eenkleurig oranje-rood. H. vleezig, -glad, iets kleverig, 2–5 cM. breed. Pl. talrijk, eerst wit, dan -okerkleurig. St. 2–5 cM., gekromd, onderaan dunner. Herfst. -<i>vr. a.</i></p> -<p id="no61" class="par">No. 61. <b>Lact. glyciósmus.</b> -<i>Geurende melkzwam.</i></p> -<p class="par">H. zeer verschill. in kleur, geelwit, vleeschkleurig, -grauw- of lood-grijs met paarse tint (bij ouderdom), soms met gordels; -3–8 cM. breed, droog, dof, fijn-schubbig, dunvleezig. Pl. -geelachtig-okerkleurig, soms wat rose. St. 4–8 cM. hoog, dun. -Reuk naar bergamotolie. Herfst<span class="corr" id="xd21e9912" title= -"Niet in bron">.</span> <i>vr. a.</i></p> -<p id="no62" class="par">No. 62. <b>Lact. subdúlcis.</b> -<i>Bitter-zoete melkzwam.</i></p> -<p class="par">Deze paddenstoel komt voor in verschillende kleuren, -meest roodbruin, ook lichter of ros-kaneelkleurig, zonder gordels, -5–7 cM. breed, droog, glad, glimmend. Pl. crême-rosachtig. -St. bleeker dan h. eenigszins gekromd 3–4 cM. hoog. -Herfst<span class="corr" id="xd21e9928" title="Niet in bron">.</span> -<i>vr. a.</i></p> -<p id="no63" class="par">No. 63. <b>Lact. rúfus.</b> <i>Rossige -melkzwam.</i></p> -<p class="par">H. rossig, rood-bruin, glanzend, zonder gordels, -5–11 cM. breed (meest 4 cM.). Jong bol, iets bultig, rand -ingerold, later trechtervormig, pl. oker-bruin, <span class= -"pagenum">[<a id="pb194" href="#pb194" name="pb194">194</a>]</span>st. -kleur als h. 5–8 cM. hoog, aan den voet donzig. -Zomer-herfst<span class="corr" id="xd21e9946" title= -"Niet in bron">.</span> <i>a.</i></p> -<p id="no64" class="par">No. 64. <b>Lact. túrpis.</b> <i>Zwarte -melkzwam</i>.</p> -<p class="par">H. donkerbruin, olijfgroen, zwart gevlekt, zonder -gordels, 6–15 cM. breed, eenigszins kleverig, vleezig, St. kl. -als h. 3 cM. hoog. Juli–Oct. In ’t Z. en O. van ons -land<span class="corr" id="xd21e9962" title="Niet in bron">.</span> -<i>a. v.</i></p> -<p id="no65" class="par">No. 65. <b>Lact. torminósus.</b> -<i>Giftige melkzwam</i>. (Plaat 2, fig. <i>Vb</i> en <a href= -"#fig052">fig. 52</a>).</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e9983width" id="fig052"><img src= -"images/fig052.gif" alt= -"Fig. 52. Lactárius torminósus. (Giftige melkzwam)." -width="640" height="339"> -<p class="figureHead">Fig. 52. <span class="corr" id="xd21e9986" title= -"Bron: Lactarius">Lactárius</span> torminósus. (Giftige -melkzwam).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">H. oranjerood of lichter tot bij wit af, 3–10 cM. -breed, gelijkende op L. deliciosus doch nooit groen aanloopend, meest -met duidelijke gordels. <span class="corr" id="xd21e9992" title= -"Bron: Kenmermerkend">Kenmerkend</span> is de sterk omgekrulde, dik -viltige hoedrand. St. kleur als h., 3–6 cM. hoog. -Juli-herfst<span class="corr" id="xd21e9995" title= -"Niet in bron">.</span> <i>vr. a. g.</i></p> -<p id="no66" class="par">No. 66. <b>Lact. velléreus.</b> -<i>’t Schaapje.</i></p> -<p class="par">H. wit, later vuil geelachtig-rood, fijn donzig, -vleezig, <span class="pagenum">[<a id="pb195" href="#pb195" name= -"pb195">195</a>]</span>droog, 10–20 cM. breed, eerst bol dan vlak -ingedrukt, trechtervormig met ingerolden rand, zonder gordels. Plaatjes -wit, wijd uitéén, melksap spaarzaam. St. dik 3–6 -cM. hoog, fluweelig wit. Zomer-herfst<span class="corr" id="xd21e10014" -title="Niet in bron">.</span> <i>vr. a.</i></p> -<p id="no67" class="par">No. 67. <b>Lact. piperátus.</b> -<i>Gepeperde melkzwam</i>.</p> -<p class="par">Paddenstoel van dezelfde kleur en vorm als vorige, doch -kaal niet viltig, plaatjes dicht bijéén, met langeren -steel. Smaak van ’t vleesch scherp, minder <i>alg</i>. -Zomer-herfst<span class="corr" id="xd21e10033" title= -"Niet in bron">.</span> <i>v</i>. <span class="pagenum">[<a id="pb196" -href="#pb196" name="pb196">196</a>]</span></p> -<p id="tbrussula" class="par"><b>Tabel tot het bepalen der -Russula-soorten.</b> (Plaat 2, fig. IV).</p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Vleesch bij doorbreken eerst rood, dan zwart wordend, plaatjes -breed en dik:</td> -<td class="alignright"><i>R. nígricans.</i> <a href="#no68">No. -68</a> (<a href="#fig053">fig. 53</a>)</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo:</td> -<td class="alignright"><a href="#t202.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t202.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. wit of witachtig, plaatjes wijd uitéén, -afloopend:</td> -<td class="alignright"><i>R. délica.</i> <a href="#no69">No. -69</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo:</td> -<td class="alignright"><a href="#t202.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t202.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. geel of bruin:</td> -<td class="alignright"><a href="#t202.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. anders gekleurd:</td> -<td class="alignright"><a href="#t202.8">8</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t202.4"> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Sterke, onaangename geur. H. rossig geelbruin met -knobbelig-gestreepten rand:</td> -<td class="alignright"><i>R. fóétens.</i> <a href= -"#no70">No. 70</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Geen onaangename reuk:</td> -<td class="alignright"><a href="#t202.5">5</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t202.5"> -<td class="itemNum">5.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. heldergeel:</td> -<td class="alignright"><a href="#t202.6">6</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. bruin, omberkleurig, in ’t midden donkerder, hoedrand -knobbelig gestreept, dikwijls tot in het centrum toe:</td> -<td class="alignright"><i>R. pectináta.</i> <a href="#no71">No. -71</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t202.6"> -<td class="itemNum">6.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Smaak scherp, hoedrand glad, bleeker, steel grijswit; pl. wit, soms -geel getint:</td> -<td class="alignright"><i>R. ochroléúca.</i> <a href= -"#no72">No. 72</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Smaak zoet, of eerst zoet, daarna iets scherp:</td> -<td class="alignright"><a href="#t202.7">7</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t202.7"> -<td class="itemNum">7.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. geelwordend. St. wit, nasmaak scherp:</td> -<td class="alignright"><i>R. ochrácea.</i> <a href="#no73">No. -73</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. wit, st. wit, smaak zoet:</td> -<td class="alignright"><i>R. citrína.</i> <a href="#no74">No. -74</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t202.8"> -<td class="itemNum">8.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. groen of groenachtig:</td> -<td class="alignright"><a href="#t202.9">9</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. rood of violet:</td> -<td class="alignright"><a href="#t202.11">11</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. anders gekleurd:</td> -<td class="alignright"><a href="#t202.18">18</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t202.9"> -<td class="itemNum">9.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Smaak scherp, vleesch roodachtig onder de opperhuid, <span class= -"pagenum">[<a id="pb197" href="#pb197" name="pb197">197</a>]</span>die -groen of geelgroen is, met steeds groen als boventoon. St. wit, pl. -wit, dikwijls gevorkt (zie <a href="#fig011">fig. 11</a>):</td> -<td class="alignright"><i>R. furcáta.</i> <a href="#no75">No. -75</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Smaak zoet:</td> -<td class="alignright"><a href="#t202.10">10</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t202.10"> -<td class="itemNum">10.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Kleur eerst bleekgroen, later frisch lichtgroen. H. door barsten in -wrattige vakjes verdeeld:</td> -<td class="alignright"><i>R. viréscens.</i> <a href="#no76">No. -76</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Kleur olijfgroen, meestal met geel, grijs, paars en rood getint. -Pl. wit, zeer dicht opeen:</td> -<td class="alignright"><i>R. heterophýlla.</i> <a href= -"#no77">No. 77</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t202.11"> -<td class="itemNum">11.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Smaak niet scherp:</td> -<td class="alignright"><a href="#t202.12">12</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Smaak scherp:</td> -<td class="alignright"><a href="#t202.15">15</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t202.12"> -<td class="itemNum">12.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. wit:</td> -<td class="alignright"><a href="#t202.13">13</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. geel:</td> -<td class="alignright"><a href="#t202.14">14</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t202.13"> -<td class="itemNum">13.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. carmijn of rose-rood. Vleesch hard, st. wit, vaak met rose -getint.</td> -<td class="alignright"><i>R. lépida.</i> <a href="#no78">No. -78</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. roodachtig of bleek purper-violet, bij ouderdom vuil geel -wordend. St. grijsachtig:</td> -<td class="alignright"><i>R. depállens.</i> <a href="#no79">No. -79</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. blauw- of donker violet-purper, gemengd met rood, bleek-groen en -geel, straalsgewijs gestreept. St. wit. Vleesch onder de opperhuid -meestal roodachtig:</td> -<td class="alignright"><i>R. cyanoxántha.</i> <a href= -"#no80">No. 80</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t202.14"> -<td class="itemNum">14.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. kleverig, gestreept, rood- of bruin-rood; bij ouderdom de roode -kleur verliezend. St. gestreept, wit: pl. geelachtig.</td> -<td class="alignright"><i>Vroege soort: R. íntegra.</i> <a href= -"#no81">No. 81</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. droog, glad, rood of purperrood met groen gevlekt. St. wit of -rood gevlekt, pl. ledergeel.</td> -<td class="alignright"><i>Late soort: R. alutácea.</i> <a href= -"#no81">No. 82</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t202.15"> -<td class="itemNum">15.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. donker purper of zwart-violet; rand lichter. St. sterk violet of -rose-violet gekleurd. Pl. wit (dennenbosschen):</td> -<td class="alignright"><i>R. Quelétii.</i> <a href="#no83">No. -83</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. rood, rose of paars.</td> -<td class="alignright"><a href="#t202.16">16</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t202.16"> -<td class="itemNum">16.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Vleesch onder de opperhuid rose: <span class="pagenum">[<a id= -"pb198" href="#pb198" name="pb198">198</a>]</span></td> -<td class="alignright"><a href="#t202.17">17</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zoo. H. rood, paars, wit met rood of paars gevlekt; soms -geheel rose. St. hol, zeer breekbaar:</td> -<td class="alignright"><i>R. frágilis.</i> <a href="#no84">No. -84</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t202.17"> -<td class="itemNum">17.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. éénkleurig, vuurrood, droog, vast. St. meestal -wit. Opperhuid moeilijk loslatend:</td> -<td class="alignright"><i>R. rúbra.</i> <a href="#no85">No. -85</a> (<a href="#fig054">fig. 54</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. en st. meestal verschillend getint, bont-rood waterig; opperhuid -gemakkelijk loslatend:</td> -<td class="alignright"><i>R. emética.</i> <a href="#no86">No. -86</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t202.18"> -<td class="itemNum">18.</td> -<td colspan="7">De kleur van verschillende der bovenstaande soorten van -’t geslacht <span class="corr" id="xd21e10371" title= -"Bron: Russula">Rússula</span>, kan zeer varieeren, o. a. kan R. -emética bijna bruin zijn, evenzoo R. integra en R. -heterophýlla; R. cyanoxántha soms geheel blauw-violet, -vaak met oranje gevlekt; of geheel vuilgeel wordend met paarse vlekken; -het is daarom aan te raden steeds zooveel mogelijk exemplaren van -verschillenden leeftijd te verzamelen.</td> -</tr> -</table> -<hr class="tb" id="descrussula"> -<p class="par"></p> -<p id="no68" class="par">No. 68. <b>R. nígricans.</b> -<i>Grofplaat-Russula.</i> (<a href="#fig053">fig. 53</a>).</p> -<p class="par">H. wit, grauw, olijfkleurig bruin, ten slotte -zwartachtig, 8–14 cM., met omgebogen rand. Vleesch hard en vast, -wit, eerst roodachtig, dan zwart verkleurend. Pl. dik en grof, wijd -uiteen. St. dik, tot 8 cM. hoog, kleur als h. In bosschen. -Zomer-herfst. <i>a.</i></p> -<p class="par">N.b. Op oude, rottende exemplaren ziet men niet zelden -andere kleine, wit of bruin gekleurde paddenstoeltjes (plaatzwammetjes) -groeien. Deze behooren ten eerste tot de soort: <i>Nýctalis -asteróphora</i> <a href="#no87">No. 87</a>, het Sterzwammetje, -(<a href="#fig052">fig. 52</a>). H. 1–2.5 cM. breed, bolrond, -eerst wit, spoedig bruin gekleurd, door een bruine, stuifzwamachtige -laag van z.g.n. “chlamydosporen”, die ontstaan zijn uit het -hoedje en onder <span class="pagenum">[<a id="pb199" href="#pb199" -name="pb199">199</a>]</span>’t microscoop bezien een stervormige -gedaante hebben. Ten tweede, tot de soort: <i>Collýbia -tuberósa</i> No. 88. “Knolletjes-collybia”. H. wit, -teer, 2–8 mM. breed, meest met langen en dunnen st. en aan den -voet daarvan een geel-bruin zaadjesachtig knolletje of <span class= -"corr" id="xd21e10410" title="Bron: sclerotium">sklerotium</span>, -waaruit ’t paddenstoeltje gegroeid is. Deze soort groeit meestal -in groote groepjes bijeen, op de plaatjes der rottende exemplaren ook -van andere <span class="corr" id="xd21e10413" title= -"Bron: Russula-">Rússula-</span> en van <span class="corr" id= -"xd21e10416" title= -"Bron: Lactarius soorten">Lactárius-soorten</span>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e10420width" id="fig053"><img src= -"images/fig053.jpg" alt= -"Fig. 53. Nýctalis asteróphora (Sterzwammetje) op Rússula nígricans (Grofplaat-Russula)." -width="634" height="457"> -<p class="figureHead">Fig. 53. <span class="corr" id="xd21e10423" -title="Bron: Nyctalis">Nýctalis</span> asteróphora -(Sterzwammetje) op <span class="corr" id="xd21e10426" title= -"Bron: Russula nigricans">Rússula nígricans</span> -(Grofplaat-Russula).</p> -<p class="par first">Photo B. E. Bouwman.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb200" href="#pb200" name= -"pb200">200</a>]</span></p> -<p id="no69" class="par">No. 69. <b>R. délica.</b> <i>Witte -Russula.</i></p> -<p class="par">Geheele paddenstoel wit of geelwit, eenigszins glanzend, -vleezig, eerst bol, dan trechtervormig, 8–14 cM. breed. Pl. wijd -uiteen, afloopend, bij ouder worden, vooral bij den steel blauwachtig -of grijsgroen. St. krachtig, tot 6 cM. hoog.</p> -<p class="par">Deze Russula gelijkt op Lact. <span class="corr" id= -"xd21e10445" title="Bron: vellereus">velléreus</span> (No. 66). -(Soms, doch zelden, groeit uit haar hoed een andere kleine paddenst. -<i><span class="corr" id="xd21e10449" title= -"Bron: Nyctalis parasitica">Nýctalis -parasítica</span></i>). Najaar<span class="corr" id="xd21e10452" -title="Bron: ,">.</span> <i>vr. a. e.</i></p> -<p id="no70" class="par">No. 70. <b>R. foétens.</b> <i>Stinkende -Russula.</i></p> -<p class="par">H. rossig, geelbruin met gestreepten en knobbeligen rand -tot 13 cM. br. eerst bol dan plat. Pl. wit, vleesch met zeer -onaangenamen walgelijken geur, smaak scherp. St. wit tot 12 cM. hoog. -Zomer-najaar. <i>vr. a. v.</i></p> -<p id="no71" class="par">No. 71. <b>R. pectináta.</b> -<i>Gestreepte Russula.</i></p> -<p class="par">H. bruin, omberkleurig, in ’t midden meestal -donkerder. Hoedrand dikwijls tot aan het midden toe gestreept of -knobbelig gevoord, vl., eerst ineen gedrongen bol, dan vlak, soms iets -kleverig, 6–8 cM. breed. Pl. wit; vleesch niet naar blauwzuur -doch zeer onaangenaam riekend en bitter smakend. St. wit, gestreept, -gezwollen. 2–3 cM. hoog. <i>vr. a. v.</i></p> -<p id="no72" class="par">No. 72. <b>R. ochroleúca.</b> -<i>Scherp-gele Russula.</i></p> -<p class="par">H. vuil-geel, naar den rand toe iets bleeker. 5–7 -cM. breed. Pl. wit, soms met iets geel, bijna alle even lang, sporen -wit. Vleesch <i>zeer scherp</i>. St. grijs wit, tot 8 cM. hoog, -netvormig gerimpeld. Zomer-najaar. <i>a.v.</i></p> -<p id="no73" class="par">No. 73. <b>R. ochrácea.</b> <i>Gele -geel-plaat Russula.</i></p> -<p class="par">H. geel-bruin, eerst ingerold dan vlak en ingedrukt, -vleesch geelachtig, 5–7 cM. breed. Pl. spoedig geel; sporen -okergeel, vleesch met scherpen nasmaak. St. wit of bruinachtig tot 6 -cM. hoog. Najaar in ’t O. <i>vr. a. v.</i> <span class= -"pagenum">[<a id="pb201" href="#pb201" name="pb201">201</a>]</span></p> -<p id="no74" class="par">No. 74. <b>R. citrína.</b> <i>Zoet-gele -Russula.</i></p> -<p class="par">H. mooi citroengeel, glad, eenigszins glanzend, dadelijk -plat, dan ingedrukt met gemakkelijk loslatend huidje, 5–10 cM. -breed. Pl. en st. mooi wit, smaak zoet. In ’t O. en Z. <i>vr. -a.</i></p> -<p id="no75" class="par">No. 75. <b>R. furcáta.</b> -<i>Geelgroene Russula.</i></p> -<p class="par">H. groen of geelgroen, ook groenachtig-bruin, glad, -eerst bol dan trechtervormig, 10–15 cM. breed. Vleesch onder de -opperhuid roodachtig, smaak scherp. Pl. wit, wijd uiteen, sterk -gevorkt. St. wit, dik, onderaan smaller, 3–5 cM. hoog. -Najaar<span class="corr" id="xd21e10539" title="Niet in bron">.</span> -<i>a. v.</i></p> -<p id="no76" class="par">No. 76. <b>R. viréscens.</b> -<i>Grasgroene Russula.</i></p> -<p class="par">H. frischgroen, geelgroen verbleekend, eerst half -kegelvormig, dan vlak, dikwijls gespleten en de droge opperhuid door -barsten en wrattige vakjes verdeeld, 6–12 cM. breed. Pl. en st. -fraai wit. St. krachtig, tot 8 cM. hoog. Juni-Sept. in ’t O. en -Z. <i>vr.a.e.</i></p> -<p id="no77" class="par">No. 77. <b>R. heterophýlla.</b> -<i>Olijfgroene Russula.</i></p> -<p class="par">H. olijfgroen, meestal geel, paars of rood getint, eerst -bol dan vlak en komvormig verdiept, 5–12 cM. breed, bij vocht -eenigszins kleverig. Pl. zeer dicht bijeen, met kleine en gevorkte er -tusschen. St. witachtig, stevig, tot 8 cM. hoog. Zomer-najaar, vooral -in ’t O. <i>a. e.</i></p> -<p id="no78" class="par">No. 78. <b>R. lépida.</b> <i>Slanke -Russula.</i></p> -<p class="par">H. carmijn, meestal roserood, naar ’t midden -verbleekend, vleezig, eenigszins kegelvormig bol, 6–10 cM. breed. -Vleesch hard, droog, smaak zoet. Pl. wit, later geelachtig. St. meest -slank, gekromd, wit soms rood getint, 6–8 cM. hoog. Zomer-najaar, -vooral in ’t O. en Z. <i>vr. a. e.</i></p> -<p id="no79" class="par">No. 79. <b>R. depállens.</b> -<i>Verbleekende Russula.</i></p> -<p class="par">H. roodachtig of bleek purperviolet, spoedig vooral in -’t midden wit of vuilgeel wordend, eenigszins <span class= -"pagenum">[<a id="pb202" href="#pb202" name= -"pb202">202</a>]</span>kleverig, eerst bol dan vlak en gegolfd, flauw -gestreept, tot 8 cM. breed. Vleesch niet scherp. Pl. talrijk, -grijsachtig wit. St. grijswit, tot 4 cM. hoog. Najaar. <i>a. e.</i></p> -<p id="no80" class="par">No. 80. <b>R. cyanoxántha.</b> -<i>Blauw-gele Russula.</i></p> -<p class="par">H. blauw of donker violetpurper, vermengd met rood, -bleekgroen en geel, eerst halfrond of bol, dan vlak, komvormig verdiept -of trechtervormig, met straalsgewijs gestreepten rand. Vleesch onder de -opperhuid roodachtig, smaak zoet. St. dik, wit, glad, tot 8 cM. hoog. -Zomer-najaar, vooral in ’t O. en Z. <i>vr. a. e.</i></p> -<p id="no81" class="par">No. 81. <b>R. íntegra.</b> <i>Vroege -geel-plaat Russula.</i></p> -<p class="par">H. rood, bruinrood of bruin, kleverig, eerst bol dan -plat en ingedrukt met gestreepten rand, 6–12 cM. breed. Pl. -breed, bleek-geel. St. wit, buikig, gestreept, 5–8 cM. hoog. -Smaak zoet. Zomer-najaar. <i>a. e.</i></p> -<p id="no82" class="par">No. 82. <b>R. alutácea.</b> <i>Roode -geel-plaat Russula.</i></p> -<p class="par">H. zeer verschillend in kleur, meest rood of purperrood -met groen gevlekt, verbleekend, droog, glad. eerst bol dan plat met -gestreepten rand, 5–15 cM. br. Pl. ledergeel, dik, wijd uiteen. -St. gevuld, wit soms met rood, tot 5 cM. hoog. Smaak zoet. Najaar. -<i>vr. a.</i></p> -<p id="no83" class="par">No. 83. <b>R. Quelétii.</b> -<i>Purperroode Russula.</i></p> -<p class="par">H. donker purper of zwart-violet, rand wat lichter, -eerst bol dan vlak, 3–8 cM. breed. Pl. wit, st. sterk violet of -rose-violet, tot 5 cM. hoog. Smaak <i>zeer scherp.</i> Najaar in -’t O. <i>vr. a. v.</i></p> -<p id="no84" class="par">No. 84. <b>R. frágilis.</b> <i>Broze -Russula.</i></p> -<p class="par">H. licht rose-rood, dikwijls wit of violet verkleurend, -dun vleezig, breekbaar, vlak, 3–6 cM. br, met gestreepten rand. -Pl. wit, st. wit, hol, zeer breekbaar, 2–5 cM. hoog. Smaak zeer -scherp. Zomer-winter. <i>a. a. v.</i></p> -<p id="no85" class="par">No. 85. <b>R. rúbra.</b> <i>Vuurroode -Russula</i> (<a href="#fig054">fig. 54</a>).</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e10680width" id="fig054"><img src= -"images/fig054.jpg" alt= -"Fig. 54. Rússula rúbra. (Vuurroode Russula.)" width= -"477" height="284"> -<p class="figureHead">Fig. 54. <span class="corr" id="xd21e10683" -title="Bron: Russula rubra">Rússula rúbra</span>. -(Vuurroode Russula.)</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">H. jong eenkleurig, vuurrood, droog, vast, met -<span class="pagenum">[<a id="pb203" href="#pb203" name= -"pb203">203</a>]</span>omgerolden rand, later verbleekend, geelachtig -of bont, vlak, dikwijls gespleten, 6–8 cM. breed. Opperhuid -moeilijk te verwijderen, vleesch daaronder rood; zeer scherp. Pl. wit, -st. stevig, wit, onderaan iets roodachtig, 4–6 cM. Zomer-najaar. -<i>vr. a. v.</i></p> -<p id="no86" class="par">No. 86. <b>R. emética.</b> <i>Braking -verwekkende Russula. “Speiteufel”.</i></p> -<p class="par">H. en st. meest van dezelfde kleur, deze zeer -verschillend: roserood, bontrood of bruin, door regen verbleekend, -waterig. H. plat met gestreepten rand, soms in ’t midden bultig. -Vleesch onder de gemakkelijk afscheidbare opperhuid roodachtig, <i>zeer -scherp</i>. Pl. wijd uiteen, breed, gelijk, grijsachtig wit. St. -veerkrachtig, 6–8 cM. hoog. (Op sommige menschen moet reeds de -geur van dezen paddenstoel braking-verwekkend werken.) Najaar. <i>a. -g.</i></p> -<p id="no87" class="par">No. 87. <b><span class="corr" id="xd21e10714" -title="Bron: Nyctalis asterophora">Nýctalis -asteróphora</span>.</b> Zie blz. <a href="#pb199" class= -"pageref">199</a>.</p> -<p id="no88" class="par">No. 88. <b><span class="corr" id="xd21e10724" -title="Bron: Collybia tuberosa">Collýbia -tuberósa</span>.</b> Zie blz. <a href="#pb199" class= -"pageref">199</a>.</p> -<hr class="tb"> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb204" href="#pb204" name= -"pb204">204</a>]</span></p> -<p id="tbcortinarius" class="par"><b>Tabel tot het bepalen der meest -voorkomende Cortinárius-soorten.</b></p> -<p class="par">(Plaat 5, fig. 25–29 en <a href="#fig014">fig. -14</a>).</p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. en st. kleverig:</td> -<td class="alignright"><a href="#t210.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. en st. niet kleverig:</td> -<td class="alignright"><a href="#t210.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t210.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. schubbig, h. geel of roodachtig bruin. Pl. eerst violet dan -bruin:</td> -<td class="alignright"><i>C. (Myxácium) collinítus</i> -<a href="#no89">No. 89</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. niet schubbig:</td> -<td class="alignright"><a href="#t210.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t210.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. met paarse band (overblijfsel van cortina). H. bruin-violet, -bol-bultig, weinig kleverig. Pl. eerst bleek violet, dan bruin:</td> -<td class="alignright"><i>C. (Myxácium) <span class="corr" id= -"xd21e10781" title="Bron: elatior">elátior</span></i> <a href= -"#no90">No. 90</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. niet met paarse band, wit. H. geel-bruin, vlak, zeer kleverig. -Pl. eerst geel- dan rood-bruin:</td> -<td class="alignright"><i>C. (Myxácium) mucósus</i> -<a href="#no91">No. 91</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t210.4"> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. van onderen knolvormig, met 2–4 vermiljoenroode -concentrische banden. H. rood-bruin:</td> -<td class="alignright"><i>C. (Telamónia) armillátus</i> -<a href="#no92">No. 92</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. met witten band. H. puntig kegelvormig, bruin met witten rand, -dikwijls gebarsten:</td> -<td class="alignright"><i>C. (Telamónia) hinnúleus</i> -<a href="#no93">No. 93</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. zonder banden:</td> -<td class="alignright"><a href="#t210.5">5</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t210.5"> -<td class="itemNum">5.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. stevig, min of meer knol- of knotsvormig. H. en st. licht lila, -zijdeachtig glanzend:</td> -<td class="alignright"><i>C. (Inolóma) -álbo-violáceus</i> <a href="#no94">No. 94</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. dun, niet knolvormig:</td> -<td class="alignright"><a href="#t210.6">6</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t210.6"> -<td class="itemNum">6.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. bloedrood:</td> -<td class="alignright"><i>C. (Dermócybe) cinnabarínus</i> -<a href="#no95">No. 95</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. kaneelkleurig:</td> -<td class="alignright"><i>C. (Dermócybe) cinnamómeus</i> -<a href="#no96">No. 96</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<hr class="tb" id="desccortinarius"> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb205" href="#pb205" name= -"pb205">205</a>]</span></p> -<p id="no89" class="par">No. 89. <b>C. (Myx.) collinítus.</b> -<i>Schubsteel-slijmkop.</i></p> -<p class="par">H. geel- of roodachtigbruin, eerst met een dikke -slijmlaag bedekt, later glanzend; eerst bol dan uitgespreid, 5–10 -cM. breed. Pl. eerst kleikleurig-violet, dan roestbruin. St. met -schubben als kleur van de h., 10–20 cM. hoog. Aug.–Oct. -<i>vr. a.</i></p> -<p id="no90" class="par">No. 90. <b>C. (Myx.) elátior.</b> -<i>Hooge gordijnzwam.</i></p> -<p class="par">H. verschillend van kleur, meest bruin-violet (soms -geheel paars), weinig kleverig, eerst bol dan uitgespreid en bultig, -4–12 cM. breed. Pl. eerst violet, dan bruin. St. naar boven -verdund, van onderen spoel- of wortelvormig verlengd. Zijdeachtig, -witachtig; vooral jong, bovenaan met duidelijke, paarse concentr. band, -12–15 cM. hoog. Najaar in ’t O. <i>a.</i></p> -<p id="no91" class="par">No. 91. <b>C. (Myx.) mucósus.</b> -<i>Gele slijmkop</i> (<a href="#fig014">fig. 14</a>).</p> -<p class="par">H. geel-bruin, in ’t midden bruin, zeer slijmerig, -eerst bol dan vlak, 6–10 cM. breed. Vleesch bitter smakend. Pl. -eerst wit dan roestkleurig. St. wit (soms bovenaan iets paars), rolrond -tot 8 cM. hoog. Najaar in ’t Z. en O. <i>vr. a.</i></p> -<p id="no92" class="par">No. 92. <b>C. (Telam.) armillátus.</b> -<i>Armbandzwam.</i></p> -<p class="par">H. rood-bruin, eenigszins vezelig of schubbig, dikwijls -aderig gerimpeld, klokvormig uitgespreid, 6–15 cM. breed. Pl. -eerst bleek- dan kaneel-bruin. St. onderaan knolvormig, rosrood of -grijs met 2–4 duidelijke concentr. vermiljoenroode banden, tot 15 -cM. hoog. De P. riekt soms naar radijs. Najaar in ’t Z. en O. -<i>vr. a.</i></p> -<p id="no93" class="par">No. 93. <b>C. (Telam.) hinnúleus.</b> -<i>Kegelv. gordijnzwam.</i></p> -<p class="par">H. kegel-klokvormig, bij vochtig weer kastanje, bij -droogte lederbruin, vaak met witten omgebogen rand, dunvleezig, -3–7 cM. breed. Pl. wijd uitéén eerst witachtig dan -donkerkaneelkleurig. St. jong <span class="pagenum">[<a id="pb206" -href="#pb206" name="pb206">206</a>]</span>met reinwitten ring, later -vuilbruin tot 8 cM. hoog. Zomer-herfst. <i>a.</i></p> -<p id="no94" class="par">No. 94. <b>C. (Inol.) -albo-violáceus.</b> <i>Lila gordijnzwam.</i></p> -<p class="par">H. en st. licht lila, zijdeachtig glanzend, eerst -kegelvormig dan bol bultig, fijn vezelig, 5–10 cM. breed. Pl. -eerst aschgrauw-paars, dan bruin. St. onderaan knotsvormig, tot 15 cM. -hoog. Meestal meerdere exemplaren bijéén. Zomer-herfst -<i>vr. a.</i></p> -<p id="no95" class="par">No. 95. <b>C. (Derm.) cinnabarínus.</b> -<i>Vermiljoenzwam.</i></p> -<p class="par">H., st. en pl. vermiljoenrood (de pl. ’t mooiste). -H. zijdeachtig of fijn schubbig, eerst klokvormig dan uitgespreid, -4–8 cM. breed. Reuk naar radijs. Najaar in ’t Z. en O. -<i>a</i>. verder <i>vr. a.</i></p> -<p id="no96" class="par">No. 96. <b>C. (Derm.) cinnamómeus.</b> -<i>Kaneelkleurige zwam.</i></p> -<p class="par">H. kaneelkleurig of roodbruin, zijdeachtig vezelig, bol, -bultig, 2–8 cM. breed. Hoedvleesch dun, geel. Pl. eerst -geelachtig dan licht kaneelkleurig. St. onderaan, kleur als h., -bovenaan met gele cortina, 5–8 cM. hoog. Alleenstaand of in -groepjes. Zomer-najaar <i>a.</i> <span class="pagenum">[<a id="pb207" -href="#pb207" name="pb207">207</a>]</span></p> -<p class="par"><b>Bolétus.</b> (Plaat 2, fig. IX).</p> -<p class="par">De Boleten zijn alle vleezige grondpaddenstoelen. Reeds -hierdoor onderscheiden zij zich van de echte Polyporeeën; -kenmerkend is bovendien, dat men de poriënlaag zonder moeite van -het hoedvleesch kan afscheiden. Er zijn een aantal goede eetzwammen -onder (zie blz. <a href="#pb97" class="pageref">97</a>); enkele giftige -of verdachte kan men zonder moeite herkennen. Zij komen vrijwel alle op -zandgrond voor en verschijnen al in den zomer. De meeste soorten vindt -men in of bij de naaldbosschen, waar men ze in nazomer en herfst vaak -in ontzaggelijke hoeveelheden kan aantreffen.</p> -<p id="tbboletus" class="par"><b>Tabel tot het bepalen der -Bolétus-soorten.</b></p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7">Met een ring (zoek vooral bij jonge exemplaren):</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>a</i>.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. bruin-bruingeel. Ring later paarsbruin, ten slotte meestal als -een donkere band zichtbaar:</td> -<td class="alignright"><i>B. lúteus</i> <a href="#no103">No. -103</a> (<a href="#fig026">fig. 26</a> en 56).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>b</i>.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. geel-goudgeel. Ring wit-vuilgeel:</td> -<td class="alignright"><i>B. élegans</i> <a href="#no104">No. -104</a> (Plaat 2, fig. IX<i>b</i>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Zonder ring:</td> -<td class="alignright"><a href="#t213.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t213.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Het vleesch wordt bij doorbreken snel en duidelijk blauw:</td> -<td class="alignright"><a href="#t213.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>—niet of heel weinig blauw:</td> -<td class="alignright"><a href="#t213.7">7</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t213.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>De geheele zwam, zoowel steel als hoed, heeft zoowat eenzelfde -kleur, bleek, wit-geel of okergeel-bruin:</td> -<td class="alignright"><a href="#t213.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet aldus, gedeeltelijk rood:</td> -<td class="alignright"><a href="#t213.5">5</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t213.4"> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>De geheele zwam is bleek, witgeel-geelbruin en wordt door druk -overal fraai blauw: <i>(indigoboleet)</i></td> -<td class="alignright"><i>B. cyanéscens</i> <a href="#no105">No. -105</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Zij is okergeel tot geelbruin en alleen het vleesch kleurt zich bij -doorbreken min of meer blauw: <span class="pagenum">[<a id="pb208" -href="#pb208" name="pb208">208</a>]</span></td> -<td class="alignright">Zie B. variegátus, zie ook B. -<span class="corr" id="xd21e11083" title= -"Bron: badius">bádius</span>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t213.5"> -<td class="itemNum">5.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Poriën bleekgeel tot groenig, door druk blauw:</td> -<td class="alignright"><i>B. cálopus</i> <a href="#no106">No. -106</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Poriën oranje-rood of rood:</td> -<td class="alignright"><a href="#t213.6">6</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t213.6"> -<td class="itemNum">6.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. bruin, vleesch geel, snel blauw-groen wordend:</td> -<td class="alignright"><i>B. lúridus</i> <a href="#no107">No. -107</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. lichter, vuil grijs-geel tot licht-bruin; vleesch bijna wit, -eerst rood- dan blauw wordend:</td> -<td class="alignright"><i>B. Sátanas</i> <a href="#no108">No. -108</a> (<a href="#fig058">fig. 58</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t213.7"> -<td class="itemNum">7.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Poriën oranje-rood of rood:</td> -<td class="alignright">Zie B. <span class="corr" id="xd21e11136" title= -"Bron: Satanas">Sátanas</span>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Poriën anders: wit-geel, rose, groenig, bruinachtig.</td> -<td class="alignright"><a href="#t213.8">8</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t213.8"> -<td class="itemNum">8.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Vleesch bitter, poriën witachtig of vuil rose:</td> -<td class="alignright"><i>B. félleus</i>. <a href="#no98">No. -98</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet bitter, poriën anders gekleurd:</td> -<td class="alignright"><a href="#t213.9">9</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t213.9"> -<td class="itemNum">9.</td> -<td colspan="7">Steel ruw door vezelige schubjes:</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>a</i>.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. rossig bruin, aan de rand vaak resten van een sluier:</td> -<td class="alignright"><i>B. rúfus</i> <a href="#no110">No. -110</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"><i>b</i>.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. grijs-grauw of grauw-bruin geen resten:</td> -<td class="alignright"><i>B. scáber</i> <a href="#no111">No. -111</a> (<a href="#fig057">fig. 57</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet aldus:</td> -<td class="alignright"><a href="#t213.10">10</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t213.10"> -<td class="itemNum">10.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Steel dik, meestal buikig (zie Pl. 2 fig. IX) en van boven vaak -netvormig geteekend:</td> -<td class="alignright"><i>B. edúlis</i> <a href="#no97">No. -97</a> (<a href="#fig021">fig. 21</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Steel niet dik, rolrond, niet buikig en niet netvormig -geteekend:</td> -<td class="alignright"><a href="#t213.11">11</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t213.11"> -<td class="itemNum">11.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. fijn-viltig, steeds droog en zacht:</td> -<td class="alignright"><i>B. subtomentósus (<span class="corr" -id="xd21e11231" title= -"Bron: chrysenteron">chrysénteron</span>)</i> <a href= -"#no109">No. 109</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. glad en kaal, bij vochtig weer vaak slijmerig:</td> -<td class="alignright"><a href="#t213.12">12</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t213.12"> -<td class="itemNum">12.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. bruin, ± kastanje, poriën worden bij druk -groenig:</td> -<td class="alignright"><i>B. bádius</i> <a href="#no99">No. -99</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. meer geel of geel-bruin, poriën niet aldus:</td> -<td class="alignright"><a href="#t213.13">13</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t213.13"> -<td class="itemNum">13.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. bij vocht zeer slijmerig, aan de poriën meestal kleine -melkdruppeltjes, steel citroengeel: <span class="pagenum">[<a id= -"pb209" href="#pb209" name="pb209">209</a>]</span></td> -<td class="alignright"><i>B. granulátus</i> <a href="#no102">No. -102</a> (<a href="#fig055">fig. 55</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. niet zeer slijmerig, hoogstens kleverig:</td> -<td class="alignright"><a href="#t213.14">14</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t213.14"> -<td class="itemNum">14.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. okergeel-geelbruin, met donkere schubjes:</td> -<td class="alignright"><i>B. variegátus</i> <a href="#no100">No. -100</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. geelachtig bruin-oranje, zonder schubjes:</td> -<td class="alignright"><i>B. bóvinus</i> <a href="#no101">No. -101</a>.<br> -Voor B<span class="corr" id="xd21e11305" title="Bron: :">.</span> -<span class="corr" id="xd21e11308" title= -"Bron: parasiticus">parasíticus</span>, zie blz. <a href= -"#pb287" class="pageref">287</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<hr class="tb" id="descboletus"> -<p class="par"></p> -<p id="no97" class="par">No. 97. <b>Bolétus edúlis.</b> -<i>Eekhoorntjesbrood.</i> (Cèpe, Herrenpilz), (<a href= -"#fig021">fig. 21</a>).</p> -<p class="par">Groote, vleezige boleet, h. 10–25 cM., licht tot -donkerbruin, poriën eerst wit, later groen-geelachtig, fijn. St. -eerst knolvormig, later buikig; bleek bruinbeige, van boven meestal een -fijn witachtig adernet; vleesch wit, onder de opperhuid vaak rose; -onveranderlijk. Smaak aangenaam, nootachtig. Zomer en herfst. <i>a. -e.</i></p> -<p class="par">N.B. Niet te verwarren met de <i>bittere boleet</i> -(Bolétus félleus).</p> -<p id="no98" class="par">No. 98<span class="corr" id="xd21e11340" -title="Bron: ,">.</span> <b>Bolétus félleus.</b> -<i>Bittere boleet.</i></p> -<p class="par">Onderscheidt zich van de vorige: hij is kleiner (5 -à 10 cM.); het witte vleesch kleurt zich rose en smaakt bitter; -de poriën worden van wit, lichtrose-bruin. De steel is meest wat -meer cylindrisch en voorzien van een bruinachtig adernet. -Zomer-Herfst<span class="corr" id="xd21e11351" title= -"Niet in bron">.</span> <i>vr. a.</i></p> -<p class="par">N.B. Een enkele bittere boleet kan een geheel maal van -B. <span class="corr" id="xd21e11359" title= -"Bron: edulis">edúlis</span> oneetbaar maken. Daarom prente men -zich deze verschillen goed in!</p> -<p id="no99" class="par">No. 99. <b>Bolétus bádius.</b> -<i>Kastanje-boleet.</i></p> -<p class="par">H. 5 à 12 cM. fraai bruin, bij vocht kleverig, -droog, glanzend. Poriën bleek-geel tot groenachtig, bij druk -blauwgroen wordend. St. rolrond, 1 à 3 cM. dik, 5–9 cM. -hoog, vaak gekromd, geel bruin met fijne bruine stipjes. Vleesch wit of -zeer licht geel, bij doorbreken lichtblauw. Zomer-herfst<span class= -"corr" id="xd21e11372" title="Niet in bron">.</span> <i>vr. a. e.</i> -<span class="pagenum">[<a id="pb210" href="#pb210" name= -"pb210">210</a>]</span></p> -<p id="no100" class="par">No. 100. <b>Bolétus -variëgátus.</b> <i>Geschubde boleet.</i></p> -<p class="par">H. 5 à 12 cM. okergeel tot geelbruin, met kleine -donkerder haarschubjes bedekt. (Deze kunnen bij regenweer verdwijnen). -Poriën geel-wit tot geel, later weer bruinachtig. Steel zelfde -kleur als de hoed, wat lichter, cylindrisch, van onderen meest verdikt. -Vleesch licht geel, bij doorbreken wat licht blauw. -Zomer-herfst<span class="corr" id="xd21e11390" title= -"Niet in bron">.</span> <i>a.</i></p> -<p id="no101" class="par">No. 101. <b>Bolétus -bovínus.</b> <i>Koeienboleet.</i></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e11405width" id="fig055"><img src= -"images/fig055.gif" alt= -"Fig. 55 Bolétus granulátus melkboleet, door lijster aangepikt." -width="269" height="323"> -<p class="figureHead">Fig. 55 <span class="corr" id="xd21e11408" title= -"Bron: Boletus granulatus">Bolétus granulátus</span> -melkboleet, door lijster aangepikt.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">H. 4 à 8 cM. helder geelachtig-bruin of ietwat -oranje-rose, vochtig kleverig; droog glad en glanzend; poriën bij -volwassen exempl. groot, hoekig en samengesteld, d.i. door dieper -gelegen tusschenwandjes in kleinere verdeeld; bovendien afloopend op -den steel. Zij zijn grijs-wit, geelachtig, roestkleurig of groen-bruin. -De steel is meestal kort (2 à 6 cM.) en rolrond, kleur als de h. -Vleesch blijvend wit. Vaak meerdere exemplaren met de stelen vergroeid. -Zomer-herfst<span class="corr" id="xd21e11414" title= -"Niet in bron">.</span> <i>vr. a.</i></p> -<p class="par">N.B. Niet te verwarren met <i>B. <span class="corr" id= -"xd21e11424" title= -"Bron: variëgatus">variegátus</span></i>. Men vindt beide -soorten vaak dooreen in naaldbosschen.</p> -<p id="no102" class="par">No. 102. <b>Bolétus -granulátus.</b> <i>Melkboleet</i> (<a href="#fig055">fig. -55</a>).</p> -<p class="par">H. 4 à 8 cM., helder geel tot bruin, vochtig zeer -slijmerig; droog glanzend. Poriën aanv. zeer fijn, <span class= -"pagenum">[<a id="pb211" href="#pb211" name= -"pb211">211</a>]</span>geel-wit en witte droppeltjes afscheidend; later -geel, geelbruin. De steel is kort ± cylindervormig, lichtgeel, -bovenaan met korreltjes bezet; deze zijn eerst geel, later bruin tot -zwart. Vleesch blijvend lichtgeel. Zomer-herfst. <i>vr. a. e.</i></p> -<p id="no103" class="par">No. 103. <b>Bolétus -lúteus.</b></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e11451width" id="fig056"><img src= -"images/fig056.gif" alt= -"Fig. 56. Bolétus lúteus. (Bruine ringboleet) doorsnede." -width="232" height="265"> -<p class="figureHead">Fig. 56. Bolétus lúteus. (Bruine -ringboleet) doorsnede.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par"><i>Bruine ringboleet</i> (<a href="#fig056">fig. 56</a> -en 26). H. 6 à 10 cM. bruin tot bruingeel, meest zeer slijmerig, -eenigszins kegelvormig of bolrond. Poriën fijn, licht-geel. Ring -aanv. wit geelachtig, later paars-bruin, ten slotte als een donkere -band zichtbaar. Vleesch wit tot geelwit. Nazomer-herfst. In of bij -naaldbosschen<span class="corr" id="xd21e11462" title= -"Niet in bron">.</span> <i>vr. a. e.</i></p> -<p id="no104" class="par">No. 104. <b>Bolétus -élegans.</b></p> -<p class="par"><i>Gele ringboleet.</i> (Plaat 2, fig. IX<i>b</i>).</p> -<p class="par">Onderscheidt zich van de vorige door lichter, geler -kleur. Zij is ook minder forsch (5 à 8 cM.), de ring wordt niet -paars-bruin en is vergankelijk en ten slotte vaak alleen als eene -aanzwelling aan den steel zichtbaar. Nazomer-herfst<span class="corr" -id="xd21e11483" title="Niet in bron">.</span> <i>vr. a. e.</i></p> -<p id="no105" class="par">No. 105. <b>Bolétus -cyanéscens.</b> <i>Indigo-boleet.</i></p> -<p class="par">De geheele P. (h. st. en pl.) is bleek, -witgeel-geelbruin en wordt door druk overal fraai blauw. H. bol of -bolvlak, een weinig viltig of schubbig, 5–12 cM. breed. St. -5–7 cM. lang. Zomer-herfst<span class="corr" id="xd21e11499" -title="Niet in bron">.</span> <i>vr. a. v.</i></p> -<p id="no106" class="par">No. 106. <b>Bolétus -cálopus.</b> <i>Pronksteel-boleet.</i></p> -<p class="par">H. tot 15 cM., bruin-olijfkleurig dof, fijn viltig. -Poriën bleek-geel, door druk blauw. St. dik, aanv. <span class= -"pagenum">[<a id="pb212" href="#pb212" name= -"pb212">212</a>]</span>buikig, dan rolrond, geheel, of alleen bovenaan, -fraai rood en netvormig geaderd. Vleesch wit, lichtgeel, blauw wordend. -Nazomer-herfst<span class="corr" id="xd21e11517" title= -"Niet in bron">.</span> <i>vr. a.</i></p> -<p id="no107" class="par">No. 107. <b>Bolétus -lúridus.</b> <i>Heksenboleet.</i></p> -<p class="par">H. tot 18 cM., mooi omberbruin of bruin-olijfkleurig. -Poriën oranje-rood, rood, bij druk blauw. Kenmerkend is vooral de -buikige steel, die geel tot oranje-rood is en er fijn fluweelig uitziet -door roode schubvlekjes, soms netvormig gerangschikt. Het gele vleesch -kleurt zich zeer snel blauwgroen. Waarschijnlijk <i>niet</i> giftig. -Nazomer-herfst<span class="corr" id="xd21e11536" title= -"Niet in bron">.</span> <i>vr. a. v.</i></p> -<p class="par">N.B. Deze zwam wordt vaak verward met de volgende, de -zeer giftige Satanszwam, die veel zeldzamer is.</p> -<p id="no108" class="par">No. 108. <b>Bolétus -Sátanas.</b> <i>Satansboleet</i> (<a href="#fig058">fig. -58</a>).</p> -<p class="par">In vorm en grootte ongeveer als de vorige; onderscheidt -zich vooral doordat het witachtige vleesch zich eerst rood, dan -blauwachtig kleurt. Ook heeft hij nooit het fraaie omberbruin van B. -luridus, doch is bleeker, meer vaal oker- of ledergeel. Juli-Sept. -<i>vr. z.</i></p> -<p class="par">N.B. Men hoede zich voor deze zwam, die een aangename -geur en smaak heeft en zich slechts weinig blauw kleurt, doch <i>in de -hoogste mate giftig is</i>.</p> -<p id="no109" class="par">No. 109. <b>Bolétus -subtomentósus.</b> <i>Fluweelboleet.</i></p> -<p class="par">Zeer veranderlijk van vorm en grootte; het best te -herkennen aan den steel, die geel is met rood- of bruinachtige strepen -of ribben, soms bijna geheel rood, vaak krom en verbogen; aan de groote -hoekige poriën, die aanv. fraai goudgeel, later groenachtig zijn. -H. fijn viltig, bruin-olijfkleurig, vaak met geelachtige of roode (B. -chrysenteron) barsten. Zomer-herfst<span class="corr" id="xd21e11576" -title="Niet in bron">.</span> <i>a.</i></p> -<p id="no110" class="par">No. 110 en <span id="no111" class= -"">111</span>. <b>Bolétus scáber</b>, <i>berkenboleet</i> -(<a href="#fig057">fig. 57</a>) en <b><span class="corr" id= -"xd21e11597" title="Bron: Boletus">Bolétus</span> -rúfus</b>, <i>rosse boleet</i>, beide met een ruwen <span class= -"pagenum">[<a id="pb213" href="#pb213" name= -"pb213">213</a>]</span>fijn-schubbigen steel, gelijken veel op elkaar -en komen ook veel door elkaar voor, bij voorkeur in of bij -berkenboschjes, te midden van naaldbosschen. Ze onderscheiden zich van -elkaar, doordat bij B. rufus de steel dikker en de hoed steeds fraai -rossig is, met aan den rand vaak de overblijfselen van een vliezigen -sluier, terwijl B. scaber meer grauwbruin of grijs-olijfkleurig is, -zonder die overblijfselen. Zomer-herfst<span class="corr" id= -"xd21e11607" title="Niet in bron">.</span> <i>vr. a. e.</i> (vooral B. -rufus).</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e11614width" id="fig057"><img src= -"images/fig057.gif" alt= -"Fig. 57. Bolétus scáber (Berkenboleet)." width="439" -height="492"> -<p class="figureHead">Fig. 57. Bolétus scáber -(Berkenboleet).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<hr class="tb"> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb214" href="#pb214" name= -"pb214">214</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e11622width" id="fig058"><img src= -"images/fig058.jpg" alt= -"Fig. 58. Bolétus Sátanas (Saransboleet)." width="542" -height="720"> -<p class="figureHead">Fig. 58. Bolétus Sátanas -(Saransboleet).</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb215" href="#pb215" name= -"pb215">215</a>]</span></p> -<p id="tbrest" class="par"><b>Tabel voor de Aardzwammen=geslachten der -overige families.</b></p> -<p class="par">(Voor de houtzwammen zie blz. <a href="#pb257" class= -"pageref">257</a>).</p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">A.</td> -<td colspan="7">Polyporeën of <i>Buisjeszwammen</i> (Plaat 2 fig. -IX).</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Dikvleezige, gesteelde buisjeszwammen:</td> -<td class="alignright"><i>Bolétus</i> (Plaat 2 fig. IX). Zie -blz. <a href="#pb207" class="pageref">207</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Leerachtige, tolvormige buisjeszwammen:</td> -<td class="alignright">Zie <i>Polýporus perénnis</i>. -<a href="#no145">No. 145</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">B.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Hydnaceën of <i>Stekelzwammen</i>. (Plaat 2 fig. XI).</td> -<td class="alignright">Zie <a href="#no247">No. 247</a>–<a href= -"#no254">254</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">C.</td> -<td colspan="7">Telephoraceën of <i>Korstzwammen</i>:</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Trechter- of trompetvormige, vliezig-vleezige zwammen:</td> -<td class="alignright"><i>Crateréllus cornucopioídes</i>. -(Plaat 2 fig. XIII <i>b</i>). Zie <a href="#no258">No. 258</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Korstvormige, zachtvliezige, gefranjede zwammen:</td> -<td class="alignright"><i>Teléphora terréstris</i> (Plaat -2 fig. XIII <i>a</i>). Zie <a href="#no225">No. 225</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">D.</td> -<td colspan="7">Clavariaceën of <i>Koraalzwammen:</i></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. op een spons gelijkend, vleezig:</td> -<td class="alignright"><i>Sparássis críspa</i> (<a href= -"#fig106">fig. 106</a>). Zie <a href="#no254">No. 254</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. koraalachtig vertakt, wasachtig:</td> -<td class="alignright"><i>Clavária</i> (Plaat 2 fig. XII -<i>a</i>). Zie <a href="#no226">No. 226</a>–231.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">E.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Phallaceën of <i>Stinkzwammen</i>: (Plaat 2 fig. XIV).</td> -<td class="alignright">Zie <a href="#no231">No. 231</a> en <a href= -"#no232">232</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">F.</td> -<td colspan="7">Nidulariaceën of <i>Nestzwammen</i>:</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Leerachtige op bekertjes of vogelnestjes gelijkende zwammen: -<span class="pagenum">[<a id="pb216" href="#pb216" name= -"pb216">216</a>]</span></td> -<td class="alignright"><i>Cýathus</i> (Plaat 2 fig. XV -<i>b</i>). Zie <a href="#no233">No. 233</a> en <a href= -"#no234">234</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">G.</td> -<td colspan="7"><span class="ex">Lycoperdaceën</span> of -<i>Stuifzwammen</i>: (Plaat 2 fig. XVI):</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Er is een duidelijke afscheiding tusschen h. en st.:</td> -<td class="alignright"><i>Tulóstoma mammósum</i> -(<a href="#fig117">fig. 117</a>). Zie <a href="#no278">No. -278</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Er is geen duidelijk onderscheid tusschen h. en st.</td> -<td class="alignright"><a href="#tg20.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg20.2"> -<td></td> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Er zijn 2 duidelijk afzonderlijke omhulsels, waarvan de buitenste -in stervormige slippen openscheurt:</td> -<td class="alignright"><i>Geáster</i> (Plaat 2 fig. XV -<i>a</i>). Zie <a href="#no255">No. 255</a>–258 en <a href= -"#no277">277</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Er zijn geen 2 duidelijk afzonderlijke omhulsels</td> -<td class="alignright"><a href="#tg20.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg20.3"> -<td></td> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Het omhulsel is dik, leer- of kurkachtig, dicht met wratten bezet. -P. binnenin zwart:</td> -<td class="alignright"><i>Sclerodérma vulgáre</i>. (Plaat -2 fig. XVI <i>f</i>.) Zie <a href="#no240">No. 240</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Omhulsel papierachtig</td> -<td class="alignright"><a href="#tg20.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg20.4"> -<td></td> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. zelden kogelvormig, zittend, meestal kort- of langgesteeld -peervormig en met wratten of stekels bezet:</td> -<td class="alignright"><i>Lycopérdon</i> (Plaat 2 fig. XVI <i>a, -b</i> en <a href="#fig099">fig. 99</a>). Zie <a href="#no235">No. -235</a>–240 en <a href="#no271">271</a> en <a href= -"#no272">272</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="6" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. altijd zittend, min of meer kogelrond, glad:</td> -<td class="alignright"><i>Bovista</i> (Plaat 2 fig. XVI <i>c</i>). Zie -<a href="#no273">No. 273</a> en <a href="#no274">274</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum">H.</td> -<td colspan="7">Hymenogastreën of <i>Schijntruffels</i>:</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Op aardappeltjes gelijkende zwammen:</td> -<td class="alignright"><i>Rhizopógon lutéolus</i> -(<a href="#fig103">fig. 103</a>). Zie <a href="#no241">No. -241</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<span class="pagenum">[<a id="pb217" href="#pb217" name= -"pb217">217</a>]</span></div> -</div> -<div id="houtzwammen" class="div1 chapter"><span class= -"pagenum">[<a href="#xd21e746">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Tabel tot het bepalen der zwammen, die voorkomen op -hout (stammen, stronken, takken enz.)</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">(Hierbij ook Ascomyceten).</p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>De zwam vormt een <i>hoed</i>, zittend of gesteeld, van onderen -voorzien van <i>plaatjes</i>:</td> -<td class="alignright">Zie tabel, blz. <a href="#pb219" class= -"pageref">219</a>, (<a href="#fig061">fig. 61</a> of <a href= -"#fig065">65</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Een hoed, zittend of gesteeld, van onderen met gaatjes of -doolhofachtige gangen:</td> -<td class="alignright">Zie tabel, blz. <a href="#pb235" class= -"pageref">235</a>, (<a href="#fig069">fig. 69</a> of <a href= -"#fig080">80</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7">[N.B. Hiertoe behooren óók eenige zeer -harde, houtige zwammen, met zeer fijne gaatjes.]</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Geen hoeden met gaatjes of plaatjes</td> -<td class="alignright"><a href="#tg21.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg21.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Weeke, geleiachtige, dikwijls gekroesde of geplooide, doch ook wel -droppel- of knoopvormige zwammen, geel, bruin, wit of zwart:</td> -<td class="alignright"><i>Trilzwammen.</i> Zie tabel, blz. <a href= -"#pb257" class="pageref">257</a>. (<a href="#fig082">fig. 82</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet week-geleiachtig</td> -<td class="alignright"><a href="#tg21.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg21.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Gewei- of koraalachtig vertakt</td> -<td class="alignright"><a href="#tg21.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet gewei- of koraalachtig vertakt</td> -<td class="alignright"><a href="#tg21.5">5</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg21.4"> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Heldergeel of oranje, kleverig</td> -<td class="alignright"><i>Calócera viscósa.</i> <a href= -"#no189">No. 189</a> (<a href="#fig083">fig. 83</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Bleekgeel tot bruinachtig, sterk vertakt, niet kleverig:</td> -<td class="alignright"><i>Clavária strícta.</i> <a href= -"#no188">No. 188</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Zwart, wit gepunt: <span class="pagenum">[<a id="pb218" href= -"#pb218" name="pb218">218</a>]</span></td> -<td class="alignright"><i>Xylária hypóxylon.</i> <a href= -"#no16">No. 16</a>. (<a href="#fig044">fig. 44</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg21.5"> -<td class="itemNum">5.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Zwart, van binnen wit, knotsvormig:</td> -<td class="alignright"><i>Xylária polymórpha.</i> -<a href="#no17">No. 17</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet zwart</td> -<td class="alignright"><a href="#tg21.6">6</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg21.6"> -<td class="itemNum">6.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Kleine bolletjes (1 à 2 mM.), stervormig openspringend.</td> -<td class="alignright"><i>Sphaeróbolus stellátus.</i> -<a href="#no191">No. 191</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Bekertjes, waarin kleine, ronde schijfjes:</td> -<td class="alignright"><i>Crúcifulum vulgáre.</i> -<a href="#no192">No. 192</a>. (<a href="#fig084">fig. 84</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Korstvormig, geheel aangegroeid of met omgebogen rand, waardoor -hoedjes ontstaan</td> -<td class="alignright"><a href="#tg21.7">7</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg21.7"> -<td class="itemNum">7.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Oranje, stralig geplooid en geaderd, fluweelig:</td> -<td class="alignright"><i>Phlébia aurantíaca.</i> -<a href="#no190">No. 190</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Wit, paars, geel-grijs of bruin, niet str. geplooid.</td> -<td class="alignright"><i>Stéreum.</i> <a href="#no183">No. -183</a>–187.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<span class="pagenum">[<a id="pb219" href="#pb219" name= -"pb219">219</a>]</span> -<p id="tbplaatzwammen" class="par"><b>Tabel tot het bepalen der -plaatzwammensoorten, die voorkomen op hout, boomstammen, stronken, -palen, losse takken, enz.</b></p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. zittend, steel ontbrekend of uiterst kort</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. duidelijk gesteeld, kort of lang</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.5">5</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. week-vleezig, bijna geleiachtig, pl. later kaneelkleurig:</td> -<td class="alignright"><i>Crepidótus móllis</i> <a href= -"#no131">No. 131</a>. (Plaat 4, fig. 22).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. niet week-vleezig</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. teer en klein, wit; op losse takjes, pl. meest naar boven -gekeerd:</td> -<td class="alignright"><i>Claudópus variábilis</i> -<a href="#no130">No. 130</a> (<a href="#fig065">fig. 65</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. niet teer, taai, vleezig of kurkachtig, stijf</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.4"> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. taai, kurkachtig, vrij hard en stijf:</td> -<td class="alignright"><i>Lenzítes</i> <a href="#no143">No. -143</a> en 144 (<a href="#fig066">fig. 66</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. vleezig, glad, grijs of bruinachtig blauw:</td> -<td class="alignright"><i>Pleurótus ostreátus</i> -<a href="#no123">No. 123</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7">[Zie ook Panus stýpticus, met korten steel en -Lentínus cochleátus].</td> -</tr> -<tr id="tg22.5"> -<td class="itemNum">5.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. en st. beide met sparrige afstaande schubben:</td> -<td class="alignright"><i>Pholióta squarrósa</i> <a href= -"#no133">No. 133</a> (Plaat 4, fig. 19).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. honingbruin met harige afstaande schubjes, steel glad met -afstaanden ring, plaatjes later gevlekt, melig:</td> -<td class="alignright"><i>Armillária méllea</i> <a href= -"#no113">No. 113</a>. (Plaat 2, fig. III en <a href="#fig060">fig. -60</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. glad, zonder schubjes; òf met aangedrukte schubjes, die -in kleur van de hoed verschillen</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.6">6</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.6"> -<td class="itemNum">6.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. met aangedrukte, soms ietwat harige schubjes</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.7">7</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. zonder schubjes, glad, rimpelig of vezelig</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.11">11</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.7"> -<td class="itemNum">7.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. zijdelings, h. wit of bleekgrijs met bruine schubjes: -<span class="pagenum">[<a id="pb220" href="#pb220" name= -"pb220">220</a>]</span></td> -<td class="alignright"><i>Pleurótus drýinus</i> <a href= -"#no124">No. 124</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. middenstandig of eenigszins excentrisch</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.8">8</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.8"> -<td class="itemNum">8.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. zonder ring; pl. afloopend, getand of ingescheurd</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.9">9</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. met ring; pl. niet afloopend.</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.10">10</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.9"> -<td class="itemNum">9.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. dunvleezig tot lederachtig, met harige bruinzwarte -schubjes:</td> -<td class="alignright"><i>Lentínus tigrínus</i> <a href= -"#no126">No. 126</a>. (Plaat 4, fig. 14).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. dik, taaivleezig, later hard, met bruine vlek-schubben:</td> -<td class="alignright"><i>Lentínus squamósus</i> <a href= -"#no125">No. 125</a> (<a href="#fig062">fig. 62</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>[H. steenrood-geelbruin, aan den rand met gele vlekken]:</td> -<td class="alignright"><i>Hypholóma sublaterítium</i> -<a href="#no138">No. 138</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.10"> -<td class="itemNum">10.</td> -<td colspan="7">[H. geel- of blauwgroen, kleverig, soms met witte -schubjes: Stropharia aeruginosa].</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. goudgeel-bruin met donkerder schubjes:</td> -<td class="alignright"><i>Pholióta aurivélla</i> <a href= -"#no134">No. 134</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.11"> -<td class="itemNum">11.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. met ring, H. groenachtig:</td> -<td class="alignright"><i>Strophária aeruginósa</i> -<a href="#no222">No. 222</a>. (Plaat 5, fig. 32).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. met ring, H. anders gekleurd</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.24">24</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. zonder ring</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.12">12</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.12"> -<td class="itemNum">12.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. ingerold bruinrood (zie fig. 63); anijsgeur:</td> -<td class="alignright"><i>Lentínus cochleátus</i> -<a href="#no127">No. 127</a> (<a href="#fig063">fig. 63</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. niet ingerold, geen anijsgeur</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.13">13</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.13"> -<td class="itemNum">13.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. zijdelings, kort en verbreed; zwammetjes in toefen:</td> -<td class="alignright"><i>Pánus stýpticus</i> <a href= -"#no128">No. 128</a> (<a href="#fig064">fig. 64</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. niet zijdelings, hoogstens excentrisch.</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.14">14</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.14"> -<td class="itemNum">14.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Ledergele tot bruine paddenstoeltjes, met wit donzig voetje op -losse takjes of plantenafval:</td> -<td class="alignright"><i>Tubária furfurácea</i> <a href= -"#no135">No. 135</a>. (Plaat 4, fig. 24).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Op boomen of stronken, geen donzig voetje</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.15">15</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.15"> -<td class="itemNum">15.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Paddenst. eenzaam of slechts weinige dicht bijeen</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.16">16</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Paddenst. in bossen of talrijke troepjes bijeen</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.21">21</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.16"> -<td class="itemNum">16.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Taai en dikvleezig, st. excentrisch, op boomen:</td> -<td class="alignright"><i>Pleurótus ulmárius</i> <a href= -"#no122">No. 122</a> (Plaat 3, fig. 9).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet taai; aan den voet der boomen of in de aarde daarbij -<span class="pagenum">[<a id="pb221" href="#pb221" name= -"pb221">221</a>]</span></td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.17">17</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.17"> -<td class="itemNum">17.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. helder geel, geel-roodachtig</td> -<td class="alignright"><i>Tricholóma rútilans</i> -<a href="#no114">No. 114</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. geelachtig, later bruin; St. zwart-bruin viltig:</td> -<td class="alignright"><i>Paxíllus atrotomentósus</i> -<a href="#no136">No. 136</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. wit of rose</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.18">18</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.18"> -<td class="itemNum">18.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. spoelvormig verdikt, vaak gevoord:</td> -<td class="alignright"><i>Collýbia fúsipes</i> <a href= -"#no116">No. 116</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. niet zeer slank, gedraaid, wit met zwarte vezeltjes:</td> -<td class="alignright"><i>Plúteus cervínus</i> <a href= -"#no129">No. 129</a>. (Pl. 4, fig. 16).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. zeer slank, glad, lichtgrijs of bruin</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.19">19</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.19"> -<td class="itemNum">19.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. met fijne evenwijdige groeven, grijs-blauw:</td> -<td class="alignright"><i>Mycéna polygrámma</i> <a href= -"#no121">No. 121</a>. (Plaat 3, fig. 7).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. zonder groeven en anders gekleurd</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.20">20</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.20"> -<td class="itemNum">20.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. naar onderen verdikt en in een wortel uitloopend; H. 5 à -10 cM.:</td> -<td class="alignright"><i>Collýbia radicáta</i> <a href= -"#no115">No. 115</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. gelijk dik, bleekgrijs met behaarden scheeven wortel. H. 2 -à 3 cM.:</td> -<td class="alignright"><i>Mycéna rugósa</i> <a href= -"#no120">No. 120</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7">[Zie ook Mycena galericulata, die soms eenzaam -voorkomt].</td> -</tr> -<tr id="tg22.21"> -<td class="itemNum">21.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Teere paddenstoel. H. tot 2 cM. in groepjes</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.22">22</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Grooter; meer in bossen of zoden</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.23">23</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.22"> -<td class="itemNum">22.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. spoedig grauw-zwart, op stronken, oude stammen, enz.:</td> -<td class="alignright"><i>Psathyrélla dissemináta</i> -<a href="#no141">No. 141</a>. (Plaat 5, fig. 36).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. bleek blijvend; op bemoste stammen:</td> -<td class="alignright"><i>Mycéna cortícola</i> <a href= -"#no118">No. 118</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.23"> -<td class="itemNum">23.</td> -<td colspan="7">[St. excentrisch, h. taai en dik-vleezig, zie Pleurotus -ulmarius].</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. middenstandig</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.24">24</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.24"> -<td class="itemNum">24.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. met ring, h. wit, kleverig, meest op beuk:</td> -<td class="alignright"><i>Armillária múcida</i> <a href= -"#no112">No. 112</a> (<a href="#fig059">fig. 59</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. met ring; daaronder sparrig schubbig. H. bruin: <span class= -"pagenum">[<a id="pb222" href="#pb222" name= -"pb222">222</a>]</span></td> -<td class="alignright"><i>Pholióta mutábilis</i> <a href= -"#no132">No. 132</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. zonder ring, hoogstens met gordijnresten</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.25">25</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.25"> -<td class="itemNum">25.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. spoelvormig verdikt, vaak gevoord:</td> -<td class="alignright"><i>Collýbia fúsipes</i> <a href= -"#no116">No. 116</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. niet aldus</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.26">26</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.26"> -<td class="itemNum">26.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. met fijne evenwijdige groeven:</td> -<td class="alignright"><i>Mycéna polygrámma</i> <a href= -"#no121">No. 121</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. niet aldus</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.27">27</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.27"> -<td class="itemNum">27.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. bruin tot zwart, fluweelig:</td> -<td class="alignright"><i>Collýbia velútipes</i> <a href= -"#no117">No. 117</a> (<a href="#fig061">fig. 61</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. kaal</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.28">28</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.28"> -<td class="itemNum">28.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. glad, witachtig of grijs</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.29">29</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>St. geel, geelbruin of bruin, pl. geel- of groenachtig, later grauw -of paars-zwart wordend:</td> -<td class="alignright"><i>Hypholóma</i> <a href="#no138">No. -138</a>–140. (Plaat 5, fig. 30).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.29"> -<td class="itemNum">29.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. wit of lichtrose blijvend. H. klokvormig:</td> -<td class="alignright"><i>Mycéna galericuláta</i> -<a href="#no119">No. 119</a>. (Plaat 3, fig. 7).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Pl. bruin of zwart wordend door de sporen</td> -<td class="alignright"><a href="#tg22.30">30</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="tg22.30"> -<td class="itemNum">30.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. kegel-klokvormig, geelbruin gestreept, pl. zwart wordend:</td> -<td class="alignright"><i>Coprínus micáceus</i> <a href= -"#no142">No. 142</a>. (Pl. 5, fig. 34).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. aanv. bol, later uitgespreid, pl. bruin wordend:</td> -<td class="alignright"><i>Bolbítius</i> (Hypholóma) -<i>hydróphilus</i> <a href="#no137">No. 137</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<hr class="tb" id="descplaatzwammen"> -<p class="par"></p> -<p id="no112" class="par">No. 112. <b>Armillária -múcida.</b> <i>Porceleinzwam</i> (<a href="#fig059">fig. -59</a>).</p> -<p class="par">H. wit, soms lichtgrijs of bruinachtig, slijmerig, -rimpelig, 3–12 cM. St. wit met witten gestreepten R. Vooral op -beuken, die er soms van onder tot boven mee begroeid zijn. -Aug.–Oct. <i>vr. a.</i></p> -<p id="no113" class="par">No. 113. <b>Armillária -méllea.</b> <i>Honingzwam</i>, “Hallimasch” -(<a href="#fig060">fig. 60</a> en Plaat 2, fig. III).</p> -<p class="par">H. geel-honingbruin, met harige, meest donkerder -schubjes en gestreepten rand, 5 à 18 cM., met afstaanden -vlokkigen R. St. bleek rood- of bruinachtig. <span class= -"pagenum">[<a id="pb223" href="#pb223" name="pb223">223</a>]</span>Pl. -later rood of bruinachtig gevlekt, ± afloopend <i>a. a. -e.</i></p> -<p id="no114" class="par">No. 114. <b>Tricholóma -rútilans.</b> <i>Purperroode houtzwam.</i></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e12765width" id="fig059"><img src= -"images/fig059.jpg" alt= -"Fig. 59. Armillária múcida (Porceleinzwam)." width="441" -height="580"> -<p class="figureHead">Fig. 59. Armillária múcida -(Porceleinzwam).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">H. geelachtig met purperrood vilt bedekt, dat later in -schubjes afscheurt; eerst klokvormig, dan uitgespreid en bolrond, -6–10 cM. Vleesch geel. Pl. goudgeel, eerst aan de snede verdikt, -dan gezaagd. <span class="pagenum">[<a id="pb225" href="#pb225" name= -"pb225">225</a>]</span>St. krachtig, gevuld 5–8 cM. hoog, licht -geel met purperroode vezels. In troepjes bijéén op of aan -den voet van boomstronken. Zomer-herfst<span class="corr" id= -"xd21e12773" title="Niet in bron">.</span> <i>a.</i></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e12780width" id="fig060"><img src= -"images/fig060.gif" alt= -"Fig. 60. Honingzwam, Armillária méllea." width="503" -height="720"> -<p class="figureHead">Fig. 60. Honingzwam, Armillária -méllea.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no115" class="par">No. 115. <b>Collýbia -radicáta.</b> <i>Wortelcollybia</i>.</p> -<p class="par">H. dunvleezig, grauwbruin tot olijfkleurig, rimpelig, -geaderd, 6–12 cM. Pl. breed, wijd uit elkaar, fraai wit. St. -slank, meest naar onderen verdikt, en met een stevigen wortel in den -grond bevestigd. Aan den voet van boomen, vooral beuken. -Zomer-herfst<span class="corr" id="xd21e12795" title= -"Niet in bron">.</span> <i>vr. a.</i></p> -<p id="no116" class="par">No. 116. <b>Collýbia -fúsipes.</b> <i>Spoelvoet (Collybia).</i></p> -<p class="par">H. roodbruin of okerkleurig, soms ook bleeker, -6–10 cM. Lamellen breed, wijd uiteen, bleek rose of licht -roodbruin. Kenmerkend is vooral de steel: verdikt-gezwollen, naar -onderen spoelvormig verdund, gestreept of gegroefd, vaak verdraaid, -bruin, bruin-rood. Aan den voet van oude boomen. Zomer-herfst. <i>vr. -a.</i></p> -<p id="no117" class="par">No. 117. <b>Collýbia -velútipes.</b> -<i>Fluweelpootje.</i>—<i>Winterzwammetje</i> (<a href= -"#fig061">fig. 61</a>).</p> -<p class="par">H. geel, goud-geel, bruinachtig, vochtig, kleverig, -2–8 cM., de rand vaak gestreept. St. bruin tot zwartbruin, -fluweelig. Pl. geelachtig, ver uiteen. In zoden, aan stronken van -hakhout, aan boomstammen, ook in de steden, van Sept.–Maart. -<i>a. a. e.</i></p> -<p id="no118" class="par">No. 118. <b>Mycéna -cortícola.</b> <i>Schorsmycena.</i></p> -<p class="par">H. grijs of licht-bruin rose, gevoord, 2–6 mM. St. -licht-grijs of bruinachtig, berijpt. Pl. bleek, breed.</p> -<p class="par">In troepjes op bemoste boomstammen. Oct.–Feb. -<i>a.</i></p> -<p id="no119" class="par">No. 119. <b>Mycéna -galericuláta.</b> <i>Helm mycena.</i> (Plaat 3, fig. 7).</p> -<p class="par">H. kegel- of klokvormig, 2–4 cM. in vele tinten -van grijs, geel-grauw, bleek-bruin; droog en kaal, vaak wat rimpelig -gestreept. Pl. wit tot bleek-rose, met een tand afloopend. St. glad en -glanzend, grauw <span class="pagenum">[<a id="pb227" href="#pb227" -name="pb227">227</a>]</span>of grijs-bruin, vaak wortelachtig verlengd -en dun behaard. Op of dicht bij stronken en stammen, vele bijeen. -Zomer-herfst<span class="corr" id="xd21e12860" title= -"Niet in bron">.</span> <i>a. a.</i></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e12868width" id="fig061"><img src= -"images/fig061.jpg" alt= -"Fig. 61. Collýbia velútipes (Fluweelpootje of Winterzwammetje)." -width="683" height="499"> -<p class="figureHead">Fig. 61. Collýbia velútipes -(Fluweelpootje of Winterzwammetje).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no120" class="par">No. 120. <b>Mycéna rugósa.</b> -<i>Rimpelige mycena.</i></p> -<p class="par">Deze gelijkt veel op de vorige, doch onderscheidt zich, -door een meer rimpeligen, grauwen hoed, een wat taaier substantie -(vooral de grijze steel). Pl. bleekgrijs. Ze komt meer eenzaam of -slechts weinige bij elkaar voor. Stronken enz. Herfst<span class="corr" -id="xd21e12882" title="Niet in bron">.</span> <i>a.</i></p> -<p id="no121" class="par">No. 121. <b>Mycéna -polygrámma.</b> <i>Streepsteel-mycena.</i></p> -<p class="par">H. kegel-klokvormig. Zwak bultig, in vele tinten van -grijs-grauw- of bruinachtig, 2–4 cM. Pl. wit of bijna wit. St. -over zijne geheele lengte met fijne groeven, grijs, blauwgrijs, meestal -wortelend en van onderen behaard. Aan stammen en stronken, tusschen -dorre bladeren, enz. Zomer-herfst<span class="corr" id="xd21e12898" -title="Niet in bron">.</span> <i>vr. a.</i></p> -<p id="no122" class="par">No. 122. <b>Pleurótus -ulmárius.</b> <i>Iepenzwam.</i> (Plaat 3, fig. 9).</p> -<p class="par">H. taai-vleezig, vast, geelachtig, okerkleurig, soms wat -grijzig, vaak gevlekt of in veldjes gebarsten, 8–20 cM. St. -stevig, excentrisch, vast, kleur als hoed of wat bleeker. Pl. wit, -breed. Aan boomstammen, vooral iepen, vaak in groepjes bijeen; soms -zeer hoog. Herfst<span class="corr" id="xd21e12914" title= -"Niet in bron">.</span> <i>vr. a.</i></p> -<p id="no123" class="par">No. 123. <b>Pleurótus -ostreátus.</b> <i>Oesterzwam.</i></p> -<p class="par">H. vleezig, schelpvormig, grauw, grijs, blauw, -bruinachtig, later soms geelachtig verbleekend, 5 à 15 cM.; rand -aanv. ingerold. St. kort of bijna ontbrekend, wit, onderaan -wit-behaard. Pl. wit, geel- of grijsachtig. Meestal vele boven elkaar -aan boomstammen. Sept.–Nov. <i>vr. a.</i></p> -<p id="no124" class="par">No. 124. <b>Pleurótus -drýinus.</b> <i>Grijze zadelzwam.</i></p> -<p class="par">H. taai, witachtig of bleek-grijs, met bruine schubjes, -4–9 cM. Pl. afloopend, wit of geelachtig. St. zijdelings, -<span class="pagenum">[<a id="pb228" href="#pb228" name= -"pb228">228</a>]</span>kort (± 2 cM.), wit, fijn-schubbig, met -vergankelijken ring. Aan eikestammen, zieke ooftboomen en dergelijke. -Herfst<span class="corr" id="xd21e12945" title="Niet in bron">.</span> -<i>vr. a.</i></p> -<p id="no125" class="par">No. 125. <b>Lentínus squamósus -(lepideus.)</b> <i>Geschubde houtzwam.</i> (<a href="#fig062">fig. -62</a>).</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e12964width" id="fig062"><img src= -"images/fig062.gif" alt= -"Fig. 62. Ingescheurd-getande pl. van Lent. squamosus. (Geschubde houtzwam)." -width="221" height="123"> -<p class="figureHead">Fig. 62. Ingescheurd-getande pl. van Lent. -squamosus. (<i>Geschubde houtzwam</i>).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">H. dik- en taaivleezig, later hard en droog, 8–15 -cM.; wit of bleek okerkleurig, met donkere, aangedrukte schubben. Pl. -afloopend, wit of geel-bruinachtig, getand, vaak ingescheurd en -dwarsgestreept. St. gevuld, vast, fijn schubbig. Reuk aangenaam zoetig; -op dennestompen en vooral op bewerkt hout: balken, palen, trapjes, -<i>vr. a.</i></p> -<p class="par">Deze zwam kan soms zeer afwijkende, monstreuse vormen -aannemen, vooral in het duister.</p> -<p id="no126" class="par">No. 126. <b>Lentínus -tigrínus.</b> <i>Getijgerde houtzwam.</i> (Plaat 4, fig. -14).</p> -<p class="par">Kleiner dan de voorafgaande, dunner en slapper; meer -trechtervormig met <span class="corr" id="xd21e12988" title= -"Bron: neergebogenrand">neergebogen rand</span>. Wit of -grijs-geelachtig met zwarte harige schubjes. Pl., wit of lichtgeel, -fijn getand. Vindplaats als de vorige Zomer-herfst<span class="corr" -id="xd21e12991" title="Niet in bron">.</span> <i>vr. a.</i></p> -<p id="no127" class="par">No. 127. <b>Lentínus -cochleátus.</b> <i>Bruine anijszwam</i> (<a href="#fig063">fig. -63</a>).</p> -<p class="par">Vormt dichte toefen van ± slakkenhuisvormige -ingerolde hoeden, licht roodbruin, en heeft een sterken anijsgeur. In -1912 op verscheidene plaatsen waargenomen, aan stronken. Herfst. -<i>e.</i></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e13014width" id="fig063"><img src= -"images/fig063.jpg" alt= -"Fig. 63. Lentínus cochleátus (Bruine anijszwam)." width= -"403" height="342"> -<p class="figureHead">Fig. 63. Lentínus cochleátus -(Bruine anijszwam).</p> -<p class="par first">Photo <span class="sc">H. A. A. v. d. -Lek</span>.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no128" class="par">No. 128. <b>Pánus -stýpticus.</b> <i>Scherpe schelpjeszwam</i> (<a href= -"#fig064">fig. 64</a>).</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e13035width" id="fig064"><img src= -"images/fig064.gif" alt= -"Fig. 64. Pánus stýpticus. (Scherpe schelpjeszwam)." -width="168" height="130"> -<p class="figureHead">Fig. 64. Pánus stýpticus. (Scherpe -schelpjeszwam).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Deze vormt zoden van meest zeer talrijke exemplaren: -kleine leder- tot okerkleurige hoedjes met een zijdelingsch, kort -steeltje dat naar boven verbreed <span class="pagenum">[<a id="pb229" -href="#pb229" name="pb229">229</a>]</span>is. De okerkleurige plaatjes -zijn door fijne aderen verbonden. Het vleesch smaakt zeer scherp.</p> -<p class="par">Aan stronken en stammen, het geheele jaar <i>a. -a.</i></p> -<p id="no129" class="par">No. 129. <b>Plúteus -cervínus.</b> <i>Hertenzwam.</i> (Plaat 4, fig. 16).</p> -<p class="par">H. 6–9 cM., dunvl. klokvormig, later uitgespreid, -glad, ietwat zijdeachtig, kaal of fijn-schubbig, in verschillende -tinten: bruinachtig, grauw-bruin. Pl. spoedig bleekrose, breed. Sporen -rose. St. 5 à 9 cM. hoog, wit met fijne zwarte vezeltjes, vaak -wat gedraaid. Aan den voet van boomstammen, op stronken, enz. eenzaam -of in groepjes. Aug.–Oct. <i>vr. a.</i></p> -<p id="no130" class="par">No. 130. <b>Cláudopus -variábilis.</b> <i>Witte schelpjeszw.</i> (<a href= -"#fig065">fig. 65</a>). <span class="pagenum">[<a id="pb230" href= -"#pb230" name="pb230">230</a>]</span></p> -<p class="par">Kleine, vleezige, ongesteelde hoedjes, 1–2 cM., -wit, fijn viltig; hoed vaak teruggeslagen, met de plaatjes naar boven; -deze zijn eerst wit, later rose of bruin. Sporen roodachtig. Op takjes, -enz. Aug.–Nov. <i>vr. a.</i></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e13080width" id="fig065"><img src= -"images/fig065.jpg" alt= -"Fig. 65. Cláúdopus variábilis. (Witte schelpjeszwam)." -width="497" height="201"> -<p class="figureHead">Fig. 65. Cláúdopus -variábilis. (Witte schelpjeszwam).</p> -<p class="par first">Photo <span class="sc">B. E. Bouman</span>.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no131" class="par">No. 131. <b>Crepidótus -móllis.</b> <i>Weeke schelpzwam.</i> (Plaat 4 fig. 22.)</p> -<p class="par">H. geleiachtig-vleezig, slap, ei- of niervormig, vaak -gegolfd-gelobd, wit-geelachtig, bruin. St. ontbrekend of zeer kort. Pl. -van het aanhechtingspunt uitstralend; wit, later kaneelkleurig. Sporen -bruin. Op oude stammen en stronken, vooral populieren. -Zomer-herfst<span class="corr" id="xd21e13099" title= -"Niet in bron">.</span> <i>vr. a.</i></p> -<p id="no132" class="par">No. 132. <b>Pholióta -mutábilis.</b> <i>Gladde pholiota.</i></p> -<p class="par">H. bruin, kleverig of vochtig, eerst bol en bultig met -ingerolden rand, later vlak, 3–6 cM. Pl. aangegroeid, soms wat -afloopend, eerst bleek, dan geelbruin of kaneelkleurig. Sporen bruin. -St. 3–6 cM. hoog, later hol, met dun-vliezigen ring; daaronder -bruin en ± sparrig-schubbig, er boven bleeker en glad. (Ring en -schubben worden vaak slechts onduidelijk zichtbaar). In bossen op -stronken, vooral van beuken <span class="pagenum">[<a id="pb231" href= -"#pb231" name="pb231">231</a>]</span>en elzen. Herfst, vooral in -’t Z. en O. <i>a. e.</i></p> -<p class="par">N.B. Deze niet te verwarren met de zwavelkopjes, met -groenig-gele plaatjes, die paarszwart worden!</p> -<p id="no133" class="par">No. 133. <b>Pholióta -squarrósa.</b> <i>Schubbige pholiota.</i> (Plaat 4, fig. 19 en -20).</p> -<p class="par">Gemakkelijk kenbaar aan de sparrige omgebogen schubben -op den hoed en den steel. Alleen boven den vlokkigen vergankelijken -ring glad. H. 4–6 cM. Geheel goudgeel tot roestbruin. Pl. eerst -bleek olijfkleurig, dan bruin. Sporen bruin. In bossen aan den voet van -boomen, vooral beuken. Oct.–Nov. <i>vr. a.</i></p> -<p id="no134" class="par">No. 134. <b>Pholióta -aurivélla.</b> <i>Goudvlieszwam.</i></p> -<p class="par">H. eerst bol, dan vlak gewelfd, 6–10 cM., -goudgeel-bruin met aangedrukte bruinachtige schubjes; vochtig kleverig, -droog glanzend. Pl. eerst witachtig, dan geel, later bruin. Sporen -bruin. St. dik, hol, geel met wat afstaanden ring; daaronder -vlokkig-schubbig. Aan loofboomen. Herfst<span class="corr" id= -"xd21e13146" title="Niet in bron">.</span> <i>vr. a.</i></p> -<p id="no135" class="par">No. 135. <b>Tubária -furfurácea.</b> <i>Donsvoetje.</i> (Pl. 4, fig. 24).</p> -<p class="par">H. ledergeel bij droogte; vochtig donkerder, bruin; -eerst bol of vlak, later verdiept, ± trompetvormig, bedekt met -kleine zemelachtige schubjes. Pl. okerkleurig tot kaneelkleurig, -eenigszins afloopend. Sporen bruin. St. van onderen meestal met een wit -dons bedekt. Op takjes, bladeren, plantenafval, enz. -Herfst-winter<span class="corr" id="xd21e13162" title= -"Niet in bron">.</span> <i>a. a.</i></p> -<p id="no136" class="par">No. 136. <b>Paxíllus -atrotomentósus.</b> <i>Zwartvoet.</i></p> -<p class="par">Zeer kenbaar aan den korten dikken steel, die met een -donkerbruin tot zwart fluweelig vilt is bedekt. H. 7–15 cM., -bruin, oppervlak als zeemleer, breed-trechtervormig, doch vaak scheef, -met excentrischen steel. Sporen bruin. Op of bij oude naaldboomen of -stronken daarvan. Herfst<span class="corr" id="xd21e13178" title= -"Niet in bron">.</span> <i>vr. a.</i> <span class="pagenum">[<a id= -"pb232" href="#pb232" name="pb232">232</a>]</span></p> -<p id="no137" class="par">No. 137. <b>Bolbítius -(Hypholóma) hydróphilus.</b> <i>Grijze vochtzwam.</i></p> -<p class="par">H. eerst bol, met neergebogen rand, later uitgespreid, -hygrophaan, bleek kastanjebruin. Plaatjes bruin. Sporen bruin. -Kenmerkend vooral de witachtige golvende steel (vooral bij jonge -exemplaren) Op stronken enz. meest in groote bossen. Herfst<span class= -"corr" id="xd21e13195" title="Niet in bron">.</span> <i>a.</i></p> -<p class="par"><b>Hypholóma.</b> <i>Zwavelkopjes</i>.</p> -<p class="par">De zwavelkopjes zijn de gele of geelbruine, zoo -algemeene stronkbewoners, waarvan de plaatjes paars-zwart of grauw -worden door de sporen, en waarbij gewoonlijk op hoed of steel duidelijk -resten van het gordijn zichtbaar zijn; bij jonge exemplaren is het vaak -heel mooi te zien; zij smaken bitter.</p> -<p id="no138" class="par">No. 138. <b>Hypholóma -sublaterítium</b>, met ± steenroode hoeden, 4–10 -cM. die aan den rand vaalgele vlokken of vlekken vertoonen -(gordijnresten), en een steel, die naar onderen versmald is en -roestbruin. Pl. aanv. licht grijsgroen. Vleesch geelwit<span class= -"corr" id="xd21e13216" title="Niet in bron">.</span> <i>a. v.</i></p> -<p id="no139" class="par">No. 139. <b>Hypholóma -fasciculáre</b>, kleiner, 2–6 cM. meer geelbruin, zonder -randvlekken, steel ± overal even dik en geler. Pl. aanv. -zwavelgeel. Vleesch geler. Beide aan stronken en boomen<span class= -"corr" id="xd21e13227" title="Niet in bron">.</span> <i>a. a. -v.</i></p> -<p class="par">Voorts vindt men op dennenstronken en in de buurt -daarvan, vooral in ’t Oosten:</p> -<p id="no140" class="par">No. 140. <b>Hypholóma -epixánthum</b>, meer bleekgeel van kleur, met geelwitachtige -plaatjes, die grauw worden. Oct.–Dec. <i>vr. a.</i></p> -<p class="par">Voor hypholóma Candolleánum zie blz. -<a href="#pb278" class="pageref">278</a>.</p> -<p id="no141" class="par">No. 141. <b>Psathyrélla -dissemináta.</b> <i>Grijze klokjes.</i> (Plaat 5, fig. 36).</p> -<p class="par">H. eerst ei- dan klokvormig, 1 à 1½ cM.; -wit, grijs of licht okerkleurig., gevoord-gestreept, aanv. <span class= -"pagenum">[<a id="pb233" href="#pb233" name="pb233">233</a>]</span>zeer -fijn bestoven. Pl. eerst wit, dan grauw en zwart door de sporen. St. -wit. Teere paddenstoeltjes in grooten getale bijeen aan den voet van -boomen, op stronken, uit vloeren en plafonds van huizen, op bladaarde, -enz. Voorjaar-herfst <i>a.</i></p> -<p id="no142" class="par">No. 142. <b>Coprínus -micáceus.</b> <i>Glimmerinktzwam.</i> (Plaat 5, fig. 34)</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e13272width" id="fig066"><img src= -"images/fig066.jpg" alt= -"Fig. 66. Lenzítes betulína (Berken plaatjeshoutzwam)." -width="433" height="492"> -<p class="figureHead">Fig. 66. Lenzítes betulína (Berken -plaatjeshoutzwam).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">H. eerst ei- dan klokvormig, 3 <span class="corr" id= -"xd21e13279" title="Bron: a">à</span> 5 cM. geelbruin gestreept, -met fijne glinsterende korreltjes bezet, die echter spoedig verdwijnen. -Pl. wit, bruin dan zwart door de sporen. St. wit, een weinig zijachtig, -<span class="pagenum">[<a id="pb234" href="#pb234" name= -"pb234">234</a>]</span>glad hol. In grooten getale bijeen op stronken -en boomen; ook op de aarde. Voor- en najaar <i>a. a.</i></p> -<p class="par"><b>Lenzítes.</b> Dit geslacht vormt in menig -opzicht een overgang tusschen plaat- en buisjeszwammen. Jong vertoonen -zij gaatjes, maar bij uitgroeiing vormen zich duidelijke plaatjes, die -echter stijf en kurkachtig zijn. De geheele hoed is trouwens zoo; -hierdoor en door hun voorkomen en groeiwijze gelijken zij veel op -sommige Polyporaceën; vooral als men ze alleen van boven -beschouwt, kan men ze licht daarmede verwarren. De plaatjes zijn vaak -vertakt en zijdelings verbonden, waardoor soms gaatjes ontstaan, die -dan echter altijd veel grover zijn, dan bij de echte buisjeszwammen. -Soms vertoonen zij dicht bij hun aanhechtingspunt gaatjes en meer naar -den rand toe plaatjes. De meest voorkomende zijn:</p> -<p id="no143" class="par">No. 143. <b>Lenzítes -betulína.</b> <i>Berken-plaatjeshoutzwam.</i> (<a href= -"#fig066">fig. 66</a>).</p> -<p class="par">H. 2–10 cM. breed, ± met banden geteekend, -viltig-harig, fluweelig, grauw-bleekbruin (dikwijls ook groenig). Pl. -wit tot lichtgrijs-bruin. Vaak vele bijeen, dakpansgewijs. Op stronken -van berken, esschen, eiken e.a. ’t geheele jaar <i>a</i>.</p> -<p id="no144" class="par">No. 144. <b>Lenzítes -saepiária.</b> <i>Bruine plaatjeshoutzwam.</i></p> -<p class="par">H. 2–12 cM., borstelig viltig, fluweelig, aanv. -geel, later van uit ’t midden bruin wordend, bruin met -oranje-gele rand, ten slotte geheel donkerbruin. Pl. oranje-geel, vaak -vertakt en verbonden. Op oude stronken van naaldhout, en op balken, -schutting, enz., daaruit vervaardigd, ’t geheele jaar <i>vr. -a</i>.</p> -<p class="par">N.B. De Nos. 112–128 en 143, 144 hebben witte -sporen. Bij de andere is het afzonderlijk vermeld.</p> -<hr class="tb"> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb235" href="#pb235" name= -"pb235">235</a>]</span></p> -<p id="tbpolyporaceeen" class="par"><b>Tabel tot het bepalen der meest -voorkomende geslachten der Polyporaceën of Buisjeszwammen.</b></p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Vleezige gesteelde aardpaddenstoelen, waarbij de buisjeslaag zich -gemakkelijk van het vruchtvleesch laat afscheiden:</td> -<td class="alignright"><i>Bolétus.</i> Zie tabel blz. <a href= -"#pb207" class="pageref">207</a> (Plaat 2 fig. IX).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Hout- of boomzwammen of anders gevormde aardpaddenstoelen</td> -<td class="alignright"><a href="#t23.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t23.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Weeke, sappige, roode of roodbruine boomzwammen:</td> -<td class="alignright"><i>Fistulína</i>. <a href="#no170">No. -170</a> (<a href="#fig079">fig. 79</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet tegelijk week-sappig en rood</td> -<td class="alignright"><a href="#t23.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t23.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Aan de onderzijde doolhofachtige gangen of plaatjes (zie <a href= -"#fig080">fig. 80</a>)</td> -<td class="alignright"><a href="#t23.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Geen plaatjes of doolhofachtige gangen (of indien er iets van dien -aard te zien is, dan zéér veel fijner dan de figuur -vertoont); <i>gaatjes</i> of netvorm. plooien</td> -<td class="alignright"><a href="#t23.5">5</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t23.4"> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Doolhofachtige gangen (<a href="#fig080">fig. 80</a>), zwam -dik-kurkachtig:</td> -<td class="alignright"><i>Daedálea quercína</i>. <a href= -"#no176">No. 176</a> (<a href="#fig080">fig. 80</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Plaatjes, (soms hier en daar overgaande in gaatjes).</td> -<td class="alignright">Zie <i>Lenzítes</i>. (blz. <a href= -"#pb234" class="pageref">234</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t23.5"> -<td class="itemNum">5.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Geen echte gaatjes, maar plooien en netvormige aderen:</td> -<td class="alignright"><i>Merúlius</i>. <a href="#no171">No. -171</a>–173</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td><i>Echte gaatjes, grof of fijn</i>, soms alleen met een loupe of op -doorsnede zichtbaar (bv. bij Fomes)</td> -<td class="alignright"><a href="#t23.6">6</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t23.6"> -<td class="itemNum">6.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Taai-kurkachtige tot hard-houtige zwammen, waarbij <span class= -"pagenum">[<a id="pb236" href="#pb236" name="pb236">236</a>]</span> de -<i>buisjes gewoonlijk in meerdere lagen</i> boven elkaar geplaatst -zijn:</td> -<td class="alignright"><i>Fómes</i>. Zie tabel blz. <a href= -"#pb248" class="pageref">248</a>. (Plaat 2 fig. X <i>b</i> en fig. -74–79).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7">(N.B. Dit kenmerk is alleen op breuk of doorsnede te -zien.)</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7">Harde, niet te snijden zwammen, die zich slechts met -groote moeite zouden laten breken of doorzagen, zoeke men onder -Fomes.</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Buisjes slechts in één laag, vliezige, vleezige, -leder- of kurkachtige zwammen; (sommige wel later verhardend, maar niet -hard-houtig)</td> -<td class="alignright"><a href="#t23.7">7</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t23.7"> -<td class="itemNum">7.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Op doorsnede is de buisjes-laag niet door een scherp lijntje van -het vleesch gescheiden (<a href="#fig081">fig. 81</a>); het vleesch is -wit, kurkachtig tot zacht houtig:</td> -<td class="alignright"><i>Tramétes</i>. <a href="#no174">No. -174</a> en 175.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Wel een scherp lijntje tusschen buizen-laag en vleesch:</td> -<td class="alignright"><i>Polýporus</i>. Zie tabel blz. <a href= -"#pb237" class="pageref">237</a>. (Pl. 2 fig. X<i>a</i> en fig. -69–73).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<hr class="tb"> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb237" href="#pb237" name= -"pb237">237</a>]</span></p> -<p id="tbpolyporus" class="par"><b>Tabel tot het bepalen der -Polýporus-soorten.</b></p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Een vrijwel rond hoedje op een middenst. of wat excentrisch -steeltje:</td> -<td class="alignright"><a href="#t24.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Andere vorm, geen of zijdelingsche steel:</td> -<td class="alignright"><a href="#t24.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t24.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Op den grond (zandgrond) groeiend:</td> -<td class="alignright"><i>Pol. perénnis</i>. <a href= -"#no145">No. 145</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Op takken of stammen groeiend:</td> -<td class="alignright"><i>Pol. brumális</i>. <a href= -"#no146">No. 146</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t24.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Poriën fraai paars (bij oude exemplaren bruin-paars).</td> -<td class="alignright"><i>Pol. abietínus</i>. <a href= -"#no159">No. 159</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Poriën hier en daar mooi oranje:</td> -<td class="alignright"><i>Pol. auréolus. (amórphus).</i> -<a href="#no158">No. 158</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Poriën zwavelgeel, hoed geel, oranje of bruinachtig.</td> -<td class="alignright"><i>Pol. sulphúreus</i>. <a href= -"#no150">No. 150</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Poriën fraai zilver-grijs:</td> -<td class="alignright"><i>Pol. adústus</i>. <a href="#no156">No. -156</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Poriën anders gekleurd, wit, bleek-geel, groenig of -bruinachtig:</td> -<td class="alignright"><a href="#t24.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t24.4"> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Vleesch ìn-bruin, rood-of geelbruin:</td> -<td class="alignright"><a href="#t24.5">5</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Vleesch wit of bleek geel-grijs of bruinachtig.</td> -<td class="alignright"><a href="#t24.7">7</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t24.5"> -<td class="itemNum">5.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. meest kleiner dan 6 cM., meerdere bijeen, gewoonlijk boven -elkaar geplaatst, bruin, met stralig geplaatste rimpels:</td> -<td class="alignright"><i>Pol. radiátus</i>. <a href= -"#no157">No. 157</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. grooter dan 6 cM., 10 tot 30 cM. en meer:</td> -<td class="alignright"><a href="#t24.6">6</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t24.6"> -<td class="itemNum">6.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Dik consôle- tot kussenvormige hoeden aan boomstammen, aanv. -geelbruin en week, later verhardend en roest-bruin, zwart wordend:</td> -<td class="alignright"><i>Pol. híspidus</i>. <a href= -"#no153">No. 153</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Meestal ongeveer tol- of trechtervormig, op of bij -coniferenstompen:</td> -<td class="alignright"><i>Pol. Schweinítzii</i>. <a href= -"#no154">No. 154</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7">(Zie ook Fomes conchatus en Fomes pomaceus -(vruchtboomen!)<span class="corr" id="xd21e13630" title= -"Niet in bron">)</span> <span class="pagenum">[<a id="pb238" href= -"#pb238" name="pb238">238</a>]</span></td> -</tr> -<tr id="t24.7"> -<td class="itemNum">7.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. zadelv. geelbruin, met donkere schubben:</td> -<td class="alignright"><i>Pol. squamósus</i>. <a href= -"#no147">No. 147</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. fraai met banden geteekend, meest vele bijeen op stronken,</td> -<td class="alignright"><i>Pol. versícolor</i>. <a href= -"#no160">No. 160</a> en 161. (Plaat 2 fig. X <i>a</i> en <a href= -"#fig073">fig. 73</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Niet met schubben, noch met banden:</td> -<td class="alignright"><a href="#t24.8">8</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t24.8"> -<td class="itemNum">8.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Talrijke hoeden, gelobd en ingesneden, vormen één -geheel. (Zie <a href="#fig072">fig. 72</a>).</td> -<td class="alignright"><a href="#t24.9">9</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Enkelv. hoeden, afzonderlijk of vele bijeen.</td> -<td class="alignright"><a href="#t24.10">10</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t24.9"> -<td class="itemNum">9.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. fraai lichtbruin, met korreltjes, later schubbig:</td> -<td class="alignright"><i>Pol. gigánteus</i>. <a href= -"#no151">No. 151</a> (<a href="#fig070">fig. 70</a> en 71).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>H. grauw, of grijs-bruin, niet schubbig:</td> -<td class="alignright"><i>Pol. frondósus</i>. <a href= -"#no152">No. 152</a> (<a href="#fig072">fig. 72</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7">(Zie ook Pol. sulphúreus, die soms met witte -poriën voorkomt.)</td> -</tr> -<tr id="t24.10"> -<td class="itemNum">10.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Met duidelijken steel, van onderen zwart:</td> -<td class="alignright"><i>Pol. pícipes</i>. <a href="#no148">No. -148</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Zittend of met zeer korten steel, kussenvormig (op berk!) zie -<a href="#fig069">fig. 69</a></td> -<td class="alignright"><i>Pol. betulínus</i>. <a href= -"#no149">No. 149</a><span class="corr" id="xd21e13733" title= -"Niet in bron">.</span></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Vuil-witte of grauw bruine, ± taai vleezige zwammen, meestal -vele bijeen en ± samenvloeiend<span class="corr" id="xd21e13737" -title="Niet in bron">.</span></td> -<td class="alignright"><i>Pol. fumósus</i>. <a href="#no155">No. -155</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<hr class="tb" id="descpolyporus"> -<p class="par"></p> -<p id="no145" class="par">No. 145. <b>Polýporus -(Polystíctus) perénnis.</b> <i>Tolzwammetje.</i></p> -<p class="par">H. 2–8 cM., dun, leerachtig, rond, bruin, rand -dun, scherp. Poriën eerst wit berijpt, later bruin. St. -middenstandig, lichtbruin en fluweelig. Dikwijls vertoonen de hoeden -fraai geteekende banden; men vindt ook veelal eenige exemplaren min of -meer met elkaar vergroeid. Zandgrond. Nazomer-herfst. <i>vr. a</i>.</p> -<p id="no146" class="par">No. 146. <b>Polýporus -brumális.</b> <i>Winterhoutzwam</i>.</p> -<p class="par">H. 3–8 cM. ± vleezig, dan taai-leerachtig, -grijs-bruin, <span class="pagenum">[<a id="pb239" href="#pb239" name= -"pb239">239</a>]</span>zonder bandv. teekening, eerst behaard, later -meestal eenigszins schubbig. Poriën wit, geelachtig. Steel -± O.5 cM. dik, fijn schubbig of harig. Op doode takken en -stammen, vooral van eiken. Najaar-voorjaar. <i>vr. a</i>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e13780width" id="fig067"><img src= -"images/fig067.gif" alt= -"Fig. 67. Polýporus squamósus (Zadelzwam)." width="668" -height="505"> -<p class="figureHead">Fig. 67. Polýporus squamósus -(Zadelzwam).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no147" class="par">No. 147. <b>Polýporus -squamósus.</b> <i>Zadelzwam</i>. (<a href="#fig067">fig. 67</a> -en fig. 68).</p> -<p class="par">H. tot 40 cM., taai vleezig, geelbruin met donkere -schubben. Poriën aanv. klein, later vrij groot en <span class= -"pagenum">[<a id="pb240" href="#pb240" name= -"pb240">240</a>]</span>hoekig, wit tot lichtbruin. Steel kort, -zijdelingsch of excentrisch, van onderen zwart. Loofboomen, en -stronken. Voor- en najaar. <i>a.</i></p> -<p id="no148" class="par">No. 148. <b>Polýporus <span class= -"corr" id="xd21e13806" title="Bron: picipes">pícipes</span>.</b> -<i>Peksteel</i>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e13814width" id="fig068"><img src= -"images/fig068.gif" alt= -"Fig. 68. Polýporus squamósus (Zadelzwam)." width="539" -height="438"> -<p class="figureHead">Fig. 68. Polýporus squamósus -(Zadelzwam).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">H. tot 8 cM., taai-vleezig, later hard, bruin, glad. St. -sterk excentrisch, geheel zwart tot aan de afloopende poriën, deze -zijn wit tot bleekbruin, klein, op stronken meest van wilgen. Najaar. -<i>vr. a.</i></p> -<p id="no149" class="par">No. 149. <b>Polýporus -betulínus.</b> <i>Berkenzwam</i>. (<a href="#fig069">fig. -69</a>).</p> -<p class="par">H. 6 à 20 cM., vleezig tot kurkachtig, ± -rond of niervormig, zittend of met zeer korten steel aangehecht, -<span class="pagenum">[<a id="pb241" href="#pb241" name= -"pb241">241</a>]</span>kaal, glad, bruingrijs; vleesch zuiver wit, -buisjes kort, poriën wit. Uitsluitend op berken. Het geheele jaar. -<i>vr. a.</i></p> -<p id="no150" class="par">No. 150. <b>Polýporus -sulphúreus.</b> <i>Zwavelzwam</i>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e13851width" id="fig069"><img src= -"images/fig069.jpg" alt= -"Fig. 69. Polýporus betulínus (Berkenzwam)." width="629" -height="446"> -<p class="figureHead">Fig. 69. Polýporus betulínus -(Berkenzwam).</p> -<p class="par first">(Photo <span class="sc">Dr. Garjeanne</span>.)</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">H. meestal vele tot groote complexen vergroeid, -zwavelgeel met oranje. Poriën geel. Vleesch wit of geelachtig, -aanv. week kaasachtig, later hard, als <span class="corr" id= -"xd21e13862" title="Bron: rbosse">brosse</span> kaakjes. Op loofboomen, -soms zeer hoog; schadelijke parasiet! <i>vr. a</i>.</p> -<p id="no151" class="par">No. 151. <b>Polýporus -gigánteus.</b> <i>Reuzenzwam</i>. (<a href="#fig070">fig. 70</a> -en fig. 71). <span class="pagenum">[<a id="pb242" href="#pb242" name= -"pb242">242</a>]</span></p> -<p class="par">Deze vormt aan den voet van oude boomstammen groote -zoden, die meer dan 1 M. breed kunnen worden, mooi lichtbruin met -korreltjes en schubjes geteekend (vooral later); de bleeke poriën -kleuren zich bij druk zwartig. Vooral aan den voet van beuken. -Augustus–October. <i>vr. a</i>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e13886width" id="fig070"><img src= -"images/fig070.jpg" alt= -"Fig. 70. Polýporus gigánteus (Reuzenzwam) ½ nat. grootte." -width="429" height="406"> -<p class="figureHead">Fig. 70. Polýporus gigánteus -(Reuzenzwam) ½ nat. grootte.</p> -<p class="par first">Photo <span class="sc">H. A. A. v. d. -Lek.</span></p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no152" class="par">No. <span class="corr" id="xd21e13896" title= -"Bron: 151">152</span>. <b>Polýporus frondósus</b>, -“<i>De eikhaas</i>” (<a href="#fig072">fig. 72</a>), -onderscheidt zich van de vorige door zijn meer grauwe of grijsbruine -kleur; ook is hij meer ingesneden tot kleinere, meer rondachtige -lappen. Aan den voet van oude boomen, vooral eiken. <i>n. a. e</i>.</p> -<p id="no153" class="par">No. 153. <b>Polýporus -híspidus.</b> <i>Ruige boomzwam</i>. <span class= -"pagenum">[<a id="pb243" href="#pb243" name="pb243">243</a>]</span></p> -<p class="par">H. 10–30 cM. dik, consôle- tot kussenvormig, -aanv. geel-bruin en vrij week, later hard, bruin en zwart. Van boven -ruig-harig. Poriën aanv. bleek groenig geel, fijn gewimperd, later -bruinachtig. Aan stammen van levende boomen. Juli-winter. <i>vr. -a.</i></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e13926width" id="fig071"><img src= -"images/fig071.jpg" alt= -"Fig. 71. Polýporus gigánteus (Reuzenzwam), aan den voet van een beuk." -width="417" height="461"> -<p class="figureHead">Fig. 71. Polýporus gigánteus -(Reuzenzwam), aan den voet van een beuk.</p> -<p class="par first">Photo <span class="sc">H. A. A. v. d. -Lek.</span></p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">N.B. Deze zwam is éénjarig; gedurende den -geheelen winter kan men de harde bruinzwarte (doode) zwammen vinden. -<span class="pagenum">[<a id="pb244" href="#pb244" name= -"pb244">244</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e13938width" id="fig072"><img src= -"images/fig072.jpg" alt= -"Fig. 72. Polýporus frondósus (Eikhaas)." width="720" -height="516"> -<p class="figureHead">Fig. 72. Polýporus frondósus -(Eikhaas).</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb245" href="#pb245" name= -"pb245">245</a>]</span></p> -<p id="no154" class="par">No. 154. <b>Polýporus -Schweinítzii.</b> <i>Sparrehoutzwam.</i></p> -<p class="par">Deze zwam, uitsluitend in naaldbosschen, op of bij -stompen te vinden, is aan de fraai-bruine, ruw-viltige bovenkant, en de -groen-gelige (later bruine) poriën te kennen. De h., 6–25 -cM., zijn ± tol- of trechtervormig, alleenstaand of eenige -± vergroeid. Herfst. In ’t Z. en O. <i>vr. a.</i></p> -<p class="par"><b>Polýporus fumósus en -adústus.</b></p> -<p class="par">Bijna alle vuil-witte, grijze of grauw-bruine zwammen, -niet met banden geteekend, die men in groote getale bijeen, zodevormend -of dakpansgewijze op stammen of stronken aantreft, behooren tot een van -deze soorten.</p> -<p id="no155" class="par">No. 155. <b>P. fumósus</b>, <i>de -rookzwam</i>, is gew. dikker, vleeziger, vertoont op doorsnede -zônen in ’t vleesch, heeft vuil-witte of bruinachtige -poriën, die door wrijving zich donkerder kleuren. <i>a</i>.</p> -<p id="no156" class="par">No. 156. <b>P. adústus</b>, <i>de -grijze gaatjeszwam</i>, is dunvleezig, zonder zônen, en heeft -mooi zilvergrauwe poriën; ook zijn hier de hoedjes meest meer -half-cirkelvormig en fijnviltig. Herfst-winter. <i>a. a</i>.</p> -<p id="no157" class="par">No. 157. <b>Polýporus -radiátus.</b> <i>Elzenzwam</i>.</p> -<p class="par">H. 4–6 cM., meest vele bijeen ± -dakpansgewijs; bruin met stralige rimpels, aanv. fluweelig-glanzend. -Poriën aanv. met zilverachtigen weerschijn. Vooral goed te kennen -aan het geel-bruine, stralig-vezelige vleesch. Bij voorkeur op elzen, -doch ook op beuken, berken, e. a. Het geheele jaar. <i>vr. a</i>.</p> -<p id="no158" class="par">No. 158. <b>Polýporus -auréolus</b> (= amórphus). <i>Oranje -dennezwammetje.</i></p> -<p class="par">Witte, ± vleezige, zijdeachtige zwammetjes, vele -bijeen, dakpansgewijs of onregelmatig uitgespreid, met oranje of -oranje-rose poriën. Op dennenstronken. Najaar. <i>a</i>. -<span class="pagenum">[<a id="pb246" href="#pb246" name= -"pb246">246</a>]</span></p> -<p id="no159" class="par">No. 159. <b>Polýporus -(Polystíctus) abietínus.</b> <i>Paarse -dennenzwam</i>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e14023width" id="fig073"><img src= -"images/fig073.gif" alt= -"Fig. 73. Polýporus versícolor (Elfenbankjes), onderaan rechts eenige Mycena’s." -width="348" height="510"> -<p class="figureHead">Fig. 73. Polýporus versícolor -(Elfenbankjes), onderaan rechts eenige Mycena’s.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Vindt men op naaldhout zwammetjes met fraai paarse -poriën, dan is het deze. Overigens is de vorm zeer veranderlijk en -wisselt tusschen breed-uitgespreide korsten en wit-grijze, harige -hoedjes, onduidelijk met banden geteekend. De poriën zijn ook -onregelmatig in tandjes uiteengescheurd en <span class= -"pagenum">[<a id="pb247" href="#pb247" name= -"pb247">247</a>]</span>kunnen door verbleeking bruin-paars tot bruin -worden. Niet te verwarren met <span class="corr" id="xd21e14031" title= -"Bron: Stereum purpureum">Stéreum purpúreum</span> (geen -poriën!). Zie blz. <a href="#pb56" class="pageref">56</a>. -Zomer-herfst. <i>a</i>.</p> -<p id="no160" class="par">No. 160. <b>Polýporus -(Polystíctus) versícolor.</b> <i>Veelkleurige zwam. -Elfenbankjes</i>. (<a href="#fig073">fig. 73</a>).</p> -<p class="par">De meest algemeene zwam op allerlei stammen en stronken -is wel deze: kenbaar aan zijn fraai met banden geteekende hoed, die -zijïg-glanzend en glad is, en waarvan men er meestal vele bijeen -vindt. Men vindt ze in allerlei kleuren, witachtig, bruin, blauwachtig -tot zwart. De poriën zijn aanv. wit, later worden ze -bruinachtig.</p> -<p class="par">N.B. De eenige zwam die hiermede soms wel verward wordt -is <span class="corr" id="xd21e14055" title= -"Bron: Lenzites betulina">Lenzítes betulína</span> (blz. -<a href="#pb234" class="pageref">234</a>), doch deze is aan de -onderzijde direct te kennen.</p> -<p id="no161" class="par">No. 161. [Als <b>Polýporus -(Polystíctus) zonátus</b> worden onderscheiden de vormen, -die zachtfluweelig, dikker, meestal grauw bruin en onduidelijk -gezôneerd zijn met dikkere, vaak witte rand; hierbij zijn de -hoeden gewoon met een breede, ineenvloeiende basis vastgehecht.] Beide -vormen op stronken enz. ’t geheele jaar. <i>a. a</i>.</p> -<hr class="tb"> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb248" href="#pb248" name= -"pb248">248</a>]</span></p> -<p id="tbfomes" class="par"><b>Tabel tot het bepalen der -Fómes-soorten.</b></p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Vleesch wit of licht geelachtig</td> -<td class="alignright"><a href="#t254.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Vleesch bruin of bruingeel</td> -<td class="alignright"><a href="#t254.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t254.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Zwam geheel wit of lichtgrijs, ook de bovenzijde van den hoed; -meest op popel:</td> -<td class="alignright"><i>Fómes connátus</i>. <a href= -"#no168">No. 168</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Bovenzijde bruin, op den wortel of den boomvoet, meest van -coniferen:</td> -<td class="alignright"><i>Fómes annósus</i>. <a href= -"#no167">No. 167</a> (<a href="#fig074">fig. 74</a>–77).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t254.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Zwam korst- of schelpvormig met dunnen rand, poriën helder -geelbruin:</td> -<td class="alignright"><i>Fómes conchátus.</i> <a href= -"#no169">No. 169</a> (<a href="#fig077">fig. 77</a> en 78).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Zwam knobbel-, hoef-, of consôlevormig</td> -<td class="alignright"><a href="#t254.4">4</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t254.4"> -<td class="itemNum">4.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Zwam dik, hoef- of kussenvormig, van boven grijs, grauw tot zwart; -poriën grijs berijpt of licht kaneelkleurig</td> -<td class="alignright"><a href="#t254.5">5</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Zwam meer afgeplat, consôlevormig, van boven bruin -bruinzwart; poriën wit, bij druk bruin:</td> -<td class="alignright"><i>Fómes applanátus</i>. <a href= -"#no165">No. 165</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t254.5"> -<td class="itemNum">5.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Zwamweefsel hard, houtig, donker roestbruin, naar boven geleidelijk -in de zeer harde buitenlaag overgaande; deze is (vooral bij oudere -exemplaren) voorzien van groeven en barsten:</td> -<td class="alignright"><i>Fómes igniárius</i>. <a href= -"#no162">No. 162</a>–154. (Plaat 2 fig. X <i>b</i>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7">(In hoofdzaak hiermede overeenstemmend, doch met -lichter goudbruin weefsel is <i>Fomes robustus</i>, op eik.)</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>Zwamweefsel zachter, kurkig-zwammig, van boven <span class= -"pagenum">[<a id="pb249" href="#pb249" name= -"pb249">249</a>]</span>begrensd door een harde buitenlaag, van onderen -door de zeer lange buisjes. Hoed bruinachtig, grauw of grijs:</td> -<td class="alignright"><i>Fómes fomentárius</i>. <a href= -"#no166">No. 166</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<hr class="tb" id="descfomes"> -<p class="par"></p> -<p id="no162" class="par">No. 162. <b>Fómes -igniárius.</b> <i>Vuurzwam</i>. (Pl. 2 fig. X <i>b</i>.)</p> -<p class="par">Aanv. bol-knobbelvormig, licht bruin-grijs berijpt. -Later beginnen zich boven- en onderzijde te onderscheiden; de zwam -wordt hoefvormig, de bovenzijde bruin-grijs-zwart, zeer hard (vaak wat -groenig), met concentrische groeven en barsten; de poriën zeer -fijn (als speldeprikken), licht grijs tot kaneelkleurig. Het -“vleesch,” dat hard en roestbruin is, bestaat bijna geheel -uit de lagen van buisjes. De vuurzwam, die men meest op abelen en -wilgen vindt, kan soms zeer oud worden en wel ± 30 cM. breed; de -groei, door dat er telkens een nieuwe laag tegen de onderzijde wordt -aangezet, is er fraai aan waar te nemen. Het geheele jaar. -<i>a</i>.</p> -<p class="par">[Deze zwam is ongeschikt om tonder van te maken, maar -wordt, waar ze veel voorkomt, veel als brandstof gebruikt vndr. de -naam.]</p> -<p class="par">Nauw verwant aan deze zijn:</p> -<p class="par">No. 163. <b>Fómes robústus</b>, veel op -eiken, met meer goudbruin vleesch en meestal geelbruinen rand en</p> -<p id="no164" class="par">No. 164. <b>Fómes pomáceus</b>, -de <i>Boomgaardzwam</i>, veel op vruchtboomen te vinden; meestal -kleiner, meer scherp gerand en vaak aangegroeide plakken vormend, met -meestal wijdere poriën.</p> -<p id="no165" class="par">No. 165. <b>Fómes -applanátus.</b> <i>Platte tonderzwam</i>.</p> -<p class="par">Deze is meer afgeplat, consôlevormig; van boven -bruin, meestal onregelmatig-bobbelig en rimpelig. De poriën zijn -wit of geel-wit, bij druk bruin verkleurend. <span class= -"pagenum">[<a id="pb250" href="#pb250" name="pb250">250</a>]</span>Op -doorsnede of breuk kan men gewoonlijk het fluweelige bruine zwamweefsel -en de lange buisjes goed onderscheiden. Op verschillende boomsoorten. -Het geheele jaar. <i>a.</i></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e14234width" id="fig074"><img src= -"images/fig074.jpg" alt= -"Fig. 74. Fómes annósus (dennenmoorder) op wortels; (overeind geplaatst) om de onderzijde te toonen." -width="492" height="449"> -<p class="figureHead">Fig. 74. Fómes annósus -(dennenmoorder) op wortels; (overeind geplaatst) om de onderzijde te -toonen.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e14239width" id="fig075"><img src= -"images/fig075.jpg" alt= -"Fig. 75. Fómes annósus (dennenmoorder) doorsnede." -width="216" height="95"> -<p class="figureHead">Fig. 75. Fómes annósus -(dennenmoorder) doorsnede.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no166" class="par">No. 166. <b>Fómes -fomentárius</b>, de echte <i>Tonderzwam</i>, die hoef- tot -kussenvormig is, meestal bruinachtig grauw, van binnen -zwammig-kurkachtig, met stompen rand, en poriën, die eerst grijs -berijpt, later bruinachtig <span class="pagenum">[<a id="pb251" href= -"#pb251" name="pb251">251</a>]</span>zijn, schijnt bij ons te lande -zeldzaam te zijn.</p> -<p id="no167" class="par">No. 167. <b>Fómes annósus</b>, -(Trametes radiciperda.)</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e14259width" id="fig076"><img src= -"images/fig076.jpg" alt= -"Fig. 76. Fómes annósus (dennenmoorder). Bovenkant op wortel." -width="428" height="424"> -<p class="figureHead">Fig. 76. Fómes annósus -(dennenmoorder). Bovenkant op wortel.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par"><i>Dennenmoorder</i> (<a href="#fig074">fig. 74</a> tot -<a href="#fig076">76</a>). Zeer veranderlijk van vorm, korstvormig of -gedeeltelijk afstaand, soms vrij groote hoeden vormend, en dan meestal -vele vergroeid, van boven helder bruin en rimpelig; poriën wit of -licht okerkleurig. De zwam is nog ’t best te kennen aan het -taai-kurkachtige vleesch, op doorsnede wit of licht geelachtig en met -meerdere lagen van buisjes. Op de wortels en aan den voet van boomen, -vooral coniferen. Zeer schadelijk. ’t Geheele jaar. (zie blz. -<a href="#pb23" class="pageref">23</a>). <i>a</i>. <span class= -"pagenum">[<a id="pb252" href="#pb252" name="pb252">252</a>]</span></p> -<p id="no168" class="par">No. 168. <b>Fómes connátus.</b> -<i>Witte populierzwam.</i></p> -<p class="par">Geheel wit of wit-grijs, ook het vleesch wit en op -doorsnede duidelijk meerdere lagen van buisjes toonend. Meestal -meerdere hoedjes boven elkaar met breede basis vergroeid. (De -bovenzijde is dikwijls met mos en algen begroeid.) Meest op populieren. -<i>a</i>.</p> -<p id="no169" class="par">No. 169. <b>Fómes -conchátus.</b> <i>Bruine houtzwam</i> (<a href="#fig077">fig. -77</a> en <a href="#fig078">fig. 78</a>).</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e14309width" id="fig077"><img src= -"images/fig077.jpg" alt= -"Fig. 77. Fómes conchátus (bruine houtzwam). × ¼. Groot, oud ex." -width="543" height="364"> -<p class="figureHead">Fig. 77. Fómes conchátus (bruine -houtzwam). × ¼. Groot, oud ex.</p> -<p class="par first">Photo <span class="sc">H. A. A. v. d. -Lek</span>.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e14319width" id="fig078"><img src= -"images/fig078.jpg" alt= -"Fig. 78. Fómes conchátus (bruine houtzwam). Klein ex. op wilg." -width="246" height="212"> -<p class="figureHead">Fig. 78. Fómes conchátus (bruine -houtzwam). Klein ex. op wilg.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Zeer verschillend van <span class="pagenum">[<a id= -"pb253" href="#pb253" name="pb253">253</a>]</span>vorm, van kleine -aangegroeide korsten tot schelpvormige, meest dakpansgewijs geplaatste -hoeden. Het best te kennen aan de poriën, die mooi-bruin zijn, -ongeveer als Brusselsche aarde. Goed uitgegroeide hoeden zijn van boven -zwart; voorzien van concentrische groeven. Op wilgen, populieren, enz. -<i>vr. a</i>.</p> -<p class="tb" id="tbpolyporaceeen2"></p> -<p class="par"></p> -<p id="no170" class="par">No. 170. <b>Fistulína -hepática.</b> <i>Biefstukzwam</i>. (<a href="#fig079">fig. -79</a>).</p> -<p class="par">Groote, vleezige, bruine- of bloedroode, sappige zwam -(10 à 20 cM.); zittend of met korten steel. Vleesch week, rood -met lichtere stralen; buisjes ± los van elkander; poriën -roomkleurig, later <span class="pagenum">[<a id="pb254" href="#pb254" -name="pb254">254</a>]</span>rose of bruinachtig. Op eiken, in holten, -aan den voet, of een weinig hooger. Zomer-herfst. <i>vr. a</i>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e14351width" id="fig079"><img src= -"images/fig079.jpg" alt= -"Fig. 79. Fistulína hepática (Biefstukzwam) in een boom-holte." -width="459" height="408"> -<p class="figureHead">Fig. 79. Fistulína hepática -(Biefstukzwam) in een boom-holte.</p> -<p class="par first">Photo Dr. <span class="sc">W. G. N. v. d. -Sleen</span>.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no171" class="par">No. 171. <b>Merúlius córium -(papyrínus).</b> <i>Papierzwammetje.</i> Zeer dunvleezig, door -droogte spoedig ± papierachtig, wit, bijna geheel vlak -uitgespreid of, door terugbuiging van den rand, met kleine hoedjes. -Deze zijn van boven wit en fijn vlokkig-viltig. De onderzijde der h. en -de naar buiten gekeerde kant der aangegroeide korst is met vlakke, -netvormige plooien voorzien en wit of licht oker- of vleeschkleurig. Op -stronken enz. Herfst en winter. <i>vr. a</i><span class="corr" id= -"xd21e14370" title="Niet in bron">.</span></p> -<p id="no172" class="par">No. 172. <b>Merúlius -tremellósus.</b> <i>Weeke aderzwam</i>. Zeer week-vleezig, meest -met boven elkaar geplaatste “hoeden”; deze zijn van boven -grof-viltig wit of grijs en met stralig getanden rand; de onderzijde -met gekroesde aderige plooien, ± poriën vormend, wit, -oranje- of roodachtig. Soms op den grond groeiend. Herfst. <i>vr. -a</i>.</p> -<p id="no173" class="par">No. 173. <b>Merúlius -lácrymans.</b> <i>Huiszwam</i>. Volwassen vormt de huiszwam -groote, zwammig-vleezige gele of bruine lappen, meestal met witten -verdikten rand en met dikke, gewonden, aderige plooien, vaak ook met -uitstekende tanden. In dit stadium zweet de zwam vochtdruppels uit, -vndr. “lacrymans”, d. i. de weenende. Hieraan vooraf gaat -echter een stadium, waarin de zwam alleen bestaat uit witte, weeke -zwamvlokmassa’s; opgedroogd vindt men deze wel als glanzende, -grauwe vliezen op ’t hout. Op oud, vochtig hout, hoofdzakelijk in -slecht geventileerde ruimten, b.v. onder vloeren.</p> -<p id="no174" class="par">No. 174. <b>Tramétes -suavéolens.</b> <i>Witte anijszwam</i>. Zittend, 5–10 cM., -kurkachtig, van buiten en van <span class="pagenum">[<a id="pb255" -href="#pb255" name="pb255">255</a>]</span>binnen wit, van boven -vlokkig-viltig, gaatjes vrij groot met stompen rand, wit, sterken -anijsgeur. Op oude wilgen. Herfst-winter. <i>n. a.</i></p> -<p id="no175" class="par">No. 175. <b>Tramétes -gibbósa.</b> <i>Witte bultzwam</i> (<a href="#fig081">fig. -81</a>). Onderscheidt zich van de vorige vooral door ’t gemis van -geur en door de smallere, kort-lijnvormige poriën. Aan oude -stammen en stompen. Herfst-winter. <i>vr. a</i>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e14421width" id="fig080"><img src= -"images/fig080.gif" alt= -"Fig. 80. Daedálea quercína (Doolhofzwam) onderzijde." -width="419" height="420"> -<p class="figureHead">Fig. 80. Daedálea quercína -(Doolhofzwam) onderzijde.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no176" class="par">No. 176. <b>Daedálea -quercína.</b> <i>Doolhofzwam</i> (<a href="#fig080">fig. -80</a>). Volgroeide exemplaren zijn door de doolhofachtige gangen (zie -fig. 80), en door de kurkachtige, bleek-bruine substantie gekenmerkt. -Zij zijn dik-kussenvormig <span class="pagenum">[<a id="pb256" href= -"#pb256" name="pb256">256</a>]</span>of knollig en van boven -ongelijk-bobbelig. Behalve deze vindt men vaak andere vormen: -onregelmatige stroken of plakken als lichtbruine kurkaangroeisels, -eerst dicht, later met gaatjes, die zich tot de typische gangen -verwijden. Aan oude eiken, ook wel op eikenhout. Het geheele jaar. -<i>vr. a</i>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e14442width" id="fig081"><img src= -"images/fig081.gif" alt="Fig. 81. Doorsnede van een Trametes." width= -"182" height="151"> -<p class="figureHead">Fig. 81. Doorsnede van een Trametes.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<hr class="tb"> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb257" href="#pb257" name= -"pb257">257</a>]</span></p> -<p id="tbtrilzwammen" class="par"><b>Tabel tot het bepalen der -Trilzwammen-soorten.</b></p> -<table class="tocList"> -<tr> -<td class="itemNum">1.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. wit, melkachtig, later lichtbruin:</td> -<td class="alignright"><i>Exídia álbida</i> <a href= -"#no181">No. 181</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. geel, oranje of lichtbruin</td> -<td class="alignright"><a href="#t26.2">2</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. zwart, grauw of bruinzwart</td> -<td class="alignright"><a href="#t26.3">3</a></td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t26.2"> -<td class="itemNum">2.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. klein, 3–5 mM., geel tot oranje:</td> -<td class="alignright"><i>Dacryomýces stillátus</i> -<a href="#no180">No. 180</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. grooter, 2–5 cM., geel of licht oranje, sterk -geplooid:</td> -<td class="alignright"><i>Tremélla mesentérica</i> -<a href="#no178">No. 178</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. 2–8 cM., sterk gekroesd, lichtbruin, bij opdrogen -vuilbruin:</td> -<td class="alignright"><i>Tremélla foliácea</i> <a href= -"#no179">No. 179</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr id="t26.3"> -<td class="itemNum">3.</td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. vrijwel rond, knoopvormig, zie</td> -<td class="alignright"><i>Bulgária ínquinans</i> <a href= -"#no9">No. 9</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. dun, schelp- of oorvormig, bruinachtig of grauw-grijs, aderig -geplooid:</td> -<td class="alignright"><i>Hirnéola Aurícula -Júdae</i> <a href="#no177">No. 177</a> (<a href="#fig082">fig. -82</a>).</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -<tr> -<td class="itemNum"></td> -<td colspan="7" class="innerContainer"> -<table class="inner"> -<tr> -<td>P. dik, week, gezwollen, zwart:</td> -<td class="alignright"><i>Exídia glandulósa</i> <a href= -"#no182">No. 182</a>.</td> -</tr> -</table> -</td> -</tr> -</table> -<hr class="tb" id="desctrilzwammen"> -<p class="par"></p> -<p id="no177" class="par">No. 177. <b>Hirnéola Aurícula -Júdae.</b> <i>Judas-oor</i> (<a href="#fig082">fig. 82</a>).</p> -<p class="par">3–10 cM., schelp- of oorvormig, zittend, aderig -geplooid, grauw-bruin tot zwart, van buiten fijn behaard; binnenzijde -meer groenig of violetgrauw (jong lichtgrijs); taai-geleiachtig, bij -uitdroging hoornachtig. Meest op oude vlierstammen, vaak in groepjes. -Herfst-winter<span class="corr" id="xd21e14554" title= -"Niet in bron">.</span> <i>vr. a</i>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e14561width" id="fig082"><img src= -"images/fig082.gif" alt= -"Fig. 82. Hirnéola Aurícula Júdae (Judasoor)." -width="404" height="422"> -<p class="figureHead">Fig. 82. Hirnéola Aurícula -Júdae (Judasoor).</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb258" href="#pb258" name= -"pb258">258</a>]</span></p> -<p id="no178" class="par">No. 178. <b>Tremélla -mesentérica.</b> <i>Gele trilzwam</i>.</p> -<p class="par">2–5 cM., week, geleiachtig, geplooid en gewonden, -helder geel tot oranje, later wit berijpt, vervloeiend. Op oude palen -en takken, voornamelijk van eiken. Herfst-winter <i>vr. a.</i></p> -<p id="no179" class="par">No. 179. <b>Tremélla -foliácea.</b> <i>Bruine trilzwam</i>.</p> -<p class="par">2–8 cM., eveneens sterk gekroesd en gewonden, -lichtbruin en doorschijnend, opgedroogd bruinzwart, door vocht sterk -opzwellend. Aan stammen, takken en palen. Herfst-winter <i>vr. -a.</i></p> -<p id="no180" class="par">No. 180. <b>Dacryomýces -stillátus.</b> <i>Oranjedropzwam</i>.</p> -<p class="par">Bijna rond, 3–5 mM., aanv. geel; later oranje, -<span class="pagenum">[<a id="pb259" href="#pb259" name= -"pb259">259</a>]</span>geplooid; week-geleiachtig. Het geheele jaar -door op takken, stronken, houtwerk. <i>a. a</i>.</p> -<p id="no181" class="par">No. 181. <b>Exídia álbida.</b> -<i>Stijfselzwam</i>.</p> -<p class="par">2–3 cM., rondachtig, vaak meerdere versmeltend, -wit, melk- of glasachtig, later bruinachtig; aanv. glad, later met -ondiepe groeven. Op losse, rottende takken. Herfst-voorjaar -<i>a</i>.</p> -<p id="no182" class="par">No. 182. <b>Exídia -glandulósa.</b> <i>Zwarte trilzwam</i>.</p> -<p class="par">3–10 cM., grauw-zwart, week-gezwollen, meest met -dunnen voet en naar boven verbreed, vaak bochtig geplooid. Bovenzijde -eerst glad, later wrattig, onderzijde meest wat viltig. Bij ’t -opdrogen wordt het een dun glinsterend zwart korstje. Op half doode en -losse rottende takken van eiken. Herfst-winter <i>a.</i></p> -<p class="par">Niet te verwarren met Bulgária ínquinans, -zie <a href="#no9">No. 9</a>.</p> -<hr class="tb"> -<p class="par"></p> -<p id="deschoutzwammen" class="par">Behalve de voorafgaande houtzwammen -treft men nog een aantal andere aan. Zeer veelvuldig vooral eenige, die -<span class="corr" id="xd21e14643" title= -"Bron: behoolen">behooren</span> tot het geslacht:</p> -<p class="par"><b>Stéreum.</b> (fig. 9). Typische korstzwammen, -hoofdzakelijk bestaande uit aangegroeide korsten. De naar buiten -gekeerde zijde is vrijwel glad en draagt het kiemvlies. Bij sommige -blijft ’t hierbij; bij andere buigen de randen zich om, zoodat -kleine vrije hoedjes ontstaan, waarbij nu het kiemvlies van onderen -komt te liggen, terwijl de zijde van de korst, die tegen ’t hout -aangegroeid is tot de vrije bovenzijde van den h. wordt. (Zie fig. -<span class="corr" id="xd21e14650" title="Niet in bron">9</span> blz. -<span class="corr" id="xd21e14653" title="Niet in bron">54</span>). -Deze is meestal ± harig. Bij sommige soorten wordt het -<i>kiemvlies bloedrood als men het wrijft</i>; dit zijn de 3 -volgende:</p> -<p id="no183" class="par">No. 183. <b>Stéreum -sanguinoléntum.</b> <i>Bloedende korstzwam.</i></p> -<p class="par">Dunne, lederachtige korsten, met wit tot lichtgrauwe -<span class="pagenum">[<a id="pb260" href="#pb260" name= -"pb260">260</a>]</span>bruine kiemvlieszijde (fig. o.z.); rand scherp, -een weinig teruggebogen; b-zijde wit, aangedrukt, zijig. Hymeniun -<i>sterk</i> bloedend, alleen op dennen, vaak groote korsten vormend. -Najaar <i>vr. a.</i></p> -<p id="no184" class="par">No. 184. <b>Stéreum -rugósum.</b> <i>Ruwe korstzwam</i>. Dik-korstvormig, geheel -aangegroeid of met weinig teruggebogen rand. Kiemvlieszijde (o.z.), -veelal ruw bobbelig, berijpt, geelbruin of ook grijsachtig, bloedend. -Op stammen en takken vooral van beuken. Najaar <i>a. a.</i></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e14690width" id="fig083"><img src= -"images/fig083.jpg" alt= -"Fig. 83. Calócera viscósa (kleverig koraalzwammetje)." -width="484" height="352"> -<p class="figureHead">Fig. 83. Calócera viscósa (kleverig -koraalzwammetje).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no185" class="par">No. 185. <b>Stéreum -spadíceum.</b> <i>Bruine korstzwam</i>. Onderscheidt zich van de -vorige, doordat hij dunner is, met bruiner niet berijpte -kiemvlieszijde, meer omgebogen randen, waardoor meestal kleine h. -ontstaan, <span class="pagenum">[<a id="pb261" href="#pb261" name= -"pb261">261</a>]</span>2–3 cM., afstaande, vaak dakpansgewijs -bijéén; ze zijn van boven behaard, roestbruin, veelal met -witten rand. Op oude stammen en stompen, voornamelijk van eiken. Najaar -<i>a. a</i>.</p> -<p class="par">Van de <i>niet-bloedende</i> korstzwammen vindt men -meest:</p> -<p id="no186" class="par">No. 186. <b>Stéreum -purpúreum</b>, de <i>Purper-korstzwam</i> en</p> -<p id="no187" class="par">No. 187. <b>Stéreum -hirsútum</b>, de <i>Gele korstzwam</i>.</p> -<p class="par">De eerste steeds te kennen aan het <i>purper</i> of -<i>wijn-roode</i> hymenium (alleen bij oudere ex. wat bleek of bruin -wordend) de tweede aan het <i>gele</i> hymenium (helder-, bleek- of -grijsgeel). Beide hebben meestal goed ontwikkelde hoedjes (met -witachtige of grijze harige bovenzijde) en worden daardoor wel verward -met sommige gaatjeszwammen, die een dergelijke groeiwijze hebben. Ze -onderscheiden zich daarvan door de gladde kiemvlieskant, <i>zonder</i> -gaatjes. Beide op boomen, stronken, takken, het geheele jaar door. -<i>a. a</i>.</p> -<p id="no188" class="par">No. 188. <b>Clavária -strícta.</b> <i>Houtkoraalzwam</i>.</p> -<p class="par">Tot 8 cM. hoog, rijk vertakt, bleekgeel, later -bruinachtig, ook door wrijving. Takjes dun rond en stijf, in -vorksgewijs vertakte bruinachtige puntjes eindigend. Op boomstompen, -takken en dergelijken. Najaar <i>vr. a</i>.</p> -<p id="no189" class="par">No. 189. <b>Calócera -viscósa.</b> <i>Kleverig koraalzwammetje</i> (<a href= -"#fig083">fig. 83</a>).</p> -<p class="par">Tot 6 cM. hoog, rijk vertakt, goudgeel tot oranje; bij -vocht zeer kleverig; takken naar boven veelal verbreed en vorksgewijs -vertakt. Op oude wortels en vermolmde stronken van dennen. -Juli–Nov. <i>vr. a.</i></p> -<p id="no190" class="par">No. 190. <b>Phlébia -aurantíaca</b> (radiáta). <i>Oranje aderzwam.</i></p> -<p class="par">Deze vormt fluweelige ± wasachtig-vleezige -korsten, <span class="pagenum">[<a id="pb262" href="#pb262" name= -"pb262">262</a>]</span>met plooien en aderen bedekt, meest fraai oranje -met bleekere licht-paarse partijen, vooral naar den stralig-vezeligen -rand. Op levende boomen kan zij groote, dikke plakkaten vormen, -schitterend oranje; op losse, doode takken vindt men zwakkere, dunnere -en bleekere exemplaren. Op oude, zieke boomen, takken en dergelijke. -Sept.–Dec. <i>vr. a</i>.</p> -<p id="no191" class="par">No. 191. <b>Sphaeróbolus -stellátus.</b> <i>Kleine kogelwerper.</i></p> -<p class="par">1,5–2 mM., kogelvormig oranjegeel, in 5–8 -slipjes, stervormig openspringend. Binnenste peridium wit, -half-kogelvormig op de puntjes van het buitenste zich verheffend. -Sporenkogeltjes bruin. Op rottend hout, takjes, enz. Herfst <i>vr. -a</i>.</p> -<p id="no192" class="par">No. 192. <b>Crucíbulum -vulgáre.</b> <i>Vogelnestjeszwam</i> (<a href="#fig084">fig. -84</a>).</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e14815width" id="fig084"><img src= -"images/fig084.gif" alt= -"Fig. 84. Crucíbulum vulgáre. (Vogelnestjeszwam)." width= -"263" height="103"> -<p class="figureHead">Fig. 84. Crucíbulum vulgáre. -(Vogelnestjeszwam).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Tot 1 cM. hoog en breed, eerst kogelrond dan klokvormig, -lederachtig; van buiten eerst geel en donzig, later lichtbruin, kaal; -van binnen steeds kaal glanzend, witachtig, schijfjes wit. Zomer-winter -<i>vr. a</i>. <span class="pagenum">[<a id="pb263" href="#pb263" name= -"pb263">263</a>]</span></p> -<div id="tbgemengdebosschen" class="div2 section"><span class= -"pagenum">[<a href="#xd21e842">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Paddenstoelen voorkomende in GEMENGDE BOSSCHEN, d.w.z. -bosschen, waarin velerlei of eenige boomsoorten -doorééngroeien.</h3> -<h3 class="main">In deze bosschen worden de meeste soorten -gevonden.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first"><b>Basidiomyceten.</b> -<i>Steeltjeszwammen.</i></p> -<p class="par"><b>Agáricaceën.</b> <i>Plaatzwammen.</i></p> -<p class="par"><b>Leucosporeën.</b> <i>Witsporigen.</i></p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Amaníta</i> (Zie -tabel blz. <a href="#pb175" class="pageref">175</a>)</span></p> -<ul> -<li>Amaníta phalloídes, groenachtig.</li> -<li>Amaníta citrína (var. máppa), lichtgeel of -wit.</li> -<li>Amaníta panterína, bruin.</li> -<li>Amaníta muscária, vuurrood of oranjerood.</li> -<li>Amaníta rubéscens, vleeschkleurig of roodbruin.</li> -<li>Amaníta vagináta, bruinrood of grijs.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p id="no193" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Lepióta</i></span> No. 193<span class="corr" id= -"xd21e14879" title="Niet in bron">.</span> <b>Lepióta -procéra.</b> <i>Parasolzwam</i>. (Pl. 2, fig. II en fig. -85).</p> -<p class="par">H. tot 30 cM. breed, roomkleurig, met dikke, bruine -schubben bedekt. Plaatjes breed en crême, vrij. Steel tot 40 cM. -hoog, in een knol uitloopend, met bruine schubjes en dikken, -verschuifbaren ring. Voorzomer-herfst. <i>a. e</i>.</p> -<p id="no194" class="par">No. 194. <b>Lepióta -rhacódes.</b> <i>Knol-parasolzwam.</i> (<a href="#fig086">fig. -86</a>).</p> -<p class="par">Veel gelijkende op de vorige soort; daarvan -onderscheiden door: schubben op den hoed donkerder, dikker en platter; -hoed kleiner; steel korter en dikker, niet getijgerd; knol dikker; ring -niet zoo gemakkelijk verschuifbaar; alle deelen bij verwonding -roodwordend. Voorzomer-herfst. <i>vr. a. e</i>. <span class= -"pagenum">[<a id="pb264" href="#pb264" name="pb264">264</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e14912width" id="fig085"><img src= -"images/fig085.jpg" alt= -"Fig. 85. Lepióta procéra (Parasolzwam). Jonge en volwassen exemplaren." -width="670" height="499"> -<p class="figureHead">Fig. 85. Lepióta procéra -(Parasolzwam). Jonge en volwassen exemplaren.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb265" href="#pb265" name= -"pb265">265</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e14920width" id="fig086"><img src= -"images/fig086.gif" alt= -"Fig. 86 Lepióta rhacódes. (Knol-parasolzwam)." width= -"334" height="720"> -<p class="figureHead">Fig. 86 Lepióta rhacódes. -(Knol-parasolzwam).</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb266" href="#pb266" name= -"pb266">266</a>]</span></p> -<p id="no195" class="par">No. 195. <b>Lepióta -clypeolária.</b> <i>Kleine parasolzwam</i>.</p> -<p class="par">H. 4–7 cM. breed; wit zijdeachtig, met lichtbruine -schubjes bedekt; plaatjes wit. Steel 5–8 cM. hoog, onderaan -verdikt, met kleine, vlokkige, bruine schubjes, ring teer, -vergankelijk. Reuk soms scherp. Zomer-herfst. <i>vr. a</i>.</p> -<p id="no196" class="par">No. 196. <b>Lepióta granulósa -(amianthina).</b> <i>Geel-okerzwammetje.</i></p> -<p class="par">H. 3–5 cM. breed, okerkleurig, met zemelige -schubjes, welke ook den hoedrand als met een franje omgeven. Plaatjes -wit-lichtgeel, dicht, aangehecht. Steel dun tot 6 cM. hoog, -vlokkig-schubbig; ring teer, vergankelijk. Zomer-herfst. <i>a</i>.</p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Tricholóma</i>. (Zie -tabel blz. <a href="#pb180" class="pageref">180</a>).</span></p> -<ul> -<li>Tr. sulfúreum, geel (sterken reuk).</li> -<li>Tr. equéstre, geel.</li> -<li>Tr. columbétta, wit.</li> -<li>Tr. núdum, paars.</li> -<li>Tr. sórdidum, bruinachtig paars.</li> -<li>Tr. térreum, muisgrijs.</li> -<li>Tr. melaléúcum, grijs-grauw-zwartachtig.</li> -<li>Tr. gambósum (Georgii), wit of geelachtig (voorjaar).</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Clitócybe</i>. (Zie -tabel blz. <a href="#pb184" class="pageref">184</a>).</span></p> -<ul> -<li>Cl. fláccida, roodbruin.</li> -<li>Cl. infundibulifórmis, ledergeel.</li> -<li>Cl. suavéolens, beige (anijsgeur).</li> -<li>Cl. dealbáta, wit of grijsachtig.</li> -<li>Cl. clávipes, h. bruin, st. knotsvormig.</li> -<li>Cl. nebuláris, grijs of bruinachtig.</li> -<li>Cl. odóra, groen of grijsgroen (anijsgeur).</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p id="no197" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Laccária</i>.</span> No. 197. <b>Laccária -laccáta.</b> <i>Gewone fopzwam</i> (<a href="#fig087">fig. -87</a> en <a href="#fig028">28</a>).</p> -<p class="par">Deze zeer algemeene p. wisselt sterk, zoowel in vorm als -in kleur. De soort is geheel bruinachtig, roodbruin of rose, de -variëteit (<span id="no198" class="">No. 198</span>. -<b>Laccária <span class="pagenum">[<a id="pb267" href="#pb267" -name="pb267">267</a>]</span>laccáta</b> var. <b>amethystina</b>, -<i>Roodekoolzwam</i>) geheel fraai paars violet.</p> -<p class="par">Aan de grove, weinig talrijke plaatjes, aan het -zemelige, fijnschubbige oppervlak van den h. en aan het waterige -vleesch is ze te herkennen. Ook heeft ze meestal een eigenaardigen, -onaangenamen reuk. H. 3–6 cM., dunvleezig, eerst gewelfd, dan -vlak, vaak in ’t midden verdiept en met gegolfden of onregelmatig -verbogen rand. Pl. dik, wijd uiteen, slechts met een tandje afloopend, -later wit bestoven. St. 3–8 cM. hoog, rolrond, vaak verbogen, -vezelig. Zomer-winter <i>a. a. e</i>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e15043width" id="fig087"><img src= -"images/fig087.jpg" alt= -"Fig. 87. Laccária laccáta. (Gewone fopzwam)." width= -"578" height="311"> -<p class="figureHead">Fig. 87. Laccária laccáta. (Gewone -fopzwam).</p> -<p class="par first">Photo <span class="sc">Marie Bijl</span>.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no199" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Collýbia</i>.</span> No. 199. <b>Collýbia -butyrácea.</b> <i>Boter-collybia</i> (Pl. 3, fig. 6).</p> -<p class="par">H. zeer verschillend van kleur, meest grauw-loodkleurig -met geel in ’t midden, ook donker of roodbruin of okerkleurig, -meest vettig aanvoelend en <span class="pagenum">[<a id="pb268" href= -"#pb268" name="pb268">268</a>]</span>week-vleezig, 4–8 cM. breed, -eerst bol en bultig, dan uitgespreid; pl. wit, talrijk, bijna vrij. -Karakteristiek is vooral de st. die bovenaan afgeplat, van onderen -verdikt en donzig en spoedig hol is, 5–10 cM. hoog, kleur als van -h., gestreept. Op rottende bladeren, meestal in groepjes. -Najaar-winter. <i>a. e.</i></p> -<p id="no200" class="par">No. 200. <b>Collýbia -dryóphila.</b> <i>Eiken-collybia.</i></p> -<p class="par">H. zeer verschillend van kleur, geel of roodachtig, in -’t midden donkerder, ook witachtig, aardkleurig, zwart- of -kastanjebruin, dunvleezig, vlak, in ’t midden ingedrukt, -2–6 cM. breed; plaatjes witachtig, talrijk, smal, bijna vrij, -soms iets afloopend. St. pijpachtig, glad, kleur als van hoed. Tusschen -bladeren en mos eenzaam of in groepen. Zomer-winter. <i>a.</i></p> -<p class="par">No. 201. <b>Collýbia platyphýlla.</b> -<i>Breedplaat-collybia.</i></p> -<p class="par">H. bruin, aschgrauw, later witachtig en scheurend, eerst -bol dan vlak, vezelig gestreept, waterig, 8–11 cM. breed; -kenmerkend zijn de breede, fraai witte, wijd uiteenstaande plaatjes. -St. 8–13 cM., gestreept, wit of geelachtig, van boven smal, aan -den voet met witte strengen wortelend. In de nabijheid van -boomstronken. Zomer-herfst. <i>vr. a.</i></p> -<p class="par">Collýbia radicáta. H. bruin-grauw. -<a href="#no117">No. 117</a>.</p> -<p id="no202" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Mycéna</i>.</span> No. 202. <b>Mycéna -epipterýgia.</b> <i>Grasmycena</i>.</p> -<p class="par">H. verschillend van kleur, meest grijs-geelachtig, -1–3 cM. breed, aanv. klokvormig, dan uitgespreid, gestreept, met -een gemakkelijk af te scheiden kleverig huidje. Kenmerkend is de -8–11 cM. hooge, kleverige, gele steel. Tusschen mos op dorre -bladeren en in ’t gras. Zomer-winter. <i>a.</i></p> -<p id="no203" class="par">No. 203. <b>Mycéna -galópoda.</b> <i>Melksteel</i>.</p> -<p class="par">H. aschgrauw of zwart, in ’t midden bruinachtig -met gestreepten rand, 1–3 cM., altijd klokvormig, <span class= -"pagenum">[<a id="pb269" href="#pb269" name= -"pb269">269</a>]</span>vliezig. Kenmerkend is, dat de 6–8 cM. -hooge, bruine steel bij ’t doorbreken een wit melksap laat -uitvloeien. Tusschen mos. Zomer-herfst. <i>a.</i></p> -<p id="no204" class="par">No. 204. <b>Mycéna púra.</b> -<i>Rose mycena</i>.</p> -<p class="par">H. meest zuiver rose (zelden lichtpaars, witachtig, -grijs of geel), eerst klokvormig dan uitgespreid, met gestreepten rand, -2–5 cM., vleeziger dan de vorige soorten. Plaatjes wit of rose, -breed. St. 4–11 cM. hoog, bleeker van kleur dan de h., naar boven -versmald. Herfst. <i>vr. a. v</i>.</p> -<p id="no205" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Omphália</i>.</span> No. 205. <b>Omphália -fíbula.</b> <i>Teere omphalia</i>. (Pl. 3, fig. 8).</p> -<p class="par">H. kaneelkleurig, parasolachtig, met in ’t midden -een kuiltje, 1 cM. breed met gestreepten rand en dun huidje; waterig. -Plaatjes geel of wit, lang afloopend. St. dun, kleur als h. 3–4 -cM. hoog. Tusschen ’t mos, ’t geheele jaar door. -<i>a</i>.</p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Hygrophorus</i>. (zie tab. -blz. <a href="#pb180" class="pageref">180</a>).</span></p> -<ul> -<li>H. limacínus, bruingeel, slijmerig.</li> -<li>H. ebúrneus, wit, kleverig.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Lactárius</i>. (zie -tabel blz. <a href="#pb191" class="pageref">191</a>).</span></p> -<ul> -<li>L. deliciósus, oranjegeel met gordels,</li> -<li>L. torminósus, licht of oranjerood, rand dicht behaard.</li> -<li>L. theiógalus, geelachtig rose met gordels.</li> -<li>L. viétus, grauwgroen met rozeroode tint.</li> -<li>L. blénnius, grauwgroen.</li> -<li>L. túrpis, donkerbruin, zwartachtig.</li> -<li>L. piperátus, wit.</li> -<li>L. velléreus, wit.</li> -<li>L. rúfus, kaneelbruin.</li> -<li>L. aurantíacus, oranje.</li> -<li>L. glyciósmus, grijsachtig-rood.</li> -<li>L. subdúlcis, roodbruin.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Rússula</i>. (zie -tab. blz. <a href="#pb196" class="pageref">196</a>).</span></p> -<ul> -<li>R. nígricans, eerst vuilwit bruinachtig, dan zwart.</li> -<li>R. délica, wit of geelachtig. <span class="pagenum">[<a id= -"pb270" href="#pb270" name="pb270">270</a>]</span></li> -<li>R. lépida, rood of paars.</li> -<li>R. rúbra, vuurrood (smaak scherp).</li> -<li>R. fóétens, geel-bruin (scherpen reuk).</li> -<li>R. cyanoxántha, grijs met blauw of violet.</li> -<li>R. heterophýlla, groen.</li> -<li>R. emética, rood, paars of bruin, steel bont (smaak -scherp).</li> -<li>R. pectináta, bruinachtig; hoedrand sterk gestreept.</li> -<li>R. ochroléúca, geel (smaak scherp).</li> -<li>R. frágilis, roodachtig of wit, bros (smaak scherp).</li> -<li>R. íntegra, rood of bruin.</li> -<li>R. alutácea, donker purperrood.</li> -<li>R. ochrácea, rood of violet.</li> -<li>R. depállens, vuil-roodbruin of roodachtig.</li> -<li>R. furcáta, groen of geel-groen (smaak scherp).</li> -<li>R. citrína, citroengeel.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p id="no206" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Cantharellus</i></span> No. 206. <b>C. -cibárius.</b> <i>Dooierzwam, hanekam</i> (Pfefferling) (<a href= -"#fig019">fig. 19</a>).</p> -<p class="par">H. leder-<span class="corr" id="xd21e15280" title= -"Niet in bron">,</span> dooier- of bleek-geel, vleezig, glad, eerst bol -dan trechtervormig met gelobden rand, 3–8 cM. breed, plaatjes -wijd uiteen, dik, meest lichter van kleur dan de h., ± -netvormig. St. vleezig, onderaan dunner. Reuk naar abrikozen. -Juni-herfst. <i>a. e.</i></p> -<p id="no207" class="par">No. 207. <b>C. aurantíacus.</b> -<i>Valsche dooierzwam</i>.</p> -<p class="par">Deze paddenstoel, die meestal tusschen de vorige soort -doch ook afzonderlijk in groepjes groeit, gelijkt oogenschijnlijk veel -op de vorige, doch heeft inderdaad zeer kenmerkende verschillen. De h. -is nooit vleezig, doch altijd zeemleerachtig, slap; de plaatjes staan -dicht bijéén en zijn altijd donkerder gekleurd dan de -hoed en vliezig. De h. is zelden gelobd, meer regelmatiger dan C. cib. -Hij verschijnt later dan <span class="pagenum">[<a id="pb272" href= -"#pb272" name="pb272">272</a>]</span></p> -<p class="par">C. cib., van af Aug. en gold altijd voor giftig, wat -niet ’t geval is. Neemt men als regel aan om bij ’t -inzamelen van cantharellen, de slappe exemplaren te laten staan, dan -kan men ze steeds met gerustheid toebereiden en eten.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e15301width" id="fig088"><img src= -"images/fig088.gif" alt= -"Fig. 88. Cantharéllus infundibulifórmis (Trechtertje)." -width="720" height="502"> -<p class="figureHead">Fig. 88. Cantharéllus -infundibulifórmis (Trechtertje).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no208" class="par">No. 208. <b>C. infundibulifórmis.</b> -<i>Trechtertje</i> (<a href="#fig088">fig. 88</a>).</p> -<p class="par">H. bruinachtig, grauw-geel, verbleekend, -2½–6 cM. breed, trechtervormig met middenin een ronde -opening, waardoor men tot onderaan in den hollen steel kan zien. -Plaatjes dik, wijd uiteen, geel of grauw, berijpt. St. kleur als van de -plaatjes, tot 8 cM. hoog. Herfst. <i>n. a</i>.</p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Nýctalis</i>.</span> -N. asteróphora (zie Russ. nigr. <a href="#no68">No. 68</a>).</p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Marásmius.</i></span> -<i>Groote soorten</i>. (Plaat 4, fig. 13).</p> -<p id="no209" class="par">No. 209. <b>M. cónfluens.</b> -(Collybia confl.). <i>Ringsteel.</i></p> -<p class="par">H. bij vocht rose of roodachtig beige met gestreepten -rand, bij droogte geheel verbleekend, slap, meestal bolvormig, -1–4 cM. breed. Plaatjes zeer dicht bijeen (collybiaachtig), wit -of licht rose. St. rosachtig, dicht witharig, pijpachtig, vaak -afgeplat, 7–12 cM. hoog. Kenmerkend voor deze soort is dat zij in -dichte bosjes van verscheidene exemplaren bijéén op -rottende bladeren groeit, vaak in fraaie heksenkringen. Zomer-herfst. -<i>a.</i></p> -<p id="no210" class="par">No. 210. <b>M. úrens.</b> <i>Scherpe -marasmius</i>.</p> -<p class="par">H. bruin-rossig, bij droogte verbleekend, 3–6 cM. -breed, eerst glad, dan gerimpeld of gevoord, eenigszins glanzend; eerst -bol, dan uitgespreid. Plaatjes lang niet zoo dicht opéén -als bij de vorige soort, toch vrij talrijk, eerst crême dan -bruinachtig, smal aangegroeid. St. wit bestoven, 10–14 cM. hoog, -van onderen wollig, wit of rossig. Kenmerkend voor deze soort is de -branderige smaak van het vleesch. <span class="pagenum">[<a id="pb273" -href="#pb273" name="pb273">273</a>]</span>Zomer-herfst, ook in groepjes -doch niet in dichte bosjes groeiend. <i>a. v</i>.</p> -<p id="no211" class="par">No. 211. <b>M. oréades.</b> -<i>Weide-kringzwam</i> (<a href="#fig089">fig. 89</a> en <a href= -"#fig025">25</a>).</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e15382width" id="fig089"><img src= -"images/fig089.gif" alt= -"Fig. 89. Marásmius oréades. (Weide-kringzwam)." width= -"276" height="245"> -<p class="figureHead">Fig. 89. Marásmius oréades. -(Weide-kringzwam).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">H. jong en bij vochtig weer bruin-rood, kegelvormig, -vleezig, vochtig; later verdrogend, ledergeel, uitgespreid, eenigszins -bultig met gestreepten rand. 1–6 cM. breed. Plaatjes wijd uiteen, -vrij, witachtig. Geur aangenaam kruiig, vooral bij ’t drogen. St. -taai, geelachtig, 5–8 cM. hoog. Voorjaar-herfst. <i>a. a. -e</i>.</p> -<p class="par">N.B. Deze zoo algemeen voorkomende soort, de bekende -Suppenpilz der Duitschers, levert een zeer smakelijk gerecht op. Daar -zij geen op haar gelijkende giftige tegenhangster heeft, is het -verzamelen en eten van deze soort een ieder zeer aan te raden; vooral -van weilanden, parken en grasvelden waar zij veel groeit en waar de -soort, waarmede ze nog verward kon worden, n.l. M. urens niet voorkomt. -Deze heeft echter dicht bijeenstaande, rossige plaatjes. M. oreades -heeft ze wijd uitéén en wit en haar steel is veel korter -en niet vlokkig. Daar M. oréades en blauwzuur bevat, mag deze -soort <i>nooit ongekookt gegeten worden</i>; bij koken verdwijnt -’t blauwzuur. <span class="pagenum">[<a id="pb274" href="#pb274" -name="pb274">274</a>]</span></p> -<p class="par"><i>Kleine soorten.</i></p> -<p id="no212" class="par">No. 212. <b>M<span class="corr" id= -"xd21e15405" title="Niet in bron">.</span> rótula.</b> -<i>Wieltjes-marasmius.</i></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e15413width" id="fig090"><img src= -"images/fig090.gif" alt= -"Fig. 90. Marásmius rótula (Wieltjes marasmius.)" width= -"243" height="234"> -<p class="figureHead">Fig. 90. Marásmius rótula (Wieltjes -marasmius.)</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">H. wit met donker putje, 2–10 mM. breed, vliezig, -eerst parasolvormig dan plat, geplooid gevoord. Kenmerkend voor deze -soort is de hoornachtige, zwarte steel, waarbij de witte wijd -uiteenstaande plaatjes aan eenen den steel omgevenden ring verbonden -zijn. Op plantenafval, stengels, takjes, enz. Voorjaar-herfst. -<i>a.</i></p> -<p id="no213" class="par">No. <span class="corr" id="xd21e15424" title= -"Bron: 212">213</span>. <b>M. scorodónius.</b> -<i>Knoflook-marasmius.</i></p> -<p class="par"><i>Reuk sterk naar knoflook.</i> H. rossig, later -verbleekend, dunvleezig, 1–2 cM. breed, eerst glad, dan rimpelig, -gestreept met ingeschrompelden rand. Pl. witachtig, gekroesd, wijd -uiteen. St. hoornachtig bruin of zwartachtig. 2–4 cM. hoog. -Groeiplaats als vorige; wordt gebruikt als kruiderij. Herfst. <i>a. -e.</i></p> -<p id="no214" class="par">No. 214. <b>M. androsáceus.</b> -<i>Dennennaald-marasmius.</i></p> -<p class="par">Gelijkt op de vorige soort, echter zonder knoflookreuk. -H. kleiner, 3–12 mM. en lichter. Pl. niet gekroesd. St. altijd -zwart, glanzend. Groeiplaats als vorige, ook veel op dennennaalden. -Voorjaar-herfst. <i>a.</i></p> -<p class="par"><b>Rhodosporeën.</b> <i>Rosesporigen</i>.</p> -<p id="no215" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Clytopílus</i>.</span> No. 215. <b>Cl. -orcélla.</b> <i>Echte mousseron</i>. (Plaat 4, fig. 18).</p> -<p class="par">H. zuiver-wit of grauw-wit, glanzend (als wit -glacé-leer); eerst bol, in ’t midden ingedrukt, dan -uitgespreid trechtervormig met gegolfden rand, 6–8 cM. -<span class="pagenum">[<a id="pb275" href="#pb275" name= -"pb275">275</a>]</span>breed, vleezig, bij vochtig weer iets kleverig. -Het vleesch riekt naar versch meel. Pl. eerst wit, dan -bleek-vleeschrood, lang afloopend, dicht bijeen. St. wit, dik, vaak -wollig aan den voet. 2–6 cM. hoog. In groepjes. Zomer-herfst in -’t Z. en O. <i>vr. a. e.</i></p> -<p class="par">Nolánea páscua; grijs, glanzend. <a href= -"#no260">No. 260</a>.</p> -<p class="par"><b>Ochrosporeën.</b> <i>Bruinsporigen</i>.</p> -<p id="no216" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Inócybe</i>.</span> No. 216. <b>I. -rimósa.</b> <i>Spleet-vezelkop.</i></p> -<p class="par">H. vuil-bruingeel, pluis- of vezelachtig, eerst -kegelvormig, dan uitgespreid en in fijne radiale, geelwitte spleten -opengebarsten, dunvleezig, 2–6 cM. breed. Pl. eerst kleikleurig -dan roestbruin, dicht bijeen, bochtig, vrij. St. witachtig of ± -zooals de hoed, bovenaan meelachtig bestoven, onderaan knolvormig, -2–6 cM. hoog. Scherpen reuk. Zomer-herfst. <i>a. v.</i></p> -<p id="no217" class="par">No. 217. <b>I. geophýlla.</b> <i>Lila -vezelkop</i>.</p> -<p class="par">H. jong wit of violet (later geelbruin), satijnachtig -glanzend (vezelig zijdeharig), eerst kegelvormig dan vlak, puntig -gebuld. Pl. talrijk, breed, eerst wit dan vuil en aardkleurig. St. wit, -meest gekromd, 6 cM. hoog, fijn schubbig en bestoven, met vezelige -cortina. In groepjes. Najaar. <i>vr. a</i>.</p> -<p id="no218" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Hebelóma</i>.</span> No. 218. <b>H. -crustulinifórme.</b> <i>Radijszwam</i>.</p> -<p class="par">H. steenrood of isabelkleurig, in ’t midden -gestippeld met dikwijls witten, meest naar boven omgekrulden gelobden -rand, vleezig, vochtig, soms kleverig, 3–8 cM. breed. Pl. -aangehecht, talrijk, dun, bleek-kaneelkleurig, droog gevlekt, bij vocht -met aanhangende druppeltjes. St. iets knollig schubbig, vuil-wit, -3–8 cM. hoog. De p. riekt eenigszins naar radijs. (Vindt men een -paddenst., beantwoordend aan deze beschrijving, doch eenigszins -kleverig en sterk naar radijs riekend, dan heeft men waarschijnlijk met -H. sinapízans te <span class="corr" id="xd21e15536" title= -"Bron: den">doen</span>.) <span class="pagenum">[<a id="pb276" href= -"#pb276" name="pb276">276</a>]</span></p> -<p id="no219" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Galéra</i>.</span> No. 219. <b>G. -hýpnorum.</b> <i>Mos-galera.</i> (Pl. 4, fig. 21).</p> -<p class="par">H. okerkleurig of roestbruin-oranjeachtig, klokvormig, -gestreept, hygrophaan, 6–14 mM. breed. Pl. roestkleurig, wijd -uiteen. St. kleur als h., dun, 2–3 cM. hoog. Tusschen mos, het -geheele jaar door. <i>a.</i></p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Tubária.</i></span> -T. furfurácea; kaneelkleurig. <a href="#no135">No. 135</a>.</p> -<p id="no220" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Paxíllus</i>.</span> No. 220. <b>P. -involútus.</b> <i>Krulzoom</i> (<a href="#fig091">fig. 91</a> en -92).</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e15582width" id="fig091"><img src= -"images/fig091.jpg" alt= -"Fig. 91. Paxíllus involútus (Krulzoom)." width="436" -height="369"> -<p class="figureHead">Fig. 91. Paxíllus involútus -(Krulzoom).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e15587width" id="fig092"><img src= -"images/fig092.gif" alt="Fig. 92. Doorsneé van krulzoom." width= -"315" height="144"> -<p class="figureHead">Fig. 92. Doorsneé van krulzoom.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Kenmerkend voor dezen paddenstoel is ten eerste: de -sterk ingerolde rand, maar ook de afloopende pl., die gemakkelijk met -den nagel van het hoedvleesch af te scheiden zijn, terwijl het -geelachtig witte vleesch daarbij niet beschadigd wordt. H. vuil bruin, -soms geelachtig, roestkleurig, viltig, eerst bolvlak met ingerolden -rand, dan uitgespreid, ingedrukt of trechtervormig, tot 12 cM. breed. -Pl. eerst <span class="pagenum">[<a id="pb277" href="#pb277" name= -"pb277">277</a>]</span>geelachtig bij druk bruin wordend, later -kaneelkl., dicht bijéén. St. kleur als hoed, viltig, tot -8 cM. hoog, soms excentrisch. Eenzaam of in kleine groepjes -bijéén. Zomer-najaar. <i>a. a. e</i>.</p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Cortinárius</i>. (Zie -tabel blz. <a href="#pb204" class="pageref">204</a>).</span></p> -<ul> -<li>C. collinítus; geelbruin, slijmerig, st. geschubd.</li> -<li>C. mucósus; geel roodbruin, slijmerig.</li> -<li>C. elátior; bruin-violet. stengel met paarsen kring.</li> -<li>C. albo-violáceus; lila, zijdeachtig.</li> -<li>C. armillátus; rood-bruin, st. met roode kringen.</li> -<li>C. hinnúleus; bruin met witten rand.</li> -<li>C. <span class="corr" id="xd21e15622" title= -"Bron: cinnabárinus">cinnabarínus</span>; rood-bruin, pl. -bloedrood.</li> -<li>C. cinnamómeus; kaneelbruin, pl. kaneelkleurig.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><b>Melanosporeën.</b> <i>Zwartsporigen.</i></p> -<p id="no221" class="par"><span class= -"marginnote">Psallióta.</span> No. 221. <b>Ps. -sylvática.</b> <i>Bosch-kampernoelje.</i></p> -<p class="par">H. grijs of vuilwit, bruin wordend, met bruinachtige -vlokkige schubben, dunvleezig, bros, eerst klokv., dan plat, dikwijls -gescheurd, 6–8 cM. breed. Pl. smal, eerst roodachtig dan -dofbruin. St. hol, aan den voet gezwollen, witachtig, vezelig onder den -dikken afstaanden ring, 7–12 cM. hoog. Kenmerkend zijn de -schubben op den h. en het dunne, zwak-rood wordende vleesch. -Voorzomer-winter. <i>vr. a. e.</i></p> -<p id="no222" class="par"><span class= -"marginnote">Strophária.</span> No. 222. <b>Str. -aeruginósa.</b> <i>Kopergroenzwam</i>.</p> -<p class="par">H. blauw-groen, met dikke, verdwijnende slijmlaag -bedekt, daaronder geelachtig; aan den rand met vlokkige overblijfselen -van den ring; eerst kegelv. <span class="pagenum">[<a id="pb278" href= -"#pb278" name="pb278">278</a>]</span>dan bol-vlak, bultig, 5–12 -cM. breed. Pl. eerst bleek dan bruin-purper. St. blauwachtig, onder den -ring vezelig-schubbig, meest gekromd, 3–7 cM. hoog. Eenzaam of in -groepjes, meest op bladeren soms op hout groeiend. Zomer-winter. -<i>a</i>.</p> -<p id="no223" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Hypholóma.</i></span> No. 223. <b>H. -Candolleánum.</b> <i>Witte hypholoma</i>.</p> -<p class="par">H. bij droogte vuilwit, in ’t midden geelachtig, -bij vocht okerkleurig; eerst bol dan klokvormig uitgespreid, dikwijls -bultig, 5–10 cM. breed. Pl. eerst violetachtig, dan kaneelbruin. -St. wit, 5–8 cM. hoog, pijpachtig, vezelig. Meest in troepjes -bijeen. Voorjaar-zomer. <i>vr. a</i>.</p> -<p id="no224" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Psatýra</i>.</span> No. 224. <b>Ps. -corrúgis.</b> <i>Gerimpelde psatyra</i>.</p> -<p class="par">H. witachtig, met rose vermengd of rood-bruinachtig, bij -droogte verbleekend, teêr, bijna vliezig, gestreept, rimpelig, -klokvormig bultig, tot 4 cM. breed. Pl. aangehecht, violet-zwartachtig. -Eenzaam of in groepjes. Najaar. <i>a</i>.</p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Coprínus</i>.</span></p> -<ul> -<li>C. comátus; h. wit, schubbig. <a href="#no266">No. -266</a>.</li> -<li>C. atramentárius, h. grijs-wit, kaal. <a href="#no267">No. -267</a>.</li> -<li>C. micáceus, geel-bruin. <a href="#no142">No. 142</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Panáéolus</i>.</span> P. -campanulátus; grijs-bruin, kleverig. <a href="#no270">No. -270</a>.</p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Gomphídius</i>.</span></p> -<ul> -<li>G. glutinósus; bruin-roodkl. of grijs-roodachtig. <a href= -"#no245">No. 245</a>.</li> -<li>G. róseus; rozerood, slijmerig. <a href="#no246">No. -246</a>.</li> -<li>G. víscidus; bruinrood, slijmerig. <a href="#no244">No. -244</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><b>Polýporaceën.</b> <i>Gaatjes- of -buisjeszwammen</i>.</p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Bolétus</i>. (zie -tabel blz. <a href="#pb207" class="pageref">207</a>).</span></p> -<ul> -<li>B. bádius.</li> -<li>B. subtomentósus.</li> -<li>B. cálopus.</li> -<li>B. edúlis.</li> -<li>B. lúridus.</li> -<li>B. rúfus.</li> -<li>B. scáber. <span class="pagenum">[<a id="pb279" href= -"#pb279" name="pb279">279</a>]</span></li> -<li>B. félleus.</li> -<li>B. cyanéscens.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><b>Hýdnaceën.</b> <i>Stekelzwammen.</i></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Hýdnum.</i></span></p> -<ul> -<li>H. repándum. Geel of witachtig. <a href="#no248">No. -248</a>.</li> -<li>H. melaléúcum. Zwart met witten rand, fluweelig. No. -250.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><b>Teléphoraceën.</b> -<i>Korstzwammen</i>.</p> -<p id="no225" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Teléphora</i>.</span> No. 225. <b>T. -terréstris.</b> <i>Franjezwam</i>. (Pl. 2, fig. XIII -<i>a</i>).</p> -<p class="par">H. fluweelachtig, donkerbruin of roestkleurig met -vezeligen, franjeachtigen, eerst witten later zwarten rand, zittend en -dakpansgewijs groeiend; onderkant aschgrauw, rimpelig-wrattig. Op den -grond en op boomstammen; het geheele jaar. <i>vr. a</i>.</p> -<p class="par"><b>Claváriaceën.</b> -<i>Koraalzwammen.</i></p> -<p id="no226" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Clavária.</i></span> No. 226. <b>Cl. -cristáta.</b> <i>Witte koraalzwam</i>.</p> -<p class="par">Takken eerst zuiver wit, later vuilwit, 3–7 cM. -hoog; taai, glad, rijk vertakt; takken bovenaan verbreed en in dunne -kammen met puntige tanden verdeeld. Zodevormend. Najaar. <i>vr. -a</i>.</p> -<p id="no227" class="par">No. 227. <b>Cl. botrýtis.</b> -<i>Bloemkoolzwam</i> (<a href="#fig093">fig. 93</a>).</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e15877width" id="fig093"><img src= -"images/fig093.jpg" alt= -"Fig. 93. Clavária botrýtis. (Bloemkoolzwam)." width= -"211" height="200"> -<p class="figureHead">Fig. 93. Clavária botrýtis. -(Bloemkoolzwam).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Paddenstoel tot 10 cM. hoog en tot 14 cM. breed, met -korten, dikken stam, wit, geelachtig of licht rose, zeer vleezig, naar -boven verdeeld in korte, stompe, rose takjes. Najaar. <i>vr. a. -e</i>.</p> -<p id="no228" class="par">No. 228. <b>Cl. cinérea.</b> <i>Grijze -koraalzwam.</i></p> -<p class="par">Paddenstoel <i>licht of donkergrijs</i>, tot 7 cM. hoog, -dicht en onregelmatig vertakt; stronk kort, weinig <span class= -"pagenum">[<a id="pb280" href="#pb280" name= -"pb280">280</a>]</span>vleezig, takjes rimpelig. Zomer-herfst. <i>vr. -a. e</i>.</p> -<p id="no229" class="par">No. 229. <b>Cl. amethýstina.</b> -<i>Paarse koraalzwam</i>.</p> -<p class="par">Paddenstoel violet, later bruin en zwartachtig, 5 cM. -hoog, zeer bros, glad, kaal, sterkt vertakt. Zomer-herfst, niet -<i>a</i>.</p> -<p id="no230" class="par">No. 230. <b>Cl. formósa.</b> -<i>Goud-gele koraalzwam</i> (<a href="#fig094">fig. 94</a>).</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e15930width" id="fig094"><img src= -"images/fig094.gif" alt= -"Fig. 94. Clavária formósa. (Goud-gele koraalzwam.)" -width="267" height="290"> -<p class="figureHead">Fig. 94. Clavária formósa. -(Goud-gele koraalzwam.)</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Paddenstoel goud- of oranjegeel (bij ouder worden -grijs), meestal zeer groot, tot ¼ M. in omtrek <span class= -"corr" id="xd21e15936" title="Bron: worden">wordend</span> en tot 400 -gram wegend; struik lichter van kleur dan de takken. Najaar. <i>vr. a. -e</i>.</p> -<p class="par">Cl. strícta, vuil-geel, No. 188.</p> -<p class="par">Calócera viscósa; oranje, kleverig. No. -189.</p> -<p class="par"><b>Phalloideën.</b> <i>Stinkzwammen</i>.</p> -<p id="no231" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Phállus</i>.</span> No. 231. <b>Ph. -(Ithyphallus) impudícus.</b> <i>Groote stinkzwam</i> (<a href= -"#fig095">fig. 95</a>–98).</p> -<p class="par">Deze paddenst. begint onder of even boven den grond als -een wit ei ter grootte van een kippen- of eendenei (“duivels-, -heksenei”); snijdt men dit door dan vindt men daar den p. al kant -en klaar in, wat den later<a id="xd21e15971" name="xd21e15971"></a> -zeer snellen groei verklaart. Het ei barst open en soms reeds in enkele -uren groeit dan bij vochtig weer de poreuze, witte of geelachtige -10–25 cM. hooge steel met h. uit. Het ei blijft den voet als met -een zak omgeven en aan den top hangt een met <span class= -"pagenum">[<a id="pb281" href="#pb281" name= -"pb281">281</a>]</span>stinkend, groen sporenslijm bedekt, -vingerhoedvormig hoedje, dat, als het slijm er is afgedropen, als een -mazig, vuilwit kapje zitten blijft. Aasvliegen schijnen <span class= -"pagenum">[<a id="pb282" href="#pb282" name="pb282">282</a>]</span>tot -het sporenslijm aangelokt te worden en verspreiden zóó de -sporen. Juni-winter. <i>a</i>. jong <i>e</i>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e15984width" id="fig095"><img src= -"images/fig095.gif" alt= -"Fig. 95. Rijp exemplaar van Stinkzwam (Phállus impudícus) en “Duivelsei” op doorsnede." -width="378" height="625"> -<p class="figureHead">Fig. 95. Rijp exemplaar van Stinkzwam -(Phállus impudícus) en “Duivelsei” op -doorsnede.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e15989width" id="fig096"><img src= -"images/fig096.gif" alt= -"Fig. 96. Duivelsei (Phállus impudícus) nog gesloten." -width="253" height="392"> -<p class="figureHead">Fig. 96. Duivelsei (Phállus -impudícus) nog gesloten.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e15994width" id="fig097"><img src= -"images/fig097.gif" alt="Fig. 97. Idem, begint zich te openen." width= -"244" height="379"> -<p class="figureHead">Fig. 97. Idem, begint zich te openen.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e15999width" id="fig098"><img src= -"images/fig098.gif" alt= -"Fig. 98. Kleine Stinkzwam (Phállus canínus) met ei op doorsnede." -width="178" height="261"> -<p class="figureHead">Fig. 98. Kleine Stinkzwam (Phállus -canínus) met ei op doorsnede.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no232" class="par">No. 232. <b>Ph. (Mutínus) -canínus.</b> <i>Kleine stinkzwam</i>. (<a href="#fig098">fig. -98</a>).</p> -<p class="par">Ontwikkeling en vorm als bij de vorige soort, doch veel -kleiner; ei ter groote van een duivenei of kleiner. St. 8–15 cM. -hoog, h. over zijn geheele oppervlakte met den top van den st. -vergroeid, eerst rood, dan olijfgroen, veel minder stinkend. -Zomer-herfst. <i>vr. a</i>. <span class="pagenum">[<a id="pb283" href= -"#pb283" name="pb283">283</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e16022width" id="fig099"><img src= -"images/fig099.jpg" alt= -"Fig. 99. Lycopérdon excipulifórme. (Hooge stuifzwam.)" -width="486" height="720"> -<p class="figureHead">Fig. 99. Lycopérdon excipulifórme. -(Hooge stuifzwam.)</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb284" href="#pb284" name= -"pb284">284</a>]</span></p> -<p class="par"><b>Nídulariaceën.</b> -<i>Nestzwammen</i>.</p> -<p id="no233" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Cyáthus</i>.</span> No. 233 en <span id="no234" -class="">234</span>. <b>C. striátus</b> en <b>ólla</b>. -<i>Bekertjeszwam</i> (Plaat 2, fig. 15).</p> -<p class="par">P. in den vorm van een bekertje, dat eerst gesloten is -door een dun wit vliesje; daarna geopend, vertoont zij vele ronde, -platte schijfjes, zgn. peridiolen, die aan elkaar door draadjes -verbonden zijn en waarin zich de bruine sporen bevinden. <i>C. -striatus</i> is 1–2 cM. hoog, van buiten bruin, stijfharig, van -binnen loodgrijs, gestreept; de schijfjes zijn wit. <i>C. olla</i> is -van dezelfde grootte, van buiten bruinachtig grijs, viltig met -gegolfden rand, van binnen loodgrijs of bruinachtig, niet gestreept; de -schijfjes zijn bruin. Beide soorten groeien op aarde, op rottende -plantendeelen, hout enz. Najaar. <i>vr. a.</i></p> -<p class="par"><b>Lycopérdaceën.</b> -<i>Stuifzwammen</i>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e16072width" id="fig100"><img src= -"images/fig100.jpg" alt= -"Fig. 100. Lycopérdon gemmátum (Paarlstuifzwam)." width= -"580" height="344"> -<p class="figureHead">Fig. 100. Lycopérdon gemmátum -(Paarlstuifzwam).</p> -<p class="par first">Photo Marie Bijl.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb285" href="#pb285" name= -"pb285">285</a>]</span></p> -<p id="no235" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Lycopérdon</i>.</span> No. 235. <b>L. -excípulifórme.</b> <i>Hooge stuifzwam</i> (<a href= -"#fig099">fig. 99</a>).</p> -<p class="par">P. met duidelijken in den h. overgaanden steel. H. en -st. bleek, bruinachtig of loodkleurig, eerst met wratten of bestoven, -spoedig kaal, 10–20 cM. hoog. Opening eerst klein rond, dan -onregelmatig, groot. Najaar. <i>vr. a</i>.</p> -<p id="no236" class="par">No. 236. <b>L. gemmátum.</b> -<i>Paarlstuifzwam</i> (<a href="#fig100">fig. 100</a>).</p> -<p class="par">P. gesteeld, 3–10 cM. hoog; jong wit of -geelachtig, dicht met spitse wratjes bezet, later okerkleurig of -vuilbruin. St. gedeelte dunner dan hoed, sporen olijfkleurig, bruin. In -troepjes. Zomer-winter <i>a. a.; e.,</i> doch niet smakelijk.</p> -<p id="no237" class="par">No. 237. <b>L. echinátum.</b> -<i>Stekelige stuifzwam</i>.</p> -<p class="par">Als vorige, doch met grooter, spitse stekels en -donkerbruine sporen; bruin en kleiner van stuk.</p> -<p id="no238" class="par">No. 238. <b>L. pyrifórme.</b> -<i>Peervormige stuifzwam</i>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e16134width" id="fig101"><img src= -"images/fig101.gif" alt= -"Fig. 101. Sclerodérma vulgáre met Bolétus parasíticus." -width="328" height="239"> -<p class="figureHead">Fig. 101. Sclerodérma vulgáre met -Bolétus parasíticus.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">P. gesteeld, duidelijk peervormig, grijs of geelbruin, -later kastanjebruin, bijna kaal, met weinige vergankelijke schubbetjes, -2–7 cM. hoog; de st. zit met lange, wortelvormige draden in den -grond vast. In <span class="pagenum">[<a id="pb286" href="#pb286" name= -"pb286">286</a>]</span>troepjes meestal bij de wortels van boomen. -Najaar<span class="corr" id="xd21e16142" title="Niet in bron">.</span> -<i>vr. a.</i></p> -<p id="no239" class="par">No. 239. <b>L. furfuráceum.</b> -<i>Melige stuifzwam</i>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e16158width" id="fig102"><img src= -"images/fig102.gif" alt= -"Fig. 102. Sclerodérma vulgáre (Aardappelbovist)." width= -"360" height="194"> -<p class="figureHead">Fig. 102. Sclerodérma vulgáre -(Aardappelbovist).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">P. ongesteeld, rond of een weinig ingedrukt, 2–5 -cM. hoog, met kleine, ronde opening; papierachtig, grijswit of -grijsbruin, later groenbruin, nooit met wratten, slechts met -meelachtige schubbetjes. In groepjes. Najaar. <i>a</i>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e16168width" id="fig103"><img src= -"images/fig103.gif" alt= -"Fig. 103. Rhizopógon lutéolus (Valsche truffel)." width= -"409" height="207"> -<p class="figureHead">Fig. 103. Rhizopógon lutéolus -(Valsche truffel).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Bovísta</i>.</span></p> -<ul> -<li>B. nigréscens, klein, wit. <a href="#no273">No. -273</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Geáster</i>.</span></p> -<ul> -<li>G. tríplex. <a href="#no255">No. 255</a>.</li> -<li>G. fimbriátus. <a href="#no256">No. 256</a>.</li> -</ul> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb287" href="#pb287" name= -"pb287">287</a>]</span></p> -<p id="no240" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Sclerodérma<span class="corr" id="xd21e16208" -title="Niet in bron">.</span></i></span> No. 240. <b>S. -vulgáre.</b> <i>Aardappelbovist</i> (<a href="#fig101">fig. -101</a> en 102).</p> -<p class="par">Paddenstoel ongesteeld, zittend, wortelend, rond, meest -onregelmatig gevormd, tot 11 cM. breed; eerst hard vleezig-kurkachtig, -later lederachtig, bleekgeel of witachtig, soms bruin- of -roodachtig-geel, in vakjes gespleten, schubbig, met donkere wratjes; -onregelmatig openscheurend, sporenmassa blauw-zwart. In troepjes. -Zomer-najaar. <i>a. a. g.</i></p> -<p class="par">N.B. Uit deze zwam ziet men soms een klein boleetje -groeien: <b>Bol. parasiticus</b> (<a href="#fig101">fig. 101</a>).</p> -<p class="par"><b>Hýmenogastraceën.</b> -<i>Schijntruffels.</i></p> -<p id="no241" class="par"><span class= -"marginnote">Rhizopógon.</span> No. 241. <b>Rh. -lutéolus.</b> <i>Valsche truffel</i>. (<a href="#fig102">fig. -102</a>).</p> -<p class="par">Eerst onder den grond, witachtig; bij rijpheid boven den -grond komend, geelachtig-bruin, lederachtig met wortelachtige draden -omsponnen, tot 4 cM. groot, onregelmatig gevormd; later olijfgroen -vervloeiend, stinkend; de sporenmassa (gleba) in kamertjes -verdeeld<span class="corr" id="xd21e16256" title= -"Niet in bron">.</span> Najaar. <i>vr. a.</i></p> -<p class="par"><b>Ascomyceten.</b> <i>Zakjeszwammen.</i></p> -<p class="par"><b>Pezízaceën.</b> <i>Bekerzwammen.</i></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Pezíza.</i></span></p> -<ul> -<li>P. bádia, bruin. <a href="#no5">No. 5</a>.</li> -<li>P. fusíspora, rood, klein. <a href="#no2">No. 2</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><b>Helvéllaceën.</b> -<i>Helvellaächtigen.</i></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Helvélla.</i></span></p> -<ul> -<li>H. críspa, wit. <a href="#no10">No. 10</a>.</li> -<li>H. lacunósa, zwart of donkergrijs. <a href="#no11">No. -11</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Morchélla</i>.</span></p> -<ul> -<li>M. esculénta, bruin, st. witachtig. <a href="#no12">No. -12</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Geoglóssum</i>.</span></p> -<ul> -<li>G. glábrum, zwart. <a href="#no14">No. 14</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Leótia</i>.</span></p> -<ul> -<li>L. lúbrica, geel-groen, kleverig. <a href="#no15">No. -15</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><b>Pyrenomyceten.</b> <i>Kernzwammen.</i></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Córdiceps.</i></span></p> -<ul> -<li>C. militáris, op doode rups of cocon; oranje. <a href= -"#no18">No. 18</a>.</li> -</ul> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb288" href="#pb288" name= -"pb288">288</a>]</span></p> -<p id="tbnaaldbosschen" class="par"><b>Soorten voorkomende in -naaldbosschen.</b></p> -<p class="par"><b>Basídiomyceten.</b> -<i>Steeltjeszwammen.</i></p> -<p class="par"><b>Agáricaceën.</b> <i>Plaatzwammen.</i></p> -<p class="par"><b>Leúcosporeën.</b> <i>Witsporigen.</i></p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Amaníta.</i> (zie -tabel blz. <a href="#pb175" class="pageref">175</a>).</span></p> -<ul> -<li>A. phallóídes, groen.</li> -<li>A. citrína, lichtgeel of wit.</li> -<li>A. muscária, rood.</li> -<li>A. rubéscens, vleeschkleurig of roodbruin.</li> -<li>A. junquíllea, helder geel.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Lepióta</i>.</span></p> -<ul> -<li>L. rhacódes, roomkleurig met donkerbruine -schubben<span class="corr" id="xd21e16432" title= -"Niet in bron">.</span> <a href="#no194">No. 194</a>.</li> -<li>L. clypeolária, wit, glanzend met bruine -schubjes<span class="corr" id="xd21e16440" title= -"Niet in bron">.</span> <a href="#no195">No. 195</a>.</li> -<li>L. granulósa, geel-bruin met gele vlokjes<span class="corr" -id="xd21e16448" title="Niet in bron">.</span> <a href="#no196">No. -196</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Armillária</i>.</span></p> -<ul> -<li>A. méllea, in bossen op dennenstronken, h. honingbruin, -schubbig, meelig, bestoven<span class="corr" id="xd21e16464" title= -"Niet in bron">.</span> <a href="#no113">No. 113</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Tricholóma</i>. (zie -tabel blz. <a href="#pb180" class="pageref">180</a>).</span></p> -<ul> -<li>T. núdum, paars, steel met ring.</li> -<li>T. equéstre, geel.</li> -<li>T. sulphúreum, geel (sterken reuk).</li> -<li>T. térreum, grijs of aardkleurig met zwarte schubjes.</li> -<li>T. rútilans, op en bij dennenstronken, paars-rood (zie -<a href="#no114">No. 114</a>).</li> -<li>T. lúridum, groengeel.</li> -<li>T. saponáceum, geschubde steel.</li> -<li>T. portentósum, gelige steel.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Clitócybe</i>. (zie -tabel blz. <a href="#pb184" class="pageref">184</a>).</span></p> -<ul> -<li>C. fláccida, roodbruin.</li> -<li>C. suavéolens, beige (anijsgeur).</li> -<li>C. obbáta, blauw-zwartachtig of bruingrijs in troepjes. -<span class="pagenum">[<a id="pb289" href="#pb289" name= -"pb289">289</a>]</span></li> -<li>C. clávipes, h. bruin, st. knotsvormig.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Laccária</i>.</span></p> -<ul> -<li>L. laccáta en amethýstina, bruin-rood en -paars<span class="corr" id="xd21e16530" title="Niet in bron">.</span> -<a href="#no197">No. 197</a> en <a href="#no198">198</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p id="no242" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Collýbia</i>.</span> No. 242. <b>C. -maculáta.</b> <i>Gevlekte collybia</i>.</p> -<p class="par">H. wit of vuilwit met roode vlekjes, later geheel -roodachtig wordend; vleezig, bolrond, kaal, 4–10 cM. breed. Pl. -vaak ook met eerst roode, later bruine vlekken. St. kleur als hoed -rolrond, gekromd wortelend, 5–7 cM. hoog. Op vochtige plekken. -Zomer-winter<span class="corr" id="xd21e16555" title= -"Niet in bron">.</span> <i>vr. a.</i></p> -<p id="no243" class="par">No. 243. <b>C. conígena.</b> -<i>Kegelcollybia</i>.</p> -<p class="par">H. bruinrood, aschgrauw, loodgrijs of bruin geelachtig, -plat, dunvleezig, kaal, 1–3 cM. breed. Pl. dicht bijeen, bleek. -St. kleur als h. bepoederd, pijpachtig, 2–7 cM. hoog, met een -langen, vezelachtigen behaarden wortel, waarmede hij meest op -<i>dennen-</i> ook op <i>sparrenkegels</i> vastzit. Najaar<span class= -"corr" id="xd21e16577" title="Niet in bron">.</span> <i>vr. a.</i></p> -<p class="par">C. tuberosa<span class="corr" id="xd21e16585" title= -"Niet in bron">.</span> <a href="#no88">No. 88</a> (zie Russula -nigricans, blz. <a href="#pb199" class="pageref">199</a>).</p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Mycéna</i>.</span></p> -<ul> -<li>M. galópoda, h. bruin- of blauwachtig-zwart, st. -melkgevend<span class="corr" id="xd21e16603" title= -"Niet in bron">.</span> <a href="#no203">No. 203</a>.</li> -<li>M. epipterýgia, h. groenachtig-geel, st. geel, -kleverig<span class="corr" id="xd21e16611" title= -"Niet in bron">.</span> <a href="#no202">No. 202</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Omphália</i>.</span></p> -<ul> -<li>O. fíbula, bruin of geel oranjeachtig<span class="corr" id= -"xd21e16627" title="Niet in bron">.</span> <a href="#no205">No. -205</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Hygróphorus</i>. (zie -tabel blz. <a href="#pb183" class="pageref">183</a>).</span></p> -<ul> -<li>H. hypothéjus, h. bruinachtig, slijmerig, pl. geel.</li> -<li>H. coccíneus, vuurrood.</li> -<li>H. miniátus, vuurrood.</li> -<li>H. cónicus, oranjerood, zwart wordend.</li> -<li>H. ebúrneus, ivoorkleurig.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Lactárius</i>. (zie -tabel blz. <a href="#pb191" class="pageref">191</a>).</span></p> -<ul> -<li>L. deliciósus, oranjegeel met gordels; groen gevlekt met -oranje-melksap.</li> -<li>L. theiógalus, geelachtig rose met gordels; melksap spoedig -geel, scherp.</li> -<li>L. túrpis, h. donkerbruin, zwartachtig. <span class= -"pagenum">[<a id="pb290" href="#pb290" name= -"pb290">290</a>]</span></li> -<li>L. rúfus, kaneelbruin.</li> -<li>L. glyciósmus, grauw of loodgrijs met paars; melksap -zoet.</li> -<li>L. blénnius, grijs, melksap scherp.</li> -<li>L. aurantíacus, oranje.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Rússula</i>. (zie -tabel blz. <a href="#pb196" class="pageref">196</a>).</span></p> -<ul> -<li>R. rúbra, vuurrood (smaak scherp).</li> -<li>R. délica, wit groot.</li> -<li>R. Quelétii, paarsrood (smaak scherp).</li> -<li>R. frágilis, lichtrood, paarsachtig of wit (smaak -scherp).</li> -<li>R. alutácea, rood of paarsrood.</li> -<li>R. furcáta, groenachtig (smaak scherp).</li> -<li>R. íntegra, roodbruin.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Cantharéllus</i>.</span></p> -<ul> -<li>C. cibárius, dooiergeel, vleezig <a href="#no206">No. -206</a>.</li> -<li>C. aurantiácus, oranjegeel, dunvleezig, slap, <a href= -"#no207">No. 207</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Marásmius</i>.</span></p> -<ul> -<li>M. úrens, bruinrossig, verbleekend, smaak brandend No. -210.</li> -<li>M. rótula, h. wit, st. zwart, op bladeren, takjes, enz. -<a href="#no212">No. 212</a>.</li> -<li>M. androsáseus, h. bruinachtig, st<span class="corr" id= -"xd21e16740" title="Bron: ,">.</span> zwart op dennennaalden No. -214.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><b>Ochrosporeën.</b> <i>Bruinsporigen.</i></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Inócybe.</i></span></p> -<ul> -<li>I. rimósa, zandkleurig, gebarsten <a href="#no216">No. -216</a>.</li> -<li>I. geophýlla, wit of lila <a href="#no217">No. 217</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Hebelóma</i>.</span></p> -<ul> -<li>H. crustulinifórme, bruin met lichteren rand <a href= -"#no218">No. 218</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Galéra</i>.</span></p> -<ul> -<li>G. hypnórum, bruinrood, in mos <a href="#no219">No. -219</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Tubária</i>.</span></p> -<ul> -<li>T. furfurácea, bruingeel, op takjes; winter <a href= -"#no135">No. 135</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Paxíllus</i>.</span></p> -<ul> -<li>P. involútus, dofbruin, met ingerolden rand No. 220.</li> -<li>P. atrotomentósus, op stronken, steel bruin, zwart, viltig -<a href="#no136">No. 136</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Cortinárius</i>. (zie -tabel blz. <a href="#pb204" class="pageref">204</a>).</span></p> -<ul> -<li>C. collinítus, h. zeer slijmerig, geelbruin, st. zeer -schubbig.</li> -<li>C. mucósus, slijmerig, geel-roodbruin. <span class= -"pagenum">[<a id="pb291" href="#pb291" name= -"pb291">291</a>]</span></li> -<li>C. elátior, bruinpaars of geelbruin. St. met paarsen -ring.</li> -<li>C. armillátus, h. bruinrood, st. met 2–4 roode -ringen.</li> -<li>C. albo-violáceus, lila, zijdeachtig glanzend.</li> -<li>C. <span class="corr" id="xd21e16846" title= -"Bron: cinnabarinus">cinnabarínus</span>, h. kaneelkleurig, pl. -bloedrood.</li> -<li>C. cinnamómeus, h. en pl. kaneelkleurig.</li> -<li>C. hinnúleus, bruin met witten rand.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><b>Melánosporeën.</b> -<i>Zwartsporigen</i>.</p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Psallióta</i>.</span></p> -<ul> -<li>Ps. arvénsis, wit, ring dubbel, pl. eerst wit, dan zwart -<a href="#no264">No. 264</a>.</li> -<li>Ps. sylvática, vuilwit met schubben <a href="#no221">No. -221</a>.</li> -</ul> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Strophária</i>.</span></p> -<p class="par">Str. aeruginósa, blauwgroen, kleverig <a href= -"#no222">No. 222</a>. <span class= -"marginnote"><i>Hypholóma</i>.</span></p> -<p class="par">H. epixánthum, geel, op dennenstronk <a href= -"#no140">No. 140</a>. <span class= -"marginnote"><i>Gomphídius.</i></span></p> -<p id="no244" class="par">No. 244. <b>Gomphídius -víscidus.</b> <i>Gewone spijkerzwam</i>.</p> -<p class="par">H. rood- of kaneelbruin, kleverig, meest droog, eerst -kegelvormig en met verdwijnende cortina, dan uitgespreid, plat met bult -in ’t midden 5–8 cM. breed. Vleesch bruin-rood. Pl. lang -afloopend, eerst bleek olijfkleurig, dan purper-bruin, ten slotte -meestal groen door een op haar parasiteerende schimmel. St. kl. als -hoed of lichter 5–10 cM. hoog. Zomer-winter. <i>vr. a</i>. jong -<i>e.</i></p> -<p id="no245" class="par">No. 245. <b>G. glutinósus.</b> -<i>Kleverige spijkerzwam</i>.</p> -<p class="par">H. bruin-loodkleurig of grijs-roodachtig, gevlekt, met -dikke, taaie slijmlaag bedekt, eerst bol-stomp dan uitgespreid, -4–8 cM. breed. Pl. lang afloopend, weinig talrijk, eerst wit dan -aschgrauw, ten slotte zwart. H. vleesch wit; cortina kleverig en als -zwarten ring om den steel achterblijvend. St. kleverig, bovenaan wit, -onderaan geel, 6–8 cM. hoog. Zomer-najaar in ’t Z. en O. -van ons land. <i>vr. a.</i></p> -<p id="no246" class="par">No. 246. <b>G. róseus.</b> -<i>Rozeroode spijkerzwam</i>.</p> -<p class="par">H. rozerood, slijmerig. St. wit. Pl. eerst witgroen dan -aschgrauw. Deze soort is kleiner en veel <span class="pagenum">[<a id= -"pb292" href="#pb292" name="pb292">292</a>]</span>minder algemeen dan -de vorige soorten. Sommigen beschouwen haar als een var. van G. -glutinosus. Zomer-najaar in ’t Z. en O. <i>vr. a</i>.</p> -<p class="par"><b>Polýporaceën.</b> <i>Gaatjes- of -buisjeszwammen</i>. <span class="marginnote"><i>Bolétus.</i> -(zie tabel blz. <a href="#pb207" class="pageref">207</a>).</span></p> -<p class="par">B. lúteus. B. granulátus. B. -bádius. B. bóvinus. B. variegátus. B. -subtomentósus. B. cálopus. B. lúridus. -<span class="marginnote"><i>Polyporus</i>. (zie tabel blz. <a href= -"#pb237" class="pageref">237</a>).</span></p> -<p class="par">P. Schwéínitzii. P. annósus. P. -abietínus. P. auréolus.</p> -<p class="par"><b>Hýdnaceën.</b> <i>Stekelzwammen</i>. -<span class="marginnote"><i>Hýdnum</i>.</span></p> -<p id="no247" class="par">No. 247. <b>H. imbricátum.</b> -<i>Geschubde stekelzwam</i>.</p> -<p class="par">H. omberbruin met groote, vleezige, bruine, later -zwartachtige over elkaar liggende, opstaande schubben bedekt, -6–18 cM. breed, eerst ingerold, dan vlak, gelobd; vleesch -vuilwit. Stekels vuilwit of aschgrauw, sterk afloopend op den dikken -2–5 cM. hoogen steel. Najaar in groepjes in ’t Z. en O. -<i>a. e</i>.</p> -<p id="no248" class="par">No. 248. <b>H. repándum.</b> <i>Gele -stekelzwam</i> (<a href="#fig104">fig. 104</a>).</p> -<p class="par">H. lichtgeel, soms iets roseachtig, glad, vleezig, bol, -onregelmatig gegolfd, 5–15 cM. breed, vleesch wit. Stekels -witachtig-geel, zeer bros. St. dik, gevuld, meest excentrisch, -2–5 cM. hoog. Zomer-herfst in ’t O. en Z. <i>vr. a. -e</i>.</p> -<p id="no249" class="par">No. 249. <b>H. cyathifórme.</b> -<i>Kommetjes-stekelzwam.</i></p> -<p class="par">Dikwijls meerdere, korstvormig aangegroeide, -kortgesteelde hoeden, licht aschgrauw of bruinachtig <span class= -"pagenum">[<a id="pb294" href="#pb294" name="pb294">294</a>]</span>met -duidelijke gordels, viltig, zijdeachtig glanzend, vlak, trechter- of -komvormig, lederachtig, 1–5 cM. breed. St. en stekels wit of -grijsachtig. Op afgevallen dennennaalden. Reuk, foenegriek-achtig, -aangenaam. Najaar in ’t Z. en O. <i>vr. a.</i></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e17033width" id="fig104"><img src= -"images/fig104.jpg" alt= -"Fig. 104. Hýdnum repándum. (Gele stekelzwam)." width= -"709" height="416"> -<p class="figureHead">Fig. 104. Hýdnum repándum. (Gele -stekelzwam).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no250" class="par">No. 250. <b>H. melaleúcum.</b> -<i>Zwart-witte stekelzwam</i>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e17046width" id="fig105"><img src= -"images/fig105.jpg" alt= -"Fig. 105. Hýdnum auriscálpium. (Oorlepeltjeszwam)." -width="299" height="438"> -<p class="figureHead">Fig. 105. Hýdnum auriscálpium. -(Oorlepeltjeszwam).</p> -<p class="par first">(Photo B. E. Bouwman).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">H. gewoonlijk met anderen samengegroeid, kortgest. zwart -of paarsachtig, fluweelig met witten rand, deze gegolfd, leerachtig -stijf, onregelmatig; tot 6 cM. breed. St. zwart, stekels wit, geen -sterken reuk. Najaar. <i>vr. a.</i></p> -<p id="no251" class="par">No. <span class="corr" id="xd21e17059" title= -"Bron: 252">251</span>. <b>H. gravéolens.</b> <i>Sterkriekende -stekelzwam.</i> Gelijkt op de vorige soort, doch is er v.n.l. van te -onderscheiden door den sterken reuk naar foenegriek, is verder niet -gegordeld, rand iets witachtig en vlakker, niet gegolfd, de St. en -stekels zijn grijs. Najaar. <i>vr. a.</i></p> -<p id="no252" class="par">No. 252. <b>H. auriscálpium.</b> -<i>Oorlepeltjeszwam</i> (<a href="#fig105">fig. 105</a>). Op afgevallen -dennenkegels. H. kastanjebruin, later <span class="pagenum">[<a id= -"pb295" href="#pb295" name="pb295">295</a>]</span>zwartachtig, -stijfharig, gehalveerd, 1–2 cM. breed. Stekels groot, eerst -grijs, dan bruin. St. geheel excentrisch, 5–8 cM. hoog, kleur als -h., stijfharig en met een wortelv. verlengsel op den kegel vastzittend. -Zomer-winter. <i>vr. a.</i></p> -<p id="no253" class="par">No. 253. <b>H. ferrugíneum.</b> -<i>Roestkleurige stekelzwam</i>. (Plaat 2, fig. XI<i>b</i>).</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e17100width" id="fig106"><img src= -"images/fig106.jpg" alt= -"Fig. 106. Sparássis críspa. (Sponswam). (Photo H. A. A. v.d. Lek)." -width="495" height="432"> -<p class="figureHead">Fig. 106. Sparássis críspa. -(Sponswam). (Photo H. A. A. v.d. Lek).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">H. eerst wit of grijsachtig, bloedroode druppels -afscheidend, later roestkleurig, sponzig-kurkachtig, 6 à 7 cM. -breed. St. kort en dik, bruin. Stekels roestkleurig. Najaar. <i>vr. -a</i>. <span class="pagenum">[<a id="pb296" href="#pb296" name= -"pb296">296</a>]</span></p> -<p class="par"><b>Teléphoraceën.</b> <i>Korstzwammen</i>. -<span class="marginnote"><i>Teléphora</i>.</span></p> -<p class="par">T. terréstris, roestbruin <a href="#no225">No. -225</a>.</p> -<p class="par"><b>Claváriaceën.</b> <i>Koraalzwammen</i>. -<span class="marginnote"><i>Calócera</i>.</span></p> -<p class="par">C. viscósa, op stronken: oranjegeel, kleverig -<a href="#no189">No. 189</a>. <span class= -"marginnote"><i>Sparássis</i>.</span></p> -<p id="no254" class="par">No. 254. <b>S. críspa.</b> -<i>Sponszwam</i> (<a href="#fig106">fig. 106</a>).</p> -<p class="par">Wit of geelachtig, soms grijsachtig, later bruin wordend -tot 35 cM. breed en 12 cM. hoog. Stronk zeer kort, vleezig, takken -bladvormig, veeldeelig, door elkander gekronkeld, gekroesd, bros. Aan -den voet van coniferen, in ’t Z. en O. Najaar. <i>vr. z. -e.</i></p> -<p class="par"><b>Phalloideën.</b> <i>Stinkzwammen</i>. -<span class="marginnote"><i>Phállus</i>.</span></p> -<p class="par">Ph. impudícus <a href="#no231">No. 231</a>. -<span class="marginnote"><i>Lycopérdon</i>.</span></p> -<p class="par"><b>Lycopérdaceën.</b> -<i>Stuifzwammen</i>.</p> -<p class="par">L. excípulifórme, langgest., loodkl., kaal -<a href="#no235">No. 235</a>. L. gemmátum, kortgest., wit met -wratjes <a href="#no236">No. 236</a>. L. furfuráceum, zittend, -vuilwit, grauw <a href="#no239">No. 239</a>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e17208width" id="fig107"><img src= -"images/fig107.gif" alt= -"Fig. 107. Geáster tríplex. (Gekraagde aardster) nog gesloten exemplaar (b). Volwassen exemplaar (a)." -width="654" height="344"> -<p class="figureHead">Fig. 107. Geáster tríplex. -(Gekraagde aardster) nog gesloten exemplaar <i>(b)</i>. Volwassen -exemplaar <i>(a)</i>.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb297" href="#pb297" name= -"pb297">297</a>]</span> <span class= -"marginnote"><i>Geáster</i>.</span></p> -<p id="no255" class="par">No. 255. <b>G. tríplex.</b> -<i>Gekraagde aardster</i> (<a href="#fig107">fig. -107</a>–<a href="#fig110">110</a>).</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e17240width" id="fig108"><img src= -"images/fig108.gif" alt= -"Fig. 108. Geáster tríplex. Gesloten exempl. op doorsnede." -width="242" height="252"> -<p class="figureHead">Fig. 108. Geáster tríplex. Gesloten -exempl. op doorsnede.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e17245width" id="fig109"><img src= -"images/fig109.gif" alt= -"Fig. 109. Sporen van Geáster tríplex." width="136" -height="51"> -<p class="figureHead">Fig. 109. Sporen van Geáster -tríplex.</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">In verschen staat, grijsachtig wit met 4–8 -vleezige breede slippen (onderkant bruin) (fig. d.) en met een vleezig -(c) kraagje (afgescheurd van de slippen) om het binnenste, de sporen -bevattende peridium, (f) dat een vlokkig kegelvormig mondje (g) heeft. -Later is meestal het kraagje verdwenen en de geheele aardster bruin en -leerachtig. Zij kan tot 15 cM. groot worden. Soms vindt men de nog -gesloten, op tulpenbollen gelijkende exempl.</p> -<p class="par">Najaar-winter. <i>vr. a</i>. Vindt men in de duinstreken -een aardster, die in verschen staat kleiner, tot 6 cM. groot is en geen -kraagje heeft, dan zal het de bijna even algemeene <b>G. -fimbriátus</b> <span id="no256" class="">No. 256</span> -zijn.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e17263width" id="fig110"><img src= -"images/fig110.jpg" alt= -"Fig. 110. Geáster hygrométricus (Hygrometrische aardster)." -width="505" height="411"> -<p class="figureHead">Fig. 110. Geáster hygrométricus -(Hygrometrische aardster).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p id="no257" class="par">No. 257. <b>G. hygrométricus.</b> -<i>Hygrometrische aardster.</i></p> -<p class="par">“Poor-man’s weather-glass” (<a href= -"#fig110">fig. 110</a>).</p> -<p class="par">Platte aardster met een grijsbruin, bol binnenste -peridium en met een in 7–20 roodbruine, dikke slippen scheurend -buitenst peridium. Bij droog weer rollen zich de slippen over het -binnenste peridium heen. Grootte tot 12 cM. Najaar-winter in ’t -Z. en O. <i>vr. a.</i></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Sclerodérma<span class="corr" id="xd21e17290" -title="Niet in bron">.</span></i></span></p> -<ul> -<li>S. vulgáre <a href="#no240">No. 240</a>.</li> -</ul> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb298" href="#pb298" name= -"pb298">298</a>]</span></p> -<p class="par"><b>Áscomyceten.</b> <i>Zakjeszwammen</i>.</p> -<p class="par"><b>Pezízaceën.</b> <i>Bekerzwammen</i>.</p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Pezíza</i>.</span></p> -<ul> -<li>P. fusíspora, klein, rood, schotelvormig <a href="#no2">No. -2</a>.</li> -<li>P. hemispháérica, bekertjesvorm., van buiten bruin, -van binnen lichtgrijs <a href="#no6">No. 6</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><b>Helvéllaceën.</b> -<i>Helvella-achtigen.</i></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Leótia</i>.</span></p> -<ul> -<li>L. lúbrica, geel-groen, kleverig <a href="#no15">No. -15</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<hr class="tb"> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb299" href="#pb299" name= -"pb299">299</a>]</span></p> -<p id="tbeikenbosschen" class="par"><b>Soorten voorkomende in -eikenbosschen.</b></p> -<p class="par"><b>Basidiomyceten.</b> <i>Steeltjeszwammen</i>.</p> -<p class="par"><b>Agáricaceën.</b> <i>Plaatzwammen</i>.</p> -<p class="par"><b>Léucosporeën.</b> <i>Witsporigen</i>.</p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Amaníta</i>. (Zie -tabel blz. <a href="#pb175" class="pageref">175</a>).</span></p> -<ul> -<li>A. phalloídes, groenachtig.</li> -<li>A. citrína, licht-geel of wit.</li> -<li>A. pantherína, bruin.</li> -<li>A. muscária, rood of oranjerood.</li> -<li>A. rubéscens, vleeschkleurig of bruinachtig.</li> -<li>A. vagináta, bruinrood of grijs, zonder ring, met zak.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Lepióta</i>.</span></p> -<ul> -<li>L. granulósa, geelachtig. <a href="#no196">No. 196</a>.</li> -</ul> -<p class="par"></p> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Tricholóma</i>. (Zie -tabel blz. <a href="#pb180" class="pageref">180</a>.).</span></p> -<ul> -<li>T. sulphúreum, zwavel- of bruingeel, onaangenamen reuk.</li> -<li>T. equéstre, geel.</li> -<li>T. columbétta, wit.</li> -<li>T. núdum (personátum), paars.</li> -<li>T. rútilans, geel met purperroode schubjes. <a href= -"#no114">No. 114</a>.</li> -</ul> -<p class="par"><span class="marginnote"><i>Clitócybe</i>. (Zie -tabel blz. <a href="#pb184" class="pageref">184</a>).</span></p> -<p class="par">C. fláccida, rossig-geelbruin. C. -infundibulifórmis, ledergeel. C. odóra, groen (naar anijs -riekend). C. suavéolens, beige (naar anijs riekend). C. -clávipes, bruin, steel knotsvormig. C. nebuláris, grijs -of aschgrauw. <span class= -"marginnote"><i>Laccária</i>.</span></p> -<p class="par">L. laccáta en amethýstina, rose, roodbruin -of paars. <a href="#no197">No. 197</a> en <a href="#no198">198</a>. -<span class="marginnote"><i>Collýbia</i>.</span></p> -<p class="par">C. butyrácea, grijs of bruin-geelachtig, vettig. -<a href="#no199">No. 199</a>. C. dryóphila, -bleek-bruin-ledergeel. <a href="#no200">No. 200</a>. <span class= -"marginnote"><i>Mycéna</i>.</span></p> -<p class="par">M. púra, rose, witachtig, licht-lila. <a href= -"#no204">No. 204</a>. M. galópoda, donkerbruin of aschgrauw; st. -melkgevend. No. 203. <span class= -"marginnote"><i>Omphália</i>.</span></p> -<p class="par">O. fíbula, bruin of geel-oranjeachtig. <a href= -"#no205">No. 205</a>. <span class="pagenum">[<a id="pb300" href= -"#pb300" name="pb300">300</a>]</span> <span class= -"marginnote"><i>Hygróphorus.</i></span></p> -<p class="par">H. limacínus, lichtbruin, zeer slijmerig (zie -tabel blz. <a href="#pb188" class="pageref">188</a>). <span class= -"marginnote"><i>Lactárius.</i> (Zie tabel blz. <a href="#pb191" -class="pageref">191</a>).</span></p> -<p class="par">L. deliciósus, oranjegeel met gordels, melksap -oranje. L. theiógalus, geelachtig-rose met gordels, melksap -spoedig geel, scherp. L. torminósus, oranje-rood, rose of -witachtig met sterk behaarden rand, melksap wit, scherp. L. -velléreus en piperátus, wit. L. túrpis, -bruin-zwart, groot, st. kort. L. viétus, grauw-groen met -rozeroode tint, (scherp.) L. subdúlcis, rood-bruin. <span class= -"marginnote"><i>Rússula.</i> (Zie tabel blz. <a href="#pb196" -class="pageref">196</a>).</span></p> -<p class="par">R. nígricans, lichtbruin, later zwart, vleesch -eerst rood, dan zwart wordend. R. citrína, citroengeel. R. -ochroléúca, geel (smaak scherp). R. -fóétens, bruingeel, (scherpen reuk). R. -heterophýlla, groen. R. lépida, rood. R. emética, -rood, paars of bruin (smaak scherp). R. frágilis, wit met rood, -paars- of groen-bont, (smaak scherp). R. furcáta, groen of -geel-groen (smaak scherp). <span class= -"marginnote"><i>Cantharéllus.</i></span></p> -<p class="par">C. cibárius, geheele paddenst., dik-vleezig, -dooier-geel. No. 206. C. aurantíacus, geheele paddenst., -slap-vleezig, oranjegeel. No. 207. <span class= -"marginnote">Nýctalis.</span></p> -<p class="par">Zie Russ. nigr. <a href="#no68">No. 68</a>. <span class= -"marginnote">Marásmius.</span></p> -<p class="par">M. úrens, bruin-rossig, verbleekend, (smaak -brandend) No. 210. M. oréades, eerst bruin, later -bruinachtig-beige. <a href="#no211">No. 211</a>. M. rótula, h. -wit, st. zwart; op bladeren, takjes enz. <a href="#no212">No. 212</a>. -M. androsáceus, bruinachtig, st. zwart, op bladeren, takjes enz. -<a href="#no214">No. 214</a>. <span class="pagenum">[<a id="pb301" -href="#pb301" name="pb301">301</a>]</span> M. scorodónius, bruin -(reuk naar knoflook) <a href="#no213">No. 213</a>. M. cónfluens, -beige, versch. exempl. met elkaar vergroeid. No. 209.</p> -<p class="par"><b>Rhódosporeën.</b> <i>Rosesporigen</i>. -<span class="marginnote"><i>Clitopílus</i>.</span></p> -<p class="par">C. orcélla, wit. <a href="#no215">No. -215</a>.</p> -<p class="par"><b>Óchrosporeën.</b> <i>Bruinsporigen</i>. -<span class="marginnote"><i>Inócybe</i>.</span></p> -<p class="par">I. rimósa, zandkl., gebarsten. <a href= -"#no217">No. 217</a>. I. geophýlla, wit of lila. <a href= -"#no216">No. 216</a>. <span class= -"marginnote"><i>Hebelóma</i>.</span></p> -<p class="par">H. crustulinifórme, bruin met lichteren rand. -<a href="#no216">No. 216</a>. <span class= -"marginnote"><i>Galéra</i>.</span></p> -<p class="par">G. hypnórum, bruinrood. <a href="#no219">No. -219</a>. <span class="marginnote"><i>Tubária</i>.</span></p> -<p class="par">T. furfurácea, bruinrood. <a href="#no135">No. -135</a>. <span class="marginnote"><i>Paxíllus</i>.</span></p> -<p class="par">P. involútus, bruin, met sterk ingerolden rand. -<a href="#no220">No. 220</a> <span class= -"marginnote"><i>Cortinarius</i>. (Zie tabel blz. <a href="#pb204" -class="pageref">204</a>).</span></p> -<p class="par">C. elátior, bruin-paars, kleverig, st. met -paarsen ring<span class="corr" id="xd21e17651" title= -"Niet in bron">.</span> C. albo-violáceus, lila, zijdeachtig. C. -cinnamómeus, kaneelkleurig. C. cinnabarínus, h. -kaneelkl., pl. bloedrood. C. armillátus, bruinrood, droog; st. -met 2–4 roode ringen. C. hinnúleus, bruin met witten -rand.</p> -<p class="par"><b>Melánosporeën.</b> <i>Zwartsporigen</i>. -<span class="marginnote"><i>Strophária</i>.</span></p> -<p class="par">S. aeruginósa, blauwgroen, zeer slijmerig. -<a href="#no222">No. 222</a>. <span class= -"marginnote"><i>Hypholóma</i>.</span></p> -<p class="par">H. Candolleánum, wit of geelwit. <a href= -"#no223">No. 223</a>.</p> -<p class="par"><b>Polýporaceën.</b> <i>Gaatjes- of -buisjeszwammen</i>. <span class="marginnote"><i>Bolétus</i>. -(Zie tabel blz. <a href="#pb207" class="pageref">207</a>).</span></p> -<p class="par">B. lúteus. B. granulátus. B. -bádius. B. subtomentósus. B. cálopus. B. -edúlis. B. lúridus. B. versipéllis (rúfus). -B. cyanéscens. B. félleus<span class="corr" id= -"xd21e17698" title="Niet in bron">.</span> <span class= -"marginnote"><i>Fistulína</i>.</span></p> -<p class="par">F. hepática. <a href="#no170">No. 170</a>. -<span class="pagenum">[<a id="pb302" href="#pb302" name= -"pb302">302</a>]</span> <span class= -"marginnote"><i>Polýporus</i>.</span></p> -<p class="par">P. frondósus. <a href="#no152">No. 152</a>. -<span class="marginnote"><i>Hýdnum</i>.</span></p> -<p class="par"><b>Hydnaceën.</b> <i>Stekelzwammen</i>.</p> -<p class="par">H. repándum, geelachtig-wit. <a href="#no248">No. -248</a>.</p> -<p class="par"><b>Teléphoraceën.</b> -<i>Korstzwammen</i>.</p> -<p id="no258" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Crateréllus</i>.</span> No. 258. <b>C. -cornucopioïdes.</b> <i>Hoorn van overvloed</i> (<a href= -"#fig111">fig. 111</a>).</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e17764width" id="fig111"><img src= -"images/fig111.gif" alt= -"Fig. 111. Crateréllus cornucopioïdes (Hoorn van overvloed)." -width="327" height="462"> -<p class="figureHead">Fig. 111. Crateréllus cornucopioïdes -(Hoorn van overvloed).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">H. bruin of aschgrauw, (van binnen donkerder,) -fluweelig, in den vorm van een trompet of hoorn van overvloed. -3–6 cM. hoog, vliezig, gerimpeld met gegolfden rand. St. hol, -zwartachtig. In troepjes bijeen op kalkgrond. In ’t Z. en O. -<i>z. e</i>. <span class="pagenum">[<a id="pb303" href="#pb303" name= -"pb303">303</a>]</span></p> -<p class="par"><b>Claváriaceën.</b> <i>Koraalzwammen</i>. -<span class="marginnote"><i>Clavária</i>.</span></p> -<p class="par">Cl. cinérea, licht of donkergrijs. <a href= -"#no228">No. 228</a>.</p> -<p class="par"><b>Treméllaceën.</b> <i>Trilzwammen</i>. -<span class="marginnote"><i>Exídia</i>.</span></p> -<p class="par">E. glandulósa, zwart, op eiken takken. <a href= -"#no182">No. 182</a>. <span class= -"marginnote"><i>Tremélla</i>.</span></p> -<p class="par">Tr. mesentérica, geel, op eiken takken. <a href= -"#no178">No. 178</a>.</p> -<p class="par"><b>Phállaceën.</b> <i>Stinkzwammen</i>. -<span class="marginnote"><i>Phállus</i>.</span></p> -<p class="par">Ph. impudícus. <a href="#no231">No. 231</a>. Ph. -canínus. <a href="#no232">No. 232</a>.</p> -<p class="par"><b>Lycopérdaceën.</b> <i>Stuifzwammen</i>. -<span class="marginnote"><i>Lycopérdon</i>.</span></p> -<p class="par">L. excipulifórme, lang gesteeld, bleekbruin of -loodkleurig. <a href="#no235">No. 235</a>. L. gemmátum, kort -gest., wit met wratjes. <a href="#no236">No. 236</a>. L. -furfuráceum, ongest., grijsachtig-wit. <a href="#no232">No. -232</a>. <span class="marginnote"><i>Sclerodérma</i>.</span></p> -<p class="par">S. vulgáre. <a href="#no240">No. 240</a>.</p> -<p class="par"><b>Áscomyceten.</b> <i>Zakjeszwammen</i>.</p> -<p class="par"><b>Pezizaceën.</b> <i>Beker zwammen</i>. -<span class="marginnote"><i>Pezíza</i>.</span></p> -<p class="par">P. onótica, geel. <a href="#no7">No. 7</a>. P. -vesiculósa, bruin. <a href="#no4">No. 4</a>. P. -haemispháérica, van buiten bruin, van binnen grijs. -<a href="#no6">No. 6</a>. P. fructigéna, op eikeldoppen. -<a href="#no8">No. 8</a>. <span class= -"marginnote"><i>Bulgária</i>.</span></p> -<p class="par">B. ínquinans, zwart, knoopvorm., op eiken takken -of stam. <a href="#no9">No. 9</a>.</p> -<p class="par"><b>Helvellaceën.</b> <i>Helvella-achtigen</i>. -<span class="marginnote"><i>Helvélla</i>.</span></p> -<p class="par">H. críspa, wit. <a href="#no10">No. 10</a>. H. -lacunósa, zwart of donkergrijs. <a href="#no11">No. 11</a>. -<span class="marginnote"><i>Morchélla</i>.</span></p> -<p class="par">M. esculénta, h. bruin, st. witachtig. <a href= -"#no12">No. 12</a>. <span class= -"marginnote"><i>Leótia</i>.</span></p> -<p class="par">L. lúbrica, geel-groenachtig, kleverig. <a href= -"#no15">No. 15</a>.</p> -<p class="par"><b>Pýrenomyceten.</b> <i>Kernzwammen</i>. -<span class="marginnote"><i>Córdiceps</i>.</span></p> -<p class="par">C. militáris, op doode rups of cocon, oranje. -<a href="#no18">No. 18</a>.</p> -<hr class="tb"> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb304" href="#pb304" name= -"pb304">304</a>]</span></p> -<p id="tbbeukenbosschen" class="par"><b>Soorten voorkomende in -beukenbosschen.</b></p> -<p class="par"><b>Basidiomyceten.</b> <i>Steeltjeszwammen</i>.</p> -<p class="par"><b>Agàriaceën.</b> <i>Plaatzwammen</i>.</p> -<p class="par"><b>Léucosporeën.</b> <i>Witsporigen</i>. -<span class="marginnote"><i>Amaníta</i>. (zie tabel blz. -<a href="#pb175" class="pageref">175</a>).</span></p> -<p class="par">A. phalloídes, groenachtig<span class="corr" id= -"xd21e18011" title="Niet in bron">.</span> A. citrína, lichtgeel -of wit. A. pantherína, bruin. A. muscária, vuur-rood of -oranje-rood. A. rubéscens, vleeschkleurig of bruinachtig. -<span class="marginnote"><i>Armillária</i>.</span></p> -<p class="par">Arm. múcida, wit, op beukenstam en takken. -<a href="#no112">No. 112</a>. <span class= -"marginnote"><i>Tricholóma</i>. (zie tabel blz. <a href="#pb185" -class="pageref">185</a>).</span></p> -<p class="par">Tr. gambósum (Geórgii), wit-of geelachtig -(voorjaar)<span class="corr" id="xd21e18034" title= -"Niet in bron">.</span> Tr. columbétta, wit. <span class= -"marginnote"><i>Laccária</i>.</span></p> -<p class="par">L. laccáta en amethýstina, rose, -rood-bruin of paars. No. 197 en 198. <span class= -"marginnote"><i>Omphália</i>.</span></p> -<p class="par">O. fíbula, bruin of geel-oranjeachtig. <a href= -"#no205">No. 205</a>. <span class= -"marginnote"><i>Hygróphorus</i></span></p> -<p class="par">H. ebúrneus, wit (zie tabel blz. <a href="#pb188" -class="pageref">188</a>). <span class= -"marginnote"><i>Lactárius</i>. (zie tabel blz. <a href="#pb191" -class="pageref">191</a>).</span></p> -<p class="par">L. viétus, grijs-groen met roseroode tint. L. -theiógalus, geelachtige rose met gordels (melksap spoedig geel, -scherp). L. blénnius, grijs, (melksap scherp). L. túrpis, -donker-bruin of zwart. L. velléreus en piperatus, groot wit -(melksap scherp). L. subdúlcis, rood-bruin. <span class= -"marginnote"><i>Rússula</i>. (zie tabel blz. <a href="#pb196" -class="pageref">196</a>).</span></p> -<p class="par">R. nígricans, lichtbruin, later zwart, vleesch -eerst rood dan zwart wordend<span class="corr" id="xd21e18084" title= -"Niet in bron">.</span> R. pectináta, bruin, gestreepten rand. -<span class="pagenum">[<a id="pb305" href="#pb305" name= -"pb305">305</a>]</span> R. ochroléúca, geel (smaak -scherp). R. heterophýlla, groen. R. viréscens, groen of -grijsgroen. R. cyanoxántha, grijs met blauw of oranje. R. -lépida, rood. R. rúbra, rood (smaak scherp). R. -émetica, rood, paars of bruin (smaak scherp). R. -alutácea, paars of rood. R. frágilis, wit met rood of -paars-bont (smaak scherp). R. furcáta, groen of geel-groen -(smaak scherp). R. depállens, roodachtig op purper-violet, -slap-vleezig. R. ochrácea, geel. <span class= -"marginnote"><i>Cantharéllus</i>.</span></p> -<p class="par">C. cibárius, dik-vleezig, dooiergeel <a href= -"#no206">No. 206</a>. C. aurantíacus, slap-vleezig, oranje-geel -<a href="#no207">No. 207</a>. <span class= -"marginnote"><i>Nýctalis</i>.</span></p> -<p class="par">Zie Rúss. nigr. <a href="#no68">No. 68</a>. -<span class="marginnote"><i>Marásmius</i>.</span></p> -<p class="par">M. úrens, bruin-rossig, verbleekend (smaak -brandend) <a href="#no210">No. 210</a>. M. rótula, h. wit, st. -zwart op bladeren, takjes enz. <a href="#no212">No. 212</a>. M. -androsáceus, h. bruinachtig, st. zwart op bladeren enz. <a href= -"#no214">No. 214</a>. M. scorodónius, bruin (reuk naar knoflook) -<a href="#no213">No. 213</a>.</p> -<p class="par"><b>Rhódosporeën.</b> <i>Rosesporigen.</i> -<span class="marginnote"><i>Clitopílus.</i></span></p> -<p class="par">C. orcélla, wit <a href="#no215">No. 215</a>.</p> -<p class="par"><b>Ochrosporeën.</b> <i>Bruinsporigen.</i> -<span class="marginnote"><i>Pholióta.</i></span></p> -<p class="par">Ph. squarrósa, uit- of aan den voet van -beukenstammen, h. en st. schubbig <a href="#no133">No. 133</a>. -<span class="marginnote"><i>Galéra</i>.</span></p> -<p class="par">G. hypnórum, bruinrood <a href="#no219">No. -219</a>. <span class="marginnote"><i>Paxíllus.</i></span></p> -<p class="par">P. involútus, bruin met sterk ingerolden rand -<a href="#no220">No. 220</a>. <span class= -"marginnote"><i>Cortinárius.</i> (zie tabel blz. <a href= -"#pb204" class="pageref">204</a>).</span></p> -<p class="par">C. albo-violáceus, lila, zijdeachtig C. -cinnabarínus, h. kaneelkleurig, pl. bloedrood. C. -cinnamómeus, kaneelkleurig. C. hinnúleus, -licht-rood-bruin, gebarsten. C. armillátus, bruinrood, droog, -st. met 2–4 roode ringen. <span class="pagenum">[<a id="pb306" -href="#pb306" name="pb306">306</a>]</span></p> -<p class="par"><b>Polýporaceën.</b> <i>Gaatjes- of -buisjeszwammen.</i> <span class="marginnote"><i>Bolétus.</i> -(zie tabel blz. <a href="#pb207" class="pageref">207</a>).</span></p> -<p class="par">B. edúlis. B. félleus. B. -subtomentósus. B. cyanéscens. B. lúridus. B. -cálopus. <span class= -"marginnote"><i>Polýporus</i>.</span></p> -<p class="par">P. gigánteus, aan den voet van beuken, bruingeel -of bruin No. 181. <span class= -"marginnote"><i>Fómes</i>.</span></p> -<p class="par">F. igniárius, op beukenstam, hoefvorm., donker -bruin, hard <a href="#no162">No. 162</a>.</p> -<p class="par"><b>Hydnaceën.</b> <i>Stekelzwammen.</i> -<span class="marginnote"><i>Hýdnum.</i></span></p> -<p class="par">H. repándum, geelachtig-wit <a href="#no248">No. -248</a>. H. gravéolens, bruinzwart met witachtigen rand, stekels -grijs <a href="#no251">No. 251</a>. H. ferrugíneum, -roestkleurig.</p> -<p class="par"><b>Teléphoraceën.</b> <i>Korstzwammen.</i> -<span class="marginnote"><i>Teléphora.</i></span></p> -<p class="par">T. terréstris, roestbruin <a href="#no225">No. -225</a>.</p> -<p class="par"><b>Claváriaceën.</b> <i>Koraalzwammen.</i> -<span class="marginnote"><i>Clavária.</i></span></p> -<p class="par">C. botrýtis, stam wit, takken rose. Zie blz. -<span class="corr" id="xd21e18276" title="Niet in bron">285</span>. C. -formósa, stam en takken geel. C. cristáta, stam en takken -wit. C. amethýstina, stam en takken paars. C. cinérea, -stam en takken licht of donker grijs.</p> -<p class="par"><b>Phállaceën.</b> <i>Stinkzwammen.</i> -<span class="marginnote"><i>Phállus.</i></span></p> -<p class="par">Ph. impudícus, <a href="#no231">No. 231</a>.</p> -<p class="par"><b>Lycopérdaceën.</b> <i>Stuifzwammen.</i> -<span class="marginnote"><i>Lycopérdon.</i></span></p> -<p class="par">L. gemmátum, kort gest., wit met wratjes <a href= -"#no236">No. 236</a>. L. pyrifórme, aan voet van beukenstam, -peervormig, witachtig <a href="#no238">No. 238</a>. <span class= -"marginnote"><i>Sclerodérma<span class="corr" id="xd21e18318" -title="Niet in bron">.</span></i></span></p> -<p class="par">S. vulgáre <a href="#no240">No. 240</a>.</p> -<p class="par"><b>Ascomyceten.</b> <i>Zakjeszwammen</i>.</p> -<p class="par"><b>Pezizaceën.</b> <i>Bekerzwammen</i>. -<span class="pagenum">[<a id="pb307" href="#pb307" name= -"pb307">307</a>]</span> <span class= -"marginnote"><i>Pezíza</i>.</span></p> -<p class="par">P. vesiculósa, licht-bruin, <a href="#no4">No. -4</a>. P. aurantíaca, rood, groot, <a href="#no1">No. 1</a>. P. -fusispóra, rood, klein, <a href="#no2">No. 2</a>. P. -scutelláta, klein-rood met zwart gewimperd randje, <a href= -"#no3">No. 3</a>. P. bádia, donker-bruin, <a href="#no5">No. -5</a>.</p> -<p class="par"><b>Helvéllaceën.</b> -<i>Helvella-achtigen.</i> <span class= -"marginnote"><i>Helvélla.</i></span></p> -<p class="par">H. críspa, wit of geelachtig, <a href="#no10">No. -10</a>. H. lacunósa, zwart of donkergrijs, <a href="#no11">No. -11</a>. <span class="marginnote"><i>Morchélla</i>.</span></p> -<p class="par">M. esculénta, h. bruin, st. witachtig, <a href= -"#no12">No. 12</a>. <span class= -"marginnote"><i>Geoglóssum.</i></span></p> -<p class="par">G. glábrum, zwart, <a href="#no14">No. 14</a>. -<span class="pagenum">[<a id="pb308" href="#pb308" name= -"pb308">308</a>]</span></p> -<p id="tbberkenbosschen" class="par"><b>Soorten voorkomende in -berkenbosschen.</b></p> -<p class="par"><b>Basídiomyceten.</b> -<i>Steeltjeszwammen.</i></p> -<p class="par"><b>Agáricaceën.</b> <i>Plaatzwammen.</i></p> -<p class="par"><b>Léucosporeën.</b> <i>Witsporigen.</i> -<span class="marginnote"><i>Amaníta.</i> (zie tabel blz. -<a href="#pb175" class="pageref">175</a>).</span></p> -<p class="par">A. phalloídes, groenachtig. A. citrína, -lichtgeel of wit. A. muscária, vuur-rood of oranje-rood. -<span class="marginnote"><i>Clitócybe</i>.</span></p> -<p class="par">C. odóra, groen (sterke anijsgeur) (zie tabel -blz. <a href="#pb184" class="pageref">184</a>). <span class= -"marginnote"><i>Laccária</i>.</span></p> -<p class="par">L. laccáta en amethýstina, rose, roodbruin -of paars No. 197 en 198. <span class= -"marginnote"><i>Collýbia</i>.</span></p> -<p class="par">C. butyrácea, bruin-geelachtig of grijs, <a href= -"#no199">No. 199</a>. C. dryóphila, rood of geelachtig-rood, -<a href="#no200">No. 200</a>. <span class= -"marginnote"><i>Lactárius</i>.</span></p> -<p class="par">L. torminósus, oranje-rood, rose of witachtig met -sterk behaarden rand, melksap wit, scherp (zie tabel blz. <a href= -"#pb191" class="pageref">191</a>). L. túrpis, donker-bruin of -zwart. <span class="marginnote"><i>Rússula</i>.</span></p> -<p class="par">R. nígricans, lichtbruin, later zwart, vleesch -eerst rood later zwart wordend (zie tabel blz. <a href="#pb196" class= -"pageref">196</a>). <span class= -"marginnote"><i>Marásmius.</i></span></p> -<p class="par">M. rótula, h. wit, st. zwart; op bladeren, takjes -enz. <a href="#no212">No. 212</a>. <span class= -"marginnote"><i>Lenzítes</i>.</span></p> -<p class="par">L. betúlina, op berkenstronken, h. zittend, -houtig, fluweelig, No. 143.</p> -<p class="par"><b>Óchrosporeën.</b> <i>Bruinsporigen</i>. -<span class="marginnote"><i>Inócybe</i>.</span></p> -<p class="par">I. rimósa, zandkleurig, gebarsten, <a href= -"#no217">No. 217</a>. <span class= -"marginnote"><i>Paxíllus</i>.</span></p> -<p class="par">P. involútus, bruin, met sterk ingerolden rand. -<a href="#no220">No. 220</a>. <span class= -"marginnote"><i>Cortinárius</i>.</span></p> -<p class="par">C. albo-violáceus, lila, zijdeachtig (zie tabel -blz. <a href="#pb204" class="pageref">204</a>).</p> -<p class="par"><b>Polýporaceën.</b> <i>Gaatjes- of -buisjeszwammen.</i> <span class="marginnote">Bolétus. (zie tabel -blz. <a href="#pb207" class="pageref">207</a>).</span></p> -<p class="par">B. scáber<span class="corr" id="xd21e18559" -title="Niet in bron">.</span> B. rúfus (= versipéllis). -B. edúlis. <span class="pagenum">[<a id="pb309" href="#pb309" -name="pb309">309</a>]</span> B. félleus. B. cyanéscens. -B. Sátanas. B. lúridus. B. bádius. <span class= -"marginnote"><i>Polýporus</i>.</span></p> -<p class="par">P. betúlinus, h. ongesteeld, van boven bruin, van -onderen wit, vleezig, meest aan doode berkenstammen, <a href= -"#no149">No. 149</a>. P. brumális, h. gest., van boven bruin, -van onderen wit, No. 146.</p> -<p class="par"><b>Claváriaceën.</b> <i>Koraalzwammen.</i> -<span class="marginnote"><i>Clavária.</i></span></p> -<p class="par">C. cinérea, licht of donker grijs, <a href= -"#no228">No. 228</a>. C. amethýstina, paars, <a href= -"#no229">No. 229</a>. C. cristáta, wit, <a href="#no226">No. -226</a>.</p> -<p class="par"><b>Lycopérdaceën.</b> <i>Stuifzwammen</i>. -<span class="marginnote"><i>Lycopérdon</i>.</span></p> -<p class="par">L. gemmátum, kortgest., wit met wratjes, <a href= -"#no226">No. 226</a>. <span class= -"marginnote"><i>Sclerodérma<span class="corr" id="xd21e18617" -title="Niet in bron">.</span></i></span></p> -<p class="par">S. vulgáre, <a href="#no240">No. 240</a>.</p> -<p class="par"><b>Áscomyceten.</b> <i>Zakjeszwammen</i>.</p> -<p class="par"><b>Helvéllaceën.</b> -<i>Helvella-achtigen.</i> <span class= -"marginnote">Helvélla.</span></p> -<p class="par">H. críspa, wit of geelachtig, <a href="#no10">No. -10</a>. H. lacunósa, zwart of donkergrijs, <a href="#no11">No. -11</a>.</p> -<hr class="tb"> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb310" href="#pb310" name= -"pb310">310</a>]</span></p> -<p id="tbweilanden" class="par"><b>Soorten voorkomende in -weilanden.</b></p> -<p class="par"><b>Basídiomyceten.</b> -<i>Steeltjeszwammen.</i></p> -<p class="par"><b>Agáricaceën.</b> <i>Plaatzwammen.</i></p> -<p class="par"><b>Léucosporeën.</b> <i>Witsporigen.</i> -<span class="marginnote"><i>Amaníta.</i> (zie tabel blz. -<a href="#pb175" class="pageref">175</a>).</span></p> -<p class="par">A. phalloídes, groenachtig<span class="corr" id= -"xd21e18688" title="Niet in bron">.</span> A. vagináta, -roodbruin of grijs. <span class= -"marginnote"><i>Lepióta</i>.</span></p> -<p class="par">L. procéra, crême, met dikke, bruine, -opstaande schubben, No. 193. L. rhacódes, crême, met -donkerbruine, platte schubben, No. 194. L. clypeolária, wit, -glanzend met bruine schubjes. No. 195. <span class= -"marginnote"><i>Tricholóma</i>. (zie tabel blz. <a href="#pb180" -class="pageref">180</a>).</span></p> -<p class="par">T. sórdidum, bruin-paars<span class="corr" id= -"xd21e18709" title="Niet in bron">.</span> T. gambósum -(Geórgii), wit of geelachtig. (Voorjaar). T. núdum, -paars. <span class="marginnote"><i>Clitócybe</i>.</span></p> -<p class="par">Cl. dealbáta, wit of beige, dikwijls in -heksenkringen. (zie tabel blz. <a href="#pb184" class= -"pageref">184</a>). <span class= -"marginnote"><i>Collýbia</i>.</span></p> -<p class="par">C. butyrácea, grijs of geelachtig bruin. <a href= -"#no199">No. 199</a>. <span class= -"marginnote"><i>Mycéna</i>.</span></p> -<p class="par">M. epipterýgia, h. grijs of groengeel, st. geel, -kleverig. No. 202. M. púra, rose, wit of lila-achtig. <a href= -"#no204">No. 204</a>. <span class= -"marginnote"><i>Hygróphorus</i>. (zie tabel blz. <a href= -"#pb188" class="pageref">188</a>).</span></p> -<ul> -<li>H. níveus, wit, klein<span class="corr" id="xd21e18753" -title="Niet in bron">.</span></li> -<li>H. virgíneus, wit, grooter.</li> -<li>H. ebúrneus, wit, kleverig.</li> -<li>H. ceráceus, wasgeel.</li> -<li>H. coccíneus, scharlakenrood, kegelvormig.</li> -<li>H. cónicus, scharlakenrood, zwartwordend. <span class= -"pagenum">[<a id="pb311" href="#pb311" name= -"pb311">311</a>]</span></li> -<li>H. miniátus, vuurrood, plat.</li> -<li>H. psittacínus, bontgroen, geel of steenrood, -slijmerig.</li> -<li>H. puníceus, rood.</li> -</ul> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Cantharéllus</i>.</span></p> -<p class="par">C. cibárius, dooier-geel, dik-vleezig. <a href= -"#no206">No. 206</a>. C. aurantíacus, oranje, slap-vleezig. -<a href="#no207">No. 207</a>. <span class= -"marginnote"><i>Rússula</i>.</span></p> -<p class="par">R. depállens, roodachtig of purper-violet (zie -tabel blz. <a href="#pb196" class="pageref">196</a>). <span class= -"marginnote"><i>Marásmius</i>.</span></p> -<p class="par">M. oréades, jong bruin, kegelvormig, later -geel-bruin of beige in groepjes, veel in heksenkringen. No. 211.</p> -<p class="par"><b>Rhódosporeën.</b> -<i>Rosesporigen</i>.</p> -<p id="no259a" class="par"><span class="marginnote"><i id= -"no259">Volvária</i>.</span> No. 259 <i>a</i>. <b>V. -speciósa.</b> <i>Witte Volvaria</i>. (Pl. 4, fig. 15).</p> -<p class="par">H. wit (in ’t midden soms iets grijs), vleezig, -zacht, kleverig, eerst klokvormig dan uitgespreid, 7–14 cM. -breed. Pl. rose of vleeschkl., vrij. St. wit tot 20 cM. hoog, onderaan -knolvormig verdikt en met een zak of beurs, die in slippen verdeeld is. -Zomer-najaar. Ook bij vuilnishoopen. <i>vr. z. d. g</i>.</p> -<p class="par">N.B. Haar gelijkenis (vooral door de rose plaatjes) met -Psalliota camp. <a href="#no263">No. 263</a>, heeft tot -vergiftigingsgevallen aanleiding gegeven; de groote zak (goed -uitgegraven) geeft echter een kenmerkend verschil.</p> -<p id="no259b" class="par">No. 259 <i>b</i>. <b>V. -gloiocéphala.</b> <i>Grijze Volvaria</i>.</p> -<p class="par">Gelijkt in alles op de vorige soort, heeft echter een -h., die eerst grijs, glanzend, later roestkleurig is. Najaar, nog -minder algemeen dan V. speciósa <i>z. d. g.</i> <span class= -"marginnote"><i>Clitopílus</i>.</span></p> -<p class="par">C. orcélla, wit, glanzend. <a href="#no215">No. -215</a>. <span class="marginnote"><i>Nolánea</i>.</span></p> -<p id="no260" class="par">No. 260. <b>N. páscua.</b> <i>Weide -Nolanea</i>. (Plaat 4, fig. 17).</p> -<p class="par">H. glanzend, verschillend van kleur: grijs, -zwartachtig-grijs of bruinachtig, dunvleezig, eerst kegelvormig dan -uitgespreid met gestreepten rand, 3–5 cM. breed. Pl. dicht -bijeen, breed, eerst grijs, later roodachtig-grijs. St. 5–8 cM. -hoog, zijdeachtig, <span class="pagenum">[<a id="pb312" href="#pb312" -name="pb312">312</a>]</span>vezelig, gestreept, bruinzwart of grijs, -zeer broos. Mei-winter. <i>vr. a.</i></p> -<p class="par"><b>Óchrosporeën.</b> <i>Bruinsporigen</i>. -<span class="marginnote"><i>Pholióta</i>.</span></p> -<p id="no261" class="par">No. 261. <b>P. práecox.</b> -<i>Voorjaars pholiota</i>.</p> -<p class="par">H., stroogeel, 4–8 cM. breed, in ’t midden -donkerder, bij vocht iets kleverig, eerst bol dan uitgespreid, bultig. -Ring wit, meestal spoedig verdwijnend. St. 5–8 cM. hoog met -gezwollen voet, meelachtig donzig. Mei–Oct. <i>vr. a. e</i>. -<span class="marginnote"><i>Hebelóma</i>.</span></p> -<p class="par">H. crustulinifórme, bruin met witten rand. -<a href="#no216">No. 216</a>. <span class= -"marginnote"><i>Naucória</i>.</span></p> -<p class="par">N. semiorbiculáris, geel-bruinachtig. <a href= -"#no275">No. 275</a>. <span class= -"marginnote"><i>Bolbítius</i>.</span></p> -<p id="no262" class="par">No. 262. <b>B. vitellínus.</b> -<i>Dooiergele mestzwam</i> (Pl. 5, fig. 29).</p> -<p class="par">H. jong, ei-vingerhoedvorm., dooiergeel, kleverig, later -bruin, klokvormig of uitgespreid met gespleten rand, 2–5 c.m. -breed. Pl. kleikleurig, okergeel. St. wit- of geelachtig, schubbig -bepoederd, tot 8 c.m. hoog. Mei–Nov., op <i>mest</i> en op aarde. -<i>vr. a.</i></p> -<p class="par"><b>Melánosporeën.</b> <i>Zwartsporigen</i>. -<span class="marginnote"><i>Psallióta</i>.</span></p> -<p id="no263" class="par">No. 263. <b>Ps. campéstris.</b> -<i>Weide-kampernoelje, Weide-Champignon</i> (<a href="#fig113">fig. -113</a> en fig. 17 en 18).</p> -<p class="par">H. wit- of geelachtig, fijn schubbig of glad, eerst bol, -jong met ingerolden rand, later plat, dik-vleezig tot 20 c.m. breed. -Pl. bij jong exemplaar reeds rose, later koffiebruin, dan zwart en -vochtig. St. met manchet, wit, dik gevuld, kort, 6–8 c.m., -dikwijls aan den voet eenigszins knollig. Juni–Nov. Vooral op -eenigszins vochtige weilanden waar paarden grazen. <i>vr. a. e</i>. -(Zie vooral Amaníta phalloídes (<a href="#fig016">fig. -16</a> en blz. <a href="#pb85" class="pageref">85</a>)<span class= -"corr" id="xd21e18984" title="Niet in bron">)</span>.</p> -<p class="par">Van dezen paddenstoel komen nog de volgende -variëteiten voor:</p> -<p class="par">Ps. camp. var. vaporárius, H. bleek-bruin, -schubbig, dunvleezig, steel dun; <i>vr. a. e</i>. <span class= -"pagenum">[<a id="pb313" href="#pb313" name="pb313">313</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e18997width" id="fig112"><img src= -"images/fig112-113.gif" alt= -"Fig. 112. Groene knolzwam, Amaníta phalloídes." width= -"720" height="458"> -<p class="figureHead">Fig. 112. Groene knolzwam, Amaníta -phalloídes.</p> -<p class="par first">De steel is hol; wèl een zak.</p> -<p id="fig113" class="par">Fig. 113<span class="corr" id="xd21e19004" -title="Niet in bron">.</span> Kampernoelje (Echte Champignon), -Psallióta campéstris.</p> -<p class="par">De steel is gevuld; geen zak.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb314" href="#pb314" name= -"pb314">314</a>]</span></p> -<p class="par">Ps. camp. var. pratícola. H. bruin of rood, -schubbig, vleesch roodwordend, pl. smal. <i>vr. a. e.</i></p> -<p class="par">Ps. camp. var. bitórquus. H. wit, glanzend, -vleesch iets roodwordend. St. kort, tolvormig, riekt naar jodoform. -<i>vr. a. e</i>.</p> -<p id="no264" class="par">No. 264. <b>Ps. arvénsis.</b> -<i>Akker-kampernoelje, Akker-champignon</i> (Plaat 2, fig. VII).</p> -<p class="par">Gelijkt op en komt voor, tusschen Ps. camp. en op -dezelfde weilanden, echter meestal op hooger gelegene, drogere plekken. -Hij onderscheidt zich van Ps. camp., vnl. door dat de plaatjes zelden -rose zijn, reeds bij jonge exemplaren grauw-wit (zie blz. <a href= -"#pb95" class="pageref">95</a> en Am. phall. <a href="#no24">No. -24</a>), dat de ring uit 2 lagen bestaat, dikwijls bedekt met -geel-bruine schubbetjes. De h. wordt zelden zoo groot en is -dik-vleeziger en smakelijker dan van Ps. camp. De st. wordt altijd -langer, meestal gekromd en minder dik. Hij verschijnt later dan Ps. -camp. en komt ook in bosschen voor. <i>vr. a. e.</i> <span class= -"marginnote"><i>Strophária</i>.</span></p> -<p class="par">Str. aeruginósa, blauw-groen, kleverig. <a href= -"#no222">No. 222</a>.</p> -<p id="no265" class="par">No. 265. <b>Str. semiglobáta.</b> -<i>Mest-stropharia.</i></p> -<p class="par">H. bij vocht stroogeel, kleverig, bij droogte bruin en -glimmend, alsof hij vernist is; half kogelvormig, dunvleezig, 2–3 -c.m. breed; pl. breed aangegroeid, wijd uitéén, eerst -aschgrauw, dan zwartachtig, st. geel kleverig, 6–10 cM. hoog, -bovenaan zwart-gestippeld en soms met overblijfsel van ring; onderaan -gezwollen. Op mest in groepjes. Najaar-winter. <i>a</i>.</p> -<p id="no266" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Coprínus</i>.</span> No. 266. <b>C. -comátus.</b> <i>Geschubde inktzwam</i> (pl. 2 fig. VIIIb en c en -fig. 114).</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e19078width" id="fig114"><img src= -"images/fig114.gif" alt= -"Fig. 114. Coprínus comátus (Geschubde inktzwam)." width= -"315" height="720"> -<p class="figureHead">Fig. 114. Coprínus comátus -(Geschubde inktzwam).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">H. wit, (vuil of rose-wit) met groote, vlokkige, -afstaande schubben bedekt, aan den top vaak met bruine kale plek, eerst -rolrond en met den ring vast om den steel verbonden, later ei- of -klokvormig, uitgespreid <span class="pagenum">[<a id="pb316" href= -"#pb316" name="pb316">316</a>]</span>rafelend, 7–20 c.m. hoog. -Pl. breed, eerst wit of licht rose, spoedig zwartwordend en in inkt -vervloeiend (<a href="#fig015">fig. 15</a>). St. wit, slank, 7–20 -c.m. hoog, onderaan wortelend. Zodevormend. -Voorzomer-herfst<span class="corr" id="xd21e19089" title= -"Bron: ,">.</span> <i>a</i>. jong (zonder steel) <i>e</i>.</p> -<p id="no267" class="par">No. 267. <b>C. atramentárius.</b> -<i>Kale inktzwam</i>. (Plaat 2, fig. VIII<i>a</i>).</p> -<p class="par">Komt op dezelfde plaatsen en ook zodevormend voor, -evenals C. comátus, is daarvan te onderscheiden doordat de h. -kaal, wit-grijsachtig of loodkleurig, glanzend en gestreept of gevoord -is (soms aan den top met kleine roodachtige of bruine schubjes). De h. -rand is niet met den steel vergroeid. Voorjaar-winter<span class="corr" -id="xd21e19111" title="Niet in bron">.</span> <i>a. a. e.</i> (zonder -steel)</p> -<p id="no268" class="par">No. 268. <b>C. níveus.</b> <i>Witte -mestzwam</i>.</p> -<p class="par">H. teer, sneeuwwit, donzig, eerst ei- dan klokvormig en -uitgespreid, 2–3 c.m. breed, pl. eerst wit dan zwart, st. slank, -wit, donzig, tot 7 c.m. hoog. Op paardenmest. Zomer-herfst. <i>vr. -a</i>.</p> -<p id="no269" class="par">No. 269. <b>C. plicátilis.</b> -<i>Gevoorde inktzwam</i>.</p> -<p class="par">H. zeer teer, waterig, eerst ovaal, spoedig plat en -gespleten, in ’t midden geelachtig-rood, aan den rand -grijs-blauwachtig, diep gevoord. Pl. tot een ring vereenigd. St. glad, -bleek, tot 10 c.m. hoog. In groepjes. Zomer-herfst. <i>a</i>.</p> -<p class="par">C. micáceus, eivormig, geel-roestkleurig met -glinsterende korreltjes. <a href="#no142">No. 142</a>.</p> -<p class="par"><i>Panáéolus.</i></p> -<p id="no270" class="par">No. 270. <b>P. campanulátus.</b> -<i>Klokvormige Panaeolus</i>. (Plaat 5, fig. 35).</p> -<p class="par">H. grauw, rookkleurig, naar ’t midden bruin of -roodachtig, dunvleezig, droog en eenigszins glanzend, klokvormig, soms -bultig, 2–3 c.m. breed. Pl. talrijk, aangehecht, zwart met grijs -gevlekt, <span class="corr" id="xd21e19163" title= -"Bron: St.">st.</span> tot 10 <span class="pagenum">[<a id="pb317" -href="#pb317" name="pb317">317</a>]</span>c.m. hoog, gestreept, rossig, -bovenaan zwart<span class="corr" id="xd21e19168" title= -"Bron: .">,</span> bepoederd. In groepjes op mest en op de aarde. -Voorjaar-herfst. <i>vr. a.</i></p> -<p class="par"><b>Lycopérdaceën.</b> -<i>Stuifzwammen</i>.</p> -<p id="no271" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Lycopérdon</i>.</span> No. 271. <b>L. -Bovísta. (Bovísta gigántea).</b> -<i>Reuzenbovist</i>. (<a href="#fig116">fig. 116</a>).</p> -<p class="par">H. wit of geelachtig, kaal, eenigszins glanzend, -zittend, ballonvormig, tot ½ m. in omvang wordend. Jong, massief -met wit vleesch, bij ouderdom sponzig, van binnen en buiten bruin of -groenachtig, onregelmatig openscheurend. Mei-winter. vr. <i>a</i>. jong -<i>e</i>.</p> -<p id="no272" class="par">No. 272. <b>L. caelátum.</b> -<i>Ruitjes-bovist</i> (<a href="#fig115">fig. 115</a>).</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatLeft xd21e19216width" id="fig115"><img src= -"images/fig115.gif" alt= -"Fig. 115. Lycopérdon caelátum (Ruitjes-bovist)." width= -"337" height="395"> -<p class="figureHead">Fig. 115. Lycopérdon caelátum -(Ruitjes-bovist).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">Deze paddenstoel gelijkt op jong exemplaar van de vorige -soort, doch is daar dadelijk van te onderscheiden <span class= -"pagenum">[<a id="pb318" href="#pb318" name="pb318">318</a>]</span>door -dat het bovengedeelte van de tot 12 c.m. breede bol, in geschubde -(geciseleerde) vakjes verdeeld is en spoedig een grauwe kleur krijgt. -Het bovenste gedeelte brokkelt bij rijpheid geheel af, het onderste -blijft tijden lang als een beker in den grond zitten. Zomer-herfst. -<i>vr. a.</i></p> -<p class="par">L. gemmátum kort gest., wit met wratjes, <a href= -"#no236">No. 236</a>.</p> -<p id="no273" class="par"><span class= -"marginnote"><i>Bovísta</i>.</span> No. 273. <b>B. -nigréscens<span class="corr" id="xd21e19241" title= -"Bron: ,">.</span></b> <i>Zwartwordende bovist</i>. (Plaat 2, fig. -XVI<i>c</i>).</p> -<p class="par">Zittende, bolvormige paddenstoel, eerst wit en -eenigszins vleezig, spoedig papierachtig en zwart-bruin wordend, tot 6 -c.m. breed. Op dezelfde plaatsen als L. Bovista. Zomer-najaar. -<i>a.</i></p> -<p id="no274" class="par">No. 274. <b>B. plúmbea.</b> -<i>Loodgrijze bovist</i>.</p> -<p class="par">Als vorige doch loodgrijs glanzend, kleiner, tot 3 c.m. -breed en bijna dadelijk papierachtig wordend. Zomer-najaar. <i>vr. -a</i>.</p> -<p class="par"><span class= -"marginnote"><i>Sclerodérma<span class="corr" id="xd21e19272" -title="Niet in bron">.</span></i></span> S. vulgáre. <a href= -"#no240">No. 240</a>.</p> -<p class="par"><b>Áscomyceten.</b> <i>Zakjeszwammen</i>.</p> -<p class="par"><b>Pezizaceën.</b> <i>Bekerzwammen</i>. -<span class="marginnote"><i>Pezíza</i>.</span></p> -<p class="par">P. aurántia, rood, groot. <a href="#no1">No. -1</a>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e19303width" id="fig116"><img src= -"images/fig116.gif" alt="Fig. 116. Reuzenbovist (Lycoperdon Bovista)." -width="371" height="303"> -<p class="figureHead">Fig. 116. Reuzenbovist (Lycoperdon Bovista).</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb319" href="#pb319" name= -"pb319">319</a>]</span></p> -<p id="tbwegranden" class="par"><b>Soorten voorkomende aan wegranden -(van bosschen en wegen).</b></p> -<p class="par"><b>Basídiomyceten.</b> -<i>Steeltjeszwammen</i>.</p> -<p class="par"><b>Agáricaceën.</b> <i>Plaatzwammen</i>.</p> -<p class="par"><b>Leúcosporeën.</b> <i>Witsporigen</i>. -<span class="marginnote"><i>Amaníta</i>. (zie tabel blz. -<a href="#pb175" class="pageref">175</a>).</span></p> -<p class="par">A. phalloídes, groenachtig<span class="corr" id= -"xd21e19344" title="Niet in bron">.</span> A. citrína, lichtgeel -of wit. A. muscária, vuur-rood of oranje-rood. A. -rubéscens, vleeschkleurig of bruinachtig. A. vagináta, -bruin-rood of grijs. <span class= -"marginnote"><i>Lepióta</i>.</span></p> -<p class="par">L. procéra, crême, met bruine, opstaande -schubben, <a href="#no193">No. 193</a>. L. rhacódes, -crême, met bruine, platte schubben, <a href="#no194">No. 194</a>. -<span class="marginnote"><i>Tricholóma</i>. (zie tabel blz. -<a href="#pb180" class="pageref">180</a>).</span></p> -<p class="par">T. núdum, paars<span class="corr" id="xd21e19370" -title="Niet in bron">.</span> T. sórdidum, bruin-paars. T. -melaléúcum, roetgrauw tot zwart of bruinachtig. -<span class="marginnote"><i>Clitócybe</i>. (zie tabel blz. -<a href="#pb184" class="pageref">184</a>).</span></p> -<p class="par">C. dealbáta, wit of beige<span class="corr" id= -"xd21e19383" title="Niet in bron">.</span> C. odóra, groen -(sterke anijsgeur). C. nebuláris, grijs of aschkl., meelachtig -bestoven, groot. <span class= -"marginnote"><i>Laccária</i>.</span></p> -<p class="par">L. laccáta en amethýstina, rose of -roodbruin en paars<span class="corr" id="xd21e19393" title= -"Niet in bron">,</span> No. <a href="#no197">197</a> en <a href= -"#no198">198</a>. <span class= -"marginnote"><i>Collýbia</i>.</span></p> -<p class="par">C. butyrácea, grijs of geelachtig bruin, vettig, -<a href="#no199">No. 199</a>. C. dryóphila, bleek-bruin, -ledergeel, <a href="#no200">No. 200</a>. <span class= -"marginnote"><i>Mycéna</i>.</span></p> -<p class="par">M. epipterýgia, h. grijs of groen-geel, st. geel, -kleverig, <a href="#no202">No. 202</a>. <span class= -"marginnote"><i>Omphália</i>.</span></p> -<p class="par">O. fíbula, bruin of geel-oranje, <a href= -"#no205">No. 205</a>. <span class="pagenum">[<a id="pb320" href= -"#pb320" name="pb320">320</a>]</span> <span class= -"marginnote"><i>Hygróphorus</i>. (zie tabel blz. <a href= -"#pb188" class="pageref">188</a>).</span></p> -<p class="par">H. cónicus, geel-oranje-rood, zwart -wordend<span class="corr" id="xd21e19448" title="Niet in bron">.</span> -H. níveus, wit, doorzichtig. H. virgíneus, wit, -vochtig-vettig. <span class="marginnote"><i>Rússula</i>. (zie -tabel blz. <a href="#pb196" class="pageref">196</a>).</span></p> -<p class="par">R. heterophýlla, groen met blauw of -roodgetint<span class="corr" id="xd21e19461" title= -"Niet in bron">.</span> R. emética, bont of bruin-rood (scherp). -R. frágilis, wit met rood of bont (scherp). R. depállens, -roodachtig of purper-violet. <span class= -"marginnote"><i>Cantharéllus</i>.</span></p> -<p class="par">C. cibárius, dooiergeel, vleezig<span class= -"corr" id="xd21e19471" title="Niet in bron">,</span> <a href= -"#no206">No. 206</a>. <span class= -"marginnote"><i>Marásmius</i>.</span></p> -<p class="par">M. oréades, geelbruin of beige<span class="corr" -id="xd21e19484" title="Niet in bron">,</span> <a href="#no207">No. -207</a>.</p> -<p class="par"><b>Rhódosporeën.</b> <i>Rosesporigen</i>. -<span class="marginnote"><i>Volvária</i>.</span></p> -<p class="par">V. speciósa, wit, kleverig, pl. rose<span class= -"corr" id="xd21e19504" title="Niet in bron">,</span> <a href= -"#no259a">No. 259<i>a</i></a>. V. gloiocéphala, grijs, glanzend, -pl. rose<span class="corr" id="xd21e19512" title= -"Niet in bron">,</span> <a href="#no259b">No. 259<i>b</i></a>. -<span class="marginnote"><i>Clitopílus</i>.</span></p> -<p class="par">C. orcélla, wit, glanzend, <a href="#no215">No. -215</a>. <span class="marginnote"><i>Nolánea</i>.</span></p> -<p class="par">N. páscua, grijs of bruin, glanzend, <a href= -"#no260">No. 260</a>.</p> -<p class="par"><b>Óchrosporeën.</b> <i>Bruinsporigen</i>. -<span class="marginnote"><i>Pholióta</i>.</span></p> -<p class="par">Ph. práécox, stroogeel, voorjaar, <a href= -"#no261">No. 261</a>. <span class= -"marginnote"><i>Inócybe</i>.</span></p> -<p class="par">I. rimósa, zandkl., gespleten, <a href= -"#no217">No. 217</a>. I. geophýlla, wit of lila, glanzend, -<a href="#no216">No. 216</a>. <span class= -"marginnote"><i>Hebelóma</i>.</span></p> -<p class="par">H. crustulinifórme, bruin met witten rand, -<a href="#no216">No. 216</a>. <span class= -"marginnote"><i>Naucória</i>.</span></p> -<p id="no275" class="par">No. 275. <b>N. semiorbiculáris.</b> -<i>Halfcirkelronde Naucoria</i>.</p> -<p class="par">H. geelachtig-bruin, bij vocht een weinig kleverig, -eerst bolrond, dan uitgespreid, 2½–6 cM. breed. Pl. breed, -eerst bleek, dan roestkleurig. St. bleek roestkl., iets glimmend, -pijpachtig 8–11 cM. hoog. In groepjes, -voorjaar-winter<span class="corr" id="xd21e19596" title= -"Bron: ,">.</span> <i>vr. a.</i> <span class= -"marginnote"><i>Galéra</i>.</span></p> -<p class="par">G. hypnórum, bruinrood, <a href="#no219">No. -219</a>. <span class="marginnote"><i>Paxíllus</i>.</span></p> -<p class="par">P. involútus, donkerbruin met ingerolden rand, -<a href="#no220">No. 220</a>. <span class= -"marginnote"><i>Cortinárius</i>.</span></p> -<p class="par">C. albo-violáceus, lila, zijdeachtig, (zie tabel -blz. <a href="#pb204" class="pageref">204</a>). <span class= -"marginnote"><i>Bolbítius</i>.</span></p> -<p class="par">B. vitellínus, geel of bruin, kleverig, <a href= -"#no262">No. 262</a>.</p> -<p class="par"><b>Melánosporeën.</b> <i>Zwartsporigen</i>. -<span class="marginnote"><i>Psallióta</i>.</span></p> -<p class="par">Ps. arvénsis, wit of geelachtig, ring dubbel, -<a href="#no264">No. 264</a>. <span class="pagenum">[<a id="pb321" -href="#pb321" name="pb321">321</a>]</span></p> -<p class="par">Ps. campéstris, wit; ring enkel, <a href= -"#no263">No. 263</a>. Ps. camp. var. bitórquus, wit, glanzend, -st. tolvormig, vleesch roodachtig, <a href="#no263">No. 263</a>. Ps. -camp. var. pratícola, bruin of roodgeschubd, vleesch roodachtig, -<a href="#no263">No. 263</a>. Ps. sylvática, vuilwit, -bruingeschubd, <a href="#no221">No. 221</a>. <span class= -"marginnote"><i>Strophária</i>.</span></p> -<p class="par">Str. aeruginósa, blauw-groen, kleverig, <a href= -"#no222">No. 222</a>. Str. semiglobáta, bolv., geel of bruin, -kleverig, op mest, No. 265. <span class= -"marginnote"><i>Psathýra</i>.</span></p> -<p class="par">Ps. corrúgis, teer, vuil-wit met rood of bruin, -<a href="#no224">No. 224</a>. <span class= -"marginnote"><i>Coprínus</i>.</span></p> -<p class="par">C. comátus, wit met vlokkige schubben, <a href= -"#no266">No. 266</a>. C. atromentárius, grijsachtig-wit, kaal, -<a href="#no267">No. 267</a>. C. níveus, wit, donzig, op mest, -<a href="#no268">No. 268</a>. C. micáceus, geel-bruin, <a href= -"#no142">No. 142</a>. C. plicátilis, teer, grijs met blauw en -rose, <a href="#no269">No. 269</a>. <span class= -"marginnote"><i>Panáéolus</i>.</span></p> -<p class="par">P. campanulátus, grijs-bruin, <a href= -"#no270">No. 270</a>. <span class= -"marginnote"><i>Psathyrélla</i>.</span></p> -<p class="par">Ps. dissemináta, grijs, of geelachtig, teer, -<a href="#no141">No. 141</a>.</p> -<p class="par"><b><span class="corr" id="xd21e19740" title= -"Bron: Políjporaceën">Polýporaceën</span>.</b> -<i>Gaatjes of buisjeszwammen.</i> <span class= -"marginnote"><i>Bolétus.</i> (zie tabel blz. <a href="#pb207" -class="pageref">207</a>).</span></p> -<p class="par">B. edúlis<span class="corr" id="xd21e19757" -title="Bron: ,">.</span> B. félleus. B. rúfus -(versipéllis). B. lúridus. B. cyanéscens.</p> -<p class="par"><b>Claváriaceën.</b> <i>Koraalzwammen.</i> -<span class="marginnote"><i>Clavária.</i></span></p> -<p class="par">Cl. cristáta, wit, <a href="#no226">No. 226</a>. -Cl. formósa, goud-geel, <a href="#no230">No. 230</a>. Cl. -cinérea, grijs, <a href="#no228">No. 228</a>.</p> -<p class="par"><b>Phállaceën.</b> <i>Stinkzwammen.</i> -<span class="marginnote"><i>Phállus.</i></span></p> -<p class="par">Ph. impudícus, groot, st. wit, h. groen of wit, -<a href="#no231">No. 231</a>. Ph. canínus, klein, st. wit, h. -rood of groen, <a href="#no232">No. 232</a>.</p> -<p class="par"><b>Niduláriaceën.</b> <i>Nestzwammen.</i> -<span class="marginnote"><i>Cyáthus.</i></span></p> -<p class="par">C. striátus en ólla, <a href="#no233">No. -233</a> en <a href="#no234">234</a>.</p> -<p class="par"><b>Lycopérdaceën.</b> <i>Stuifzwammen.</i> -<span class="pagenum">[<a id="pb322" href="#pb322" name= -"pb322">322</a>]</span> <span class= -"marginnote"><i>Lycopérdon.</i></span></p> -<p class="par">L. excipulifórme, lang gest., loodgrijs, <a href= -"#no235">No. 235</a>. L. gemmátum, kort gest., wit met wratjes, -<a href="#no236">No. 236</a>. L. <span class="corr" id="xd21e19842" -title="Bron: Bovísta">bovísta</span>, zittend, wit, glad, -<a href="#no271">No. 271</a>. L. caelátum, zittend, wit met -vakjes, <a href="#no272">No. 272</a>. <span class= -"marginnote"><i>Bovísta</i>.</span></p> -<p class="par">B. nigréscens, eerst wit, later zwart-bruin, -<a href="#no273">No. 273</a>. B. plúmbea, loodgrijs, glanzend, -<a href="#no274">No. 274</a>. <span class= -"marginnote"><i>Sclerodérma<span class="corr" id="xd21e19868" -title="Niet in bron">.</span></i></span></p> -<p class="par">Scl. vulgáre, <a href="#no240">No. -240</a><span class="corr" id="xd21e19875" title="Bron: ,">.</span></p> -<p class="par"><b>Áscomyceten.</b> <i>Zakjeszwammen</i>.</p> -<p class="par"><b>Pezízazeën.</b> <i>Bekerzwammen.</i> -<span class="marginnote"><i>Pezíza.</i></span></p> -<p class="par">P. aurántia, rood, groot, <a href="#no1">No. -1</a>. P. vesiculósa, licht-bruin, groot, <a href="#no4">No. -4</a>. <span class="marginnote"><i>Helvélla</i>.</span></p> -<p class="par"><b>Helvéllaceën.</b> -<i>Helvella-achtigen.</i></p> -<p class="par">H. críspa, wit of geelachtig, <a href="#no10">No. -10</a>. H. lacunósa, zwart of donkergrijs, <a href="#no11">No. -11</a>. <span class="marginnote"><i>Morchélla</i>.</span></p> -<p class="par">M. esculénta, h. bruin, st. wit, <a href= -"#no12">No. 12</a>. <span class= -"marginnote"><i>Vérpa</i>.</span></p> -<p class="par">V. digitalifórmis, st. wit, h. vingerh. vorm., -geel of rood-bruin, <a href="#no13">No. 13</a>. <span class= -"pagenum">[<a id="pb323" href="#pb323" name="pb323">323</a>]</span></p> -<p id="tbparken" class="par"><b>Soorten voorkomende in parken en -tuinen, kweekerijen, enz.</b></p> -<p class="par"><b>Basídiomyceten.</b> -<i>Steeltjeszwammen</i>.</p> -<p class="par"><b>Agáricaceën.</b> <i>Plaatzwammen</i>.</p> -<p class="par"><b>Leúcosporeën.</b> <i>Witsporigen.</i> -<span class="marginnote"><i>Amaníta.</i> (zie tabel blz. -<a href="#pb175" class="pageref">175</a>).</span></p> -<p class="par">A. phalloídes, groenachtig<span class="corr" id= -"xd21e19982" title="Niet in bron">.</span> A. citrína, licht -geel of wit. A. pantherína, chocolade bruin. <span class= -"marginnote"><i>Lepióta</i>.</span></p> -<p class="par">L. procéra, crême, met bruine opstaande -schubben, <a href="#no193">No. 193</a>. L. rhacódes, -crême, met donkerbruine platte schubben, No. 194. L. -clypeolária, wit, zijdeachtig met bruine wratjes, No. 195. L. -granulósa, ledergeel met gele vlokjes<span class="corr" id= -"xd21e19995" title="Bron: .">,</span> <a href="#no196">No. 196</a>.</p> -<p id="no276" class="par">No. 276. <b>L. acutesquamósa -(Áspera).</b> <i>Spitsschubbige Parasolzwam</i>.</p> -<p class="par">H. dicht bezet met eerst vlokkige dan opstaande en -spitspuntige bruine schubben, onder de schubben witachtig; eerst -kegelvormig dan uitgespreid bultig, tot 10 c.m. breed, ring vliezig, -zijdeachtig, afhangend. St. roestkleurig met in spiralen loopende -schubben, bovenaan berijpt, onderaan knollig, tot 10 cm. hoog. Scherpen -onaangenamen reuk en bitteren smaak. In groepjes. Herfst. <i>vr. a. -v.</i> <span class="marginnote"><i>Tricholóma.</i> (zie tabel -blz. <a href="#pb180" class="pageref">180</a>).</span></p> -<p class="par">T. núdum, paars<span class="corr" id="xd21e20024" -title="Niet in bron">.</span> T. sórdidum, h. bruin-paars, st. -dun. T. melaléúcum, roetgrauw of zwart-bruinachtig. -<span class="pagenum">[<a id="pb324" href="#pb324" name= -"pb324">324</a>]</span> <span class= -"marginnote"><i>Hygróphorus</i>. (zie tabel blz. <a href= -"#pb188" class="pageref">188</a>).</span></p> -<p class="par">H. cónicus, scharlakenrood, -zwartwordend<span class="corr" id="xd21e20040" title= -"Niet in bron">.</span> H. psittacínus, bont, groen, geel of -steenrood, slijmerig. H. níveus, wit, klein, doorzichtig. -<span class="marginnote"><i>Marásmius</i>.</span></p> -<p class="par">M. oréades, geel bruin of beige, in kringen of -groepjes, <a href="#no207">No. 207</a>.</p> -<p class="par"><b>Rhódosporeën.</b> <i>Rozesporigen</i>. -<span class="marginnote"><i>Volvária</i>.</span></p> -<p class="par">V. speciósa, wit, kleverig, pl. rose, <a href= -"#no259a">No. 259a</a>. V. gloiocéphala, grijs, glanzend, pl. -rose, <a href="#no259b">No. 259b</a>. <span class= -"marginnote"><i>Clitopílus</i>.</span></p> -<p class="par">C. orcélla, wit, glanzend, <a href="#no215">No. -215</a>. <span class="marginnote"><i>Nolánea.</i></span></p> -<p class="par">N. páscua, grijs of bruin, glanzend, <a href= -"#no260">No. 260</a>.</p> -<p class="par"><b>Óchrosporeën.</b> <i>Bruinsporigen</i>. -<span class="marginnote"><i>Pholióta</i>.</span></p> -<p class="par">Ph. práécox, stroogeel, <a href= -"#no261">No. 261</a>. <span class= -"marginnote"><i>Inócybe</i>.</span></p> -<p class="par">I. rimósa, zandkleurig, gespleten, <a href= -"#no217">No. 217</a>. <span class= -"marginnote"><i>Hebelóma</i>.</span></p> -<p class="par">H. crustulinifórme, bruin met witten rand, -<a href="#no216">No. 216</a>. <span class= -"marginnote"><i>Naucória</i>.</span></p> -<p class="par">N. semiorbiculáris, geel-achtig-bruin, <a href= -"#no275">No. 275</a>. <span class= -"marginnote"><i>Galéra</i>.</span></p> -<p class="par">G. hypnórum, bruin-rood, <a href="#no219">No. -219</a>. <span class="marginnote"><i>Bolbítius</i>.</span></p> -<p class="par">B. vitellínus, geel of bruin, kleverig, <a href= -"#no262">No. 262</a>.</p> -<p class="par"><b>Melánosporeën.</b> <i>Zwartsporigen</i>. -<span class="marginnote"><i>Psallióta</i>.</span></p> -<p class="par">Ps. arvénsis, wit of geelachtig, ringdubbel, -<a href="#no264">No. 264</a>. Ps. campéstris var. -bitórquus, h. witglanzend, vleesch roodachtig, st. tolvormig. -Ps. camp. var. pratícola, bruin of rood <span class="corr" id= -"xd21e20177" title="Bron: geschubt">geschubd</span>, vleesch -roodachtig. Ps. sylvática, vuilwit, bruin geschubt, <a href= -"#no221">No. 221</a>. <span class= -"marginnote"><i>Strophária</i>.</span></p> -<p class="par">Str. semiglobáta, bolvormig, geel of bruin, -kleverig, op mest, <a href="#no265">No. 265</a>. <span class= -"marginnote"><i>Psathýra.</i></span></p> -<p class="par">Ps. corrúgis, teer, vuilwit met rood of bruin, -<a href="#no224">No. 224</a>. <span class= -"marginnote"><i>Coprínus.</i></span></p> -<p class="par">C. comátus, wit met vlokkige schubben, <a href= -"#no266">No. 266</a>. C. atromentárius, grijsachtig-wit, kaal, -<a href="#no267">No. 267</a>. C. níveus, wit, donzig, op mest, -<a href="#no268">No. 268</a>. C. micáceus, geelbruin, <a href= -"#no142">No. 142</a>. C. plicátilis, teer, grijs met blauw en -rose, <a href="#no269">No. 269</a>. <span class="pagenum">[<a id= -"pb325" href="#pb325" name="pb325">325</a>]</span> <span class= -"marginnote"><i>Panáéolus.</i></span></p> -<p class="par">P. campanulátus, grijs-bruin, <a href= -"#no270">No. 270</a>. <span class= -"marginnote"><i>Psathyrélla.</i></span></p> -<p class="par">Ps. dissemináta, grijs of geelachtig, teer, -<a href="#no141">No. 141</a>.</p> -<p class="par"><b>Phállaceën.</b> <i>Stinkzwammen.</i> -<span class="marginnote"><i>Phállus.</i></span></p> -<p class="par">Ph. impudícus, <a href="#no231">No. 231</a>.</p> -<p class="par"><b>Lycopérdaceën.</b> <i>Stuifzwammen.</i> -<span class="marginnote"><i>Lycopérdon.</i></span></p> -<p class="par">L. Bovísta, zittend, wit, glad, <a href= -"#no271">No. 271</a>. L. caelátum, zittend, wit of grauw met -vakjes, <a href="#no272">No. 272</a>. <span class= -"marginnote"><i>Bovísta.</i></span></p> -<p class="par">B. nigréscens, eerst wit, later zwartbruin, -<a href="#no273">No. 273</a>. <span class= -"marginnote"><i>Sclerodérma<span class="corr" id="xd21e20292" -title="Niet in bron">.</span></i></span></p> -<p class="par">Scl. vulgáre, <a href="#no240">No. 240</a>.</p> -<p class="par"><b>Áscomyceten.</b> <i>Zakjeszwammen</i>.</p> -<p class="par"><b>Pezízazeën.</b> <i>Bekerzwammen</i>. -<span class="marginnote"><i>Pezíza.</i></span></p> -<p class="par">P. aurántia, rood, groot, <a href="#no1">No. -1</a>. P. fusispóra, rood, klein, <a href="#no2">No. 2</a>. P. -vesiculósa, groot, bruin, <a href="#no4">No. 4</a>.</p> -<p class="par"><b>Helvéllaceën.</b> -<i>Helvella-achtigen</i>. <span class= -"marginnote"><i>Morchélla.</i></span></p> -<p class="par">M. esculénta, h. bruin, st. wit, <a href= -"#no12">No. 12</a>.</p> -<hr class="tb"> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb326" href="#pb326" name= -"pb326">326</a>]</span></p> -<p id="tbhuizen" class="par"><b>Soorten voorkomende in vochtige huizen -onder en uit vloeren, plafonds, kelders enz.</b></p> -<p class="par"><b>Basídiomyceten.</b> -<i>Steeltjeszwammen</i>.</p> -<p class="par"><b>Agáriacaceën.</b> -<i>Plaatzwammen</i>.</p> -<p class="par"><b>Leúcosporeën.</b> <i>Witsporigen</i>. -<span class="marginnote"><i>Armillária.</i></span></p> -<p class="par">A. méllea, <a href="#no113">No. 113</a>. -<span class="marginnote"><i>Lentínus.</i></span></p> -<p class="par">L. lépideus (squamósus)<span class="corr" -id="xd21e20389" title="Bron: .">,</span> <a href="#no125">No. 125</a>. -L. tigrínus<span class="corr" id="xd21e20395" title= -"Bron: .">,</span> <a href="#no126">No. 126</a>.</p> -<p class="par"><b>Melánosporeën.</b> <i>Zwartsporigen</i>. -<span class="marginnote"><i>Hypholóma.</i></span></p> -<p class="par">H. fasciculáre, <a href="#no139">No. 139</a>. -<span class="marginnote"><i>Coprínus.</i></span></p> -<p class="par">C. micáceus, <a href="#no142">No. 142</a>. -<span class="marginnote"><i>Psathyrélla.</i></span></p> -<p class="par">Ps. dissemináta, <a href="#no141">No. -141</a>.</p> -<p class="par"><b>Polýporaceën.</b> <i>Gaatjes- of -buisjeszwammen.</i> <span class= -"marginnote"><i>Daedálea.</i></span></p> -<p class="par">D. quercína, <a href="#no176">No. 176</a>. -<span class="marginnote"><i>Merúlius.</i></span></p> -<p class="par">M. lácrymans, <a href="#no173">No. 173</a>. -<span class="pagenum">[<a id="pb327" href="#pb327" name= -"pb327">327</a>]</span></p> -<hr class="tb"> -<p class="par"></p> -<p id="tbduinen" class="par"><b>Soorten voorkomende in de -duinen</b>,</p> -<p class="par"><b>Niet in duinbosschen of pannen, zie hiervoor de -verschillende bosch-rubrieken.</b></p> -<p class="par"><b>Basídiomyceten.</b> -<i>Steeltjeszwammen</i>.</p> -<p class="par"><b><span class="corr" id="xd21e20481" title= -"Bron: Agàricaceën">Agáricaceën</span>.</b> -<i>Plaatzwammen</i>.</p> -<p class="par"><b>Leúcosporeën.</b> <i>Witsporigen.</i> -<span class="marginnote"><i>Amaníta</i>. (zie tabel blz. -<a href="#pb175" class="pageref">175</a>).</span></p> -<p class="par">A. phalloídes, groenachtig<span class="corr" id= -"xd21e20505" title="Niet in bron">.</span> A. citrína, -licht-geel of wit. <span class= -"marginnote"><i>Lepióta</i>.</span></p> -<p class="par">L. clypeolária, wit, zijdeachtig met bruine -vlokjes, <a href="#no195">No. 195</a>. L. granulósa, ledergeel -met gele vlokjes, <a href="#no196">No. 196</a>. <span class= -"marginnote"><i>Tricholóma</i>.</span></p> -<p class="par">T. núdum, paars, (zie tabel blz. <a href="#pb180" -class="pageref">180</a>). <span class= -"marginnote"><i>Clitócybe</i>.</span></p> -<p class="par">Cl. obbáta, grijs of bruinachtig, (zie tabel blz. -<a href="#pb184" class="pageref">184</a>). <span class= -"marginnote"><i>Laccária</i>.</span></p> -<p class="par">L. laccáta, roodbruin, <a href="#no197">No. -197</a>. <span class="marginnote"><i>Marásmius</i>.</span></p> -<p class="par">M. oréades, geel-bruin of beige, <a href= -"#no207">No. 207</a>.</p> -<p class="par"><b>Óchrosporeën.</b> <i>Bruinsporigen</i>. -<span class="marginnote"><i>Pholióta</i>.</span></p> -<p class="par">Ph. práécox, stroogeel, voorjaar, <a href= -"#no261">No. 261</a>. <span class= -"marginnote"><i>Inócybe</i>.</span></p> -<p class="par">I. rimósa, zandkleurig, gespleten, <a href= -"#no217">No. 217</a>. <span class= -"marginnote"><i>Hebelóma</i>.</span></p> -<p class="par">H. cristulinifórme, bruin met witten rand, -<a href="#no216">No. 216</a>. <span class= -"marginnote"><i>Galéra</i>.</span></p> -<p class="par">G. hypnórum, bruinrood, in mos, <a href= -"#no219">No. 219</a>. <span class= -"marginnote"><i>Tubária</i>.</span></p> -<p class="par">T. furfurácea, op takjes, licht of donkerbruin, -<a href="#no135">No. 135</a>. <span class= -"marginnote"><i>Crepidótus</i>.</span></p> -<p class="par">C. móllis, op populier, grijs-wit, week, <a href= -"#no131">No. 131</a>.</p> -<p class="par"><b>Teléphoraceën.</b> <i>Korstzwammen.</i> -<span class="marginnote"><i>Teléphora</i>/</span></p> -<p class="par">T. terréstris, roestbruin, <a href="#no225">No. -225</a>.</p> -<p class="par"><b>Phállaceën.</b> <i>Stinkzwammen.</i> -<span class="marginnote"><i>Phállus</i>.</span></p> -<p class="par">Ph. impudícus, <a href="#no231">No. 231</a>. Ph. -canínus, <a href="#no232">No. 232</a>.</p> -<p class="par"><b>Lycopérdaceën.</b> <i>Stuifzwammen.</i> -<span class="marginnote"><i>Lycopérdon</i>.</span></p> -<p class="par">L. coelátum, zittend, wit, met vakjes, -No<span class="corr" id="xd21e20681" title="Bron: ,">.</span> <a href= -"#no272">272</a>. L. furfuráceum, zittend, grauw of bruinachtig, -<a href="#no239">No. 239</a>. L. gemmátum, kortgest., wit met -wratjes, <a href="#no236">No. 236</a>. <span class= -"marginnote"><i>Bovista</i>.</span></p> -<p class="par">B. nigréscens, eerst wit, dan zwart-bruin, -<a href="#no273">No. 273</a>. B. plúmbea, loodgrijs, glanzend, -<a href="#no274">No. 274</a>. <span class= -"marginnote"><i>Geáster</i>.</span></p> -<p class="par">G. tríplex, <a href="#no255">No. 255</a>. -<span class="pagenum">[<a id="pb328" href="#pb328" name= -"pb328">328</a>]</span></p> -<p id="no277" class="par">No. 277. <b>G. Schmidelii.</b> <i>Kleine -aardster</i>. (<a href="#fig118">fig. 118</a>.)</p> -<p class="par">Kleine Aardster, ± 3 cM. groot, met een meest in -4, grijswitte, eerst vleezige, spoedig papierachtige, opstaande slippen -scheurend buitenste omhulsel en een kogelvormig gesteeld, eerst grijs- -dan bruingekleurd binnenste omhulsel. Najaar, Winter, plaatselijk -<i>vr. a.</i> <span class= -"marginnote"><i>Tulóstoma.</i></span></p> -<p id="no278" class="par">No. 278. <b>T. mammósum.</b> -<i>Gesteelde stuifzwam.</i></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure floatRight xd21e20746width" id="fig117"><img src= -"images/fig117.gif" alt= -"Fig. 117. Tulóstoma mammósum (Gesteelde Stuifzwam)." -width="72" height="209"> -<p class="figureHead">Fig. 117. Tulóstoma mammósum -(Gesteelde Stuifzwam).</p> -</div> -<p class="par"></p> -<p class="par">(<a href="#fig117">fig. 117</a>) Bolletje papierachtig, -wit of grijswit, 6–12 mM. breed, met ronde opening en eerst -oranje-roode later donkerbruine sporen. St. kleur als h., 3–6 cM. -hoog, dikwijls geschubt, onderaan verdikt en met worteltjes. -Najaar-Winter, <i>vr. a.</i> <span class= -"marginnote"><i>Sclerodérma</i></span></p> -<p class="par">Scl. vulgáre, <a href="#no240">No. 240</a>.</p> -<p class="par"><b>Áscomyceten.</b> <i>Zakjeszwammen.</i></p> -<p class="par"><b>Helvéllaceën.</b> -<i>Helvella-achtigen.</i> <span class= -"marginnote"><i>Helvélla.</i></span></p> -<p class="par">H. críspa, wit, of geelachtig. <a href= -"#no10">No. 10</a>. H. lacunósa, zwart of donkergrijs. <a href= -"#no11">No. 11</a>. Stuifzwam<a id="xd21e20794" name="xd21e20794"></a>. -<span class="marginnote"><i>Morchélla.</i></span></p> -<p class="par">M. esculénta, St. wit, h. bruin, <a href= -"#no12">No. 12</a>. <span class= -"marginnote"><i>Vérpa.</i></span></p> -<p class="par">V. digitalifórmis, st. wit, h. vingerh.vorm., -geel of roodbruin, <a href="#no13">No. 13</a>.</p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e20815width" id="fig118"><img src= -"images/fig118.gif" alt= -"Fig. 118. Geáster Schmidelíi (Kleine aardster)." width= -"447" height="241"> -<p class="figureHead">Fig. 118. Geáster Schmidelíi -(Kleine aardster).</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb329" href="#pb329" name= -"pb329">329</a>]</span></p> -</div> -</div> -</div> -</div> -</div> -<div class="back"> -<div id="bibl" class="div1 bibliography"><span class= -"pagenum">[<a href="#xd21e931">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Literatuur.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Ofschoon in ons land, vooral in Brabant ook al -sinds de middeleeuwen de in ’t wild gezochte paddenstoelen vrij -algemeen gegeten werden, zoo is het nog geen 50 jaar lang, dat men zich -met de studie der zwammen bezig houdt. De groote baanbreker hiervan is -Prof. C. A. J. A. Oudemans geweest, van wiens hand in 1892 in de -Verhandelingen der Kon. Akademie van Wetenschappen, verscheen zijn: -“<span lang="fr">Révision des champignons tant -supérieurs qu’inférieurs trouvés -jusqu’à ce jour dans les Pays-Bas</span>”, gevolgd -door zijn: “<span lang="fr">Catalogue Raisonnée des -Champignons des Pays-Bas</span>” (1905).</p> -<p class="par">Ook de Heeren Kok, Ankersmit en Fred. v. Eeden Sr., -hebben de Nederlandsche fungi bestudeerd, echter zonder speciale werken -daarover te hebben nagelaten. In 1902 gaf de Ned. Botanische -Vereeniging het eerste Nederlandsche determineerboekje voor -Paddenstoelen uit, vervaardigd door Mej. Caroline Destrée en -getiteld: “In Nederland groeiende Hoogere Zwammen”.</p> -<p class="par">De Nederlandsche Natuurhistorische Vereeniging -organiseerde eenige paddenstoelententoonstellingen en in de Levende -Natuur verschenen van de hand van Mej. Car. Destrée en de Heeren -Heimans, Thijsse en Jaspers, aardige artikelen over de zwammen, die het -hunne er toe bijdroegen om langzamerhand ook de liefde tot de studie -voor deze natuurgewrochten op te wekken.</p> -<p class="par">Zoo werd dan in 1908 op initiatief van Dr. M. Greshoff, -<span class="pagenum">[<a id="pb330" href="#pb330" name= -"pb330">330</a>]</span>in navolging van de in Frankrijk zoo bloeiende -Société de Mycologique, te Haarlem opgericht de Ned. -Mycologische Vereeniging, die zich ten doel stelt, het bevorderen der -kennis, de waardeering en het gebruik van hoogere en lagere zwammen in -Nederland en zijn Koloniën.</p> -<p class="par">Deze vereeniging (secretariaat Haarlem, Jordensstr. 68) -heeft sinds hare oprichting ieder jaar eenige mededeelingen het licht -doen zien, en in verschillende deelen van het land, uitnemend geslaagde -paddenstoelententoonstellingen georganiseerd. Ook heeft zij reeds een -begin gemaakt met het aanleggen van een standaardcollectie van in -Nederland groeiende hoogere zwammen.</p> -<p class="par">Van de hand van haren voorzitter den Heer Joh. Ruys, -verscheen in 1909 een meer uitgebreid boek, naar een bewerking van -Prof. Oudemans’ “<span class="corr" id="xd21e20844" title= -"Bron: Revision des Champions">Révision des -champignons</span>”, getiteld: “De Paddenstoelen van -Nederland”.</p> -<p class="par">Behalve de reeds door ons genoemde -paddenstoelen-litteratuur over de morphologie en physiologie der -paddenstoelen (zie blz. <a href="#pb67" class="pageref">67</a>) over de -planten-ziekten (zie blz. <a href="#pb22" class="pageref">22</a>) over -vergiftige en eetbare paddenstoelen (zie blz. <a href="#pb101" class= -"pageref">101</a>) en over het kweeken (zie blz. <a href="#pb129" -class="pageref">129</a>) geven wij onze lezers nog de volgende titels -van determineer- en plaatwerken:</p> -<p class="par">Een van de beste [buitenlandsche determineerboeken over -paddenstoelen, en zeker wel het allerbeste bestaand] determineerwerk is -dat van Constantin et Dufour: “<span lang="fr">Nouvelle Flore des -Champignons</span>,” met 4265 figuren. Ook de volgende -determineerboeken zijn zeer aan te bevelen: Bigéard: -“<span lang="fr">Flore des Champignons supérieurs de -France</span>”; Rieckel: “<span lang="de">Die -Blätterpilze Deutschlands</span>”; Lindau: -“<span lang="de">Die Höheren Pilze</span>”; -Wünsche: “<span lang="de">Die Pilze</span>”; Gotthold -Hahn: “<span lang="de">Der Pilzsammler</span>”.</p> -<p class="par">Hun, die het minder om determineer- maar meer om -<span class="pagenum">[<a id="pb331" href="#pb331" name= -"pb331">331</a>]</span>boeken met gekleurde afbeeldingen te doen is, -raden wij aan in de eerste plaats: de 3 mooie boekjes van Michaël: -“<span lang="de">Führer für Pilzfreunde</span>” -(3 dln.); “<span lang="de">Die Pilze unserer -Heimat</span>”, von E. Gramberg (Agaricaceae) 1913 -ƒ 3.55. Voor een meer bescheiden portemonnaie zijn ook de -goedkoope (35 cts. per deeltje) en aardige boekjes met gekleurde -plaatjes van Blüchner: “<span lang="de">Practische -Pilzkunde</span>”, 2 dln. (Miniatur Bibliothek) en de Engelsche -photo-boekjes: “<span lang="en">Toadstools at Home</span>,” -2 dln. (<span lang="en">Goswan’s Nature Books</span>) (35 cts.), -zeer aan te bevelen. <span class="pagenum">[<a id="pb332" href="#pb332" -name="pb332">332</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="index" class="div1 index"><span class="pagenum">[<a href= -"#xd21e937">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Register op het algemeene gedeelte.</h2> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">A</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Aardappel-bovist, <a href="#pb89" class= -"pageref">89</a></p> -<p class="par">Aardappelziekte, <a href="#pb10" class="pageref">10</a>, -<a href="#pb11" class="pageref">11</a></p> -<p class="par">Aardsterren-heksenkring, 41</p> -<p class="par">Aardtong, <a href="#pb52" class="pageref">52</a></p> -<p class="par">Aecidium, <a href="#pb20" class="pageref">20</a>, -<a href="#pb22" class="pageref">22</a></p> -<p class="par">Afvalsplanten, <a href="#pb4" class="pageref">4</a></p> -<p class="par">Agaricaceeën, <a href="#pb57" class= -"pageref">57</a></p> -<p class="par">Akkerchampignon, (zie Psalliota arvensis), <a href= -"#pb95" class="pageref">95</a></p> -<p class="par">Albugo candida, <a href="#pb11" class= -"pageref">11</a></p> -<p class="par">Amanita caesarea, <a href="#pb92" class= -"pageref">92</a></p> -<p class="par"><span class="corr" id="xd21e20967" title= -"Bron: Amanita citrina">Amaníta citrína</span>, <a href= -"#pb84" class="pageref">84</a>, <a href="#pb85" class="pageref">85</a>, -<a href="#pb87" class="pageref">87</a></p> -<p class="par">Amanita mappa, <a href="#pb87" class= -"pageref">87</a></p> -<p class="par">Amanita muscaria, <a href="#pb60" class= -"pageref">60</a>, 61, <a href="#pb84" class="pageref">84</a>, <a href= -"#pb87" class="pageref">87</a></p> -<p class="par">Amanita pantherina, <a href="#pb84" class= -"pageref">84</a>, <a href="#pb87" class="pageref">87</a></p> -<p class="par">Amanita phalloïdes, <a href="#pb62" class= -"pageref">62</a>, <a href="#pb84" class="pageref">84</a>, <a href= -"#pb85" class="pageref">85</a>, <a href="#pb110" class= -"pageref">110</a>, <a href="#pb114" class="pageref">114</a></p> -<p class="par">Amanita rubescens, <a href="#pb129" class= -"pageref">129</a></p> -<p class="par">Anemonen, zwammen op, <a href="#pb39" class= -"pageref">39</a></p> -<p class="par">Apotheciën, <a href="#pb15" class= -"pageref">15</a></p> -<p class="par">Armillária méllea, <a href="#pb25" class= -"pageref">25</a>, <a href="#pb57" class="pageref">57</a></p> -<p class="par">Armillária múcida, 128</p> -<p class="par">Asch-analysen, <a href="#pb104" class= -"pageref">104</a></p> -<p class="par">Aschgehalte, <a href="#pb104" class= -"pageref">104</a></p> -<p class="par">Ascomycetes, <a href="#pb50" class="pageref">50</a></p> -<p class="par">Ascus, <a href="#pb13" class="pageref">13</a>, <a href= -"#pb14" class="pageref">14</a>, <a href="#pb50" class="pageref">50</a>, -<a href="#pb51" class="pageref">51</a></p> -<p class="par">Ascusvruchtlichaam, <a href="#pb14" class= -"pageref">14</a></p> -<p class="par">Atkinson, G. F. Mushrooms, <a href="#pb101" class= -"pageref">101</a></p> -<p class="par">Azijn, afkoken in, <a href="#pb114" class= -"pageref">114</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">B</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Bacteriën, <a href="#pb5" class= -"pageref">5</a>, <a href="#pb9" class="pageref">9</a>, <a href="#pb47" -class="pageref">47</a></p> -<p class="par">Bakken, <a href="#pb113" class="pageref">113</a></p> -<p class="par">Basidiën, <a href="#pb51" class= -"pageref">51</a></p> -<p class="par">Bekerzwammen, <a href="#pb52" class="pageref">52</a></p> -<p class="par">Berberis, <a href="#pb21" class="pageref">21</a></p> -<p class="par">Berkenzwam, <a href="#pb24" class="pageref">24</a>, -<a href="#pb66" class="pageref">66</a></p> -<p class="par">Beurs, <a href="#pb62" class="pageref">62</a></p> -<p class="par">Biefstukzwam, zie Fistulina, <a href="#pb105" class= -"pageref">105</a>, <a href="#pb113" class="pageref">113</a></p> -<p class="par">Biergist, <a href="#pb49" class="pageref">49</a></p> -<p class="par">Bladgroen, <a href="#pb2" class="pageref">2</a></p> -<p class="par">Bladgroen, planten met en zonder, <a href="#pb2" class= -"pageref">2</a></p> -<p class="par">Blanc naturel, <a href="#pb136" class= -"pageref">136</a></p> -<p class="par">Blanc vierge, <a href="#pb136" class= -"pageref">136</a></p> -<p class="par">Blauw-aanloopen (van boleten), <a href="#pb97" class= -"pageref">97</a></p> -<p class="par">Blauwzuur, <a href="#pb90" class="pageref">90</a></p> -<p class="par">Boleten, <a href="#pb30" class="pageref">30</a>, -<a href="#pb67" class="pageref">67</a>, <a href="#pb111" class= -"pageref">111</a>, <a href="#pb118" class="pageref">118</a>, <a href= -"#pb120" class="pageref">120</a></p> -<p class="par">Boletus edulis, <a href="#pb97" class="pageref">97</a>, -<a href="#pb129" class="pageref">129</a></p> -<p class="par">Boletus edulis, lecithine-gehalte, <a href="#pb105" -class="pageref">105</a></p> -<p class="par">Boletus felleus, <a href="#pb97" class= -"pageref">97</a></p> -<p class="par">Boletus granulatus, <a href="#pb97" class= -"pageref">97</a></p> -<p class="par">Boletus luteus, <a href="#pb33" class="pageref">33</a>, -<a href="#pb97" class="pageref">97</a></p> -<p class="par">Boletus Satanas, <a href="#pb84" class="pageref">84</a>, -<a href="#pb89" class="pageref">89</a></p> -<p class="par">Boomgaardzwam, <a href="#pb24" class="pageref">24</a> -<span class="pagenum">[<a id="pb333" href="#pb333" name= -"pb333">333</a>]</span></p> -<p class="par">Boommoordenaars, <a href="#pb25" class= -"pageref">25</a></p> -<p class="par">Boomparasieten, <a href="#pb23" class= -"pageref">23</a></p> -<p class="par">Boomzwammen, <a href="#pb23" class="pageref">23</a></p> -<p class="par">Boomzwammen, watergehalte, <a href="#pb104" class= -"pageref">104</a></p> -<p class="par">Boschgeur, <a href="#pb44" class="pageref">44</a></p> -<p class="par">Boter, conserveeren in, <a href="#pb121" class= -"pageref">121</a></p> -<p class="par">Bourquelot, <a href="#pb106" class="pageref">106</a></p> -<p class="par">Brandzwammen, <a href="#pb18" class="pageref">18</a>, -<a href="#pb50" class="pageref">50</a></p> -<p class="par">Broed—leggen, <a href="#pb137" class= -"pageref">137</a></p> -<p class="par">Brood, vergelijking met paddenstoelen, <a href="#pb107" -class="pageref">107</a></p> -<p class="par">Buikzwammen, <a href="#pb54" class="pageref">54</a></p> -<p class="par">Buisjeszwammen, <a href="#pb66" class= -"pageref">66</a></p> -<p class="par">Buller, <a href="#pb46" class="pageref">46</a>, <a href= -"#pb66" class="pageref">66</a></p> -<p class="par">Bulier, A. H. Reginald, Researches on Fungi, <a href= -"#pb68" class="pageref">68</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">C</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Cantharellus aurantiacus, <a href="#pb96" class= -"pageref">96</a></p> -<p class="par">Cantharellus <span class="corr" id="xd21e21337" title= -"Bron: cibarius">cibárius</span>, <a href="#pb54" class= -"pageref">54</a>, <a href="#pb57" class="pageref">57</a>, <a href= -"#pb94" class="pageref">94</a>, <a href="#pb96" class="pageref">96</a>, -<a href="#pb113" class="pageref">113</a>, <a href="#pb118" class= -"pageref">118</a>, <a href="#pb119" class="pageref">119</a></p> -<p class="par">Celdraden, <a href="#pb12" class="pageref">12</a></p> -<p class="par">Champignons, <a href="#pb94" class="pageref">94</a>, -<a href="#pb117" class="pageref">117</a><span class="corr" id= -"xd21e21374" title="Niet in bron">,</span> <a href="#pb118" class= -"pageref">118</a></p> -<p class="par">Champignonbroed, <a href="#pb39" class= -"pageref">39</a></p> -<p class="par">Champignoncultuur in Frankrijk, <a href="#pb124" class= -"pageref">124</a></p> -<p class="par">Champignons kweeken, <a href="#pb134" class= -"pageref">134</a></p> -<p class="par">Champignon-mug, in kulturen, <a href="#pb138" class= -"pageref">138</a></p> -<p class="par">Cèpe, <a href="#pb97" class="pageref">97</a></p> -<p class="par">Chloor, <a href="#pb105" class="pageref">105</a></p> -<p class="par">Chlorophyll, <a href="#pb2" class="pageref">2</a></p> -<p class="par">Cholerabacillen, <a href="#pb9" class= -"pageref">9</a></p> -<p class="par">Citroensap (in het afwaschwater), <a href="#pb112" -class="pageref">112</a></p> -<p class="par">Clavaria, <a href="#pb118" class="pageref">118</a></p> -<p class="par">Claviceps purpurea, <a href="#pb17" class= -"pageref">17</a>, <a href="#pb52" class="pageref">52</a></p> -<p class="par">Clitocybe flaccida, <a href="#pb100" class= -"pageref">100</a></p> -<p class="par">Clitocybe nebularis, <a href="#pb99" class= -"pageref">99</a></p> -<p class="par">Collybia dryophila, <a href="#pb53" class= -"pageref">53</a></p> -<p class="par">Collybia tuberosa, <a href="#pb39" class= -"pageref">39</a></p> -<p class="par">Collybia velutipes, <a href="#pb100" class= -"pageref">100</a>, <a href="#pb109" class="pageref">109</a>, <a href= -"#pb111" class="pageref">111</a>, <a href="#pb122" class= -"pageref">122</a>, 123, <a href="#pb131" class="pageref">131</a></p> -<p class="par">Conidiën, <a href="#pb52" class= -"pageref">52</a></p> -<p class="par">Conserveeren op vloeistof, <a href="#pb82" class= -"pageref">82</a></p> -<p class="par">Conserveeren voor consumptie, <a href="#pb120" class= -"pageref">120</a></p> -<p class="par">Contrôle, <a href="#pb101" class= -"pageref">101</a></p> -<p class="par">Contrôle op paddenstoelen-markten, <a href="#pb93" -class="pageref">93</a></p> -<p class="par">Coprinus atramentarius, <a href="#pb100" class= -"pageref">100</a></p> -<p class="par">Coprinus comatus, <a href="#pb64" class= -"pageref">64</a>, <a href="#pb65" class="pageref">65</a>, <a href= -"#pb100" class="pageref">100</a>, <a href="#pb111" class= -"pageref">111</a>, <a href="#pb118" class="pageref">118</a>, <a href= -"#pb130" class="pageref">130</a></p> -<p class="par">Coprinus comatus, watergehalte, <a href="#pb104" class= -"pageref">104</a></p> -<p class="par">Cordiceps militaris, <a href="#pb7" class= -"pageref">7</a></p> -<p class="par">Cortina, <a href="#pb34" class="pageref">34</a>, -<a href="#pb63" class="pageref">63</a></p> -<p class="par">Cortinarius, <a href="#pb63" class="pageref">63</a>, -<a href="#pb106" class="pageref">106</a></p> -<p class="par">Cortinarius elatior, <a href="#pb34" class= -"pageref">34</a></p> -<p class="par">Costantin, M. J. Atlas, <a href="#pb101" class= -"pageref">101</a></p> -<p class="par">Cystiden, <a href="#pb54" class="pageref">54</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">D</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">De Bary, <a href="#pb21" class= -"pageref">21</a></p> -<p class="par">De Bary, Vergleichende Morphologie enz, <a href="#pb67" -class="pageref">67</a></p> -<p class="par">Dennenrups, <a href="#pb7" class="pageref">7</a></p> -<p class="par">Diphtheriebacillen, <a href="#pb9" class= -"pageref">9</a></p> -<p class="par">Dioscorides, <a href="#pb122" class= -"pageref">122</a></p> -<p class="par">Discomycetes, <a href="#pb52" class="pageref">52</a></p> -<p class="par">Dooierzwam, <a href="#pb57" class="pageref">57</a>, -<a href="#pb94" class="pageref">94</a> <span class="pagenum">[<a id= -"pb334" href="#pb334" name="pb334">334</a>]</span></p> -<p class="par">Dooierzwam, valsche, <a href="#pb96" class= -"pageref">96</a></p> -<p class="par">Draadzswammen, <a href="#pb50" class= -"pageref">50</a></p> -<p class="par">Drogen van paddenstoelen, <a href="#pb79" class= -"pageref">79</a>, <a href="#pb80" class="pageref">80</a></p> -<p class="par">Drogen van paddenstoelen in Italië, <a href= -"#pb120" class="pageref">120</a></p> -<p class="par">Drogen voor consumptie, <a href="#pb120" class= -"pageref">120</a></p> -<p class="par">Druivenmeeldauw, <a href="#pb16" class= -"pageref">16</a></p> -<p class="par">Dubbelkoolzure soda, gebruik, <a href="#pb105" class= -"pageref">105</a></p> -<p class="par">Dufour, <a href="#pb124" class="pageref">124</a></p> -<p class="par">Duggar, B. M, <a href="#pb130" class= -"pageref">130</a></p> -<p class="par">Duggar, Fungous <span class="corr" id="xd21e21667" -title="Bron: Disaeses">Diseases</span>, <a href="#pb22" class= -"pageref">22</a></p> -<p class="par">Dumée, Paul. Atlas, <a href="#pb101" class= -"pageref">101</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">E</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Eekhoorntjes-brood, (zie ook Boletus edulis), -<a href="#pb97" class="pageref">97</a><span class="corr" id= -"xd21e21685" title="Niet in bron">,</span> <a href="#pb130" class= -"pageref">130</a></p> -<p class="par">Eierzwam, (zie dooierzwam en Cantharellus), <a href= -"#pb96" class="pageref">96</a></p> -<p class="par">Eiken-collybia, <a href="#pb53" class= -"pageref">53</a></p> -<p class="par">Eikenmeeldauw, <a href="#pb16" class= -"pageref">16</a></p> -<p class="par">Eiwit in paddenstoelen, <a href="#pb104" class= -"pageref">104</a></p> -<p class="par">Eiwit, verteerbaar, <a href="#pb104" class= -"pageref">104</a>, <a href="#pb106" class="pageref">106</a>, <a href= -"#pb107" class="pageref">107</a></p> -<p class="par">Elfenbankjes, <a href="#pb26" class="pageref">26</a></p> -<p class="par">Elzenvlag, roode, <a href="#pb14" class= -"pageref">14</a></p> -<p class="par">Empusa Aulicae, <a href="#pb7" class="pageref">7</a></p> -<p class="par">Empusa muscae, <a href="#pb6" class="pageref">6</a></p> -<p class="par">Entoloma lividum, <a href="#pb99" class= -"pageref">99</a></p> -<p class="par">Entomophtorineeën, <a href="#pb49" class= -"pageref">49</a></p> -<p class="par">Erwtenroest, <a href="#pb20" class="pageref">20</a></p> -<p class="par">Erysipheeën, <a href="#pb52" class= -"pageref">52</a></p> -<p class="par">Eschdoornbladeren, zwarte vlekken daarop, <a href= -"#pb15" class="pageref">15</a></p> -<p class="par">Eten van paddenstoelen, <a href="#pb92" class= -"pageref">92</a>, <a href="#pb93" class="pageref">93</a></p> -<p class="par">Eumycetes, <a href="#pb50" class="pageref">50</a></p> -<p class="par">Exoascus, <a href="#pb13" class="pageref">13</a>, -<a href="#pb14" class="pageref">14</a>, <a href="#pb15" class= -"pageref">15</a></p> -<p class="par">Exoasci, <a href="#pb51" class="pageref">51</a></p> -<p class="par"><span class="corr" id="xd21e21798" title= -"Bron: Extraxt">Extract</span> van paddenst, <a href="#pb116" class= -"pageref">116</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">F</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Faux-oronge, <a href="#pb88" class= -"pageref">88</a></p> -<p class="par">Fistulina hepatica, <a href="#pb100" class= -"pageref">100</a>, <a href="#pb105" class="pageref">105</a></p> -<p class="par">Fixeeren van sporenfiguren, <a href="#pb82" class= -"pageref">82</a></p> -<p class="par">Fluweelpootje, <a href="#pb109" class="pageref">109</a>, -<a href="#pb131" class="pageref">131</a></p> -<p class="par">Fómes annósus, <a href="#pb25" class= -"pageref">25</a></p> -<p class="par">Fómes igniarius, <a href="#pb25" class= -"pageref">25</a></p> -<p class="par">Fómes pomaceus, <a href="#pb24" class= -"pageref">24</a></p> -<p class="par">Fopzwam, <a href="#pb97" class="pageref">97</a>, -<a href="#pb129" class="pageref">129</a></p> -<p class="par">Formaline, <a href="#pb82" class="pageref">82</a></p> -<p class="par">Fotografeeren, <a href="#pb77" class= -"pageref">77</a></p> -<p class="par">Fries, <a href="#pb34" class="pageref">34</a></p> -<p class="par">Fungicellulose, <a href="#pb105" class= -"pageref">105</a></p> -<p class="par">Fungine, <a href="#pb105" class="pageref">105</a></p> -<p class="par">Fungi, overzicht der, <a href="#pb47" class= -"pageref">47</a>, <a href="#pb48" class="pageref">48</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">G</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Gaar-koken, <a href="#pb113" class= -"pageref">113</a></p> -<p class="par">Galera hypnorum, <a href="#pb131" class= -"pageref">131</a></p> -<p class="par">Gallen, <a href="#pb11" class="pageref">11</a></p> -<p class="par">Gasteromycetes, <a href="#pb54" class= -"pageref">54</a></p> -<p class="par">Gele knolzwam, <a href="#pb87" class= -"pageref">87</a></p> -<p class="par">Gele ridderzwam, <a href="#pb35" class= -"pageref">35</a></p> -<p class="par">Gele ringboleet, <a href="#pb97" class= -"pageref">97</a></p> -<p class="par">Geoglossum glabrum, <a href="#pb52" class= -"pageref">52</a></p> -<p class="par">Geschubde inktzwam, <a href="#pb64" class= -"pageref">64</a>, <a href="#pb65" class="pageref">65</a></p> -<p class="par">Geweizwam, <a href="#pb52" class="pageref">52</a></p> -<p class="par">Giftige paddenstoelen, <a href="#pb84" class= -"pageref">84</a></p> -<p class="par">Gist, <a href="#pb49" class="pageref">49</a></p> -<p class="par">Glucose, <a href="#pb106" class="pageref">106</a></p> -<p class="par">Glycogeen, <a href="#pb106" class="pageref">106</a></p> -<p class="par">Gordijn, <a href="#pb34" class= -"pageref">34</a><span class="corr" id="xd21e21971" title= -"Niet in bron">,</span> <a href="#pb63" class="pageref">63</a> -<span class="pagenum">[<a id="pb335" href="#pb335" name= -"pb335">335</a>]</span></p> -<p class="par">Groene knolzwam, <a href="#pb85" class="pageref">85</a>, -<a href="#pb110" class="pageref">110</a></p> -<p class="par">Groente, paddenst. als, <a href="#pb117" class= -"pageref">117</a></p> -<p class="par">Guide pratique du trufficulteur, <a href="#pb129" class= -"pageref">129</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">H</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Hanekam, <a href="#pb96" class= -"pageref">96</a></p> -<p class="par">Haverbrand, <a href="#pb18" class="pageref">18</a></p> -<p class="par">Heksenbezems, <a href="#pb11" class="pageref">11</a>, -<a href="#pb13" class="pageref">13</a>, <a href="#pb21" class= -"pageref">21</a></p> -<p class="par">Heksenkring, <a href="#pb40" class="pageref">40</a> e. -v.</p> -<p class="par">Helvella, <a href="#pb90" class="pageref">90</a>, -<a href="#pb114" class="pageref">114</a></p> -<p class="par">Helvella crispa, <a href="#pb100" class= -"pageref">100</a></p> -<p class="par">Helvella lacunosa, <a href="#pb100" class= -"pageref">100</a></p> -<p class="par">Helvella-zuur, <a href="#pb89" class= -"pageref">89</a></p> -<p class="par">Hemileia vastatrix, <a href="#pb10" class= -"pageref">10</a></p> -<p class="par">Herbarium, <a href="#pb79" class="pageref">79</a></p> -<p class="par">Herrenpilz, <a href="#pb97" class="pageref">97</a></p> -<p class="par">Hertentruffels, <a href="#pb127" class= -"pageref">127</a></p> -<p class="par">Hirneola Auricula Judae, <a href="#pb130" class= -"pageref">130</a></p> -<p class="par">Honingdauw, <a href="#pb17" class="pageref">17</a></p> -<p class="par">Honingzwam, <a href="#pb57" class="pageref">57</a></p> -<p class="par">Hoofdzeer, <a href="#pb8" class="pageref">8</a></p> -<p class="par">Hulsken, J. M., <a href="#pb124" class= -"pageref">124</a>, 132</p> -<p class="par">Hygrophorus, <a href="#pb57" class="pageref">57</a></p> -<p class="par">Hygrophorus niveus, <a href="#pb58" class= -"pageref">58</a></p> -<p class="par">Hymenium, <a href="#pb54" class="pageref">54</a></p> -<p class="par">Hymenomycetes, <a href="#pb54" class= -"pageref">54</a></p> -<p class="par">Hyphen, <a href="#pb48" class="pageref">48</a>, <a href= -"#pb50" class="pageref">50</a></p> -<p class="par">Hypholoma fasciculare, <a href="#pb85" class= -"pageref">85</a>, <a href="#pb89" class="pageref">89</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">I</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">IJzer, <a href="#pb105" class= -"pageref">105</a></p> -<p class="par">Inktzwammen, <a href="#pb64" class="pageref">64</a>, -<a href="#pb109" class="pageref">109</a>, <a href="#pb130" class= -"pageref">130</a></p> -<p class="par">Inpakken van paddenst, <a href="#pb70" class= -"pageref">70</a>, <a href="#pb110" class="pageref">110</a></p> -<p class="par">Inmaken van paddenst, <a href="#pb121" class= -"pageref">121</a></p> -<p class="par">Insekten-dooders, <a href="#pb49" class= -"pageref">49</a></p> -<p class="par">Inzamelen voor consumptie, <a href="#pb109" class= -"pageref">109</a></p> -<p class="par">Inzamelen voor studie, <a href="#pb69" class= -"pageref">69</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">J</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Judasoor, <a href="#pb130" class= -"pageref">130</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">K</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Kaliumverbindingen, <a href="#pb104" class= -"pageref">104</a></p> -<p class="par">Kalk, <a href="#pb105" class="pageref">105</a></p> -<p class="par">Keizerzwam, <a href="#pb92" class="pageref">92</a></p> -<p class="par">Kernzwammen, <a href="#pb52" class="pageref">52</a></p> -<p class="par">Ketchup, <a href="#pb129" class="pageref">129</a></p> -<p class="par">Kiembaarheid van sporen, <a href="#pb131" class= -"pageref">131</a></p> -<p class="par">Kiemvlies, <a href="#pb54" class="pageref">54</a></p> -<p class="par">Kiezelzuur, <a href="#pb105" class="pageref">105</a></p> -<p class="par">Kleur der sporen, <a href="#pb72" class= -"pageref">72</a>, <a href="#pb73" class="pageref">73</a></p> -<p class="par">Kluifjeszwam, <a href="#pb53" class="pageref">53</a></p> -<p class="par">Knolletjes-collybia, <a href="#pb39" class= -"pageref">39</a></p> -<p class="par">Kobert, <a href="#pb86" class="pageref">86</a></p> -<p class="par">Koffiebladziekte, <a href="#pb10" class= -"pageref">10</a></p> -<p class="par">Kohlrausch, <a href="#pb103" class="pageref">103</a></p> -<p class="par">König, <a href="#pb103" class="pageref">103</a></p> -<p class="par">Koolhydraten, <a href="#pb105" class="pageref">105</a>, -<a href="#pb107" class="pageref">107</a></p> -<p class="par">Kopjeschimmel, <a href="#pb12" class= -"pageref">12</a></p> -<p class="par">Korjaken, <a href="#pb88" class="pageref">88</a></p> -<p class="par">Korstzwammen, <a href="#pb55" class="pageref">55</a></p> -<p class="par">Kriebelziekte, <a href="#pb17" class= -"pageref">17</a></p> -<p class="par">Kringloop der stof, <a href="#pb5" class= -"pageref">5</a></p> -<p class="par">Krombholz, <a href="#pb32" class="pageref">32</a></p> -<p class="par">Kweekbedden, <a href="#pb135" class="pageref">135</a>, -<a href="#pb136" class="pageref">136</a></p> -<p class="par">Kweeken van paddenst, <a href="#pb122" class= -"pageref">122</a></p> -<p class="par">Kweekerijen van champignons, <a href="#pb124" class= -"pageref">124</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">L</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Laccaria amethystina, <a href="#pb129" class= -"pageref">129</a></p> -<p class="par">Laccaria laccata, <a href="#pb97" class= -"pageref">97</a>, <a href="#pb129" class="pageref">129</a> <span class= -"pagenum">[<a id="pb336" href="#pb336" name="pb336">336</a>]</span></p> -<p class="par">Lactarius deliciosus, <a href="#pb105" class= -"pageref">105</a></p> -<p class="par">Lactarius torminosus, <a href="#pb85" class= -"pageref">85</a>, <a href="#pb89" class="pageref">89</a></p> -<p class="par">Lafayette, <a href="#pb103" class="pageref">103</a></p> -<p class="par">Laval, trufficulteur, <a href="#pb129" class= -"pageref">129</a></p> -<p class="par">Larixkanker, <a href="#pb133" class= -"pageref">133</a></p> -<p class="par">Lecithine, <a href="#pb105" class="pageref">105</a></p> -<p class="par">Lentinus, <a href="#pb77" class="pageref">77</a></p> -<p class="par">Lepiota, <a href="#pb111" class="pageref">111</a></p> -<p class="par">Lepiota procera, <a href="#pb100" class= -"pageref">100</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">M</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Maden in paddenstoelen, <a href="#pb111" class= -"pageref">111</a></p> -<p class="par">Magnesium, <a href="#pb105" class="pageref">105</a></p> -<p class="par">Manchet, <a href="#pb62" class="pageref">62</a></p> -<p class="par">Manniet, <a href="#pb106" class="pageref">106</a></p> -<p class="par">Marasmius oreades, <a href="#pb42" class= -"pageref">42</a>, <a href="#pb90" class="pageref">90</a>, <a href= -"#pb97" class="pageref">97</a>, <a href="#pb109" class= -"pageref">109</a>, <a href="#pb111" class="pageref">111</a>, <a href= -"#pb113" class="pageref">113</a>, <a href="#pb114" class= -"pageref">114</a>, <a href="#pb120" class="pageref">120</a></p> -<p class="par">Marasmius oreades, heksenkring, <a href="#pb98" class= -"pageref">98</a></p> -<p class="par">Margewicz, <a href="#pb103" class="pageref">103</a></p> -<p class="par">Meeldauw, <a href="#pb16" class="pageref">16</a></p> -<p class="par">Meeldauwschimmels, <a href="#pb52" class= -"pageref">52</a></p> -<p class="par">Melamspora repentis, <a href="#pb20" class= -"pageref">20</a></p> -<p class="par">Mendel, <a href="#pb103" class="pageref">103</a></p> -<p class="par">Merulius lacrymans, <a href="#pb105" class= -"pageref">105</a></p> -<p class="par">Mest, bewerken er van voor kweekbedden, <a href="#pb135" -class="pageref">135</a></p> -<p class="par">Mestzwammen, <a href="#pb44" class="pageref">44</a></p> -<p class="par">Michaël, <a href="#pb88" class="pageref">88</a></p> -<p class="par">Microscopie, <a href="#pb73" class="pageref">73</a></p> -<p class="par">Minerale stoffen in paddenstoelen, <a href="#pb104" -class="pageref">104</a></p> -<p class="par">Minerale zouten, <a href="#pb107" class= -"pageref">107</a></p> -<p class="par">Moederkoorn, <a href="#pb17" class="pageref">17</a>, -<a href="#pb52" class="pageref">52</a></p> -<p class="par">Morchella esculenta, <a href="#pb94" class= -"pageref">94</a></p> -<p class="par">Morieljes, <a href="#pb53" class="pageref">53</a>, -<a href="#pb90" class="pageref">90</a>, <a href="#pb94" class= -"pageref">94</a>, <a href="#pb120" class="pageref">120</a></p> -<p class="par">Morielje, kweeken, <a href="#pb124" class= -"pageref">124</a>, <a href="#pb26" class="pageref">26</a></p> -<p class="par">Morieljes (wasschen van), <a href="#pb112" class= -"pageref">112</a>, <a href="#pb113" class="pageref">113</a>, <a href= -"#pb114" class="pageref">114</a></p> -<p class="par">Muchador, <a href="#pb88" class="pageref">88</a></p> -<p class="par">Mucor Mucedo, <a href="#pb12" class="pageref">12</a>, -<a href="#pb49" class="pageref">49</a></p> -<p class="par">Mucorineeën, <a href="#pb49" class= -"pageref">49</a></p> -<p class="par">Muscarine, <a href="#pb88" class="pageref">88</a>, -<a href="#pb89" class="pageref">89</a></p> -<p class="par">Mycelium, <a href="#pb12" class="pageref">12</a>, -<a href="#pb37" class="pageref">37</a></p> -<p class="par">Mycétide, <a href="#pb105" class= -"pageref">105</a></p> -<p class="par">Mycorrhiza, <a href="#pb44" class="pageref">44</a></p> -<p class="par">Mycose, <a href="#pb106" class="pageref">106</a></p> -<p class="par">Myxomyceten, <a href="#pb47" class="pageref">47</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">N</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Natrium, <a href="#pb105" class= -"pageref">105</a></p> -<p class="par">Natuuroorkonden, <a href="#pb78" class="pageref">78</a>, -<a href="#pb79" class="pageref">79</a></p> -<p class="par">Nederlandsche namen, <a href="#pb31" class= -"pageref">31</a></p> -<p class="par">Ned Myc Vereen, <a href="#pb85" class="pageref">85</a>, -<a href="#pb93" class="pageref">93</a>, <a href="#pb94" class= -"pageref">94</a></p> -<p class="par">Nevelzwam, <a href="#pb99" class="pageref">99</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">O</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Oïdium Quercinum, <a href="#pb16" class= -"pageref">16</a></p> -<p class="par">Oïdium Tuckeri, <a href="#pb16" class= -"pageref">16</a></p> -<p class="par">Olie, conserveeren in, <a href="#pb121" class= -"pageref">121</a></p> -<p class="par">Omelet met paddenst, <a href="#pb118" class= -"pageref">118</a></p> -<p class="par">Omhulsel, algemeen, <a href="#pb60" class= -"pageref">60</a></p> -<p class="par">Oppervlaktevergrooting door buisjes, <a href="#pb66" -class="pageref">66</a></p> -<p class="par">Oppervlaktevergrooting door plaatjes, <a href="#pb57" -class="pageref">57</a>, <a href="#pb59" class="pageref">59</a></p> -<p class="par">Oranje-aderzwam, <a href="#pb39" class= -"pageref">39</a></p> -<p class="par">Organische stoffen, <a href="#pb3" class= -"pageref">3</a></p> -<p class="par">Oronge vraie, <a href="#pb92" class="pageref">92</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">P</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Paarlzwam, <a href="#pb129" class= -"pageref">129</a></p> -<p class="par">Paarse dennenzwam, <a href="#pb34" class= -"pageref">34</a></p> -<p class="par">Paarse ridderzwam, <a href="#pb39" class= -"pageref">39</a>, <a href="#pb129" class="pageref">129</a> <span class= -"pagenum">[<a id="pb337" href="#pb337" name="pb337">337</a>]</span></p> -<p class="par">Paarse ridderzwam, heksenkringen, <a href="#pb42" class= -"pageref">42</a>, 43</p> -<p class="par">Paddenstoelen-markten, <a href="#pb93" class= -"pageref">93</a>, <a href="#pb101" class="pageref">101</a></p> -<p class="par">Paddenstoelensla, <a href="#pb117" class= -"pageref">117</a></p> -<p class="par">Paddenstoelensoep, <a href="#pb116" class= -"pageref">116</a></p> -<p class="par">Panterzwam, <a href="#pb129" class="pageref">129</a></p> -<p class="par">Parasieten, <a href="#pb4" class="pageref">4</a>, -<a href="#pb6" class="pageref">6</a>, <a href="#pb24" class= -"pageref">24</a></p> -<p class="par">Parasolzwam, <a href="#pb62" class="pageref">62</a></p> -<p class="par">Pathogene schimmels, <a href="#pb8" class= -"pageref">8</a>, <a href="#pb10" class="pageref">10</a></p> -<p class="par">Peronosporeeën, <a href="#pb49" class= -"pageref">49</a></p> -<p class="par">Persoon, <a href="#pb102" class="pageref">102</a></p> -<p class="par">Peziza, <a href="#pb13" class="pageref">13</a>, <a href= -"#pb46" class="pageref">46</a></p> -<p class="par">Peziza Willkommii, <a href="#pb133" class= -"pageref">133</a></p> -<p class="par">Phalline, <a href="#pb86" class="pageref">86</a></p> -<p class="par">Phlebia aurantiaca, <a href="#pb39" class= -"pageref">39</a></p> -<p class="par">Pholiota aegerita, <a href="#pb122" class= -"pageref">122</a></p> -<p class="par">Pholiota mutabilis, <a href="#pb122" class= -"pageref">122</a></p> -<p class="par">Phosphorzuur, <a href="#pb105" class= -"pageref">105</a></p> -<p class="par">Phycomycetes, <a href="#pb49" class="pageref">49</a></p> -<p class="par">Phytopathologie, <a href="#pb10" class= -"pageref">10</a></p> -<p class="par">Phytophtora infestans, <a href="#pb11" class= -"pageref">11</a></p> -<p class="par">Plaatjes, vorm en aanhechting, <a href="#pb64" class= -"pageref">64</a></p> -<p class="par">Plaatzwammen, <a href="#pb57" class="pageref">57</a></p> -<p class="par">Plaatwerken, oude, <a href="#pb76" class= -"pageref">76</a></p> -<p class="par">Plantenziekten, <a href="#pb10" class="pageref">10</a>, -<a href="#pb23" class="pageref">23</a></p> -<p class="par">Plasmodium, <a href="#pb48" class="pageref">48</a></p> -<p class="par">Pleurotus ulmarius, <a href="#pb125" class= -"pageref">125</a></p> -<p class="par">Plukken van champignons, <a href="#pb138" class= -"pageref">138</a></p> -<p class="par">Poeder van paddenst, <a href="#pb120" class= -"pageref">120</a></p> -<p class="par">Polyporaceeën, <a href="#pb66" class= -"pageref">66</a></p> -<p class="par">Polyporus betulinus, <a href="#pb24" class= -"pageref">24</a>, <a href="#pb66" class="pageref">66</a></p> -<p class="par">Polyporus giganteus, <a href="#pb34" class= -"pageref">34</a></p> -<p class="par">Polyporus squamosus, <a href="#pb24" class= -"pageref">24</a>, <a href="#pb53" class="pageref">53</a>, <a href= -"#pb67" class="pageref">67</a></p> -<p class="par">Polyporus sulfureus, <a href="#pb24" class= -"pageref">24</a></p> -<p class="par">Polyporus versicolor, <a href="#pb26" class= -"pageref">26</a></p> -<p class="par">Porseleinzwam, 128</p> -<p class="par">Potasch, <a href="#pb104" class="pageref">104</a></p> -<p class="par">Prepareeren van paddenstoelen, <a href="#pb80" class= -"pageref">80</a>, <a href="#pb81" class="pageref">81</a></p> -<p class="par">Prillieux, maladie des plantes, <a href="#pb22" class= -"pageref">22</a></p> -<p class="par">Proeven van paddenstoelen, <a href="#pb29" class= -"pageref">29</a></p> -<p class="par">Proteïnestoffen, <a href="#pb104" class= -"pageref">104</a></p> -<p class="par">Psalliota, <a href="#pb109" class="pageref">109</a>, -<a href="#pb110" class="pageref">110</a>, <a href="#pb111" class= -"pageref">111</a>, <a href="#pb112" class="pageref">112</a>, <a href= -"#pb117" class="pageref">117</a>, <a href="#pb118" class= -"pageref">118</a>, <a href="#pb124" class="pageref">124</a></p> -<p class="par">Psalliota arvensis, <a href="#pb94" class= -"pageref">94</a></p> -<p class="par">Psalliota arvensis, verwisseling met <span class="corr" -id="xd21e22995" title="Bron: amainta">Amanita</span> phalloïdes, -<a href="#pb86" class="pageref">86</a>, <a href="#pb95" class= -"pageref">95</a>, <a href="#pb96" class="pageref">96</a></p> -<p class="par">Psalliota arvensis, watergehalte, <a href="#pb104" -class="pageref">104</a></p> -<p class="par">Psalliota campestris, <a href="#pb94" class= -"pageref">94</a>, <a href="#pb106" class="pageref">106</a>, <a href= -"#pb124" class="pageref">124</a></p> -<p class="par">Psalliota campestris, verwisseling met Amanita -<span class="corr" id="xd21e23025" title= -"Bron: phalloides">phalloïdes</span>, <a href="#pb86" class= -"pageref">86</a>, <a href="#pb95" class="pageref">95</a>, <a href= -"#pb96" class="pageref">96</a></p> -<p class="par">Psalliota campestris, lecithine-gehalte, <a href= -"#pb105" class="pageref">105</a></p> -<p class="par">Puccinia graminis, <a href="#pb21" class= -"pageref">21</a></p> -<p class="par">Pyrenomyreces, <a href="#pb52" class= -"pageref">52</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Q</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first"><span class="corr" id="xd21e23056" title= -"Bron: Quercs">Quercus</span> pubescens (bij truffelcultuur), <a href= -"#pb129" class="pageref">129</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">R</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Ragoût, <a href="#pb118" class= -"pageref">118</a></p> -<p class="par">Recepten voor gerechten, <a href="#pb116" class= -"pageref">116</a></p> -<p class="par">Reincultuur van paddenstoelen, <a href="#pb130" class= -"pageref">130</a></p> -<p class="par">Reuzenbovist, <a href="#pb109" class="pageref">109</a> -<span class="pagenum">[<a id="pb338" href="#pb338" name= -"pb338">338</a>]</span></p> -<p class="par">Reuzenzwam, <a href="#pb34" class="pageref">34</a></p> -<p class="par">Rhizomorphen, <a href="#pb40" class="pageref">40</a></p> -<p class="par">Rhytisma acerínum, <a href="#pb15" class= -"pageref">15</a></p> -<p class="par">Ring, <a href="#pb62" class="pageref">62</a></p> -<p class="par">Ritzema Bos Ziekten der gewassen, <a href="#pb22" class= -"pageref">22</a></p> -<p class="par">Roereieren, paddenst met, <a href="#pb117" class= -"pageref">117</a></p> -<p class="par">Roestzwammen, <a href="#pb19" class="pageref">19</a>, -<a href="#pb50" class="pageref">50</a></p> -<p class="par">Roggebrand, <a href="#pb18" class="pageref">18</a></p> -<p class="par">Russula, <a href="#pb29" class="pageref">29</a></p> -<p class="par">Russula emetica, <a href="#pb85" class="pageref">85</a>, -<a href="#pb89" class="pageref">89</a></p> -<p class="par">Russula nigricans, <a href="#pb129" class= -"pageref">129</a></p> -<p class="par">Russula rubra, <a href="#pb85" class="pageref">85</a>, -<a href="#pb89" class="pageref">89</a></p> -<p class="par">Ruurds, <a href="#pb124" class="pageref">124</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">S</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Saccharomyces cerevisiar, <a href="#pb49" class= -"pageref">49</a></p> -<p class="par">Saccharomyces ellipsoideus, <a href="#pb50" class= -"pageref">50</a></p> -<p class="par">Saccharomycetes, <a href="#pb49" class= -"pageref">49</a></p> -<p class="par">Saprolegniaceeën, <a href="#pb49" class= -"pageref">49</a></p> -<p class="par">Saprophyten, <a href="#pb4" class="pageref">4</a></p> -<p class="par">Satanszwam, <a href="#pb89" class="pageref">89</a></p> -<p class="par">Scheikundige bestanddeelen van paddenst, <a href= -"#pb104" class="pageref">104</a>, <a href="#pb105" class= -"pageref">105</a></p> -<p class="par">Schijntruffels, <a href="#pb127" class= -"pageref">127</a></p> -<p class="par">Schöler, <a href="#pb21" class="pageref">21</a></p> -<p class="par">Schoonmaken, <a href="#pb111" class= -"pageref">111</a></p> -<p class="par">Schimmels, gewone, <a href="#pb49" class= -"pageref">49</a></p> -<p class="par">Scleroderma vulgare, <a href="#pb84" class= -"pageref">84</a>, <a href="#pb89" class="pageref">89</a></p> -<p class="par">Secale cornutum, <a href="#pb17" class= -"pageref">17</a></p> -<p class="par">Secondaire zwammen, <a href="#pb110" class= -"pageref">110</a></p> -<p class="par">Sklerotium, <a href="#pb17" class="pageref">17</a>, -<a href="#pb39" class="pageref">39</a></p> -<p class="par">Slijmzwammen, <a href="#pb47" class="pageref">47</a></p> -<p class="par">Socoloff, <a href="#pb103" class="pageref">103</a></p> -<p class="par">Soya, gebruik van, <a href="#pb117" class= -"pageref">117</a>, <a href="#pb118" class="pageref">118</a></p> -<p class="par">Splijtzwammen, <a href="#pb5" class="pageref">5</a>, -<a href="#pb8" class="pageref">8</a>, <a href="#pb9" class= -"pageref">9</a>, <a href="#pb47" class="pageref">47</a></p> -<p class="par">Sporangiën, <a href="#pb12" class= -"pageref">12</a></p> -<p class="par">Sporen, <a href="#pb18" class="pageref">18</a></p> -<p class="par">Sporenblaasje, <a href="#pb13" class= -"pageref">13</a></p> -<p class="par">Sporendrager, <a href="#pb12" class="pageref">12</a></p> -<p class="par">Sporen, figuren, <a href="#pb73" class="pageref">73</a>, -<a href="#pb81" class="pageref">81</a></p> -<p class="par">Sporen uitschieten, (uit de asci), <a href="#pb52" -class="pageref">52</a></p> -<p class="par">Sporen, uitvallen, <a href="#pb45" class= -"pageref">45</a>, <a href="#pb53" class="pageref">53</a></p> -<p class="par">Sporenvorming, <a href="#pb47" class= -"pageref">47</a></p> -<p class="par">Sporenvruchten, <a href="#pb18" class= -"pageref">18</a></p> -<p class="par">Sporenvruchtlichaam, <a href="#pb13" class= -"pageref">13</a></p> -<p class="par">Steeltjeszwammen, <a href="#pb51" class= -"pageref">51</a>, <a href="#pb53" class="pageref">53</a></p> -<p class="par">Sterbeek, Frans van, <a href="#pb92" class= -"pageref">92</a></p> -<p class="par">Stereoscoopfoto’s, <a href="#pb77" class= -"pageref">77</a></p> -<p class="par">Stereum groeiwijze, <a href="#pb56" class= -"pageref">56</a></p> -<p class="par">Stereum, purpureum, <a href="#pb25" class= -"pageref">25</a></p> -<p class="par">Steriliseeren v paddenst, <a href="#pb121" class= -"pageref">121</a></p> -<p class="par">Strohmer, <a href="#pb103" class="pageref">103</a></p> -<p class="par">Stuifballen, <a href="#pb46" class="pageref">46</a></p> -<p class="par">Stuifbrand, <a href="#pb18" class="pageref">18</a></p> -<p class="par">Substraat, invloed van het, <a href="#pb104" class= -"pageref">104</a></p> -<p class="par">Suikers in paddenst, <a href="#pb106" class= -"pageref">106</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">T</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Taaiheid der stelen, <a href="#pb105" class= -"pageref">105</a></p> -<p class="par">Tavel, Von, vergleichende morphologie, <a href="#pb68" -class="pageref">68</a></p> -<p class="par">Teekeningen, <a href="#pb77" class="pageref">77</a></p> -<p class="par">Thelephoraceeën, <a href="#pb55" class= -"pageref">55</a></p> -<p class="par">Thréhalose, <a href="#pb106" class= -"pageref">106</a>, <a href="#pb107" class="pageref">107</a></p> -<p class="par">Tijd van gaarkoken, <a href="#pb113" class= -"pageref">113</a></p> -<p class="par">Toebereiden, <a href="#pb109" class= -"pageref">109</a></p> -<p class="par">Tomaten, paddenst met, <a href="#pb117" class= -"pageref">117</a></p> -<p class="par">Tooneel d Campernoeliën, <a href="#pb92" class= -"pageref">92</a></p> -<p class="par">Trachea piniperda, <a href="#pb7" class="pageref">7</a> -<span class="pagenum">[<a id="pb339" href="#pb339" name= -"pb339">339</a>]</span></p> -<p class="par">Transpiratie, <a href="#pb2" class="pageref">2</a></p> -<p class="par">Tricholoma (uitbochting der plaatjes), <a href="#pb64" -class="pageref">64</a></p> -<p class="par">Tricholoma equestre, <a href="#pb35" class= -"pageref">35</a></p> -<p class="par">Tricholoma <span class="corr" id="xd21e23472" title= -"Bron: gambosun">gambosum</span>, <a href="#pb100" class= -"pageref">100</a>, <a href="#pb109" class="pageref">109</a></p> -<p class="par">Tricholoma mudum, <a href="#pb39" class= -"pageref">39</a>, <a href="#pb100" class="pageref">100</a>, <a href= -"#pb129" class="pageref">129</a></p> -<p class="par">Tricholoma nudum, heksenkringen, <a href="#pb42" class= -"pageref">42</a>, 43</p> -<p class="par">Tricholoma saponaceum, <a href="#pb35" class= -"pageref">35</a></p> -<p class="par">Trichophyton tonsurans, <a href="#pb8" class= -"pageref">8</a></p> -<p class="par">Truffe de Périgord, <a href="#pb127" class= -"pageref">127</a></p> -<p class="par">Truffel, <a href="#pb92" class="pageref">92</a>, -<a href="#pb104" class="pageref">104</a></p> -<p class="par">Truffelhonden, <a href="#pb127" class= -"pageref">127</a></p> -<p class="par">Truffelkweekerij, <a href="#pb127" class= -"pageref">127</a></p> -<p class="par">Tschuktschen, <a href="#pb88" class="pageref">88</a></p> -<p class="par">Tuber melanosporum, <a href="#pb127" class= -"pageref">127</a></p> -<p class="par">Tuberkelbacillen, <a href="#pb9" class= -"pageref">9</a></p> -<p class="par">Tubeuf, Von, Pflanzenkrankheiten, <a href="#pb22" class= -"pageref">22</a></p> -<p class="par">Typhusbacillen, <a href="#pb9" class="pageref">9</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">U</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Uitrusting van den mycoloog, <a href="#pb69" -class="pageref">69</a></p> -<p class="par">Uredo, <a href="#pb20" class="pageref">20</a>, <a href= -"#pb22" class="pageref">22</a></p> -<p class="par">Uridineeën, <a href="#pb19" class="pageref">19</a>, -<a href="#pb50" class="pageref">50</a></p> -<p class="par">Ustilagineeën, <a href="#pb18" class= -"pageref">18</a>, <a href="#pb50" class="pageref">50</a></p> -<p class="par">Ustilago Avenae, <a href="#pb18" class= -"pageref">18</a></p> -<p class="par">Ustilago Secalis, <a href="#pb18" class= -"pageref">18</a></p> -<p class="par">Ustilago violacea, <a href="#pb19" class= -"pageref">19</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">V</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Velum universale, <a href="#pb60" class= -"pageref">60</a></p> -<p class="par">Vergiftigingen, <a href="#pb83" class="pageref">83</a>, -<a href="#pb84" class="pageref">84</a>, <a href="#pb86" class= -"pageref">86</a>, <a href="#pb110" class="pageref">110</a></p> -<p class="par">Vergifigingen, wat te doen bij, <a href="#pb90" class= -"pageref">90</a></p> -<p class="par">Vergiftigingsgevallen, <a href="#pb95" class= -"pageref">95</a></p> -<p class="par">Vergiftigingsverschijnselen, <a href="#pb87" class= -"pageref">87</a>, <a href="#pb89" class="pageref">89</a></p> -<p class="par">Verzameling, <a href="#pb75" class="pageref">75</a></p> -<p class="par">Vetgehalte, <a href="#pb105" class="pageref">105</a></p> -<p class="par">Vetten in paddenstoelen, <a href="#pb104" class= -"pageref">104</a></p> -<p class="par">Viskosine, <a href="#pb105" class="pageref">105</a></p> -<p class="par">Visschen, schimmels op levende, <a href="#pb8" class= -"pageref">8</a></p> -<p class="par">Vleesch, vergelijking met paddenst, <a href="#pb107" -class="pageref">107</a></p> -<p class="par">Vliegendood, <a href="#pb88" class="pageref">88</a></p> -<p class="par">Vliegenzwam, <a href="#pb60" class="pageref">60</a>, 61, -<a href="#pb87" class="pageref">87</a></p> -<p class="par">Vlieszwammen, <a href="#pb54" class="pageref">54</a></p> -<p class="par">Voedingswaarde van paddenstoelen, <a href="#pb102" -class="pageref">102</a></p> -<p class="par">Volvaria, verwisseling met champignons, <a href="#pb96" -class="pageref">96</a></p> -<p class="par">Volvaria gloiocephala, <a href="#pb84" class= -"pageref">84</a>, <a href="#pb85" class="pageref">85</a>, <a href= -"#pb87" class="pageref">87</a></p> -<p class="par">Volvaria speciosa, <a href="#pb84" class= -"pageref">84</a>, <a href="#pb85" class="pageref">85</a>, <a href= -"#pb87" class="pageref">87</a></p> -<p class="par">Voorjaarsporen, <a href="#pb22" class= -"pageref">22</a></p> -<p class="par">Vuurzwam, <a href="#pb25" class="pageref">25</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">W</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Wandplaten, <a href="#pb85" class= -"pageref">85</a></p> -<p class="par">Wasschen, <a href="#pb112" class="pageref">112</a></p> -<p class="par">Watergehalte der paddenstoelen, <a href="#pb104" class= -"pageref">104</a>, <a href="#pb107" class="pageref">107</a></p> -<p class="par">Wecken van paddenst, <a href="#pb121" class= -"pageref">121</a></p> -<p class="par">Weefsel, <a href="#pb107" class="pageref">107</a></p> -<p class="par">Weidekringzwam, (zie Marasmius oreades), <a href="#pb42" -class="pageref">42</a>, <a href="#pb97" class="pageref">97</a></p> -<p class="par">Weidekringzw, heksenkring, <a href="#pb98" class= -"pageref">98</a></p> -<p class="par">Wierzwammen, <a href="#pb49" class="pageref">49</a></p> -<p class="par">Woekerplanten, <a href="#pb4" class="pageref">4</a>, -<a href="#pb6" class="pageref">6</a></p> -<p class="par">Wijngist, <a href="#pb50" class="pageref">50</a></p> -<p class="par">Wintersporen, <a href="#pb22" class="pageref">22</a> -<span class="pagenum">[<a id="pb340" href="#pb340" name= -"pb340">340</a>]</span></p> -<p class="par">Winterzwam (zie fluweelpootje), <a href="#pb122" class= -"pageref">122</a></p> -<p class="par">Wratten op den hoed, <a href="#pb62" class= -"pageref">62</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">X</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Xylaria, <a href="#pb52" class= -"pageref">52</a></p> -</div> -</div> -<div class="div2 letter"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Z</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Zadelzwam, <a href="#pb53" class="pageref">53</a>, -<a href="#pb67" class="pageref">67</a></p> -<p class="par">Zakjeszwammen, <a href="#pb50" class="pageref">50</a>, -<a href="#pb51" class="pageref">51</a></p> -<p class="par">Zeepzwam, <a href="#pb35" class="pageref">35</a></p> -<p class="par">Zega, <a href="#pb103" class="pageref">103</a></p> -<p class="par">Zellner, <span lang="de">chemie der höheren -Pilze</span>, <a href="#pb103" class="pageref">103</a></p> -<p class="par">Zetmeel, <a href="#pb106" class="pageref">106</a></p> -<p class="par">Zilveren lepel (zwart worden van), <a href="#pb114" -class="pageref">114</a></p> -<p class="par">Zoetzuur, <a href="#pb119" class="pageref">119</a></p> -<p class="par">Zomersporen, <a href="#pb22" class="pageref">22</a></p> -<p class="par">Zwamvlok, <a href="#pb24" class="pageref">24</a>, -<a href="#pb37" class="pageref">37</a>, <a href="#pb44" class= -"pageref">44</a></p> -<p class="par">Zwarte truffel, <a href="#pb127" class= -"pageref">127</a></p> -<p class="par">Zwarte-vlekziekte, <a href="#pb15" class= -"pageref">15</a></p> -<p class="par">Zwavelkopje, <a href="#pb63" class="pageref">63</a>, -<a href="#pb89" class="pageref">89</a></p> -<p class="par">Zwavelzuur, <a href="#pb105" class="pageref">105</a></p> -<p class="par">Zwijnen (voor ’t zoeken van truffels), <a href= -"#pb127" class="pageref">127</a> <span class="pagenum">[<a id="pb341" -href="#pb341" name="pb341">341</a>]</span></p> -</div> -</div> -</div> -</div> -<div id="namenregister" class="div1 index"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Namen-register.</h2> -</div> -<div class="divBody"> -<div class="par first"> -<div class="table"> -<table> -<tr class="head"> -<td class="cellLeft cellTop"></td> -<td class="cellTop">No.</td> -<td class="cellRight cellTop">Figuur.</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Amaníta bulbósa</td> -<td><a href="#no24">24</a></td> -<td class="cellRight">16, 48, 112</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Amaníta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -citrína</td> -<td><a href="#no25">25</a></td> -<td class="cellRight">49</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Amaníta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -junguíllea</td> -<td><a href="#no20">20</a></td> -<td class="cellRight">46</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Amaníta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -muscária</td> -<td><a href="#no22">22</a></td> -<td class="cellRight">13, 47</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Amaníta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -pantherína</td> -<td><a href="#no23">23</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Amaníta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -phalloídes</td> -<td><a href="#no24">24</a></td> -<td class="cellRight">16, 48, 112</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Amaníta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -rubéscens</td> -<td><a href="#no21">21</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Amaníta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -vagináta</td> -<td><a href="#no19">19</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Amanitópsis vagináta</td> -<td><a href="#no19">19</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Armillária méllea</td> -<td><a href="#no113">113</a></td> -<td class="cellRight">60</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Armillária</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -múcida</td> -<td><a href="#no112">112</a></td> -<td class="cellRight">59</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Bolbítius hydrophílus</td> -<td><a href="#no137">137</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bolbítius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -vitellínus</td> -<td><a href="#no262">262</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 5, fig. 29</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Bolétus bádius</td> -<td><a href="#no99">99</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bolétus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -bóvinus</td> -<td><a href="#no101">101</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bolétus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -cálopus</td> -<td><a href="#no106">106</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bolétus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -chrysénteron</td> -<td><a href="#no109">109</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bolétus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -cyanéscens</td> -<td><a href="#no105">105</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bolétus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -edúlis</td> -<td><a href="#no97">97</a></td> -<td class="cellRight">21</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bolétus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -élegans</td> -<td><a href="#no104">104</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 2, fig. IX<i>b</i></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bolétus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -félleus</td> -<td><a href="#no98">98</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bolétus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -flávus</td> -<td><a href="#no104">104</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bolétus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -granulátus</td> -<td><a href="#no102">102</a></td> -<td class="cellRight">55</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bolétus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -lúridus</td> -<td><a href="#no107">107</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bolétus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -lúteus</td> -<td><a href="#no103">103</a></td> -<td class="cellRight">26, 56</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bolétus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -parasíticus</td> -<td>240<i>a</i></td> -<td class="cellRight">101</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bolétus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -rúfus</td> -<td><a href="#no110">110</a></td> -<td class="cellRight"><span class="pagenum">[<a id="pb342" href= -"#pb342" name="pb342">342</a>]</span></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Bolétus satánas</td> -<td><a href="#no108">108</a></td> -<td class="cellRight">58</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bolétus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -scáber</td> -<td><a href="#no111">111</a></td> -<td class="cellRight">57</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bolétus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -subtomentósus</td> -<td><a href="#no109">109</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bolétus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -variegátis</td> -<td><a href="#no100">100</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bolétus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -versipéllis</td> -<td><a href="#no110">110</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Bovísta gigántea</td> -<td><a href="#no271">271</a></td> -<td class="cellRight">116</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bovísta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -nigréscens</td> -<td><a href="#no270">270</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 2, fig. XVI<i>c</i></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Bovísta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -plúmbea</td> -<td><a href="#no274">274</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Bulgária ínquinans</td> -<td><a href="#no9">9</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Calócera viscósa</td> -<td><a href="#no189">189</a></td> -<td class="cellRight">83</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Cantharéllus aurantíacus</td> -<td><a href="#no207">207</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Cantharéllus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -cibárius</td> -<td><a href="#no206">206</a></td> -<td class="cellRight">19</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Cantharéllus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -infundibulifórmis</td> -<td><a href="#no208">208</a></td> -<td class="cellRight">88</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Cláúdopus variábilis</td> -<td><a href="#no130">130</a></td> -<td class="cellRight">65</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Clavária amethýstina</td> -<td><a href="#no229">229</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Clavária</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -botrýtis</td> -<td><a href="#no227">227</a></td> -<td class="cellRight">93</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Clavária</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -cinérea</td> -<td><a href="#no228">228</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Clavária</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -cristáta</td> -<td><a href="#no226">226</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Clavária</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -formósa</td> -<td><a href="#no230">230</a></td> -<td class="cellRight">94</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Clavária</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -strícta</td> -<td><a href="#no188">188</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Clitócybe clávipes</td> -<td><a href="#no42">42</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Clitócybe</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -dealbáta</td> -<td><a href="#no44">44</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Clitócybe</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -fláccida</td> -<td><a href="#no40">40</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Clitócybe</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -infundibulifórmis</td> -<td><a href="#no41">41</a></td> -<td class="cellRight">50</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Clitócybe</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -laccáta</td> -<td><a href="#no197">197</a>, <a href="#no198">198</a></td> -<td class="cellRight">28, 87</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Clitócybe</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -nebuláris</td> -<td><a href="#no43">43</a></td> -<td class="cellRight">27</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Clitócybe</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -obbáta</td> -<td><a href="#no39">39</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Clitócybe</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -odóra</td> -<td><a href="#no37">37</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Clitócybe</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -suavéolens</td> -<td><a href="#no38">38</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Clitopílus orcélla</td> -<td><a href="#no215">215</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 4, fig. 18</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Collýbia butyrácea</td> -<td><a href="#no199">199</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 3, fig. 6</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Collýbia</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -cónfluens</td> -<td><a href="#no209">209</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Collýbia</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -conigéna</td> -<td><a href="#no243">243</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Collýbia</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -dryóphila</td> -<td><a href="#no200">200</a></td> -<td class="cellRight"><span class="pagenum">[<a id="pb343" href= -"#pb343" name="pb343">343</a>]</span></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Collýbia fúsipes</td> -<td><a href="#no116">116</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Collýbia</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -maculáta</td> -<td><a href="#no242">242</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Collýbia</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -platyphýlla</td> -<td><a href="#no200">200</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Collýbia</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -radicáta</td> -<td><a href="#no115">115</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Collýbia</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -tuberósa</td> -<td><a href="#no88">88</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Collýbia</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -velútipes</td> -<td><a href="#no117">117</a></td> -<td class="cellRight">61</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Coprínus atramentárius</td> -<td><a href="#no267">267</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 2, fig. VIII<i>a</i></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Coprínus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -comátus</td> -<td><a href="#no266">266</a></td> -<td class="cellRight">114</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Coprínus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -micáceus</td> -<td><a href="#no142">142</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Coprínus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -níveus</td> -<td><a href="#no168">168</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Coprínus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -plicátilis</td> -<td><a href="#no269">269</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 5, fig. 34</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Córdiceps militáris</td> -<td><a href="#no18">18</a></td> -<td class="cellRight">45</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Cortinárius albo-violáceus</td> -<td><a href="#no94">94</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 5, fig. 26</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Cortinárius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -armillátus</td> -<td><a href="#no92">92</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Cortinárius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -cinnabarínus</td> -<td><a href="#no95">95</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Cortinárius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -cinnamómeus</td> -<td><a href="#no96">96</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 5, fig. 27</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Cortinárius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -collinítus</td> -<td><a href="#no89">89</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Cortinárius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -elátior</td> -<td><a href="#no90">90</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Cortinárius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -hinnúleus</td> -<td><a href="#no93">93</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 5, fig. 28</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Cortinárius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -mucósus</td> -<td><a href="#no91">91</a></td> -<td class="cellRight">14</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Crateréllus cornucopioídes</td> -<td>288</td> -<td class="cellRight">111</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Crepidótus móllis</td> -<td><a href="#no131">131</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 4, fig. 22</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Crucíbulum vulgáre</td> -<td><a href="#no192">192</a></td> -<td class="cellRight">84</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Cyáthus ólla</td> -<td><a href="#no234">234</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Cyáthus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -striátus</td> -<td><a href="#no233">233</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 2, fig. XV<i>b</i></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Dacryomýces stillátus</td> -<td><a href="#no180">180</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Daedálea quercina</td> -<td><a href="#no176">176</a></td> -<td class="cellRight">80</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Dermócybe cinnabarínus</td> -<td><a href="#no95">95</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Dermócybe</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -cinnamómeus</td> -<td><a href="#no96">96</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 5, fig. 27</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Exídia álbida</td> -<td><a href="#no181">181</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Exídia</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -glandulósa</td> -<td><a href="#no182">182</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Fistulína hepática</td> -<td><a href="#no170">170</a></td> -<td class="cellRight">79</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Fómes annósus</td> -<td><a href="#no167">167</a></td> -<td class="cellRight">74–77<span class="pagenum">[<a id="pb344" -href="#pb344" name="pb344">344</a>]</span></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Fómes applanátus</td> -<td><a href="#no165">165</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Fómes</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -conchátus</td> -<td><a href="#no168">168</a></td> -<td class="cellRight">77, 78</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Fómes</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -connátus</td> -<td><a href="#no108">108</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Fómes</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -fomentárius</td> -<td><a href="#no166">166</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Fómes</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -igniárius</td> -<td><a href="#no162">162</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Fómes</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -pomáceus</td> -<td><a href="#no164">164</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Fómes</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -robústus</td> -<td><a href="#no162">162</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Galéra hypnórum</td> -<td><a href="#no219">219</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 4, fig. 21</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Geáster fimbriátus</td> -<td><a href="#no256">256</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Geáster</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -hygroméricus</td> -<td><a href="#no257">257</a></td> -<td class="cellRight">110</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Geáster</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -Schmídelii</td> -<td><a href="#no277">277</a></td> -<td class="cellRight">118</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Geáster</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -tríplex</td> -<td><a href="#no255">255</a></td> -<td class="cellRight">107–110</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Geoglóssum glábrum</td> -<td><a href="#no14">14</a></td> -<td class="cellRight">42</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Gomphídius glutinósus</td> -<td><a href="#no245">245</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Gomphídius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -róseus</td> -<td><a href="#no246">246</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Gomphídius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -víscidus</td> -<td><a href="#no244">244</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Hebelóma crustulinifórme</td> -<td><a href="#no218">218</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 4, fig. 20</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Helvélla críspa</td> -<td><a href="#no10">10</a></td> -<td class="cellRight">41</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Helvélla</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -lacunósa</td> -<td><a href="#no11">11</a></td> -<td class="cellRight">40</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Hirneóla aurícula Júdae</td> -<td><a href="#no177">177</a></td> -<td class="cellRight">82</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Hýdnum auriscálpium</td> -<td><a href="#no252">252</a></td> -<td class="cellRight">105</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Hýdnum</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -cyathifórme</td> -<td><a href="#no249">249</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Hýdnum</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -ferrugíneum</td> -<td><a href="#no253">253</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 2, fig. XI<i>b</i></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Hýdnum</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -gravéolens</td> -<td><a href="#no251">251</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Hýdnum</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -imbricátum</td> -<td><a href="#no247">247</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Hýdnum</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -melaleúcum</td> -<td><a href="#no250">250</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Hýdnum</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -repándum</td> -<td><a href="#no248">248</a></td> -<td class="cellRight">104</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Hygróphorus ceráceus</td> -<td><a href="#no54">54</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Hygróphorus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -coccíneus</td> -<td><a href="#no50">50</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Hygróphorus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -ebúrneus</td> -<td><a href="#no45">45</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Hygróphorus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -hypothéjus</td> -<td><a href="#no47">47</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Hygróphorus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -limácimus</td> -<td><a href="#no46">46</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Hygróphorus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -miniátus</td> -<td><a href="#no51">51</a></td> -<td class="cellRight"><span class="pagenum">[<a id="pb345" href= -"#pb345" name="pb345">345</a>]</span></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Hygróphorus níveus</td> -<td><a href="#no49">49</a></td> -<td class="cellRight">10</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Hygróphorus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -puníceus</td> -<td><a href="#no52">52</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Hygróphorus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -psittácinus</td> -<td><a href="#no55">55</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Hygróphorus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -virgíneus</td> -<td><a href="#no48">48</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Hypholóma Candolleánum</td> -<td><a href="#no223">223</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 5, fig. 30</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Hypholóma</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -epixánthum</td> -<td><a href="#no140">140</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Hypholóma</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -fasciculáre</td> -<td><a href="#no139">139</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Hypholóma</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -hydrophílus</td> -<td><a href="#no137">137</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Hypholóma</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -sublaterítium</td> -<td><a href="#no138">138</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Inocýbe geophýlla</td> -<td><a href="#no216">216</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Inocýbe</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -rimósa</td> -<td><a href="#no217">217</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Inolóma albo-violácea</td> -<td><a href="#no94">94</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 5, fig. 26</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Ithyphállus impúdicus</td> -<td><a href="#no231">231</a></td> -<td class="cellRight">95–98</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Laccária laccáta</td> -<td><a href="#no197">197</a></td> -<td class="cellRight">28, 87</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Laccária laccáta var -amethýstina</td> -<td><a href="#no198">198</a></td> -<td class="cellRight">28</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Lactárius aurantíacus</td> -<td><a href="#no60">60</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lactárius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -blénnius</td> -<td><a href="#no59">59</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lactárius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -deliciósus</td> -<td><a href="#no56">56</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lactárius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -glyciósmus</td> -<td><a href="#no61">61</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lactárius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -piperátus</td> -<td><a href="#no67">67</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lactárius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -rúfus</td> -<td><a href="#no63">63</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lactárius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -subdúlcis</td> -<td><a href="#no62">62</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lactárius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -theiógalus</td> -<td><a href="#no57">57</a></td> -<td class="cellRight">51</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lactárius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -torminósus</td> -<td><a href="#no65">65</a></td> -<td class="cellRight">52</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lactárius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -túrpis</td> -<td><a href="#no64">64</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lactárius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -velléreus</td> -<td><a href="#no66">66</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lactárius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -viétus</td> -<td><a href="#no58">58</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Lentínus cochleátus</td> -<td><a href="#no127">127</a></td> -<td class="cellRight">63</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lentínus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -lépidus</td> -<td><a href="#no125">125</a></td> -<td class="cellRight">62</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lentínus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -squamósus</td> -<td><a href="#no125">125</a></td> -<td class="cellRight">62</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lentínus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -tigrínus</td> -<td><a href="#no126">126</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Lenzítes betulína</td> -<td><a href="#no143">143</a></td> -<td class="cellRight">66</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lenzítes</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -saepiária</td> -<td><a href="#no144">144</a></td> -<td class="cellRight"><span class="pagenum">[<a id="pb346" href= -"#pb346" name="pb346">346</a>]</span></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Leótia lúbrica</td> -<td><a href="#no15">15</a></td> -<td class="cellRight">43</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Lepióta acutesquamósa</td> -<td><a href="#no276">276</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lepióta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -amianthína</td> -<td><a href="#no196">196</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lepióta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -aspera</td> -<td><a href="#no276">276</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lepióta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -clypeolária</td> -<td><a href="#no195">195</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lepióta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -granulósa</td> -<td><a href="#no196">196</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lepióta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -procéra</td> -<td><a href="#no193">193</a></td> -<td class="cellRight">85</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lepióta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -rhacódes</td> -<td><a href="#no194">194</a></td> -<td class="cellRight">24, 86</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Lycopérdon <span class="corr" id= -"xd21e25628" title="Bron: Bovísta">bovísta</span></td> -<td><a href="#no271">271</a></td> -<td class="cellRight">116</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lycopérdon</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -caelátum</td> -<td><a href="#no272">272</a></td> -<td class="cellRight">115</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lycopérdon</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -echinátum</td> -<td><a href="#no237">237</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lycopérdon</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -excipulifórme</td> -<td><a href="#no235">235</a></td> -<td class="cellRight">99</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lycopérdon</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -furfuráceum</td> -<td><a href="#no239">239</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lycopérdon</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -gemmátum</td> -<td><a href="#no236">236</a></td> -<td class="cellRight">100</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lycopérdon</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -nigréscens</td> -<td><a href="#no273">273</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lycopérdon</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -plúmbea</td> -<td><a href="#no274">274</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Lycopérdon</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -pyrifórme</td> -<td><a href="#no238">238</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Marásmius androsáceus</td> -<td><a href="#no214">214</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Marásmius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -cónfluens</td> -<td><a href="#no209">209</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Marásmius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -oréades</td> -<td><a href="#no211">211</a></td> -<td class="cellRight">22, 25, 89</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Marásmius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -rótula</td> -<td><a href="#no212">212</a></td> -<td class="cellRight">90</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Marásmius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -scorodónius</td> -<td><a href="#no213">213</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Marásmius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -úrens</td> -<td><a href="#no210">210</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Merúlius córium</td> -<td><a href="#no171">171</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Merúlius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -lácrymans</td> -<td><a href="#no173">173</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Merúlius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -papyrínus</td> -<td><a href="#no171">171</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Merúlius</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -tremellósus</td> -<td><a href="#no172">172</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Morchélla esculénta</td> -<td><a href="#no12">12</a></td> -<td class="cellRight">20</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Mutínus canínus</td> -<td><a href="#no232">232</a></td> -<td class="cellRight">98</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Mycéna cortícola</td> -<td><a href="#no118">118</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Mycéna</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -epipterýgia</td> -<td><a href="#no202">202</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Mycéna</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -galericuláta</td> -<td><a href="#no119">119</a></td> -<td class="cellRight">73</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Mycéna</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -galopóda</td> -<td><a href="#no203">203</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Mycéna</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -polygramma</td> -<td><a href="#no121">121</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 3, fig. 7<span class="pagenum">[<a id="pb347" -href="#pb347" name="pb347">347</a>]</span></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Mycéna púra</td> -<td><a href="#no204">204</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Mycéna</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -rugósa</td> -<td><a href="#no120">120</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Myxácium collinítum</td> -<td><a href="#no89">89</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Myxácium</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -elátior</td> -<td><a href="#no90">90</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 5, fig. 25</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Myxácium</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -mucósum</td> -<td><a href="#no91">91</a></td> -<td class="cellRight">14</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Naucória semiorbiculáris</td> -<td><a href="#no275">275</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Nolánea páscua</td> -<td><a href="#no260">260</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 4, fig. 17</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Nýctalis asteróphora</td> -<td><a href="#no87">87</a></td> -<td class="cellRight">53</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Omphália fíbula</td> -<td><a href="#no205">205</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 3, fig. 8</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Panǽolus campanulátus</td> -<td><a href="#no270">270</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 5, fig. 35</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Pánus stípticus</td> -<td><a href="#no128">128</a></td> -<td class="cellRight">64</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Paxíllus atrotomentósus</td> -<td><a href="#no136">136</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Paxíllus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -involútus</td> -<td><a href="#no220">220</a></td> -<td class="cellRight">91,92</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Pezíza aurántia</td> -<td><a href="#no1">1</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 1, fig. V<i>a</i></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Pezíza</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -bádia</td> -<td><a href="#no5">5</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Pezíza</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -fructigéna</td> -<td><a href="#no8">8</a></td> -<td class="cellRight">39</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Pezíza</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -fusispóra</td> -<td><a href="#no2">2</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Pezíza</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -hemispháérica</td> -<td><a href="#no6">6</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Pezíza</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -onótica</td> -<td><a href="#no7">7</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Pezíza</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -scutelláta</td> -<td><a href="#no3">3</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Pezíza</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -vesiculósa</td> -<td><a href="#no4">4</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Phállus canínus</td> -<td><a href="#no232">232</a></td> -<td class="cellRight">98</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Phállus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -impúdicus</td> -<td><a href="#no231">231</a></td> -<td class="cellRight">95–98</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Phlébia aurantíaca</td> -<td><a href="#no190">190</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Phlébia</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -radiáta</td> -<td><a href="#no190">190</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Pholióta aurivélla</td> -<td><a href="#no134">134</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Pholióta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -mutábilis</td> -<td><a href="#no132">132</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Pholióta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -práecox</td> -<td><a href="#no261">261</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Pholióta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -sqarrósa</td> -<td><a href="#no133">133</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 4, fig. 19</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Pleurótus dryínus</td> -<td><a href="#no124">124</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Pleurótus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -ostreátus</td> -<td><a href="#no123">123</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Pleurótus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -ulmárius</td> -<td><a href="#no122">122</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 3, fig. 9<span class="pagenum">[<a id="pb348" -href="#pb348" name="pb348">348</a>]</span></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Plúteus cervínus</td> -<td><a href="#no129">129</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 4, fig. 16</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Polýporus abietínus</td> -<td><a href="#no159">159</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polýporus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -adústus</td> -<td><a href="#no156">156</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polýporus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -amórphus</td> -<td><a href="#no158">158</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polýporus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -betúlinus</td> -<td><a href="#no149">149</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polýporus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -brumális</td> -<td><a href="#no146">146</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polýporus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -frondósus</td> -<td><a href="#no152">152</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polýporus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -fúmosus</td> -<td><a href="#no155">155</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polýporus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -gigánteus</td> -<td><a href="#no151">151</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polýporus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -híspidus</td> -<td><a href="#no153">153</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polýporus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -perénnis</td> -<td><a href="#no145">145</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polýporus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -pícipes</td> -<td><a href="#no148">148</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polýporus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -radiátus</td> -<td><a href="#no157">157</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polýporus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -Schweinitzii</td> -<td><a href="#no154">154</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polýporus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -squamósus</td> -<td><a href="#no147">147</a></td> -<td class="cellRight">67, 68</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polýporus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -sulphúreus</td> -<td><a href="#no150">150</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polýporus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -versícolor</td> -<td><a href="#no160">160</a></td> -<td class="cellRight">73</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polýporus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -zonátus</td> -<td><a href="#no161">161</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Polystíctus abietínus</td> -<td><a href="#no159">159</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polystíctus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -perénnis</td> -<td><a href="#no145">145</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polystíctus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -versícolor</td> -<td><a href="#no160">160</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Polystíctus</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -zonátus</td> -<td><a href="#no161">161</a></td> -<td class="cellRight">73</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Psallióta arvénsis</td> -<td><a href="#no264">264</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 2, fig. VII</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Psallióta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -campéstris</td> -<td><a href="#no263">263</a></td> -<td class="cellRight">77, 18, 113</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Psallióta</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -sylvática</td> -<td><a href="#no221">221</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Psathýra corrúgis</td> -<td><a href="#no224">224</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 5, fig. 33</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Psathyrélla dissemináta</td> -<td><a href="#no141">141</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 5, fig. 36</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Rhizópogon luteólus</td> -<td><a href="#no241">241</a></td> -<td class="cellRight">103</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Rússula alutácea</td> -<td><a href="#no82">82</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Rússula</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -citrína</td> -<td><a href="#no74">74</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Rússula</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -cyanoxántha</td> -<td><a href="#no80">80</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Rússula</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -délica</td> -<td><a href="#no69">69</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Rússula</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -depállens</td> -<td><a href="#no79">79</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Rússula</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -emética</td> -<td><a href="#no86">86</a></td> -<td class="cellRight"><span class="pagenum">[<a id="pb349" href= -"#pb349" name="pb349">349</a>]</span></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Rússula fóétens</td> -<td><a href="#no70">70</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Rússula</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -frágilis</td> -<td><a href="#no84">84</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Rússula</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -furcáta</td> -<td><a href="#no75">75</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Rússula</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -heterophýlla</td> -<td><a href="#no77">77</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Rússula</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -íntegra</td> -<td><a href="#no81">81</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Rússula</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -lépida</td> -<td><a href="#no78">78</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Rússula</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -nígricans</td> -<td><a href="#no68">68</a></td> -<td class="cellRight">53</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Rússula</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -ochrácea</td> -<td><a href="#no73">73</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Rússula</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -ochroléúca</td> -<td><a href="#no72">72</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Rússula</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -pectináta</td> -<td><a href="#no71">71</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Rússula</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -<span class="corr" id="xd21e26643" title= -"Bron: Quellétü">Quelétii</span></td> -<td><a href="#no83">83</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Rússula</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -rúbra</td> -<td><a href="#no85">85</a></td> -<td class="cellRight">54</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Rússula</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -viréscens</td> -<td><a href="#no76">76</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Sparássis críspa</td> -<td><a href="#no254">254</a></td> -<td class="cellRight">106</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Sclerodérma vulgáre</td> -<td><a href="#no240">240</a></td> -<td class="cellRight">101, 102</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Sphaeróbolus stellátus</td> -<td><a href="#no191">191</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Stéreum hirsútum</td> -<td><a href="#no187">187</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Stéreum</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -purpúreum</td> -<td><a href="#no186">186</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Stéreum</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -rugósum</td> -<td><a href="#no184">184</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Stéreum</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -sanguinoléntum</td> -<td><a href="#no183">183</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Stéreum</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -spadíceum</td> -<td><a href="#no185">185</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Strophária aeruginósa</td> -<td><a href="#no222">222</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 5, fig. 32</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Strophária</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -semiglobáta</td> -<td><a href="#no265">265</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Telamónia armillátus</td> -<td><a href="#no92">92</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Telamónia</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -hinnúleus</td> -<td><a href="#no93">93</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 5, fig. 28</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Teléphora terréstris</td> -<td><a href="#no225">225</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 2, fig. XIII<i>a</i></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Tramétes gibbósa</td> -<td><a href="#no175">175</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Tramétes</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -radicipérda</td> -<td><a href="#no167">167</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Tramétes</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -suavéolens</td> -<td><a href="#no174">174</a></td> -<td class="cellRight">81</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Tremélla foliácea</td> -<td><a href="#no179">179</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Tremélla</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -mesentérica</td> -<td><a href="#no178">178</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Tricholóma columbétta</td> -<td><a href="#no27">27</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 3, fig. 4</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Tricholóma</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -equéstre</td> -<td><a href="#no33">33</a></td> -<td class="cellRight"><span class="pagenum">[<a id="pb350" href= -"#pb350" name="pb350">350</a>]</span></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Tricholóma gamóbsum</td> -<td><a href="#no26">26</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Tricholóma</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -Georgií</td> -<td><a href="#no26">26</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Tricholóma</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -lúridum</td> -<td><a href="#no31">31</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Tricholóma</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -melaleúcum</td> -<td><a href="#no36">36</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Tricholóma</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -núdum</td> -<td><a href="#no29">29</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Tricholóma</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -personátum</td> -<td><a href="#no29">29</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Tricholóma</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -portentósum</td> -<td><a href="#no35">35</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Tricholóma</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -rútilans</td> -<td><a href="#no114">114</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Tricholóma</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -saponáceum</td> -<td><a href="#no34">34</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Tricholóma</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -sórdidum</td> -<td><a href="#no30">30</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Tricholóma</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -sulphúreum</td> -<td><a href="#no32">32</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Tricholóma</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -térreum</td> -<td><a href="#no28">28</a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Tubária furfurácea</td> -<td><a href="#no135">135</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 4 fig. 24</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Tulóstoma mammósum</td> -<td><a href="#no278">278</a></td> -<td class="cellRight">117</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Vérpa digitalifórmis</td> -<td><a href="#no13">13</a></td> -<td class="cellRight">Pl. 1 fig. V<i>d</i></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Volvária gloiocéphala</td> -<td><a href="#no259b">259<i>b</i></a></td> -<td class="cellRight"></td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Volvária</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -speciósa</td> -<td><a href="#no259a">259<i>a</i></a></td> -<td class="cellRight">Pl. 4 fig. 15</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft">Xylária hypóxylon</td> -<td><a href="#no16">16</a></td> -<td class="cellRight">44</td> -</tr> -<tr> -<td class="cellLeft cellBottom"> -<table class="ditto"> -<tr class="s"> -<td>Xylária</td> -</tr> -<tr class="d"> -<td>,,</td> -</tr> -</table> -polymórpha</td> -<td class="cellBottom"><a href="#no17">17</a></td> -<td class="cellRight cellBottom"></td> -</tr> -</table> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb351" href="#pb351" name= -"pb351">351</a>]</span></p> -</div> -</div> -</div> -<div id="plates" class="div1 plates"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h2 class="main">Platen.</h2> -<div id="xd21e27060" class="div2 letter"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Verklaring van plaat 1.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Lagere zwammen en enkele hoogere zwammen -behoorende tot de Ascomyceten of Zakjeszwammen.</p> -<ul> -<li>I. <b>Claviceps purpúrea</b> (<i>moederkoorn</i>). -<ul> -<li><i>a</i>. Zwarte, harde korrels: verdikte, verharde en vergroeide -zwamdraden. <i>sclerotiën</i>, in een korenaar.</li> -<li><i>b</i>. Een enkel <i>sclerotium</i> en <i>c.</i> idem, waaruit in -’t voorjaar de paddenstoeltjes, de eigenlijke sporendragers te -voorschijn komen. <i>d</i>. Een hoedje van zoo’n sporendrager in -doorsnede; <i>e</i>. een blaasje uit den wand er van waarin een massa -langwerpige zakjes (asci) liggen, elk met 8 draadvormige sporen er in. -<i>f.</i> Zich lot zwamdraden ontwikkelde sporen.</li> -<li><i>a, b, c</i> halve grootte, <i>d, e</i> vergroot, <i>f</i> sterk -vergroot.</li> -</ul> -</li> -<li>II. <b>Eschdoornblad</b> met <b>Rhytísma acerínum</b> -(<i>zwarte vlekziekte</i>), bij <i>a.</i> sporenzakje.</li> -<li>III. <i>a</i>. <b>Morchélla esculénta</b> (<i>eetbare -Morielje</i>). -<ul> -<li>b. <b>Morchélla rimósipes</b> (<i>kleine -Morielje</i>).</li> -</ul> -</li> -<li>IV. <b>Helvélla crispa</b> en <b>lacunósa</b> -(<i>kluifjeszwam</i>).</li> -<li>V. <i>a</i>. <b>Peziza aurántia</b> (<i>Groote roode -bekerzwam</i>). -<ul> -<li><i>b</i>. <b>Mitrula paludósa</b> (<i>Gele -lichtjes</i>).</li> -<li><i>c</i>. <b>Peziza willkómmii</b> -(<i>Larix-kanker</i>).</li> -<li><i>d</i>. <b>Vérpa digitalifórmis</b> -(<i>Vingerhoedje</i>).</li> -</ul> -</li> -<li>VI. <i>a</i>. <b>Ustilágo Secális</b> -(<i>Korenbrand</i>) in de rogge. -<ul> -<li><i>b</i>. <b>Ustilágo Avenae</b> (<i>Korenbrand</i>) in de -haver.</li> -</ul> -</li> -<li>VII. <b>Puccinia <span class="corr" id="xd21e27228" title= -"Bron: grámInis">gráminis</span></b> (<i>Korenroest</i>). -<ul> -<li><i>a</i> Oranje sporennapjes op Berberis-blad: <i>de eerste -waard</i>.</li> -<li><i>b</i>. Een vergroot napje, dat sporen uitwerpt -(<i>conidiën</i>).</li> -<li><i>c</i>. De roest op gras en graan (<i>tweede waard</i>), -veroorzaakt door die conidio-sporen.</li> -</ul> -</li> -<li>VIII. <b>Exoáscus alnitórquus</b> (<i>Roode -Elzenvlag</i>). -<ul> -<li><i>a</i>. De zwamdraad ontwikkelt zich in de jonge vruchten en doet -er een groote roode lap of blaadje uitgroeien, daarin bevinden zich de -sporen.</li> -<li><i>b</i>. Sporenzakken van de zwam<span class="corr" id= -"xd21e27274" title="Bron: .">,</span> sterk vergroot.</li> -</ul> -</li> -<li>IX. <b>Phytóphthora inféstans</b> -(<i>Aardappelziekte</i>). -<ul> -<li><i>a</i>. Bladvlekken. <i>b</i>. Sterk vergroote zwamdraden met -sporendragers. <i>c</i>. Een sporendrager waaruit de sporen ontsnappen, -die de ziekte verspreiden.</li> -</ul> -</li> -<li>X. <b>Exoáscus betulínus</b> (<i>Heksenbezems</i>). -<ul> -<li>Bij <i>a</i>. Zwamdraden, die in de cellen van de berkenschors -doordringen.</li> -</ul> -</li> -<li>XI. Microscopische doorsnede van een <b>Ascomyceet-</b> of -<b>Zakjeszwam</b>. -<ul> -<li><i>a</i>. de asci- of zakjes met 8 sporen, <i>b</i>. onvruchtbare -cellen of paraphysen. <i>c</i>. uitgeworpen sporen.</li> -</ul> -</li> -<li>XII. Microscopische doorsnede van een <b>Basidio myceet</b> of -<b>Steeltjeszwam</b>. -<ul> -<li><i>a</i>. Dwarse doorsnede van 3 plaatjes onder den hoed: een deel -van het sporenvlies (<i>hymenium</i>), dat de plaatjes bedekt.</li> -<li><i>b. c. e</i>. vergroote stukken van dit <i>hymenium</i> met de -<i>basidiën</i>, waarop de <i>sterigma’s</i> die de -<i>sporen</i> (meestal 4) dragen, <i>f.</i> onvruchtbare cellen -(<i>cystiden</i>). <i>d</i>. sporen.</li> -</ul> -</li> -</ul> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb352" href="#pb352" name= -"pb352">352</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e27380width" id="pl1"><a href= -"images/pl1h.gif"><img src="images/pl1.gif" alt="Lagere zwammen." -width="720" height="559"></a> -<p class="figureHead">Lagere zwammen.</p> -<p class="par first">Plaat 1.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb353" href="#pb353" name= -"pb353">353</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="xd21e27387" class="div2 letter"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Verklaring van plaat 2.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Basidiomyceten of Steeltjeszwammen.</p> -<ul> -<li>I. <b>Amanita muscária</b> (<i>Vliegenzwam</i>), in -verschillende stadia van ontwikkeling en op doorsnede.</li> -<li>II. <b>Lepióta procéra</b> (<i>Parasolzwam</i>), in -verschillende stadia van ontwikkeling.</li> -<li>III. <b>Armillária méllea</b> -(<i>Honingzwam</i>).</li> -<li>IV. <b>Rússula.</b> <i>a</i>. toont de plaatjes; sommige -zijn vertakt maar alle loopen van hoedrand tot steel. -<ul> -<li><i>b</i>. Plaatjes van een andere Russula, geen vertakte plaatjes, -sommige beginnen bij den rand, maar bereiken den steel niet.</li> -</ul> -</li> -<li>V. <b>Lactárius</b> (<i>Melkzwam</i>). -<ul> -<li><i>a</i>. Volwassen exemplaar met kringen en melkdruppels.</li> -<li><i>b</i>. <b>L. torminósus</b> (<i>Giftige melkzwam</i>) met -haren aan den hoedrand.</li> -<li><i>c</i>. Steel van <b>L<span class="corr" id="xd21e27460" title= -"Bron: ,">.</span> deliciósus</b> (<i>Oranje-melkzwam</i>) met -oranje mantel en holte.</li> -</ul> -</li> -<li>VI. <b>Cantharéllus cibárius</b> -(<i>Dooierzwam</i>).</li> -<li>VII. <b>Psallióta arvénsis</b> -(<i>Akker-champignon</i>).</li> -<li>VIII. <i>a</i>. <b>Coprinus atramentárius</b> (<i>Kale -inktzwam</i>). -<ul> -<li><i>b. en c</i>. <b>Coprinus comátus</b> (<i>Geschubde -inktzwam</i>).</li> -</ul> -</li> -<li>IX. <i>a</i>. <b>Bolétus edúlis</b> -(<i>Eekhoorntjesbrood</i>). -<ul> -<li><i>b</i>. <b>Bolétus élegans</b> (<i>Gele -ringboleet</i>).</li> -<li><i>c</i>. Doorsnede van een <i>Boletus</i>.</li> -</ul> -</li> -<li>X. <i>a</i>. <b>Polýporus versícolor</b> -(<i>Elfenbankjes</i>). -<ul> -<li><i>b</i>. <b>Fómes</b> (<i>Tondelzwam</i>) met buisjeslagen -op doorsnede.</li> -<li><i>c</i>. <b>Fistulína hepática</b> -(<i>Biefstukzwam</i>). <i>d</i>. Buisjes van deze vergroot, los van -elkaar. <i>e</i>. Jong exemplaar op doorsnede, <i>f</i>. Buisjes van -<b>Tramétes</b> (<i>Dennenmoorder</i>).</li> -</ul> -</li> -<li>XI. <i>a</i>. <b>Hýdnum repándum</b> (<i>Gele -stekelzwam</i>). -<ul> -<li><i>b</i>. <b>Hýdnum ferrugíneum</b> (<i>Roestkleurige -stekelzwam</i>).</li> -</ul> -</li> -<li>XII. <i>a. c. d</i>. <b>Clavária</b> (<i>Koraal- en -Knotszwammen</i>). -<ul> -<li><i>b</i>. <b><span class="corr" id="xd21e27627" title= -"Bron: Cálócera">Calócera</span> -viscósa</b> (<i>Kleverig Koraalzwammetje</i>).</li> -</ul> -</li> -<li>XIII. <i>a</i>. <b>Teléphora terréstris</b> -(<i>Franje-zwam</i>). -<ul> -<li><i>b</i>. <b>Crateréllus <span class="corr" id="xd21e27653" -title="Bron: cornucopioides">cornucopioídes</span></b> (<i>Hoorn -van overvloed</i>).</li> -</ul> -</li> -<li>XIV. <i>a</i>. <b>Phállus impudicus</b> (<i>Stinkzwam</i>). -<ul> -<li><i>b</i>. Ei met doorsnede van deze.</li> -<li><i>c</i>. <b>Phállus canínus</b> (<i>Kleine -stinkzwam</i>).</li> -</ul> -</li> -<li>XV. <i>a</i>. <b>Geáster</b> (<i>Aardster</i>). -<ul> -<li><i>b</i>. <b>Cyáthus striatus</b> (<i>Bekertjeszwam</i>) en -<b>Crucibulum vulgáre</b> (<i>Vogelnestjeszwam</i>).</li> -</ul> -</li> -<li>XVI. <i>a</i>. <b>Lycopérdon caelátum</b> -(<i>Ruitjesbovist</i>), bij <i>d</i>. op doorsnede en bij <i>c.</i> -leeggestoven. -<ul> -<li><i>b</i>. <b>Lycopérdon gemmátum</b> -(<i>Paarl-stuifzwam</i>).</li> -<li><i>c</i>. <b>Bovista nigréscens</b> (<i>Zwart wordende -Bovist</i>).</li> -</ul> -</li> -</ul> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb354" href="#pb354" name= -"pb354">354</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e27759width" id="pl2"><a href= -"images/pl2h.gif"><img src="images/pl2.gif" alt="Hoogere zwammen." -width="720" height="506"></a> -<p class="figureHead">Hoogere zwammen.</p> -<p class="par first">Plaat 2.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb355" href="#pb355" name= -"pb355">355</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="xd21e27766" class="div2 letter"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Verklaring van plaat 3.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Doorsneden en sporen van Plaatzwammen.</p> -<ul> -<li><span class="itemNum">1.</span> Amaníta.</li> -<li><span class="itemNum">2.</span> Lepióta.</li> -<li><span class="itemNum">3.</span> Armillária.</li> -<li><span class="itemNum">4.</span> Tricholóma.</li> -<li><span class="itemNum">5.</span> Clitócybe.</li> -<li><span class="itemNum">6.</span> Collýbia.</li> -<li><span class="itemNum">7.</span> Mycéna.</li> -<li><span class="itemNum">8.</span> Omphália.</li> -<li><span class="itemNum">9.</span> Pleurótus.</li> -<li><span class="itemNum">10.</span> Hygróphorus.</li> -<li><span class="itemNum">11.</span> Lactárius.</li> -<li><span class="itemNum">12.</span> Rússula.</li> -</ul> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb356" href="#pb356" name= -"pb356">356</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e27825width" id="pl3"><a href= -"images/pl3h.gif"><img src="images/pl3.gif" alt="Plaat 3." width="476" -height="720"></a> -<p class="figureHead">Plaat 3.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb357" href="#pb357" name= -"pb357">357</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="xd21e27830" class="div2 letter"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Verklaring van plaat 4.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Doorsneden en sporen van Plaatzwammen.</p> -<ul> -<li><span class="itemNum">13.</span> Marásmius.</li> -<li><span class="itemNum">14.</span> Lentínus.</li> -<li><span class="itemNum">15.</span> Volvária.</li> -<li><span class="itemNum">16.</span> Plúteus.</li> -<li><span class="itemNum">17.</span> Nolánea.</li> -<li><span class="itemNum">18.</span> Clitopílus.</li> -<li><span class="itemNum">19.</span> Pholióta.</li> -<li><span class="itemNum">20.</span> Hebelóma.</li> -<li><span class="itemNum">21.</span> Galéra.</li> -<li><span class="itemNum">22.</span> Crepidótus.</li> -<li><span class="itemNum">23.</span> Paxíllus.</li> -<li><span class="itemNum">24.</span> Tubária.</li> -</ul> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb358" href="#pb358" name= -"pb358">358</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e27889width" id="pl4"><a href= -"images/pl4h.gif"><img src="images/pl4.gif" alt="Plaat 4." width="477" -height="720"></a> -<p class="figureHead">Plaat 4.</p> -</div> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb359" href="#pb359" name= -"pb359">359</a>]</span></p> -</div> -</div> -<div id="xd21e27894" class="div2 letter"><span class= -"pagenum">[<a href="#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divHead"> -<h3 class="main">Verklaring van plaat 5.</h3> -</div> -<div class="divBody"> -<p class="par first">Doorsneden en sporen van Plaatzwammen.</p> -<ul> -<li><span class="itemNum">25.</span> Myxácium.</li> -<li><span class="itemNum">26.</span> Inolóma.</li> -<li><span class="itemNum">27.</span> Dermocýbe.</li> -<li><span class="itemNum">28.</span> Telamónia.</li> -<li><span class="itemNum">29.</span> Bolbítius.</li> -<li><span class="itemNum">30.</span> Hypholóma.</li> -<li><span class="itemNum">31.</span> Psallióta.</li> -<li><span class="itemNum">32.</span> Strophária.</li> -<li><span class="itemNum">33.</span> Psathýra.</li> -<li><span class="itemNum">34.</span> Coprínus.</li> -<li><span class="itemNum">35.</span> Panǽolus.</li> -<li><span class="itemNum">36.</span> Psathyrélla.</li> -</ul> -<p class="par"><span class="pagenum">[<a id="pb360" href="#pb360" name= -"pb360">360</a>]</span></p> -<p class="par"></p> -<div class="figure xd21e27953width" id="pl5"><a href= -"images/pl5h.gif"><img src="images/pl5.gif" alt="Plaat 5." width="473" -height="720"></a> -<p class="figureHead">Plaat 5.</p> -</div> -<p class="par"></p> -</div> -</div> -</div> -</div> -<div class="div1 cover"><span class="pagenum">[<a href= -"#toc">Inhoud</a>]</span> -<div class="divBody"> -<p class="par first"></p> -<div class="figure xd21e27959width"><img src="images/back.jpg" alt= -"Oorspronkelijke achterkant." width="513" height="720"></div> -<p class="par"></p> -</div> -</div> -<div class="div1"> -<h2 class="main">Inhoudsopgave</h2> -<table> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href= -"#pre">Voorbericht.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#pre">V</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#toc">Inhoud.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#toc">IX</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">I.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch1">Wat zijn -Paddenstoelen?</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch1">1</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch1.1">Planten zonder -bladgroen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch1.1">1</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch1.2">Saprophyten of -afvalsplanten.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch1.2">4</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch1.3">Parasieten of -woekerplanten.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch1.3">6</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">II.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch2">De schimmels als -veroorzakers van plantenziekten.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch2">10</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">III.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch3">Echte paddenstoelen -als veroorzakers van plantenziekten.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch3">23</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">IV.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch4">Hoe de paddenstoelen -te leeren kennen en onderscheiden.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch4">27</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch4.1">Buiten goed -uitkijken.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch4.1">27</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">V.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch5">Bouw der hoogere -paddenstoelen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch5">37</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch5.1">Het -Mycelium.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch5.1">37</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch5.2">Organen voor de -vorming en verspreiding van de sporen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch5.2">45</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch5.3">Kort overzicht van -de groep der schimmels of Fungi.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch5.3">47</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#xd21e1850">De schimmels -of Fungi.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#xd21e1850">48</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch5.4">1º. klasse: -Phycomyceten of wierzwammen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch5.4">49</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch5.5">IIº. klasse: -Eumyceten of Draadzwammen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch5.5">50</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch5.6">1º. -onderklasse: Ascomyceten of Zakjeszwammen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch5.6">50</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch5.7">2º. -Onderklasse: Basidiomyceten of Steeltjeszwammen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch5.7">51</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#xd21e1975">Ascomyceten of -Zakjeszwammen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#xd21e1975">51</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#xd21e2056">Basidiomyceten -of Steeltjeszwammen</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#xd21e2056">53</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch5.8">Hymenomyceten of -vlieszwammen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch5.8">54</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch5.9">De -Thelephoraceeën of korstzwammen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch5.9">55</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch5.11">Polyporaceën -of Buisjeszwammen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch5.11">66</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">VI.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch6">Het inzamelen van -paddenstoelen voor de studie.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch6">69</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#xd21e2402">Het -bestudeeren thuis.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#xd21e2402">72</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">VII.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch7">De -verzameling.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch7">75</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch7.1">Teekenen en -fotografeeren.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch7.1">77</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href= -"#ch7.2">Herbarium.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch7.2">79</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch7.3">Over het -conserveeren op vloeistof</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch7.3">82</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">VIII.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch8">Vergiftige -paddenstoelen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch8">83</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch8.1">De giftige soorten -van ons land.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch8.1">84</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch8.2">Wat te doen bij -paddenstoelenvergiftigingen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch8.2">90</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">IX.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch9">Paddenstoelen -eten.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch9">92</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">X.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch10">De voedingswaarde -van de paddenstoelen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch10">102</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">XI.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch11">Het verzamelen en -het toebereiden van eetbare paddenstoelen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch11">109</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">XII.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch12">Recepten voor -paddenstoelengerechten.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch12">116</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href= -"#xd21e3741">Paddenstoelensoep.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#xd21e3741">116</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#xd21e3753">Extract van -paddenstoelen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#xd21e3753">116</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#xd21e3760">Paddenstoelen -als groente.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#xd21e3760">117</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href= -"#xd21e3767">Paddenstoelensla.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#xd21e3767">117</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#xd21e3772">Paddenstoelen -met tomaten.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#xd21e3772">117</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#xd21e3788">Paddenstoelen -met roereieren.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#xd21e3788">117</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#xd21e3804">Paddenstoelen -ragoût.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#xd21e3804">118</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#xd21e3813">Paddenstoelen -op gebakken broodjes.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#xd21e3813">118</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#xd21e3823">Omelet met -paddenstoelen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#xd21e3823">118</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#xd21e3828">Paddenstoelen -in ’t zuur.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#xd21e3828">118</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">XIII.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch13">Het conserveeren -van eetbare paddenstoelen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch13">120</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum">XIV.</td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch14">Het kweeken van -paddenstoelen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch14">122</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch14.1">Reinkulturen van -paddenstoelen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch14.1">130</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#ch14.2">Een ieder kan -champignons kweeken.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch14.2">134</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch15">Inleiding tot de -lijst voor het bepalen der meest voorkomende paddenstoelen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch15">140</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch16">Lijst tot het -bepalen van de Paddenstoelen die het meest opvallen door:</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch16">146</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch17">Tabel tot het -bepalen van de geslachten en soorten der Ascomyceten of -Zakjeszwammen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch17">152</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch18">Meest voorkomende -soorten der Ascomyceten of Zakjeszwammen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch18">153</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#ch19">Tabel tot het -bepalen van de families der Basidiomyceten of -Steeltjeszwammen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#ch19">162</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href= -"#aardzwammen">Aardzwammen-tabellen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#aardzwammen">165</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#houtzwammen">Tabel tot -het bepalen der zwammen, die voorkomen op hout (stammen, stronken, -takken enz.)</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#houtzwammen">217</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href= -"#tbgemengdebosschen">Paddenstoelen voorkomende in GEMENGDE BOSSCHEN, -d.w.z. bosschen, waarin velerlei of eenige boomsoorten -doorééngroeien. In deze bosschen worden de meeste soorten -gevonden.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#tbgemengdebosschen">263</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href= -"#bibl">Literatuur.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#bibl">329</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#index">Register op het -algemeene gedeelte.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#index">332</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href= -"#namenregister">Namen-register.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#namenregister">341</a></td> -</tr> -<tr> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="7"><a href="#plates">Platen.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href="#plates">351</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#xd21e27060">Verklaring -van plaat 1.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#xd21e27060">351</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#xd21e27387">Verklaring -van plaat 2.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#xd21e27387">353</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#xd21e27766">Verklaring -van plaat 3.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#xd21e27766">355</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#xd21e27830">Verklaring -van plaat 4.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#xd21e27830">357</a></td> -</tr> -<tr> -<td></td> -<td class="tocDivNum"></td> -<td class="tocDivTitle" colspan="6"><a href="#xd21e27894">Verklaring -van plaat 5.</a></td> -<td class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#xd21e27894">359</a></td> -</tr> -</table> -</div> -<div class="div1"> -<h2 class="main">Lijst van Illustraties</h2> -<ul> -<li><a href="#fig001">Fig. 1. Splijtzwammen of bacillen. 2 à -3000 ×.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig001">8</a></span></li> -<li><a href="#fig002">Fig. 2. Asci; daartusschen paraphysen. In de asci -sporen. Een paar honderd maal vergroot.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig002">13</a></span></li> -<li><a href="#fig003">Fig. 3. Schema van (het vruchtlichaam van) een -ascuszwam (Peziza).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig003">14</a></span></li> -<li><a href="#fig004">Fig. 4 Myceliumdraden met z.g. lussen, een -bijzonder soort van cellen, speciaal eigen aan het mycelium der echte -paddenstoelen.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig004">38</a></span></li> -<li><a href="#fig005">Fig. 5. Heksenkring van Aardsterren -(Geáster tríplex).</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig005">42</a></span></li> -<li><a href="#fig006">Fig. 6. Drie heksenkringen van de paarse -ridderzwam.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig006">44</a></span></li> -<li><a href="#fig007">Fig. 7. Basidiën met -sporen</a> <span class="tocPageNum"><a class= -"pageref" href="#fig007">51</a></span></li> -<li><a href="#fig008">Fig. 8. Doorsnede van een -Lamel.</a> <span class="tocPageNum"><a class= -"pageref" href="#fig008">55</a></span></li> -<li><a href="#fig009">Fig. 9. Groeiwijze van -Stéreum.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig009">56</a></span></li> -<li><a href="#fig010">Fig. 10, type van een Hygrophorussoort -(Hygróphorus níveus No. 49). -Vergroot.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig010">58</a></span></li> -<li><a href="#fig011">Fig. 11.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig011">59</a></span></li> -<li><a href="#fig012">Fig. 12.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig012">59</a></span></li> -<li><a href="#fig013">Fig. 13 Amaníta muscária -(Vliegenzwam) in verschillende stadia van -ontwikkeling.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig013">60</a></span></li> -<li><a href="#fig014">Fig. 14. Jonge -gordijnzwam.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig014">63</a></span></li> -<li><a href="#fig015">Fig. 15. Coprínus comátus. -(Geschubde inktzwam) in druipende toestand.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig015">64</a></span></li> -<li><a href="#fig015a">Fig. 15a.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig015a">74</a></span></li> -<li><a href="#fig016">Fig. 16. Amanita Mappa.—Amanita -Phalloides.</a></li> -<li><a href="#fig017">Fig. 17. Psalliota (Pratella) -Campestris.</a></li> -<li><a href="#fig018">Fig. 18. Psalliota -Campestris—Kampernoelje—Champignon.</a></li> -<li><a href="#fig019">Fig. 19. Cantharellus -Cibarius—Eierzwam—Cyrole—Pfifferling.</a></li> -<li><a href="#fig020">Fig. 20. Morchella -Esculenta—Morielje.</a></li> -<li><a href="#fig021">Fig. 21. Boletus -Edulis—Eekhoornbrood—Cèpe—Steinpilz.</a></li> -<li><a href="#fig022">Fig. 22. Marásmius oréades -(Weide-kringzwam) een mooie kring vormend in ’t gazon van een -stadspark.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig022">98</a></span></li> -<li><a href="#fig023">Fig. 23 Lepióta procéra -(Parasolzwam). Jong, smakelijk eetbaar.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig023">99</a></span></li> -<li><a href="#fig024">Fig. 24 Lepióta rhacódes. In jong -stadium, smakelijk eetbaar.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig024">100</a></span></li> -<li><a href="#fig025">Fig. 25. Marásmius -oréades.</a></li> -<li><a href="#fig026">Fig. 26. Bolétus lúteus.</a></li> -<li><a href="#fig027">Fig. 27. Clitócybe -nebuláris.</a></li> -<li><a href="#fig028">Fig. 28. Clitócybe (Laccária) -laccáta.</a></li> -<li><a href="#fig029">Fig. 29. Reinkultuur uit sporen van -Collýbia velútipes, het “fluweelpootje” op -takken van eschdoorn.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig029">122</a></span></li> -<li><a href="#fig030">Fig. 30. Reinkultuur uit weefsel van -Pleurótus ulmárius op hout.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig030">125</a></span></li> -<li><a href="#fig031">Fig. 31. Reinkultuur uit weefsel van -Pholióta squarrósa, op kersen-agar in -reageerbuisje.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig031">126</a></span></li> -<li><a href="#fig032">Fig. 32. Reinkultuur uit sporen van -Armillária múcida, de “porseleinzwam”, op -kersen-agar.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig032">129</a></span></li> -<li><a href="#fig033">Fig. 33. Kiemende sporen van Rússula -nígricans uit reeds rottende exempl.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig033">129</a></span></li> -<li><a href="#fig034">Fig. 34. Kiemende spoor van het Judasoor: -Hirneóla Aurícula -Júdae.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig034">129</a></span></li> -<li><a href="#fig035">Fig. 35. Met een kiemblaas kiemende spoor van de -humuszwam: Galéra hypnórum.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig035">131</a></span></li> -<li><a href="#fig036">Fig. 36. Kiemende sporen van Collýbia -velútipes. (Fluweelpootje).</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig036">131</a></span></li> -<li><a href="#fig037">Fig. 37. De Heer Jan M. Hulsken te Arnhem, bezig -champignons te plukken van een zijner -“champignonbedden”.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig037">131</a></span></li> -<li><a href="#fig038">Fig. 38. Reeds in de ascus kiemende sporen van de -Ascommyceet: Pezíza willkómmii (de veroorzaker van de -Larix-kanker).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig038">133</a></span></li> -<li><a href="#fig039">Fig. 39 Pezíza fructigéna -(Eikeldopzwam). Photo B. E. Bouwman.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig039">154</a></span></li> -<li><a href="#fig040">Fig. 40. Helvélla lacunósa (Zwarte -kluifjeszwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig040">155</a></span></li> -<li><a href="#fig041">Fig. 41. Helvélla críspa (Witte -kluifjeszwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig041">156</a></span></li> -<li><a href="#fig042">Fig. 42. Geoglóssum glábrum. -(Aardtong). Photo B. E. Bouwman.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig042">157</a></span></li> -<li><a href="#fig043">Fig. 43. Links eenige exemplaren van -Leótia lúbrica (Groene glibberzwam). Rechts jonge -exemplaren van Bolétus granulátus -(melkboleet).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig043">158</a></span></li> -<li><a href="#fig044">Fig. 44. Xylária hypóxylon -(Geweizwam). Photo B. E. Bouwman.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig044">159</a></span></li> -<li><a href="#fig045">Fig. 45. Córdiceps militáris -(Rupsendooder) op een pop. Photo B. E. -Bouwman.</a> <span class="tocPageNum"><a class= -"pageref" href="#fig045">160</a></span></li> -<li><a href="#fig046">Fig. 46. Amaníta junqúillea. (Gele -amaniet.)</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig046">176</a></span></li> -<li><a href="#fig047">Fig. 47. Amanita muscaria. -(Vliegenzwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig047">177</a></span></li> -<li><a href="#fig048">Fig. 48. Amaníta phalloídes -(bulbósa). (Groene knolamaniet).</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig048">178</a></span></li> -<li><a href="#fig049">Fig. 49. Amaníta máppa. (Gele -knolamaniet).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig049">179</a></span></li> -<li><a href="#fig050">Fig. 50. Clitócybe -infundibulifórmis. (Slanke -trechterzwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig050">186</a></span></li> -<li><a href="#fig051">Fig. 51. Lactárius theiógalus -(Zwavelmelkzwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig051">192</a></span></li> -<li><a href="#fig052">Fig. 52. Lactárius torminósus. -(Giftige melkzwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig052">194</a></span></li> -<li><a href="#fig053">Fig. 53. Nýctalis asteróphora -(Sterzwammetje) op Rússula nígricans -(Grofplaat-Russula).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig053">199</a></span></li> -<li><a href="#fig054">Fig. 54. Rússula rúbra. (Vuurroode -Russula.)</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig054">202</a></span></li> -<li><a href="#fig055">Fig. 55 Bolétus granulátus -melkboleet, door lijster aangepikt.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig055">210</a></span></li> -<li><a href="#fig056">Fig. 56. Bolétus lúteus. (Bruine -ringboleet) doorsnede.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig056">211</a></span></li> -<li><a href="#fig057">Fig. 57. Bolétus scáber -(Berkenboleet).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig057">213</a></span></li> -<li><a href="#fig058">Fig. 58. Bolétus Sátanas -(Saransboleet).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig058">214</a></span></li> -<li><a href="#fig059">Fig. 59. Armillária múcida -(Porceleinzwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig059">223</a></span></li> -<li><a href="#fig060">Fig. 60. Honingzwam, Armillária -méllea.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig060">225</a></span></li> -<li><a href="#fig061">Fig. 61. Collýbia velútipes -(Fluweelpootje of Winterzwammetje).</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig061">227</a></span></li> -<li><a href="#fig062">Fig. 62. Ingescheurd-getande pl. van Lent. -squamosus. (<i>Geschubde houtzwam</i>).</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig062">228</a></span></li> -<li><a href="#fig063">Fig. 63. Lentínus cochleátus -(Bruine anijszwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig063">228</a></span></li> -<li><a href="#fig064">Fig. 64. Pánus stýpticus. (Scherpe -schelpjeszwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig064">228</a></span></li> -<li><a href="#fig065">Fig. 65. Cláúdopus -variábilis. (Witte schelpjeszwam).</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig065">230</a></span></li> -<li><a href="#fig066">Fig. 66. Lenzítes betulína (Berken -plaatjeshoutzwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig066">233</a></span></li> -<li><a href="#fig067">Fig. 67. Polýporus squamósus -(Zadelzwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig067">239</a></span></li> -<li><a href="#fig068">Fig. 68. Polýporus squamósus -(Zadelzwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig068">240</a></span></li> -<li><a href="#fig069">Fig. 69. Polýporus betulínus -(Berkenzwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig069">241</a></span></li> -<li><a href="#fig070">Fig. 70. Polýporus gigánteus -(Reuzenzwam) ½ nat. grootte.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig070">242</a></span></li> -<li><a href="#fig071">Fig. 71. Polýporus gigánteus -(Reuzenzwam), aan den voet van een beuk.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig071">243</a></span></li> -<li><a href="#fig072">Fig. 72. Polýporus frondósus -(Eikhaas).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig072">244</a></span></li> -<li><a href="#fig073">Fig. 73. Polýporus versícolor -(Elfenbankjes), onderaan rechts eenige -Mycena’s.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig073">246</a></span></li> -<li><a href="#fig074">Fig. 74. Fómes annósus -(dennenmoorder) op wortels; (overeind geplaatst) om de onderzijde te -toonen.</a> <span class="tocPageNum"><a class= -"pageref" href="#fig074">250</a></span></li> -<li><a href="#fig075">Fig. 75. Fómes annósus -(dennenmoorder) doorsnede.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig075">250</a></span></li> -<li><a href="#fig076">Fig. 76. Fómes annósus -(dennenmoorder). Bovenkant op wortel.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig076">251</a></span></li> -<li><a href="#fig077">Fig. 77. Fómes conchátus (bruine -houtzwam). × ¼. Groot, oud ex.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig077">252</a></span></li> -<li><a href="#fig078">Fig. 78. Fómes conchátus (bruine -houtzwam). Klein ex. op wilg.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig078">252</a></span></li> -<li><a href="#fig079">Fig. 79. Fistulína hepática -(Biefstukzwam) in een boom-holte.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig079">254</a></span></li> -<li><a href="#fig080">Fig. 80. Daedálea quercína -(Doolhofzwam) onderzijde.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig080">255</a></span></li> -<li><a href="#fig081">Fig. 81. Doorsnede van een -Trametes.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig081">256</a></span></li> -<li><a href="#fig082">Fig. 82. Hirnéola Aurícula -Júdae (Judasoor).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig082">257</a></span></li> -<li><a href="#fig083">Fig. 83. Calócera viscósa (kleverig -koraalzwammetje).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig083">260</a></span></li> -<li><a href="#fig084">Fig. 84. Crucíbulum vulgáre. -(Vogelnestjeszwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig084">262</a></span></li> -<li><a href="#fig085">Fig. 85. Lepióta procéra -(Parasolzwam). Jonge en volwassen -exemplaren.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig085">264</a></span></li> -<li><a href="#fig086">Fig. 86 Lepióta rhacódes. -(Knol-parasolzwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig086">265</a></span></li> -<li><a href="#fig087">Fig. 87. Laccária laccáta. (Gewone -fopzwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig087">267</a></span></li> -<li><a href="#fig088">Fig. 88. Cantharéllus -infundibulifórmis (Trechtertje).</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig088">272</a></span></li> -<li><a href="#fig089">Fig. 89. Marásmius oréades. -(Weide-kringzwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig089">273</a></span></li> -<li><a href="#fig090">Fig. 90. Marásmius rótula (Wieltjes -marasmius.)</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig090">274</a></span></li> -<li><a href="#fig091">Fig. 91. Paxíllus involútus -(Krulzoom).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig091">276</a></span></li> -<li><a href="#fig092">Fig. 92. Doorsneé van -krulzoom.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig092">276</a></span></li> -<li><a href="#fig093">Fig. 93. Clavária botrýtis. -(Bloemkoolzwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig093">279</a></span></li> -<li><a href="#fig094">Fig. 94. Clavária formósa. -(Goud-gele koraalzwam.)</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig094">280</a></span></li> -<li><a href="#fig095">Fig. 95. Rijp exemplaar van Stinkzwam -(Phállus impudícus) en “Duivelsei” op -doorsnede.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig095">282</a></span></li> -<li><a href="#fig096">Fig. 96. Duivelsei (Phállus -impudícus) nog gesloten.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig096">282</a></span></li> -<li><a href="#fig097">Fig. 97. Idem, begint zich te -openen.</a> <span class="tocPageNum"><a class= -"pageref" href="#fig097">282</a></span></li> -<li><a href="#fig098">Fig. 98. Kleine Stinkzwam (Phállus -canínus) met ei op doorsnede.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig098">282</a></span></li> -<li><a href="#fig099">Fig. 99. Lycopérdon excipulifórme. -(Hooge stuifzwam.)</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig099">283</a></span></li> -<li><a href="#fig100">Fig. 100. Lycopérdon gemmátum -(Paarlstuifzwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig100">284</a></span></li> -<li><a href="#fig101">Fig. 101. Sclerodérma vulgáre met -Bolétus parasíticus.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig101">285</a></span></li> -<li><a href="#fig102">Fig. 102. Sclerodérma vulgáre -(Aardappelbovist).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig102">286</a></span></li> -<li><a href="#fig103">Fig. 103. Rhizopógon lutéolus -(Valsche truffel).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig103">286</a></span></li> -<li><a href="#fig104">Fig. 104. Hýdnum repándum. (Gele -stekelzwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig104">294</a></span></li> -<li><a href="#fig105">Fig. 105. Hýdnum auriscálpium. -(Oorlepeltjeszwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig105">294</a></span></li> -<li><a href="#fig106">Fig. 106. Sparássis críspa. -(Sponswam). (Photo H. A. A. v.d. Lek).</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#fig106">295</a></span></li> -<li><a href="#fig107">Fig. 107. Geáster tríplex. -(Gekraagde aardster) nog gesloten exemplaar <i>(b)</i>. Volwassen -exemplaar <i>(a)</i>.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig107">296</a></span></li> -<li><a href="#fig108">Fig. 108. Geáster tríplex. Gesloten -exempl. op doorsnede.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig108">297</a></span></li> -<li><a href="#fig109">Fig. 109. Sporen van Geáster -tríplex.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig109">297</a></span></li> -<li><a href="#fig110">Fig. 110. Geáster hygrométricus -(Hygrometrische aardster).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig110">297</a></span></li> -<li><a href="#fig111">Fig. 111. Crateréllus cornucopioïdes -(Hoorn van overvloed).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig111">302</a></span></li> -<li><a href="#fig112">Fig. 112. Groene knolzwam, Amaníta -phalloídes.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig112">313</a></span></li> -<li><a href="#fig114">Fig. 114. Coprínus comátus -(Geschubde inktzwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig114">314</a></span></li> -<li><a href="#fig115">Fig. 115. Lycopérdon caelátum -(Ruitjes-bovist).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig115">317</a></span></li> -<li><a href="#fig116">Fig. 116. Reuzenbovist (Lycoperdon -Bovista).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig116">318</a></span></li> -<li><a href="#fig117">Fig. 117. Tulóstoma mammósum -(Gesteelde Stuifzwam).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig117">328</a></span></li> -<li><a href="#fig118">Fig. 118. Geáster Schmidelíi -(Kleine aardster).</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#fig118">328</a></span></li> -<li><a href="#pl1">Lagere zwammen.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#pl1">352</a></span></li> -<li><a href="#pl2">Hoogere zwammen.</a> -<span class="tocPageNum"><a class="pageref" href= -"#pl2">354</a></span></li> -<li><a href="#pl3">Plaat 3.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#pl3">356</a></span></li> -<li><a href="#pl4">Plaat 4.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#pl4">358</a></span></li> -<li><a href="#pl5">Plaat 5.</a> <span class= -"tocPageNum"><a class="pageref" href="#pl5">360</a></span></li> -</ul> -</div> -<div class="transcribernote"> -<h2 class="main">Colofon</h2> -<h3 class="main">Beschikbaarheid</h3> -<p class="par first">Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen -overal, met vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het -kopiëren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de -<a class="exlink xd21e29" title="Externe link" href= -"http://www.gutenberg.org/license" rel="license">Project Gutenberg -Licentie</a> bij dit eBoek of on-line op <a class="exlink xd21e29" -title="Externe link" href= -"http://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.</p> -<p class="par">Dit eBoek is geproduceerd door het on-line -gedistribueerd correctieteam op <a class="exlink xd21e29" title= -"Externe link" href="http://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.</p> -<h3 class="main">Codering</h3> -<p class="par first">Dit bestand is in een verouderde spelling. Er is -geen poging gedaan de tekst te moderniseren. Afgebroken woorden aan het -einde van de regel zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in -het origineel zijn gecorrigeerd. Dergelijke correcties zijn gemarkeerd -met het corr-element.</p> -<p class="par">Hoewel in het origineel laag liggende aanhalingstekens -openen gebruikt, zijn deze in dit bestand gecodeerd met “. -Geneste dubbele aanhalingstekens zijn stilzwijgend veranderd in enkele -aanhalingstekens.</p> -<h3 class="main">Documentgeschiedenis</h3> -<ul> -<li>2009-06-27 Begonnen.</li> -</ul> -<h3 class="main">Externe Referenties</h3> -<p>Dit Project Gutenberg eBoek bevat externe referenties. Het kan zijn -dat deze links voor u niet werken.</p> -<h3 class="main">Verbeteringen</h3> -<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p> -<table class="correctiontable" summary= -"Overzicht van verbeteringen aangebracht in de tekst."> -<tr> -<th>Bladzijde</th> -<th>Bron</th> -<th>Verbetering</th> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e129">VI</a></td> -<td class="width40 bottom">“</td> -<td class="width40 bottom">[<i>Verwijderd</i>]</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1005">4</a></td> -<td class="width40 bottom">voedingstoffen</td> -<td class="width40 bottom">voedingsstoffen</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1229">17</a></td> -<td class="width40 bottom">moederkoren</td> -<td class="width40 bottom">moederkoorn</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1386">23</a></td> -<td class="width40 bottom">een een</td> -<td class="width40 bottom">een</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1395">24</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e9306">187</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e9506">189</a>, <a class="pageref" href="#xd21e19168">317</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e19995">323</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e20389">326</a>, <a class="pageref" href="#xd21e20395">326</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e27274">351</a></td> -<td class="width40 bottom">.</td> -<td class="width40 bottom">,</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1524">31</a></td> -<td class="width40 bottom">Polyporus</td> -<td class="width40 bottom">Polýporus</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1549">33</a></td> -<td class="width40 bottom">Boletus luteus</td> -<td class="width40 bottom">Bolétus lúteus</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1573">34</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e3355">106</a></td> -<td class="width40 bottom">Cortinarius</td> -<td class="width40 bottom">Cortinárius</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1604">36</a></td> -<td class="width40 bottom">Amanita’s</td> -<td class="width40 bottom">Amaníta’s</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1607">36</a></td> -<td class="width40 bottom">Russula’s</td> -<td class="width40 bottom">Rússula’s</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1610">36</a></td> -<td class="width40 bottom">Geasters</td> -<td class="width40 bottom">Geásters</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1622">37</a></td> -<td class="width40 bottom">levenwijze</td> -<td class="width40 bottom">levenswijze</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1646">38</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e2076">53</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e2630">85</a>, <a class="pageref" href="#xd21e2641">85</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e15280">270</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e19393">319</a>, <a class="pageref" href="#xd21e19471">320</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e19484">320</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e19504">320</a>, <a class="pageref" href="#xd21e19512">320</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e21374">333</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e21685">334</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e21971">334</a></td> -<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> -<td class="width40 bottom">,</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1666">39</a></td> -<td class="width40 bottom">Tricholoma nudum</td> -<td class="width40 bottom">Tricholóma núdum</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1672">39</a></td> -<td class="width40 bottom">Phlebia aurantiaca</td> -<td class="width40 bottom">Phlébia aurantíaca</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1687">39</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e10724">203</a></td> -<td class="width40 bottom">Collybia tuberosa</td> -<td class="width40 bottom">Collýbia tuberósa</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1736">42</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e2833">90</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e3525">109</a>, <a class="pageref" href="#xd21e3717">114</a></td> -<td class="width40 bottom">Marasmius oreades</td> -<td class="width40 bottom">Marásmius oréades</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1749">42</a></td> -<td class="width40 bottom">(13 Nov. 1910)</td> -<td class="width40 bottom">(4 Nov. 1911)</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1763">44</a></td> -<td class="width40 bottom">inplaats</td> -<td class="width40 bottom">in plaats</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e1845">48</a></td> -<td class="width40 bottom">meth un</td> -<td class="width40 bottom">met hun</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2015">52</a></td> -<td class="width40 bottom">Geoglossum glabrum</td> -<td class="width40 bottom">Geoglóssum glábrum</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2037">52</a></td> -<td class="width40 bottom">Peziza aurantiaca</td> -<td class="width40 bottom">Pezíza aurántiaca</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2043">52</a></td> -<td class="width40 bottom">Peziza fructigena</td> -<td class="width40 bottom">Pezíza fructigéna</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2068">53</a></td> -<td class="width40 bottom">Collybia dryophila</td> -<td class="width40 bottom">Collýbia dryóphila</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2074">53</a></td> -<td class="width40 bottom">Polyporus squamosus</td> -<td class="width40 bottom">Polýporus squamósus</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2155">56</a></td> -<td class="width40 bottom">Stereun</td> -<td class="width40 bottom">Stéreum</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2222">60</a></td> -<td class="width40 bottom">Amanita muscaria</td> -<td class="width40 bottom">Amaníta muscária</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2267">62</a></td> -<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> -<td class="width40 bottom">II</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2365">68</a></td> -<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> -<td class="width40 bottom">”</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2394">71</a></td> -<td class="width40 bottom">igniarius</td> -<td class="width40 bottom">igniárius</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2471">78</a></td> -<td class="width40 bottom">ïn</td> -<td class="width40 bottom">in</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2489">79</a></td> -<td class="width40 bottom">PolYporus giganteus</td> -<td class="width40 bottom">Polýporus gigánteus</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2527">82</a></td> -<td class="width40 bottom">versterkent ot</td> -<td class="width40 bottom">versterken tot</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2665">85</a></td> -<td class="width40 bottom">Groeneknolzwam</td> -<td class="width40 bottom">Groene Knolzwam</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2712">87</a></td> -<td class="width40 bottom">of schoon</td> -<td class="width40 bottom">ofschoon</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2717">87</a></td> -<td class="width40 bottom">roseplaatjes</td> -<td class="width40 bottom">rose plaatjes</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2767">89</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e15971">280</a></td> -<td class="width40 bottom">,</td> -<td class="width40 bottom">[<i>Verwijderd</i>]</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2858">91</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e2861">91</a></td> -<td class="width40 bottom">patient</td> -<td class="width40 bottom">patiënt</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e2967">96</a></td> -<td class="width40 bottom">Volvariasoorten</td> -<td class="width40 bottom">Volváriasoorten</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e3014">97</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e3038">97</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e3633">111</a></td> -<td class="width40 bottom">Boletus-soorten</td> -<td class="width40 bottom">Bolétus-soorten</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e3041">97</a></td> -<td class="width40 bottom">felleus</td> -<td class="width40 bottom">félleus</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e3114">100</a></td> -<td class="width40 bottom">Coprinus</td> -<td class="width40 bottom">Coprínus</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href= -"#xd21e3177">n.v.t.</a></td> -<td class="width40 bottom">Marasmius Oreades</td> -<td class="width40 bottom">Marásmius oréades</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href= -"#xd21e3185">n.v.t.</a></td> -<td class="width40 bottom">Boletus Luteus</td> -<td class="width40 bottom">Bolétus lúteus</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e3244">103</a></td> -<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> -<td class="width40 bottom">67</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e3263">104</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e3798">118</a></td> -<td class="width40 bottom">Coprinus comatus</td> -<td class="width40 bottom">Coprínus comátus</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e3266">104</a></td> -<td class="width40 bottom">Psalliota arvensis</td> -<td class="width40 bottom">Psallióta arvénsis</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e3369">106</a></td> -<td class="width40 bottom">Psalliota campestris</td> -<td class="width40 bottom">Psallióta campéstris</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e3372">106</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e3779">117</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e3795">118</a>, <a class="pageref" href="#xd21e3820">118</a></td> -<td class="width40 bottom">Lycoperdon bovista</td> -<td class="width40 bottom">Lycopérdon bovísta</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e3494">108</a></td> -<td class="width40 bottom">hygienisten</td> -<td class="width40 bottom">hygiënisten</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e3537">109</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e3565">110</a></td> -<td class="width40 bottom">Psalliota-soorten</td> -<td class="width40 bottom">Psallióta-soorten</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e3579">110</a></td> -<td class="width40 bottom">boletus-soorten</td> -<td class="width40 bottom">Bolétus-soorten</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e3596">110</a></td> -<td class="width40 bottom">paddenstoelenvergiftigen</td> -<td class="width40 bottom">paddenstoelvergiftigingen</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e3618">111</a></td> -<td class="width40 bottom">Lepiota-soorten</td> -<td class="width40 bottom">Lepióta-soorten</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e3643">112</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e3785">117</a></td> -<td class="width40 bottom">Psalliota’s</td> -<td class="width40 bottom">Psallióta’s</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e3663">113</a></td> -<td class="width40 bottom">Lycoperdon Bovista</td> -<td class="width40 bottom">Lycopérdon Bovísta</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e3708">114</a></td> -<td class="width40 bottom">Helvella’s</td> -<td class="width40 bottom">Helvélla’s</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e3839">118</a></td> -<td class="width40 bottom">Clavaria-soorten</td> -<td class="width40 bottom">Clavária-soorten</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href= -"#xd21e3855">n.v.t.</a></td> -<td class="width40 bottom">Clitocybe Nebularis</td> -<td class="width40 bottom">Clitócybe nebuláris</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href= -"#xd21e3863">n.v.t.</a></td> -<td class="width40 bottom">Clitocybe (Laccaria) Laccata</td> -<td class="width40 bottom">Clitócybe (Laccária) -laccáta</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e3980">127</a></td> -<td class="width40 bottom">verzameld</td> -<td class="width40 bottom">verzamelt</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e4089">133</a></td> -<td class="width40 bottom">Peziza Willkommi I</td> -<td class="width40 bottom">Pezíza willkómmii</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e4150">139</a></td> -<td class="width40 bottom">te gemoet</td> -<td class="width40 bottom">tegemoet</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e4242">144</a></td> -<td class="width40 bottom">Psalliota</td> -<td class="width40 bottom">Psallióta</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e6203">152</a></td> -<td class="width40 bottom">ge-gekleurd</td> -<td class="width40 bottom">gekleurd</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e6486">158</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e13630">237</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e18984">312</a></td> -<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> -<td class="width40 bottom">)</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e6512">158</a></td> -<td class="width40 bottom">rechts</td> -<td class="width40 bottom">Rechts</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e6722">163</a></td> -<td class="width40 bottom">1</td> -<td class="width40 bottom">I</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e8050">172</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e14653">259</a></td> -<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> -<td class="width40 bottom">54</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e8285">173</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e8728">180</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e8876">181</a>, <a class="pageref" href="#xd21e8890">181</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e8918">182</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e8934">182</a>, <a class="pageref" href="#xd21e8964">182</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e8982">183</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e9011">183</a>, <a class="pageref" href="#xd21e9027">183</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e9251">185</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e9554">189</a>, <a class="pageref" href="#xd21e9607">190</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e9623">190</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e9639">190</a>, <a class="pageref" href="#xd21e9882">193</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e9912">193</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e9928">193</a>, <a class="pageref" href="#xd21e9946">194</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e9962">194</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e9995">194</a>, <a class="pageref" href="#xd21e10014">195</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e10033">195</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e10539">201</a>, <a class="pageref" href="#xd21e11351">209</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e11372">209</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e11390">210</a>, <a class="pageref" href="#xd21e11414">210</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e11462">211</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e11483">211</a>, <a class="pageref" href="#xd21e11499">211</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e11517">212</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e11536">212</a>, <a class="pageref" href="#xd21e11576">212</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e11607">213</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e12773">225</a>, <a class="pageref" href="#xd21e12795">225</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e12860">227</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e12882">227</a>, <a class="pageref" href="#xd21e12898">227</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e12914">227</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e12945">228</a>, <a class="pageref" href="#xd21e12991">228</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e13099">230</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e13146">231</a>, <a class="pageref" href="#xd21e13162">231</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e13178">231</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e13195">232</a>, <a class="pageref" href="#xd21e13216">232</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e13227">232</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e13733">238</a>, <a class="pageref" href="#xd21e13737">238</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e14370">254</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e14554">257</a>, <a class="pageref" href="#xd21e14879">263</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e15405">274</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e16142">286</a>, <a class="pageref" href="#xd21e16208">287</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e16256">287</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e16432">288</a>, <a class="pageref" href="#xd21e16440">288</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e16448">288</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e16464">288</a>, <a class="pageref" href="#xd21e16530">289</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e16555">289</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e16577">289</a>, <a class="pageref" href="#xd21e16585">289</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e16603">289</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e16611">289</a>, <a class="pageref" href="#xd21e16627">289</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e17290">297</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e17651">301</a>, <a class="pageref" href="#xd21e17698">301</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e18011">304</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e18034">304</a>, <a class="pageref" href="#xd21e18084">304</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e18318">306</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e18559">308</a>, <a class="pageref" href="#xd21e18617">309</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e18688">310</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e18709">310</a>, <a class="pageref" href="#xd21e18753">310</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e19004">313</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e19111">316</a>, <a class="pageref" href="#xd21e19272">318</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e19344">319</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e19370">319</a>, <a class="pageref" href="#xd21e19383">319</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e19448">320</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e19461">320</a>, <a class="pageref" href="#xd21e19868">322</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e19982">323</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e20024">323</a>, <a class="pageref" href="#xd21e20040">324</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e20292">325</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e20505">327</a></td> -<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> -<td class="width40 bottom">.</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e8367">174</a></td> -<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> -<td class="width40 bottom">35</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e8401">174</a></td> -<td class="width40 bottom">891</td> -<td class="width40 bottom">191</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e8556">175</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e8576">176</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e10452">200</a>, <a class="pageref" href="#xd21e11340">209</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e16740">290</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e19089">316</a>, <a class="pageref" href="#xd21e19241">318</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e19596">320</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e19757">321</a>, <a class="pageref" href="#xd21e19875">322</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e20681">327</a>, <a class="pageref" href= -"#xd21e27460">353</a></td> -<td class="width40 bottom">,</td> -<td class="width40 bottom">.</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e8654">178</a></td> -<td class="width40 bottom">bulbosa</td> -<td class="width40 bottom">bulbósa</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e8683">179</a></td> -<td class="width40 bottom">mappa</td> -<td class="width40 bottom">máppa</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e9209">185</a></td> -<td class="width40 bottom">.</td> -<td class="width40 bottom">[<i>Verwijderd</i>]</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e9317">188</a></td> -<td class="width40 bottom">Hygrophorus-soorten</td> -<td class="width40 bottom">Hygróphorus-soorten</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e9586">190</a></td> -<td class="width40 bottom">conicus</td> -<td class="width40 bottom">cónicus</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e9669">191</a></td> -<td class="width40 bottom">Lactv.</td> -<td class="width40 bottom">Lact.</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e9783">191</a></td> -<td class="width40 bottom">blennius</td> -<td class="width40 bottom">blénnius</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e9804">192</a></td> -<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> -<td class="width40 bottom">52</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e9986">194</a></td> -<td class="width40 bottom">Lactarius</td> -<td class="width40 bottom">Lactárius</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e9992">194</a></td> -<td class="width40 bottom">Kenmermerkend</td> -<td class="width40 bottom">Kenmerkend</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e10371">198</a></td> -<td class="width40 bottom">Russula</td> -<td class="width40 bottom">Rússula</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e10410">199</a></td> -<td class="width40 bottom">sclerotium</td> -<td class="width40 bottom">sklerotium</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e10413">199</a></td> -<td class="width40 bottom">Russula-</td> -<td class="width40 bottom">Rússula-</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e10416">199</a></td> -<td class="width40 bottom">Lactarius soorten</td> -<td class="width40 bottom">Lactárius-soorten</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e10423">199</a></td> -<td class="width40 bottom">Nyctalis</td> -<td class="width40 bottom">Nýctalis</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e10426">199</a></td> -<td class="width40 bottom">Russula nigricans</td> -<td class="width40 bottom">Rússula nígricans</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e10445">200</a></td> -<td class="width40 bottom">vellereus</td> -<td class="width40 bottom">velléreus</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e10449">200</a></td> -<td class="width40 bottom">Nyctalis parasitica</td> -<td class="width40 bottom">Nýctalis parasítica</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e10683">202</a></td> -<td class="width40 bottom">Russula rubra</td> -<td class="width40 bottom">Rússula rúbra</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e10714">203</a></td> -<td class="width40 bottom">Nyctalis asterophora</td> -<td class="width40 bottom">Nýctalis asteróphora</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e10781">204</a></td> -<td class="width40 bottom">elatior</td> -<td class="width40 bottom">elátior</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e11083">207</a></td> -<td class="width40 bottom">badius</td> -<td class="width40 bottom">bádius</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e11136">208</a></td> -<td class="width40 bottom">Satanas</td> -<td class="width40 bottom">Sátanas</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e11231">208</a></td> -<td class="width40 bottom">chrysenteron</td> -<td class="width40 bottom">chrysénteron</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e11305">209</a></td> -<td class="width40 bottom">:</td> -<td class="width40 bottom">.</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e11308">209</a></td> -<td class="width40 bottom">parasiticus</td> -<td class="width40 bottom">parasíticus</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e11359">209</a></td> -<td class="width40 bottom">edulis</td> -<td class="width40 bottom">edúlis</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e11408">210</a></td> -<td class="width40 bottom">Boletus granulatus</td> -<td class="width40 bottom">Bolétus granulátus</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e11424">210</a></td> -<td class="width40 bottom">variëgatus</td> -<td class="width40 bottom">variegátus</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e11597">212</a></td> -<td class="width40 bottom">Boletus</td> -<td class="width40 bottom">Bolétus</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e12988">228</a></td> -<td class="width40 bottom">neergebogenrand</td> -<td class="width40 bottom">neergebogen rand</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e13279">233</a></td> -<td class="width40 bottom">a</td> -<td class="width40 bottom">à</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e13806">240</a></td> -<td class="width40 bottom">picipes</td> -<td class="width40 bottom">pícipes</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e13862">241</a></td> -<td class="width40 bottom">rbosse</td> -<td class="width40 bottom">brosse</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e13896">242</a></td> -<td class="width40 bottom">151</td> -<td class="width40 bottom">152</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e14031">247</a></td> -<td class="width40 bottom">Stereum purpureum</td> -<td class="width40 bottom">Stéreum purpúreum</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e14055">247</a></td> -<td class="width40 bottom">Lenzites betulina</td> -<td class="width40 bottom">Lenzítes betulína</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e14643">259</a></td> -<td class="width40 bottom">behoolen</td> -<td class="width40 bottom">behooren</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e14650">259</a></td> -<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> -<td class="width40 bottom">9</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e15424">274</a></td> -<td class="width40 bottom">212</td> -<td class="width40 bottom">213</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e15536">275</a></td> -<td class="width40 bottom">den</td> -<td class="width40 bottom">doen</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e15622">277</a></td> -<td class="width40 bottom">cinnabárinus</td> -<td class="width40 bottom">cinnabarínus</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e15936">280</a></td> -<td class="width40 bottom">worden</td> -<td class="width40 bottom">wordend</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e16846">291</a></td> -<td class="width40 bottom">cinnabarinus</td> -<td class="width40 bottom">cinnabarínus</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e17059">294</a></td> -<td class="width40 bottom">252</td> -<td class="width40 bottom">251</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e18276">306</a></td> -<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> -<td class="width40 bottom">285</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e19163">316</a></td> -<td class="width40 bottom">St.</td> -<td class="width40 bottom">st.</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e19740">321</a></td> -<td class="width40 bottom">Políjporaceën</td> -<td class="width40 bottom">Polýporaceën</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e19842">322</a>, -<a class="pageref" href="#xd21e25628">346</a></td> -<td class="width40 bottom">Bovísta</td> -<td class="width40 bottom">bovísta</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e20177">324</a></td> -<td class="width40 bottom">geschubt</td> -<td class="width40 bottom">geschubd</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e20481">327</a></td> -<td class="width40 bottom">Agàricaceën</td> -<td class="width40 bottom">Agáricaceën</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e20794">328</a></td> -<td class="width40 bottom">)</td> -<td class="width40 bottom">[<i>Verwijderd</i>]</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e20844">330</a></td> -<td class="width40 bottom">Revision des Champions</td> -<td class="width40 bottom">Révision des champignons</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e20967">332</a></td> -<td class="width40 bottom">Amanita citrina</td> -<td class="width40 bottom">Amaníta citrína</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e21337">333</a></td> -<td class="width40 bottom">cibarius</td> -<td class="width40 bottom">cibárius</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e21667">334</a></td> -<td class="width40 bottom">Disaeses</td> -<td class="width40 bottom">Diseases</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e21798">334</a></td> -<td class="width40 bottom">Extraxt</td> -<td class="width40 bottom">Extract</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e22995">337</a></td> -<td class="width40 bottom">amainta</td> -<td class="width40 bottom">Amanita</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e23025">337</a></td> -<td class="width40 bottom">phalloides</td> -<td class="width40 bottom">phalloïdes</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e23056">337</a></td> -<td class="width40 bottom">Quercs</td> -<td class="width40 bottom">Quercus</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e23472">339</a></td> -<td class="width40 bottom">gambosun</td> -<td class="width40 bottom">gambosum</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e26643">349</a></td> -<td class="width40 bottom">Quellétü</td> -<td class="width40 bottom">Quelétii</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e27228">351</a></td> -<td class="width40 bottom">grámInis</td> -<td class="width40 bottom">gráminis</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e27627">353</a></td> -<td class="width40 bottom">Cálócera</td> -<td class="width40 bottom">Calócera</td> -</tr> -<tr> -<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd21e27653">353</a></td> -<td class="width40 bottom">cornucopioides</td> -<td class="width40 bottom">cornucopioídes</td> -</tr> -</table> -</div> -</div> - - - - - - - -<pre> - - - - - -End of the Project Gutenberg EBook of Het paddestoelenboekje, by -Catherina Cool and Adrianus Abraham van der Lek - -*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HET PADDESTOELENBOEKJE *** - -***** This file should be named 50300-h.htm or 50300-h.zip ***** -This and all associated files of various formats will be found in: - http://www.gutenberg.org/5/0/3/0/50300/ - -Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed -Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project -Gutenberg - -Updated editions will replace the previous one--the old editions will -be renamed. - -Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright -law means that no one owns a United States copyright in these works, -so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United -States without permission and without paying copyright -royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part -of this license, apply to copying and distributing Project -Gutenberg-tm electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG-tm -concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark, -and may not be used if you charge for the eBooks, unless you receive -specific permission. If you do not charge anything for copies of this -eBook, complying with the rules is very easy. You may use this eBook -for nearly any purpose such as creation of derivative works, reports, -performances and research. They may be modified and printed and given -away--you may do practically ANYTHING in the United States with eBooks -not protected by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the -trademark license, especially commercial redistribution. - -START: FULL LICENSE - -THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE -PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK - -To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free -distribution of electronic works, by using or distributing this work -(or any other work associated in any way with the phrase "Project -Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full -Project Gutenberg-tm License available with this file or online at -www.gutenberg.org/license. - -Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project -Gutenberg-tm electronic works - -1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm -electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to -and accept all the terms of this license and intellectual property -(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all -the terms of this agreement, you must cease using and return or -destroy all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your -possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a -Project Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound -by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the -person or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph -1.E.8. - -1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be -used on or associated in any way with an electronic work by people who -agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few -things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works -even without complying with the full terms of this agreement. See -paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project -Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this -agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm -electronic works. See paragraph 1.E below. - -1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the -Foundation" or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection -of Project Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual -works in the collection are in the public domain in the United -States. If an individual work is unprotected by copyright law in the -United States and you are located in the United States, we do not -claim a right to prevent you from copying, distributing, performing, -displaying or creating derivative works based on the work as long as -all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope -that you will support the Project Gutenberg-tm mission of promoting -free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg-tm -works in compliance with the terms of this agreement for keeping the -Project Gutenberg-tm name associated with the work. You can easily -comply with the terms of this agreement by keeping this work in the -same format with its attached full Project Gutenberg-tm License when -you share it without charge with others. - -1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern -what you can do with this work. Copyright laws in most countries are -in a constant state of change. If you are outside the United States, -check the laws of your country in addition to the terms of this -agreement before downloading, copying, displaying, performing, -distributing or creating derivative works based on this work or any -other Project Gutenberg-tm work. The Foundation makes no -representations concerning the copyright status of any work in any -country outside the United States. - -1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: - -1.E.1. The following sentence, with active links to, or other -immediate access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear -prominently whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work -on which the phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the -phrase "Project Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, -performed, viewed, copied or distributed: - - This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and - most other parts of the world at no cost and with almost no - restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it - under the terms of the Project Gutenberg License included with this - eBook or online at www.gutenberg.org. If you are not located in the - United States, you'll have to check the laws of the country where you - are located before using this ebook. - -1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is -derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not -contain a notice indicating that it is posted with permission of the -copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in -the United States without paying any fees or charges. If you are -redistributing or providing access to a work with the phrase "Project -Gutenberg" associated with or appearing on the work, you must comply -either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or -obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg-tm -trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9. - -1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted -with the permission of the copyright holder, your use and distribution -must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any -additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms -will be linked to the Project Gutenberg-tm License for all works -posted with the permission of the copyright holder found at the -beginning of this work. - -1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm -License terms from this work, or any files containing a part of this -work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. - -1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this -electronic work, or any part of this electronic work, without -prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with -active links or immediate access to the full terms of the Project -Gutenberg-tm License. - -1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, -compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including -any word processing or hypertext form. However, if you provide access -to or distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format -other than "Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official -version posted on the official Project Gutenberg-tm web site -(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense -to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means -of obtaining a copy upon request, of the work in its original "Plain -Vanilla ASCII" or other form. Any alternate format must include the -full Project Gutenberg-tm License as specified in paragraph 1.E.1. - -1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, -performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works -unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. - -1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing -access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works -provided that - -* You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from - the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method - you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed - to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he has - agreed to donate royalties under this paragraph to the Project - Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid - within 60 days following each date on which you prepare (or are - legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty - payments should be clearly marked as such and sent to the Project - Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in - Section 4, "Information about donations to the Project Gutenberg - Literary Archive Foundation." - -* You provide a full refund of any money paid by a user who notifies - you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he - does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm - License. You must require such a user to return or destroy all - copies of the works possessed in a physical medium and discontinue - all use of and all access to other copies of Project Gutenberg-tm - works. - -* You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of - any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the - electronic work is discovered and reported to you within 90 days of - receipt of the work. - -* You comply with all other terms of this agreement for free - distribution of Project Gutenberg-tm works. - -1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project -Gutenberg-tm electronic work or group of works on different terms than -are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing -from both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and The -Project Gutenberg Trademark LLC, the owner of the Project Gutenberg-tm -trademark. Contact the Foundation as set forth in Section 3 below. - -1.F. - -1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable -effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread -works not protected by U.S. copyright law in creating the Project -Gutenberg-tm collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm -electronic works, and the medium on which they may be stored, may -contain "Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate -or corrupt data, transcription errors, a copyright or other -intellectual property infringement, a defective or damaged disk or -other medium, a computer virus, or computer codes that damage or -cannot be read by your equipment. - -1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right -of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project -Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project -Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project -Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all -liability to you for damages, costs and expenses, including legal -fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT -LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE -PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE -TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE -LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR -INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH -DAMAGE. - -1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a -defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can -receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a -written explanation to the person you received the work from. If you -received the work on a physical medium, you must return the medium -with your written explanation. The person or entity that provided you -with the defective work may elect to provide a replacement copy in -lieu of a refund. If you received the work electronically, the person -or entity providing it to you may choose to give you a second -opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If -the second copy is also defective, you may demand a refund in writing -without further opportunities to fix the problem. - -1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth -in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO -OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT -LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. - -1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied -warranties or the exclusion or limitation of certain types of -damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement -violates the law of the state applicable to this agreement, the -agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or -limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or -unenforceability of any provision of this agreement shall not void the -remaining provisions. - -1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the -trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone -providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in -accordance with this agreement, and any volunteers associated with the -production, promotion and distribution of Project Gutenberg-tm -electronic works, harmless from all liability, costs and expenses, -including legal fees, that arise directly or indirectly from any of -the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this -or any Project Gutenberg-tm work, (b) alteration, modification, or -additions or deletions to any Project Gutenberg-tm work, and (c) any -Defect you cause. - -Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm - -Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of -electronic works in formats readable by the widest variety of -computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It -exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations -from people in all walks of life. - -Volunteers and financial support to provide volunteers with the -assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's -goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will -remain freely available for generations to come. In 2001, the Project -Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure -and permanent future for Project Gutenberg-tm and future -generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary -Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see -Sections 3 and 4 and the Foundation information page at -www.gutenberg.org - - - -Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation - -The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit -501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the -state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal -Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification -number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary -Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by -U.S. federal laws and your state's laws. - -The Foundation's principal office is in Fairbanks, Alaska, with the -mailing address: PO Box 750175, Fairbanks, AK 99775, but its -volunteers and employees are scattered throughout numerous -locations. Its business office is located at 809 North 1500 West, Salt -Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up to -date contact information can be found at the Foundation's web site and -official page at www.gutenberg.org/contact - -For additional contact information: - - Dr. Gregory B. Newby - Chief Executive and Director - gbnewby@pglaf.org - -Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg -Literary Archive Foundation - -Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide -spread public support and donations to carry out its mission of -increasing the number of public domain and licensed works that can be -freely distributed in machine readable form accessible by the widest -array of equipment including outdated equipment. Many small donations -($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt -status with the IRS. - -The Foundation is committed to complying with the laws regulating -charities and charitable donations in all 50 states of the United -States. Compliance requirements are not uniform and it takes a -considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up -with these requirements. We do not solicit donations in locations -where we have not received written confirmation of compliance. To SEND -DONATIONS or determine the status of compliance for any particular -state visit www.gutenberg.org/donate - -While we cannot and do not solicit contributions from states where we -have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition -against accepting unsolicited donations from donors in such states who -approach us with offers to donate. - -International donations are gratefully accepted, but we cannot make -any statements concerning tax treatment of donations received from -outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. - -Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation -methods and addresses. Donations are accepted in a number of other -ways including checks, online payments and credit card donations. To -donate, please visit: www.gutenberg.org/donate - -Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic works. - -Professor Michael S. Hart was the originator of the Project -Gutenberg-tm concept of a library of electronic works that could be -freely shared with anyone. For forty years, he produced and -distributed Project Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of -volunteer support. - -Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed -editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in -the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not -necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper -edition. - -Most people start at our Web site which has the main PG search -facility: www.gutenberg.org - -This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, -including how to make donations to the Project Gutenberg Literary -Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to -subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. - - - -</pre> - -</body> -</html> diff --git a/old/50300-h/images/back.jpg b/old/50300-h/images/back.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 737b7fb..0000000 --- a/old/50300-h/images/back.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/book.png b/old/50300-h/images/book.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 963d165..0000000 --- a/old/50300-h/images/book.png +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/card.png b/old/50300-h/images/card.png Binary files differdeleted file mode 100644 index 1ffbe1a..0000000 --- a/old/50300-h/images/card.png +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/diagram.gif b/old/50300-h/images/diagram.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 1934a5a..0000000 --- a/old/50300-h/images/diagram.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/external.png b/old/50300-h/images/external.png Binary files differdeleted file mode 100644 index ba4f205..0000000 --- a/old/50300-h/images/external.png +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig001.gif b/old/50300-h/images/fig001.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 3ab766e..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig001.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig002.gif b/old/50300-h/images/fig002.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index ab9344b..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig002.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig003.gif b/old/50300-h/images/fig003.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 4e1b07f..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig003.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig004.gif b/old/50300-h/images/fig004.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 5303e07..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig004.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig005.gif b/old/50300-h/images/fig005.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index b1f14c6..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig005.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig006.gif b/old/50300-h/images/fig006.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 6450d6d..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig006.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig007.gif b/old/50300-h/images/fig007.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index bc4b0e4..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig007.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig008.gif b/old/50300-h/images/fig008.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 859ddd1..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig008.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig009.gif b/old/50300-h/images/fig009.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index d0b37bf..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig009.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig010.jpg b/old/50300-h/images/fig010.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index a612adc..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig010.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig011.gif b/old/50300-h/images/fig011.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 4ee564f..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig011.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig012.gif b/old/50300-h/images/fig012.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index eb2ac0d..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig012.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig013.jpg b/old/50300-h/images/fig013.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index f61649b..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig013.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig014.jpg b/old/50300-h/images/fig014.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index f407a3f..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig014.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig015.jpg b/old/50300-h/images/fig015.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index c61d59d..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig015.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig015a.gif b/old/50300-h/images/fig015a.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 28b3e39..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig015a.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig016.jpg b/old/50300-h/images/fig016.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index af0312b..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig016.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig017.jpg b/old/50300-h/images/fig017.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 8f62299..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig017.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig018.jpg b/old/50300-h/images/fig018.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index bb6663d..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig018.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig019.jpg b/old/50300-h/images/fig019.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 94de9ff..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig019.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig020.jpg b/old/50300-h/images/fig020.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 1d3787c..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig020.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig021.jpg b/old/50300-h/images/fig021.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 528dbd3..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig021.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig022.jpg b/old/50300-h/images/fig022.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 9992d1c..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig022.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig023.jpg b/old/50300-h/images/fig023.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index b4edd35..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig023.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig024.jpg b/old/50300-h/images/fig024.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index a356f54..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig024.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig025.jpg b/old/50300-h/images/fig025.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 477ab1e..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig025.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig026.jpg b/old/50300-h/images/fig026.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index be56625..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig026.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig027.jpg b/old/50300-h/images/fig027.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 7cfcc4d..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig027.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig028.jpg b/old/50300-h/images/fig028.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 4e35c2d..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig028.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig029.jpg b/old/50300-h/images/fig029.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 11bacc7..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig029.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig030.jpg b/old/50300-h/images/fig030.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 2798c08..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig030.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig031.jpg b/old/50300-h/images/fig031.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index c18b8d9..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig031.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig032.jpg b/old/50300-h/images/fig032.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index bde7a2e..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig032.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig033.gif b/old/50300-h/images/fig033.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 8e48591..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig033.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig034.gif b/old/50300-h/images/fig034.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 8f1a041..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig034.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig035.gif b/old/50300-h/images/fig035.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 9d44889..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig035.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig036.gif b/old/50300-h/images/fig036.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index e089ad5..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig036.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig037.jpg b/old/50300-h/images/fig037.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 2837c1d..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig037.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig038.gif b/old/50300-h/images/fig038.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index c3f44b9..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig038.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig039.jpg b/old/50300-h/images/fig039.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 9bff67f..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig039.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig040.jpg b/old/50300-h/images/fig040.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 24a836f..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig040.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig041.gif b/old/50300-h/images/fig041.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 27cf85f..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig041.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig042.jpg b/old/50300-h/images/fig042.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 44e3e81..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig042.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig043.gif b/old/50300-h/images/fig043.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 2bfa128..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig043.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig044.jpg b/old/50300-h/images/fig044.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index dca0cbf..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig044.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig045.jpg b/old/50300-h/images/fig045.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index f9b84e6..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig045.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig046.gif b/old/50300-h/images/fig046.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index c67052c..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig046.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig047.jpg b/old/50300-h/images/fig047.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 0ab36f7..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig047.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig048.jpg b/old/50300-h/images/fig048.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 23e0070..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig048.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig049.jpg b/old/50300-h/images/fig049.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index b9b1c7b..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig049.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig050.jpg b/old/50300-h/images/fig050.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 9b59ba4..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig050.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig051.gif b/old/50300-h/images/fig051.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 1a26175..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig051.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig052.gif b/old/50300-h/images/fig052.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 9dcd546..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig052.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig053.jpg b/old/50300-h/images/fig053.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 251a459..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig053.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig054.jpg b/old/50300-h/images/fig054.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index cc2e10f..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig054.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig055.gif b/old/50300-h/images/fig055.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 3f17963..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig055.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig056.gif b/old/50300-h/images/fig056.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index c1beb20..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig056.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig057.gif b/old/50300-h/images/fig057.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index e8d1332..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig057.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig058.jpg b/old/50300-h/images/fig058.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index a84a283..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig058.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig059.jpg b/old/50300-h/images/fig059.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index ef01f6b..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig059.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig060.gif b/old/50300-h/images/fig060.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 6700e8d..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig060.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig061.jpg b/old/50300-h/images/fig061.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 7f091ae..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig061.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig062.gif b/old/50300-h/images/fig062.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 5a8e231..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig062.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig063.jpg b/old/50300-h/images/fig063.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index e55232c..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig063.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig064.gif b/old/50300-h/images/fig064.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index bb68a22..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig064.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig065.jpg b/old/50300-h/images/fig065.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index ed403e4..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig065.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig066.jpg b/old/50300-h/images/fig066.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 3cca962..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig066.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig067.gif b/old/50300-h/images/fig067.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 791e75c..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig067.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig068.gif b/old/50300-h/images/fig068.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index f1140a4..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig068.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig069.jpg b/old/50300-h/images/fig069.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 1b93c8c..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig069.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig070.jpg b/old/50300-h/images/fig070.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 16da33e..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig070.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig071.jpg b/old/50300-h/images/fig071.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index e069803..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig071.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig072.jpg b/old/50300-h/images/fig072.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 37470a6..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig072.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig073.gif b/old/50300-h/images/fig073.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index d6476bd..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig073.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig074.jpg b/old/50300-h/images/fig074.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 17ff5e0..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig074.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig075.jpg b/old/50300-h/images/fig075.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index c519884..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig075.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig076.jpg b/old/50300-h/images/fig076.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 6f74e15..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig076.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig077.jpg b/old/50300-h/images/fig077.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index e4d07c4..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig077.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig078.jpg b/old/50300-h/images/fig078.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 6ed0282..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig078.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig079.jpg b/old/50300-h/images/fig079.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index c038b4c..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig079.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig080.gif b/old/50300-h/images/fig080.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 4c7f218..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig080.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig081.gif b/old/50300-h/images/fig081.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 4abcf5c..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig081.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig082.gif b/old/50300-h/images/fig082.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 7c51993..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig082.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig083.jpg b/old/50300-h/images/fig083.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 528b30c..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig083.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig084.gif b/old/50300-h/images/fig084.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 08c2b27..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig084.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig085.jpg b/old/50300-h/images/fig085.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index b548678..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig085.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig086.gif b/old/50300-h/images/fig086.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 6bbd053..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig086.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig087.jpg b/old/50300-h/images/fig087.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 366bb5f..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig087.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig088.gif b/old/50300-h/images/fig088.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index e512789..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig088.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig089.gif b/old/50300-h/images/fig089.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index cc7f837..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig089.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig090.gif b/old/50300-h/images/fig090.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index ca8465c..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig090.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig091.jpg b/old/50300-h/images/fig091.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 12d6f8c..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig091.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig092.gif b/old/50300-h/images/fig092.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index e366281..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig092.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig093.jpg b/old/50300-h/images/fig093.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index f610ad9..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig093.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig094.gif b/old/50300-h/images/fig094.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 34ebc8f..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig094.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig095.gif b/old/50300-h/images/fig095.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 7663ab5..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig095.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig096.gif b/old/50300-h/images/fig096.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index ce0c409..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig096.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig097.gif b/old/50300-h/images/fig097.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 8b0cbbc..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig097.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig098.gif b/old/50300-h/images/fig098.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 26d8179..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig098.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig099.jpg b/old/50300-h/images/fig099.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 6446a36..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig099.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig100.jpg b/old/50300-h/images/fig100.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 3a6db3c..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig100.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig101.gif b/old/50300-h/images/fig101.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 41747e1..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig101.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig102.gif b/old/50300-h/images/fig102.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 1303b88..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig102.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig103.gif b/old/50300-h/images/fig103.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index a910c91..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig103.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig104.jpg b/old/50300-h/images/fig104.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 0d329c4..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig104.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig105.jpg b/old/50300-h/images/fig105.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 32cfe11..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig105.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig106.jpg b/old/50300-h/images/fig106.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index acf1fef..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig106.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig107.gif b/old/50300-h/images/fig107.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 539df15..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig107.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig108.gif b/old/50300-h/images/fig108.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 7ab361b..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig108.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig109.gif b/old/50300-h/images/fig109.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index f5b3cc3..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig109.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig110.jpg b/old/50300-h/images/fig110.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 297e112..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig110.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig111.gif b/old/50300-h/images/fig111.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index d161a0b..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig111.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig112-113.gif b/old/50300-h/images/fig112-113.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 53c8d66..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig112-113.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig114.gif b/old/50300-h/images/fig114.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index e72dd0e..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig114.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig115.gif b/old/50300-h/images/fig115.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index b6109be..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig115.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig116.gif b/old/50300-h/images/fig116.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 77f920c..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig116.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig117.gif b/old/50300-h/images/fig117.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 552e1d3..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig117.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/fig118.gif b/old/50300-h/images/fig118.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 092434a..0000000 --- a/old/50300-h/images/fig118.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/front.jpg b/old/50300-h/images/front.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 4f56965..0000000 --- a/old/50300-h/images/front.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/pl1.gif b/old/50300-h/images/pl1.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 67f64f8..0000000 --- a/old/50300-h/images/pl1.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/pl1h.gif b/old/50300-h/images/pl1h.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index ce4d5f3..0000000 --- a/old/50300-h/images/pl1h.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/pl2.gif b/old/50300-h/images/pl2.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 91601c9..0000000 --- a/old/50300-h/images/pl2.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/pl2h.gif b/old/50300-h/images/pl2h.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 5160592..0000000 --- a/old/50300-h/images/pl2h.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/pl3.gif b/old/50300-h/images/pl3.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 9ad2b0b..0000000 --- a/old/50300-h/images/pl3.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/pl3h.gif b/old/50300-h/images/pl3h.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 9303e4c..0000000 --- a/old/50300-h/images/pl3h.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/pl4.gif b/old/50300-h/images/pl4.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index f5bbb4c..0000000 --- a/old/50300-h/images/pl4.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/pl4h.gif b/old/50300-h/images/pl4h.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 3f5f11e..0000000 --- a/old/50300-h/images/pl4h.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/pl5.gif b/old/50300-h/images/pl5.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index 9f2f2c3..0000000 --- a/old/50300-h/images/pl5.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/pl5h.gif b/old/50300-h/images/pl5h.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index e611e4c..0000000 --- a/old/50300-h/images/pl5h.gif +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/spine.jpg b/old/50300-h/images/spine.jpg Binary files differdeleted file mode 100644 index 0464640..0000000 --- a/old/50300-h/images/spine.jpg +++ /dev/null diff --git a/old/50300-h/images/titlepage.gif b/old/50300-h/images/titlepage.gif Binary files differdeleted file mode 100644 index aca9c2c..0000000 --- a/old/50300-h/images/titlepage.gif +++ /dev/null |
