Initial commitHEADmain

1 files changed, 679 insertions, 0 deletions

diff --git a/75752-0.txt b/75752-0.txt
new file mode 100644
index 0000000..edd837f
--- /dev/null
+++ b/75752-0.txt
@@ -0,0 +1,679 @@
+
+*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 75752 ***
+
+
+
+
+
+           HOE PIGGELMEE
+             GROOT WERD
+
+
+      OORSPRONKELIJK SPROOKJE
+
+             VERVOLG OP
+         HET TOOVERVISCHJE
+
+                DOOR
+              LEOPOLD
+
+
+
+
+
+
+
+
+Kent ge jongens, nog het sprookje
+  Van de dwergjes Piggelmee,
+Die een steenen pot bewoonden
+  In de duinen, bij de zee?
+
+Heugt je nog het Toovervischje,
+  Dat zoo mild en roek’loos gaf,
+Maar het ontevreden vrouwtje
+  Strafte met gerechte straf?
+
+Ja nietwaar, en ... wil je weten,
+  Hoe het met dat dwergenpaar
+Heel veel later nog gegaan is...?
+  Leest dan dit verhaaltje maar.
+
+- - - - - - - - - - - - - - - - - -
+
+Daar een omgewaaide boomstam
+  d’ Ouden pot verbrijzeld had,
+Woonde ’t paartje nu sinds lang reeds
+  In een uitgegraven gat.
+
+Door konijnen lang verlaten,
+  Dicht begroeid met helm en kruid
+En waarin de voor’ge lente
+  Nog gebroed had een tapuit.
+
+Alleraak’ligst was hun lot nu
+  In dat hol, zoo diep en nauw,
+En zij konden ’s nachts niet slapen
+  Van den angst en van de kou.
+
+Angst, dat er een fret zou komen,
+  Die met oogen rood en heet
+Van den bloeddorst hen zou mart’len,
+  Zooals hij ’t konijntjes deed.
+
+- - - - - - - - - - - - - - - - - -
+
+„Kon je toch maar iets verdienen,”
+  Zuchtte ’t vrouwtje vaak,—„Och, och!
+Dat we ons een huisje kochten,
+  Zooals vroeger, weet je ’t nog?
+
+’n Huisje met wat mooie meubels,
+  Keurigjes te pronk gezet.
+Zoo een tafel met wat stoelen
+  En een kachel en een bed.”
+
+„Of ik ’t weet?” sprak Piggelmeetje,
+  „Vrouw, houd op, je maakt me dol.”
+En... zoo gauw het dag werd, kroop hij
+  Uit het diep konijnenhol.
+
+„Iets verdienen?” Ja, dat wou hij,
+  Al zoo lang en o zoo graag,
+Maar hoe hij het aan moest leggen.
+  Zie, dat was de groote vraag.
+
+„Iets verdienen?” Ja, daar liep hij
+  Met zijn zieltje zielig rond;
+Niemand, die hem werk wou geven,
+  Niemand, die te woord hem stond.
+
+Op zijn lang versleten klompjes
+  Was hij laatst gegaan naar stad.
+En het zou hem lang nog heugen,
+  Wat hij dáár ervaren had.
+
+„Werk vriend? Jij moet hier niet wezen,
+  Jij, zoo’n dwerg, je lijkt wel dol,
+Ga jij liever nog wat spelen
+  Met je knikkers en je tol.”
+
+Raad’loos was hij thuis gekomen;
+  „Vrouwtjelief, wij zijn te klein”
+Riep hij eind’lijk, „dus we moeten
+  Arm en ongelukkig zijn.”
+
+En ze kropen dicht tezamen
+  In de nauwe donk’re schacht
+En ze schreiden vele traantjes
+  Heel den langen, donk’ren nacht.
+
+- - - - - - - - - - - - - - - - - -
+
+Maar... de Lente was gekomen
+  En het was niet meer zoo koud,
+En het groen kwam aan de boomen,
+  En een lusthof werd het woud.
+
+Toen... bij ’t groeien om hem henen
+  Werd er in zijn dwergjesbrein,
+Plotseling een denkbeeld wakker;
+  ... Zou dat... Zou dat... moog—lijk zijn???
+
+Alle planten, alle bloemen,
+  Alle dieren werden groot,
+De konijntjes ook, de beestjes,
+  Die hij noodgedwongen schoot
+
+In een hol in ’t bosch verscholen,
+  Voor geen mensch te vinden, lag
+Een heel nest met jonge vossen,
+  Die hij daag’lijks groeien zag.
+
+Zou dat nu met hen niet kunnen?
+  Waarom bleven zij zoo klein...?
+Wie zou hij om raad gaan vragen?
+  ...’t Moest toch, ’t moest toch moog’lijk zijn.
+
+Daag’lijks liep hij zoo te droomen
+  Door het bosch, zijn dwergjesbrein
+Gansch vervuld van ’t eene denkbeeld:
+  „Grooter worden—grooter zijn.”
+
+Mocht hij maar het middel weten,
+  Zij ’t ook laat, licht hielp het nog,
+...Zou hij het den dieren vragen...?
+  Allen, allen groeiden toch!
+
+En... hij vroeg het aan de kraaien,
+  Daar hij kraaientaal verstond,
+Maar die gaven hem een antwoord,
+  Dat hij scherp en haat’lijk vond.
+
+„Wou je dat van ons vernemen?
+  Ventje, wij zijn juist zoo blij,
+Dat je maar een dwergje bent, want
+  Groote menschen vreezen wij.”
+
+„Meester Vos” dorst hij niet vragen,
+  Want voor vossen was hij bang:
+Vossen hadden scherpe nagels,
+  Tanden, blikkerend en lang.
+
+De konijntjes? dat ging óók niet,
+  Want die waren bang voor hem,
+Wijl hij daag’lijks op hen jaagde
+  En zij vluchtten voor zijn stem.
+
+„Wacht—de eekhoorn, die zou ’t weten,”
+  Maar die klom de boomen in
+En die gaf hem uit de hoogte
+  Heel geen antwoord naar zijn zin.
+
+„Mannetje, jij moet niet groeien,
+  Want jij draagt een jachtgeweer;
+’t Is wel klein, maar als het groot was,
+  Schoot je mij er óók mee neer.
+
+De konijntjes kun je snappen,
+  Ik kan vluchten hoog genoeg,
+Maar dat zou ik niet meer kunnen
+  Als jouw jachtroer verder droeg.”
+
+Ook de uil gaf hem een antwoord,
+  Niet bevredigend en vreemd:
+„Vriend, je noemt jezelf zoo klein, maar
+  Dat is net, zooals je ’t neemt.
+
+Alles toch is zoo betrekk’lijk,
+  Ook ’t begrip van groot en klein;
+Maar dat zal jij niet begrijpen,
+  Daarvoor dien je uil te zijn.”
+
+Aan den mol ging hij het vragen,
+  Maar die zei: „M’n goeie man,
+’k Leef zoo eenzaam onder d’ aarde,
+  ’k Weet daar heusch zoo weinig van.”
+
+Ook de koekoek gaf een antwoord,
+  Dat nog even wijs hem liet:
+„Regen kan ik wel voorspellen,
+  Maar van groeien weet ik niet.
+
+’k Zie niet eens mijn kind’ren groeien,
+  Want ik bouw geen eigen nest,
+’k Breng mijn eieren bij een ander,
+  Dat bevalt mij opperbest.”
+
+Piggelmee werd beu van ’t vragen,
+  Moedeloos gestemd en moe;
+Gek toch, alle dieren groeiden,
+  Maar geen een ervan wist hoe.
+
+„Zou de kwartel ’t kunnen zeggen?”
+  Dacht hij nog, maar ’t zou niet gaan,
+Want de kwartel noemt men doof, en
+  Die zou hem dus niet verstaan.
+
+Toen vroeg hij het aan den glimworm,
+  Maar die zei: „Blijf jij maar klein,
+Hier op aarde moet je glimmen,
+  Dan hoef je niet groot te zijn.”
+
+Daarop vroeg hij ’t nog den krekel,
+  Maar die sjirpte stil zijn lied
+En die liet zich heel niet vinden,
+  Neen, de krekel wist het niet.
+
+Eind’lijk vroeg hij ’t aan de spreeuwen
+  En die riepen allemaal:
+„Vraag het aan den meester-zanger,
+  Vraag het aan den nachtegaal.
+
+Dat is wel zoo’n wondervogel,
+  En die kan en weet zooveel,
+Die kan ook bepaald wel toov’ren,
+  Want hij toovert met z’n keel.”
+
+- - - - - - - - - - - - - - - - - -
+
+Als verbluft stond Piggelmeetje
+  Bij ’t vernemen van dien naam;
+Ja... als één ’t zou kunnen weten,
+  Was ’t die vogel, zoo bekwaam.
+
+Was ’t die zanger, die bij avond,
+  Lang na ’t dalen van de zon
+In zijn lied zoo roerend klagen,
+  En... zoo heerlijk jub’len kon.
+
+En hij spoedde snel zich holwaarts,
+  Niet meer moedeloos nu of moe;
+„Vrouw, ’k weet nu een goeden raadsman,
+  ’k Ga vanavond naar hem toe.”
+
+- - - - - - - - - - - - - - - - - -
+
+Toen de nachtegaal gehoord had,
+  Wat ons Piggelmeetje wou,
+Zong hij in een lied hem tegen,
+  Dat hij hem wel helpen zou.
+
+„Vriendje,” klonk het, „om te groeien
+  Moet je laten alle kwaad,
+Moet je ’t goede steeds betrachten,
+  Moet je doen—een goede daad.
+
+Ga naar huis en denk daarover
+  Tot je heel, heel duid’lijk voelt,
+Wat de nachtegaal, je raadsman
+  Met een goede daad bedoelt.
+
+Want ik meen niet, dat je doen moet
+  Iets wat ook je zelven baat,
+Neen ik meen een heel, heel echte,
+  Onbaatzuchtig goede daad.”
+
+- - - - - - - - - - - - - - - - - -
+
+Piggelmee, teruggekomen
+  In zijn hol, vertelde gauw
+Wat de nachtegaal gekweeld had
+  Aan zijn blij verraste vrouw.
+
+„Man,” sprak zij, „dan is het beste,
+  Dat je voortaan ’t jagen laat,
+Lieve beestjes dood te schieten,
+  Dat is heusch een heel groot kwaad.”
+
+Met een schrik trok Piggelmeetje
+  Zenuwachtig aan zijn baard,
+Dááraan had hij niet gedacht nog,
+  ’t Jagen lag zoo in zijn aard.
+
+’t Was als ’t waar zijn vak geworden
+  En zijn een’ge bezigheid,
+Als hij nu ook dàt moest laten,
+  Hoe verdreef hij dan den tijd?
+
+En wat zouden zij dan eten?
+  Wie verdiende dan den kost?
+Maar zijn vrouwtje had al spoedig
+  Ook dit vraagstuk opgelost.
+
+„Man, dan eten we maar knollen,
+  Rapen, noten, wat niet àl;
+Heusch, je zult het ondervinden,
+  Dat zich dat wel schikken zal.”
+
+- - - - - - - - - - - - - - - - - -
+
+’t Was nu avond weer en laat al,
+  Boven ’t woud stond hoog de maan
+En keek lachend naar het ventje,
+  Dat zich spoedde door de laan.
+
+Op zijn lang versleten klompjes,
+  In zijn buisje grauw en vaal
+Ging vriend Piggelmee verslag doen
+  Bij den zanger nachtegaal.
+
+- - - - - - - - - - - - - - - - - -
+
+„...Ik... ik... zal heusch.. nooit meer jagen,
+  ’k Doe geen enkel beestje kwaad,
+’k Laat mijn jachtgeweer verroesten,
+  Dat is toch een goede daad.”
+
+En zijn dwergenmondje beefde
+  Bij het staam’len van die taal
+En hij zag zoo angstig opwaarts
+  Naar den hoogen nachtegaal.
+
+Toen... na even zwijgend wachten,
+  Klonk het klaat’rend tusschen ’t groen:
+„Vriend, dat is het kwade laten—
+  Máár nog niet het goede doen.
+
+Ga naar huis en denk erover,
+  Denk eraan wat ik je vroeg,
+Ga een goede daad verrichten:
+  Eén, slechts één is mij genoeg.”
+
+Piggelmeetje, gansch verslagen
+  Door den eisch van nachtegaal,
+Ging weer holwaarts op zijn klompjes,
+  In zijn buisje, grauw en vaal.
+
+En hij sprak weer met zijn vrouwtje
+  In hun diep en donker hol
+Heel den nacht, hun dwergenzieltjes
+  Waren van ’t gebeurde vol.
+
+„’k Zou zoo denken,” sprak het ventje,
+  „Meester-zanger heeft het mis,
+Wat kan men voor goeds verrichten,
+  Als men zóó rampzalig is.
+
+Geven is voor ons niet moog’lijk,
+  Weldoen, troosten evenmin;
+Als men niets heeft om te missen
+  Zijn dat woorden zonder zin.”
+
+„Dat is waar,” sprak nu zijn vrouwtje,
+  „Doch verlies maar niet den moed;
+’t Kan nog best gebeuren ventje,
+  Dat je wat bijzonders doet.”
+
+- - - - - - - - - - - - - - - - - -
+
+Ruim een week is sinds verstreken,
+  Piggelmee, weer fier en stout,
+Stapte hoopvol als te voren
+  Door het maanverlichte woud.
+
+„Nachtegaal, mijn goede raadsman,
+  Staak je lied eens, hoor mij aan,
+’k Heb vandaag, dat weet ik zeker,
+  ’k Heb vandaag iets goeds gedaan.
+
+Zie die krabben op mijn handen,
+  Zie die schram hier op mijn hoofd,
+O, nu maak je vast mij grooter,
+  Want dat heb je mij beloofd.
+
+’k Heb dat loon ook wel verdiend, want
+  Weet je wat ik heb gedaan?
+’k Heb een vogeltje gered, dat anders
+  Heel secuur was dood gegaan.
+
+’t Was te jong uit ’t nest gevallen
+  En ik bracht het er weer in,
+Ik klom, het ging o zoo moeilijk,
+  Een der hoogste boomen in.
+
+En ik”... maar hier stokte ’t ventje,
+  Want de stem van nachtegaal
+Deed hem plots verlegen zwijgen
+  En hij staakte zijn verhaal.
+
+„Piggelmee, je daad was goed, maar
+  Hoor nu eens wat ik je zeg:
+Dat je dacht aan je belooning
+  Neemt de waarde ervan weg.
+
+’t Was niet enkel medelijden
+  Dat zoo braaf je hand’len deed,
+Neen! uit zucht om zelf te groeien
+  Heelde jij dat voog’lenleed.
+
+Ga naar huis en denk erover,
+  Kom terug, ’t zij vroeg of laat,
+Als je zonder bijbedoeling
+  Hebt gedaan een goede daad.”
+
+- - - - - - - - - - - - - - - - - -
+
+Als gebroken ging ons ventje
+  Door het maanverlichte woud
+Op zijn lang versleten klompjes,
+  In zijn buisje, vaal en oud.
+
+Huilend kwam hij bij zijn vrouwtje;
+  „Vrouw, ik heb zoo’n groot verdriet.
+Nachtegaal is nooit tevreden,
+  En mijn doel bereik ik niet.”
+
+Weder troostte hem zijn vrouwtje,
+  Wat zij trouwens daag’lijks deed,
+Want ze was heel wijs geworden
+  Door het ééns geleden leed.
+
+„Piggelmee, verlies den moed niet,
+  Wees verstandig, beste maat,
+Eenmaal zal je wel in staat zijn
+  Om te doen een goede daad.
+
+Ik voor mij begrijp heel duid’lijk
+  Wat de nachtegaal bedoelt,
+Maar ik kan het zoo niet zeggen,
+  Wacht maar tot je zelf het voelt.”
+
+- - - - - - - - - - - - - - - - - -
+
+Zoo verliepen enk’le weken,—
+  Piggelmee, die niets meer schoot.
+Wijl hij immers niet meer jaagde,
+  Moest soms beed’len gaan om brood.
+
+Enk’le boeren uit den omtrek
+  Gaven hem dan wel eens wat,
+En zoo ging hij op een morgen
+  Vroeg reeds langs zijn daag’lijks pad.
+
+Boven hem de hemelkoepel,
+  Wolkeloos en lenteblauw,
+Vóór hem ’t blonde duin, het duinkruid,
+  Frisch nog van den morgendauw.
+
+’t Ventje moest heel langzaam loopen;
+  Om zijn ééne klompje zat
+Een dun touwtje, strak gebonden,
+  Wijl hij dat gebroken had.
+
+Plots’ling trok er iets zijn aandacht:
+  Op een paadje tusschen ’t gras
+Zag hij iets zich vreemd bewegen,
+  En hij wist niet wat het was.
+
+’t Ging met korte, snelle rukjes,
+  Dan eens hier en dan eens daar,
+...Dan een oogenblikje stilte
+  En dan werd hij ’t weer gewaar.
+
+Ook een angstig, pijnlijk piepen,
+  ’t Leek wel schreien, trof zijn oor;
+Toen... om zekerheid te krijgen,
+  Liep hij ’t kronk’lend paadje door.
+
+Hier! hier was het, nu vlak bij hem,
+  O, nu zag hij het met schrik;
+’t Was een duinkonijn, gevangen
+  In zoo’n valschen koop’ren strik.
+
+’t Arme dier, door zoo te rukken
+  Trok den strik nog vaster aan,
+’t Zag ook hèm nu en het keek hem
+  Als om redding smeekend aan.
+
+En in macht’loos medelijden
+  Zag het ventje hulp’loos toe,
+Kon hij ’t dier toch maar bevrijden,
+  ’t Hijgde zoo en ’t werd zoo moe.
+
+Wacht, hij zou het toch probeeren;
+  Met zijn vingers poogde hij,
+’t Wurgend draad wat los te wringen,
+  Moog’lijk kwam het dier dan vrij.
+
+Foei! wat klemde zich dat koper
+  In dat lijf zoo warm en zacht,
+’t Was niet eens te zien, zoo diep reeds
+  Zat het in de donzen vacht
+
+En zijn kleine dwergenvingers
+  Konden ’t dikke, sterke draad
+Niet verwikken of verwegen,
+  Piggelmeetje wist geen raad.
+
+En maar steeds die smeekende oogen,
+  Wijd en groot op hem gericht,
+’t Ventje kon ’t niet langer aanzien,
+  ’t Was zoo’n vreeselijk gezicht.
+
+...Zou de nachtegaal... zou die hem?...
+  ...„Hou je goed nog arm konijn,
+’t Ventje komt wel gauw terug en
+  Dan zal hij je redder zijn.”
+
+En hij holde nu het bosch in,
+  Zijn gebroken klompje spleet;
+Maar hij lette er niet eens op,
+  Dat het van zijn voetje gleed.
+
+„Nachtegaal, och hoor mij even,
+  Staak een wijl je morgenlied,
+’k Wil een goede daad verrichten,
+  Maar helaas, nu kan ik ’t niet.”
+
+En nog hijgend van het loopen,
+  Schetst hij in een oogenblik
+’t Lijden van het arm konijntje,
+  Smorend in dien wreeden strik.
+
+„Nachtegaal, kan jij me helpen?
+  Nachtegaal, wil jij dat doen...?”
+...„Ja... dat wil ik,” klonk het klaat’rend
+  Vanuit ’t hooge lentegroen.
+
+„Ik wil je de kracht wel geven,
+  Om dat beestje, zoo in nood,
+Uit dien valschen strik te helpen,
+  Maar... dan maak ik je niet groot.
+
+Want... ik kan maar éénmaal toov’ren
+  En... als ik dat nu reeds moet,
+Kan ’k je niet meer laten groeien,
+  Ventje, weet-dus-wat-je-doet.”
+
+- - - - - - - - - - - - - - - - - -
+
+Stilte... doodelijke stilte...
+  Stilte, die van spanning hijgt,
+Al de boomen blijven roerloos,
+  Heel het woudkoor wacht en zwijgt.
+
+Achter ’t groen, ter oosterkimme
+  Dooft het laaiend ochtendlicht,
+Wolken schuiven zich als sluiers
+  Voor het vlammend zongezicht.
+
+Piggelmeetje’s knietjes knikken,
+  ’t Slaat en bonst hem in zijn hoofd;
+... Moet hij kiezen? en zijn loon dan?
+  ’t Heerlijk loon hem lang beloofd?
+
+Heel d’ ellende van zijn leven,
+  Zijn rampzalig dwergbestaan,
+Heel zijn hoop en al zijn droomen
+  Ziet hij langs zich henen gaan.
+
+Hij wil spreken, maar hij kan niet,
+  Want hij weet reeds zijn besluit
+En het wil niet van zijn lippen,
+  ’t Durft als ’t waar zijn mond niet uit.
+
+Al zijn hoop weer prijs te geven,
+  Heel het heil, dat hij verwacht,
+Al wat hij de laatste maanden
+  Zich gedroomd heeft en gedacht.
+
+Als hij thuis komt straks, zijn vrouwtje
+  Wat zij zeggen zal? O! O!
+...Maar... ’t konijntje moet gered, dus...
+  „...Nachtegaal... dan zij het zoo.”
+
+- - - - - - - - - - - - - - - - - -
+
+’t Is of plots het bosch verheldert,
+  Of het wolkfloers scheurt vaneen,
+Lentezon kijkt blij en lachend
+  Door de groene blaad’ren heen.
+
+En een luid en klaar gejubel
+  Stijgt vanuit ’t herlevend bosch,
+Piggelmee begint te draven
+  Over ’t glad, veerkrachtig mos.
+
+Groeien voelt hij zich, steeds groeien,
+  Heel d’ omgeving lijkt hem klein,
+En hij redt met forsche handen
+  ’t In den strik gekneld konijn.
+
+Duid’lijk ziet hij, dat hij groot is,
+  Groot, zijn kleeren rekten mee,
+Vreemd voelt hij zich, ietwat duiz’lig,
+  Maar gelukkig en tevree.
+
+In het bosch nog galmen tonen,
+  „’t Was een proef,” roept nachtegaal;
+„’k Wist wel, dat j’ er door zou komen,
+  ’k Wist het, ’k wist het allemaal.”
+
+- - - - - - - - - - - - - - - - - -
+
+Bij zijn hol staat reeds zijn vrouwtje
+  Hem te wachten, groot als hij,
+En... zij gaan de toekomst tegen
+  Vol van hoop en o zoo blij.
+
+- - - - - - - - - - - - - - - - - -
+
+’t Ging hun goed, zij waren spoedig
+  Wat men noemt vrij welgesteld,
+En zij kochten zich een huisje
+  Van hun opgespaarde geld.
+
+’t Eerst wat in hun nieuwe woning,
+  Piggelmee heeft meegebracht
+Voor zijn vrouw, die van zijn dagtaak
+  Hem des avonds thuis verwacht,
+
+Is een pak VAN NELLE’s koffie
+  En een pak VAN NELLE’s thee;
+„Zie eens, ons genot van vroeger,
+  Vrouwtje, ben je nu tevree?
+
+In den winkel waar ik ’t haalde
+  Wou men mij—ik schrok er van,
+LOSSE thee en koffie geven,
+  Maar toen zei ik: „Dank je man;
+
+’k Wil VAN NELLE’s PAKJES KOFFIE,
+  Want dan heb ik kwaliteit,
+En slechts in gesloten pakjes
+  Heb ik daarvan zekerheid.
+
+Ook VAN NELLE’s thee in pakjes
+  En nog wel gebroken thee,
+Die is geuriger dan grove
+  En je doet er langer mee.”
+
+- - - - - - - - - - - - - - - - - -
+
+„Piggelmee,” sprak nu zijn vrouwtje
+  En ze keek hem lachend aan,
+„Jij hebt nu alweer een goede
+  En een wijze daad gedaan.
+
+Want VAN NELLE’s thee en koffie
+  Mee te brengen voor je vrouw,
+Was een goede daad, omdat je
+  Mij daarmee verrassen wou.
+
+En dat jij je die niet los, maar
+  Slechts in pakjes geven liet,
+Was een wijze daad, want anders
+  Krijg je immers d’ echte niet.”
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 75752 ***