diff options
| author | www-data <www-data@mail.pglaf.org> | 2026-02-27 06:07:51 -0800 |
|---|---|---|
| committer | www-data <www-data@mail.pglaf.org> | 2026-02-27 06:07:51 -0800 |
| commit | 72b736baf36abb28f4e35b0789b1f252fd621412 (patch) | |
| tree | 6b3d3315ec3ba3cadb66cec00b62f4c573c1f4ce | |
| -rw-r--r-- | .gitattributes | 3 | ||||
| -rw-r--r-- | 78054-0.txt | 498 | ||||
| -rw-r--r-- | 78054-h/78054-h.htm | 646 | ||||
| -rw-r--r-- | 78054-h/images/001.jpg | bin | 0 -> 162849 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78054-h/images/cover.jpg | bin | 0 -> 255662 bytes | |||
| -rw-r--r-- | LICENSE.txt | 11 | ||||
| -rw-r--r-- | README.md | 2 |
7 files changed, 1160 insertions, 0 deletions
diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes new file mode 100644 index 0000000..6833f05 --- /dev/null +++ b/.gitattributes @@ -0,0 +1,3 @@ +* text=auto +*.txt text +*.md text diff --git a/78054-0.txt b/78054-0.txt new file mode 100644 index 0000000..590a58c --- /dev/null +++ b/78054-0.txt @@ -0,0 +1,498 @@ +*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 78054 *** + + + + + Mallonga biografio de + Henry Fawcett + + La blinda ĉefpoŝtestro de Anglujo + + Por Ĉiuj Infanoj, Ĉie + + de + + WINIFRED HOLT + + + Presrajto, 1911, de + WINIFRED HOLT + Ĉiuj Rajtoj Rezervataj + + 25 cendoj (Sm. O,50); afrankite, 28 cendoj (Sm. O,56) + + Aĉetebla ĉe + The New York Association for the Blind + 118 East 59th Street. + + Dediĉita + al la + aŭtorino. + + [Ilustraĵo: HENRY FAWCETT, M. P. + Ĉefpoŝtestro de Anglujo + (Laŭ afable permeso de Fraŭlino Fawcett)] + + + + + LA KNABO KAJ LA ORGENO + +Kiam ĉiuj knabinoj kaj knaboj altkreskiĝos, ili devus iri al Salisbury +(Salisberi) en Anglujo, por vidi la antikvan katedralon, kaj por +aŭdi la orgenon kiu havas tiajn dolĉajn tonojn, ke ŝajnas kvazaŭ la +najtingaloj kiuj loĝas proksime nepre flugas en la katedralon kiam +neniu estas tie, por doni lecionojn je dolĉeco al la granda orgeno, kaj +por diri al ĝi kiel kanti. La ventoj de la ebenaĵoj de Salisbury blovas +tra la granda pordo de la preĝejo, kaj murmuretas al la orgeno pri la +misteroj kiujn ili pasis dum siaj vojaĝoj; pri la aferoj kiuj okazis +proksime, multajn jarojn antaŭ ol la katedralo estis konstruita, je la +tempo kiam, laŭdire, la Druidoj havis siajn diservojn, kaj kelkfoje +mortigis siajn homoferojn ĉe la rokegoj de Stonehenge. La orgeno kies +spirado mem estas la vento, honore gardas tiujn ĉi sekretojn, sed +kelkfoje oni miras, kiam ĝi sonigas la gajegan edziĝan marŝmuzikon, +kial la birdoj ŝajnas partopreni en la edziĝa ĥoro, aŭ, alifoje, kial +la vento plorĝemas dum la tuta funebra marŝmuziko. Vi ankaŭ devas gardi +tiujn ĉi sekretojn se vi iros al Salisbury. La “Serĉlumo”[1] eltrovis +ilin, kaj konfidencie rakontas ilin al siaj geknaboj. + + [1] The “Searchlight” (Serĉlumo), revuo kiun oni elsendos el la + Light House (Lumturo) de la New York Association for the Blind + (Nov-Jorka Asocio por la Blinduloj) al ĉiuj infanoj kiuj deziras + ĝin -- presita Braille. + +Tre malgranda knabo iafoje vagadis tra la katedralo, kaj aŭdis la +grandan orgenon, sed li ne sciis tion, kion vi scias pri ĝi; li ne +estis lerninta zorge aŭskulti, kiel poste li lernis, kaj krom tio +li estis tre okupata knabeto. Lia nomo estis Henry Fawcett (Henriko +Foset). Li naskiĝis ĉirkaŭ la tempo de via praavino (en la jaro 1833ᵃ), +kiam la avino de Reĝo Georgo, poste Reĝino Viktorino, estis ankoraŭ +dekkvarjara knabineto. + +La patro de Henriko tenis drapbutikon. Lia patrino estis tre lerta +virino, kies patro, antaŭa juristo, multe instruis ŝin. + +La patro de Henriko havis tre fortan voĉon, kaj sciis kiel devigi +homojn aŭskulti al ĝi. Kiam la batalo de Waterloo okazis kaj li vidis +la novaĵojn en la ĵurnalo li ekkaptis ekzempleron, kaj saltis sur la +veturilon kiu staris meze de la vilaĝa strato, kaj legis pri la glora +angla venko al siaj avidaj gesamurbanoj, kies patroj kaj filoj estis en +Belgujo en la terura milito. + +Ĉar la patro de Henriko estis saĝa, gaja kaj afabla, kaj paroladis +tiel bone ke homoj ĝoje atentis al tio, kion li diris, oni elektis lin +urbestro de Salisbury. Tio okazis antaŭ ol Henriko venis al Salisbury. + +Li havis fratinon, Marion, al kiu li estis sindonema, kaj du fratojn. +Lia unua instruistino ne diras al ni ke li estis eĉ iomete bona +knabeto por via imitado. Ŝi diris ke li estis plej ĝenanta lernanto, +ke lia kapo similis kribrilon ĉar el la pensoj kiujn ŝi penis enmeti +en ĝin ĉiuj elfluis. Henriko informis sian patrinon ke lia kompatinda +instruistino anoncis ke, “se ni daŭros agi tiel ni mortigos ŝin,” kaj +tamen li diris, “Patrino, ni ja daŭras, kaj ankoraŭ ŝi ne mortas!” Kiun +vi kompatas, Henrikon aŭ lian instruistinon? + + + + + DE KOBAJOJ ĜIS KOLEGIO + +Henriko amis ludi en la vendejo. La domo de lia patro, kie Henriko +naskiĝis, estis kontraŭ ĝi. Kiam okazis foiroj la vendejo estis tre +gaja, kaj kiam la cirko vizitis la urbon kaj oni starigis la tendojn +tie, estis ja glore. Kelkfoje eta Henriko kaj lia fratino iris al la +cirko kaj vidis ĉiujn el la mirindaj bestoj, akrabatoj, kaj ĵonglistoj. +Henriko tre ŝatis kuri sur la ebenaĵoj por paroli al la paŝtistoj kaj +rigardi iliajn ŝafojn. Kiam li estis okjara li iris al edukejo. Li +skribis tre melankoliajn leterojn al sia familio. En unu li malgaje +petas al la patrino ke ŝi bonvolu sendi al li la oston de la ŝinko, +post kiam la familio tute finos ĝin. Vi povas imagi kiel malmulte de +la ŝinko la familio manĝis, kaj kiom da ĝi restis sur la osto kiun +oni sendis al Henriko. Sed malgraŭ la impresio, kiun li donis ke oni +malsatigas lin en la edukejo, li fariĝis grasa kaj altkreska, kaj tre +gaja tie. Poste li nomas la donacon, -- kobajinon kaj kvar kobajidojn, +-- kiu tute feliĉigis lin. Ŝajne li amis ĉiujn bestojn kaj ĉiajn +amuzaĵojn. + +Kiam li estis altkreska dekkvarjara knabo, li iris al Queenwood +Kolegio, kie li tre progresis en la matematiko, sed ricevis malbonajn +gradojn pro lingvoj. Li fariĝis redaktoro de ĵurnalo, La Queenwood +Kroniko; li komencis paroladi, kaj penis paroli same kiel lia patro. +Li verkis artikolon pri vaporo, kiu tiel plaĉis lian patron, ke li +donis al Henriko livron (ĉirkaŭ $2.50 en usona mono) (kvin spesmilojn). + +Sub la ĉielo sur la kamparo li paradis per siaj longaj kruroj same +kiel gruo, kun liaj nezorgitaj haroj blovataj de la vento, kaj +laŭte redirante partojn de Shakespeare aŭ alia poezio. Kelkfoje la +terkulturistoj kiuj preterpasis opiniis ke li estas freneza. Kiam la +knaboj amasiĝis post la lernotempo ĉiutage, kaj parolis pri tio, kio +ili intencas fariĝi kiam ili altkreskiĝos, Henriko, -- kiu ne bezonis +multe plu kreski ekstere, ĉar li estis la plej alta el ili -- ĉiam +deklaris ke li volas esti ŝtatisto, kaj helpi fari justajn leĝojn por +la laboristaro. Li estis tiel solenega pri sia ambicio ke la aliaj +knaboj ridegis. + +Fine li tiel progresis en la matematiko, ke oni sendis lin al la granda +Universitato de Cambridge (Kembriĝo). Je tiu tempo li estis alta ses +futojn kaj tri colojn (1.9 metrojn) kaj tre maldika. Lia vizaĝo estis +honesta kaj impona, sed ne bela. Unu el liaj amikoj skribis pri li ke +li havis amikan rideton, kiu tiel radiigis lian tutan vizaĝon, ke +ĉiuj infektiĝis per lia gajeco. + +Li faris multajn amikojn en kolegio, kaj estis tiel feliĉa kun nobeloj +kaj aliaj altranguloj kiel li estis kun siaj amikoj, la vendistaro aŭ +la paŝtistoj. Li ĉiam supozis ke homoj estas tio, kio ili ja estas, +kaj esperis ke ili same kondutos al li. Li tiel multe laboradis je sia +matematiko, ke en la jaro 1854ᵃ -- li estis tiam dudekunu-jara -- li +gajnis tion, kion oni nomis “scholarship”, stipendio. Poste li gajnis +“Fellowship,” alispecan stipendion, kiu liveris al li $1,250.00, aŭ en +la angla mono £250 (Sm. 2500), ĉiujare. Por tiu mono li devis instrui +aliajn virojn pri tio, kion li jam lernis. + +Li ankoraŭ firme intencis iri al parlamento, kaj ĉar lia familio ne +povis helpi lin, nek per mono nek per influo, li decidis ke la plej +bona maniero por atingi lian celon estas fariĝi juristo. Sed ĵus kiam +li komencis la studadon, oni ordonis lin tute ripozi pro malsano de +la okuloj. Sed li neniam permesis ke malkuraĝaĵoj intermetu sin je +lia laborado, kaj spite de la konsilo de lia kuracisto, li akceptis +lernanton je matematiko, kaj kune kun lia fratino ili iris al Parizo. +Li baldaŭ revenis al Anglujo, kie Mario agis kiel lia sindonema +sekretariino. Li pasigis multe da tempo aŭskultante al paroladoj en la +parlamentejo, dum en lia koro li tenis sian vivambicion, nome, fari sin +potenco en la registaro de Anglujo kaj tiamaniere havi fortan pozicion +en kiu li povos batali kaj laboradi por la bonstato de siaj samlandanoj. + + + + + PAFAKCIDENTO + +En Septembro, 1856ᵃ, li estis denove ĉe Salisbury pafante perdrikojn +kun sia patro. Ili estis atingintaj monteton de kie oni povas rigardi +la katedralon. Fawcett estis antaŭen irinta sed lia patro ne sciis +tion. Birdo sin levis antaŭ S-ro Fawcett, kiu pafis, trafante la +perdrikon. Henriko eksaltis antaŭen por preni la birdon, forgesante ke +estas alia ŝarĝo en la pafilo; lia patro, nevidante Henrikon, pafis +denove -- tuj blindigante tute sian filon. + +La lastan objekton kiun Henriko Fawcett vidis estis la pinto de la +katedralo, kaj iom da ĝia majesteco kaj nobleco eniris en la novan +vivon de la blindulo, kiu neniam ŝanceliĝis, sed daŭris netimigite laŭ +sia suprenvojo. Lia patro estis tute subpremigita, sed Fawcett, kvankam +li sciis tute bone la gravecon de tio, kio okazis, baldaŭ diris: “Mi +tute ne permesos ke tiu ĉi akcidento faru diferencon en mia kariero. Mi +daŭrigos miajn agojn laŭ la samaj fakoj kaj kun la sama fortikeco kiel +ĉiam.” + + + + + REGAJNADO + +De tiu tago, kun senlima pacienco kaj kuraĝo li batalis sian vojon. Li +faris el tio, kion aliaj pensis lia granda malŝanco kaj faletigaĵo, +la ŝtupon per kiu li supreniris ĝis kiam li estis unu el la ĉefaj +viroj en Anglujo. Post la akcidento li tuj komencis serĉi novajn +interesojn kaj amuzaĵojn. Li tute ne intencis esti mizera kaj plena je +sinkompateco. + +Vi rememoras ke kiam li estis malgranda knabo kaj aŭdis la grandan +orgenon, li ne lernis tiam ĝiajn sekretojn, aŭ tre atentis ĝian +muzikon, sed nun li komencis aŭskulti, kaj la ĝojegon kiun la muziko +povas doni fariĝis unu el liaj novaj ĝojegoj, eĉ kvankam li neniam +estis muzikisto. + +Tuj post kiam li blindiĝis li plenintence lernis fumi. Li ankaŭ +piediris sentime; kaj estis ŝerco inter liaj kunuloj ĉe Kembriĝo, ke +malmultaj el la vidantoj povas marŝi laŭ la paŝegoj de la longkrura +blindulo, kiu dum siaj ĉiutagaj promenoj tute lacigis ilin. Li amis +vagadi sur la nekulturitaj kampoj; kaj plene ĝuis la herbokovraĵon sub +siaj piedoj, -- la filikojn, florojn kaj arbojn. Li estis tiel bona +kamarado ke li ĉiam havis multe da kunuloj kiuj volis partopreni en lia +vagado malgraŭ la aldonita laboro de la marŝado laŭ liaj paŝegoj. + + + + + LA BLINDA GLITUMULO + +Kara amiko lia skribis pri liaj unuaj penadoj gliti post kiam li +blindiĝis; “Post kelkaj penoj la sola malfacilaĵo estis, malhelpi lin +ke li ne glitiru pli rapide ol mi. Ĉiu el ni tenis la ekstremaĵon de +bastono, kaj ĉar ni estis sur la Serpentine (_nomo de lago_) kie estis +homamaso, ni havis multe da kolizioj. Tamen, ĉar ni estis paro, kaj unu +el ni estis peza viro, ni ja superis en tiuj renkontoj.” Post kelkaj +jaroj Fawcett glitiris libere kaj bone en sufiĉe da spaco, kaj fidis +nur al la voĉo de sia amiko por gvidi lin. + +Okazis iafoje ke li falis tra la glacio, kaj gaje ekkriis al siaj +amikoj, kiuj ne vidas lin kiam li malaperis, “Jen, ĉu neniu el vi +intencas eltiri min?” kaj, tre amuzite je la malfeliĉaĵo, li estas tuj +eltirita. Li pensis ke estas amuze gliti, eĉ kiam, pro la degelado de +la glacio, la akvo en kelkaj lokoj kovris la glacion ĝis liaj maleoloj. +Li faris longajn vojaĝojn sur siaj glitiloj, kaj estis iom pli sana pro +la ekzercado. Li estis tute sentimema, sed vi ne devas timigi viajn +patrinojn imitante lin en lia senzorga sporto. + +Li daŭrigis sian fiŝkaptadon kun granda plezuro. Kiam ajn li povas +forlasi siajn devojn en la universitato li rapidis denove al sia amata +Salisbury, kie li tute rememoris la riveretojn, kaj ordinare venigis +fiŝkaptiston por akompani lin. Fawcett kaptis multe da salmoj kaj +trutoj, kaj dum la vintro li kaptis ezokojn de la supraĵo de la glacio. +Plaĉis al li resti ĉe la hejmo de la fiŝkaptisto, kie estis multe da +birdoj, kies kantado ravigis lin. + +Unu tagon kiam li fiŝkaptis laŭ la bordo de la rivereto kun amiko, kiu +jam antaŭeniris lin, lin kontentigis terura tirado je la hokfadeno. +“Jen!” li ekkriis ĝoje, “fine mi havas grandegan fiŝon.” Lia amiko +sin turnis por rigardi, kaj ekridegis dum li respondis, “Vi ja havas +grandan kaj mirindan fiŝon! Vi estas hokinta mian hundon je liaj buklaj +longaj haroj, kaj li faras sian eblon por liberigi sin.” + +Tiamaniere Fawcett ellaboris siajn planojn por fari sin forta, feliĉa +viro. Nuntempe ni povas trovi nenian pli bonan konsilon por ĉiuj +blinduloj, ol lia, “Faru tion, kion vi povas por agi kvazaŭ vi ne estus +blindaj; estu kuraĝaj, kaj helpu vin mem.” + +Lia nevenkebla kuraĝo devigis lin ne nur daŭrigi sian intencon fariĝi +reganto por ke li havu la plej bonan okazon por helpi homojn, sed li +kondutis kontraŭ sia malhelpaĵo kvazaŭ ĝi estus rimedo por helpi lin +pli multe labori kaj iri pli rekte kaj rapide al lia celo. + +Li estis malriĉa, nekonata, tute blinda, sed jaron post la akcidento, +li multe progresis laŭ la vojo al sukceso. Lia kuraĝa gajeco devigis +personojn forgesi ke li estas blinda, kaj kvankam li neniam ŝatis ion, +kio donis doloron al aliaj, li plene ĝuis ĉiujn bonaĵojn de vivo. Li +estis tre gaja, kaj ĉiam deziris ke aliaj partoprenu lian gajecon. +Iafoje, kiam li estis malsana, kaj oni priskribis ĉampanon por li, +li tute rifuzis tuŝi ĝin se la tuta familio ne povis ankaŭ ĝui la +regaladon. + + + + + KEMBRIĜO DENOVE + +Nelonge post sia akcidento li revenis al Kembriĝo, kie li okupis +sin je la instruado, kaj verkis libron pri politika ekonomio, kiu +estis tiel grava ke li fariĝis stipendiulo, “Fellow” kio signifas +ke li partoprenis je la administracio de la kolegio, kaj ricevis +pozicion honoran kiu ebligis al li daŭrigi sian studadon kaj laboradon +nedevigite labori por gajni sian panon kaj buteron aŭ eĉ sian +fruktaĵon. Li konatiĝis kun multaj notindaj personoj, kaj la plej famaj +pensistoj kaj diplomatiistoj de lia tempo fariĝis liaj amikoj, inter +kiuj estis Darwin, Mill, Cobden, Thackeray, kaj Gladstone, kiuj estis +tiel famaj personoj laŭ siaj diversaj fakoj ke estus saĝe ke vi petu +vian instruiston ke li rakontu plu al vi pri ili. + +Kvankam, pro tio ke li ne estis tre juna kiam li blindiĝis, li neniam +estis lerta je la farado de multaj malgravaĵoj, li sukcese daŭrigis +siajn atletajn sportojn. Unu el liaj favoraj amuzaĵoj estis remado, kaj +ĉe Kembriĝo li estis “stroke” (estro) de sia ŝipanaro, kiun oni nomis +la “antikvaj maristoj” (laŭ iu angla poemo). + +En la jaro 1867ᵃ li edziĝis kun tre lerta kaj aminda virino, kiu tre +helpis lin je lia verkado, kaj kiu mem estis verkistino kaj pensistino. +Ili havis filinon, kiu je la aĝo de nur ok jaroj gvidis sian patron +dum lia glitado. Ŝi multe antaŭen iris, fajfante dum ŝi glitis, kaj +li kuraĝe sekvis. Lia amo al tiu ĉi sporto estis tiel granda ke li +insistis ke ĉiuj en la domo, esceptinte la kuiristinon, kiu estis multe +tro maljuna, iru je liaj longaj ekspedicioj. Li ŝategis rajdi, kaj +galopadis sur la “downs” (kampoj) tiel rapide kaj tiel energie ke oni +diris ke liaj ĉevaloj estas ĉiam pli lacigitaj ol la rajdanto, kaj ke +oni ĉiam devigis al Profesoro Fawcett pagi pli multe ol aliaj por la +dungado de ĉevalo. Li tre forte sentis ke la blinduloj ne devus esti +enmurigitaj. “Hejma kunuleco,” li diris, “estas tiel altvalora por la +blinduloj, kiel por vi,” signifante vidantojn. + + + + + EN PARLAMENTO + +La tutan tempon Fawcett parolis kaj paroladis je multaj societoj kaj +kunvenoj. Lia plej granda deziro estis helpi ke ĉiuj ricevu justan +ŝancon. Li ne trovis sufiĉe da libereco en la universitato, ĉar oni ne +permesis ke homoj kun iuj religiaj kredoj ricevu honoraĵojn. Li pensis +ke la hebreoj, kristanoj, mahometanoj kaj aliaj devus havi egalajn +rajtojn kaj privilegiojn se ili povus fari la saman laboron. Li ankaŭ +pensis ke ne estas juste ke la riĉuloj kaj la reĝino posedas ĉiom de la +bela tero, kaj ne lasu iom da arboj, aŭ kampoj en kiuj la malriĉuloj +povus ludi. Li tre penis esti elektita al la Parlamento, por ke li +helpu senpere en la regado kiu faris la leĝojn por la malriĉuloj same +kiel por la riĉuloj; sed la publiko opiniis ke blindulo ne sukcese +povas esti estro. Li tre ŝatis citi famajn verkistojn, kaj ofte citis +el teatraĵo de Shakespeare, “Estas iom da animboneco en malbonaĵoj se +oni observe distilus ĝin.” Via instruisto klarigos al vi tion, kaj +kiel vera ĝi estas, kaj mi esperas ke vi ĝin rememoros ĝis kiam vi +estos grizharaj viroj kaj virinoj. Li verkis pamfletojn pri la tiamaj +demandoj kaj vane penis atingi kelkajn liberajn lokojn en Parlamento. +Liaj kontraŭstarantoj demandis kiel blindulo povas trovi la vojon +al la parlamentejo aŭ kiel li povas kompreni la planojn por urbaj +plibonigado kaj la aranĝado de la stratoj. Fawcett diris al ili ke li +povas venki tiajn malfacilaĵojn metante pinglojn en karton. Li povis +studi tiajn problemojn pri la aranĝado de urboj aŭ fervojoj same kiel +niaj blindaj infanoj studas la geografion nuntempe per siaj dek +okuloj. + +Kiam Fawcett estis tridekdu-jara li atingis sian celon, kaj fariĝis +parlamentano, kie li estis sendita kiel ano de Brighton (Brajt’n). + +Li skribis al sia patro post kiam li revenis je la fino de la unua +tago kiel parlamentano, “Mi ĵus revenis post mia unua sperto en la +parlamentejo.... Mi baldaŭ eksciis ke mi facile povos trovi mian +vojon ĉien.... Ĉiuj estis plej servemaj. Mi estis tute premigita je +gratuloj.... Mi povas piediri ĝis la parlamentejo en precize kvarono da +horo.” Vi vidas, ke li estis daŭriganta sian bonan kutimon doni al sia +korpo ĝian porcion de ekzerco. Tiu ĉi estis kredeble unu el la kialoj +de lia bonsano, kiu helpis tiel multe al lia sukceso. + +Li estis tre fiera pri sia ĝardeno, kaj pri la legomoj kaj floroj +kiujn li kreskigis en Londono, je dekkvin minutoj malproksime de la +parlamentejo. Li senhezite konis palpe ĉiun floron kaj legomon, kaj +ĝoje montris ilin al siaj vizitantoj. + +Kiam li faris sian unuan gravan paroladon en la parlamentejo li +parolis pri la manko de instruado inter la malriĉuloj. Li diris ke +oni haltas la radojn de la administracio por fari leĝojn por reguligi +la brutinfektaĵon sed ke la malriĉuloj estis tute malzorgitaj kaj +neinstruitaj; ke en multaj lokoj ne estas eĉ unu junulo kiu povas legi +la tagĵurnalon. Li faris multe por plibonigi la instruadon de la homoj +kaj por atingi pli bonan justecon por la hindoj, la granda popolo en +Azio kiun regas la angloj. Li zorgis pri la financaj interesoj de +tiuj hindoj tiel bone ke ili estis tre dankemaj al li, kaj opiniis +tiun ĉi blindulon, kiu neniam vizitis ilian landon (kiun li konis +nur per siaj kartoj kun pingloj, sia legado kaj studado) unu el siaj +plej komprenantaj kaj simpatiaj amikoj. Dankeme pro liaj servoj ili +sendis belajn donacojn al lia edzino kaj al li mem, kaj volis havi lin +kiel sian reprezentanton en la registraro, sed li rifuzis fari tion, +preferante ankoraŭ fari sian eblon por ili senrekompence, kiel ilia +amiko. + +Kiel parlamentano li povis potence helpi la malriĉulojn. Per lia +influo, ludkampoj kaj parkoj estis rezervataj por ili; kaj per senĉesaj +industrio kaj intereso li malhelpis ke oni dehaku kaj forprenu la Novan +Arbaron, unu el la plej belaj arbaroj en Anglujo, de la homoj por kiuj +ĝi estas nun laŭleĝe protektata kiel konstanta benado kaj monumento al +ilia blinda amiko. + + + + + LA BLINDA ĈEFPOŜTESTRO + +La plej granda honoro en lia vivo venis al li kiam Sinjoro Gladstone, +la Ĉefministro de Anglujo, nomis lin kiel Ĉefpoŝtestron de Anglujo, +tio signifas la Poŝtestron kiu kontrolas ĉiujn aliajn poŝtestrojn, tre +gravan oficon. Tio faris lin tre eminenta persono. + +Je tiu tempo li estis kvardekses-jara. La diversaj manieroj laŭ kiuj li +batalis por la malprosperintoj kaj la subpremigatoj estas tro multaj +por permesi ke mi rakontu ilin al vi nun. + +Li laboregis precipe por ke ili estu instruitaj kaj havu decajn +loĝejojn, kaj penis plibonigi aferojn por la malfeliĉaj irlandanoj. +Parolante pri iliaj malfeliĉaĵoj li diris: “Malgraŭ ĉiuj malfacilaĵoj +ni devas antaŭenpuŝi nin al la lumo.” + +Kiel Ĉefpoŝtestro, li havis povon super militaro je pli multe ol naŭdek +mil homoj. Li faris tre multajn plibonigaĵojn en la poŝtoficejo. Li +perfektigis la paketpoŝton kiu ebligas ke en Anglujo oni povas sendi +preskaŭ ĉion, eĉ katojn, hundidojn kaj kobajojn, per la poŝto, kaj +ankaŭ fondis ŝparkasojn kaj aranĝaĵon per kiu la poŝtoficejo povas +zorgi pri asekuraj aferoj, kaj kontroli la telegrafon. Li komencis +la penadojn nur nuntempe plenigatajn en Anglujo por tia registara +regulado de telefonoj ke ili nun estas je ĉies servo je la plej malkara +kosto. Li ankaŭ interesiĝis je permesado ke la virinoj laboru en la +poŝtoficejo, kaj estis la unua kiu donis al ili okupon tie. + +Nuntempe, se via patrino forestas de vi kaj vi deziras sendi al ŝi +dudekkvin cendojn kiel kristnaskan donacon, vi povas sendi ĝin per +la poŝto kaj ŝi certe ricevos ĝin. Kiam ajn vi faros tion por ŝi aŭ +por amiko, aŭ metos monon en la poŝtŝparkason, rememoru ke tiu ĉi +konvenaĵo estas aranĝita por vi per la intereso de blindulo; kaj kiam +ajn vi iros al la parkoj aŭ ludejo por pasigi libertempon, rememoru ke +estis pli facile por la urba administracio teni tiun ludspacon por vi +ĉar Fawcett batalis tre forte por la rajto rezervi la anglajn parkojn, +florojn kaj arbojn por la popolamaso. + + + + + TRIUMFA FINIĜO + +Pro lia honesteco kaj justeco, Fawcett estis tre amata de tiuj kun +kiuj li laboris; kaj estis tre granda malĝojo al ĉiuj, kiuj konis +lin, kaj al multaj kiuj neniam konis lin sed kiujn li estis helpinta, +kiam post mallonga malsano, li mortis je la aĝo de kvindek unu jaroj. +Dum lia malsano la reĝino telegrafis dufoje ĉiutage por sciiĝi pri +lia sano, kaj la malriĉuloj sentis grandan korpremecon pri sia amiko. +Post lia morto liaj edzino kaj filino ricevis leterojn kondolencajn +de altranguloj kaj malaltranguloj, de la reĝino kaj de humilaj +brikmetistoj, forĝistoj, kaj aliaj kiujn li antaŭe amike helpis. + +Inter la monumentoj al reĝoj, reĝinoj, bravaj batalantoj, verkistoj, +pensistoj kaj aliaj kuraĝaj homoj kiuj jam regadis aŭ servadis sian +landon, Anglujo estas metinta tabuleton ĉe Westminster Abatejo je la +memoro de sia blinda filantropo kaj ĉefpoŝtestro. Sur tiu tabuleto +estas portreto de Fawcett kaj sub ĝi statuoj de Justeco, Amo, kaj aliaj +noblaj karakterizaĵoj. La plej granda kaj forta el ĉiuj estas figuro +de Kuraĝeco, kiu ĉefe karakterizis tiun kuraĝan viron, kaj ĉiuflanke +de la monumento staras statuoj de frateco, ĉar tiu ĉi blindulo vivis +tiel kuraĝe kaj fratece. Ni ĉiuj devus sekvi lian ekzemplon, kaj esti +pli bravaj kaj ami unu la alian pli multe, kaj, ĉu ni estas blindaj aŭ +povas vidi, trovi por aliaj same kiel por ni mem, lumon per laboro. + +Ĉe Salisbury, kie li naskiĝis, sur la vendeja placo kie li ludis kiel +infano, oni starigis statuon de li. Estas nur mallonga interspaco de +la katedralo kaj la sono de la orgeno kies sekretojn instruis al li +lia blindeco, -- tial la birdoj kiuj enflugas tra la pordo de la +katedralo, kaj instruas la orgenon kiel kanti, ripozas survoje ĉe la +piedoj de la statuo de la blindulo -- kiu amis ilin, kaj al kiu ili +alportis tiom da gaja komforto. La plej granda, la ĉiama memoraĵo al +Fawcett estas en la koroj de tiuj, kiujn li helpis per sia senĉesa, +malegotista laborado, aŭ kiuj gajnis forton el lia nehezitanta kuraĝeco. + +Per sia vivo li pruvis por ĉiam kaj por ĉiuj homoj, vidantoj aŭ +blinduloj, ke spite de la plej pezaj korpremaĵoj ni povas gajigi niajn +vivojn per perfekta kaj sukcesa servado, se, laŭ la vortoj de tiu ĉi +malproksimen vidanta blindulo, malgraŭ ĉia mallumo, “Ni antaŭeniros al +la lumo.” + + El la angla tradukis + E. W. WEEMS. + Kun permeso de la Aŭtorino. + + + + + Notoj de Transskribintoj + +En la teksta versio, vortoj origine presitaj per et-majuskla tiparo +(small caps) estas anstataŭigitaj per plenaj MAJUSKLOJ, kaj substreko +(_) markas vortojn origine kursive presitajn. + +La jenaj ŝanĝoj fariĝis en la teksto por korekti pres- aŭ +gramatikajn erarojn. + +En la teksto la uzo de elipsoj (...) estis normigita. + +La sekvaj ŝanĝoj estis aplikitaj al la teksto: + +Sur paĝo 1, “de” estis ŝanĝita al “ke” en “ke ŝajnas kvazaŭ la +najtingaloj”. + +Sur paĝo 7, “ne” estis aldonita en “lia familio ne povis helpi lin”. + +Sur paĝo 9-10, “herbokovron” estis ŝanĝita al “herbokovraĵon” en “kaj +plene ĝuis la herbokovraĵon sub siaj piedoj”. + +Sur paĝo 15, “posedn” estis ŝanĝita al “posedas” en “reĝino posedas +ĉiom de la bela tero”. + +Sur paĝo 16, “konstraŭstarantoj” estis ŝanĝita al “kontraŭstarantoj” en +“Liaj kontraŭstarantoj demandis kiel blindulo”. + +Sur paĝo 21, “Le” estis ŝanĝita al “La” en “La plej granda”. + +*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 78054 *** diff --git a/78054-h/78054-h.htm b/78054-h/78054-h.htm new file mode 100644 index 0000000..20b160c --- /dev/null +++ b/78054-h/78054-h.htm @@ -0,0 +1,646 @@ +<!DOCTYPE html> +<html lang="eo"> +<head> + <meta charset="UTF-8"> + <title>Mallonga biografio de Henry Fawcett | Project Gutenberg + </title> + <link rel="icon" href="images/cover.jpg" type="image/x-cover"> + <link rel="coverpage" href="images/cover.jpg"> + <style> + +body { + margin-left: 10%; + margin-right: 10%;} + +h1,h2 { + text-align: center; + clear: both;} + +a {text-decoration: none;} + +.s2 { + font-size: 1.5em;} + +.s3 { + font-size: 1.17em;} + +p { + margin-top: .51em; + text-align: justify; + margin-bottom: .49em;} + +.p2 {margin-top: 2em;} + +hr.chap { + width: 60%; + margin: 2em auto;} + +div.chapter {page-break-before: always;} + +.pagenum { /* uncomment the next line for invisible page numbers */ + /* visibility: hidden; */ + position: absolute; + left: 92%; + font-size: small; + text-align: right; + font-style: normal; + font-weight: normal; + font-variant: normal; + text-indent: 0;} + +.indent {margin-left: 3em;} + +.center {text-align: center;} + +.center p { + text-align: center; +} + +.smcap {font-variant: small-caps;} + +img { + max-width: 100%; + height: auto;} + +.return {font-size: 1em;} + +.cover, .frontis { + max-width: 35%; + margin: 2em auto; + text-align: center; + page-break-inside: avoid;} + +.x-ebookmaker .frontis { + max-width: 90%;} + +.footnotes { + margin-left: 1em; + margin-right: 1em;} + +.transnote {background-color: #E6E6FA; + color: black; + font-size:small; + padding:0.5em; + margin-bottom:5em; + font-family:sans-serif, serif;} + +</style> +</head> +<body> +<div style='text-align:center'>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 78054 ***</div> +<!-- BOOK COVER --> + <div class="cover"> + <img src="images/cover.jpg" alt="kovrilo"> + </div> + +<!-- TITLE PAGE --> +<div class="chapter center p2"> + <h1>Mallonga biografio de<br>Henry Fawcett</h1> + <p class="s2 p2">La blinda ĉefpoŝtestro de Anglujo</p> + <p class="s3 p2">Por Ĉiuj Infanoj, Ĉie</p> + <p class="p2">de</p> + <p class="s2 smcap">Winifred Holt</p> +</div> +<div class="center"> + <p>Presrajto, 1911, de<br> + <span class="smcap">Winifred Holt</span><br> + Ĉiuj Rajtoj Rezervataj + </p> + <p class="p2">25 cendoj (Sm. O,50); afrankite, + 28 cendoj (Sm. O,56) + </p> + <p class="s3">Aĉetebla ĉe<br> + The New York Association for the Blind<br> + 118 East 59th Street. + </p> +</div> + +<hr class="chap x-ebookmaker-drop"> + +<!-- DEDICATION --> +<div class="chapter"> + <p class="s3 center p2"> + Dediĉita<br>al la<br>aŭtorino. + </p> +</div> + +<hr class="chap x-ebookmaker-drop"> + +<!-- FRONTISPIECE --> +<div class="chapter frontis"> + <img src="images/001.jpg" alt="Henry Fawcett"> +</div> + +<hr class="chap x-ebookmaker-drop"> + +<!-- CHAPTER 1 --> +<div class="chapter"> + <span class="pagenum">01</span> + <h2>LA KNABO KAJ LA ORGENO</h2> +</div> +<p>Kiam ĉiuj knabinoj kaj knaboj altkreskiĝos, ili devus iri al +Salisbury (Salisberi) en Anglujo, por vidi la antikvan katedralon, +kaj por aŭdi la orgenon kiu havas tiajn dolĉajn tonojn, <a href="#a1" +id="b1">ke</a> ŝajnas kvazaŭ la najtingaloj kiuj loĝas proksime nepre +flugas en la katedralon kiam neniu estas tie, por doni lecionojn je +dolĉeco al la granda orgeno, kaj por diri al ĝi kiel kanti. La ventoj +de la ebenaĵoj de Salisbury blovas tra la granda pordo de la preĝejo, +kaj murmuretas al la orgeno pri la misteroj kiujn ili pasis dum siaj +vojaĝoj; pri <span class="pagenum">02</span> la aferoj kiuj okazis +proksime, multajn jarojn antaŭ ol la katedralo estis konstruita, je la +tempo kiam, laŭdire, la Druidoj havis siajn diservojn, kaj kelkfoje +mortigis siajn homoferojn ĉe la rokegoj de Stonehenge. La orgeno kies +spirado mem estas la vento, honore gardas tiujn ĉi sekretojn, sed +kelkfoje oni miras, kiam ĝi sonigas la gajegan edziĝan marŝmuzikon, +kial la birdoj ŝajnas partopreni en la edziĝa ĥoro, aŭ, alifoje, +kial la vento plorĝemas dum la tuta funebra marŝmuziko. Vi ankaŭ devas +gardi tiujn ĉi sekretojn se vi iros al Salisbury. La “Serĉlumo”[<a +href="#B1" id="A1">1</a>] eltrovis ilin, kaj konfidencie rakontas ilin +al siaj geknaboj. </p> + +<p class="footnotes" id="B1"><a href="#A1">[1]</a> The “Searchlight” +(Serĉlumo), revuo kiun oni elsendos el la Light House (Lumturo) de la +New York Association for the Blind (Nov-Jorka Asocio por la Blinduloj) +al ĉiuj infanoj kiuj deziras ĝin — presita Braille.</p> + +<p>Tre malgranda knabo iafoje vagadis tra la katedralo, kaj aŭdis la +grandan orgenon, sed li ne sciis tion, kion vi scias pri ĝi; li ne +estis lerninta zorge aŭskulti, kiel poste li lernis, kaj krom tio +li estis tre okupata knabeto. Lia nomo estis Henry Fawcett (Henriko +Foset). Li naskiĝis ĉirkaŭ la tempo de via praavino (en la jaro <span +class="pagenum">03</span> 1833<sup>a</sup>), kiam la avino de Reĝo +Georgo, poste Reĝino Viktorino, estis ankoraŭ dekkvarjara knabineto.</p> + +<p>La patro de Henriko tenis drapbutikon. Lia patrino estis tre lerta +virino, kies patro, antaŭa juristo, multe instruis ŝin.</p> + +<p>La patro de Henriko havis tre fortan voĉon, kaj sciis kiel devigi +homojn aŭskulti al ĝi. Kiam la batalo de Waterloo okazis kaj li vidis +la novaĵojn en la ĵurnalo li ekkaptis ekzempleron, kaj saltis sur la +veturilon kiu staris meze de la vilaĝa strato, kaj legis pri la glora +angla venko al siaj avidaj gesamurbanoj, kies patroj kaj filoj estis en +Belgujo en la terura milito.</p> + +<p>Ĉar la patro de Henriko estis saĝa, gaja kaj afabla, kaj paroladis +tiel bone ke homoj ĝoje atentis al tio, kion li diris, oni elektis +lin urbestro de Salisbury. Tio okazis antaŭ ol Henriko venis al +Salisbury.</p> + +<p>Li havis fratinon, Marion, al kiu li estis sindonema, kaj du +fratojn. Lia unua instruistino ne diras al ni ke li estis eĉ +iomete bona knabeto por via imitado. Ŝi diris ke li estis plej +ĝenanta lernanto, ke lia kapo similis kribrilon ĉar el la <span +class="pagenum">04</span> pensoj kiujn ŝi penis enmeti en ĝin ĉiuj +elfluis. Henriko informis sian patrinon ke lia kompatinda instruistino +anoncis ke, “se ni daŭros agi tiel ni mortigos ŝin,” kaj tamen li +diris, “Patrino, ni ja daŭras, kaj ankoraŭ ŝi ne mortas!” Kiun vi +kompatas, Henrikon aŭ lian instruistinon?</p> + +<hr class="chap x-ebookmaker-drop"> + +<!-- CHAPTER 2 --> +<div class="chapter"> +<h2>DE KOBAJOJ ĜIS KOLEGIO</h2> +</div> + +<p>Henriko amis ludi en la vendejo. La domo de lia patro, kie Henriko +naskiĝis, estis kontraŭ ĝi. Kiam okazis foiroj la vendejo estis tre +gaja, kaj kiam la cirko vizitis la urbon kaj oni starigis la tendojn +tie, estis ja glore. Kelkfoje eta Henriko kaj lia fratino iris al la +cirko kaj vidis ĉiujn el la mirindaj bestoj, akrabatoj, kaj ĵonglistoj. +Henriko tre ŝatis kuri sur la ebenaĵoj por paroli al la paŝtistoj kaj +rigardi iliajn ŝafojn. Kiam li estis okjara li iris al edukejo. Li +skribis tre melankoliajn leterojn al sia familio. En unu li malgaje +petas al la patrino ke ŝi bonvolu sendi al li la oston de la ŝinko, +post kiam la familio tute finos ĝin. Vi povas imagi kiel malmulte de la +<span class="pagenum">05</span> ŝinko la familio manĝis, kaj kiom da ĝi +restis sur la osto kiun oni sendis al Henriko. Sed malgraŭ la impresio, +kiun li donis ke oni malsatigas lin en la edukejo, li fariĝis grasa kaj +altkreska, kaj tre gaja tie. Poste li nomas la donacon, — kobajinon kaj +kvar kobajidojn, — kiu tute feliĉigis lin. Ŝajne li amis ĉiujn bestojn +kaj ĉiajn amuzaĵojn.</p> + +<p>Kiam li estis altkreska dekkvarjara knabo, li iris al Queenwood +Kolegio, kie li tre progresis en la matematiko, sed ricevis malbonajn +gradojn pro lingvoj. Li fariĝis redaktoro de ĵurnalo, La Queenwood +Kroniko; li komencis paroladi, kaj penis paroli same kiel lia patro. Li +verkis artikolon pri vaporo, kiu tiel plaĉis lian patron, ke li donis +al Henriko livron (ĉirkaŭ $2.50 en usona mono) (kvin spesmilojn).</p> + +<p>Sub la ĉielo sur la kamparo li paradis per siaj longaj kruroj +same kiel gruo, kun liaj nezorgitaj haroj blovataj de la vento, kaj +laŭte redirante partojn de Shakespeare aŭ alia poezio. Kelkfoje la +terkulturistoj kiuj preterpasis opiniis ke li estas freneza. Kiam +la knaboj amasiĝis post la lernotempo ĉiutage, kaj parolis pri tio, +kio ili intencas <span class="pagenum">06</span> fariĝi kiam ili +altkreskiĝos, Henriko, — kiu ne bezonis multe plu kreski ekstere, ĉar +li estis la plej alta el ili — ĉiam deklaris ke li volas esti ŝtatisto, +kaj helpi fari justajn leĝojn por la laboristaro. Li estis tiel +solenega pri sia ambicio ke la aliaj knaboj ridegis.</p> + +<p>Fine li tiel progresis en la matematiko, ke oni sendis lin al la +granda Universitato de Cambridge (Kembriĝo). Je tiu tempo li estis alta +ses futojn kaj tri colojn (1.9 metrojn) kaj tre maldika. Lia vizaĝo +estis honesta kaj impona, sed ne bela. Unu el liaj amikoj skribis pri +li ke li havis amikan rideton, kiu tiel radiigis lian tutan vizaĝon, ke +ĉiuj infektiĝis per lia gajeco.</p> + +<p>Li faris multajn amikojn en kolegio, kaj estis tiel feliĉa kun +nobeloj kaj aliaj altranguloj kiel li estis kun siaj amikoj, la +vendistaro aŭ la paŝtistoj. Li ĉiam supozis ke homoj estas tio, kio +ili ja estas, kaj esperis ke ili same kondutos al li. Li tiel multe +laboradis je sia matematiko, ke en la jaro 1854<sup>a</sup> — li estis +tiam dudekunu-jara — li gajnis tion, kion oni nomis “scholarship”, +stipendio. Poste li gajnis “Fellowship,” alispecan stipendion, kiu +liveris al li $1,250.00, aŭ en la <span class="pagenum">07</span> angla +mono £250 (Sm. 2500), ĉiujare. Por tiu mono li devis instrui aliajn +virojn pri tio, kion li jam lernis.</p> + +<p>Li ankoraŭ firme intencis iri al parlamento, kaj ĉar lia familio +<a href="#a7" id="b7">ne</a> povis helpi lin, nek per mono nek per +influo, li decidis ke la plej bona maniero por atingi lian celon estas +fariĝi juristo. Sed ĵus kiam li komencis la studadon, oni ordonis +lin tute ripozi pro malsano de la okuloj. Sed li neniam permesis ke +malkuraĝaĵoj intermetu sin je lia laborado, kaj spite de la konsilo +de lia kuracisto, li akceptis lernanton je matematiko, kaj kune kun +lia fratino ili iris al Parizo. Li baldaŭ revenis al Anglujo, kie +Mario agis kiel lia sindonema sekretariino. Li pasigis multe da tempo +aŭskultante al paroladoj en la parlamentejo, dum en lia koro li tenis +sian vivambicion, nome, fari sin potenco en la registaro de Anglujo kaj +tiamaniere havi fortan pozicion en kiu li povos batali kaj laboradi por +la bonstato de siaj samlandanoj.</p> + +<hr class="chap x-ebookmaker-drop"> + +<!-- CHAPTER 3 --> +<div class="chapter"> +<span class="pagenum">08</span> +<h2>PAFAKCIDENTO</h2> +</div> + +<p>En Septembro, 1856<sup>a</sup>, li estis denove ĉe Salisbury pafante +perdrikojn kun sia patro. Ili estis atingintaj monteton de kie oni +povas rigardi la katedralon. Fawcett estis antaŭen irinta sed lia patro +ne sciis tion. Birdo sin levis antaŭ S-ro Fawcett, kiu pafis, trafante +la perdrikon. Henriko eksaltis antaŭen por preni la birdon, forgesante +ke estas alia ŝarĝo en la pafilo; lia patro, nevidante Henrikon, pafis +denove — tuj blindigante tute sian filon.</p> + +<p>La lastan objekton kiun Henriko Fawcett vidis estis la pinto de la +katedralo, kaj iom da ĝia majesteco kaj nobleco eniris en la novan +vivon de la blindulo, kiu neniam ŝanceliĝis, sed daŭris netimigite laŭ +sia suprenvojo. Lia patro estis tute subpremigita, sed Fawcett, kvankam +li sciis tute bone la gravecon de tio, kio okazis, baldaŭ diris: “Mi +tute ne permesos ke tiu ĉi akcidento faru diferencon en mia kariero. Mi +daŭrigos miajn agojn laŭ la samaj fakoj kaj kun la sama fortikeco kiel +ĉiam.”</p> + +<hr class="chap x-ebookmaker-drop"> + +<!-- CHAPTER 4 --> +<div class="chapter"> +<span class="pagenum">09</span> +<h2>REGAJNADO</h2> +</div> + +<p>De tiu tago, kun senlima pacienco kaj kuraĝo li batalis sian vojon. +Li faris el tio, kion aliaj pensis lia granda malŝanco kaj faletigaĵo, +la ŝtupon per kiu li supreniris ĝis kiam li estis unu el la ĉefaj +viroj en Anglujo. Post la akcidento li tuj komencis serĉi novajn +interesojn kaj amuzaĵojn. Li tute ne intencis esti mizera kaj plena je +sinkompateco.</p> + +<p>Vi rememoras ke kiam li estis malgranda knabo kaj aŭdis la grandan +orgenon, li ne lernis tiam ĝiajn sekretojn, aŭ tre atentis ĝian +muzikon, sed nun li komencis aŭskulti, kaj la ĝojegon kiun la muziko +povas doni fariĝis unu el liaj novaj ĝojegoj, eĉ kvankam li neniam +estis muzikisto.</p> + +<p>Tuj post kiam li blindiĝis li plenintence lernis fumi. Li ankaŭ +piediris sentime; kaj estis ŝerco inter liaj kunuloj ĉe Kembriĝo, ke +malmultaj el la vidantoj povas marŝi laŭ la paŝegoj de la longkrura +blindulo, kiu dum siaj ĉiutagaj promenoj tute lacigis ilin. Li amis +vagadi sur la nekulturitaj kampoj; kaj plene ĝuis la <a href="#a9" +id="b9">herbokovraĵon</a> <span class="pagenum">10</span> sub siaj +piedoj, — la filikojn, florojn kaj arbojn. Li estis tiel bona +kamarado ke li ĉiam havis multe da kunuloj kiuj volis partopreni en lia +vagado malgraŭ la aldonita laboro de la marŝado laŭ liaj paŝegoj.</p> + +<hr class="chap x-ebookmaker-drop"> + +<!-- CHAPTER 5 --> +<div class="chapter"> +<h2>LA BLINDA GLITUMULO</h2> +</div> + +<p>Kara amiko lia skribis pri liaj unuaj penadoj gliti post kiam li +blindiĝis; “Post kelkaj penoj la sola malfacilaĵo estis, malhelpi lin +ke li ne glitiru pli rapide ol mi. Ĉiu el ni tenis la ekstremaĵon de +bastono, kaj ĉar ni estis sur la Serpentine (<i>nomo de lago</i>) +kie estis homamaso, ni havis multe da kolizioj. Tamen, ĉar ni estis +paro, kaj unu el ni estis peza viro, ni ja superis en tiuj renkontoj.” +Post kelkaj jaroj Fawcett glitiris libere kaj bone en sufiĉe da +spaco, kaj fidis nur al la voĉo de sia amiko por gvidi lin.</p> <span +class="pagenum">11</span> <p>Okazis iafoje ke li falis tra la glacio, +kaj gaje ekkriis al siaj amikoj, kiuj ne vidas lin kiam li malaperis, +“Jen, ĉu neniu el vi intencas eltiri min?” kaj, tre amuzite je la +malfeliĉaĵo, li estas tuj eltirita. Li pensis ke estas amuze gliti, +eĉ kiam, pro la degelado de la glacio, la akvo en kelkaj lokoj kovris +la glacion ĝis liaj maleoloj. Li faris longajn vojaĝojn sur siaj +glitiloj, kaj estis iom pli sana pro la ekzercado. Li estis tute +sentimema, sed vi ne devas timigi viajn patrinojn imitante lin en lia +senzorga sporto.</p> + +<p>Li daŭrigis sian fiŝkaptadon kun granda plezuro. Kiam ajn li povas +forlasi siajn devojn en la universitato li rapidis denove al sia amata +Salisbury, kie li tute rememoris la riveretojn, kaj ordinare venigis +fiŝkaptiston por akompani lin. Fawcett kaptis multe da salmoj kaj +trutoj, kaj dum la vintro li kaptis ezokojn de la supraĵo de la glacio. +Plaĉis al li resti ĉe la hejmo de la fiŝkaptisto, kie estis multe da +birdoj, kies kantado ravigis lin.</p> + +<p>Unu tagon kiam li fiŝkaptis laŭ la bordo de la rivereto kun amiko, +kiu jam antaŭeniris lin, lin kontentigis terura tirado je la hokfadeno. +<span class="pagenum">12</span> “Jen!” li ekkriis ĝoje, “fine mi havas +grandegan fiŝon.” Lia amiko sin turnis por rigardi, kaj ekridegis dum +li respondis, “Vi ja havas grandan kaj mirindan fiŝon! Vi estas hokinta +mian hundon je liaj buklaj longaj haroj, kaj li faras sian eblon por +liberigi sin.”</p> + +<p>Tiamaniere Fawcett ellaboris siajn planojn por fari sin forta, +feliĉa viro. Nuntempe ni povas trovi nenian pli bonan konsilon por ĉiuj +blinduloj, ol lia, “Faru tion, kion vi povas por agi kvazaŭ vi ne estus +blindaj; estu kuraĝaj, kaj helpu vin mem.”</p> + +<p>Lia nevenkebla kuraĝo devigis lin ne nur daŭrigi sian intencon +fariĝi reganto por ke li havu la plej bonan okazon por helpi homojn, +sed li kondutis kontraŭ sia malhelpaĵo kvazaŭ ĝi estus rimedo por helpi +lin pli multe labori kaj iri pli rekte kaj rapide al lia celo.</p> + +<p>Li estis malriĉa, nekonata, tute blinda, sed jaron post la +akcidento, li multe progresis laŭ la vojo al sukceso. Lia kuraĝa gajeco +devigis personojn forgesi ke li estas blinda, kaj kvankam li neniam +ŝatis ion, kio donis doloron al aliaj, li plene ĝuis ĉiujn bonaĵojn +de vivo. Li estis tre <span class="pagenum">13</span> gaja, kaj ĉiam +deziris ke aliaj partoprenu lian gajecon. Iafoje, kiam li estis +malsana, kaj oni priskribis ĉampanon por li, li tute rifuzis tuŝi ĝin +se la tuta familio ne povis ankaŭ ĝui la regaladon.</p> + +<hr class="chap x-ebookmaker-drop"> + +<!-- CHAPTER 6 --> +<div class="chapter"> +<h2>KEMBRIĜO DENOVE</h2> +</div> + +<p>Nelonge post sia akcidento li revenis al Kembriĝo, kie li okupis +sin je la instruado, kaj verkis libron pri politika ekonomio, kiu +estis tiel grava ke li fariĝis stipendiulo, “Fellow” kio signifas +ke li partoprenis je la administracio de la kolegio, kaj ricevis +pozicion honoran kiu ebligis al li daŭrigi sian studadon kaj laboradon +nedevigite labori por gajni sian panon kaj buteron aŭ eĉ sian +fruktaĵon. Li konatiĝis kun multaj notindaj personoj, kaj la plej +famaj pensistoj kaj diplomatiistoj de lia tempo fariĝis liaj amikoj, +inter kiuj estis Darwin, Mill, Cobden, Thackeray, kaj Gladstone, kiuj +estis tiel famaj personoj laŭ siaj diversaj fakoj ke estus saĝe ke +vi petu vian instruiston ke li rakontu plu al vi pri ili.</p> <span +class="pagenum">14</span> <p>Kvankam, pro tio ke li ne estis tre +juna kiam li blindiĝis, li neniam estis lerta je la farado de multaj +malgravaĵoj, li sukcese daŭrigis siajn atletajn sportojn. Unu el liaj +favoraj amuzaĵoj estis remado, kaj ĉe Kembriĝo li estis “stroke” +(estro) de sia ŝipanaro, kiun oni nomis la “antikvaj maristoj” (laŭ iu +angla poemo).</p> + +<p>En la jaro 1867<sup>a</sup> li edziĝis kun tre lerta kaj aminda +virino, kiu tre helpis lin je lia verkado, kaj kiu mem estis verkistino +kaj pensistino. Ili havis filinon, kiu je la aĝo de nur ok jaroj gvidis +sian patron dum lia glitado. Ŝi multe antaŭen iris, fajfante dum ŝi +glitis, kaj li kuraĝe sekvis. Lia amo al tiu ĉi sporto estis tiel +granda ke li insistis ke ĉiuj en la domo, esceptinte la kuiristinon, +kiu estis multe tro maljuna, iru je liaj longaj ekspedicioj. Li ŝategis +rajdi, kaj galopadis sur la “downs” (kampoj) tiel rapide kaj tiel +energie ke oni diris ke liaj ĉevaloj estas ĉiam pli lacigitaj ol la +rajdanto, kaj ke oni ĉiam devigis al Profesoro Fawcett pagi pli multe +ol aliaj por la dungado de ĉevalo. Li tre forte sentis ke la blinduloj +ne devus esti enmurigitaj. “Hejma kunuleco,” li diris, “estas tiel +altvalora <span class="pagenum">15</span> por la blinduloj, kiel por +vi,” signifante vidantojn.</p> + +<hr class="chap x-ebookmaker-drop"> + +<!-- CHAPTER 7 --> +<div class="chapter"> +<h2>EN PARLAMENTO</h2> +</div> + +<p>La tutan tempon Fawcett parolis kaj paroladis je multaj societoj +kaj kunvenoj. Lia plej granda deziro estis helpi ke ĉiuj ricevu justan +ŝancon. Li ne trovis sufiĉe da libereco en la universitato, ĉar oni ne +permesis ke homoj kun iuj religiaj kredoj ricevu honoraĵojn. Li pensis +ke la hebreoj, kristanoj, mahometanoj kaj aliaj devus havi egalajn +rajtojn kaj privilegiojn se ili povus fari la saman laboron. Li ankaŭ +pensis ke ne estas juste ke la riĉuloj kaj la reĝino <a href="#a15" +id="b15">posedas</a> ĉiom de la bela tero, kaj ne lasu iom da arboj, aŭ +kampoj en kiuj la malriĉuloj povus ludi. Li tre penis esti elektita al +la Parlamento, por ke li helpu senpere en la regado kiu faris la leĝojn +por la malriĉuloj same kiel por la riĉuloj; sed la publiko opiniis +ke blindulo ne sukcese povas esti estro. Li tre ŝatis citi famajn +verkistojn, kaj ofte citis el teatraĵo de Shakespeare, “Estas iom <span +class="pagenum">16</span> da animboneco en malbonaĵoj se oni observe +distilus ĝin.” Via instruisto klarigos al vi tion, kaj kiel vera ĝi +estas, kaj mi esperas ke vi ĝin rememoros ĝis kiam vi estos grizharaj +viroj kaj virinoj. Li verkis pamfletojn pri la tiamaj demandoj kaj vane +penis atingi kelkajn liberajn lokojn en Parlamento. Liaj <a href="#a16" +id="b16">kontraŭstarantoj</a> demandis kiel blindulo povas trovi la +vojon al la parlamentejo aŭ kiel li povas kompreni la planojn por urbaj +plibonigado kaj la aranĝado de la stratoj. Fawcett diris al ili ke +li povas venki tiajn malfacilaĵojn metante pinglojn en karton. Li +povis studi tiajn problemojn pri la aranĝado de urboj aŭ fervojoj same +kiel niaj blindaj infanoj studas la geografion nuntempe per siaj dek +okuloj.</p> + +<p>Kiam Fawcett estis tridekdu-jara li atingis sian celon, kaj fariĝis +parlamentano, kie li estis sendita kiel ano de Brighton (Brajt’n).</p> + +<p>Li skribis al sia patro post kiam li revenis je la fino de la +unua tago kiel parlamentano, “Mi ĵus revenis post mia unua sperto +en la parlamentejo.... Mi baldaŭ eksciis ke mi facile povos trovi +mian vojon ĉien.... Ĉiuj estis plej <span class="pagenum">17</span> +servemaj. Mi estis tute premigita je gratuloj.... Mi povas piediri +ĝis la parlamentejo en precize kvarono da horo.” Vi vidas, ke li +estis daŭriganta sian bonan kutimon doni al sia korpo ĝian porcion de +ekzerco. Tiu ĉi estis kredeble unu el la kialoj de lia bonsano, kiu +helpis tiel multe al lia sukceso.</p> + +<p>Li estis tre fiera pri sia ĝardeno, kaj pri la legomoj kaj floroj +kiujn li kreskigis en Londono, je dekkvin minutoj malproksime de la +parlamentejo. Li senhezite konis palpe ĉiun floron kaj legomon, kaj +ĝoje montris ilin al siaj vizitantoj.</p> + +<p>Kiam li faris sian unuan gravan paroladon en la parlamentejo li +parolis pri la manko de instruado inter la malriĉuloj. Li diris ke +oni haltas la radojn de la administracio por fari leĝojn por reguligi +la brutinfektaĵon sed ke la malriĉuloj estis tute malzorgitaj kaj +neinstruitaj; ke en multaj lokoj ne estas eĉ unu junulo kiu povas +legi la tagĵurnalon. Li faris multe por plibonigi la instruadon de +la homoj kaj por atingi pli bonan justecon por la hindoj, la granda +popolo en Azio kiun regas la angloj. Li zorgis pri la financaj <span +class="pagenum">18</span> interesoj de tiuj hindoj tiel bone ke ili +estis tre dankemaj al li, kaj opiniis tiun ĉi blindulon, kiu neniam +vizitis ilian landon (kiun li konis nur per siaj kartoj kun pingloj, +sia legado kaj studado) unu el siaj plej komprenantaj kaj simpatiaj +amikoj. Dankeme pro liaj servoj ili sendis belajn donacojn al lia +edzino kaj al li mem, kaj volis havi lin kiel sian reprezentanton en la +registraro, sed li rifuzis fari tion, preferante ankoraŭ fari sian +eblon por ili senrekompence, kiel ilia amiko.</p> + +<p>Kiel parlamentano li povis potence helpi la malriĉulojn. Per lia +influo, ludkampoj kaj parkoj estis rezervataj por ili; kaj per senĉesaj +industrio kaj intereso li malhelpis ke oni dehaku kaj forprenu la Novan +Arbaron, unu el la plej belaj arbaroj en Anglujo, de la homoj por kiuj +ĝi estas nun laŭleĝe protektata kiel konstanta benado kaj monumento al +ilia blinda amiko.</p> + +<hr class="chap x-ebookmaker-drop"> + +<!-- CHAPTER 8 --> +<div class="chapter"> +<span class="pagenum">19</span> +<h2>LA BLINDA ĈEFPOŜTESTRO</h2> +</div> + +<p>La plej granda honoro en lia vivo venis al li kiam Sinjoro +Gladstone, la Ĉefministro de Anglujo, nomis lin kiel Ĉefpoŝtestron +de Anglujo, tio signifas la Poŝtestron kiu kontrolas ĉiujn aliajn +poŝtestrojn, tre gravan oficon. Tio faris lin tre eminenta persono.</p> + +<p>Je tiu tempo li estis kvardekses-jara. La diversaj manieroj laŭ kiuj +li batalis por la malprosperintoj kaj la subpremigatoj estas tro multaj +por permesi ke mi rakontu ilin al vi nun.</p> + +<p>Li laboregis precipe por ke ili estu instruitaj kaj havu decajn +loĝejojn, kaj penis plibonigi aferojn por la malfeliĉaj irlandanoj. +Parolante pri iliaj malfeliĉaĵoj li diris: “Malgraŭ ĉiuj malfacilaĵoj +ni devas antaŭenpuŝi nin al la lumo.”</p> + +<p>Kiel Ĉefpoŝtestro, li havis povon super militaro je pli multe ol +naŭdek mil homoj. Li faris tre multajn plibonigaĵojn en la poŝtoficejo. +Li perfektigis la paketpoŝton kiu ebligas ke en Anglujo oni povas sendi +preskaŭ ĉion, eĉ katojn, hundidojn kaj kobajojn, per la poŝto, kaj +ankaŭ fondis <span class="pagenum">20</span> ŝparkasojn kaj aranĝaĵon +per kiu la poŝtoficejo povas zorgi pri asekuraj aferoj, kaj kontroli la +telegrafon. Li komencis la penadojn nur nuntempe plenigatajn en Anglujo +por tia registara regulado de telefonoj ke ili nun estas je ĉies servo +je la plej malkara kosto. Li ankaŭ interesiĝis je permesado ke la +virinoj laboru en la poŝtoficejo, kaj estis la unua kiu donis al ili +okupon tie.</p> + +<p>Nuntempe, se via patrino forestas de vi kaj vi deziras sendi al ŝi +dudekkvin cendojn kiel kristnaskan donacon, vi povas sendi ĝin per la +poŝto kaj ŝi certe ricevos ĝin. Kiam ajn vi faros tion por ŝi aŭ por +amiko, aŭ metos monon en la poŝtŝparkason, rememoru ke tiu ĉi konvenaĵo +estas aranĝita por vi per la intereso de blindulo; kaj kiam ajn vi iros +al la parkoj aŭ ludejo por pasigi libertempon, rememoru ke estis pli +facile por la urba administracio teni tiun ludspacon por vi ĉar Fawcett +batalis tre forte por la rajto rezervi la anglajn parkojn, florojn kaj +arbojn por la popolamaso.</p> + +<hr class="chap x-ebookmaker-drop"> + +<!-- CHAPTER 9 --> +<div class="chapter"> +<span class="pagenum">21</span> +<h2>TRIUMFA FINIĜO</h2> +</div> + +<p>Pro lia honesteco kaj justeco, Fawcett estis tre amata de tiuj kun +kiuj li laboris; kaj estis tre granda malĝojo al ĉiuj, kiuj konis +lin, kaj al multaj kiuj neniam konis lin sed kiujn li estis helpinta, +kiam post mallonga malsano, li mortis je la aĝo de kvindek unu jaroj. +Dum lia malsano la reĝino telegrafis dufoje ĉiutage por sciiĝi pri +lia sano, kaj la malriĉuloj sentis grandan korpremecon pri sia amiko. +Post lia morto liaj edzino kaj filino ricevis leterojn kondolencajn +de altranguloj kaj malaltranguloj, de la reĝino kaj de humilaj +brikmetistoj, forĝistoj, kaj aliaj kiujn li antaŭe amike helpis.</p> + +<p>Inter la monumentoj al reĝoj, reĝinoj, bravaj batalantoj, verkistoj, +pensistoj kaj aliaj kuraĝaj homoj kiuj jam regadis aŭ servadis sian +landon, Anglujo estas metinta tabuleton ĉe Westminster Abatejo je +la memoro de sia blinda filantropo kaj ĉefpoŝtestro. Sur tiu tabuleto +estas portreto de Fawcett kaj sub ĝi statuoj de Justeco, Amo, kaj aliaj +noblaj karakterizaĵoj. <a href="#a21" id="b21">La</a> plej granda <span +class="pagenum">22</span> kaj forta el ĉiuj estas figuro de Kuraĝeco, +kiu ĉefe karakterizis tiun kuraĝan viron, kaj ĉiuflanke de la monumento +staras statuoj de frateco, ĉar tiu ĉi blindulo vivis tiel kuraĝe kaj +fratece. Ni ĉiuj devus sekvi lian ekzemplon, kaj esti pli bravaj kaj +ami unu la alian pli multe, kaj, ĉu ni estas blindaj aŭ povas vidi, +trovi por aliaj same kiel por ni mem, lumon per laboro.</p> + +<p>Ĉe Salisbury, kie li naskiĝis, sur la vendeja placo kie li ludis +kiel infano, oni starigis statuon de li. Estas nur mallonga interspaco +de la katedralo kaj la sono de la orgeno kies sekretojn instruis al +li lia blindeco, — tial la birdoj kiuj enflugas tra la pordo de la +katedralo, kaj instruas la orgenon kiel kanti, ripozas survoje ĉe la +piedoj de la statuo de la blindulo — kiu amis ilin, kaj al kiu ili +alportis tiom da gaja komforto. La plej granda, la ĉiama memoraĵo al +Fawcett estas en la koroj de tiuj, kiujn li helpis per sia senĉesa, +malegotista laborado, aŭ kiuj gajnis forton el lia nehezitanta +kuraĝeco.</p> + +<p>Per sia vivo li pruvis por ĉiam kaj por ĉiuj homoj, vidantoj aŭ +blinduloj, ke spite de la plej pezaj korpremaĵoj ni povas gajigi +niajn vivojn <span class="pagenum">23</span> per perfekta kaj sukcesa +servado, se, laŭ la vortoj de tiu ĉi malproksimen vidanta blindulo, +malgraŭ ĉia mallumo, “Ni antaŭeniros al la lumo.”</p> + +<p> +El la angla tradukis<br> +<span class="smcap">E. W. Weems</span>.<br> +Kun permeso de la Aŭtorino. +</p> + +<!-- TRANSCRIBERS' NOTES --> +<div class="chapter transnote p2"> +<p class="center s3">Notoj de Transskribintoj</p> + +<p>La jenaj ŝanĝoj fariĝis en la teksto por korekti pres- aŭ +gramatikajn erarojn.</p> + +<p>En la teksto la uzo de elipsoj (...) estis normigita.</p> + +<p>La sekvaj ŝanĝoj estis aplikitaj al la teksto:</p> +<ul> +<li class="indent" id="a1">Sur paĝo 1, “de” estis ŝanĝita al “<a +href="#b1" class="return">ke</a>” en “ke ŝajnas kvazaŭ la najtingaloj”. +</li> + +<li class="indent" id="a7">Sur paĝo 7, “<a href="#b7" +class="return">ne</a>” estis aldonita en “lia familio ne povis helpi +lin”. +</li> + +<li class="indent" id="a9">Sur paĝo 9-10, “herbokovron” estis ŝanĝita al +“<a href="#b9" class="return">herbokovraĵon</a>” en “kaj plene ĝuis la +herbokovraĵon sub siaj piedoj”. +</li> + +<li class="indent" id="a15">Sur paĝo 15, “posedn” estis ŝanĝita al “<a +href="#b15" class="return">posedas</a>” en “reĝino posedas ĉiom de la +bela tero”. +</li> + +<li class="indent" id="a16">Sur paĝo 16, “konstraŭstarantoj” estis +ŝanĝita al “<a href="#b16" class="return">kontraŭstarantoj</a>” en +“Liaj kontraŭstarantoj demandis kiel blindulo”.</li> + +<li class="indent" id="a21">Sur paĝo 21, “Le” estis ŝanĝita al “<a +href="#b21" class="return">La</a>” en “La plej granda”. +</li> +</ul> +<p>Nova originala kovrila arto inkluzivita kun ĉi tiu eLibro estas +donita al la publika havaĵo.</p> + +</div> +<div style='text-align:center'>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 78054 ***</div> +</body> +</html> diff --git a/78054-h/images/001.jpg b/78054-h/images/001.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..c02df04 --- /dev/null +++ b/78054-h/images/001.jpg diff --git a/78054-h/images/cover.jpg b/78054-h/images/cover.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..263f8a2 --- /dev/null +++ b/78054-h/images/cover.jpg diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt new file mode 100644 index 0000000..6c72794 --- /dev/null +++ b/LICENSE.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +This book, including all associated images, markup, improvements, +metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be +in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES. + +Procedures for determining public domain status are described in +the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org. + +No investigation has been made concerning possible copyrights in +jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize +this eBook outside of the United States should confirm copyright +status under the laws that apply to them. diff --git a/README.md b/README.md new file mode 100644 index 0000000..c28428b --- /dev/null +++ b/README.md @@ -0,0 +1,2 @@ +Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for eBook #78054 +(https://www.gutenberg.org/ebooks/78054) |
