summaryrefslogtreecommitdiff
path: root/57772-0.txt
blob: fde8e026723b690fff0a1283e5eb9266de594ad3 (plain)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
630
631
632
633
634
635
636
637
638
639
640
641
642
643
644
645
646
647
648
649
650
651
652
653
654
655
656
657
658
659
660
661
662
663
664
665
666
667
668
669
670
671
672
673
674
675
676
677
678
679
680
681
682
683
684
685
686
687
688
689
690
691
692
693
694
695
696
697
698
699
700
701
702
703
704
705
706
707
708
709
710
711
712
713
714
715
716
717
718
719
720
721
722
723
724
725
726
727
728
729
730
731
732
733
734
735
736
737
738
739
740
741
742
743
744
745
746
747
748
749
750
751
752
753
754
755
756
757
758
759
760
761
762
763
764
765
766
767
768
769
770
771
772
773
774
775
776
777
778
779
780
781
782
783
784
785
786
787
788
789
790
791
792
793
794
795
796
797
798
799
800
801
802
803
804
805
806
807
808
809
810
811
812
813
814
815
816
817
818
819
820
821
822
823
824
825
826
827
828
829
830
831
832
833
834
835
836
837
838
839
840
841
842
843
844
845
846
847
848
849
850
851
852
853
854
855
856
857
858
859
860
861
862
863
864
865
866
867
868
869
870
871
872
873
874
875
876
877
878
879
880
881
882
883
884
885
886
887
888
889
890
891
892
893
894
895
896
897
898
899
900
901
902
903
904
905
906
907
908
909
910
911
912
913
914
915
916
917
918
919
920
921
922
923
924
925
926
927
928
929
930
931
932
933
934
935
936
937
938
939
940
941
942
943
944
945
946
947
948
949
950
951
952
953
954
955
956
957
958
959
960
961
962
963
964
965
966
967
968
969
970
971
972
973
974
975
976
977
978
979
980
981
982
983
984
985
986
987
988
989
990
991
992
993
994
995
996
997
998
999
1000
1001
1002
1003
1004
1005
1006
1007
1008
1009
1010
1011
1012
1013
1014
1015
1016
1017
1018
1019
1020
1021
1022
1023
1024
1025
1026
1027
1028
1029
1030
1031
1032
1033
1034
1035
1036
1037
1038
1039
1040
1041
1042
1043
1044
1045
1046
1047
1048
1049
1050
1051
1052
1053
1054
1055
1056
1057
1058
1059
1060
1061
1062
1063
1064
1065
1066
1067
1068
1069
1070
1071
1072
1073
1074
1075
1076
1077
1078
1079
1080
1081
1082
1083
1084
1085
1086
1087
1088
1089
1090
1091
1092
1093
1094
1095
1096
1097
1098
1099
1100
1101
1102
1103
1104
1105
1106
1107
1108
1109
1110
1111
1112
1113
1114
1115
1116
1117
1118
1119
1120
1121
1122
1123
1124
1125
1126
1127
1128
1129
1130
1131
1132
1133
1134
1135
1136
1137
1138
1139
1140
1141
1142
1143
1144
1145
1146
1147
1148
1149
1150
1151
1152
1153
1154
1155
1156
1157
1158
1159
1160
1161
1162
1163
1164
1165
1166
1167
1168
1169
1170
1171
1172
1173
1174
1175
1176
1177
1178
1179
1180
1181
1182
1183
1184
1185
1186
1187
1188
1189
1190
1191
1192
1193
1194
1195
1196
1197
1198
1199
1200
1201
1202
1203
1204
1205
1206
1207
1208
1209
1210
1211
1212
1213
1214
1215
1216
1217
1218
1219
1220
1221
1222
1223
1224
1225
1226
1227
1228
1229
1230
1231
1232
1233
1234
1235
1236
1237
1238
1239
1240
1241
1242
1243
1244
1245
1246
1247
1248
1249
1250
1251
1252
1253
1254
1255
1256
1257
1258
1259
1260
1261
1262
1263
1264
1265
1266
1267
1268
1269
1270
1271
1272
1273
1274
1275
1276
1277
1278
1279
1280
1281
1282
1283
1284
1285
1286
1287
1288
1289
1290
1291
1292
1293
1294
1295
1296
1297
1298
1299
1300
1301
1302
1303
1304
1305
1306
1307
1308
1309
1310
1311
1312
1313
1314
1315
1316
1317
1318
1319
1320
1321
1322
1323
1324
1325
1326
1327
1328
1329
1330
1331
1332
1333
1334
1335
1336
1337
1338
1339
1340
1341
1342
1343
1344
1345
1346
1347
1348
1349
1350
1351
1352
1353
1354
1355
1356
1357
1358
1359
1360
1361
1362
1363
1364
1365
1366
1367
1368
1369
1370
1371
1372
1373
1374
1375
1376
1377
1378
1379
1380
1381
1382
1383
1384
1385
1386
1387
1388
1389
1390
1391
1392
1393
1394
1395
1396
1397
1398
1399
1400
1401
1402
1403
1404
1405
1406
1407
1408
1409
1410
1411
1412
1413
1414
1415
1416
1417
1418
1419
1420
1421
1422
1423
1424
1425
1426
1427
1428
1429
1430
1431
1432
1433
1434
1435
1436
1437
1438
1439
1440
1441
1442
1443
1444
1445
1446
1447
1448
1449
1450
1451
1452
1453
1454
1455
1456
1457
1458
1459
1460
1461
1462
1463
1464
1465
1466
1467
1468
1469
1470
1471
1472
1473
1474
1475
1476
1477
1478
1479
1480
1481
1482
1483
1484
1485
1486
1487
1488
1489
1490
1491
1492
1493
1494
1495
1496
1497
1498
1499
1500
1501
1502
1503
1504
1505
1506
1507
1508
1509
1510
1511
1512
1513
1514
1515
1516
1517
1518
1519
1520
1521
1522
1523
1524
1525
1526
1527
1528
1529
1530
1531
1532
1533
1534
1535
1536
1537
1538
1539
1540
1541
1542
1543
1544
1545
1546
1547
1548
1549
1550
1551
1552
1553
1554
1555
1556
1557
1558
1559
1560
1561
1562
1563
1564
1565
1566
1567
1568
1569
1570
1571
1572
1573
1574
1575
1576
1577
1578
1579
1580
1581
1582
1583
1584
1585
1586
1587
1588
1589
1590
1591
1592
1593
1594
1595
1596
1597
1598
1599
1600
1601
1602
1603
1604
1605
1606
1607
1608
1609
1610
1611
1612
1613
1614
1615
1616
1617
1618
1619
1620
1621
1622
1623
1624
1625
1626
1627
1628
1629
1630
1631
1632
1633
1634
1635
1636
1637
1638
1639
1640
1641
1642
1643
1644
1645
1646
1647
1648
1649
1650
1651
1652
1653
1654
1655
1656
1657
1658
1659
1660
1661
1662
1663
1664
1665
1666
1667
1668
1669
1670
1671
1672
1673
1674
1675
1676
1677
1678
1679
1680
1681
1682
1683
1684
1685
1686
1687
1688
1689
1690
1691
1692
1693
1694
1695
1696
1697
1698
1699
1700
1701
1702
1703
1704
1705
1706
1707
1708
1709
1710
1711
1712
1713
1714
1715
1716
1717
1718
1719
1720
1721
1722
1723
1724
1725
1726
1727
1728
1729
1730
1731
1732
1733
1734
1735
1736
1737
1738
1739
1740
1741
1742
1743
1744
1745
1746
1747
1748
1749
1750
1751
1752
1753
1754
1755
1756
1757
1758
1759
1760
1761
1762
1763
1764
1765
1766
1767
1768
1769
1770
1771
1772
1773
1774
1775
1776
1777
1778
1779
1780
1781
1782
1783
1784
1785
1786
1787
1788
1789
1790
1791
1792
1793
1794
1795
1796
1797
1798
1799
1800
1801
1802
1803
1804
1805
1806
1807
1808
1809
1810
1811
1812
1813
1814
1815
1816
1817
1818
1819
1820
1821
1822
1823
1824
1825
1826
1827
1828
1829
1830
1831
1832
1833
1834
1835
1836
1837
1838
1839
1840
1841
1842
1843
1844
1845
1846
1847
1848
1849
1850
1851
1852
1853
1854
1855
1856
1857
1858
1859
1860
1861
1862
1863
1864
1865
1866
1867
1868
1869
1870
1871
1872
1873
1874
1875
1876
1877
1878
1879
1880
1881
1882
1883
1884
1885
1886
1887
1888
1889
1890
1891
1892
1893
1894
1895
1896
1897
1898
1899
1900
1901
1902
1903
1904
1905
1906
1907
1908
1909
1910
1911
1912
1913
1914
1915
1916
1917
1918
1919
1920
1921
1922
1923
1924
1925
1926
1927
1928
1929
1930
1931
1932
1933
1934
1935
1936
1937
1938
1939
1940
1941
1942
1943
1944
1945
1946
1947
1948
1949
1950
1951
1952
1953
1954
1955
1956
1957
1958
1959
1960
1961
1962
1963
1964
1965
1966
1967
1968
1969
1970
1971
1972
1973
1974
1975
1976
1977
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
2040
2041
2042
2043
2044
2045
2046
2047
2048
2049
2050
2051
2052
2053
2054
2055
2056
2057
2058
2059
2060
2061
2062
2063
2064
2065
2066
2067
2068
2069
2070
2071
2072
2073
2074
2075
2076
2077
2078
2079
2080
2081
2082
2083
2084
2085
2086
2087
2088
2089
2090
2091
2092
2093
2094
2095
2096
2097
2098
2099
2100
2101
2102
2103
2104
2105
2106
2107
2108
2109
2110
2111
2112
2113
2114
2115
2116
2117
2118
2119
2120
2121
2122
2123
2124
2125
2126
2127
2128
2129
2130
2131
2132
2133
2134
2135
2136
2137
2138
2139
2140
2141
2142
2143
2144
2145
2146
2147
2148
2149
2150
2151
2152
2153
2154
2155
2156
2157
2158
2159
2160
2161
2162
2163
2164
2165
2166
2167
2168
2169
2170
2171
2172
2173
2174
2175
2176
2177
2178
2179
2180
2181
2182
2183
2184
2185
2186
2187
2188
2189
2190
2191
2192
2193
2194
2195
2196
2197
2198
2199
2200
2201
2202
2203
2204
2205
2206
2207
2208
2209
2210
2211
2212
2213
2214
2215
2216
2217
2218
2219
2220
2221
2222
2223
2224
2225
2226
2227
2228
2229
2230
2231
2232
2233
2234
2235
2236
2237
2238
2239
2240
2241
2242
2243
2244
2245
2246
2247
2248
2249
2250
2251
2252
2253
2254
2255
2256
2257
2258
2259
2260
2261
2262
2263
2264
2265
2266
2267
2268
2269
2270
2271
2272
2273
2274
2275
2276
2277
2278
2279
2280
2281
2282
2283
2284
2285
2286
2287
2288
2289
2290
2291
2292
2293
2294
2295
2296
2297
2298
2299
2300
2301
2302
2303
2304
2305
2306
2307
2308
2309
2310
2311
2312
2313
2314
2315
2316
2317
2318
2319
2320
2321
2322
2323
2324
2325
2326
2327
2328
2329
2330
2331
2332
2333
2334
2335
2336
2337
2338
2339
2340
2341
2342
2343
2344
2345
2346
2347
2348
2349
2350
2351
2352
2353
2354
2355
2356
2357
2358
2359
2360
2361
2362
2363
2364
2365
2366
2367
2368
2369
2370
2371
2372
2373
2374
2375
2376
2377
2378
2379
2380
2381
2382
2383
2384
2385
2386
2387
2388
2389
2390
2391
2392
2393
2394
2395
2396
2397
2398
2399
2400
2401
2402
2403
2404
2405
2406
2407
2408
2409
2410
2411
2412
2413
2414
2415
2416
2417
2418
2419
2420
2421
2422
2423
2424
2425
2426
2427
2428
2429
2430
2431
2432
2433
2434
2435
2436
2437
2438
2439
2440
2441
2442
2443
2444
2445
2446
2447
2448
2449
2450
2451
2452
2453
2454
2455
2456
2457
2458
2459
2460
2461
2462
2463
2464
2465
2466
2467
2468
2469
2470
2471
2472
2473
2474
2475
2476
2477
2478
2479
2480
2481
2482
2483
2484
2485
2486
2487
2488
2489
2490
2491
2492
2493
2494
2495
2496
2497
2498
2499
2500
2501
2502
2503
2504
2505
2506
2507
2508
2509
2510
2511
2512
2513
2514
2515
2516
2517
2518
2519
2520
2521
2522
2523
2524
2525
2526
2527
2528
2529
2530
2531
2532
2533
2534
2535
2536
2537
2538
2539
2540
2541
2542
2543
2544
2545
2546
2547
2548
2549
2550
2551
2552
2553
2554
2555
2556
2557
2558
2559
2560
2561
2562
2563
2564
2565
2566
2567
2568
2569
2570
2571
2572
2573
2574
2575
2576
2577
2578
2579
2580
2581
2582
2583
2584
2585
2586
2587
2588
2589
2590
2591
2592
2593
2594
2595
2596
2597
2598
2599
2600
2601
2602
2603
2604
2605
2606
2607
2608
2609
2610
2611
2612
2613
2614
2615
2616
2617
2618
2619
2620
2621
2622
2623
2624
2625
2626
2627
2628
2629
2630
2631
2632
2633
2634
2635
2636
2637
2638
2639
2640
2641
2642
2643
2644
2645
2646
2647
2648
2649
2650
2651
2652
2653
2654
2655
2656
2657
2658
2659
2660
2661
2662
2663
2664
2665
2666
2667
2668
2669
2670
2671
2672
2673
2674
2675
2676
2677
2678
2679
2680
2681
2682
2683
2684
2685
2686
2687
2688
2689
2690
2691
2692
2693
2694
2695
2696
2697
2698
2699
2700
2701
2702
2703
2704
2705
2706
2707
2708
2709
2710
2711
2712
2713
2714
2715
2716
2717
2718
2719
2720
2721
2722
2723
2724
2725
2726
2727
2728
2729
2730
2731
2732
2733
2734
2735
2736
2737
2738
2739
2740
2741
2742
2743
2744
2745
2746
2747
2748
2749
2750
2751
2752
2753
2754
2755
2756
2757
2758
2759
2760
2761
2762
2763
2764
2765
2766
2767
2768
2769
2770
2771
2772
2773
2774
2775
2776
2777
2778
2779
2780
2781
2782
2783
2784
2785
2786
2787
2788
2789
2790
2791
2792
2793
2794
2795
2796
2797
2798
2799
2800
2801
2802
2803
2804
2805
2806
2807
2808
2809
2810
2811
2812
2813
2814
2815
2816
2817
2818
2819
2820
2821
2822
2823
2824
2825
2826
2827
2828
2829
2830
2831
2832
2833
2834
2835
2836
2837
2838
2839
2840
2841
2842
2843
2844
2845
2846
2847
2848
2849
2850
2851
2852
2853
2854
2855
2856
2857
2858
2859
2860
2861
2862
2863
2864
2865
2866
2867
2868
2869
2870
2871
2872
2873
2874
2875
2876
2877
2878
2879
2880
2881
2882
2883
2884
2885
2886
2887
2888
2889
2890
2891
2892
2893
2894
2895
2896
2897
2898
2899
2900
2901
2902
2903
2904
2905
2906
2907
2908
2909
2910
2911
2912
2913
2914
2915
2916
2917
2918
2919
2920
2921
2922
2923
2924
2925
2926
2927
2928
2929
2930
2931
2932
2933
2934
2935
2936
2937
2938
2939
2940
2941
2942
2943
2944
2945
2946
2947
2948
2949
2950
2951
2952
2953
2954
2955
2956
2957
2958
2959
2960
2961
2962
2963
2964
2965
2966
2967
2968
2969
2970
2971
2972
2973
2974
2975
2976
2977
2978
2979
2980
2981
2982
2983
2984
2985
2986
2987
2988
2989
2990
2991
2992
2993
2994
2995
2996
2997
2998
2999
3000
3001
3002
3003
3004
3005
3006
3007
3008
3009
3010
3011
3012
3013
3014
3015
3016
3017
3018
3019
3020
3021
3022
3023
3024
3025
3026
3027
3028
3029
3030
3031
3032
3033
3034
3035
3036
3037
3038
3039
3040
3041
3042
3043
3044
3045
3046
3047
3048
3049
3050
3051
3052
3053
3054
3055
3056
3057
3058
3059
3060
3061
3062
3063
3064
3065
3066
3067
3068
3069
3070
3071
3072
3073
3074
3075
3076
3077
3078
3079
3080
3081
3082
3083
3084
3085
3086
3087
3088
3089
3090
3091
3092
3093
3094
3095
3096
3097
3098
3099
3100
3101
3102
3103
3104
3105
3106
3107
3108
3109
3110
3111
3112
3113
3114
3115
3116
3117
3118
3119
3120
3121
3122
3123
3124
3125
3126
3127
3128
3129
3130
3131
3132
3133
3134
3135
3136
3137
3138
3139
3140
3141
3142
3143
3144
3145
3146
3147
3148
3149
3150
3151
3152
3153
3154
3155
3156
3157
3158
3159
3160
3161
3162
3163
3164
3165
3166
3167
3168
3169
3170
3171
3172
3173
3174
3175
3176
3177
3178
3179
3180
3181
3182
3183
3184
3185
3186
3187
3188
3189
3190
3191
3192
3193
3194
3195
3196
3197
3198
3199
3200
3201
3202
3203
3204
3205
3206
3207
3208
3209
3210
3211
3212
3213
3214
3215
3216
3217
3218
3219
3220
3221
3222
3223
3224
3225
3226
3227
3228
3229
3230
3231
3232
3233
3234
3235
3236
3237
3238
3239
3240
3241
3242
3243
3244
3245
3246
3247
3248
3249
3250
3251
3252
3253
3254
3255
3256
3257
3258
3259
3260
3261
3262
3263
3264
3265
3266
3267
3268
3269
3270
3271
3272
3273
3274
3275
3276
3277
3278
3279
3280
3281
3282
3283
3284
3285
3286
3287
3288
3289
3290
3291
3292
3293
3294
3295
3296
3297
3298
3299
3300
3301
3302
3303
3304
3305
3306
3307
3308
3309
3310
3311
3312
3313
3314
3315
3316
3317
3318
3319
3320
3321
3322
3323
3324
3325
3326
3327
3328
3329
3330
3331
3332
3333
3334
3335
3336
3337
3338
3339
3340
3341
3342
3343
3344
3345
3346
3347
3348
3349
3350
3351
3352
3353
3354
3355
3356
3357
3358
3359
3360
3361
3362
3363
3364
3365
3366
3367
3368
3369
3370
3371
3372
3373
3374
3375
3376
3377
3378
3379
3380
3381
3382
3383
3384
3385
3386
3387
3388
3389
3390
3391
3392
3393
3394
3395
3396
3397
3398
3399
3400
3401
3402
3403
3404
3405
3406
3407
3408
3409
3410
3411
3412
3413
3414
3415
3416
3417
3418
3419
3420
3421
3422
3423
3424
3425
3426
3427
3428
3429
3430
3431
3432
3433
3434
3435
3436
3437
3438
3439
3440
3441
3442
3443
3444
3445
3446
3447
3448
3449
3450
3451
3452
3453
3454
3455
3456
3457
3458
3459
3460
3461
3462
3463
3464
3465
3466
3467
3468
3469
3470
3471
3472
3473
3474
3475
3476
3477
3478
3479
3480
3481
3482
3483
3484
3485
3486
3487
3488
3489
3490
3491
3492
3493
3494
3495
3496
3497
3498
3499
3500
3501
3502
3503
3504
3505
3506
3507
3508
3509
3510
3511
3512
3513
3514
3515
3516
3517
3518
3519
3520
3521
3522
3523
3524
3525
3526
3527
3528
3529
3530
3531
3532
3533
3534
3535
3536
3537
3538
3539
3540
3541
3542
3543
3544
3545
3546
3547
3548
3549
3550
3551
3552
3553
3554
3555
3556
3557
3558
3559
3560
3561
3562
3563
3564
3565
3566
3567
3568
3569
3570
3571
3572
3573
3574
3575
3576
3577
3578
3579
3580
3581
3582
3583
3584
3585
3586
3587
3588
3589
3590
3591
3592
3593
3594
3595
3596
3597
3598
3599
3600
3601
3602
3603
3604
3605
3606
3607
3608
3609
3610
3611
3612
3613
3614
3615
3616
3617
3618
3619
3620
3621
3622
3623
3624
3625
3626
3627
3628
3629
3630
3631
3632
3633
3634
3635
3636
3637
3638
3639
3640
3641
3642
3643
3644
3645
3646
3647
3648
3649
3650
3651
3652
3653
3654
3655
3656
3657
3658
3659
3660
3661
3662
3663
3664
3665
3666
3667
3668
3669
3670
3671
3672
3673
3674
3675
3676
3677
3678
3679
3680
3681
3682
3683
3684
3685
3686
3687
3688
3689
3690
3691
3692
3693
3694
3695
3696
3697
3698
3699
3700
3701
3702
3703
3704
3705
3706
3707
3708
3709
3710
3711
3712
3713
3714
3715
3716
3717
3718
3719
3720
3721
3722
3723
3724
3725
3726
3727
3728
3729
3730
3731
3732
3733
3734
3735
3736
3737
3738
3739
3740
3741
3742
3743
3744
3745
3746
3747
3748
3749
3750
3751
3752
3753
3754
3755
3756
3757
3758
3759
3760
3761
3762
3763
3764
3765
3766
3767
3768
3769
3770
3771
3772
3773
3774
3775
3776
3777
3778
3779
3780
3781
3782
3783
3784
3785
3786
3787
3788
3789
3790
3791
3792
3793
3794
3795
3796
3797
3798
3799
3800
3801
3802
3803
3804
3805
3806
3807
3808
3809
3810
3811
3812
3813
3814
3815
3816
3817
3818
3819
3820
3821
3822
3823
3824
3825
3826
3827
3828
3829
3830
3831
3832
3833
3834
3835
3836
3837
3838
3839
3840
3841
3842
3843
3844
3845
3846
3847
3848
3849
3850
3851
3852
3853
3854
3855
3856
3857
3858
3859
3860
3861
3862
3863
3864
3865
3866
3867
3868
3869
3870
3871
3872
3873
3874
*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 57772 ***












          RABINDRANATH TAGORE

              DE HOOVENIER

                  DOOR
           FREDERIK VAN EEDEN


       ZEVENDE TOT TIENDE DUIZEND


              UITSLUITEND
             GEAUTORISEERDE
               VERTALING

      AMSTERDAM--1921--W. VERSLUYS









I.


             DIENAAR.

Ontferm u oover uw dienstknecht, mijn
kooningin!

            KOONINGIN.

De raad is uiteengegaan en mijn bedienden
zijn allen vertrokken. Waarom komt
gij zoo laat?

             DIENAAR.

Als gij gedaan hebt met de anderen dan is
het mijn tijd.

Ik kom vragen wat er voor uwen laatsten
dienstknecht te doen is.

            KOONINGIN.

Wat kunt gij verwachten, als het te laat
is?

             DIENAAR.

Maak mij hoovenier in uwen bloemhof.

            KOONINGIN.

Wat beteekent die dwaasheid?

             DIENAAR.

Ik zal mijn ander werk opgeeven. Ik zal
mijn zwaarden en lansen in het stof werpen.
Zend mij niet naar verre hooven; vraag mij
niet op nieuwe verooveringen uit te gaan.
Maar maak mij hoovenier in uwen bloemhof.

            KOONINGIN.

En wat zal dan uw werk zijn?

             DIENAAR.

De dienst van uwen leedigen tijd.

Ik zal het grazige pad frisch houden waar
gij des morgens wandelt, waar uw voeten
loovend gegroet zullen worden bij iederen
tred, door de bloemen, die verlangen te
sterven.

Ik zal u wiegen in een schommel tusschen
de takken van den saptaparna-boom, waar
de vroege avondmaan uw kleed zal trachten
te kussen door het loover.

Ik zal de lamp, die brandt naast uw bed,
met geurige olie vullen, en uw voetbank versieren
met sandel- en safraandeeg in wonderbare
teekening.

            KOONINGIN.

En wat verlangt ge voor uw loon?

             DIENAAR.

Verlof om uw kleine vuisten te omvatten
als teere lotos-knoppen en bloemenkeetenen
om uw polsen te slaan; om de zoolen van
uw voetjes met het roode sap van asjoka
bloembladen te kleuren, en het plekje stof
dat daar nog mocht gebleeven zijn, weg te
moogen kussen.

            KOONINGIN.

Uw beede is verhoord, mijn dienaar, gij
zult de hoovenier zijn in mijn bloemhof.






II.


O, dichter, de avond valt, uw haar vergraauwt.

Hoort gij, in uw eenzaam gepeins, bericht
van het génerzijds?



"Het is avond" zei de dichter "en ik luister
of iemand mocht roepen uit het dorp, al is
het ook laat.

Ik geef acht, of jonge zwervende harten
elkander soms ontmoeten, of twee paar greetige
oogen soms muziek verlangen om hun
zwijgen te breeken, en om voor hen te
spreeken.

Wie zou hun hartstochtelijke zangen
vlechten, als ik aan den rand des leevens zat,
in beschouwing van den dood en het
génerzijds?



De vroege avondster verdwijnt.

De gloed van een dooden-brandstapel
sterft langsaam weg bij de stille rivier.

Het koor van jakhalzen schreeuwt van uit
den hof van het verlaten huis, in het licht
der kwijnende maan.

Als nu een zwerver, na 't verlaten van zijn
huis, hier kwam om acht te geeven op den
nacht, en met geboogen hoofd te luisteren
naar het murmelen der duisternis, wie zou
hem dan de geheimen van het Leeven in 't
oor fluisteren, als ik mijn deuren sloot en
mijzelven trachtte te bevrijden uit sterfelijke
banden?



Dat mijn haar vergraauwt is een kleinigheid.

Ik ben altijd eeven jong of eeven oud als
de jongste en de oudste van dit dorp.

Sommigen hebben lachjes, lief en eenvoudig,
sommigen een schalke tinteling in hun
oogen.

Sommigen hebben tranen die in het daglicht
opwellen, anderen hebben tranen die
in 't duister verborgen blijven.

Zij hebben mij allen noodig, en ik heb geen
tijd om oover het hiernamaals te peinzen.

Ik ben van elk een tijdgenoot. Wat maakt
het uit dat mijn haar vergraauwt?"






III.


Des morgens wierp ik mijn net uit in de
zee.

Uit de donkere diepte haalde ik dingen
op van wonderlijk aanzien en vreemde
schoonheid. Sommigen glansden als een
glimlach, sommigen blonken als tranen, en
anderen bloosden als de wangen eener
bruid.

Toen ik huiswaarts keerde met mijn dagelijksche
vracht, zat mijn lief in den hof en
trok ijdelijk de bladen uit een bloem.

Ik weifelde een oogenblik, legde toen aan
haar voeten alles wat ik opgehaald had, en
wachtte zwijgend.

Zij oogde er naar, en zeide:

"Wat voor zonderlinge dingen zijn dat?
Ik weet niet waarvoor zij dienen."

Ik boog beschaamd mijn hoofd en dacht:
"ik heb er niet voor gevochten, ik kocht ze
niet op de markt, dat zijn geen waardige
geschenken voor haar."

En den heelen nacht dóór wierp ik hen
één voor één op straat.

Des morgens kwamen reizigers; zij raapten
hen op en droegen hen naar verre landen.






IV.


Helaas, waarom bouwden ze mijn huis aan
den weg die naar de marktplaats voert?

Zij meeren hun volle booten digt bij mijn
boomen.

Zij koomen en gaan en dwalen naar 't hun
lust.

Ik zijt en let op hen; mijn tijd verstrijkt.

Ik kan hen niet wegjagen. En zoo gaan
mijn dagen om.



Nacht en dag klinken hun schreeden bij
mijn deur.

Te vergeefs roep ik: "Ik ken u niet."

Mijn vingers kennen enkelen hunner, mijn
neusgaten kennen anderen, het bloed in mijn
aderen schijnt hen te kennen, en mijn droomen
kennen sommigen.

Hen wegjagen kan ik niet. Ik roep hen en
zeg: "Kom in mijn huis wie lust heeft. Komt
vrij!"



Des morgens luidt de klok in den tempel.

Zij koomen met hun manden in de hand.

Hun voeten zijn roozerood. Het vroege
licht van de dageraad is op hun gelaat.

Wegjagen kan ik hen niet. Ik roep hen en
zeg: "Komt in mijn tuin om bloemen te plukken.
Komt gerust."



In den middag klinkt de gong aan de paleis-poort.

Ik weet niet waarom zij hun werk verlaten
en treuzelen bij mijn heg.

De bloemen in hun haar zijn bleek en verwelkt;
de toonen kwijnen in hun fluiten.

Wegjagen kan ik hen niet. Ik roep hen en
zeg: "Onder mijn boomen is de schaduw koel.
Komt vrienden!"



Des nachts sirpen de kreekels in het bosch.

Wie komt er langsaam tot mijn deur en
klopt zachtkens?

Vaag zie ik een gelaat, geen woord wordt
gesprooken, ooveral-om is de stilte van den
heemel.

Wegjagen kan ik mijn stille gast niet. Ik
zie naar het gelaat in 't duister en uuren van
droomen gaan voorbij.






V.


Ik ben rusteloos. Mij dorst naar verre
dingen.

Mijn ziel gaat uit in verlangen om het kleed
aan te raken van de scheemerige verte.

O groot Génerzijds! O dringende roep van
uw pijpen.

Ik vergeet, ik vergeet telkens weer, dat ik
geen vleugels heb, dat ik voor eeuwig aan
deeze plek gebonden ben.



Ik ben greetig en waaksaam, een vreemdeling
in een vreemd land.

Uw Adem bereikt mij en fluistert een onmoogelijke
verwachting.

Uw spraak wordt door mijn hart gekend
als zijn eigene.

O Gij die verre te zoeken zijt, o de dringende
roep van uw pijpen.

Ik vergeet, ik vergeet telkens weer, dat ik
den weg niet ken, dat ik het gevleugelde
paard niet heb.

Ik ben lusteloos, ik ben een zwerver van
harte.

In den zonnigen neevel van de kwijnende
uuren, welk van uw machtige vizioenen
neemt vorm aan in het blaauw des heemels?

O verst verwijderd Eind, o dringende roep
van uw pijpen.

Ik vergeet, ik vergeet telkens weer, dat
de poorten ooveral geslooten zijn, in het huis
waar ik eenzaam woon.






VI.


De tamme voogel was in een kooi, de vrije
voogel was in 't woud.

Zij ontmoetten elkaar te gezetter tijd, zoo
wilde het 't noodlot.

De vrije voogel roept: "O geliefde, laat ons
vluchten naar 't woud".

De gevangen voogel fluistert: "Kom hier,
laat ons samen woonen in de kooi".

Zegt de vrije voogel: "Waar is ruimte tusschen
de tralies om de wieken uit te slaan?"

"Helaas!" roept de gekooide voogel: "Ik
weet niet waar ik zou kunnen neerzitten in
den vrijen heemel."



De vrije voogel roept: "Mijn lieveling, zing
het lied der woudstreeken."

De kooi-voogel zegt: "Zit bij mij neer, ik
zal u de taal der wijzen leeren!"

De woudvoogel roept: "O neen! neen!
zangen kunnen nooit geleerd worden."

De kooi-voogel zegt: "Wee mij! ik ken de
zangen der woudstreeken niet."

Hun liefde is heftig van verlangen, maar
zij kunnen nooit vliegen wiek aan wiek.

Zij zien door de tralies van de kooi, en te
vergeefs is hun wensch om elkander te
kennen.

Zij fladderen met hun vleugels in verlangen
en zingen: "Kom digterbij, mijn geliefde!"

De vrije voogel roept: "Het gaat niet, ik
ben bang voor de geslooten deurtjes van de
kooi."

De kooi-voogel fluistert: "Helaas, mijn wieken
zijn machteloos en dood."






VII.


O moeder, de jonge Prins zal onze deur
voorbij koomen--hoe kan ik dan aan mijn
werk blijven van ochtend?

Toon mij hoe ik mijn haar moet vlechten;
zeg mij wat kleed ik zal aantrekken.

Waarom zie je zoo verwonderd naar mij,
moeder?

Ik weet wel dat hij niet zal opzien naar
mijn vensters; ik weet dat hij in een oogwenk
uit mijn gezicht zal zijn; alleen de wegstervende
zang van de fluit zal klagend tot mij
koomen van verre.

Maar de jonge Prins zal onze deur voorbij
koomen en ik zal mij voor dat oogenblik op
mijn best kleeden.



O moeder, de jonge Prins is onze deur
voorbij gekoomen en de morgenzon flikkerde
van zijn wagen.

Ik vaagde de sluyer van mijn gelaat weg,
ik reet het robijn-snoer van mijn hals en
wierp het op zijn pad.

Waarom zie je zoo verwonderd naar mij,
moeder?

Ik weet wel dat hij mijn snoer niet opnam;
ik weet dat het verbrijzeld werd onder zijn
wielen en een roode vlek liet op het stof, en
niemand weet wat mijn gave was, noch voor
wien.

Maar de jonge Prins is onze deur voorbij
gekoomen en ik wierp de juweelen van mijn
borst op zijn weg.






VIII.


Toen de lamp uitdoofde naast mijn bed,
ontwaakte ik met de vroege voogels.

Ik zat voor mijn oopen venster, met een
versche krans op mijn los haar.

De jonge reiziger kwam den weg af in de
roze morgenneevel.

Een paerelsnoer was om zijn hals en de
zonnestralen vielen op zijn kruin.

Hij stond stil voor mijn deur en vroeg mij
met een greetigen uitroep: "Waar is zij?"

Van louter schaamte kon ik niet zeggen:
"Zij is Ik, jonge reiziger, Zij is Ik."



Het scheemerde en de lamp brandde niet.

Lusteloos vlechtte ik mijn haren.

De jonge reiziger kwam op zijn wagen in
den gloed der ondergaande zon.

De paarden schuimbekten en er was stof
op zijn gewaad.

Hij stapte uit voor mijn deur en vroeg met
vermoeide stem: "Waar is zij?"

Van louter schaamte kon ik niet zeggen:
"Zij is Ik, moede reiziger, Zij is Ik."



Het is een Aprilnacht. De lamp brandt in
mijn kamer.

Zachtkens komt de Zuidewind. De praatzieke
papagaai slaapt in zijn kooi.

Mijn keurs heeft de kleur van een
paauwehals, mijn mantel is groen als jong
gras.

Ik zit op den vloer bij 't venster en let op
de verlaten straat.

Door den donkeren nacht blijf ik neurieën:
"Zij is Ik, vertwijfelend reiziger, Zij is Ik."






IX.


Als ik des nachts alleen naar de samenkomst
van minne ga, dan zingen de voogels
niet, de wind roert zich niet, stom staan de
huizen ter weerszij van de straat.

Het zijn mijn eigen enkel-ringen, die luidruchtig
worden bij elken stap, en ik schaam
mij.

Als ik op mijn balkon zit en naar zijn voetstap
luister, dan ritselen de bladen niet aan
de boomen, het water in de rivier is stom
als het zwaard op de knieën van een ingeslapen
schildwacht.

Het is mijn eigen hart dat wild slaat--ik
weet niet hoe ik het zal doen bedaren.

Als mijn geliefde komt en aan mijn zijde
zit, als mijn lijf beeft en mijn oogleeden
needergaan, dan wordt de nacht donker, de
wind blaast de lamp uit, en de wolken trekken
sluyers oover de starren.

Het is het juweel op mijn eigen borst dat
glans en licht geeft. Ik weet niet hoe ik het
moet verbergen.






X.


Laat uw arbeid staan, bruid. Luister, de
gast is gekoomen.

Hoort ge? hij rammelt zachtkens aan de
ketting die de deur digt houdt.

Let op dat uw enkelringen geen luid gerucht
maken, en dat uw stap niet te haastig
is bij het hem tegemoet gaan.

Laat uw arbeid staan, bruid, in den avond
is de gast gekoomen.



Neen! het is niet de spookachtige wind,
bruid, wees niet verschrikt.

Het is de volle maan in een Aprilnacht;
de schaduwen zijn bleek in den binnenhof; de
heemel omhoog is helder.

Trek de sluyer oover uw gelaat als het zijn
moet, draag uw lamp tot de deur als ge bang
zijt.

Neen, het is niet de spook-wind, bruid,
wees niet bevreesd.

Spreek niet tot hem, als ge bedeesd zijt;
sta terzijde van de deur bij de ontmoeting.

Als hij u vragen vraagt, en ge wenscht het,
dan kunt ge uw oogen zwijgend neerslaan.

Laat uw armringen niet rinkelen, als ge
hem binnenleidt, met de lamp in uw hand.

Spreek niet tot hem als ge bedeesd zijt.



Is uw arbeid nog niet gedaan, bruid?
Luister, de gast is gekoomen.

Hebt ge de lamp in de koestal niet aangestooken?

Hebt ge het offermandje niet gereed voor
den avond-dienst?

Hebt ge het roode geluksmerk niet geplaatst
bij de scheiding van uw haar, en uw
toilet gemaakt voor den nacht?

O Bruid, hoort ge 't, de gast is gekoomen?

Laat uw arbeid staan.






XI.


Kom zooals je bent; treuzel niet met je
toilet.

Als je gevlochten haar losgegaan is, als je
scheiding niet recht is, als de linten van je
keursje niet vastgestrikt zijn, let er niet op.

Kom zooals je bent, treuzel niet met je
toilet.



Kom, met vlugge stappen oover 't gras.

Als het roode kleursel door den daauw is
afgegaan van je voeten, als de ringen met
belletjes van je voeten losgaan, als paerelen
uit je snoer vallen, let er niet op.

Kom, met vlugge stappen oover 't gras.



Zie je hoe de wolken den heemel omhullen?

Vluchten kraanvoogels vliegen op van de
ooverkant der rivier, en plotselinge windstooten
vliegen oover de heide.

Het angstige vee rent naar zijn stalling in
het dorp.

Zie je de wolken die den heemel omhullen?

Te vergeefs steek je je toilet-lamp aan.--Zij
flakkert en dooft uit in den wind.

Wie kan weeten dat je oogleeden niet met
lamp-zwart zijn bestreeken?

Want je oogen zijn donkerder dan reegenwolken.

Te vergeefs steek je je toilet-lamp aan--ze
gaat uit.



Kom zooals je bent; treuzel niet met je
toilet.

Al is de krans niet gevlochten, wie geeft er
om? Is de armband niet geslooten, laat
haar zoo.

De heemel is met wolken ooverdekt. Het
is laat.

Kom zooals je bent; treuzel niet met je
toilet.






XII.


Als ge werk wilt doen en uw waterkruik
vullen, kom tot mijn Meer, o kom!

Het water zal zich om uw voeten sluiten
en zijn geheim uitbabbelen.

De schaduw van den koomenden reegen
is op het zand, en de wolken hangen laag
op de blaauwe boom-kontoeren, zooals het
zware haar booven uw wenkbraauwen.

Ik ken het ritme van uw schreeden wel,
zij kloppen in mijn hart.

Kom tot mijn Meer, o kom, als ge uw kruik
moet vullen.



Wilt ge leedig zitten en droomen en uw
kruik laten drijven op het water, kom tot
mijn Meer, o kom!

De grazige oeverglooying is groen, en de
wilde bloemen zijn ontelbaar.

Uw gedachten zullen uit uw donkere
oogen dwalen als voogels uit hun nest.

Uw sluyer zal aan uw voeten vallen.

Kom tot mijn Meer, o kom! als ge werkeloos
zitten wilt.



Wilt ge uw spel laten rusten en duiken in
't water, kom tot mijn Meer, o kom.

Laat uw blaauwe mantel aan den oever
liggen; het blaauwe water zal u kleeden
en verbergen.

De golfjes zullen op hun teenen gaan
staan om uw hals te kussen en in uw oor te
fluisteren.

Kom tot mijn Meer, o kom, als ge in 't
water wilt duiken.



Moet gij razend zijn en in uw dood springen,
kom tot mijn Meer, o kom!

Het is koel en grondeloos diep. Het is donker
als droomlooze slaap.

In zijn diepten daar is nacht en dag gelijk,
en zangen zijn er stilte.

Kom tot mijn Meer, o kom! als ge wilt duiken
naar uw dood.






XIII.


Ik vroeg niets, ik stond alleen aan den
woudrand achter den boom.

Vaak lag nog op de oogen van den dageraad,
en de daauw was in de lucht.

De loome geur van het vochtige gras hong
in de dunne neevel booven de aarde.

Onder den banjan-boom melkte je de koe
met je handen, die week en frisch zijn als
booter.

En ik stond stil.



Ik zeide geen woord. De voogel zong ongezien
in het struweel.

De mango-boom strooide zijn bloemen op
den dorpsweg, en zoemend kwamen de bijen,
één voor één.

Naast den vijver was de poort van Shiwa's
tempel geöopend en de geloovige had zijn
zangen begonnen.

Met de emmer op je schoot melkte je
de koe.

Ik stond met mijn leedige kruik.

Ik kwam niet digt bij je.

Bij de klank van de gong aan den tempel
ontwaakte de heemel.

Het stof wolkte op door de hoeven van
het voortgedreeven vee op den weg.

Vrouwen kwamen van de rivier, met de
klotsende kruiken op hun heup.

Je armbanden rinkelden en het schuim
stond aan den rand van de emmer.

De morgen verging en ik kwam niet digt
bij je.






XIV.


Ik wandelde langs den weg, ik weet niet
waarom, toen de middag voorbij was en
bamboestengels ritselden in den wind.

De liggende schaduwen omklemden met
uitgestrekte armen de voeten van het vliedende
licht.

De "Koëls" waren zingensmoede.

Ik wandelde langs den weg, ik weet niet
waarom.



De hut aan de waterkant wordt beschaduwd
door een ooverhangende boom.

Iemand was er beezig met haar werk, en
in een hoek maakten haar ringen muziek.

Ik stond voor deeze hut, ik weet niet
waarom.



De smalle kronkelweg kruist meenig
mostertveld en meenig mango-bosch.

Hij gaat voorbij den dorpstempel en voorbij
de markt aan de rivier-kade.

Ik hield stil bij deeze hut, ik weet niet
waarom.

Jaren geleeden was het een winderige dag
in Maart, het lente-gerucht was droomerig
en mango-bloesems vielen op het stof.

Het kabbelend water sprong op en lekte
de koperen kan die op de landings-treeden
stond.

Ik denk aan die winderige dag in Maart,
ik weet niet waarom.



De schaduwen donkeren en het vee keert
naar zijn stallen.

Op de eenzame weiden is het licht graauw,
en de dorpelingen wachten aan den oever
op de veerboot.

Ik keer langsaam terug op mijn schreeden--ik
weet niet waarom.






XV.


Ik ren als het muskus-hert rent in de schaduw
van het woud, dol door zijn eigen geur.

De nacht is midden-Mei-nacht, de wind
is Zuide-wind.

Ik raak van mijn pad af en ik ga dwalen,
ik zoek wat ik niet krijgen kan, ik krijg wat
ik niet zoek.



Het beeld van mijn eigen begeerte komt
uit mijn hart en danst.

Het stralend vizioen vliedt heen.

Ik tracht het vast te grijpen, het ontwijkt
me en leidt me van mijn weg af.

Ik zoek wat ik niet krijgen kan, ik krijg
wat ik niet zoek.






XVI.


Handen houden handen vast en oogen verwijlen
aan oogen; zoo begint het verhaal
onzer harten.

Het is de maanlichte Maart-nacht; de zoete
geur van henna is in de lucht; mijn fluit ligt
vergeeten op den grond en de bloemenkrans
is onvoltooid.

Deeze liefde tusschen jou en mij is eenvoudig
als een lied.



Je saffraankleurige sluyer maakt mijn
oogen dronken.

De jasmijn-krans, die je voor mij vlocht,
doet mijn hart tintelen als vleierij.

Het is een spel van geeven en terughouden,
van oopenbaren en weer verbergen; wat
glimlachjes, een weinig schuchterheid, en
enkele zoete, vergeefsche worstelingen.

Deeze liefde tusschen jou en mij is eenvoudig
als een lied.

Geen geheimenis verder dan het heeden,
geen streeven naar het onmoogelijke, geen
schaduw achter de bekooring, geen reiken in
de diepten van duisternis.

Deeze liefde tusschen jou en mij is eenvoudig
als een lied.



Wij dwalen niet van uit alle woorden tot
het eeuwig stille; we strekken onze handen
niet uit in het leedig, naar dingen verder dan
alle hoop.

Het volstaat dat wij geeven en krijgen.

We verpletteren de vreugde niet tot het
uiterste, om er de wijn van smart uit te
persen.

Deeze liefde tusschen jou en mij is eenvoudig
als een lied.






XVII.


De geele vogel zingt in hun boom en doet
mijn hart van blijdschap dansen.

Wij woonen in hetzelfde dorp, en dat is
ons eenig stukje vreugd.

Haar lievelings-lammer-paar komt grazen
in de schaduw van de boomen in onzen tuin.

Als zij op onzen gerst-akker afdwalen,
neem ik hen in mijn armen.

De naam van ons dorp is Khanjaná, en
Anjaná noemt men onzen stroom.

Mijn naam weet ieder in 't dorp, en zij heet
Ranjaná.



Maar één akker ligt er tusschen ons.

Bijen die nestelen in ons boschje, gaan
hoonig zoeken in het hare.

Bloemen aan haar landing-treeden te water
gelaten, drijven met den stroom voorbij,
waar wij baden.

Mandjes gedroogde Koesm-bloemen koomen
van hun velden op onze markt.

De naam van ons dorp is Khanjaná, en
Anjaná noemt men onzen stroom.

Mijn naam weet ieder in het dorp en zij
heet Ranjaná.



Het wegje dat kronkelt tot hun huis, geurt
in 't voorjaar van mangobloemen.

Als hun vlas rijp is voor den oogst dan
bloeit de hennip op onzen akker.

De sterren, die hun huisje toelachen, zenden
ons denzelfden fonkel-blik.

De reegen die hun vijver doet volstroomen,
verheugt ons kadam-bosch.

De naam van ons dorp is Khanjaná, en
Anjaná noemt men onzen stroom.

Mijn naam weet ieder in het dorp en zij
heet Ranjaná.






XVIII.


Als de twee zusters water gaan halen, dan
glimlachen ze, als ze op deeze plek koomen.

Ze moeten 't bespeuren, dat iemand achter
de boomen staat, als ze gaan om water te
halen.



De twee zusters fluisteren tot elkaar, als
ze deeze plek voorbij gaan.

Ze moeten het geheim geraden hebben,
van dien iemand, die achter de boomen staat
als zij water gaan halen.



Haar kruiken wankelen op eens en morsen
water als ze op deeze plaats koomen.

Ze moeten 't gemerkt hebben, dat iemands
hart klopt, die achter de boomen staat, als
zij water gaan halen.



De twee zusters oogen naar elkaar, als zij
op deeze plek koomen, en zij glimlachen.

Er is een lach in hun snel-stappende voeten,
die verwarring brengt in de ziel van
iemand, die achter de boomen staat, altijd
als ze water gaan halen.






XIX.


Je liep langs het pad aan den rivier-oever,
met de volle kruik op de heup.

Waarom keerde je snel je gelaat, en zag
naar mij door je wuivende sluyer?

Die stralende blik uit het donker trof mij
als de bries, die een huivering zendt oover
het rimpelend water en wegvlucht naar den
scheemerigen oever.

Hij kwam tot mij als de avondvoogel, die
haastig door een lamplooze kamer vliegt,
van 't eene oopen venster tot het andere, om
te verdwijnen in den nacht.

Je bent verborgen als een ster achter de
heuvelen, en ik ben een voorbijganger op
den weg.

Maar waarom hield je een oogenblik stil
en oogde naar mijn gelaat door je sluyer,
toen je langs het oeverpad liep met de volle
kruik op de heup?






XX.


Dag aan dag komt hij, en gaat weer heen.

Ga, mijn vriend, en geef hem een bloem
uit mijn haar.

Als hij vraagt wie haar zond, zeg hem dan
mijn naam niet, bid ik je--want hij komt
maar, en gaat weer heen.



Hij zit op het stof onder den boom.

Spreid hem daar een zitplaats met bloemen
en bladen, mijn vriend.

Zijn oogen zijn droef, en zij brengen droefheid
in mijn hart.

Hij zegt niet wat er in hem omgaat; hij
komt maar, en gaat weer heen.






XXI.


Waarom verkoos hij aan mijn deur te koomen,
de zwervende jongeling, bij het aanbreeken
van den dag?

Bij het thuiskomen en het uitgaan ga ik
hem vóór, en mijn blik wordt getrokken door
zijn gelaat.

Ik weet niet of ik hem zal aanspreeken, of
zwijgen. Waarom verkoos hij aan mijn deur
te koomen?



Donker zijn de bewolkte nachten in Juli;
zacht-blaauw is de heemel in den herfst; de
lentedagen zijn onrustig door de Zuidewind.

En telkenmale weeft hij zijn liederen met
nieuwe wijzen.

Ik keer mij af van mijn werk en mijn oogen
vullen zich met den neevel. Waarom verkoos
hij aan mijn deur te koomen?






XXII.


Toen zij mij met vlugge stappen voorbij
ging, raakte mij de zoom van haar kleed.

Van het onbekende eiland eens harten
kwam een plotselinge warme lente-adem.

Het wapperen van een vluchtige beroering
bestreek mij, en verdween oogenblikkelijk,
als een losgerukt bloembad in den wind.

Het raakte mijn hart als een zucht van
haar lichaam en een fluistering van haar hart.






XXIII.


Waarom zit je hier en rinkelt met je armbanden
uit louter tijdverdrijf?

Vul je kruik. Het is tijd om huiswaarts
te gaan.



Waarom roer je in 't water met je handen
en zie je af-en-toe uit oover den weg, naar
iemand, uit louter tijdverdrijf?

Vul je kruik en keer huiswaarts.



De morgenuuren gaan voorbij--het donkere
water vliet voort.

De golven lachen en fluisteren tot elkaar
uit louter tijdverdrijf.

De zwervende wolken hebben zich verzameld
aan des heemels rand op gindsche
hoogten.



Zij dralen en zien u in 't gelaat uit louter
tijdverdrijf.

Vul je kruik en keer huiswaarts.






XXIV.


Mijn vriend, houd het geheim uws harten
niet voor u.

Zeg het mij, mij alleen, heimelijk.

Gij, die zoo minnelijk glimlacht, fluister
het zachtjens, mijn hart zal het hooren, mijn
ooren niet.



De nacht is diep, het is stil, de voogelnesten
zijn door slaap omfloersd.

Spreek tot mij, door beschroomde tranen,
door weifelende glimlachjes, door zoete
schaamte en smart, zeg het geheim uws
harten.






XXV.


"Kom bij ons, jongeling, zeg ons naar
waarheid waarom er razernij is in uw
oogen?"

"Ik weet niet welken wijn van wilde papaver
ik dronk, dat er razernij is in mijn oogen."

"O, foei!"

"Wel, er zijn wijzen en er zijn dwazen, er
zijn voorzichtigen en er zijn zorgeloozen. Er
zijn oogen die glimlachen en oogen die
weenen--en in mijn oogen is razernij."



"Jongeling, waarom staat gij zoo stil in den
schaduw van den boom?"

"Mijn voeten zijn loom door de last mijns
harten, en ik sta in den schaduw."

"O foei!"

"Wel, er zijn er die voortstappen op hun
weg en er zijn er die treuzelen, sommigen
zijn vrij, anderen geboeid--en mijn voeten
zijn loom door de last mijns harten."






XXVI.


"Al wat van uw milde handen komt, neem
ik aan. Ik vraag om niets méér."

"Ja, ja, ik ken je, bescheiden beedelaar,
je vraagt alles wat men heeft."



"Als er een verlooren bloemke voor mij
is, dan zal ik het in mijn hart dragen."

"En als het doornen heeft!"

"Ik zal ze dulden."

"Ja, ja, ik ken je, bescheiden beedelaar,
je vraagt alles wat men heeft."



"Als je maar ééns je minnende oogen wou
opheffen tot mijn gelaat, dan zou dat mijn
leeven zalig maken tot génerzijds des
doods."

"En als er enkel wreede blikken zijn?"

"Ik zal ze houden om mijn hart te doorbooren."

"Ja, ja, ik ken je, bescheiden beedelaar,
je vraagt alles wat men heeft."






XXVII.


"Vertrouw op Liefde, ook als ze smarten
brengt. Sluit uw hart niet toe."

"Ach, maar uw woorden zijn duister, mijn
vriend, ik kan ze niet verstaan."



"Het hart is er alleen om weg te schenken
met een traan en een lied, mijn liefste!"

"Ach maar uw woorden zijn duister, mijn
vriend, ik kan ze niet verstaan."



"Vermaak is vluchtig als een daauwdrop,
het sterft als het lacht. Maar smart is sterk
en blijvend. Laat smartelijke liefde blijven
waken in uw oogen."

"Ach maar uw woorden zijn duister, mijn
vriend, ik kan ze niet verstaan."



"De lotos bloeit oopen voor den blik der
Zon, en verliest al wat ze heeft. Ze wilde
niet in knop blijven in den eeuwigen winterneevel."

"Ach maar uw woorden zijn duister, mijn
vriend, ik kan ze niet verstaan."






XXVIII.


Uw vragende oogen zijn droef. Zij zoeken
mijn gedachte te kennen, zooals de maan de
zee zou peilen.

Ik heb mijn leeven blootgelegd voor uw
oogen van eind tot eind, en niets verborgen
of teruggehouden. Daarom kent gij mij niet?

Was het maar een juweel, dan kon ik het
in honderd stukken breeken en aan een
snoer rijgen voor uw hals.

Was het maar een bloemeke, klein en rond
en lief, dan kon ik het van zijn stengel plukken
voor uw haar.

Maar het is een hart, mijn geliefde. Waar
zijn zijn kusten, waar is zijn boodem?

De grenzen van dit rijk kent gij niet, en
toch zijt ge er kooningin.

Was het maar een kort vermaak, dan kon
het ontbloeyen in een ligte glimlach, en ge
zoudt het in een oogwenk kunnen zien en
verstaan.

Was het maar enkel een verdriet, dan kon
het smelten in klare tranen, en zijn innigst
geheim doen weerglanzen zonder een woord.

Maar het is Liefde, mijn Liefste.

Haar vermaak en verdriet zijn grenzeloos,
en eindeloos haar nooden en weelden.

Zij is u zoo na als uw leeven, en toch kunt
ge haar nooit geheel kennen.






XXIX.


Spreek tot mij, Liefste! Zeg mij in woorden
wat je zong.

De nacht is donker. De sterren zijn in
wolken verlooren. De wind zucht door de
bladeren.

Ik zal mijn haar los maken. Mijn blaauwe
kleed zal mij omwikkelen als de nacht. Ik
zal je hoofd aan mijn boezem klemmen, en
dan in het zoete alleen-zijn murmelen tot je
hart. Ik zal mijn oogen sluiten en luisteren.
Ik zal je niet in 't gelaat zien.

Als je woorden ten einde zijn, zullen wij
stil en zwijgend zitten. De boomen alleen
zullen fluisteren in 't donker.

De nacht zal verbleeken. De dag zal aanbreeken.
We zullen in elkaars oogen zien
en dan verschillende weegen gaan.

Spreek tot mij Liefste! Zeg mij in woorden
wat je zong.






XXX.


Gij zijt de avondwolk, die aan den heemel
mijner droomen drijft.

Ik kleur u en bootseer u altijd-door met
mijn liefde-verlangen.

Gij zijt mijn eigen, mijn eigen, Bewoonster
van mijn eindelooze droomen.



Uw voeten zijn roozerood door den gloed
van mijn hartsbegeeren, Sprokkelaarster van
mijn zangen van zonsondergang.

Uw lippen zijn bitterzoet door de smaak
van mijn smarten-wijn.

Gij zijt mijn eigen, mijn eigen, Bewoonster
van mijne eenzame droomen.



Met de schaduw van mijn drift heb ik uwe
oogen verdonkerd, Bezitster van de diepte
van mijn blik!

Ik heb u gevangen, mijn liefste, en u gewikkeld
in het net mijner muziek.

Gij zijt mijn eigen, mijn eigen, Bewoonster
van mijn onsterfelijke droomen.






XXXI.


De voogd van de wildernis, mijn hart,
heeft zijn heemel gevonden in uw oogen.

Zij zijn de wieg van den morgen, zij zijn
het kooninkrijk van de sterren.

Mijn liederen zijn verlooren in hun
diepten.

Laat mij opgaan in dien heemel, in zijn
eenzame ontzaglijkheid.

Laat mij zijn wolken klieven, en de vleugels
spreiden in zijn zonneschijn.






XXXII.


Zeg mij toch of dit alles wáár is, mijn
Liefste, zeg mij of het wáár is.

Als deeze oogen hun bliksems flitsen, dan
geeven de wolken in uw borst het stormend
antwoord.

Is het wáár dat mijn lippen liefelijk zijn,
als de ontplooyende knop van de eerste aandachtige
liefde?

Dralen de herinneringen van vervloogen
meimaanden in mijn leeden?

Huivert de aarde van zangen, als een harp,
bij de aanraking van mijn voeten?

Is het wáár, dat de oogen van den nacht
daauwdroppen storten als ik gezien word, en
dat het morgenlicht blijde is als het mijn
lichaam omvademt?

Is het wáár, is het wáár, dat uw liefde eenzaam
reisde door eeuwen en waerelden, om
mij te zoeken?

En dat, toen gij mij eindelijk vondt, uw
eeuwen-oude begeerten volkoomen vreede
vonden in mijn vriendelijke stem en mijn
oogen en lippen en golvend haar?

Is het dan waarlijk wáár, dat het geheimenis
van den Oneindige op dit mijn voorhoofdje
geschreeven is?

Zeg mij toch, mijn Geliefde, of dit alles
wáár is.






XXXIII.


Ik heb u lief, Geliefde. Vergeef mij mijn
liefde.

Als een doolende voogel ben ik gevangen.

Toen mijn hart geschokt werd, verloor het
zijn sluyer en was naakt. Bedek het met
erbarmen, Geliefde, en vergeef mij mijn
liefde.



Als gij mij niet minnen kunt, Geliefde, vergeef
mij mijn leed.

Zie mij niet zijlings aan van uit de verte.

Ik zal terugsluipen naar mijn hoekje en in
't donker zitten.

Met twee handen zal ik mijn naakte
schaamte bedekken.

Wend uw gelaat van mij weg, Geliefde, en
vergeef mij mijn leed.



Als gij mij liefhebt, Geliefde, vergeef mij
mijn vreugde.

Als mijn hart wordt weggesleurd op den
vloed van geluk, glimlach dan niet om mijn
hachelijke veroovering.

Als ik op mijn troon zit en u beheersch
met mijn liefde-tirannie, als ik u mijn gunsten
gedoog als een godin, heb dan geduld met
mijn trots, Geliefde, en vergeef mij mijn
vreugde.






XXXIV.


Ga niet heen, liefste, zonder mijn afscheid.

Ik heb den ganschen nacht gewaakt en
nu zijn mijn oogen zwaar van slaap.

Ik ben bang u te verliezen terwijl ik slaap.

Ga niet heen, mijn liefste, zonder afscheid.



Ik schrik op en strek mijn handen uit om
u aan te raken. Ik vraag mij af: is het een
droom?

Kon ik uw voeten maar omstrikken met
mijn hart en vasthouden aan mijn borst!

Ga niet heen, mijn liefste, zonder afscheid.






XXXV.


Je speelt met me, opdat ik je niet te gemakkelijk
zou kennen.

Je verblindt me met flikkering van gelach,
om je tranen te verbergen.

Ik ken je, ik ken je kunst.--

Het woord dat je zou willen zeggen, dat
zeg je niet.



Je ontwijkt me op duizenderlei wijzen,
opdat ik je op prijs zou stellen.

Je gaat terzijde staan, opdat ik je niet
onder de meenigte zou reekenen.

Ik ken je, ik ken je kunst.--

Het pad dat je zou willen gaan, dat ga je
niet.



Je eischt meer dan anderen, daarom
zwijg je.

Met speelsche onachtsaamheid vermijd je
mijn gaven.

Ik ken je, ik ken je kunst.--

Wat je zou willen neemen, dat neem je
niet.






XXXVI.


Hij fluisterde: "Liefste, hef je oogen op."

Ik vermaande hem scherpelijk en zei: "Ga
heen!" maar hij verroerde niet.

Hij stond voor me en hield mijn beide handen.
Ik zei "Verlaat me!" maar hij ging niet.



Hij bracht zijn gelaat digt bij mijn oor. Ik
oogde naar hem en zei "Schaam je!" maar
hij bewoog niet.

Zijn lippen raakten mijn wang aan. Ik
beefde en zei "Je durft te veel!" maar hij
had geen schaamte.



Hij stak een bloem in mijn haar. Ik zei
"Het geeft niet!" maar hij stond onverschrokken.

Hij nam de krans van mijn hals en ging
heen. Ik ween en vraag mijn hart:
"Waarom komt hij niet terug?"






XXXVII.


Woudt gij uw krans van frissche bloemen
om mijn hals doen, mijn schoone?

Maar gij moet weeten, dat de eenige krans
die ik gevlochten heb, voor de veelen is, voor
hen, die maar in oogenblikken gezien worden,
die in ondoorzochte landen woonen,
die in dichterzangen leeven.



Het is te laat om mijn hart te vragen, in
ruil voor het uwe.

Er was een tijd dat mijn leeven was als
een knop, al zijn geur was verborgen in zijn
kern.

Nu is het ver en wijd verstrooid.

Wie kent den toover om het weer te vergaderen
en op te sluiten?

Mijn hart is niet het mijne, dat ik aan een
enkele kan geeven, het behoort den veelen.






XXXVIII.


Mijn Lief, op zeekeren tijd liet uw dichter
een groot epos in zijn geest van stapel.

Helaas, ik was niet omzichtig genoeg, het
raakte uw rinkelende enkel-ringen en ging
stuk.

Het brak in kleine liedjes en lag vergruisd
aan uw voeten.

Mijn heele lading van vertelsels van oude
oorloogen werd geslingerd door de lachende
golven, gedrenkt in tranen en zonk.

Dit verlies moet gij mij goed-maken, mijn
Lief.

Als mijn aanspraken op onsterfelijke roem
na mijn dood zijn vernietigd, maak mij dan
onsterfelijk in mijn leeven.

En ik zal mijn verlies niet betreuren en u
geen verwijt doen.






XXXIX.


Den ganschen morgen beproef ik een krans
te vlechten, maar de bloemen glissen en
vallen uit.

Jij zit daar en ziet heimelijk naar me, uit
de hoeken van je spiedende oogen.

Vraag die oogen, die donker op ondeugd
zinnen, wiens schuld het was.



Ik tracht een lied te zingen, maar te
vergeefs.

Een verborgen glimlach trilt op je lippen;
vraag dien, wie de schuld is van mijn mislukking.

Laat je glimlachende lippen onder eede
zeggen, hoe mijn stem in de stilte verlooren
ging als een dronken bij in de lotos.



Het is avond, het is tijd voor de bloemen
hun kelken te sluiten.

Geef mij verlof aan je zijde te zitten, en
vraag mijn lippen het werk te doen, dat in
stilte gedaan kan worden, bij het scheemerig
licht van de sterren.






XL.


Een ongeloovig lachje speelt in je oogen,
als ik bij je kom, om afscheid te neemen.

Ik deed het zoo vaak, dat je denkt dat ik
gaauw terug kom.

En oprecht gesprooken: ik denk het óók.

Want de lentedagen koomen keer op keer
weerom; de volle maan neemt afscheid en
herhaalt haar bezoek, de bloemen keeren
weer en bloozen jaar op jaar aan hun
twijgen.--ik denk wel, dat ik alleen
afscheid neem, om bij je terug te koomen.

Maar bewaar de illuzie; wijs haar niet af
met onvriendelijke haast.

Als ik zeg, dat ik je voor altijd verlaat,
neem het aan voor wáár, en laat een tranenfloers
voor een oogenblijk de donkere rand
van je oogen dieper maken.

En glimlach dan zoo schalks als je wilt,
wanneer ik terug kom.






XLI.


Ik verlang de diepste woorden uit te spreeken,
die ik je te zeggen heb; maar ik durf
niet, uit vrees dat je zoudt lachen.

Daarom belach ik mijzelven en strooi mijn
geheim uit in scherts.

Ik neem mijn smart luchthartig, uit vrees
dat jij het doen zoudt.



Ik verlang de waarachtige woorden te
spreeken, die ik je te zeggen heb; maar ik
durf niet, uit vrees dat je ze niet gelooven
zoudt.

Daarom vermom ik ze in leugen, en zeg
het teegengestelde van wat ik meen.

Ik laat mijn smart belachelijk schijnen, uit
vrees dat jij het doen zoudt.



Ik verlang de kostelijkste woorden te gebruiken,
die ik voor je heb; maar ik durf niet,
uit vrees, niet met gelijke munt betaald te
worden.

Daarom geef ik je harde namen en snoef
op mijn vereelte kracht.

Ik pijnig je, uit vrees dat je nooit pijn zoudt
kennen.



Ik verlang stil bij je te zitten; maar ik durf
niet, uit vrees dat mijn hart mij op de tong
komt.

Daarom praat en babbel ik luchtigjes, en
verberg mijn hart achter woorden.

Ik ga ruuwelijk om met mijn pijn, uit vrees
dat jij het zoudt doen.



Ik verlang weg te gaan van je zij; maar ik
durf niet, uit vrees dat je mijn lafhartigheid
zoudt bemerken.

Daarom draag ik mijn hoofd hoog en kom
achteloos in je nabijheid. Herhaalde dolksteeken
van je oogen houden mijn smarten
versch.






XLII.


O wild, heerlijk dronken!

Als gij uw deuren oopentrapt en den dolle
speelt in 't oopenbaar,

Als ge uw buidel in éénen nacht leedigt en
omzichtigheid voor den neus knipt,

Als ge op zeldzame paden gaat en speelt
met nuttelooze dingen,

Maat noch reede telt,

Als ge met volle zeilen in den storm het
roer in tweeën breekt,

dan doe ik mee, kameraad, en wil dronken
zijn en naar de haayen gaan.

Ik heb mijn dagen en nachten verspild in
gezelschap van wijze, deegelijke buuren.

Veel kennis heeft mijn haren vergraauwd,
en veel opletten maakte mijn blik troebel.

Jaren lang heb ik stukjes en beetjes van
dingen verzameld en opgehoopt.

Sla ze stuk en dans erop, en verstrooi ze
in den wind.

Want ik weet het is hoogste wijsheid, dronken
te zijn en naar de haayen te gaan.



Laat alle kronkelige bedenkingen varen,
laat mij hoopeloos verdwalen.

Laat een vlaag van volle duizeling koomen
en mij van mijn ankers slaan.

De waereld is bevolkt met deftigen, en
met werkers, nuttig en knap.

Er zijn menschen die gemakkelijk vooraan
gaan, en menschen die netjes achteraan
koomen.

Laat hen gelukkig en voorspoedig zijn, en
laat mij een dwaas zijn, die niet meetelt.

Want ik weet, het is 't eind van alle werk,
dronken te zijn en naar de haayen te gaan.



Ik zweer alle aanspraak op den rang van
de fatsoenlijken, in dit oogenblik te verzaken.

Ik laat mijn geleerden-trots varen en mijn
oordeel van goed of kwaad.

Ik vergruizel het vat der herinnering, en
verspil den laatsten traandrop.

Met het schuim van de bes-roode wijn zal
ik mijn lachen baden en klaren.

Voor deeze enkele maal scheur ik aan flarden
het ordeteeken der bezadigden en
welleevenden.

En ik leg de heilige gelofte af, nietswaardig
te zijn, en dronken, en naar de haayen te
gaan.






XLIII.


Neen, mijn vrienden, een askeet word ik
nooit, wat gij ook moogt zeggen.

Als zij niet met mij samen de gelofte aflegt,
word ik geen askeet.

Ik ben vast beslooten nooit askeet te worden,
tenzij ik een schaduwig hoekje vind en
gezelschap bij mijn boetedoening.



Neen, mijn vrienden, ik zal nooit mijn
haard en huis verlaten, noch mij terugtrekken
in woudeenzaamheid, als er geen vroolijke
lach echoot in haar schaduw, en er niet
de tip van een safraan-geele mantel fladdert
in den wind; als haar stilte niet verdiept
wordt door zacht gefluister.

Ik word nooit een askeet.






XLIV.


Eerwaarde Heer, vergeef dit paar zondaren.
Lente-winden waayen vandaag in
wilde vlagen, ze drijven stof en doode bladen
voort, en al uw lessen gaan daarbij verlooren.

Zeg niet, vader, dat leeven ijdelheid is.

Want we hebben voor éénmaal een verdrag
met den dood geslooten, en alleen voor
een paar zoetgeurige uuren zijn wij onsterfelijk
gemaakt.



Zelfs als het leeger des koonings kwam,
en ons fel ooverviel, zouden wij droevig het
hoofd schudden en zeggen: Broeders gij
stoort ons. Als ge dit lawaayig spel wilt
speelen, gaat dan elders met uw wapengekletter.
Daar wij toch maar voor een paar
vluchtige uuren onsterfelijk zijn gemaakt.



Als vriendelijke menschen kwamen en om
ons samendrongen, zouden we met bescheiden
buiging tot hen zeggen: Dit bizondere
voorrecht maakt ons verleegen. Er is weinig
ruimte in de oneindige heemel waar wij
woonen. Want in de lente koomen er drommen
bloemen, en de drukke bijen-wiekjes
verdringen elkaar. Ons heemeltje, waar
enkel wij twee onsterfelijken woonen, is zoo
belachelijk naauw.






XLV.


Wensch den vertrekkenden gasten wel
thuis, en wisch de spooren van hun schreeden
weg.

Neem tot uw hart, met een glimlach, wat
ligt is en eenvoudig en nabij.

Vandaag is het feest der schimmen, die niet
weeten wanneer zij sterven.

Laat uw lach een wufte blijheid zijn als
lichtgetwinkel op golfjes.

Laat uw leeven luchtig dansen op de kant
van den Tijd, als daauw op de punt van een
blad.

Sla in akkoorden van uw harp, grillige,
vliedende ritmen.






XLVI.


Gij verliet mij en ging uws weegs.

Ik dacht, dat ik om u treuren zou, en uw
eenzaam beeld in mijn hart zetten, gevat in
een gouden lied.

Maar ach, mijn slecht gesternte, de tijd is
kort.



De jeugd gaat voorbij jaar op jaar; de lentedagen
zijn vluchtig; de brooze bloemen sterven
voor niets, en de wijze man waarschuwt
mij, dat leeven niet is dan een daauwdrop op
een lotosblad.

Zou ik dit alles verwaarloozen, om eene
na te staren, die mij de rug gekeerd heeft?

Dat zou lomp zijn en dwaas, want de tijd
is kort.



Kom dan! mijn reegen-nachten met kletterende
voetjes; glimlach dan, gouden herfst!
zorgelooze April! die onderweg uw kussen
rondstrooit.

Kom gij, en gij, en gij ook!

Geliefden, gij weet dat wij sterfelijk zijn.
Is het verstandig ons hart te breeken voor
die eene, die ons haar hart onttrok? Want
de tijd is kort.



Het is zoet in een hoekje te zitten, en te
peinzen en in rijmen te schrijven, dat gij mijn
gansche waereld zijt.

Het is heldhaftig zijn smart te koesteren,
en vastbeslooten ontroostbaar te zijn.

Maar een nieuw gelaat kijkt door mijn
deur en heft de oogen tot de mijnen.

Ik moet wel mijn tranen weg wisschen en
een ander wijsje zingen.

Want de tijd is kort.






XLVII.


Als je het wilt, zal ik ophouden te zingen.

Als het je hart verontrust, zal ik mijn blikken
wegwenden van je gezicht.

Als je er van opschrikt op je wandeling, zal
ik op zij gaan en een anderen weg kiezen.

Als het je stoort in het bloemen vlechten,
zal ik je eenzamen hof vermijden.

Als het 't water woest maakt en wild, zal
ik mijn boot niet langs je oever roeyen.






XLVIII.


Bevrijd mij van de banden uwer lieftalligheid,
mijn Lief! Nu niet meer van deezen wijn
van kussen.

Deeze wolk van zware wierook benaauwt
mijn hart.

Oopen de deuren, laat het morgenlicht
binnen.

Ik ben in u verlooren, verwikkeld in de
plooyen uwer liefkoozingen.

Bevrijd mij van uw ban, en geef mij de
mannelijkheid weer, om u mijn vrij hart te
bieden.






XLIX.


Ik houd haar handen omvat en druk haar
aan mijn borst.

Ik tracht mijn armen met haar bekoorlijkheid
te vullen, haar lieve lach met kussen te
rooven, haar donkere blikken met mijn oogen
te drinken.

Maar ach! waar is het? Wie kan het
blaauw van den heemel afrukken?

Ik tracht de schoonheid te grijpen; maar ze
ontsnapt me, en laat enkel het lijf in mijn
handen.

Moede en ontmoedigd kom ik terug.

Hoe kan het lijf de bloem bereiken, die de
geest alleen zou kunnen aanraken?






L.


Lief, mijn hart verlangt dag en nacht naar
de ontmoeting met u--naar de ontmoeting,
die is als de al-verteerende dood.

Vaag mij weg als een storm, neem alles
wat ik heb, breek mijn slaap oopen en plunder
mijn droomen. Beroof mij van mijn
waereld.

In die verwoesting, in de uiterste naaktheid
van den geest, laat ons dan één worden
in schoonheid.

Ach ijdele wensch! waar is deeze hoop op
vereeniging, tenzij in U, o mijn God!






LI.


Voleindig het laatste lied en laat ons heengaan.

Vergeet deeze nacht, als er geen nacht
meer is.

Wie tracht ik in mijn armen te klemmen?
Droomen kan men niet vangen.

Mijn greetige handen drukken ijdelheid
aan mijn hart en ze kwetst mijn borst.






LII.


Waarom doofde de lamp?

Ik hield er mijn mantel vóór, om haar voor
de wind te beschutten. Daarom doofde de
lamp.



Waarom welkte de bloem?

Ik drukte haar aan mijn hart in angstige
liefde. Daarom welkte de bloem.



Waarom verdroogde de stroom?

Ik legde er een dam door, om hem nuttig
voor mijn gebruik te maken, daarom droogde
de stroom.



Waarom brak de harp-snaar?

Ik trachtte haar een toon te ontwringen,
die booven haar macht was, daarom is de
harp-snaar gebrooken.






LIII.


Waarom hoondet gij mij met een blik?

Ik kwam niet als een beedelaar.

Een uurtje maar stond ik aan het einde
van uwen hof, buiten de heg.

Waarom hoondet gij mij met een blik?



Geen roos nam ik uit uwen tuin, geen
vrucht heb ik geplukt.

Ik schuilde neederig in de schaduw aan
den weg, waar elke vreemde reiziger mag
staan.

Geen roos heb ik geplukt.



Ja, mijn voeten waren moe, en de reegenbui
kwam neer.

De wind gierde tusschen de zwaayende
bamboe-twijgen.

De wolken snelden langs den heemel als
verslagen vluchtelingen.

Mijn voeten waren moede.



Ik weet niet wat gij van mij dacht, noch
op wien gij wachtet aan uw deur.

Bliksemflitsen verblindden uw waakzame
oogen.

Hoe wist ik dat gij mij zien kondet, waar
ik stond in 't donker?

Ik weet niet wat gij van mij dacht.



De dag is ten einde, de reegen heeft éven
opgehouden.

Ik verlaat de schaduw van den boom aan
het eind van uwen hof, en de zitplaats op
het gras.

Het is donker geworden, sluit uw deur, ik
ga mijns weegs.

De dag is ten einde.






LIV.


Waarheen zoo haastig met uw mand op
den laten avond, nu de markt geslooten is?

Allen zijn nu thuis met hun vrachten; de
maan kijkt booven de boomen van het dorp.

De echoos van de stemmen, die roepen
naar den ooverhaal, vlieden oover het donkere
water naar het verre moeras waar de
wilde eenden slapen.

Waarheen zoo haastig met uw mand, nu
de markt is geslooten?



Slaap legde haar vingers op de oogen van
den nacht.

De nesten van de kraayen zijn stil geworden,
en de fluisteringen van de bamboebladen
zwijgen.

De arbeiders, die thuis kwamen van den
akker, spreiden hun matten in den binnenhof.

Waarheen zoo haastig met uw mand, nu
de markt geslooten is?






LV.


Het was middag toen je wegging.

Fel stond de zon aan den heemel.

Ik had mijn werk gedaan en zat alleen op
mijn balkon toen je wegging.



Grillige windstooten voeren ziftend door
de geuren van veele verre landerijen.

De duiven koerden onophoudelijk in de
schaduw, en een bij verdwaalde in mijn
kamer, en zoemde het nieuws van veele
verre landerijen.



Het dorp sliep in de middaghette. De weg
lag verlaten.

In plotselinge vlagen rees en verstierf het
geruis der bladen.

Ik zag op naar den heemel, en weefde in
het blaauw de letters van een bekende naam,
terwijl het dorp sliep in de middaghette.



Ik had vergeeten mijn haar te vlechten.
De kwijnende koelte speelde er mee op mijn
wang.

De rivier lag rimpeloos onder de
schaduw-oever.

De luye witte wolkjes bewoogen niet.

Ik had vergeeten mijn haar te vlechten.



Het was middag toen je wegging.

Het stof van den weg was heet en de
akkers lagen te hijgen.

De duiven koerden in het digte gebladerte.

Ik was alleen op mijn balkon, toen je weg
ging.






LVI.


Ik was ééne van veele vrouwen, beezig
met de obscure dagelijksche huishoudplichten.

Waarom hebt gij mij uitverkooren en weggebracht
uit de koele beschutting van ons
dagelijksch leeven?



Ongebiechte liefde is heilig. Zij schijnt als
juweelen in het duister van het verborgen
hart. In het licht van den nieuwsgierigen
dag ziet ze erbarmelijk dof.

O, gij, die in de schuilplaats van mijn hart
doordrongt en mijn sidderende liefde in 't
oopenbaar sleurdet, voor altijd het schaduwhoekje
vernielend waar haar nest verborgen
was!



De andere vrouwen zijn dezelfde gebleeven.

Geen enkele keek in haar eigen binnenste,
en zij weeten haar eigen geheim niet.

Ze glimlachen luchtigjes, en weenen,
babbelen en werken. Dagelijks gaan ze naar
den tempel, steeken hun lamp aan en halen
water uit de rivier.



Ik hoopte dat de rillende schaamte der
dakloozen aan mijne liefde bespaard zou
blijven, maar gij wendt uw gelaat af.

Ja, uw weg ligt voor u oopen, maar gij
hebt mijn terugkeer afgesneeden, en mij
naakt voor de lidlooze, dag en nacht starende
oogen der waereld gelaten.






LVII.


Ik plukte uw bloem, o waereld!

Ik drukte haar aan mijn hart en de doorn
stak.

Toen de dag kwijnde en het donker werd,
bespeurde ik dat de bloem verwelkt was,
maar de pijn gebleeven.



Meer bloemen zullen tot u koomen, o
waereld, met geur en trots.

Maar mijn tijd van bloemen plukken is
voorbij en heel den donkeren nacht is mijn
roos weg, maar de pijn gebleeven.






LVIII.


Op een morgen, in den bloemhof, kwam
een blind meisje mij een bloemenketen aanbieden,
geborgen in een lotos-blad.

Ik deed hem om mijn hals en tranen
kwamen in mijn oogen.

Ik kuste haar en zeide: "Je bent blind
zooals de bloemen zelf."

"Je weet zelf niet hoe schoon je geschenk
is."






LIX.


O vrouw, gij zijt niet enkel het maaksel
van God, maar ook van menschen; zij kleeden
u voortduurend met schoonheid van hun
harten.

Dichters weeven voor u een webbe met
draden van gouden verbeelding; schilders
geeven steeds nieuwe onsterfelijkheid aan
uw vorm.

De zee geeft zijn paerlen, de mijnen hun
goud, de zoomertuinen hun bloemen, om u
te bekleeden, te bedekken, en kostelijker
te maken.

De begeerte der menschenharten heeft zijn
glans oover uwe jeugd gespreid.

Gij zijt half vrouw, half droom.






LX.


O, in steen gehouwen Schoonheid, te midden
van het gedrang en rumoer der waereld
staat gij stom en stil, alleen en ongenaakbaar.

De groote Tijd zit bekoord aan uw voeten
en preevelt: "Spreek, spreek tot mij, geliefde,
spreek, mijn bruid!"

Maar uw spraak is in steen verslooten,
Onbeweegbare Schoonheid!"






LXI.


Vreede, mijn hart, laat het afscheid een
vriendelijk oogenblijk zijn.

Laat het niet zijn dood, maar voltooying.

Laat liefde versmelten in heugenis en
smart in liederen.

Laat de heemelvlucht eindigen in vleugelen-vouwen
booven het nest.

Laat de laatste aanraking uwer handen
zacht zijn, als de bloem van den nacht.

Sta stil, o Heerlijk Einde, voor een oogenblik,
en zeg uw laatste woorden in stilte.

Ik buig voor u en houd mijn lamp omhoog
om u vóór te lichten op uw pad.






LXII.


Ik ging op het donkere droomenpad om de
Geliefde te zoeken, die de mijne was in een
vroeger leeven.

Haar huis stond aan het eind van een verlaten
straat.

Haar lievelings-paauw zat in de avondkoelte
dommelend op zijn kruk, en de
duiven waren stil in hun hoekje.

Zij zette haar lamp neer bij den voorhal en
stond vóór mij.

Zij hief haar groote oogen op naar mijn
gelaat en vroeg sprakeloos: "Gaat het u goed,
mijn vriend?"

Ik poogde te antwoorden, maar onze taal
was verlooren en vergeeten.

Ik peinsde en peinsde; maar onze namen
kon ik niet herinneren.

Tranen blonken in haar oogen. Ze hield
haar rechterhand tot mij op. Ik nam die en
stond zwijgend.

Onze lamp had geflakkerd in de avondkoelte--en
doofde.






LXIII.


Reiziger, moet gij vertrekken?

De nacht is stil en de duisternis zijgt op
het woud.

Op ons balkon zijn de lampen helder, de
bloemen allen frisch en de jeugdige oogen
nog wakker.

Is de tijd voor het afscheid gekoomen?

Reiziger, moet gij vertrekken?



We hebben uw voeten niet met onze
smeekende armen gebonden.

De deuren zijn voor u oopen. Uw paard
staat gezadeld aan de poort.

Alleen met onze gezangen hebben wij
getracht uw heengaan te verhinderen.

Als wij getracht hebben u terug te houden,
was het alleen met onze oogen.

Reiziger, wij zijn onmachtig u te houden.
Wij hebben niet dan onze tranen.

Welk ondoofbaar vuur gloeit in uw oogen?

Welke rustelooze koorts woelt in uw
bloed?

Welke roep uit het duister dwingt u?

Welke vreesselijke bezweering hebt gij in
de sterren geleezen, dat de nacht uw hart
binnendrong met geheime verzeegelde boodschap,
zwijgend en vreemd.

Als ge niet van vroolijk gezelschap houdt,
als ge vreede verlangt, moe hart, dan zullen
we onze lampen dooven en onze harpen
doen verstommen.

We zullen stil in 't donker zitten bij het
geruisch der bladeren, en de vermoeide maan
zal bleeke stralen op uw venster werpen.

O reiziger, welke sluimerlooze geest uit het
hart van den middernacht heeft u aangeraakt?






LXIV.


Ik verbracht mijn dag op het blakend
heete stof van den weg.

Nu, in de avondkoelte, klop ik aan de deur
van de herberg. Ze is verlaten en in puin
gevallen.

Een grimmige asjat boom spreidt zijn
hongerig grijpende wortels door de gapende
muurspleeten.



Er waren dagen dat voetgangers hier hun
moede voeten kwamen wasschen.

Zij spreidden hun matten in den voorhof,
bij het matte licht van de vroege maan, en
zaten en praatten oover vreemde landen.

Zij ontwaakten verkwikt in den morgen,
als voogels hen verblijdden en vriendelijke
bloemen met hun hoofdjes hun toeknikten
aan den kant van den weg.

Maar toen ik hier kwam wachtte mij geen
brandende lamp.

Zwarte roetvlekken, achtergelaten door
veele vergeeten avondlampen, staren van
den muur, als blinde oogen.

Vuur-vliegen zweeven in het struweel bij
den verdroogden vijver, en bamboe-twijgen
werpen hun schaduw op het begraasde pad.

Ik ben niemands gast aan het einde van
mijn dag.

Vóór mij is de lange nacht en ik ben moede.






LXV.


Is dat uw roep weederom?

De avond is gekoomen. Vermoeidheid
omvangt me als de armen van smeekende
liefde.

Roept gij mij?



Ik gaf u mijn ganschen dag, wreede
meesteres, moet ge mij nu nog mijn nacht
rooven?

Ergends is een einde aan alles, en de
eenzaamheid van het duister is ons eigendom.

Moet uw stem daar doorhéén booren en
mij slaan?



Heeft de avond aan uwe poort geen
sluimermuziek?

Bestijgen de stilgewiekte sterren nimmer
den heemel booven uw genadelooze tooren.

Vallen in uw gaarde de bloemen nooit op
het stof, in zacht sterven.



Moet gij mij roepen, Rustelooze?

Dan moogen de droeve oogen der liefde te
vergeefs wachten en weenen.

De lamp mooge branden in het eenzame
huis.

De veerboot brenge de moede arbeiders
huiswaarts.

Ik laat mijn droomen achter en kom haastig
op uw roep.






LXVI.


Een zwervende dwaas zocht den steen der
wijzen. Zijn haren waren sliertig, tanig en
vol stof, zijn lijf was tot een schim vermagerd,
zijn lippen waren digt-gekneepen als de geslooten
deuren van zijn hart, zijn oogen
gloeiden als het licht van een glimworm die
zijn wijfje zoekt.



Vóór hem bulderde de grenzelooze oceaan.

De rumoerige golven spraken gestadig van
verborgen schatten, de onweetendheid bespottend,
die hun beteekenis niet kende.

Misschien had hij alle hoop opgegeeven,
toch wou hij niet rusten, want het zoeken
was zijn leeven geworden,--

Eeven als de oceaan altijd dóór zijn armen
tot den heemel opheft naar het onbereikbare.--

Eeven als de sterren in kringen beweegen,
en toch een einddoel zoeken dat nooit bereikt
kan worden.--

Zoo dwaalde de dwaas met zijn tanige,
stoffige haren aan het eenzame strand en
zocht den steen der wijzen.



Op zeekeren dag kwam een dorps-jongen
tot hem en vroeg: "Zeg, hoe kom je aan die
gouden ketting om je middel?"

De dwaas schrok op--de ketting, die eens
van ijzer was, was waarlijk van goud; het
was geen droom, maar hij wist niet wanneer
zij veranderd was.

Woest sloeg hij zich op 't voorhoofd--wáár,
o wáár toch had hij dit succes bereikt
zonder het te weeten?

Het was hem een gewoonte geworden
steenen op te rapen en de ketting er mee
aan te raken, en ze dan weg te werpen zonder
te zien of de verandering gelukt was; zoo
had de dwaas den steen gevonden en weer
verlooren.

De zon zonk laag in 't westen, de heemel
was als goud.

De dwaas keerde terug op zijn schreeden
om opnieuw de verlooren schat te vinden,
zijn kracht uitgeput, zijn lijf geboogen, zijn
hart in 't stof--als een ontwortelde boom.






LXVII.


Al komt de avond met trage schreeden en
wenkt dat alle gezangen zullen staken;

al zijn uw gezellen ter rust gegaan en zijt
gij zelve moede;

al loert vrees in het donker en al is het
gelaat des heemels omsluyerd;

toch, voogel! o mijn voogel, luister naar
me, vouw uw vleugelen niet digt.



Dat donkere is niet het woud-gebladert,
het is de zee, zwellend als een donkere
zwarte slang.

Dat is niet de dans van jasmijn-bloesem,
het is opblinkend schuim.

Ach, waar is de groene zonnige kust, waar
is uw nest?

Voogel, mijn voogel, luister naar mij, vouw
uw vleugelen niet digt.



Langs uwen weg ligt de eenzame nacht,
de dageraad slaapt achter de schaduwige
heuvelen.

De sterren tellen de uuren met ingehouden
adem, de zwakke maan drijft door de
scheemerige nacht.

Voogel! o mijn voogel, luister naar me,
vouw uw vleugelen niet digt.



Voor u is er noch hoop, noch vrees.

Er is geen woord, geen fluistering, geen
roep.

Geen thuis, geen rustplaats.

Niets als uw eigen vleugelpaar en de
weegenlooze heemel.

Voogel, o mijn voogel, luister naar mij,
vouw uw vleugelen niet digt.






LXVIII.


Niemand leeft eeuwig, broeder, en niets is
duurzaam. Denk daarom en verheug u.

Ons leeven is niet altijd dezelfde oude last,
onze weg is niet altijd dezelfde lange reis.

Een enkele dichter behoeft niet altijd dezelfde
oude zang te zingen.

De bloem welkt en sterft; maar hij, die de
bloem draagt, behoeft er niet eeuwen oover
te rouwen.

Broeder, denk daarom en verheug u.



Er moet een volkoomen rustpooze zijn, om
volmaaktheid te weeven in muziek.

Het leeven neigt naar zijn zonsondergang,
om te verdrinken in de gouden schaduwen.

Liefde moet weggeworpen worden van
haar spel, om smart te drinken en tot den
tranenheemel opgevoerd te worden.

Broeder, denk daarom en verheug u.



We spoeden ons om onze bloemen te verzamelen,
eer ze geroofd worden door de
voorbijgaande wind.

Het doet ons bloed sneller gaan, en onze
oogen helderder blinken, als wij kussen steelen,
die zouden verlooren gaan door ons
talmen.

Ons leeven is greetig, onze begeerten zijn
fel, want Tijd luidt de afscheidsklok.

Broeder, denk daarom en verheug u.



Wij hebben den tijd niet om iets te omklemmen,
te vermorzelen en dan weg te werpen
in 't stof.

De uuren trippelen schielijk weg, hun droomen
verbergend in hun kleed.

Ons leeven is kort, het gunt ons maar
enkele dagen voor liefde.

Voor werken en zwoegen zou het eindeloos
lang zijn.

Broeder, denk daarom en verheug u.



Schoonheid is lieflijk voor ons, omdat zij
danst op dezelfde vliedende deun als ons
leeven.

Kennis is kostbaar voor ons, omdat wij
nooit tijd zullen hebben haar te volmaken.

In den eeuwigen Heemel is alles af en
voltooid.

Maar de aardsche illuzie-bloemen worden
eeuwig frisch gehouden door den dood.

Broeder, denk daarom en verheug u.






LXIX.


Ik jaag het gouden hert.

Lacht vrij, mijn vrienden, maar ik volg het
vizioen dat mij ontwijkt.

Ik doorkruis heuvelen en dalen, ik zwerf
door landen zonder naam, omdat ik het gouden
hert jaag.

Gij komt ter markt en koopt, en keert
huiswaarts beladen met waren,--maar de
winden zonder te-huis hebben mij geraakt
met hun toover, ik weet niet waar, noch
wanneer.

Ik draag geen zorg in mijn hart; al het
mijne liet ik verre achter mij.

Ik doorkruis heuvelen en dalen, ik zwerf
door landen zonder naam--want ik jaag
het gouden hert.






LXX.


Ik herinner mij een dag uit mijn kindertijd,
waarop ik een papieren schuitje liet varen in
een greppel.

Het was een reegen-dag in Juli; ik was
alleen en gelukkig in mijn spelletje.

Ik liet mijn papieren schuitje varen in de
greppel.



Plotseling werden de onweerswolken dikker,
de wind kwam in vlagen, en de reegen
viel bij stroomen.

Beekjes modderig water bruisten aan, deeden
de stroom zwellen en mijn schuitje
zinken.

Ik dacht met bitterheid, dat de storm
opzettelijk was gekoomen om mijn plezier te
bederven; al zijn boosaardigheid gold mij.



De wolkdonkere Juli-dag is heeden lang,
en ik heb gepeinsd oover al die spelletjes in
't leeven, waarin ik verloor.

Ik verweet mijn lot de veele streeken die
het mij speelde,--toen dacht ik opeens aan
mijn papieren schuitje, dat zonk in de
greppel.






LXXI.


De dag is nog niet voorbij, het marktfeest
is nog niet ten einde, het marktfeest aan den
stroom-oever.

Ik vreesde dat mijn tijd vermorst was en
mijn laatste penning verlooren.

Maar neen, mijn broeder, ik heb nog iets
oover. Het lot heeft mij niet alles ontfutseld.



Het koopen en verkoopen is gedaan.

De schulden aan weerszijden zijn geïnd, en
het is tijd voor mij naar huis te gaan.

Tolwachter, eisch je je tolgeld?

Vrees niet, ik heb nog iets oover. Het lot
heeft me niet alles ontfutseld.



Het luuwen van den wind dreigt met storm,
en de in het westen dalende wolken voorspellen
geen goeds.

Het verstomde water wacht op den wind.

Ik spoed mij om den stroom oover te steeken
vóór den nacht.

O veerman, verlang je je veergeld?

Ja, broeder, ik heb nog iets oover. Mijn
lot heeft me niet alles ontfutseld.



Aan den wegkant, onder den boom, zit de
beedelaar. Helaas, hij ziet mij in 't gelaat
met schuchtere hoop!

Hij denkt dat ik rijk ben door de winst
van den dag.

Ja, broeder, ik heb nog iets oover. Mijn
lot heeft me niet alles ontfutseld.



De nacht wordt donker en eenzaam de
weg. Glimwormen glanzen tusschen de
bladeren.

Wie zij gij, die mij volgt met sluipend stille
schreeden?

O, ik weet, gij wilt mij berooven van al
mijn winsten. Ik zal u niet teleurstellen.

Want ik heb nog iets oover, mijn lot heeft
mij niet alles ontfutseld.



Te middernacht kom ik thuis. Mijn handen
zijn leeg.

Gij wacht met angstige oogen aan mijn
deur, zwijgend en slapeloos.

Als een vreesachtige voogel vliegt ge aan
mijn borst met greetige liefde.

Ja, ja, mijn God, er is nog veel oover.

Mijn lot heeft mij niet alles ontfutseld.






LXXII.


Ik bouwde eenen tempel met dagen van
harden arbeid. Hij had deuren noch vensters,
zijn muuren waren dik gemetseld van massieven
steen.

Ik vergat al het andere, ik vermeed de
waereld, ik staarde in verrukte aanschouwing
naar het beeld, dat ik op het altaar had
gezet.

Binnen was het altijd nacht, verlicht door
lampen met geurige olie.

De gestadige walm van wierook wond mijn
hart in zijn zware kronkels.

Slapeloos grifte ik op de muuren fantastische
figuuren in verbijsterend verwikkelde
lijnen--gevleugelde paarden, bloemen met
menschengelaat,--vrouwen met slangeleeden.

Geen doorgang was ergens gelaten, waardoor
voogelgezang, blad-geruisch, of druk
dorpsgerucht zou kunnen dringen.

De eenige klank, die echoode in den donkeren
dom, was mijn psalm-gezang.

Mijn geest werd scherp en stil als een
puntige vlam, mijn zinnen zwijmden in
ekstaze.

Ik weet niet hoe de tijd verging, totdat de
donderkeil in den tempel sloeg, en een pijn
mij door het hart stak.



De lamp zag bleek en beschaamd; de griftsels
op de muuren zagen, als gekeetende
droomen, weezenloos in het licht, alsof ze
zich wel wilden verschuilen.

Ik keek naar het beeld op het altaar. Ik
zag dat het glimlachte, leevend door de
leevendige aanraking Gods. De nacht, dien
ik gekerkerd had, spreidde zijn vleugelen en
verzwond.






LXXIII.


Uw rijkdom is niet oneindig, mijn geduldige
en donkere moeder aarde!

Gij zwoegt om de monden uwer kinderen
te vullen, maar voedsel is schaars.

De gave der blijdschap, die gij voor ons
hebt, is nooit volkoomen.

Het speelgoed, dat ge voor uw kinderen
maakt, is broos.

Gij kunt al onze hongerige verwachtingen
niet voldoen, maar zou ik u daarom verlaten?

Uw door smart beschaduwde glimlach is
liefelijk voor mijn oogen.

Uw liefde, die geen voleindiging kent, is
mijn hart dierbaar.

Gij hebt ons uit uw borst gevoed met leeven,
niet met onsterfelijkheid, daarom zijn
uw oogen altijd waaksaam.

Aeonen lang werkt gij met kleur en zang,
toch is uw heemel niet gebouwd, alleen zijn
droeve aanduiding.

Oover uwe schoonheids-scheppingen ligt
de tranen-neevel.

Ik zal mijn zangen storten in uw zwijgend
hart, en mijn liefde in uwe liefde.

Ik zal u eeren door arbeid.

Ik heb uw zacht gelaat gezien en ik min
uw rouw-vol stof, moeder aarde.






LXXIV.


In de gehoorzaal der waereld zit de simpele
grashalm op hetzelfde tapijt met de
zonnestraal en de middernacht-sterren.

Zoo deelen mijn zangen hun zeetels, in het
hart der waereld, met de muziek van wolken
en wouden.

Maar uw weelde, gij rijkaard, heeft geen
deel in de soobere grootheid van het blijde
zonnegoud, of van het weeke blinken der
peinzende maan.

De zeegen van den al-omvangenden
heemel wordt er niet oover uitgestort.

En als de dood komt, verbleekt ze, en
verschrompelt en verkruimelt tot stof.






LXXV.


Een, die zich askeet waande, zei te middernacht:

"Nu is het tijd om mijn thuis te verzaken
en God te zoeken. Ach, wie heeft mij hier
zoo lang in verblinding gehouden?"

God fluisterde: "Ik", maar de ooren van
den man waren verstopt.

Met haar zuigeling slapend aan haar
boezem, lag zijn vrouw in vreedigen slaap
aan een kant van het bed.

De man zeide: "Wie zijt gij, die mij zoolang
bedot hebt?"

De stem zeide weer: "Zij zijn God", maar
hij hoorde niet.

De zuigeling riep in zijn droom en nestelde
zich digt aan de moeder.

God gebood: "Houd in, dwaas, verlaat uw
thuis niet" maar nog hoorde hij niet.

God zuchtte en klaagde: "Waarom gaat
mijn dienstknecht zwerven om mij te zoeken,
terwijl hij mij verzaakt?"






LXXVI.


Vóór den tempel was het marktfeest in
vollen gang. Het had gereegend van den
vroegen morgen, en de dag neigde ten einde.

Blijder dan al de pret der meenigte was de
blijde glimlach van een meisje, dat voor een
penning een fluitje van palmblad had gekocht.

De schrille vreugd van dat fluitje steeg uit
booven al het gelach en rumoer.

Een eindelooze meenigte volks kwam en
verdrong elkaar. De weg was modderig, de
rivier gezwollen, het veld stond onder water
door gestadigen reegen.

Bitterder dan alle nooden der meenigte
was de nood van een kleinen jongen--hij
had geen penning om een gekleurde stok te
koopen.

De heele menschen-bijeenkomst werd erbarmelijk
door zijn weemoedig verlangende
oogen, die naar den winkel staarden.






LXXVII.


De arbeider en zijn vrouw, uit het westelijk
land, zijn beezig met graven, om steenen
te maken voor den ooven.

Hun dochtertje gaat naar de aanleg-plaats
bij de rivier; daar gaat ze potten en pannen
schuuren en schrobben zonder end.

Haar broertje, met geschooren hoofdje en
bruine, naakte, bemodderde leeden, gaat
haar na en wacht, naar haar aanwijzing, geduldig
op den hoogen oever.

Ze keert huiswaarts, met de volle kruik in
eevenwicht op haar hoofd, het blinkende
koopervat in haar linkerhand, het kind vasthoudend
met haar rechter--als het
dienaresje van haar moeder, ernstig door 't
gewigt van huisselijke beslommering.

Eens zag ik den naakten jongen met uitgestrekte
beenen neerzitten.

Zijn zuster zat in het water en schuurde
met een handvol aarde een drinkvat, dat ze
om en om draaide.

Een zachtharig lammetje stond digtbij op
den oever te grazen.

Hij naderde de plaats, waar de jongen zat
en blaatte op eenmaal luid, het kind verschrok
en schreeuwde.

Zijn zuster staakte het reinigen van haar
vaatwerk en liep toe.

Zij nam broertje in één arm en lammetje
in den anderen, en haar liefkoozingen tusschen
beiden verdeelend, verbond ze in één
liefdeband het kroost van dier en mensch.






LXXVIII.


Het was in Mei. De drukkende middag
scheen eindeloos. De drooge aarde gaapte
van dorst in de hitte.

Toen hoorde ik van den stroom-oever
een stem, roepend: "Kom dan, lievert!"

Ik sloot mijn boek en oopende mijn venster
om naar buiten te zien.

Ik zag een groote buffel met modder-bevlekte
huid bij de rivier staan, met goedige,
geduldige oogen; en een jongeling, tot de knie
in 't water wadend, riep hem naar zijn bad.

Ik had plezier en glimlachte en voelde iets
liefelijks in mijn hart.






LXXIX.


Dikwijls vraag ik verwonderd, waar de
grenzen van herkenning verborgen liggen
tusschen den mensch en het beest, wiens hart
geen gesprooken taal kent.

Door welk oer-paradijs in de verre scheppingsmorgen
liep het eenvoudige pad,
waarop hun harten elkaar bezochten?

Deeze spooren van hun gestadigen tred
zijn niet uitgewischt, al is hun verwantschap
lang vergeeten.

En plotseling in een of andere woordelooze
muziek ontwaakt de scheemerige herinnering--en
het dier staart den mensch in 't
gelaat met teeder vertrouwen, en de mensch
ziet het dier in de oogen met glimlachende
geneegenheid.

Het is dan als ontmoetten de twee vrienden
elkaar gemaskerd, en herkennen weifelend
elkander in de vermomming.






LXXX.


Met één blik van uw oogen zoudt ge den
ganschen liederen-rijkdom van de harpen
der dichters kunnen rooven, schoone vrouw.

Maar gij hebt geen ooren voor hun lof,
daarom kom ik u prijzen.

De hoogmoedigste hoofden ter waereld
zoudt ge aan uw voeten kunnen verneederen.

Maar gij verkiest uw geliefden te eeren,
die de faam niet kent, daarom eer ik u.

De volmaakte schoonheid van uw armen
zou de gloorie van kooninklijke pracht
verhoogen door hun aanraking.

Maar ge beezigt hen om het stof te veegen,
en uw neederig huis rein te houden, daarom
ben ik met ontzag vervuld.






LXXXI.


Waarom fluistert gij zoo zwakjes aan mijn
oor, O Dood, mijn Dood?

Als de bloemen zich neigen in den avondstond,
en het vee terugkeert tot zijn stallen,
dan komt gij ter sluiks aan mijn zijde en
fluistert woorden die ik niet versta.

Moet gij mij aldus werven en winnen met
het heulsap van droomerig gemurmel en
koude kussen, O Dood, mijn Dood?



Zal er geen pralende plechtigheid zijn bij
onze bruiloft?

Zult gij uw verkronkelde, tanige haren niet
opbinden met een krans?

Zal niemand uw banier voor u uitdragen,
en zal de nacht niet in gloed staan door uw
roode toorts-vlammen, O Dood, mijn Dood?



Kom met klinkende kinkhoorns, kom in
den slapeloozen nacht.

Kleed mij in een karmozijn-mantel, grijp
mijn hand en neem mij.

Laat uw wagen klaar staan voor mijn deur,
met ongeduldig hinnikende paarden.

Ligt mijn sluyer op en zie mij fier in 't
gelaat, O Dood, mijn Dood.






LXXXII.


Wij gaan vannacht het spel van den dood
speelen, mijn bruid en ik.

De nacht is zwart, de wolken aan den heemel
zijn grillig, en op zee razen de golven.

We hebben het bed onzer droomen verlaten,
de deur oopengeworpen en zijn naar
buiten gegaan, mijn bruid en ik.

Wij zitten op een schommel en de stormwinden
geeven ons van achtern een wilde
duuw.

Mijn bruid schrikt op van vrees en
vreugde, siddert en klemt zich aan mijn borst.

Lang heb ik haar teederlijk gediend.

Ik maakte voor haar een bed van bloemen,
en ik sloot de deuren om het felle licht van
haar oogen te weeren.

Ik kuste haar ligtelijk op de lippen, en
fluisterde zachtkens in haar oor, tot zij half
zwijmde in oovergave.

Zij was verlooren in de eindelooze neevel
van vage zoetheid.

Ze beantwoordde mijn aanraking niet, mijn
zangen konden haar niet wekken.

Vannacht is de roep tot ons gekoomen van
den storm der wildernis,

Mijn bruid huiverde en stond op, ze greep
mijn hand en ging naar buiten.

Heur haar fladdert in den wind, haar sluyer
wappert, haar bloemen-snoer ritselt op haar
boezem.

De duuw des Doods heeft haar in 't leeven
geslingerd.

Wij zijn aangezicht aan aangezicht en hart
aan hart, mijn bruid en ik.






LXXXIII.


Zij woonde op de heuvel-helling aan den
rand van een maïsveld, digtbij de beek, die
in lachende rimpels door de plechtige schaduw
van oude boomen stroomt. Daar
kwamen de vrouwen om hun kruiken te vullen,
en voetgangers zaten er te rusten en te
praten. Zij werkte en droomde er dagelijks,
bij den deun van het kabbelende water.

Op een avond kwam de vreemdeling van
de in-wolken-verborgen top afdalen; zijn lokken
waren ineengekronkeld als slaperige
slangen. Wij vroegen verwonderd: "Wie zijt
gij?" Hij antwoordde niet, maar zat neer
bij de praatzieke stroom en staarde zwijgend
naar de hut waar zij woonde. Onze harten
trilden van vrees en wij kwamen thuis toen
het nacht was.

Den volgenden morgen, toen de vrouwen
kwamen om water te halen uit de bron bij
de deodar boomen, vonden zij de deuren in
haar hut oopen, maar haar stem was weg en
waar was haar lachend gelaat?

De leege kruik lag op den vloer en haar
lamp was vanzelf uitgebrand in den hoek.
Niemand wist waarheen zij gevlucht was, totdat
de morgen kwam--en de vreemdeling
verdweenen was.

In de maand Mei werd de zon krachtig en
de sneeuw smolt, en wij zaten bij de bron en
weenden. We vroegen ons af: "zou er een
bron zijn in 't land waarheen ze is gegaan,
waar ze haar kruik kan vullen in deeze heete
dorstige dagen?" En wij vroegen elkander
neerslachtig: "Is er land aan géne kant van
onze heuvelen?"

Het was een zoomernacht; het briesje
kwam van 't zuiden; en ik zat in haar verlaten
kamer, waarin de lamp nog altijd onaangestooken
stond. Toen plotseling de
heuvelen voor mijn oogen verdweenen als
weggeschooven gordijnen. "Ach, zij is het
die aankomt. Hoe gaat het, mijn kind? Ben
je gelukkig? Maar waar kun je schuilen
onder deezen vrijen heemel? En helaas! onze
beek is er niet, om je dorst te stillen."

"Hier is dezelfde heemel," zeide zij "maar
vrij van de beschuttende heuvels--dit is dezelfde
stroom, gezwollen tot een rivier--dezelfde
aarde, verwijd tot een vlakte".
"Alles is hier" zuchtte ik "alleen wijzelven
zijn er niet". Zij glimlachte droeviglijk en
zeide: "Je bent in mijn hart". Ik ontwaakte
en hoorde het kabbelen van den stroom en
het nachtelijk ruischen der deodars.






LXXXIV.


Oover de groen-en-geele rijstvelden slieren
de schaduwen van de herfstwolken, gevolgd
door de snel-jagende zonneschijn.

De bijen vergeeten hun hoonig te nippen;
verdwaasd zweeven en zoemen ze, dronken
van licht.

De eenden, op de eilanden in de rivier,
tieren van plezier om louter niets.

Laat niemand naar huis teruggaan deezen
morgen, broeders, laat niemand aan 't werk
gaan.

Laat ons den blaauwen heemel stormender
hand neemen, en de ruimte plunderen
bij 't loopen.

Lachen drijft in de lucht, als schuim op den
vloed.

Broeders, laat ons onzen morgen verspillen
in nuttelooze liederen.






LXXXV.


Wie zijt gij, leezer, die mijn gedichten leest
oover honderd jaar?

Ik kan u geen enkele bloem zenden van
deeze lente-weelde, geen enkele gouden
stréép van gindsche wolken.

Oopen uw deuren en zie naar buiten.

Verzamel uit uw bloeyende hof geurige
herinneringen, van de verdweenen bloemen
van voor honderd jaar.

Moogt gij in de vreugde uws harten de
leevende vreugde voelen, die op een lentemorgen
zong, en haar blijde stem heen zond
oover honderd jaren.










End of the Project Gutenberg EBook of De Hoovenier, by Rabindranath Tagore

*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 57772 ***