initial commit of ebook 15418HEADmain

1 files changed, 3871 insertions, 0 deletions

diff --git a/15418-8.txt b/15418-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..c0088fc
--- /dev/null
+++ b/15418-8.txt
@@ -0,0 +1,3871 @@
+Project Gutenberg's Ang Sintang Dalisay ni Julieta at Romeo, by G.D. Roke
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Ang Sintang Dalisay ni Julieta at Romeo
+
+Author: G.D. Roke
+
+Release Date: March 20, 2005 [EBook #15418]
+
+Language: Tagalog
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK JULIETA AT ROMEO ***
+
+
+
+
+Produced by Tamiko I. Camacho, Jerome Espinosa Baladad and
+PG Distributed Proofreaders. Produced from page scans
+provided by University of Michigan.
+
+
+
+
+[Transcriber's note: Tilde g in old Tagalog which is no longer used is
+marked as ~g. Mistakes in the original published work has been
+retained in this edition.]
+
+[Paalala ng nagsalin: May kilay ang mga salitang "ng, mga," at iba pa
+upang ipakita ang dating estilo sa pag-sulat ng Tagalog na sa ngayon
+ay hindi na ginagamit. Hinayaang manatili sa edisyong ito ang mga
+pagakakamali sa orihinal na pagkakalimbag.]
+
+
+
+ANG SINTANG DALISAY
+
+NI
+
+JULIETA AT ROMEO
+
+_Tulà sa uicang tagalog_
+
+NI
+
+G.D. Roke.
+
+Unang pagcalimbag
+
+MAYNILA
+
+Imp. Tagala.
+1901
+
+
+
+
+SA CADALAGAHAN
+
+AT
+
+CABAGUNTAUHANG
+
+TUBO SA SANGCAPULUAN
+
+
+  Dinala[1] n~g palad na di cayat asam
+sa natitiualag na Bayanbayanan,
+dacong Habagatan n~g Sangcapuluan,
+at sa di calipi[2] punong pamumuhay,
+
+  Ito'y natatayo sa paa n~g bundoc,
+capoua tatlong panig sa taric ay cubcob
+at ang sa harapan caragata't tunog
+n~g laguing daluyong pag-uauari'y handog.
+
+  Masigla cong isip na casalucuyang
+nagcusang cumilos sa cau uculan
+lungcot at iba pa hindi gunam-gunam
+sa dahilang nasa na maguing panglibang.
+
+  Ang anyong mapanglao iiral pag-guiit
+n~g oras na dapat ipantuyong pauis
+at n~gayong padilim ang gabi'y caparis,
+ang lupang libin~gang hangahan n~g isip.
+
+ Lansaguin ang gayong magmoog ang agap
+sa tauong maualay ¡n~g panaho'y atas!
+sa capilas puso't bun~gang m~ga lunas
+n~g ibang pagluha ¡ito ang mabigat!
+
+  Ang pagayong panglao catan cayang pait
+sa pusong uari rin n~g asauang ibig,
+at n~g m~ga dugong mahal ang umaquit
+na aco'y mag-alio tumula n~g auit.
+
+  Sa cutad na isip ito'y cunang latag
+sa mata n~g ibig magdamot lumasap,
+di sariling catha't may quinunang ugat,
+linangcapang acma at cayang saguisag.
+
+  Tapat ang luhog cong tangapin at handog
+sa iniyo, ang aba't malumbay na pagod,
+m~ga dalaga't bagong tauong sipot
+sa mahal cong Bayan[3] may puring umirog,
+
+  Aqui't hindi iniyo dusta't capintasan[4]
+na ucol iputong sa gaya cong mang-mang,
+gayon ma'y ibayo maguing paquinabang
+cung iniyong liliman naguing 'Bun~gang Panglao.'
+
+
+=Ang tumula.=
+
+
+
+PUNO NANG SALITA
+
+  Nang panahong lacad sa isang daigdig,
+dulo ng patalim ang hantun~gang galit,
+ina-aring ley at tanging matuid
+ang gumauad hatol sa tauong may isip.
+
+  Tila baga'y Dios, na lubhang daquilá
+hindi,i inangcap sa mahal na lic-ha,
+ang dapat maghusay may balac na dila
+sa nan~gadidimlan sa hibo n~g lupa.
+
+  Taga pamahala sa titic na utos
+sa sala n~g tauo't ibang sauing quilos.
+caya mamalayan sa sacop sigalot
+cung naibun~ga na'y caquilaquilabot.
+
+  Ang madlang inin~gat tan~gang cailan~gan
+n~g Capangyarihan ualang caya't culang,
+nabibirong lahat n~g dapat gumalang
+hindi man~gadala cahit marapatan.
+
+  N~g tauo ay gauang liban~gan ang quintab
+n~g cani caniyang patalim na sacbat,
+pamuting malupit sa alin mang lacad,
+sa tuluga'y bantay at tangulang hagap.
+
+  Tila di gunitang natalong patalim
+casing isang lupit pilit cadamay rin,
+harap n~g lingatong cung sa labas galing
+n~g bayan n~gang cani-canila'y may supling.
+
+  Ang lacas n~g camay ang tangîng pan~gahas
+sa puso ay api ang carapat-dapat,
+catouirang tungcol at síya rin ang agap
+camuc-ha'y calizin mabantog may linsad.
+
+  Ang pagayong asal hapung pag-iisip
+nin~gas sa silacbo'y lalo pang malabis,
+sa isang lupaing binucalang batis
+n~g abáng sintahang dahil niyaring auit.
+
+  Ito ang Veronang[5] masanghayang ciudad
+na sa paniuala sa panahong tahac,
+Bartolome della Seala ang bansag,
+Principeng may puri sa tungcol malin~gap.
+
+  May dalauang tiyang hindi magcahinlog,
+ang pag-iibigan malinao na lugod,
+doo'y nagsitubó sa yaman ay tampoc,
+sa dugong mataas n~g calac hay sipot.
+
+  Bunieng Capuleto, na ugaling tauag
+sa uua at tiyang aquing pinahayag,
+at cay Montesco, bigay namang bansag
+sa isa at capoua capuriha'y ganap.
+
+  N~gunit n~g dumating pagcat caraniuan
+tamis uma-asim n~g pag iibigan,
+sa dahilang ito cacamunting bagay
+sama-an n~g loob ang pilit umiiral
+
+  At palibhasa n~ga sa balat n~g mundo,
+matouain di ilan sa gauang mangbuyo.
+caya di napaui't bagcus sumilacbo
+init n~g alita'y naguing pita'y sicdo.
+
+  N~g nagtatanimang loob di naglining
+sa canila'y sulsol na apoy n~g tabil,
+n~g dilang matamis ó magagauiin
+sa pag mamapuri't alinsunod han~gin.
+
+  Di rin pinag-uari cung ang gayo'y buhat
+sa sundot n~g inguit sa pusong may in~gat,
+upang nito'y gauin iculim-lim sicat
+n~g balang sa caniya'y lumampas liuanag.
+
+  Gayon din hindi na tinunghan sa isip
+cung laman n~g udioc ay higanting galit,
+n~g pusong sa gayo'y lubháng mapagtipid
+sari saring licô panghalay nagamit.
+
+  N~g nagsipag-udioc n~g linsil na han~gad
+sa boong pagnam-nam dito na naganap,
+di maca-iilang Verona'y nagdanac
+sa dugo n~g cabig dalauang nang-yacag.
+
+  Tahanang nag-inam sa pagcacalapit
+dalauang pamuno n~g pagcaca-alit,
+sa laqui at dalas niyaong pagcacaliz
+siyang naguing sanhi at nag-bigay pait.
+
+  Cung masauatá man sa sandaling oras
+n~g Principe Scala tuing man~gag lamas,
+yao'y para lamang han~ging pampanin~gas
+cung baga sa basang cahoy na nasalao.
+
+  Pagayon ang lacad m~ga cabagayan,
+na tigmac n~g dugo sa capanahunang
+tumahac ang punong sa luha rin laan
+niyaring aauiting tula namay panglao.
+
+  Sa umagang sicat n~g arao culimlim
+n~g muc-hang may lumbay anyo'y tiquis man din.
+humarap sa bago na acmang hilahil
+sa Veronang tila hinirang n~ga laguim.
+
+   Ang capalalu-an na pacaing saclap
+at paramit pula sa caniya'i may in~gat,
+ang tan~ging may sala at pilit yumacag
+sa pinagbuhatan n~g gayong bagabag;
+
+   Ito'y m~ga capoua utusan sa bahay
+bunying capuleto't Montescong maran~gal,
+na nan~gagcatagpuô sa abot n~g tanao
+sa canicanilang Guinoong tahanan.
+
+   Ang utusang bahay tuinay nagmamasid
+sa pan~ginoon nilang lihim na nag alit,
+n~gunit uala namang casabihang titic
+na di nababali cahit ganong higpit.
+
+   At may tauo n~ganing matapat na loob
+pan~ginoon sa galit nan~ga-quiqui-ayos,
+cung ito'y bigcasan n~g dusta't pag-ayop
+pagtatangol parang sariling sigalot.
+
+   Ang cani-caniyang guinoo'y sa tapang
+calac-ha't iba pa sabi cung lampasan,
+mata'y mangdi-dilat parang dinadarang
+saca itututol uicang paimbabao.
+
+   Ang gayong taltalan na maling inisip
+sa lupa'y suboc nang binubun~ga'y galit,
+sa capoua utusang bahay ang umaquit:
+hanapin ang hatol sa dulo n~g caliz;
+
+   Dapouat n~g acma nang magsucatang sacbat
+isang bagong taong mabunyi ang ticas,
+cátaong lumapit at ang unang bigcas
+¡"itiguel na anya, panganyayang han~gad"!
+
+  Ito'y si Benboliong quilalang pan~galan,
+at pamangqiung buo Montescong maran~gal,
+taong matahimic at sa pusong mahal
+pag-api sa capoua capan~gita't suclam.
+
+  N~gunit pagcaquita ni Montescong cabig,
+bagcos naululan ang palalong isip,
+pagcat inasanang tulong na malabis,
+caya hinandulong ang catalong caliz.
+
+  Cahit si Benvolio, ay culang namaos
+di rin alintana ang magandang himoc,
+dan~gan caniyang sacbat sa galit binunot
+casaha'y ang bala, di sana nasunod.
+
+  Calacarang masid sa lupang ibabao,
+busal n~g taltalan ó caya ba-bagan,
+ang palalo't duag tapang binabagay
+timbang n~g pag-auat n~g nama-maguitan;
+
+  Pag-auat cung baga tunay at mahigpit
+sa duag ay lalong paquita'y balasic;
+dapouat cung acalang himba-bao di pilit
+marahil urun~gan n~g sariling aquit.
+
+  N~gunit may palalo duag caraniuan,
+sa sulsol n~g bulag ay nagagayanan,
+bagcus pa cung madlá ang nagsi-sitanghal,
+malapit sa hucay n~g capahamacan.
+
+  Ano't palibhasa ang tacbo n~g nin~gas
+niyaong cagalitan ucol sa pagcalat,
+caya ¡ó sacuna! ang isang pan~gahas
+na-abot-abutan ang tiguilan sacbat;
+
+  Ito may binata't sa calac-ha'y supling;
+n~gunit cagaui-ang liban~gang hilahil,
+ualang ibang bati't bunot ang patalim
+cay Benvolio, cun di ang ganitong turing:
+
+  Aniya, n~gayo'y batid ang mahal mong canan
+cumaliz sa duc-ha'y nau-ucol lamang,
+pagcat casing uri mayroon pa naman
+sucat macalapat at icadadan~gal.
+
+  Libo mang tagumpay igauad n~g palad
+¿anong mapa-pala,t calaban mo'y hamac?
+¿anong cabantugang tamuhi't matan yag?
+sa lupa'y cung hindi ang pula at libac?
+
+  ¡Maguing sumpa naua matingcalang lan~git
+sa casing-gaya mong matouaing cumaliz,
+sa hindi capantay an~gat na idatig
+at ina-acalang madaling malupig.
+
+  Caya ang dugo mo n~g hindi masayang
+at huag capitang pan~git na palayao,
+humanda't magbunot at quitang maglaban
+púla n~g sa ati'y lumampas na tunay.
+
+  Sa gayong narin~gig Benvolio'y sumagot
+anyo'y pacumbaba't ang bigcas malambot,
+aniya, "o Tibaldo"[6] ang pagcabugasóc
+caraniua'y sising mapait ang handog.
+
+  Ang sapantaha mo cung hindi nalihis
+carampatang lahat ang bun~ga mong galit;
+n~gunit aco'y hindi ni o may cacaliz
+at sa gayo'y agap babág itahimic.
+
+  "Aco'y nagtataca tugon n~g causap
+sa canan mo'y bunot patalim na in~gat,
+ito'y di ga-gauin cung ualà sa han~gad
+tun~go n~g bintang cong unang pinahayag."
+
+  Benvolio'y pumac-ling, "caliz cayà bunót
+sa pagcat may taong api ang pagluhog;
+n~guni't pag sa bagsic agad na hinuhod
+sa mabuti't hindi nasang ilamurot.
+
+  N~g sapantaha mo ito ang dahilan
+cayà ang patalim iuli sa calaban,
+at aco'y tulun~gan payapa'i ibigay
+sa nan~gadidimlan sa udioc n~g auay."
+
+  Tibaldo'y tunay man ang gayong narin~gig
+sa caniya ay pulos laro-larong litis.
+ugali sa pagcat magli-lilong isip
+dam-dam casingtago ang lahat na dibdib.
+
+  Cung pano ang tin~gin niong casamaan
+sa balang calic-hang acala'y ca-asal,
+Tibaldo'y gayon di't bagcus napootan
+sa pagcat aniya sa turing hinan~gal.
+
+  "Cayong tanang lahi, at saca sinunod,
+n~g m~ga Montesco ualang gauing quilos,
+cun di ang sa uicang may daya't maayos
+maghusay n~g isip n~g capoua ibalot.
+
+  Cung pano ang tamis paquingan sa bibig;
+salitang mairog siya naman ang pait,
+n~g hantun~gan tun~go maninilong isip
+causap n~g upang malinlang sa nais;
+
+  N~guni't caming dating dala sa pahamac
+n~g m~ga pa ayang may pamuc-hang sarap,
+m~ga tain~ga'y bin~gi't calooba'y gayac
+pagcat gayo'y siyang sacbating marapat.
+
+  At n~g upang huag lumago't umiral
+ang sin~gao na damong panalot sa buhay,
+niong mahalagat asam na halaman
+agaring lipuling ualang pacundan~gan."
+
+  At saca inulos na di na binalat
+ang ualang munti mang gayac na causap,
+dan~gan n~ga ang tunog pagcabatay sacbat
+buhay sanay lagot sa acalang sucab.
+
+  Sa galit inusig n~g hindi sayaran
+tagang sunod-sunod, n~guni at nasayang,
+pagcat si Benvolio ang mata't saclao
+ualang bigong agap pag-iuas na bagay.
+
+  At n~g mauala na sa dugo ang lamig
+ni Benvolio't siyang naghari ang init,
+ang panagang sacbat ipinamilantic
+daglus ang canilang cabig nagsidatig.
+
+  Naguing cay Benvolio, ang m~ga utusang
+bahay n~g amaing Montescong maran~gal,
+saca cay Tibaldo, naqui ayon naman
+ang cay Capuletong sacop na cadamay.
+
+  Sa munting linaon nacapanguilalas
+paglaqui't pagla-lâ niyaong paglalamas,
+pagcat di pa bilang ibang nan~ga-ganyac
+guinoo at duc hang nan~gacatalastas;
+
+  N~gunit ualang uasto sa linusob-lusob
+marami sa ibang huling nagsilahoc,
+sa dalauang pangcat ualang naca-ayos
+pinagmulang babag cun di ang ma-abot.
+
+  Gayari ang hia-uang pinagsagutanan;
+¡mauala-mauala paghilahil bayan!
+¡itabi ang aua't pagpa pacundan~gan!
+¡ang sama'y di dapat mag-ugat lumabay!
+
+  ¡Salot cay Montesco't Capuleto't ihampas!
+¡Cagalitang labis dugo rin itigmac!
+¡huag pamarisan sa gauang pahamac!
+¡sila'y pagsulun~gan sa bayan n~g nin~gas!
+
+  Ito't ibang sigao hindi magcamayao
+sa busal n~g gula't sa tein~gay nag sumpal,
+calangsing n~g caliz huad sa pingquian
+calantog ay basag n~g bambong umpugan.
+
+  Naquiquitono rin ang cahapis-hapis
+daing na may láit nagsisucong saquit,
+at gayon din naman lagapac casanib
+n~g nan~gabu-bual na di na matindig;
+
+  Bagcus nacadagdag sa gulo't sigauan
+alin~gao n~gao siyang nagharing lansan~gan
+ang nagsisitanao nagsilabas naman
+Capuleto't saca Montescong casubiag.
+
+  Baquit nagbigcasan n~g uicang paglait
+magsucatan uban sa anyo'y mapilit,
+ito'y naguing han~gin sa nin~gas n~g galit
+n~g cani caniyang nang-lalabang cabig;
+
+  Ang pamamayani sa matang may lin~gap
+n~g cani-caniyang pan~gulong mataas,
+sa caual pansulong n~g tapang at sipag
+at ang pagdidiuang dito nagbubuhat.
+
+  Púla't alipusta cung nalalapatan
+caualang bahala pan~gulong labanan;
+n~guni't cung alalay mata't caisipan
+cadalasang ani ang ligaya't dan~gal.
+
+  Ano't n~g ang tulin boo't ualang pucnat
+n~g alab sa tacbo niyaong paglalamas,
+ang baya'y anaqui tung-tung na sa oras
+sa madlang cabilang ang icaagnas.
+
+  Ang mata'y saan man sa liguid ilin~gos
+ualang ipanglaong sa puso'i nagtaos,
+dito ay padag-li ang ibig lumahoc,
+ibang napipilay han~gos na pasabog.
+
+  Nagcalat ang ibang sari-saring gulang
+pan~gamba'y nalinibag sa muc ha't quilusan,
+ualang mapalagay sa bahay't lansan~gan,
+pumanhic manaog may lahi sa laban.
+
+  Ang lúha sa matang sacál na umagos,
+cumatay sa muchá n~g paghihimutoc
+at sa ibang daco camay nan~gagdaop
+dalan~gin tunghayan n~g lin~gap n~g Dios.
+
+  Doon mamamasdan ang aniong mapipil
+anaqui larauan n~g pan~gamba't laguim,
+lalo na cung gayo'y gunita't di pansing
+ang púlang cacapit di magtamang gauin.
+
+  Nang nacasusupil naman ang halac-hac
+casalio n~g saya cung basahin balac,
+n~g toua n~g saquim ay ualang itamad
+han~ga't natiticman ang bun~ga n~g han~gad.
+
+  Ang babaying hindi mauacsi't magculang
+sa madla at lubhâng mala-laquing bagay,
+doon naguing papel ang pamamaguitan
+na humihicayat manghinayang buhay.
+
+ Dadala-dalaua sa gayo'y may aquit
+dili iba't cun di n~g asauang ibig
+n~g Pan~gulong capoua niyaong nagca-caliz
+na nagpa-patibay sa loob n~g cabig.
+
+  Saca ang la-laquing caraniuang yucod,
+cahit mabigat man, sa asauang himoc,
+dóo'y nan~gagtayo ang noo at un~gos
+ang boong lagab-lab n~g palalong poot.
+
+  Hindi masasaclao ang naguing hangahan
+niyaong pagla-labang ualang pacundan~gan,
+doon ang pagdaló cun di naagapan
+n~g Principeng Punong cataastaasan.
+
+  Gayon man at cahit halos nagdidilim
+caacbay na caual di agad tiniguil
+yaong pagla-lamas cun di pinagturing
+lapat na parusa sa paua n~gang suail.
+
+  Pasigao at boo voces sa patiayag
+pataas ang camay't liig nauunat,
+ang mata'y sa galit nan~gagsipandilat,
+niong pagsansalá sa gulo n~g ciudad.
+
+  Nang mabatid nan~ga ang mulang lingatong
+tinun~gó ang ulo't labanay pinutol,
+noon ang Principe saca idinugtong
+ang uicang: "patalin sa lupa itapon".
+
+  Saca ¡"tumahimic!, canilang sinunod
+lumamig ang init sa puso himutoc,
+upang sa payapa ang baga'y manulos
+sa caligaligan iniyo nang binusog:
+
+  At n~gayo'y na naman ay pinag isahan
+n~g maling pacaná mahal niniyong uban
+Guinong Capuleto't Montesco'y sa asal
+cun di man~gagba~go sa si-si hahangan.
+
+  Ang alita'y bagcus sa puso'y alaga,
+nadidim-lang isip pampatabang cusa,
+caculan~gang tipid han~ging panlathala
+masangsang na amoy tauag sa panagá.
+
+  Pati matahimic na nan~gama-mayan
+loob n~g Verona nan~gapi-pilitan,
+ilipat sa caliz ang cani canilang
+gauang pamu-muhay mahalagang bagay.
+
+  Ang nasa caluban dapat nang inamag
+nabunot n~g sumpang dugo ay magcalat
+n~guni't siya niniyong camaliang han~gad
+sa camuc-hang lahi n~g canan isalag.
+
+  Di man~garimarim sa di carampatan
+ibubo't iohó dugong caculan~gan
+sa dun~gis liping sa puso'y panghimay
+sa may sintang tapat lupang tinubuan.
+
+  Tipirin ang tapang at lubos igugol
+sa aping catuirang tungcol ipagtangol,
+huag babasaguin sa dustang paglipol
+n~g boong magamit sa panahong ucol."
+
+  Sa gayong panudlang sa puso'y naglagos
+lahat linamlaman sa nin~gas n~g poot,
+marami ang ibang patagong sinuot
+caliz sa calubang tiquis ipansalot.
+
+  At may ilan pa ring lihim na umigtad
+dahilan sa hiyang maquitamang suliap
+sa buniyng Principe't abay na alagad,
+pagcat gayong bagay lahucan di sucat.
+
+  Naguing dulo'y tan~gang binagayan lupit
+Principe'y sa hanay talumpating galit,
+pagcat ininis na sa hula ang bait
+n~g han~gad na lico sa inulit-ulit.
+
+  Mula n~gayo'y aniya, ibsan n~g sigalot
+ang bayang Verona n~g payapang ayos,
+lipulin sa puso ang punla n~g poot
+caugat-ugata'i ibaon sa limot.
+
+  Huag caligtaa't sa noo ilimbag
+ang panatang tintang hindi macacat-cat
+sa caliz n~g galit, n~g di mailapat
+camatayang dusta at casindac sindac.
+
+  N~gayo'y magsihimpil n~g lubhang tahimic
+iniyo't iniyong bahay sa tacot humilig
+sa acmang parusa n~g catouirang titic
+at man~gagcaisa n~g laman at isip."
+
+  Sa marin~gig ito sabay nagsisabog
+cabig na dumalo't iba pang lumahoc,
+ang m~ga utusan? nagpunong sigalot,
+Benvolio't Tibaldo saca nagsisunod;
+
+  N~gunit si Montesco't Capuletong ugat
+na nagpa-pasulong buhay n~g bagabag,
+dala n~g principe upang sa banayad
+mapuring pan~garal ay maipatalastas,
+
+  Ucol n~g lisanin ito at catangcay
+bacas n~g hilahil ang litao na lamang
+saca ang ugaling maraming matapang
+capag natapos na alin mang labanan.
+
+  N~g madla'y alam na alin~gao-ngao duag
+litis ualang dugong muc-ha ang sa agap,
+cung amba n~g yong oras n~g maglamas
+at paghimpil naman caran~galang palac.
+
+  N~gayo'y siya namang tunghayan n~g tin~gin
+buhay ni Romeong búcong a-auitin,
+n~g m~ga Montesco pan~galauang supling
+punua't sa pagcat ang tungcol dumating.
+
+  Ang masidhing lumbay laon nang namugad
+puso ni Romeong binatang maticas,
+payuco't nag-isip maupó't lumacad,
+tan~ga't ualang uili maquilahoc usap.
+
+ Ito'y halata man n~g sintang magulang
+dapua't di mataroc lihim na dahilan,
+pagcat ualang ibang hinin~gahang simpan
+cun di si Benvoliong catoto at pinsan.
+
+  Catu-turan nito sanhi n~g pag-ibig
+sa cay Rosalinang bulac-lac n~g diquit,
+cabin~gihang bayad cay Romeong hibic
+ang nagpa-pamangha sa balisang isip.
+
+  Cailan ma't idaing dalita't himutoc
+n~g pusong may tiis n~g sa sintang tunod,
+Rosalina'y ualang ibang sinasagot
+cun di catimpian at mahapding quilos.
+
+  Pagcat cung ang sinta'y sa buhay pan~gitil
+n~g nino man caniya'y lubhang masunurin,
+ay nagui-guing dagoc naman at pang-haling
+sa isip n~g culang palad na mag-anquin.
+
+  Palibhasa'y lahat cay Benvoliong batid
+at sa pinsang mahal hinayang malabis,
+caya sa touina'i apuhap sa isip
+bagay na panlibang sa siphayong sáquit.
+
+  Nagcataon n~gani sa arao n~g antac
+sugat ni Romeo sa sintang matalas,
+sa cay Capuletong palacio'y may gayac
+piguing na ugaling culang sa magdamag.
+
+  Bucal n~ga sa puso ang handa't catouaan
+lalo pang dinalas at pinag-iinam,
+muláng ang Principe sila hinatulang
+pagcaliz limutin n~g laong ca-auay.
+
+  Sayauang malaqui ang puyatang tatag
+at may balatcayong sari-saring bicas,
+ang nan~gag si lahoc ang muchay may latag
+maitim na cayo't cung sino'y di tatap.
+
+  At n~g upang n~ganing mailibang sáquit
+Benvolio'y ang pinsang na pinaca-iibig,
+aniya, "o Romeo pinsan cong matamis
+cata'y maquibilang sa sayauang batid."
+
+  Romeo'y n~gumiting binahirang poot
+sa pinsang may ya-ya casunod ang sagot:
+"Capuletong bahay sa sarili'y masoc
+at sa panaohin aco'y maqui-umpoc?"
+
+  Benvolio'y, pumac-ling, "hindi sucat tac-han
+ya-ya co'y cahima't may acalang hadlang,
+pagcat hindi lin~gid: ang totong cailan~gan
+ay ualang talagang ley ó catouiran."
+
+  Cay Romeong tugon, "sa camay n~g isip
+ang "uicang cailan~gan" sa boo mong sulit,
+hindi maapuhap, caya sa iyo'y nais
+n~gayo'y liuanagan n~g upang mabatid."
+
+  Si Benvolio'y, aniya, "cung hindi maturan,
+sa tin~gin n~g uari sa puso mo'y tunghan,
+sa busal ay titic sa diquit n~g lumbay
+sanhi n~g ya-ya cong lubháng cailan~gan."
+
+  Sa gayo'y Romeo'y sa muc-ha'y sumilip
+toua n~g ninintang siphayo sa hibic,
+"cung gayon, aniya, ang tucoy mong sulit
+ualang iba cun di Rosalinang ibig."
+
+  Sagot ni Benvolio, "ualang ibang langcap
+sa mapiping daing cung di ang calatas,
+saca napagtanto sa balitang tapat
+sa anya-ya'y ualang salang di ga-ganap."
+
+  Sa marin~gig ito Romeo'y nagtipid
+n~g sinagot-sagot yumuco't nag-isip,
+saca tumin~gala't marahang nagsulit
+parang ang sarili sa anyo'y caniig.
+
+  Aniya ¡"cung mangyaring mabilang sa piguing
+maquita man lamang sa dusa ang dahil,
+maguing pampaui ring sandaling lasapin
+sumintang gaya cong sa taghoy ay tacuil!"
+
+  Cahimat sa gayo-y di anyong causap
+Benvolio'y naguica sa pinsan niang uagas,
+aniya, ¿"baquit caya cung gayo,y sa han~gad
+ayao pahinuhod sa aquing hicayat?
+
+  "¿Di baga, sinunod, ang sucat malirip
+tauo'y capag hirap ang nasang magahis,
+sa balang toui na apuhap sa isip
+ang acmang paraang sucat ipagcamit?"
+
+  Si Romeo'y aniya, "tunay, n~gunit pagcat
+ca-auay tang lahi, sa piguing may tatag,
+n~g budhi di toua, di hintay lumangcap
+linam-nam n~g saya magbi-bigay sac-lap."
+
+  Benvolio'y pumacling, "nataon pa naman
+n~gayo'y sa payapa magcatalong angcan,
+¿baquit sa-sayan~gin at di pag pilitang
+nam-namin ang handog n~g capanahunan?"
+
+  Pagcat si Romeo ay hindi tumugon
+at nagnilay-nilay n~g lubháng hinahon,
+Benvolio ang uicang, dag-ling idinugtong:
+Romeo itacuil ang inurong-sulong.
+
+  Ang maquila-la ca sa iyo'y cung pan~ganib
+may tatag na sayao, ipinahiuatig,
+m~ga balatcayo'y man~gacaga-gamit
+sino mang la-lahoc at sa gayo'y ibig.
+
+  Cung ito'y susundin sinong macamalay
+sa pangmu-muc-ha mo't quilos n~g catauan.
+n~guni at ang pusong "buminit n~g subiang
+n~g pusong inabot maca-capanáyam."
+
+  Sa gayong narin~gig Romeo'y ang tugon
+hindi na pagtutol cun di ang pag-ayon,
+saca nagcaisa na hangang panahon
+hanapin ang ibang catoto't calayon.
+
+  Samantalang ito'y usapan sinunod
+paa n~g isip ta, nagca-isang ayos,
+Palacio n~g inam Capuletong bantog
+casan~ga n~g auit doo'y n~g masayod:
+
+  Sa boong mag-hapon n~g pangabing piguing
+ang nan~gag-aayos nagca isang tin~gin,
+sa gayac na pilit pamuting nagning-ning
+at sa mahalaga n~g daming pagcain
+
+  Cung isa ang timbang nan~ga-unang tatag
+sa gugol at siglang sa tin~gi'i pangalác,
+ang sa n~gayo'y banguit tiquis pinag apat,
+palibhasa'y tungcol sa sampagang in~gat.
+
+  Bumabasang ibig, dapat mong matalos
+guinoong Capuleto may anac na irog,
+Julieta ang n~galan casinglinao bubog
+labing apat lamang dalang taong bilog.
+
+  Ito'y bugtong lamang caya ang paglin~gap
+masintang magulang ualang munting cupas,
+di pa bumahagui tanang dagling lipas
+piguing na alin ma't sa tahimic lágac;
+
+  N~gunit sa piguing n~g gabing tadhana
+panaho'y ucol nang lumahoc na cusa,
+sa ugaling umpoc carampata't biayaya
+n~g balat n~g lupa't sa tauo'y adhica;
+
+  Baquit ang isa pa, ito ang mabigat,
+sa mahal na camay may isang may han~gad,
+sa bunyeng Principe guilio cong camaganac
+sa hinhi't carictan ang puso'y nabihag.
+
+  Dacong umaga pa niyaong ca-arauan
+n~g pangabing piguing ito'y nagtuluyan
+sa cay Capuleto't tapat na sinacdal
+ang hilig n~g pusong hindi maiuasan.
+
+  Aniya'i "ang iisang mahal ninyong supling
+sa aba'i nagbigay n~g dusang masaquim,
+pusong nagtitiis mapilit na daing
+Mahalagang camay sa inyo'y hilin~gin.
+
+  Tugon n~g causap "boong camuraan
+n~galang mag-asaua di dapat sumun~gao,
+talastas n~g lahat mabigat na pasan
+di cayang isapit sa hustong hangahan.
+
+  Uicang mag-asauang matamis sabihin
+sa pagcat ligaya asam na pitasin;
+n~gunit boong tungcol cung tapat isipin
+pag-ganap ay ualang hindi ha-hapuin.
+
+  Ang pagsu-sunuran busal n~g pag-ibig
+bun~ga cung matuyú caraniua'y pait,
+ang gayo'y lalo pa sa maicling isip
+capos sa magbata't di cayang magtiis."
+
+  Ayos aco't bata, tugon n~g causap,
+n~gunit di pabilang casin taong lacad,
+candong na ang toua pagca inang tapat.
+caya't alam bathin ang tungcol na dapat.
+
+  Catalasang isip catu-tubong sipot
+sa gulang n~g tauo'y hindi alinsunod,
+di gaya n~g ibang bagay-bagay suboc
+sa pinagdaana't casanaya'y hugot."
+
+  Capuleto'y, aniya, "tunay, n~gunit sinsay
+mag-asauang mura ang cadalagahan,
+tulad sa bulaclac pinuting di arao
+madaling malanta'y sa samio ay culang.
+
+ Patauad, at aco di bucong itulot
+ang aniong pagcupas n~g anac na irog,
+na toua't ligaya sa bahay co'y tampoc;
+tan~ging tutungculan sa puri co't impoc;
+
+  Sa n~gayo'y hatol co sa magandang han~gad
+sa pusong may dagoc dapat ipabat-yag,
+pagcat ito'y unang sucat macatatap
+samantalang oo sa iyo'y di gauad.
+
+  Tan~go o pagtangui ay paca-asahan,
+sa boo niyang sagot aquing iba-bagay,
+cung matamisin ca batang calooban
+acong ama'y hindi dapat na humad-lang."
+
+  Caharap ang sagot, aniya'y ualang sucat
+sa cutad na isip uicang maapuhap,
+itugon sa iniyong magandang pahayag
+liban na sa pusong sa utang may lin~gap.
+
+  Ang mapuring hatol caya di masunod
+cun di macaharap sa puso'y may dagoc,
+cung sa gauang aba, n~g sa cania'y tiboc
+maguing dusa't toua pan~garap masayod."
+
+  Ani Capuleto "sa gabi ring harap
+bucsan, cung acala, ang tabing n~g hirap.
+sa pusong may bigay pagcat piguing tatag
+sa bahay co'y tulot, sa iyo'y ang paglangcap;
+
+  N~guni at n~g upang huag mayucayoc
+batang pag-iisip n~g cabutong irog,
+bago tumalima sa mapuring unos
+sa ipa-uunaua, tan~gu mo'i isagot.
+
+  Ang sa cay Julieta taong tinatahac
+cahustuhan lamang sa sampuo at apat
+hangang labing anim, cung cayo'i singpalad,
+pitasin ang bun~gang tica n~g pagliyag."
+
+  Binata umayos saca nag-paalam,
+pagcat sa sarili ibig maisanay
+paglibang matuid n~g pagsinta'y bucal
+bago maquiharap sa nagbigay subiang.
+
+  At n~gayo'y bago ca isapit sa uacas
+n~g pangabing piguing, bumabasang liyag,
+pacaquilan-lan mo n~galan pagcat dapat
+bunying Capuleto ang naguing causap.
+
+  Ito't dili iba't ang Conde de Paris,
+Principe Scala capinsang malapit,
+sa ibang talata aquin nang binanguit
+at hangang sa huli sundan mo n~g isip.
+
+  Ang lahat na ito cung iyo nang talastas
+at di naligtaan Palaciong inaquiat,
+tin~gin iyang isip iupó at ilatag
+n~g upang matanto cabagayang sucat.
+
+  Masdan ta sa guitna ilang nan~gag-ning-ning
+na nacasisilao ang capal sa tin~gin
+sa ugaling oras minulan ang dating
+nanya-ya't hindi sa pangabing piguing.
+
+  Capuleto't saca ang asauang ibig
+ganap ang pagtangap sa nagsisipanhic
+cung na sa bahay na paglin~gap malabis
+pagbi-bigay puri ualang casin tamis.
+
+  Sa may balatcayong sari saring inam
+binatang Romeo'y sa dami cabilang,
+Benvolio'y gayon di't ibang caibigan
+sa unahang daco calaguip n~g say-say;
+
+  N~gunit cay Romeo'y pagsad-ya ang dahil
+hindi ibang touá na biaya n~g piguing
+cun di ang caricta't maramot na tin~gin
+sintang Rosalina't sa titig lasapin.
+
+  Ya-yamang sa caniya hanay n~g pagliyag
+capacanan pacla't sa uala ang sadlác,
+ang mata man lamang dili-diling bihag
+ang numam-nam alio ligaya na't galác.
+
+  Caya halos lamang siya'y napa-pasoc
+Palacio n~g sayá sa samio'y bumucod,
+han~gal ang catulad sa linibotlibot
+paghanap sa sinta tan~ging na sa imbot.
+
+  At n~g matagpuan nag-ulol ang sáquit
+sa ibang binata mut-ya'y naliliguid,
+n~g man~ga usapan sa puso niya'y tinic
+¡ó pani-nibughong! di iba't pag-ibig;
+
+  Dapuat si Romeo'y sa gayo-y lumahoc
+hindi minarapat n~g matimping loob
+at ang minagaling sumandal sa suloc
+na naca-catapat Rosalinang irog.
+
+  Mulá doo'y caniyang linalasap isip
+catamisang handog sa isang ni-nibig
+n~g larauang sinta habang na sa titig
+dinadaloc uari bagcus nasa-sabic.
+
+  Ang mahin-hing n~giti't quilos na ma-ayos
+harap n~g may dusa, n~g pusong may dagoc,
+nagui-guing ligayang caagao himutoc
+lalo cung ang sinta sa habag maramot.
+
+¡O ba-baying dahil dusang pag-iisip
+n~g nagsi-siluhod sa altar mong dib-dib!
+sa boong quinapal cun di ca calaquip
+paos ang ligaya't calooba'y quimis.
+
+  Icao mang yumurac sa boong ligaya
+di dapat matapos n~g amang nauna,
+icao rin ang hanap quinaba-balisa
+minimithing lunas n~g guinauang sala.
+
+  Ang naca cahambing n~g sangsinucuban
+sa la-laquing licha cun di ca cabilang,
+parang na malapad tanim cabatuhan,
+simoy pa n~g han~gin pansaua sa buhay.
+
+  Sa la-laqui naman ang naca-catulad
+tumutubong cahoy, cun di ca calangcap,
+at nagsa-sarili sa buhan~gin lauac,
+ualang dahon't bun~ga't culay lumbay cupas;
+
+  N~gunit cung laquip ca't sa la-laquing piling,
+ang paliguid tila cagalaca't ning-ning,
+ang lahat sa dam-dam cabusuga't lambing,
+pang-alio sa buhay cupcop n~g hilahil.
+
+  Cung sa macatouid la-laqui sa dusa
+at sintahin naman lasap ang ligaya,
+icao ang pantamis sa lasahing pac-la
+at angel cang buting may in~gat sa caniya.
+
+  Na sa iyo'i hinahon sucat cung loobin,
+puri n~g la-laquing palad mong capiling,
+sa gayo'y icao ring alalay na han~gin
+pantabuy sa balang tataquip na dilim
+
+  Pangsulung ca't tulong n~g tungcol niang han~gad,
+maguing sa caliz man ò iba pang sucat,
+na ipaguing dapa't n~g sa lupang liyag
+sa mata n~g tauong litao't iaanac.
+
+  Guilio cung matouain bumabasan ibig,
+uica mo'y marahil saan ca sinapit
+cayá sa ba-baying larauan nabanguit
+dahil cay Romeong haling sa pag-isip.
+
+  At n~gayo'y bago ca itunghay sa dugton~g
+n~g dulong iniuan niyaring tulang sunong,
+ni Romeo'y bicas at ugaling candong
+munting panulat sandaling isilong.
+
+  Romeo ay isang bagong tauong basal
+mataas ang tindig sa cataua'y timbang
+balicat mababa't ulo't liig bagay
+maayos lumacad ualang cagaslauan;
+
+  Mahauas ang muc-ha malambot, malinis
+puti ay malinao ang balat maquinis,
+pilicmata'y sin-sin mahaba't malantic,
+sa matang maitim umaambag diquit;
+
+  Ang quilay malagó't balantoc ang hubog
+itim na malabis ay calugod-lugod,
+ilong cayas bubó ugali ang tan~gos,
+ang buca n~g bibig cainama't ayos.
+
+  Cung pano ang tayong nagcabagay-bagay
+at guinanda gandang tila man din pinsán,
+ugali gayong di't asal na maran~gal
+sa mapuring puso bucál at di hiram.
+
+  Ano pa't ang gandang nagcalangcap-lancap
+n~g bunying Romeo sa loob at labas,
+gandang tumatagos sa puso'i ang limbag
+sa gayong carictan baba'i ay un~gas.
+
+  Cung baga'y ha-hanap labis pang carictan
+sa la-laquing muc-ha para n~g hinin~gan
+alindog ang sihin at bucang liuay-uay
+n~g tanang bulac-lac Mayo nating buan.
+
+  Binatang Romeo'y caya n~g alisin,
+sa iba'y gumaya ang taquip na itim
+sa muc-ha't pagsicab ang lahat na tin~gin,
+nagsipanguilalas sa dalauang dahil:
+
+  Ang una'y sa ganda na calugod-lugod
+macamasid bangcay cung hindi iirog
+at ang icalaua pagcat capamooc
+ni Montescong ama sa piguing may handog.
+
+  Marami man cahit, n~g sinta'y tinablan,
+sa himoc n~g tin~gin, n~gunit daplis lamang,
+at n~g sa matinding dagoc ang hinirang
+puso ni Julietang camura-muraan.
+
+  Ito iuan muna bumabasang liyag
+itulot sandaling ibaling ang suliap
+sa dacong unahan upang matalastas
+ang ibang nangyaring lisan di dapat.
+
+  Camunting oras pang bago n~ga minuláan
+sa piguing nagsad-ya ang pagda datin~gan
+at n~g si Julieta'y bihis nang mainam
+tinauag n~g ina't ganito ang say-say:
+
+  Aniya, "ó Julietang cabuuó cong irog,
+¿di pa caya sun~gao sa búco mong loob
+ang pagaasauang hindi nali-limot
+sa lupang iba-bao n~g puso'y lamuyot"?
+
+  Julieta'y ang tugon--"inang matangquilic
+bagay na tinuran di pa sumaisip,
+yaring batang puso ualang sintang ligpit,
+liban sa magulang at Dios na ni-nibig."
+
+  "Gulang mo'y arao na, ang sa inang sagot,
+na icao'y pitasin n~g dapat magsinop,
+dito'y di iilang m~ga iua't bubót
+lalo pa sa iyo't sa yaman din sipot.
+
+  Saca idinugtong aco'y sa iyong edad
+linalasap co na tamis n~g may anac;
+n~gunit icao'y hanga n~gayo'y iniin~gat
+sa pagcadalagang dupoc ang calasag."
+
+  Ang pacli n~g anac, "ina, sa iyong camay
+gaya n~g bulac-lac sa tancay halaman,
+mahalagang samio tiniquis hinirang
+sa magandang palad ay inacay-acay.
+
+  Ang tugon n~g ina, sa iyo may gayon din
+hindi maua-ualan na pusong da-daing,
+can~gina pa lamang ang camay mong anquin
+n~g Conde de Paris sa iyong ama'i hiling,
+
+  Ito ay binatang maganda ang ticas
+sa yaman lumaqui't dugo ring mataas,"
+"hindi pa quila-la," ang pac-li n~g anac;
+"sa piguing ta taon," sagot n~g causap.
+
+  Julieta'y tumanong, "Conde cung dumating,
+?anong itu-tugon cung aco'y causapin? '
+ina'y napan~giti't hinagcang madiin
+ang anac na guilio sa mus-mus na turing.
+
+  Aniya, "ang ba bayi sa pagayong bagay
+sa isinusulit puso ang may bucál,
+labi binibigcas hindi matu-tuhan
+natin cung alin n~ga to d na umacay."
+
+  Julieta yumucó,t sandaling nagbalac
+bago itinanong gayaring pahayág,
+aniya-"ó ina, co ¿anong gauing sucat
+sacaling ang Conde sa mata co'y dapat?"
+
+  Ang sa inang tugon, "ó cabutong irog
+sa aquin di ucol tanong mo y sumagot,
+nito'y ualang ibang labis magpatalos
+cundi puso mo rin sa sinta'y pagtiboc."
+
+  Sa mauica ito Julieta'y linisan,
+pagcat sinalubong ang nan~gagdatin~gan,
+m~ga iba't iba na caguinoohan,
+sa pangabing piguing na~gag-bigay dan~gal.
+
+  Ang sa inang say say cay Julietang isip
+n~g mapag-isa na balisa'y cumapit,
+sa gayo-y pag-uari n~g hindi mapacnit
+salas n~g umpucan nasoc naquipanig.
+
+  Arao man din siyang sa dilim sumicat
+ang tanang inabot nalihi n~g dilag,
+sa m~ga lalaqui umiral ang galac,
+n~gunit sa babayi pan~gimbulong palad.
+
+  Ang naca-cahambing n~g tipong carictan
+maligayang ilao n~g bucang liuay uay
+at ang casiglinis ang hamog sa busal
+n~g bucong sampagang caban~gu ban~guhan.
+
+  Julieta n~ga'i isang mariquit na perlas
+sa sariling consang buhay nala-lagac,
+siya'y mahalagang bato at sa quislap
+corona ang culang, caya di matanyag;
+
+  Ito n~ga ang mundong simpanang umibig
+sa balang mamasdang himala n~g diquit,
+Julieta'y sa pagcat binubugang batis
+sa tuctoc n~g bundoc at sa tauo'y lin~gid."
+
+  Sa pisn~ging mapula noo'y calinisan
+at nag-alon along buhoc na macapal,
+na uari ay ulang guinto cung nag-lugay
+bangcay na malamig n~g sinta di tablan;
+
+  Sa hati n~g, ba-ba at guilit n~g liig
+tayong ayos-ayos bayauang ay pitis,
+lugmoc man sa tin~gin sa sabug n~g saquit
+aano't luluhog sa ligayang labis;
+
+ Sa tin~gin n~g mata at n~giting mahin-hin
+yu-yuco,t sasabog ang pagpitang linsil,
+at pilit na hali ang mapuring daing
+n~g pusong titiboc sa sintang masaquim.
+
+  Anopat ang taglay n~g halagang dilag,
+dilag sa calo-louang boong nan~gu-n~gusap,
+salamin din namang malinao at tapat
+n~g mahal na dib-dib sa ugaling in~gat.
+
+  Baquit ang isa pa'y sa ganda casanib
+yaman at calac-bang mamanahin pilit,
+sa caniang magulang, ito'y ang matamis
+cabugtun~gan anac bun~gang ini-ibig;
+
+  Palibhasa'y bata at di pa datihan
+sa paqui-quilahoc alin mang umpucan,
+calooban duag, isip napuputlan,
+ang ibig ibigcas hindi mauastuan;
+
+  Dang~an n~g sa inang sa culang maagap
+n~g mahal na supling at icapipintas,
+loob na nalucop di sanay umunlac
+tinuluyan sana n~g hiya'i hinamac;
+
+  At n~g magtibay na caloobang tucop
+tin~gin ilinatag sa binilog-bilog,
+aniya sa sarili "¿alin sa caumpoc
+sa mura cong camay--sinabing may imbot?"
+
+  Nagcataon n~ganing ang tin~gin nabungo.
+para n~g patalim sa balauing anio,
+sa na sa isang suloc binatang patayo,
+na ma ayos tindig at may balatcayo
+
+  "¡Cung ito n~ga sana ...!" sa sariling tanong
+n~gunit di tinuloy ang dapat na dugtong,
+pagcat capoua mata nila'y nagsalubong
+Julieta'y nan~ginig sa pagsintang ucol.
+
+  Ang uicang pagsintang catamisan supling.
+n~g pusong babayi, sa calolooa'y himbing,
+ni Julieta'y, n~gunit, sa gayo'y naguising
+at sa big-lang pucao ay sumuling-suling;
+
+  Ito n~ga ang unang sinta cung cumapit
+sa puso n~g tauo'y matibay mahigpit,
+at ito ang sintang pang-han~gal sa isip
+lalo cung ang dugo,y cabataang labis,
+
+  Ito ang pagsintang cung baga itulad
+sa culay ay siyang tunay na busilac
+cung sa cabanala'y taimtim at uagas
+at cung sa matamis pan~guna sa lasap.
+
+  Binata gayon din cung nabighaniyan
+sa ligayang tipon n~g toua't carictan,
+n~g bunying Julieta't sa puso'y naquintal
+ang uicang: Maglingcod, na di mapiguilan.
+
+  Romeo't di iba binatang binanguit
+iniuan tang Letra bumabasang ibig,
+sa suloc n~g salas n~g doo'y sa titig
+lasapin ang sa cay Rosalinan~g diquit;
+
+  N~gunit mulang caniyang napalad namasdan
+ganda ni Julietang mahin-hi't timuman,
+ang ninanais niyang Rosalinang camay
+na bayad siphayó, nanaog sa gunam
+
+  Pagcat ang siphayo sa pusong ni-nirog
+ualang bigay cun di masin-sing himutoc
+at ang gayo'y siyang tagapagbulusoc
+n~g sinta sa hucay n~g saua ó limot.
+
+  Uala nang naghari sa alala't isip
+cun di si Julietang ligaya n~g diquit.
+Julieta'y gayong din sa puso ay tipid
+sinta cay Romeong ayao nang mapacnit.
+
+  Marami man cahit ibang nan~gaghandog
+maban~gong bulac-lac n~g pusong may tiboc
+cay Julieta'y pauang masaclap na yamot
+si Romeo lamang sa tamis nabúcod.
+
+  Cay Romeo namang pagsayao madlang
+sa ibang dalaga't sa uica ay culang
+pagca't si Julieta ang laman na lamang
+n~g hucay n~g pusong sa pagsinta'y hibang.
+
+  N~g anyong ang gabi tungtong nasa lalim
+minulan ang "danzang estrella" ang turing,
+niyaong dacong una ugali sa piguing
+pagcatapos baga'y, oras nang humimpil.
+
+  Sa hinaba-haba litis na palitan
+n~g cani-caniyang caparis sa sayao,
+Julieta't Romeo nagcataon naman
+sa "page-estrella" ay nagcapilin~gan,
+
+  Naramdaman n~gani Julieta'y ang init
+n~g sa cay Romeong camay ay malabis,
+n~gunit ang sa isang binata'y malamig
+sa cabilang siping, tinac-han cung baquit.
+
+  Yaring acmang sulit sa tag-lay na edad
+sa bunying Romeo'y malambot binigcas,
+aniya, ó guinoo'y, mapalad ang oras
+pagcalapit nati't camay nagcahauac.
+
+  Romeo'y namanghang di hulo n~g isip
+din~gig cung totoo cayá panaguinip.
+cay Julieta'y tanong ¡"ó tála n~g diquit!
+sadiang minarapat sa iyo'y malapit.
+
+  Sagot ni Julieta, "oo at sa pagcat
+camay cong caliua sa sandaling oras
+papag-iinitin n~g iyong paghauac
+sa busal n~g gabing lamig cumacalat."
+
+  Tugon ni Romeo "yaring catauhan
+sa laot n~g touá baquit mo linutang¿
+camay mo n~g aquin pina-iniit man
+sa mata mo baga aco'y nada-darang."
+
+  Sa gayong aglahi n~g pusong may tiboc
+Julietang butihin banayad sumagot,
+sang n~giting matimpi pagcat sumaloob
+ang sa capoua'y amang datihang sigalot.
+
+  Sagot ni Romeo, "¿sa palad co'y baquit,
+sa iyo'y tumamang linoob n~g lan~git
+maligayang gandang di dapat maisip
+n~g alin mang pantas sa lupa'y maauit?
+
+  Mula n~gayo'y sa iyo sumpa co't asahan
+sa mahal mong yapac dapá aco't laan
+utos mo ay leying tupdin co't igalang
+at aco ang lihim n~g iyong carictan."
+
+  Sa mauica ito'y camay pinaghigpit
+sa pagcacahauac tanda n~g pag-ibig
+at sa capoua nila'y puso ay cumapit
+cun di ang libin~gan uala nang pag-pacnit.
+
+  N~g magcahiualay't ang danza y natapos
+lahat humimpil na n~g lubhang maayos,
+pagtupad n~g tungcol sa piguing may handog
+ualang naibati't loob nan~gabusog.
+
+  ¡O pagsinta'y baquit sa lupang ibabao!
+cun di ca maigcas sa labing may simpan
+cahit at sa mata ó quilos man lamang:
+pinabasa-basa mo ang touá ó lumbay;
+
+  Itong inasal mo't dila pinag-umid
+Romeo'y n~g lisan cay Julietang titig,
+sa capoua muc-ha naminsang natitic
+n~g pag-hihiualay ang bun~gang mapait.
+
+  Tan~ging paalaman ay hindi natapos
+ang sigao n~g tin~gin hangang nagcaabot
+at n~g maglayu na umali himutoc
+sa capoua n~ga dib-dib na halos sumabog;
+
+  Hangang si Romeo'y sa bahay dumating
+at hangang humiga tila'y na sa tin~gin
+ang sa cay Julietang larauang butihin
+at boong binigcas uari dinig man din.
+
+  Sa tinalotalo loob caisipan
+aniya sa sarili "sa sinta ma'y hadlang
+dating cagalitan n~g aming magulang,
+aco'y cay Julieta't siya'y aquin naman.
+
+  Sa pintó n~g puso boong nari-rin~gig
+ang tugtog n~g sa cay Julietang pag-ibig,
+ang uicang "dalisay" natanao n~g isip
+busal niyaong m~ga batang panaguinip.
+
+  Ang muc-ha n~g tauong salaming malinao
+sa tago n~g puso, limbag na namasdan,
+nasa cay Julieta ang pamuting mahal
+n~g pusong babayi't mutiya niyang pan~galan
+
+  Ito ang ligayang sa pilac malabis,
+na dapat han~garin n~g may puring dibdib,
+pagcat iba-iba laman n~g pag-ibig
+na punong saguisag sa bayang hinagpis.
+
+  Sumintang siphayo pagli-lilo'y bayad
+ito ang sa tauong ualang casing saclap,
+ito ang mahapdi sa di bucang sugat
+at ito ang dusang sa puso'y pang-ag-nas.
+
+  Suminta't sintahin, ibigui't umibig,
+ito nama'y siyang tunay na matamis,
+ito ang pandugtong n~g buhay sa sáquit,
+ito ang lualhati sa bayan n~g hapis;
+
+  Ito ang mariquit na dahit n~g buhay
+sa gayo'y ang puso pan~ganib di damdan
+sa balang touina auitin cahit man
+at hangang dumating caniyang huling arao.
+
+  Julieta'i icao n~ga tungcol niyaring palad
+n~g lan~git sa aquing sigasiguing landas,
+sa sinunod-sunod sa unang sumicat
+na bitoin sa puso't sa aquin painlag.
+
+  Icao n~ga sa aquin, ang calualhatian
+n~g dusa'y casunod, auang casabihan,
+icao rin ang batis sagana't malinao
+di-dilig sa buhay at caluluang mahal.
+
+  Sa niuari-uari Romeo'y lisanin,
+silid ni Julieta ang isip ibaling,
+higáng aabutan at su-suling-suling
+sa mundo ring balac budhing di pa guising.
+
+  Dalaua n~gang dusang yumacap sa dib-dib
+una cay Romeong matinding pag-ibig,
+at ang icalaua ang pagca-caalit
+m~ga ama nilang sa sinta'y pan~ganib.
+
+  Baquit nan~ga caniya ina'y pinaramdan
+sa m~ga Montesco ang mahapding subiang,
+n~g siya'y tanun~ging sagot nacasayao
+n~g Conde de Paris at Romeong mahal.
+
+  N~g ibig sumuco ang loob sa higpit
+n~g dalauang simang sa puso ay alit,
+guitna n~g pag-asa at pan~gambang labis
+nagbuntong hinin~ga't gayari ang sulit:
+
+  Aniya "¡ó sintang may touá ó lungcot!
+ang bigay sa daquip n~g lihim mong gapos
+baquit mo hinirang yaring batang loob
+lining-lang sa daang masan~ga't masuloc?
+
+  Sinong magca-calag man~guna sa lumbay
+cun di si Romeong iyong quinatauan?
+dapouat cung ang silo camandag ang tag-lay
+marahil mamatay sa quinaligauan;
+
+  Pagcat sino cayang sa aqui'i managot
+sa pagcadalisay pa-ibig na handog
+Romeo'y sa altar niyaring pusong bubót
+ay nama-mantun~ga't hari niaring loob
+
+  ¿Di n~ga panunumpa cung baga itulad
+sa n~galang salapi tingang di matangap,
+na naguiguing bayad sa tungcol n~g hirap
+n~g alin mang pusong may simpang pag-liyag?
+
+  At di si Romeo anac n~g calaban
+n~g mahal cong ama mahaba nang arao?
+cung cania mang tupdin ang sa sumpang laman
+ama co'y marahil hindi tutulutan.
+
+  Dito n~ga sandaling napa-puntang isip
+bago naidaing ang n~gayon co batid:
+lasong labis sidhi sa magcasing ibig
+ang biguian n~g had-lang ang ticang malinis.
+
+  Uica co ay lason at sa sid-hi sacdal
+pagcat di pa lagoc at gunita lamang,
+pinanglo-lomo na niyaring catauhan
+marahil ay bangcay patac na maticman."
+
+  Dito napatiguil at di maisabog
+n~g loob na hapó sa lumbay n~g moog;
+n~gunit ang pagsitang daquip n~g may cupcop
+pag-guiit sa isip tagumpay ang handog.
+
+  Isa pa'y sa piling n~g dusa't hinagpis
+pasun~gao-sun~gao rin pag-asa sa nais,
+cayá cay Julieta biglang sumaisip
+ang gayaring uicang pumaui n~g sáquit:
+
+  "Alipala'y, aniya, ang poot na tabing
+sa mata'y laon na n~g magulang namin,
+n~g upang malag-lag aquin susung-quitin
+hangahang malinao n~g tapat cong daing.
+
+  Sinta co n~ga'y siyang papatay n~g alab
+sa apoy n~g digmang dipa na-aampat
+capoua namin ama, sacá igagauad
+ang pagca-casundong payapa n~g lahat.
+
+  Sa pagayong balac lubos na nanalig
+ang bunying Julieta't naualang pan~ganib,
+gaya n~g nabag-bag pagcapit mahigpit
+sa mati-timbulang mapalad sa tubig;
+
+  Pagcat ang pag-asa n~g daquip hilahil
+siyang tan~ging ilao sa gabing madilim
+n~g tag-lay na dusa't mapanglao na daing,
+at cahit cung minsan sa buhay pan~gitil.
+
+  Ano pa't sa tabing n~g gabi pagsicát
+n~g masayang arao ang unang banaag
+sing-ibig tindig na't nagsun~gao sa malas
+cahit sumandaling humimlay magdamag;
+
+  Pagcat magcalapit bahay na tahanan
+sinta'y alaga na sa mata man lamang,
+ito n~ga ang alio di dapat pagtac-han
+sa nagca-caisa n~g sa puso'y simpan.
+
+  Sa pagayong anyo oras lumilipas
+at ualang bahala sa iba pang sucat,
+siya rin at siyang arao arao agap
+palibhasa'y pita n~g pagsintang lapat.
+
+  N~gayong si Julieta'y tumpa sa simbahan
+tan~ging sinasad-ya sa labis n~g bahay
+Romeo'y tuluy na't hindi nababanday
+sa pagcalilim niyang pan~gaco sa hirang.
+
+  Loob n~g simbahan cung sila'y dumating
+Romeo'y la-lagay sa daco n~g tin~gin
+n~g caniyang mut-ya't nito'y sa dalan~gin
+naqui-quiugali suliapang mahin-hin;
+
+  Cung ang dilim naman n~g gabi tumaquip
+sa sang maliuanag, sa pag sintay capit,
+Romeo'y naron na at paliguid-liguid
+tapat n~g tahanan ni Julietang ibig;
+
+  At cung mapauá na sa binaling-baling
+marahang li-lipat sa bacod n~g jardin,
+bintana n~g guilio siyang ta-tapatin
+uupo't tin~galang parang may hihintin;
+
+  Cahit di dun~gaui't ualang nasi-silip
+malaong lalagac doo'y nagtitiis,
+ualang ibang gaua cun di ang sa isip
+ligaya'y auitin n~g magandang nais.
+
+  Sa tanáng ni-nibig ito'y caraniuan
+parang tan~ga't gahis, ang ano mang hadlang,
+harap n~g pan~ganib loob tumatapang
+hibang na pagsinta masunod n~ga lamang.
+
+  Sa linaon nito sa gabing maning-ning
+liuanag n~g buan pinilacan man din,
+Romeo'y nan~gahas pumasoc sa jardin
+paris din n~g dating pan~ganib di pansing,
+
+  Bintana'y nabucsan na hindi naglaon
+silid ni Julieta'y Romeo'y umurong,
+sa puno n~g isang cahoy ay cumanlong
+cung sinong du-dun~gao pagmamasdan doon.
+
+  Julieta't di iba sa bintana'y nucas
+ticang causapin ang asang mamalas
+pagcat caniyang batid caga-gauang lahat
+n~g tungcol sa caniyang puso ang bumihag.
+
+  At cung cayá ito'y tinipid sa dib-dib
+gabing nan~gagdaan pagcat caniyang nais
+taruquin ang lalim sa caniya'y pag-ibig
+n~g quinahiligan n~g loob at isip.
+
+  At cung si Romeo'y han~gal ang catulad
+sa tulugan sinta n~g tinapat-tapat,
+Julieta'y gayon di't pasilip ang agap
+sa caniyang bintanang munting binobucas.
+
+  Tunay carampatan hindi nalilin~gid
+babayi pag tacot, sa lama't at dun~gis,
+n~g bubog na puri pagsuboc malabis
+sa minamarapat sa caniya may nais:
+
+  Caya si Julieta n~g huli na't tatap
+sinta ni Romeo'y di licó at tapat,
+sa puso umali ang mapuring habag
+lalo n~g másilip sa ganitong hirap
+
+  Sa bacod ay patong ang sico n~g canan,
+ulong nacaquiling sa palad alalay,
+ualang piquit matang hindi mahiualay
+sa silid n~g sinta't nag-gugunam-gunam;
+
+  Ang tin~ging malumbay sa ganda buhat
+sa ilao n~g gabi ay acmang saguisag:,
+catauang matamlay ang naca-catulad
+ang sinisiphayó n~g malaquing han~gad.
+
+  Julieta'y dinamdam sa gayong namasid
+sa puso ang isan~g bagay di malirip,
+ang binin~gi-bin~gi di o na ininis
+n~g tunay na tiboc sa caniya'y humibic.
+
+  Ang caniyang bintana doon nga nabucsan
+na sinabi co na dacong unahan,
+at n~g si Romeo'y cacanlong na naman
+hindi nacatiis tinauag ang n~galan.
+
+  Sa gayo ay sinong aauit na pantas
+ang macati-titic sa tinamong galác
+n~g bunying Romeo sa marin~gig buhat
+ang caniyang pan~galan sa bibig n~g liyag.
+
+  Romeo'y nag uaring sa lúpa'y di tungtong.
+sa tuang sandaling naualang hinahon,
+patacbong tumapat poon ang binulong
+saca tumin~galang parang antay hatol.
+
+  Julieta'y tumanong: "Romeo ay baquit
+dito iisa ca sa gabing tahimic"?
+tugon ni Romeo'y, "pagcat inihatid,
+na di macatanguing sinta't pag-ibig."
+
+  Pac-li ni Julieta, "sa iyo'i inaral
+pan~ganib cang lubos sa aquing magulang,"
+sagot ni Romeo'y "hindi gunam-gunam
+muláng dito'y nasoc ang iyong tinuran;
+
+  Pagcat ang gaya cong may laquing pag-ibig
+landas n~g hilahil ligao na sa isip
+cayá ang aua mo cung hindi ilauit
+tapat n~g silid mo bangcay cung madaquip."
+
+  "¡Romeo! ¡Romeo!, Julieta ang sagot,
+uicang mapan~ganib at sa puso'y hugot,
+¿baquit di in~gatan buhay sa sigalot
+cung ticang tamuhin ang aquing pag-irog?
+
+  Romeo ang tugon, "Julieta'y masaclap
+sa aba'y pumanao ang hinin~gang in~gat;
+n~gunit cung bayaan sa laot n~g hirap
+malibing sa lalim siya cong tuang agap,
+
+  Paca-asahan mo, sa iyo yaring sulit
+ay bulong n~g pusong pabigcas sa bibig,
+ualang ibang han~gad sa dilim n~g saquit
+cun di maguing ilao dilag mo't pag-ibig."
+
+  Cay Julietang pacli, "di aco ang dahil
+sa di caguinhaua n~g uagas mong daing,
+cun di ang subian~gang hindi na nalibing
+sa limot n~g capoua magulang tang guilio,"
+
+  Romeo ang sagot, "huag ipan~ganib
+canitang magulang n~g pag-ca-caalit,
+cung ito'y liab man ang sinta ta'y tubig,
+maguiguing pamatay n~g silacbong ban~gis."
+
+  Sa balac na ito tanda n~g pag-ayon
+Julieta'y pinutlan ang tinugon tugon,
+pagcat sa caniya'y gayon ang nagtangol
+n~g alit na sima n~g siya'i igumon.
+
+  Ito ang liuay-uay cung baga sa arao
+n~g pagca-casundong sa puso'y sumilang,
+n~g dalauang capoua dapat na uliran
+sa pagsisintahang matibay't dalisay;
+
+  Sa pagcat ang lupang cupcop n~g pagibig
+sa daya at pain sino mang malapit,
+bighani in~gatan dagdagan ang masid
+n~g huag macut-ya cung tica'y malinis.
+
+  Puso n~g babaying dupos na himuquin
+sasaquian sa dagat ang naca-cahambing,
+cung culang bumalac may in~gat ó anquin
+sa dumpol n~g sinta basag ang marahil,
+
+  Puso n~g lalaquing sa sintay bugasoc
+lalo cung ang gulang bulac lac sa tampoc,
+cung gano ang tulin sa nasang maabot
+siya naman saquit puri cung maumpog,
+
+  Ano pa't sa m~ga gabing nagsunuran
+Romeo'y sa jardin masoc cailan man,
+Julieta'y lauit na nacung maramdaman
+bintana n~g silid isang sutlang hagdan;
+
+  N~gunit cung tulot man sa caniya ang maquiat
+sa bintana lamang u upo't di lampas,
+ang isa sa paa sa hagdan din tapac
+si Julieta'y naman patayo't caharap.
+
+  Doon hinahanay pag-liham n~g nais
+n~g capoua pusong nagcaisang hilig,
+ang cauili-uiling anas n~g pag-ibig
+casintuno halos ang tunog n~g batis:
+
+  Sa sin~gao n~g pusong matamis at uagas
+isa't isa'y ualang itampong pahayag,
+pagcat cung sa jardin ay yaon ang lunas
+n~g tanang sampagang humahalimuyac.
+
+  Cahit di pa pitas sa pagayong asal
+ang bun~ga n~g nais sa gunita'y nam-nam,,
+sa lasang pang-uili ualang agam-agam
+ligaya sa lan~git mandin ang namasdan.
+
+  Cung oras ay buan sa busal n~g hirap.
+naca-casing laon sa ating pagmalas,
+taon quisap mata mata't masayang lumipas
+sa magcasing sintang sa tica'y magharap.
+
+  Sa gayong ligaya nino mang sing ibig
+yaring boong cayang lapat na iauit,
+sa totong nangyari capag idinatig
+cung baga sa culay ang putla'y malabis.
+
+  Panahong taglamig ano't n~g tumahac
+Romeo'y nan~gubling sa sinta ay naquiat,
+aniya, "¡ó Julieta! ¿nasaan ang habag
+sa guilio mong abáng dito'y nan~ga n~gatag?"
+
+  Tugon ni Julieta, "dusa man sa dib dib
+guinao sa bintanang sagap mo at tiis
+n~gunit lason naman sa aquing pag-ibig
+ang icao itabuy sa harap co'y malis."
+
+  Pac-li ni Romeo--"di man cata lisan
+may iba pang lunas na dapat pacamtan,"
+tugon ni Julieta, "sa sabi co y liban
+ualang maapuhap sa isip anhin man."
+
+  Romeo ang caniyang malambing na sagot
+aniya, "sa silid mo magtuloy cung tulot
+aco'y macacanlong sa guinao at hamog
+tahimic pa quitang ualang caba't tacot."
+
+  Sa pagayong hiling Julieta'y dinamdam
+naapi ang budhi't ang dib dib sinicpan,
+naurong sa layo't ang mata sa hirang
+tila baga ibig lihim pa'y hanapan.
+
+Aniya, "¡ó Romeo! saad uliniguin
+cung pita ma'y lihis upang isalibing,
+pag-ibig sa iyo'y pag ibig n~g angel
+sa caniya'y Lumic-hang, ualang macahambing.
+
+  Sa iyo ang tulot cong sa bintana'y manhic,
+lagui n~g pag guilio sa aquin may usip;
+n~gunit niyaring puri ay minamatamis
+bangcay cung lumampas sa hinahong guhit.
+
+  Anio n~g babaying ilauig ang buhay
+calulua'y cung yurac n~g pula't casaman,
+pagcat ang halaga na guintong in~gatan
+ang maguing busilac ang puri at asal;
+
+  Caya sa isip mo sacaling namugan
+hina co'y hanapang labis pa sa gauad,
+inihahanga ca n~g sinta cong tapat
+pag-asa itacuil at di icagalác.
+
+  At yamang sa gayo'y munting cumulimlim
+sicat n~g sintahang laong maluning-ning,
+mula n~gayon, ang iyong buhay sa hilahil
+ilayo't ang dating parito'y limutin.
+
+  Romeo ay big-lang nalumbay nan~ganib
+sa pagayong say-say n~g sula n~g isip,
+sa harapan nito'y halos na tuman~gis
+at sa anyong luhog gayari ang sulit:
+
+  Aniya, "ó Julietang sinta n~g pagliyag
+layo sa gunita puso mo'y sumugat;
+n~gunit sa puri mo cung yao'y camandag
+antay co ang iyong parusa ó tauad.
+
+  Panong ha han~garin sa iyo'y naguing tinic
+pagcat saguisag cang ualang lamat dun~gis,
+at malinis ca ring itampoc sa nais
+caya ang pitagan sa budhi mo'y labis;
+
+  Dusa mo'y dusa cong sa dusa co'y sacdal
+palibhasa icao ang tali n~g buhay,
+toua mo ay toua co ¿panong di inlagan
+ang icalumbay mo cahit sagui lamang?
+
+  Dilag mo'y pan~gauit sa bun~ga cong tulog,
+sinta mo'y pang-daya cung suco ang loob,
+puri mo'y ligaya n~g pag-asang lubos,
+¿panong acalain ang han~gad na buctot?
+
+  ¡Ay hirap aba co! cung iyong patulan
+ang sapantaha mong di co gunam-gunam,
+anhin pa ang buhay sa lupang ibabao
+cung icao di aquin, aco'y calabisan."
+
+  Sa pagayong luhog n~g pusong maalab
+hindi nacatagal poot naguing habag
+ni Julietang supil tunay na pagliyag,
+caya n~g matapos gayari ang bigcas.
+
+  Aniya, "¡ó Romeo cung n~gayo'y tinuran!
+salaming malinao sa puso mo'y simpan,
+parusa ò tauad hindi cailan~gan
+pagcat gayo'y lapat sa may casalanan;
+
+  Catiuala sa iyo ang isip at loob
+pagcat namasdan cang tapat na umirog;
+n~gunit yaring puri handa rin ang utos
+sa inaacalang bahid na lu-lusob.
+
+  Dapouat ang naguing subiang niyaring dib-dib
+di lisiya sa landas n~g uagas mong hibic,
+paca-asahan mo, at huag man~ganib
+aco ay iyo rin magpahangang lan~git.
+
+  Puso co ay iyo, iyo't di ma-aagao
+n~g iba pa't sinong sa caniya hi hirang
+pagcat ang pagsintang tunay isa lamang
+caya cun di iyo tungcol n~g libin~gan.
+
+  Ganap ang touá co na hangang di sicat
+mapalad na arao sa bun~ga'y pagpitas
+n~g magandang nais agap mo'y pag-in~gat
+sa icalulooy sa hinog sasac-lap.
+
+  Romeo'y sa bugso n~g touáng dinamdam
+inagao ang sulit n~g mut-ya at búhay,
+"sa toui-toui, na ualang gunam gunam
+cun di ang sumapit arao mong tinuran;
+
+  Pagcat ang dalan~gin n~g isang ninibig
+hangaha'y abutan n~g ticang malinis,
+pagcat caniya ito't lualhati n~g lan~git
+samantalang buháy sa bayan n~g hapis."
+
+  Cay Julietang sagot--"cung inip ca'i sundin
+at n~gayo'y tulot co ang sa pusong hiling
+Romeo'y sa touá na hindi mapiguil,
+"cung gayon--aniya'i--ganapin bucas din"
+
+  Ito nga'i ano pa't ualang higuit culang
+natupad sa harap paring cumpisalan,
+ni Julieta't sa cay Romeong caibigan
+pan~gala'y Lorenzo't[7] tapat na dumamay;
+
+  Nag-utos ang gayong sa magula'i lin~gid
+n~g capoua n~ga pusong sa tica'y nagpilit,
+cailan~gang ucol lihim na guinamit
+sa simbahang cupcop n~g Paring binanguit.
+
+  At caaya-aya nan~ga n~g maganap,
+ang ilao n~g arao maganda ang sicat,
+ang azul n~g lan~git buháy at laganap,
+simoy pa n~g han~gin pang-uili't banayad.
+
+  Ang tanáng linic-ha punó n~g alindog
+sa pagui-guing sacsing umid n~g masunod
+ticang pinilacan n~g calugod-lugod
+ang naguing larauan n~g sinta't pag-irog.
+
+  At marahil cayá ang boong quinapal,
+sa arao na iyaon saya ang tinag lay
+pagcat para niyang himacas at hambal
+sa nagcasing pusong capos capalaran.
+
+  Sa buhol na tali n~g ticang malinis
+ano t n~g sacop nang sila'y di maalis,
+sa cani caniya nuing matahimic
+para bagang ualang ano tuang nasapit.
+
+  Ang gayong nangyari lubos na nabaon
+sa suloc n~g lihim sa habang panahon
+mag-asaua'y buhay hangang panahon
+ang capoua hinin~ga sa palad na ucol.
+
+  Di co man auitin, bumabasang ibig,
+sa caya cong capos, balac na nang isip
+humiguit cumulang ang touáng sinapit
+Julieta't Romeong sa tulá'y pantamis.
+
+  Ang di pag-sambahay, pagcat sauing maquiat
+Romeo'y mapanhic tahanan n~g liyag,
+binubun~ga y sabic na pandag-dag sicat
+sa quinamtang ticang ang linis laganap.
+
+  Sa balabalaquing usapang mairog
+hindi naua uala't laguing nacaun~gos
+ang paraang sucat na macalalambot
+sa canilang capoua magulang na loob.
+
+  Cacapanan nito'y pag asa'y malabis
+pagcat macacamtan mabigat man cahit,
+baquit mababa nang arao y pagtahimic
+n~g dalauang lahi sa di pagcacaliz;
+
+  N~gunit aling touá sa lupang ibabao
+lumagui sa tauong di dag ling pumaram
+at cung sa bulac-lac sa samio ay culang
+casunod pa'y lumbay na higuit sa bilang;
+
+  Gaya n~g sinapit dalauang singpalad
+n~g anyong ang touá sa puso y mag ugat,
+ang lason sa buhay sunod na lumagac
+sa busal at hangang sa sidhi nautas;
+
+  Ito ang calvariong tinungcol n~g lan~git,
+sa sintang cunanan halimbauang linis
+at marahil cayá gayo'y pinatiis
+n~g upang mataniag sa tanáng ni-nibig.
+
+  Isang arao n~ganing cusang nag-lalacad
+Romeo'y sa loob n~g Veronang Ciudad,
+natagpouan ¡dusa n~g amis na palad!
+ang isang auayan n~g palalong tabac.
+
+  Ang isa sa pooc n~g naglalabanan
+pulos cay Romeong man~ga caibigan;
+n~gunit sa cabila ang pan~gulu bilang
+si Tibaldong lilo't cay Julietang pinsan.
+
+  Cay Tibaldong asal bumabasang irog,
+sa dacong unahan sucat mong matalos,
+sa pagcatahimic amai't cahamoc
+na laon nang arao na di cumiquilos.
+
+  Romeo'y cahima't binucong matibay
+dugong Capuleto'y caliz di bahiran;
+n~gunit cay Tibaldo, ang isip nadimlan
+n~g mapatay nito isa sa calaban;
+
+  Pagcat ang namatay catatong mahigpit,
+n~g Principeng Ciudad capinsang malapit,
+at ang quinarool sanhi n~g paglait
+ni Tibaldong tacsil cay Romeong bait.
+
+  N~g si Romeo n~gay natagpong hinamon
+Tibaldo'y nalagot buhay di naglaon
+ang sa caniya'y damay sa tacot malipol
+ang unang balasic sa paa'y guinugol.
+
+  ¡Oh ualang paglin~gap at palalong poot!
+sa can~gino pa mang iyong maabot
+at bihira sa iyong masig lang di lingcod
+na macata-taguing di bulag sumunod;
+
+  Gaya n~g pagtupad n~g matang papiquit
+sa iyo ni Romeo at di na naisip,
+sa ama at bianan siya ang matouid
+magbigay payapa cung muling mag caliz.
+
+  Cung magaua sana maca sampuong bilang
+n~g tauo'y sa galit bago magpamalay,
+n~gunit cung malaqui ihangang sang daan
+pan~ganya-yang bun~ga di man matiticman;
+
+  Dapouat si Romeo'y sa gayo'y nalihis,
+sa ugaling lacad n~g lupa'y naparis,
+sa init apuy rin nabuyong sumanib
+hindi na nabalac dusang masasapit.
+
+  Cahit sa pagayon Romeo'y nagculang,
+n~gunit nacatupad sa tungcol na mahal
+n~g pagca-caibigang tapat at matibay
+bihirá sa mundo bagang matagpuan.
+
+  Ano't sa Principe n~g ito'y lumatac
+sumbong cay Romeo n~g tanán lumacad
+na caniyang catoto ualang naguing bayad
+pagod na guinugol sa mabuting han~gad.
+
+  Romeo'y dapat n~ga at pilit ma-matay
+sa naunang lagdang utos alang-alang
+n~g Principe'y aniya, "umulit sino man
+sa pagcacaalit capalit ay buhay";
+
+  Sa munting hinahon "lumitao ang ugat
+sa boong nangyari" ito ay nalipat
+"pagbubulay lining" munting bumanaag
+dapat pang-hauacan sa dusa ibauas.
+
+  Ito'y dili iba't cay Romeong tutol
+sa "pag-uusisa" n~g macunang tanong.
+na cayá pinatay ay higanting ucol
+sa piling caibigang buhay rin nahampol.
+
+  Sacsing nagsiharap ito'y pinagtibay
+at nan~gagcaisa boong casagutang,
+baquit sa higanti ang punong dahilan
+n~g Principe Scala sa mahal na pinsan.
+
+  Ang lagda n~g hatol ano't n~g dumating
+Romeo'y sa buhay dapat na maquitil,
+parusang capalit ay ang ualang taning
+na, sa ibang bayan siya ay dadalhin;
+
+  Alalaong baga'y di dapat lumabas
+sa catatapunang bayan caniya'y lapat;
+n~gunit loob nito'y may tulot maglacad
+pagcat hindi piit sa culun~gang sucat.
+
+  Salamat sa pinsan n~g Principeng bantog,
+nito cay Romeo ang di nag papugot
+siyang tan~ging dahil bumali sa utos
+na unang linagdang uica'y pasusunod.
+
+  Sa boong daigdig ito'y calacaran
+hatol na papiquit naguing caraniuan
+sari-saring bagay ang quiniquilin~gan
+na icalugami n~g hustong catouiran.
+
+  N~gunit cay Romeo ang iquinabauas
+n~g acmang parusang ito n~gay di dapat,
+cung di dahil lamang cay Julietang liyag,
+pagcat yao'y lalong pampahabang hirap.
+
+  Ano't n~g nagtibay ang sadlac na hatol
+sa madaling taning siya,i isusulong
+sa Mantuang[8] ciudad sa parusang ucol
+Romeo'y sa lumbay halos na magumon.
+
+  Anong itatagal n~g puso sa sáquit
+ang asauang mut'ya maiiuang pilit,
+at ang paalaman cung hindi magahis
+Romeo'y ibig pang hinin~ga'y mapatid.
+
+  Umaquiat sa bahay n~g mahal na bianan
+dahil cay Tibaldo, hindi carampatan,
+pagca n~ga calahi mauari ay subiang,
+sa sintang asaua lihim cung lilitao;
+
+  Hibang iyaong isip sa sinuling suling
+sa mundo n~g dusang punong tinic ban~gin
+gumiit ¡n~g alio! ang Frayleng umamin
+nagtibay't nagtago sa pagsintang lihim.
+
+  Pagcat ito lamang tan~ging maasahan
+sa ipagqui-quita mag asauang mahal,
+bago tutuparin parusang cacambal
+at nagpaquilala n~g sintang dalisay.
+
+  N~g ito'y humagap sa yari n~g isip
+ayon sa paraang sa balac umaquit,
+causap pa lamang n~g Pari sa nais,
+utos ni Julieta siya nang pagpanhic;
+
+  Ito'y dili iba't sisiuang hin~gahan
+puso ni Julieta sa canilang simpan,
+sa pagcat bihirang sintahan maualan
+cahit ganong lihim n~g isang caalam.
+
+  Ito cay Romeo ang dalang pahayag
+muli't muling bilin siya'y pumanatag,
+ni Julietang casing niyapos n~g hirap,
+mulang mabalita hatol na nasadlac.
+
+  Dan~gan ni Romeo'y ualang taglay baguis
+lumipad na sana n~g ito'y marin~gig
+harap n~g asauang lugmoc sa hinágpis,
+ang luhang nanalong n~g agad napahid.
+
+  N~g anyong tuparin n~g puso ang yacag
+at Pari lilisang casabay n~g yacap,
+ito ang sinabing pan~garal banayad,
+aniya, "¡ó Romeo dinguin ang pahayag!"
+
+  N~g iyong singpalad ang puso'y tibayan
+n~g lan~git sa lic-ha pagsuboc na mahal,
+ito'y pag nangyari ay may catuturan
+maguing toua ó ibang mahalagang bagay.
+
+  Aco'y hindi bandai sa pag usig gayac
+n~g naguing sala mo ang boong patauad,
+ang pagcacasundo gayon din ay agap
+n~g ama mo't bienang di na nagcalutas.
+
+  N~g upang matan-yag pinagtibay hiling
+n~g casing sinta mong masinag na bitoin,
+ang bun~ga n~g tica n~g lubos namnamin
+laman ninyo'y hangang n~g lupa'y anquinin.
+
+  Sa pagayong han~gad n~g magcaibigan
+lalo cung tiuala sa boong pagdamay,
+sinong macarin~gig di munting maparam
+cahit ganong laqui n~g tag-lay na lumbay.
+
+  Caya si Romeo'y m~ga uicang sagot
+malubay at acma't sa puso ay hugot;
+n~gunit sa paalam sumagui ring lungcot
+ang jardin n~g sinta tinumpa't pinasoc.
+
+  Bintana'y pagpanhic sing-sinta'y nag-yacap
+casabay n~g luhang sa mata'y lagaslas,
+napupot ang sulit, halos man~gauasac
+ang capoua dib-bib sa lumbay naglapat.
+
+[Larawan]
+
+  Ang m~ga cataua'y nangyaring namanhid
+sa dagan n~g dusang handog n~g hinagpis,
+titigan sa quilos himutoc ang sulit
+dahil sa nangyari at sa masasapit.
+
+  Sa pagayong anyo n~g isip cung masdan
+panulat n~g pantas tila calabisan,
+pagcat yao'y lalong hinahong magsay-say
+cung ano at gano sa puso'y pumisan.
+
+  ¡O pag-sinta'y baquit tag lay mang saguisag
+ang lumbay sa iyong mahalagang dilag!
+sigalot at madlang lihim cun di yacap
+ualang ma-auit sa magui-guing bacas.
+
+  Bato mong urian: hilahil at hapis
+cung baga sa guinto n~g pan~gin~gilatis,
+doon mamamasdan simpan mong pag ibig
+cung dalisay tapat ó dupoc ang capit.
+
+  Ano't n~g tumiguil sa mata'y pagtulo
+n~g maraming luhang nagbig-lang bumugso,
+ang capoua dib bib nalouagang tanto
+sa sabic na titig n~g pagca-catagpo.
+
+  Naguaguing umiral n~ga ang napiping sulit
+sa tali n~g buhay na tilá papatid,
+n~gunit ualang ibang pagliham n~g hibic
+cun di ang pagsunong sa palad na amis.
+
+  Sa lupa'y alam na't di co man salitin
+ang pag-hihiualay sa magcasing guilio,
+lalo cung ang sanhi gaua n~g hilahil
+gunitain lamang loob hahapuin.
+
+  Cung ito'y mangyari di sáquit n~g saquit
+gaya n~g narating sin buhay n~g auit,
+isa pa ¡ó lasong! ang lumbay ay tipid
+hindi maitanyag at sa lilim alit.
+
+  Hagulhol n~g sinta sa dusang yumacap
+n~g uala nang caya't anyong bumanaag
+ang ilao n~g arao sa lic-ha'y pagalac
+Romeo'y tumayó't nagbagong pahayag,
+
+  Aniya "¡ó Julieta icao na'y lilisan!
+yaring pusong uasac, lamang ang iiuan,
+sa bayo n~g dusang ualang pacundan~gan,
+n~gunit tipong lahat ualang umilandang.
+
+  Larauan n~g iyong gandang casingparis
+n~g uagas mong sintang ualang casing tamis;
+asahan mo'y siyang limbangan n~g isip
+upang aco'y huag supilin n~g hapis.
+
+  Cung malayo ca man at di ca caharap
+sa mata n~g lamang hindi ca mamalas
+mata n~g calulua capag idinilat
+matititigan din carictang mong lunas.
+
+  Aco'y aalis na't sa iyo ay paalam,
+maauaing lan~git naua ay pacamtan
+ang touáng capalit n~g lúhang nunucàl
+maguing dito't saca sa payapang bayan;
+
+  N~gunit cung talagang tinungcol n~g lan~git
+canita ang dusang haba'i catnig-catnig
+pasasalamat din ang handog n~g isip
+huag lamang hindi caniyang iniibig.
+
+  Pagcat di ta taroc itong catuturan
+cung bayad sa sala ò paquinaban~gan
+sa panahong harap n~g liping lilitao
+sa abá ta cayá tungcol n~g may capal.
+
+  Isa pa ang tauo hindi maiparis
+ang laman n~g nasa sa talagang hilig
+palad niya'y cun di, ang dapat ipihit
+pag-ayos sa balang tungcol masasapit."
+
+  Julieta'i inalio n~g gayong pahayag
+at saca sumagot, aniya, "aquing tangap
+puso mong aquin na at i-uling ilapat
+sa aquing pag-ibig" sa luhang nanatac.
+
+  Saca inalili calagui-ang aquin
+sa pagcat ito man iyo na rin at dalhin
+husto't pati dugong gaua n~g hilahil
+ualang natilansic cahit gagapuing.
+
+  At asahang cang habang gumaganap
+sa parusang lagda n~g sa sintang palad,
+acong ma-iiuan bilang co ang lahat
+na magsi-sidaang camandag na oras.
+
+  Sinta co'y di dapat pan~galauang sinta,
+cung icao sa hirap aco'y sa guinhaua,
+tahanan cong silid siyang ipapara
+sa catatapunan bayan n~g parusa.
+
+  Ang buhoc n~g arao n~gayong linalatag
+sa tanáng tinic-hang salubong ay galác,
+aco'y asahan mong, m~ga mata'y harap
+sa calalaguian mo'y icao minamalas
+
+  At cung ang quinapal auit ang pagsipot
+n~g masayang arao buhay pagcat handog,
+aco'y asahan mong hihin~gin sa Dios,
+buhay co'y hanganan uagas mong pag-irog.
+
+  Pagcat ito'y tan~ging buhay co sa lupa,
+hindi ang tinapay at iba pang toua,
+maquita ca lamang busog co'y sagana
+saquit ma'y mabigat guinhaua'i saganá
+
+  At n~gayong ang sicat n~g arao paglam-lam,
+ó anyong magtago sa calulunuran
+ang auit sa isip sa tinig lulumbay,
+pagcat ang hirap mo'y na sa cadiliman.
+
+  At n~gayong ang gab'i tungtong na sa lalim
+at ang sangtinacpan tahimic na't himbing,
+asahan mong, noon ang auit n~g daing
+catono'y n~g panglao n~g tugtog n~g libing.
+
+  At cung touá naman maquita't marin~gig
+asahan mong, aco'y lugmoc na sa hapis,
+sa gayo'y sa pagcat hindi ca casanib
+at icao ay dusa ang lagoc mo't tiis.
+
+  Pagcat cung ang saya sa may tuná'y busog
+ay apdong mapait sa may acay lungcot,
+munting casiglahan icauiling quilos
+sa may calumbayan dagoc n~g himutoc."
+
+  Ito't ibang daing ang pinagsunuran
+n~g calunos-lunos na nagcasing hirang,
+say-say di dapat upang di madamay,
+bumabasang ibig, cung lúha'y magaan.
+
+  Nagtangapang lúha na mata'y lagaslas
+at naghiualay ring lúha ang pumatac,
+sa bintanang sacsing umid n~g pagliyag,
+na cauan~gis bubog sa linao at quislap.
+
+  Romeo'y tuluy na't calag-cad na pilit
+n~g parusang lacas sa daàng matinic
+sa calvariong tungcol sa caniyang pag-ibig,
+n~g di matingcala't malihim na lan~git.
+
+  Daratna'y parusa't luha ang iniuang
+nanalong sa cabiyac n~g calulua't laman,
+at ang pagcaualay ualang taning arao
+¿may dusa pa cayang lalalo sa lagay?
+
+  ¡O lúhang babaying pansupil na caliz!
+sa pusong lalaquing may asal na gánid,
+sa tinbang n~g dusang daratnan at bit bit
+ni Romeo'i icao, ang sa bigat labis.
+
+  Bauat isang patac n~g gunita lamang,
+n~g isang malayo sa sintang cinimpan
+dagat man din't unos tatauiring dam-dam
+sa munting ilan~goy hinin~ga'y papanao.
+
+  Ano't muláng ito'y lumbaying tumulac
+sa quinaguisnan niya at linac-hang Ciudad
+di na n~ga cumati ang luhang nanatac
+ni Julietang casi't ualang icagalác;
+
+  Inaagao dising lin~gid sa magulang
+huag na bumacas pighati sa buháy,
+dapouat di mahulò ang bagay dahilan
+cayá gabi't arao ito ang usapang.
+
+  Sino sa magulang sa anac na sinta
+nitong dusang lihim ang hindi man~gamba
+lalo na cung bugtong gaya ni Julieta,
+at inaasahang touá at ligaya.
+
+  Sa pagcat ang ina'y hin~gahan n~g anac
+sa lahat nang lihim at iba pang han~gad,
+dito'y pananalig n~g ina'y sumiyasa't
+sa abang Julieta ang sanhi n~g hirap.
+
+  N~gunit pan~gaco man lang lunas n~g saquit
+ipagsabi lamang maganap na pilit
+cahit mahalaga ò sa puso'y pait,
+Julieta'y umid din sa tagong hinagpis.
+
+  Cahit uicain mang canila rin dusa
+ang di itahimic sa simpang balisa
+at cahit paluhog na halos sumamba
+ayao ring mabucsang dib-dib ni Julieta.
+
+  Cung gano ang tibay't tapat na pagcapit
+sa mahal niyang puso n~g sinta't pag-ibig
+ay gayong din naman ang lihim sa dib-dib
+sa ina may caguiat ayao ipagsulit.
+
+  Gayon sa hicayat sisiuang caalam
+tan~ging caulayao sa busal n~g lumbay,
+ayao ring umayos laguing casagutan
+lihim niya'y dadalhin hangang sa libin~gan;
+
+  Pagcat samantalang na sa pag aalit
+n~g capoua ama nila n~g mag sing ibig,
+tantong masasayang ualang masasapit
+cahit isinin~gao man ang laman n~g dib-dib.
+
+  Sisiuang pang-alio cahima't itutol,
+na cung ipagsabi marahil puputol
+n~g capoua magulang cagalitang laon,
+Julieta'y sa sagot ama'y di aayon;
+
+  Pagcat caniyang taroc ang sa amang subiang
+sa m~ga Montesco'y ualang macabagay,
+balaquin ang anong ipaya-pang tunay
+sa pagcacasundo malayong lumaang.
+
+  Cahit si Julieta'y bata pang maglining
+sa caniyang bunga n~ga'y tama cung taroquin
+pagcat ang suyuan pagcasi'y maning-ning
+dapuat sa lahing alita'y rimarim.
+
+  Caya ni Julieta hindi man hinayag
+ang laman n~g luhang baha sa pagpatac,
+sa gaya n~g inang may tungcol bumacas
+sa laon nasilip na munting banaag
+
+  N~gunit nauari mang pagsinta ang simpan
+hindi rin nasayod cung sinong dahilan,
+sa conde de Paris, sa una'y tunuran,
+tinucuy ang balac at pinapagtibay;
+
+  Pagcat tan~ging ito ang ipinagturing
+sa anac na bugtong n~g gabi n~g piguing
+at ito n~ga lamang humiling mag-anquin
+puso ni Julietang usig n~g hilahil,
+
+  At cay Capuleto n~g ito'y pahayag
+n~g casing asaua dagling quinausap,
+ang Conde de Paris tungcol sa pag ganap
+sa mahal na tica sa camay n~g anac.
+
+  Ang pagcaca-isa sa madaling taning
+ang pita n~g Conde masusing ganapin,
+di na sinanguni sa abang butihin
+cung ito ang lunas sa lumbay at laguim.
+
+  Caya si Julieta ang luha'y bumucal
+sa bibig n~g ina, n~g ito'y malaman,
+at ang puso nila ni Romeong hirang
+ay pinagbuhol na sa harap n~g altar,
+
+  Isa pa'y ang Conde sa haying pag-irog
+puso ni Julieta ay hindi tumiboc,
+cahit sa isip man di sumaguing lubos
+liban cay Romeong sa palad nabucod.
+
+  Caya n~ga sa Conde: ama'i n~g ipayag
+ang camay n~g bun~ga at sula n~g dilag,
+aniya sa sarili, "¡ualang casing palad
+sa lalaquing capoua sa sangmaliuanag!"
+
+  Sa pagcat ang mutiang acalang gugulong
+laot n~g siphayong sa caniya'y pang gumon
+biglang macacamtan sa puso'y cacandong
+¿anong di isaya at ito ang layon?
+
+  N~gunit maguing Conde't casuyong magulang,
+nagcamaling lubos sa acala't asal,
+pagcat si Julieta di na macacamtam,
+liban cay Romeo, gayon ang libin~gan,
+
+  ¡O m~ga magulang na maling mag-isip
+ang anac sa isang hindi sinta't ibig,
+¿baquit pipilitin, tunay masasapit
+cun di dalamhati, sa pita'y malihis?
+
+  Ligaya'y asahang hindi punong bucál
+ang calac-ha't pilac, cung bagay han~gad man,
+cun di ang sintahang boo at dalisay
+matamis na lahat pa'i capaitan.
+
+  Manood n~g sintang gaua ó hicayat
+n~g in~gay n~g guinto't ibang sauing han~gad,
+n~g hangad ang laman sa lupa'y pagpalas
+uala rin ang sinta't han~ging lumilipas.
+
+  Masdan ang nasapit buhay ni Julieta,
+cun di ang pagpilit sa hindi sininta,
+marahil ang puso na sunod sa tica
+ay hindi inusig ang madaling hanga.
+
+  Ama ni Julieta sa tan~gong matibay
+sa mahal na Conde't ito-y sa pag-asam,
+as sariling anac lamang pinaalam
+ang doo'y mabisang lunas icalumbay.
+
+  Gaya ni Julieta anong isasagot
+cun di ang mamangha sa pag-hihimutoc,
+at saca ang luhang sa mata'y umagos
+casabay n~g uicang n~gayo'y di malagoc.
+
+  Ang acalang lunas sa matagong simpan
+mamasdang ang anac sa puso'i may lumbay,
+sa ama'y umali lunos calangcutan
+sa pagcat ang tan~go di na maurun~gan.
+
+  Ang lunos umiral, sa pagcat ang anac
+ay lalong sinidhian n~g taglay na hirap,
+at dito'y nauaring sa puso,y sumugat
+ni Julieta'y iba't, nahidua sa balac.
+
+  Dito na ang sisi na bucang lansan~gan,
+na uica'y sa huli't uala sa unahan.
+linimot ang hatol: na gauin ano man
+isiping banayad ang ayos at sinsay.
+
+  Caraniua'y sisi ang bun~ga'y pahamac
+tulad sa gumitna sa moog n~g tabac
+sa lupa'y bihirang matapat lumasap
+na di man~gi-n~gisi ang loob sa saclap.
+
+  Sa aua n~g ama sulong na inasal
+lihis, palibhasa hiya,y macacamtan,
+nag-uicang may poot, aniya, "ualang daang
+hindi masusunod yaring calooban.
+
+  At cun di ihayag ang tago sa dib-dib
+tantong mauauala sa amang pag-ibig,
+ang lubos na suclam sa gayo'y capalit
+pagcat sa magulang di tapat ang isip.
+
+  Ang sa ina namang himoc na malambing
+siya'y sa pagtangap sino man ang dahil,
+sa dusa n~g puso Montesco mang supling,
+cahit ito'y dating catalong patalim;
+
+  At cahit, aniya, sa balac n~g isip
+maguing cay Julietang subiang din sa dib-dib
+ang lahing Montesco, n~gunit cung inibig
+ina'y sa pag-ayos cung lunas n~g sáquit.
+
+  Ang gayong subali malambot na bigcas
+cay Julieta'y tila pai't di quinagat,
+pagcat, aniya lalong pighati cacalat
+isin~gao ang lihim na hindi di rin maganap,
+
+  Minarapat niyang siya'i ang inibig
+lamang ang lalagoc sa copa n~g sáquit
+calatac latacan uubusing pilit
+huag ibahagui iba sa hinagpis
+
+  Pagcat ang pag-ibig nilang madalisay
+may sala, at hindi gunita ang hadlang;
+n~gunit sisi uala't tamis ang mamatay
+sinta ni Romeo huag lamang yuracan.
+
+  Julieta'y sa anyo ang nacacatulad,
+batong buhay anio sa guitna n~g dagat
+ang dumpol n~g unos sinayang na lahat
+cahit gagapuing lihim di maagnas.
+
+  Cayá n~g uala mang caya ang magulang
+sa luhog at cahit maguing sa poot man
+minagaling nilang ipagmadalian
+pag-ganap sa tan~gong di na maurun~gan;
+
+  N~gunit si Julieta sa gayong inisip
+di himbing at gayac sa dapat na litis
+yao'y balac lamang siya nang pagsaglit
+sisiua, sa paring nagtibay sa nais.
+
+  Sa Paring matanto cay Julietang bilin
+hindi nagpaliban agad pinadating
+sa abáang Romeo laman n~g hilahil,
+sa dating di tapos, na bagong sasapin.
+
+  Romeo'y sa busal n~g dusa at poot
+naguing casagutan sa asauang irog,
+sa tica n~g Conde banal na umayos
+at ang tagong lihim huag ipatalos;
+
+  Aniya, sa mabuting paraan cucunin
+hindi maglalaon Julieta sa piling
+n~g mahal na ama't ito'y pagpilitin
+n~g upang maligtas sa bagong hilahil.
+
+  Ang pag-ayong bilin hindi man tinangap
+sa sintang Romeo n~g usig n~g hirap,
+sa puri talagang tacsil ang pumayag
+sa tica n~g Condeng ibig ipaganap.
+
+  Ang uicang magtacsil sa asauang tunay
+sa lan~git at lupa ang handog ay suclam,
+cay Julieta'y lasong ualang macabagay
+labis icamatay salaguimsim lamang.
+
+  Ang taning sa Conde caya n~g malapit
+Julieta'y sa ina masayang nag-sulit,
+aniya, "ang sarili't mahaba nang sáquit
+dahil di mahulo anhin man cung baquit,
+
+  Sa liniguid-liguid tanáng namamasdan
+ualang touá cung di pulos capanglauan
+marahil, aniya, sanhing casalanan
+sa pari icuhang sanguni ang bagay;
+
+  Sa pagcat di lamang sa tauo'y pag-hatid
+n~g lumbay ang dusa't iba pang pan~ganib
+cun di ang sala mang sa puso'y cumapit
+ualang iguinhaua cung hindi luminis."
+
+  Ina'y palibhasa ang gayo'y di taroc
+cung litis ò tunay ay agad tinulot
+sa bugtong na anac n~g upang ang lungcot
+na laon nang dam-dam pumanao na lubos.
+
+  Sa han~gad n~g anac ang capanatagan
+inihabilin pa sa dating sulitan
+n~g sala, di iba't ang Paring nagtibay
+sinta ni Romeo cay Julietang hirang.
+
+  Sa pari hinin~ging piliting matalos
+ang dusang matago n~g cabutóng irog,
+samantalang bago, lunas n~g masunod
+upang di icupas n~g boong alindog.
+
+  Ang ina cahi ma't matalinong isip
+caniyang dinaanan ang sintaha'y litis,
+ó cahit babaying sa gayo'y di piquit,
+n~gunit ang sa anac sa uari'y nalin~gid.
+
+  Bago ang cumaring sinigla n~g anac
+ay laban sa tan~gong ibig ipaganap,
+ang Pari sa pagcat ang tanun~gang lunas
+noong magsingcasi sa amis na palad.
+
+  Julieta'y sa Pari ang laman n~g layon
+"sa bagong hilahil ay biguian n~g tulong;
+n~gunit cun di caya ang paraang ucol
+siya'y pagcalooban n~g masidhing lason;
+
+  Pagcat ito, aniya, ang huling calasag
+sa caauay sinta ang mag-ad yang dapat,
+at cung ito'y sala sa lan~git na atas
+ay lalo ring salang sa sumpa'y payurac.
+
+  Mamatay sa sala at cayá tiniquis
+sa pagcat sala rin ang sanhing matouid,
+sa balac, aniya, masintahing lan~git
+ang capatauaran hindi icacait.
+
+  Anhin pang mabuhay sa lupang ibabao
+mabuhay nabucod cay Romeong hirang
+malabis na pacla at handog ay suclam
+pagcat catacsilan sa sintang nag-tibay;
+
+  At cayá, aniya, lason iyaring han~gad
+pagcat malaqui na sari-saring gayac
+sa Palacio nilang na sa Mantuang Ciudad,
+sa tica n~g Condeng tun~go sa pag ganap.
+
+  At baca sacaling capusing panahon
+sa sariling puring pilit itatangol
+pagcat cung guipit na't sa pan~ganib culong.
+yaring pag iin~gat culang isagumon.
+
+  Sa n~galan Romeo, aniya'i alang alang
+na catotong tapat at dating cadamay,
+caniya pipilitin huling cahilin~gan
+tagumpay n~g sinta n~g upang macamtan."
+
+  Ang Pari sa busal n~g namanghang isip
+sa naririn~gig niyang malinao na sulit
+si Romeo'y n~g di magcahinanaquit,
+gayari ang sagot sa tan~gay n~g sáquit
+
+  Aniya'y "cahilin~gang huli ay mabigat
+gaya n~g may sumpang sa licó uminlag
+gayon ma'y bibig-yan n~g paraang dapat
+upang sila'y capoua sa sala'y maligtas.
+
+  N~g upang malinis paraang gagauin
+Romeo'y sa dusa at nasang sapitin,
+dalaua n~gang bagay Julieta'y taglayin:
+ang tapang sa loob at sinop sa lihim;
+
+  Pagcat hindi lason nasang ipagcaloob
+sa linao na sabi sadiang pampatulog,
+sino man sa lupang sanay na mang-gamot
+hindi sasabihing buháy macalagot.
+
+  Sa lacas n~g pulbos sa tubig inumín
+apat na puo't ualong oras na hihimbing,
+sinuboc n~ga ito sa gabing malalim
+pagbucang liuay-uay sa bangcay na hambing;
+
+  Cung ito'y maganap ualang sala't tunay
+Julieta'y dadalhin sa calilibin~gan
+at doon cucunin sa inaacalang
+oras na pag-lipas n~g pulbos na taglay,
+
+  Harap ni Romeo at saca dadalhin,
+n~g lubos maligtas sa bagong hilahil,
+at sa dating tiis paraan isipin
+ang bun~ga n~g tica n~g boong namnamin;
+
+  N~gunit huag--aniyang--limutin sumulat
+sa asauang casi't gayo'y n~g matatap
+n~g di ibalisa balitang cacalat
+at siya, ring nan~gacong magpadalang agad.
+
+  Ng magcaisa na sa acalang gayong
+Julieta'y nui nang tila hindi tungtong
+sa lupa sa pagcat bun~ga n~g linayou
+sa toua nahinguil at hindi sa lason.
+
+  Sila'y maliligtas sa tamóng hilahil
+n~g asauang mahal ¿ano pang idaing?
+saca hindi batid huling sasapitin
+nila ni Romeo, na calaguim-laguim;
+
+  Touá'y palibhasa sa muc-ha'y nalimbag
+sa asam na bitouin n~g magandang palad,
+pagdating sa bahay magulang namalas
+lalong naniualang tunay ang hinan~gad.
+
+  Palagay n~g ama sa pagayong litis,
+na tinacpan saya n~g bugtong na ibig,
+ayos na ang tan~go sa ticang mapilit
+at di maurun~gan sa Conde de Paris;
+
+  Cayá ualang tanong pinadalang agad
+sa handang Palacio sa Mantuang ciudad,
+upang pagtitibay doo'y magaganap
+n~g Conde de Paris sa magandang han~gad.
+
+  Sa anyo n~g handang Julieta'y dinatnan
+sa Palaciong batbat n~g pamuting mahal,
+napag-quilala niyang sa quinabucasan
+tutupdin ang ticang sa caniya ay subiang.
+
+  Aniya'y sa sarili "¡ó Conde mapilit,
+umabang sa di mo tungcol at sing-ibig,
+guinugol mo'y sayang at maguiguing sáquit
+pagcat aco'y bucas bangcay na sa masid!"
+
+  Ang touá mo cung n~gayo'y ualang macatimbang
+pagcat ang ligaya sa isip mo'y nam-nam
+lalo pang malaqui hahali mong lumbay
+sa anyong pagpitas sa sampagang aaam;
+
+  Pagcat sa iyo ito'y di tungcol n~g lan~git,
+cun di cay Romeong ilao niyaring isip,
+Romeo'y ang tan~ging dapat na magcamit
+altar palibhasa quinunang matouid;
+
+  At halimbaua mang iyong macacamtan
+¿anong ligaya mo at hindi ca hirang?
+anhin mo ang ganda cung sa boong silang
+at icao ang dilim na maguiguing hadlang?
+
+  Caya n~ga sapagca sinsay ca sa landas
+n~g sintang casundong hanapin mong dapat,
+sa sunod na arao puso mo'i igayac
+pagcat sisicatan n~g sisi at hirap.
+
+  At cayo ¡ó ama't inang matangquilic,
+sa hindi co hirang sugod nagpumilit!
+ihanda ang luhang di dapat mapatid
+hangang magcasundo tayo n~g caalit."
+
+  At tuloy humiga sa tadhanang ucol
+na bilin n~g Pari tinupad at layon,
+cataua'y pinaris sa sang nabuburol
+hangang sa tumalab pulbos na ininom,
+
+  Ang arao n~g anyong di na matitigan
+Palacio'y handa na sa cau-uculan,
+minulan ang dating n~g Conde't magulang
+ni Julieta't galing sa Veronang bayan.
+
+  Sa busal n~g touang di cayang salitin
+niyaring dilang capos sa acmang gamitin,
+Julieta'y nabucsan sa tuluga't hambing
+bangcay nang malamig at hindi maguising.
+
+  Naguing casagutan tanang mangagamot.
+na nagsidatin~gan sa madaling utos.
+hinin~ga anila'y, pumanao nang lubos
+at lasong mabagsic ang biglang lumagot,
+
+  Uica sa saring: "pagsisi at hirap"
+Julieta,y sa Conde dito na natupad,
+at saca "ang luhang sa mata'y lagaslas
+n~g ama at inang" sa nasa'y nalinsad;
+
+  Tan~ging iminali sa sariling sulit
+ang tungcol sa luhang di dapat mapatid
+n~g sintang magulang, pagcat asang isip
+sila ni Romeo ang lubos papahid.
+
+  Catuturan nito saca na malaman
+bumabasang ibig sa bandang hulihan,
+pagcat cung n~gayon pa'y boo nang tuturan
+sa utos n~g auit tula'y masisinsay.
+
+  N~g agad matanto ang dapat mong gauin
+tin~gin n~g isip mo isunod sa aquin,
+sa munting panulat masusing ilibing
+Julieta'y sa busal n~g luhang masin-sin;
+
+  Pagcat sa panulat nino mang umauit
+ualang pusong lihim na hindi masilip,
+uala ring Palaciong hindi mapapanhic
+at ualang libin~gang hucay di magahis.
+
+  At n~gayong lagac na ang catauang buhay
+n~g abang Julieta sa quinalibin~gan,
+lumbay n~g may tungcol marapat nang iuan
+Romeo'y sa dugtong n~g hirap tunghayan;
+
+  N~gunit ang mata mo cung baga nangauit
+mapapahin~ga na, bumabasang ibig,
+pagcat malapit nang maquiat ang sing-ibig
+sa tuctoc n~g dusang sa buhay pamatid.
+
+  Hayo cay Julieta na linagdang sulat
+Paring nag ampon ay hindi tinangap
+n~g casing Romeo, palibhasa'y atas
+n~g pagcacagayon n~g amis na palad.
+
+  Sa balat n~g lúpa ito'y calacaran
+ang pagcacataon dalaua ang taglay:
+touá cung maganda natin't capalaran,
+n~guni at cung amis bun~ga nama'y lumbay.
+
+  Ualang malay isip Romeo'y di talos
+sa paraang libing n~g asauang irog,
+n~g malamang patay cay Montescong utos,
+Romeo'y ang dib-dib halos na sumabog;
+
+  Dapouat pinag tibay ang loob sa sáquit
+sa pagcat naghari sa madlang inisip
+na pilit damayan ang asauang ibig
+sa quinalibin~gan ano mang masapit;
+
+  Ang cahit ano may hindi pinaquingan,
+mahigpit na baual n~g caniyang magulang,
+capag siya'y nasoc sa Veronang bayan,
+marahil magtamo n~g icamamatay
+
+  Sa pagcat masuguid sa caniya'y pagsuboc
+caual n~g Principe, Verona'y naglibot,
+baca sacali n~gang man~gahas na masoc
+siya'y masasaui sa nalagdang utos;
+
+  N~gunit si Romeo sa gayong pag upat,
+di nahintacutan dahilan sa liyag,
+pagcat sa sarili ang buhay na in~gat
+dusang sinusunong na matinding bigat.
+
+  N~g upang madali sa casi pagdamay
+lason ang hinanap na pinagpilitan,
+halos na nalibot sa Mantuang tindahan
+at n~g macatagpuó ay ayao pagbilhan,
+
+  Palibhasa'y gayon ay laban sa utos
+n~g alin mang ley sa boong sinucob,
+ang parusa'y lapat sa culang sumunod
+pagcat sapantahang sa buhay panlagot.
+
+  Romeo'y sa gayon banayad nagbalac
+at, aniyang sarili, sa quislap n~g pilac
+sa dilat di ilang nag-aanyong bulag
+ang ley sa lupa't lan~git niyuyurac;
+
+  Sa guintong calansing may bin~ging matunog:
+luha'y aapihin, ó bagsic n~g utos,
+puri ilulugso, ó pabubusabos,
+buhay man ó caniyang bagay pasasalot.
+
+  At, aniya sa lupa ¡ó punong pitagan
+n~g salaping toua, ó lumbay cung minsan,
+n~g tauo ó bayan, lacas mo'y asahang
+magbulid sa uala sa di cayang buhay!
+
+  At saca dumcot at pinacalansing
+salapi sa bulsa't linapag na tambing,
+harap n~g may tinda't nito'y ang hilahil
+n~g ley, linimot yumucó sa hiling.
+
+  Romeo'y ang lason n~g caniyang macamtan
+lacad na tinumpa ang Veronang bayan,
+damit magbubuquid balatcayong taglay
+baca cung mahuli, tica'y masasayang.
+
+  Sa lupang libin~gan n~g anyong malapit
+n~g casing asaua, nasoc na namasid
+dalauang lalaqui't ang isa may quip-quip
+n~g isang bilaong bulac-lac ang silid;
+
+  At ang nan~gu-n~gunang payucó't malumbay
+di iba't ang Condeng sumintang di hirang
+sa abáng Julieta't ang sadiya'y dahilan
+liguising bulac-lac ang acalang bangcay;
+
+  N~guni ó n~g anyong ang Conde'y pumasoc,
+butas n~g libin~gan naramdama'y catog
+n~g hacbang sa lupa sa daco niyang licod
+umurong sa nasa't tuma~gong pasuboc.
+
+  Romeo'y di iba't caniyang inilagan,
+na may dalang ilao tungo'i sa libin~gan
+lahing Capuleto ang hanap na hirang
+at ualang bahala sa iba pang bagay.
+
+  Sa camay piniguil n~g anyo nang masoc
+n~g Conde'y sa big-la tantong nan~gilabot
+at saca tumanong n~g uicang may poot
+sa gayo'y cung sinong pan~gahas na loob.
+
+  "¡Romeo Montesco! sa Conde tumugon
+n~g uicang may tuya at lubhang maugong.
+ani Conde baga bilango ca n~gayon,
+sa Verona,y nasoc pagcat di ca ucol.
+
+  Sa lagdang parusa malinao n~g titic
+Verona'y pag nasoc buhay mo'y capalit."
+Romeo'y pumac-ling ang buhay niya sáquit
+sa lupa ang tacot di laman n~g isip.
+
+  Ang tugon n~g Conde, "sinabi mo'y linsad
+sa pagcat nasoc ca n~g gabi sa ciudad,
+sa cagalang-galang lupa,y ¿anong hanap
+at linapastan~gan sa ganitong oras?
+
+  Romeo'y tumugon ¿"sinong lapastan~gan
+aniya, sa canita ó Condeng maran~gal?
+sa pag-parito co'y catouira'i umacay
+masusi't nagtibay sa harap n~g altar."
+
+  Ang Conde sa gayo'y sa galit nag-alab
+at biglang binunot maquinis na tabac
+saca aagauin cay Romeong sacbat,
+n~gunit ito'y dag-ling uurong't gumayac.
+
+  At saca binunot ang nasang agauin
+n~g Conde't sa caniya sinacsac na tambing,
+hindi nailasan bumaong malalim
+sa lupa'y nabual ang buhay naquitil.
+
+  Romeo'y naurong't ang bangcay minasdan
+n~g ibig magcamit cay Julietang hirang
+sa niuari-uari pinasoc n~g suclam
+pati pinamatay ay pinagtapunan;
+
+  At saca madaling ang bangcay binuhat
+tuloy iquinanglong cung saan nalagac
+ang sa cay Tibaldong, naguing punong hirap
+nila ni Julietang, patay rin sa balac.
+
+  Palibhasa, aniya isang camay lamang
+lumagot, sa capoua inin~gat na buhay,
+dapat na magsama labing camatayan,
+ó caya magpatong sa isang lagacan.
+
+  Tuloy idinugtong, sa caniya'y malapit
+hindi maglalaon mahihimbing pilit,
+buhay n~g umutang na capoua'y mapatid,
+n~g Conde't Tibaldo, palibhasa'y nais.
+
+  Aniya, "di acala ¡ó Condeng maran~gal!
+sacbat co'y lalagot sa mahal mong buhay,
+ang pagparito coy maghatid sa pacay
+hinin~ga cong hapo ang hangahad lamang;
+
+  Di rin sapantahang cami n~g sing-ibig
+sa lupang payapa maguiguing caratig
+ninyong puno't dulo n~g dusang malabis
+sa capoua hinin~ga namin ay papatid;
+
+  Dapouat icao Conde, na may capatauaran
+cung hindi namatay si Julietang hirang,
+tica mo ay linsad hindi rin macamtan
+ang han~gad mong gandang sa pusong candun~gan.
+
+  At n~gayo'y lisan na iniyong pagcahimbing
+sa lupang mayapa't gaua n~g patalim,
+upang di lumauig buhay sa hilahil
+sintang dadamayan ang siyang hanapin."
+
+  Sa tinanglao-tanglao nasumpun~gan agad
+lagacan n~g casit ang taquip binucas,
+at n~g mapasoc na loob nanguilalas
+hiniyasang mabuti't ganda'y di cumupas.
+
+  Aniya, "¡ó Julieta buhay niyaring buhay!
+anhin ang hinin~ga cung icao n~gay patay
+ano pang halaga niyaring catauhan
+sa sang maliuanag cung icao'y pumanao.
+
+  Ang hinin~gang hapó n~g sa dusang dagoc
+cayá nagtumagal pagcat caniyang handog
+ang mabisang lunas n~g iyong pag-irog
+gunita lamang guinhaua n~g loob.
+
+  Dam-dam co'y camandag tanáng naliliguid
+n~gayong pumanao na uagas mong pag-ibig,
+ang buhay ay pasan n~g matinding sáquit
+at sa gayo'y ualang lunas na cacapit;
+
+  Dapouat ang ganda mo cung banayad masdan
+tila man ding buhay na anyo at culay,
+ualang ibinago sa ban~gis na taglay
+n~g di masansalang manang camátayan.
+
+  Sa lagacáng bancay cun di ca inabot
+aquing masasabing himbing ca sa tulog,
+hindi acalaing ang buhay mo'y lagot
+pagcat di nabauas dati mong alindog'"
+
+  Sa gayo'y sa munti na alio dinamdam
+sandaling sumicat sa busal n~g lumbay,
+Romeo niyacap ang casi't hinagcan.
+casunod n~g lúha't ¡"ay Julietang hirang!"
+
+  Hinin~ga n~g anyong bumaui n~g lacas
+ang canay inalis sa pagcacayacap,
+lason ang quinuha't sa bibig tinapat
+casabay n~g uicang malumbay binigcas:
+
+  Aniya "icao lason ang taglay mong bagsic
+iyubos sa aquin n~g biglang mapatid
+pisi niyaring buhay tantong naiinis
+sa dagang mabigat n~g tungcol cong sáquit;
+
+  Icao'y tinalaga niyaring capalaran
+sa dusa'y tatapos sa tadhanang arao,
+pagpa-pasalamat sa lan~git hahangan
+sa piling n~g casi ilagac ang bangcay."
+
+  At saca quinabig sa pigca-cayacap
+n~g caliuang camay ang asauang liyag,
+hinagcan, at aniya ¡"anong gandang palad
+siping mo Julieta, buhay co'y mautás!"
+
+  Bibig n~g sisi~g-lan n~g lason sa canan
+sinubong patnugot ininom na minsan,
+at tuloy niyacap n~g dalauang camay
+na pinacahigpit ang bangcay n~g hirang.
+
+  Sa pagayong anyo n~g isip sa hagap
+ang bagsic n~g lason hintaing tumalab,
+n~g di mahiualay sa asauang liyag,
+ang maguiguing bangcay calulua'y pag-ilas
+
+  ¡O pagcacataong caraniuang alay!
+sa tauo ang luhang capait-paitan,
+icao ang may sala n~g di pinagtagal
+Romeo sa casi n~g inoang-oang.
+
+  Icao n~ga ang sanhi't caagao na labis
+ang tapat na sintá caya di sinapit,
+hibic ni Romeo, sa lipas n~g bagsic
+n~g "nagbigayhimbing" sa asauang ibig;
+
+  Pagcat cacamunting oras na pag itan
+Romeo'y pag-inom sa lasong tinuran,
+siyang pagcaguising ni Julietang hirang
+sa buhay cunuaring sa lupa'y pumanao;
+
+  Pagcat halos lamang yacap pinaghigpit
+n~g dalauang camay cay Julietang ibig,
+ito,y nagcataong nasaulang isip
+caya ang pinucao bigla ang caparis.
+
+  Ang buntong hinin~ga na lubhang malalim
+siyang unang bati't, aniya, n~g magturing,
+"¡ó Dios co! ¿nasaan? at ¿sinong lumihim
+yumacap sa aba't hindi na naglining?"
+
+  Boong sapantaha sa cania'y may yacap
+yaong Paring caniyang tangulang may atas,
+aniya, "Padre ¿ito ang loob mong uagas
+sa aquing Romeong catoto mong tapat?"
+
+  ¿Ito baga'y siyang pan~gaco sa aquin
+harap ni Romeo dalhin cung maguising,
+cami ililigtas sa tamong hilahil
+ang bun~ga n~g tica, n~g boong namnamin?"
+
+  Romeo,y namangha n~g ito'y marin~gig
+ang boong catauan sa toua'y nan~ginig;
+n~gunit dinalao rin n~g pag hihinagpis
+bago naibigcas ang ganitong sulit:
+
+  Aniya, "¡ó Julieta sa calulua'y sapot!
+licong sapantaha ilayo sa loob,
+aco't dili iba Romeo mong irog,
+nagsad-yang damayan buhay mong nalagot."
+
+  Voces ni Romeo cahima't narin~gig
+Julieta'y hindi pa lubos na nanalig,
+sa caniya ang yacap banayad inalis
+sa lam-lam n~g ilao[9] qunilalang pilit;
+
+  At n~g maquilala mahigpit niyacap
+at pinacahagcan sa tinamóng galác
+at saca tinanong cung hindi tinangap
+ang caniya ring lagdá na padalang sulat.
+
+  "At, aniya sa liham boong nalalaman
+litis n~g cunuaring aquing pagcamatay
+ang sa aqui'i may turo, pagcat carain~gan,
+si Fray Lorenzong tapat mong caibigan.
+
+  At cung sumapit na bagsic n~g paglipas
+n~g ipinainom cucuni't iharap
+n~g pari sa iyo sa Mantuang ciudad,
+n~g upang magsáma hangang huling oras."
+
+  Romeo'y sumagot, aniya y "¡mut-yang hirang
+palad co'y natan~gi sa lalaquing tanan!
+pagcat di tinangap padala mong liham
+at n~gayo'y huli na gagauing ano man."
+
+  Si Julieta nama'y sa dulong pahayag
+ang loob namangha't ulo'y napataas,
+at aniya, Romeo'y ¿baquit huling lahat
+ang biyayang gagauin? ito'y hindi tatap."
+
+  Romeo'y sumagot, aniya'y, "catuturan
+n~g sabing dinulo: ¡bigong capalaran!
+¡sa pagcat candong na lilong camatayan
+at di maglalaon calulua'y papanao!
+
+  Cahit ilinoob sa aquin n~g lan~git
+tamuhin ang iyong uagas na pag ibig;
+n~guni at ang boong pag-lasap quinait
+sa taglay ligayang asa't panaguinip.
+
+  Mamatay ay toua sa mahal mong harap
+pag-aaruga mong cahit di na lunas,
+sa pag panao n~gayon n~g hinin~gang in~gat
+ang maguiguing sapot tapat mong pag-liyag,
+
+  Sa iyo'y paalam n~g ualang pagbabaling
+sa payapang bayan at sa isip dalhin,
+pagsinta mo't asang hindi lilimutin
+aco'y minsan-minsan iyong gunitain,
+
+  N~gayo'y tantoin mong buhay mapapatid
+pagcat tumalab na ang lasong mabagsic,
+mula pa sa Mantua binili cong pilit
+dahil sa balitang: "bangcay cang malamig."
+
+  Julieta'y sa hindi antay na pahayag
+n~g casi, ay ibig isigao ang hirap,
+na big-lang dinamdam, n~gunit di pinayag
+n~g dib-dib at tila lan~git ay lumapag;
+
+  N~g ibig iualat sariling catauan;
+n~gunit di mangyari't luno ang cabagay,
+mata'y tinin~gala't parang cahilin~gang
+iloob n~g Dios cay Romeong buhay.
+
+  Sa pagayong anyo cataua'y nan~ginig
+nag-uli sa dusang hinin~ga'y nainis,
+at big lang nadapa sa asauang ibig
+sa cataong nito'y buhay ibig malis.
+
+  Sa inigtad igtad Romeo'y sa dagan
+n~g casi, ay ito'y isip sinaulan
+nasabay sa uicang: "¡Julieta co'y masdan
+huli cong hinin~gang ibig nang pumanao!"
+
+  Loob tinibayan sa gayong narin~gig
+ni Julietang sinta sa sintang inibig,
+inagao na n~ga nia na pangcuhing pilit
+at n~g macandong na'y gayari ang sulit:
+
+  "¡O sintang Romeong sa aqui'i pumulas
+calong ca n~g sinta at casuyong tapat,
+cung mauna ca man ualang libang oras
+aco'y susunod ding sa bangcay mo'i yacap
+
+  Ang pagcamatay mo Romeo'y, gandahan
+ang iyong Julieta hindi maiiuan
+mabuhay sa lupa't ito ay asahan
+pagcat hinin~ga mo'y hinin~ga cung tunay
+
+  Sa mauica ito Romeo'y minulat
+ang mata, at aniya, "¡lisan ca na liyag!"
+piniquit na muli't ang calulua'y nulas
+patnubay n~g luhang cay Julieta'y natac.
+
+  Julieta'y banayad linapag ang bangcay
+at siyang hinanap ang lason sisidlan
+sa bibig tinunga niong matagpuan
+hiniyaguis n~g ualang lamang maramdaman,
+
+  At sa bangcay, aniya, ¿"Romeo co'y baquit
+di mo na tinirhan Julieta mong ibig?
+¿sinarili mo n~gang mamatay sa sáquit
+sa iyo'i pagdamay di mo na inisip?"
+
+  Sa binilog-bilog n~g boong lagacán
+sugod nagtumin~gin hanap ang pamatay
+sa tapat n~g butas caniyang naquislapan
+pinaglabang caliz n~g Conde't n~g hirang;
+
+  Sa calayuan n~ga'y ang nasa'y naurong
+baquit naramdaman sa tapac ang ugong
+isang lumalacad aniya, cun di putol
+buhay niya'y di dapat sa anyo'y masumpong.
+
+  Ang matang namugto sa casi linin~gap
+para bagang tulong sa anyo ang han~gad,
+n~gunit ang puluhan n~g dagang may pilac
+in~gat ni Romeo namasdang cumislap.
+
+  Binunot n~g touá't linapit sa tin~gin
+aniya, "icao dagang tangulang cong daing,
+capagcaquita na salamat ang hayin
+lalo cung madaling idamay sa guilio"
+
+  N~g puso ang dupoc catutubo'y pagcat
+at ang sa babayi lalo nang di palác
+Julieta'y ang sundang hinagca't sinacsac
+ang puso at saca asaua'y niyacap.
+
+  Saca humagulhol n~g calunos-lunos
+pagcat nagcaagao sa mahinang loob:
+saquit sa pagpanao n~g asauang irog
+at saquit din naman n~g sugat ang handog.
+
+  Sa cahambal hambal na pananambitan
+hindi nauauala cay Romeong n~galan,
+sa sugat ay ualang pagsisi ano man
+cahima't ang saquit sa caniya'y di bagay.
+
+  Big-lang napahinto sa tagho'y at daing
+casunod ang buntong hinin~gang malalim,
+tumin~gala't, aniya, ¡"Romeo i yacapin
+sa payapang bayan caluluang darating!"
+
+  Tinunghayan mata, n~g ito'y matapos,
+at anyong hahagcan any bangcay n~g irog;
+n~gunit ulo doon di na naiquilos
+pagcat ang hinin~ga tuloy nang nalagot,
+
+  Sa casing Romeo ang pan~gacong yacap
+cung siya'y mamatav tunay n~gang natupad
+sa luha at dugo halos nan~gababad
+ang capoua bangcay n~g nag-isang palad.
+
+  Puso ni Julieta ang nayong umirog
+dugo rin n~g puso ang boong binuhos
+sa caniya't sa casi na inaring sapot
+at hangang libin~gan laman pinagtampoc.
+
+  Cung ano ang bucál n~g puso sa bibig,
+n~g nagliligauan naganap na pilit,
+hindi masasabing daya caya litis
+gaya n~g di ilang sabihang pag-ibig.
+
+  Mahalagang buhay n~g tao't sino man
+Julieta Romeo hindi nanghinayang
+sa pitang matapat n~g sintang dalisay
+cahit gagahanip ualang pinagculang.
+
+  Cung ang naguing palad dusang catnig-catnig;
+ang pagtitin~ginan lúbid na matamis
+ni isa ma'y ualang nagpatanao sun~git
+na binubucalan n~g hidua sa dib-dib,
+
+  Ano't n~gayong nanao mahalang buhay
+Julieta't Romeo sa pag si sintahan,
+siya namang banguitin tauong naramdaman
+Julieta'y n~g bago maquita ang sundang.
+
+  Si Fray Lorenzo, ito't ang sa nais
+Julieta'y cucunin sa pagcat sumapit.
+pulbos na ininom ang taglay na bagsic
+n~gunit n~g mamasdan naguiclahang isip.
+
+  Cataua'y naurong at big lang nataas
+ang muc-ha'y dumilim at loob nasindac.
+pagcat ang acalang may buhay at lacas
+bangcay n~g nagcatay sa dugong nagdanac.
+
+  Mata'y tinin~gala't camay haluquip quip
+aniya--"¡ó Dios co n~g aua at bihis!
+hindi mapag hulo ang dito'y namasid
+naguing bun~ga'y bangcay n~g turo cong litis.
+
+  Ang ilao[10] quinuha n~g ito'y matapos
+saca tinanglauan ang magcasing irog,
+n~g maquita'y lalong nagulo ang loob
+cay Romeong bangcay ualang munting galos.
+
+  Sa sinuling-suling n~g di uastong isip
+sa mundo n~g balac, gulat ang caparis,
+tumanong sa uala, aniya, ¿ito'y baquit?
+¿balintuna caya ó totoong masid?
+
+  Sa balac n~g ualang hiligan ang loob
+harap n~g singpalad ang paa hinuhod,
+camay haluquip-quip ang noo'y niyucod
+casabay n~g dinasal: "Miserere mei Deus."[11]
+
+
+
+CATAPUSAN
+
+  Marahil hindi pa iyong nalimutan
+bumabasang ibig, ang alilang abay,
+n~g Conde de Paris n~g tumpang alayan
+bulac-lac ang bangcay ni Julietang buhay
+
+  Ang Conde n~g bago Romeo'y sinuhin
+sa samang utusan gayari ang bilin:
+aniya'y, magtumagong cumanlong sa dilim
+at huag lalapit hangang di tauaguin.
+
+  Caya sa utusan hindi nailin~gid
+ang boong nangyari naquita't nirin~gig.
+pati si Julieta sundang n~g itiric
+sa mahal na puso, pag agao n~g nais;
+
+  N~gunit n~g marin~gig n~g paa ang yabag
+ni Fray Lorenzo umurong sa agap;
+at n~g maaninao ininlaga'y bicas
+sa canlun~gang libing madaling lumabas.
+
+  Lahat na nangyaring narin~gig namasdan
+sa Principe Scala pinagbigay alam,
+at noon ang arao anyo nang sisilang
+caya gauin dapat ualang ibinalam.
+
+  Sumandaling liban sa libin~ga'y nasoc
+m~ga ilang caual n~g Principeng bantog,
+ni Fray Lorenzo catulong nag-ayos
+sa tatlong inusig n~g palad na capos.
+
+  Palibhasa tatlo'y anac sa calac-han
+balita'y madaling cumalat sa bayan;
+cubcob di naglaon ang boong libin~gan
+sa nagsipanood duc-ha at mayaman.
+
+  Sarisaring balac doon naririn~gig
+palibhasa'y di pa naguing dahil batid,
+canicaniyang catha ang ipinipilit
+pagcat gayo'y lacad sa boong daig-dig.
+
+  Anot ang Principe at capoua magulang
+n~g nagcasing sinta nasoc sa libin~gan,
+pati camaganac at ibang caibigan
+na anyayang lahat n~g capangyarihan.
+
+  Ang luhang bumucal di na ipagsulit
+sa capoua magulang n~g nagcasing ibig,
+tasa n~g panulat sa gayon ay biquig
+at capos maghanay n~g pighating labis.
+
+  Bumabasa, sa iyo'y luhog cong magbalac
+lumbay n~g magulang sa anio n~g anac,
+n~g buhay, cung lalo tan~gi't punong dilag
+ó inaasahang ligayang manin~gas.
+
+  Lumbay n~g magulang sa Pari ang tin~gin,
+ná patayo't baba sa dib dib padiin,
+lubhang mahalaga cung baga isipin
+may nasang itanong, n~gunit napipiguil.
+
+  Dapouat sa Principe ang gayo'y di lin~gid
+at caya sa aua sa Pari'y nagsulit,
+aniya "Padre, n~gayo'y ¿sabihin ang baquit
+Julieta't Romeo'y bangcay pinagdatig?"
+
+  Ang Pari, sa tayong ulo rin ay yucod
+tumugon at aniya sa sabing malambot:
+"pinagsamang camay na loob n~g Dios
+n~g tauo ay hindi maipagbubucod."
+
+  Principe pumac li, aniya, hindi lirip
+tila talinhaga iyong pinagsulit,
+cayá sa dan~gal mo aquing ninanais
+boong liuanangan n~g upang mabatid;
+
+  Aco'y tila uhao sa mahal mong turing.
+pagcat anhin co mang sa isip basahin
+iyong natatalos mahalagang dahil
+lihim n~g nangyari na calaguim-laguim.
+
+  Ang Pari hindi na hinintay maulit
+hiling n~g Principe agad pinagsulit:
+sintahang dalisay sa buhay pumatid
+Julieta't Romeong catotong matalic.
+
+  Tahimic dinin~gig niyaong calahatan
+n~g Pari ang boong banayad sinay-say,
+saca n~g matapos sabay isini~gao
+ang sing-palad saquit n~g panghihinayang.
+
+  N~gunit ang Principe sinigilan n~g galit
+n~g matantong lahat ang sa Paring sulit,
+aniya, "icao Padre, n~gayon ang bibit-bit
+sa maboong bigat n~g santong matouid."
+
+  Ang Pari tumugong ualang munting tacot
+aniya, "inaamin loob ninyo't utos
+tungcol co't hindi rin sala n~ga sa Dios,
+tibayan sino mang di sauing sing-irog.
+
+  At cayá tinuro naguing sanhing litis
+sing-palad sa buhay lubos na pumatid
+pagcat tungcol co ring iligtas sa bahid
+ang sino man siyang acalang madiit."
+
+  Principe, sa gayo'y lalo nang nadimlan,
+at aniya, "Frayle sa hindi iilang
+ligalig sa lupa, na cahambal hambal
+ang "iniyong" pacana't litis ang dahilan.
+
+  Cahit man di dapat sa banal "niyong" tungcol
+pinaquialama't nagdudunong-dunong,
+naghahari hari't cunuang mapagtangol
+bago nito'y laman cadalasa'y lason.
+
+  Mulá sa palacio't hangang dampan´g bahay
+"lacas" na di dapat ang "ibig" umiral
+bago ang tinungcol n~g sati'i Cumapal
+ganang caniya'y ucol at di ibang bagay
+
+  Taga ad ya ca man n~g calulua dun~gis,
+n~gunit di mo tungcol ang tinurong litis
+cay Julieta n~gayon sa buhay pumatid
+at nan~gadamay pa iba sa ligalig.
+
+  Julieta't Romeong nasa mong isilong
+marahil sa "iniyong" baliting yamongmong,
+m~ga pusong guinto nila'y di aayong
+"magpacafrayleng" lait, púla'y sunong.
+
+  Julieta't Romeo'y di man supling yaman
+sa capoua ay hindi gagauing puhunan
+lacas "ninyong" an~gat sa pagcat panghimay
+sa muc hang may dugo ang carumaldumal.
+
+  Julieta't Romeo'y uliran n~gang dib dib
+ang muc-ha'y mayuco at hindi patindig,
+at cung sacali man sa hindi pagtiquis
+sa canilang cpoua'y macagauang lihis;
+
+  N~gunit ang pagayon sa asal niyo'y laban
+sa mundo'y bandila n~g isip casmán,
+utos ni Bathala, isatalampacan
+at n~g leying tauo'y ang ibig luhuran.
+
+  At n~g upaug gayo'y mahangahang lubos
+at icao sa ibang cauangqui sa suot
+ang magbigay dala buhay mo'y managot
+sa parusang tapat n~g matouid utos."
+
+  Sa mauica ito'y nagdagling lumapit
+bunying Capuleto't gayari ang sulit:
+aniya--"ó Principe, sa pasang ligalig
+ang Pari ay ualang sala man gahanip.
+
+  Aco ang may sala't mali ang inasal.
+sa pagtatanimang namin n~g casubiang,
+caya sa ulo co isadlac ang bagay
+ang parusang titic sa boong catouiran."
+
+  Sa ito'y matapos Montesco'y banayad
+lumapit na dagli saca nagpahayag:
+aniya, "ó Principe, aco man ay dapat
+magcamit parusa't ang Pari iligtas;
+
+  Pagcat ito'y ualang sala ano pa man
+liban n~ga sa amin bagang nan~gag laban,
+ualang pinaglutas hangang sa tinanghal
+n~g matang may luha m~ga bun~gang mahal.
+
+  N~g di pamarisa't maticman ang pait
+n~g iba ang bun~ga n~g alitang labis
+sa aming dalaua ipisan ang bagsic
+n~g parusang lapat sa hustong matouid."
+
+  Sa gayong narin~gig agad linapitang
+n~g Principe yaong bangcay n~g sing hirang
+pinagduoóp ulo ang capoua magulang
+tinauag at saca ganito ang say-say:
+
+  "Ang parusa'y pagcat iniyong inaamin
+ang Pari sa sala pilit tinatacuil
+sa iniyo'y hatol co n~gayo'y uliniguin
+magpacailan man huag lilimutin:
+
+  Magcabicabila dacong taguiliran
+n~g dalauang bangcay bun~ga ninyong mahal,
+cayo'y magsilapit magcauit n~g camay
+sa canila'i patong sumumpang matibay.
+
+  Sa n~galan n~g buhay na nagpacalagot
+n~g capua nio anac na nag isang irog
+malaong alitan ilibing sa limot,
+bihisang payapá hangang huling tiboc."
+
+  Ano pa't ang gayon dalaua'y tumupad
+camay ay ipinatong sa canilang anac,
+tauad pinagsumpa sa mata'y lagaslas
+ang lúha at saca mahigpit nag-yacap.
+
+  Ito'y catunayang malinao't matibay
+n~g pagcacasundong magpahuling hangan,
+ang anac sa buhay dan~ga't nagsipanao
+di pa n~ga nabunot sa puso'y ang subiang.
+
+  Uica ni Julieta't Romeo'y naganap
+sa dacong unahan, anilay "cung nin~gas
+bihis sa alitan, ang sintahang uagas
+nila nama'y siyang papatay sa liyab.
+
+  Cahima't sa gayon ang ibig sabihin
+munting nalisiya, pagcat nan~ga quitil
+buhay nila'y bago casundo inamin
+n~g capoua ama't nauala sa tiquim
+
+  Julieta't Romeo, "sumpa-ay n~g tapos,"
+sa simbahan Ciudad maayos pinasoc,
+man~ga cagayacan sa labas at loob
+sa matang natin~gin ang toua'y hahandog;
+
+  At ng mayari na ucol na gagauin
+sa bangcay ay pitang dalaua'y linibing[12]
+na lubhang masusi sa isang maning-ning
+lagacang sinad-yang parang huling hayin.
+
+  Sa apat na panig lagacang mataas
+tinitic n~g duquit pagsintahang uagas
+Julieta't Romeo'y n~g upang matan-yag
+at maguing cunanang halimbauang tapat.
+
+  Nani-niray halos sa Verona'y tanán
+patnubay sa Dios dalan~ging matibay,
+n~g matang maamo marapatin tingnan
+caluluuang sa sintang uagas nagcadamay.
+
+
+DULO.
+
+
+
+Sina-panulat niyaring auit
+
+  Aco naman n~gayong tumula't di harap
+sa masusing libing n~g sintahang tapat,
+itulo't ang icao'y Veronang may palad,
+bali't pahatdang maligayang oras.
+
+  Icao'y aquing tac-ha't pinupuring lubos,
+pagcat sa lupa mong masanghaya'y sipot
+ang gayong sintahang malinao sa bubog
+at punong sabihan sa boong sinucob.
+
+  Bayan sa cabilang buhay n~g linipad,
+nanao rin ang gauang ualang iquinupas:
+pacliha't suyuang tamis n~g pag-liyag
+at sa iyo'y Verona pamana ang bacas.
+
+  Sa caniyang handog ito'y tahil bibig
+matulin mag lacó sa boong daigdig,
+sa naquiquitun~go lasa cung matamis
+n~galan mong Verona sa puri calaquip,
+
+  Oo n~ga't sa iyong n~gala'y natatampoc
+cung baga sa sing-sing ang calugod lugod
+na iniuang buhay n~g hindi natapos
+Julieta't Romeo sa bayang sigalot.
+
+  Naguing para ca mang mut-yang punong ning-ning
+pinag-agauanan at nasalin salin
+sa iba at ibang liping nagsisupil,
+n~gunit ang sintahang tunay sa iyo'y supling.
+
+  Guinamit man cahit sa pagcacapatid
+n~g iba mong anac ang dahas n~g caliz;
+n~gunit anac mo rin ang nagpatahimic
+at nag-iuang sa iyong pan~galang malinis.
+
+  Ang may pagtataca sa aba'y matulad
+lalo sa pag auit nagtumiis puyat
+Verona, ang iyong catamisa't saclap
+sa dili-dili cong alin ma'y calangcap.
+
+  Bati niyaring puso, Veronang mariquit,
+sa n~gayong na tapos sandaling ilaquip
+gauang sa talagang DILAG niyaring auit
+sa pagcat aco man cugcop n~g pag-ibig.
+
+  Ang may catunghayan umanhin ay sicat,
+at acong may sala sa limot isadlac:
+capatac na luha n~g sa pusong lagac
+sa hangang libin~gan n~g SINTAHANG UAGAS.
+
+
+ANG TUMULA
+
+
+MGA TALABABA:
+
+[1] Julio nang taong 1900
+
+[2] Compañia ó bacasan nang mañga ilang anac nang dalaua sa
+malalaquing naciones at isa sa maliliit.
+
+[3] Mahal cong Bayan, ang Filipinas.
+
+[4] Sa gaua nang iba ang hanap nang dun~gu ó mapagpaham, ay camalian ó
+dapat ipintas; ang sa marunung, cainaman ó sucat paquinaban~gan.
+
+[5] Verona, isa n~gayon sa mañga magagandang Ciudad nang Cahariang
+Italla, sa dacong Amihanan. Ipinundar nang mañga taga Galia ó Etruria.
+Pagana nang Emperador Tito nang 82, taon nang cumapal, ang balitang
+anfiteatro sa Verona, na pinagtatagan nang piesta ó iba pang catouaan
+nang bayan. Ang Verona'y naguing sabana nang maraming digma. Nang
+taong 312 tinalo ni Constantino; at nahulog din sa capangyarihan ni
+Teoderico el Grande nang masupil niya si Odoacer na Hari sa Italla
+nang ica 27 nang Septiembre nang 489. Nang 774 sinalacay nang
+caunaunahang Hari sa Franciang si Carlomagno. Nang 1260 nahalal na
+Podesta ó Taga pamahalang Ciudad si Mastino della Scala, at
+nañgaghalinhinan ang caniyang mañga ancan na cung tauaguin Scaligeri
+hangang sa 1387 na sila'y talunin sa digma nang Viscondeduque sa Milan
+(isa sa mañga ancang Scaligeri ang Principeng Taga pamahalang Ciudad
+sa Verona sa panahong tinahac niyaring auit). Nang 1405 quinongquista
+nang Venecia at pinamahalaang maicling panahon ó hangang sa ica 3 nang
+Junio nang 1796 na sila'y talunin nang General frances Massena.
+Malapit sa Verona napipilan cay Cárlos Alberto de Cerdeña ang mañga
+taga Austria nang ica 6 nang Mayo nang 1848. Ang Verona ay naguing isa
+sa apat na matitibay na moog nang Austria at pinañgalanang
+cuadrangulo, pagcat nacapasico ang bauat panig nang pagcatabas salop
+nang cuta, at gayo'y siyang catibayan sa digma; at dito rin nang ica
+12 nang Julio nang 1859 sa isang Orden del dia, ipinahayag nang
+Emperador Francisco José nang Austria ang boo niyang pag-ayos sa layon
+nang caramihan nang bayan na nanghihimagsic laban sa hindi macasundong
+caniyang pamamahala; at sa cayo'y calaquip ang pasasalamat sa munting
+bahagui nang bayan at hocbong caniyang caayon. Ang Verona'y nasanib sa
+cahariang Italla na ninanasang sumacop sa caniya mula nang ica 16 nang
+Octubre nang 1866, at nang ica 18 nang Noviembre nang taon ding ito,
+ang Hari sa Italla tinangap na ipinagidiuang nang may 70,000 catauo sa
+naturang anfiteatro. Nang taong 1877 natuclasan sa malapit sa Verona
+ang humuguit sa 50,000 salaping may larauan ni Galeno't iba pang mañga
+emperadores at ang caramiha'y tangso. Nang 1881 ang cabilan~gan nang
+namamayan sa Verona ay 60,768.
+
+[6] Tibaldo, ito ang pan~galan n~g causap, ó lumapastagang uica cay
+Benvolio.
+
+[7] Lorenzo, Fraylen Franciscano.
+
+[8] Mantua, ay capit ciudad nang Verona at n~gayo'y sacop din nang
+Italla. Ang Mantua'y na sa lupang Etruria at sa caniyang calapit
+ipinan~ganac ang cabantug-bantugang poeta latinong si Publio Virgilio
+Marón sa taong 70 bago lumitao si Jesucristo (namatay sa ciudad nang
+Brit dis, Lalauigan nang Tierra de Otranto nang taong 19 bago inianac
+si Jesucristo). Ang Mantua pinamahalaan nang man~ga Gonzaga, na man~ga
+lords (mababang caunti sa Conde) sa Montua rin, mula sa taong 1328
+hangang sa 1708 na sinalacay nang Emperador José I. Dahilan sa ualong
+buang pagcacubcob ay sumuco sa man~ga franceses nang ica 2 ang Febrero
+nang 1797; nasupil din nang Austria at Rusia nang ica 30 ang Julio
+taong 1799 sa hindi naglaong pagcacubcob. Pagcatapos nang batalla sa
+Marengo nang ica 14 nang Junio nang 1800 nabaui na naman uli nang
+man~ga franceses. Ang Mantua'y nalaquip sa cahariang Italla hangang sa
+1814, taong pagcapanumbaling sa Austria, at nito'y pinasacop uli sa
+Italla nang ica 11 nang Octubre nang 1866, pagtitibay nang paz ó
+cahinusayan.
+
+[9] Ilao, ito ang dala-dala ni Romeo, n~g masoc sa libin~gan.
+
+[10] Ilao ito rin ang dala-dala ni Romeo n~g masoc sa libin~gan.
+
+[11] Miserere mei Deus, cahuluga'y: caauaan mo aco Dios co
+
+[12] Ang pagcasasabi ay inalibing sa Libiñagin nang man~ga Montesco.
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Ang Sintang Dalisay ni Julieta at Romeo
+by G.D. Roke
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK JULIETA AT ROMEO ***
+
+***** This file should be named 15418-8.txt or 15418-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        https://www.gutenberg.org/1/5/4/1/15418/
+
+Produced by Tamiko I. Camacho, Jerome Espinosa Baladad and
+PG Distributed Proofreaders. Produced from page scans
+provided by University of Michigan.
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.